CHƯƠNG IX
GIÀNH GIẬT NHỮNG LINH HỒN
Nguyễn Hùng Thắng là người thế nào?
Bản lý lịch ghi: Tên thật là Nguyễn Văn Mẹo, sinh năm 1932. Quê quán xã Đại Cát, huyện Phú Thương, tỉnh Hà Đông. Thành phần cố nông. Cha Nguyễn Văn Mịt (đã chết). Mẹ Hoàng Thị Rõ làm nương. Vợ Lê Thị Kim Thi, giáo viên.
Quá trình hoạt động cách mạng: Đi bộ đội năm 1950. Công tác ở đơn vị vận tải Liên khu 4, Năm 1952 coi kho. Năm 1953 là cán bộ trung đội chỉ huy dân công vận tải xe thồ. Năm 1954 thủ kho Mường Si chiến sĩ thi đua. Cuối năm 1954 Nguyễn Hùng Thắng đi học trường hậu cần rồi trở về làm trợ lý quân nhu sư đoàn. Năm 1958 trưởng ban hậu cần trung đoàn, đi học văn hóa rồi chuyển ngành. Năm 1960 phụ trách kho vật tư K.12. Năm 1965 Phó tổng kho 424B. Năm 1972 Giám đốc công ty cung ứng vật tư K.12. Năm 1965 Phó tổng kho 424B. Năm 1972 Giám đóc công ty cung ứng vật tư cấp 1. Năm 1975 miền Nam hoàn toàn giải phóng, Hùng Tháng được cử làm quyền Tổng giám đốc tổng kho vật tư chiến lược phía Nam. Khen thưởng: Huân chương Kháng chiến hạng ba. Huân chương Lao động hạng nhì. Bảy lần chiến sĩ thi đua. Rất nhiều bằng khen, giấy khen. Kỷ lật: Không.
Những nét cơ bản đó cho thấy anh là một cán bộ có quá khứ tốt. Những bước đi đều đặn, chắc chắn và không một điều gì có thể nghi ngờ được anh ta. Vì chuyện Hùng Thắng mất tích, cơ quan an ninh phải cử người về tận quê quán để tìm hiểu thêu. Những người dân làng Đại Cát cho biết một số chuyện ngoài lề bản lý lịch.
Bà Hoàng Thị Rõ mẹ Thắng, thuở trẻ là một cô gái xinh đẹp, nhưng vì là con gái của "thằng mõ" nên trai làng không ai dám lấy. Năm ngoài ba mươi tuổi, cô gái quá thì này đành lấy một ông già tứ cố vô thân làm nghề câu cá bên sông Hồng.
Cách mạng thành công, giải phóng con người đã xóa bỏ tủi nhục, giành lại cho mọi người quyền bình đẳng thiêng liêng. Mẹo được đi học, được đào luyện thành một cán bộ cao cấp của Nhà nước. Đó chính là sự đổi đời thực sự, sự mầu nhiệm của Cách mạng.
…
Khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, Hùng Thắng trở về làm việc ở thành phố. Cơ quan anh đến tiếp quản một công sở lớn thưộc Bộ Kinh tế ngụy quyền. Tất cả các tiện nghi hầu như còn nguyên vẹn. Người ta vẫn giữ nguyên cảnh trí cũ ngoại trừ vài bức ảnh chụp Tổng thống Thiệu được tháo gỡ đi. Hùng Thắng choáng mắt trước những tiện nghi sang trọng đó. Mặc dù anh ta đã điều hành một cơ quan quản lý những tài sản quý của Nhà nước giá hàng tràm triệu đô-la, nhưng lại thực sự ngạc nhiên và hứng thú trước những hàng tiêu dùng có cái chỉ đáng vài chục đô-la, bởi lẽ trong đời anh chưa bao giờ đụng đến. Từ bộ xa lông bọc da đến tấm thảm trải lối đi. Từ cái máy điều hòa nhiệt độ đến bộ đèn trần... tất cả đều tuyệt vời. Thậm chí cả đến cái bể tắm và chiếc hố xí cũng làm cho anh xuýt xoa thán phục. Anh ta phải bỏ ra cả mấy ngày để học cách làm người chủ, người thưởng thức những tiện nghi sinh hoạt đó.
Chỉ còn chiếc xe Datsun de luxe đen bóng nằm trong ga-ra là chưa thể thử được. Người chủ nó đã không để lại chùm chìa khóa. Hùng Thắng chỉ thị văn phòng phải nhanh chóng kiếm một người thợ khóa lành nghề đến làm cho bộ chìa mới, cả khóa cửa lẫn khóa điện. Một nhân viên của cơ quan vật tư phải đi ngó rất nhiều tiệm sửa chữa và cuối cùng người ta đã mách giúp cho một tay thợ chữa khóa ô-tô tài tử giỏi nhất Sài Gòn. Anh thư ký riêng của Hùng Thắng đã mời bằng được con người nổi tiếng đó về.
Đó là một anh chàng đẹp trai, nói tiếng Bắc, ăn mặc sạch sẽ, chừng độ ba mươi tuổi. Anh ta đến với hai bàn tay không làm cho mọi người phải ngạc nhiên. Đến bên chiếc Datsun, anh ta rút trong túi ra chùm chìa khóa chỉ độ vài ba cái. Anh lấy một chiếc mỏng như cặp tóc lựa vào ổ khóa, nét mặt ưu tư như chăm chú nghe ngóng một âm thanh mờ nhạt nào đó. Vài phút sau cánh cửa ô-tô bật thở trước vẻ kinh ngạc của mọi người.
- Anh có sẵn chìa khóa chiếc xe này? - Hùng Thắng hỏi.
- Dạ không.
- Thế làm sao anh có thể mở nhanh như vậy?
- Em mở bằng cái này! - Anh giơ cho mọi người xem chiếc lá kim loại mỏng sáng loáng.
- Nghĩa là cái khóa xe này vô tác dụng. Người ta có thể mở nó bằng bất cứ lá sắt mỏng nào?
- Dạ cũng tùy từng người! Các anh thử mở chơi!
Người thợ khóa đóng cửa lại rồi đưa cái công cụ nhỏ bé đó cho Hùng Thắng. Anh ta luồn vào ổ nhưng không sao quay nổi. Người thứ hai rồi người thứ ba đều toát mồ hôi và chịu bỏ cuộc...
Người thợ khóa ngồi vào vòng lái. Vẫn cái lá kim loại đó, anh ta mở tiếp khóa điện rồi khởi động. Xe nổ máy. Anh ta thử còi, thử đèn, thử phanh.
- Các anh cho phép xe chạy một đoạn.
- Vâng. Hùng Thắng ngồi xuống đệm, nửa thân anh như lút xuống lớp mút dày. Một mùi thơm tỏa ra từ lớp bọc. Ra-di-ô, máy điều hòa nhiệt đều tốt. Chiếc xe mới tuyệt diệu làm sao. So với chiếc com-măng-ca dã chiến của anh thì thật là một trời một vực.
Chiếc xe nhẹ nhàng lăn khỏi ga-ra. Ra ngoài đường, người thợ khóa tăng ga, xe lao đi vun vút, lướt nhẹ trên mặt đường nhựa bóng loáng. Những chiếc bánh nảy lên nảy xuống nhưng thân xe vẫn ở một độ thăng bằng lý tưởng. Bộ giảm xóc thật hoàn hảo. Mười phút sau xe trở về chỗ cũ. Hùng Thắng mời người thợ khóa lên phòng khách uống nước.
- Anh chữa khóa giỏi, nhưng lái xe cũng rất tài.
- Dạ nghề của em là lái xe, sau đó mới tập chữa khóa. Thế mà bây giờ cũng thất nghiệp. Chủ bỏ đi nước ngoài nên không có xe để lái.
- Nhà nước thiếu gì việc. Chỉ có điền lương ít nên các anh chẳng muốn làm đó thôi.
- Đâu có! Bọn em chẳng dám chê công việc của Nhà nước. Các anh sống được thì bọn em cũng sống được. Nếu như Cách mạng tin tưởng ở chúng em thì em sẵn sàng đóng góp công sức của mình vào sự nghiệp chẳng. Các anh hy sinh bao nhiêu năm cho Cách mạng, chúng em chưa được đóng góp gì thì đâu dám đòi hưởng thụ.
- Nếu anh bằng lòng thì tôi sẽ tuyển dùng anh vào cơ quan này.
- Em xin tình nguyện phục vụ Cách mạng. Em chỉ có bằng lái của chế độ cũ không biết có còn giá trị không.
- Không sao. Anh chỉ cần viết cho tôi một tờ lý lịch, một đơn xin việc, nhờ chính quyền phường chứng nhận, thế là tôi có thể thu xếp cho anh.
- Dạ.
Anh bí thư riêng ngồi cạnh cũng góp thêm ý kiến:
- Báo cáo giám đốc, có thể bố trí anh ấy lái luôn chiếc xe này. Anh ấy thông thạo đường phố Sài Gòn, giám đốc có đi họp hành cũng nhanh chóng.
- Thôi được, lái xe nào thì ta bàn sau. Trước mắt nhờ anh lành cho bộ chìa khóa đã.
- Dạ.
- Hôm nay mới coi như đến thăm bệnh, có chữa nổi mới dám nhận. Cấu tạo loại khóa này cũng không phức tạp lắm. Ngày mai em sẽ đem chìa khóa lại.
- Vẫn có những loại anh phải chịu bó tay?
- Có nhiều loại hiện đại lắm. Nếu đưa chìa lạ vào là hệ thống báo động bật còi inh ỏi, hệ thống đèn tín hiệu chớp liên hồi... Có loại phải phát tín hiệu vô tuyến đúng mã số, khóa mới chịu cho mở... Nhưng loại nào hỏng hóc đã đến tay em thì đều ổn thỏa.
Câu chuyện của anh thợ khóa thu hút cảm tình của mọi người.
Hôm sau anh đem đến bộ chìa mới, sau vài lần giũa sửa sơ sơ là mở đóng rất êm. Anh không nhận tiền công mà chỉ mong giám đốc chấp nhận lá đơn xin việc có kèm theo bản kê khai lý lịch hợp lệ của anh. Hùng Thắng cảm ơn anh thợ khóa và hẹn là cuối tuần sẽ trả lời chính thức việc tuyển mộ. Khi bắt tay tạm biệt ông giám đốc còn hẹn nhỏ:
- Cứ chuẩn bị để thứ năm sau đến nhận việc.
…