Cụ Vaxiliev cho tôi xin lỗi khi tôi nói cụ có kiểu tư duy hơi cơ khí! Hôm trước có trao đổi cùng cụ về chuyện cơ cấu dân cư, giờ vào đây đọc thì thấy cụ vẫn có cùng cách phân tách như vậy.
Thiển ý tôi thì như vầy (đôi điều thôi):
+ Đôi khi cái tên chính xác lại không quan trọng, Bắc Ninh hay Bắc Giang ấy mà. Có khi cái tên được đặc ra có tính đại diện nào đó, do một thói quen nào đó, v.v.
+ Đồng ý với bạn Su, tôi không thấy sự trùng hợp hay gần gũi về giai điệu giữa quan họ với nhạc Chăm. Cái sự buồn trong nhạc cổ Việt thì có ở nhiều làn điệu lắm nên không dễ đem cái sự buồn nầy mà luận. Cụ mà qua K nghe hát À-dây thì còn hoảng hơn nữa về cái sự buồn.
+ Luận về ca từ thì nên xem nó dưới khía cạnh văn chương, mà văn chương là hình tượng nghệ thuật; vậy nên nói "cởi áo" không đồng nghĩa với lột ra, thí dụ vậy, ạ.
Cuối cùng, tôi xin gửi loạt bài có liên quan:
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=340795&ChannelID=89Ui, bác Nam lại gọi em là cụ làm em tổn thọ mất (hay là bác đánh thừa dấu nặng thế?
). Em mạn phép có vài lời hồi đáp như sau ạ:
+ Cái sự đặt tên thì đương nhiên là có nhiều ý nghĩa, nhưng nhiều cụ vẫn đặt vấn đề là tốt nhất nên đặt nó là QH Kinh Bắc chẳng hạn, thì các liền anh liền chị Bắc Giang cũng đỡ tủi
+ Cái nghi án có dính líu đến nguồn gốc Chăm là có cứ liệu lịch sử và văn hoá đấy chứ bác, em dẫn ra rồi mà, đặc biệt là vào thời kỳ Lý - Trần, rất phù hợp hoàn cảnh với mảnh đất Đền Đô đấy ạ. Cái sự trùng hợp có giống không thì thực sự để xét đoán không dễ vì bản thân quan họ có rất nhiều lề lối hát, rất nhiều làn điệu, một số làn điệu trong số đấy mà lại lời cổ nữa thì càng khó nghe. Cái sự ảnh hưởng của âm nhạc Chăm đến các nền âm nhạc khác từ nhã nhạc cung đình Huế (cũng là di sản TG) đến đờn ca tài tử ...là do các nhà nghiên cứu đúc kết, không phải em đâu ạ
Em thì cứ máy móc cả tin mà luận theo như vậy.
+ Em cũng luận ca từ theo khía cạnh văn chương đấy chứ ạ, tuy nhiên theo dòng văn chương bình dân chứ không phải hàn lâm
. Vì em lấy lý mà xét, các cụ xuất thân chủ yếu là nông dân (thời đấy là tầng lớp ít học), văn chương lưu truyền chủ yếu bằng cách truyền khẩu. Vì vậy nó cần phải có đặc tính dễ nhớ dễ thuộc. Em đã có dẫn chứng đầy đủ cho thắc mắc này về cả cách dùng từ cực bình dân trong các bài quan họ rồi, cứ cho là người ta dùng ngôn ngữ văn hoa thì tại sao lại có cái sự thiếu nhất quán như vậy ạ!
Em cần được giải thích rõ ràng và đầy thuyết phục cơ, chứ cứ "nôm na như thế" hay là "thỉnh thoảng người ta thích dùng thế" thì...khó nói lắm ạ
