Chuyên đề về máy bay tiêm kích thế hệ 5 của Nga - ПАК ФА

[huyphongssi]

Chuyên đề này dành cho các bài viết và nghiên cứu về Hệ thống vũ khí đường không thế hệ mới dành cho Không quân chiến thuật - PAK FA (Перспективный авиационный комплекс фронтовой авиации - ПАК ФА) của Liên bang Nga.

Do giới hạn thời gian, nguồn tư liệu và tránh làm ảnh hưởng tới tiến độ "Máy bay tiêm kích chiến lược Mig-31", huyphongssi sẽ trình bày chuyên đề thành 2 phần:
 - Phần 1 thu thập, tổng hợp và biên dịch các bài viết từ tư liệu nước ngoài
 - Phần 2 phân tích, đánh giá, bình luận, dự báo của huyphongssi về việc phát triển và trang bị (các) loại máy bay tiêm kích PAK FA cụ thể trong Không quân Nga.

[huyphongssi]

KHỞI NGUỒN PAK FA

Dựa trên kết quả nghiên cứu phát triển kĩ thuật hàng không quân sự thực hiện trong thập niên 1970 và điều chỉnh học thuyết quân sự giai đoạn thập niên 1980-1990, Liên xô quyết định triển khai từ năm 1983 chương trình phát triển máy bay tiêm kích chiến thuật thế hệ mới - PFI (ПФИ - Перспективный Фронтовой Истребитель), còn được gọi là đề án I-90 Máy bay tiêm kích cho thập niên 1990 (И-90 истребитель 1990-х годов), nhằm thay thế các loại máy bay tiêm kích hiện đang được trang bị trong lực lượng Phòng không, Không quân và Hải quân Liên xô.

Đề án I-90 được chia làm 3 đề án gồm: đề án Máy bay tiêm kích chiến thuật đa năng MFI (МФИ - Многофункциональный Фронтовой Истребитель) dùng thay thế các hệ thống máy bay tiêm kích phòng không Mig-31 và máy bay tiêm kích chiến thuật hạng nặng Su-27; đề án Máy bay tiêm kích chiến thuật hạng trung SFI (СФИ - Средний Фронтовой Истребитель) dùng thay thế các hệ thống máy bay tiêm kích Mig-29; và đề án Máy bay tiêm kích chiến thuật hạng nhẹ LFI (ЛФИ - Легкий Фронтовой Истребитель) dùng thay thế các hệ thống máy bay huấn luyện vũ trang và tấn công hạng nhẹ khác.

Mô hình hai mẫu thử MFI 1.42 của OKB MiG và SFI S-37 của OKB Sukhoy (ảnh www.testpilot.ru)

Năm 1999, Không quân Nga tiến hành kiểm tra đánh giá các mẫu thử MFI Mig-1.42 và SFI S-37. Kết quả kiểm tra đánh giá cho thấy các mẫu bay thử nghiệm trên dù tiến bộ hơn các hệ thống máy bay tiêm kích cải tiến từ Mig-31, Su-27 và Mig-29, nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu kĩ chiến thuật đặt ra cho hệ thống máy bay tiêm kích chiến thuật thế hệ mới MFI và SFI. Trên cơ sở đánh giá các mặt, Không quân Nga yêu cầu hai tổ hợp công nghiệp hàng không quân sự Mikoyan và Sukhoy đưa ra đề xuất ý tưởng cho chương trình phát triển Hệ thống vũ khí đường không thế hệ mới dành cho Không quân chiến thuật - PAK FA (ПАК ФА - Перспективный авиационный комплекс фронтовой авиации), còn được gọi là đề án I-21 Máy bay tiêm kích cho thế kỉ 21 (И-21 истребитель 21-го века). Như vậy, PAK FA là sự kết hợp yêu cầu kĩ chiến thuật của hai đề án máy bay tiêm kích chiến thuật đa năng MFI và máy bay tiêm kích chiến thuật hạng trung SFI.

Trong cuộc đua giành đề án PAK FA, hãng Sukhoy với đề án thiết kế mẫu T-50 hoàn toàn mới đã vượt qua đối thủ là hãng Mikoyan với đề án thiết kế mẫu 1.44 phát triển từ mẫu MFI 1.42. Từ năm 2002, Sukhoy chính thức được giao phát triển đề án Hệ thống vũ khí đường không thế hệ mới dành cho Không quân chiến thuật - PAK FA.

[longtrec]

Bạn Huyphongssi@ chủ đề bạn mở tuy rất hay,rất nóng.Nhưng đây là thế hệ máy bay tiêm kích Nga đang còn thử nhiệm,mọi thông tin về nó chỉ được tiết lộ rất chung chung theo kiểu nhỏ dọt.Gần đây khi bay thử nhiệm,máy bay đã được sơn ngụy trang,mục đích để đối phương không phát hiện được chất liệu làm thân máy bay.Ở Nga trang lenta.ru thỉnh thoảng có đăng(Theo kiểu đưa tin vắn).Sau đó các trang Qs trong nước dịch lại.Tôi nghĩ bạn sẽ khó mà có đủ thông tin-Tài liệu để theo đuổi topic đến cùng đấy(60 trang).Chúc bạn thành công!

[tungngth]

Chào các bạn!
Đọc một sô blog nước ngoài và Việt nam, thấy chê kả năng tàng hình của T-50 nhiều quá, mình xin đưa ra một vài ý (dựa trên kiến thức của mình), mong trao đổi với các bạn:
- Mình cũng nhận thấy về tổng thể, mẫu T-50 giống mẫu YF-23 và kế thừa Su-27 nhiều hơn là F-22. Một số bạn cho rằng mẫu YF-23 bị loại do khả năng tàng hình kém hơn  F-22. Thực ra, khả năng tàng hình radar và IR cao hơn mẫu YF-22 (do kết cấu thân-cánh gần tiến tới dạng "cánh bay", cửa hút khí nằm dưới cánh, đuôi đứng kết hợp đuôi ngang toàn động mang tính cách mạng hơn, ống xả được che làm giảm khả năng phát tín hiệu IR).
 Mình nhớ đã đọc rằng thiết kế tàng hình đi theo 2 xu hướng: hoặc là "cánh bay" như B-2, hoặc là "thiết kế kiểu kim cương: như F-117, F-22. vậy thiết kế của T-50 là kết hợp cả 2 xu hướng trên thì chẳng nhẽ lại tàng hình kém hơn đi?!
- Nếu phải so sánh về chi tiết, khả năng tàng hình của T-50 không phải là thấp hơn so với F-22:
+ Đuôi đứng thấp hơn nhiều, ngiêng ra ngoài hơn và có diện tích nhỏ hơn hẳn. Hơn nữa, lại là ĐUÔI ĐỨNG TOÀN ĐỘNG (quay toàn bộ)! Thiết kế mang tính cách mạng này giúp giảm khả diện tích phản xạ hiệu dụng hơn hẳn F-22.
+ Mẫu T-50 đầu tiên là mẫu thử nghiệm khả năng khí động,chưa lắp radar, do chưa lắp chụp mũi chất bằng điện môi, nên chưa có gờ hình nêm là dẽ hiểu. Để ý các chi tiết khác: của các khoang vũ khí, cửa nắp bánh mũi, cần tiếp dầu trên không đề có dạng nêm, điều đó chứng tỏ gì!
+ Ống hút khí uốn theo hai chiều (lên trên và cong hình S theo chiều ngang)mà vẫn cách xa thân chính, vừa che được cánh quạt động cơ, vừa cho phép mang 02 khoang vũ khí ở phần thân (so với 1 của F-22)!
+ Khoang vũ khí chính với 2 cửa mở, so với 02 của mở kép(gập đôi) do chiều rộng khoang lớn hơn của F-22 cho diện tích phản xạ nhở hơn hẳn KHI MÁY BAY PHÓNG VŨ KHÍ. Hơn nữa khi mở, cửa khoang vũ khí sẽ dựa vào thành động cơ, càng làm giảm diện tích phản xạ hiệu dụng, không như F-22 của khoang mở nhô hẳn xuống dưới!!!
+ Tương tự, thiết kế khoang vũ khí tầm ngắn (vũ khí được thả thẳng xuống thay vì giá phóng nghiêng thò ra)cùng các cửa của nó (nhỏ hơn)!
Nhìn tổng thể, thiết kế này mang tính cách mạng hơn nhiều so với kế mang tính "cổ điển" của F-22, có cơ sở để hy vọng rằng đáp ứng được cả 2 yêu cầu của không chiến hiện đại: tàng hình và cơ động!

[whamy04]

Diện tích phản xạ hiệu dụng phải được xác định bằng số chứ đâu thể chỉ nhìn mà đoán được cái nào nhỏ hơn cái nào?

[huyphongssi]

Bạn Huyphongssi@ chủ đề bạn mở tuy rất hay,rất nóng.Nhưng đây là thế hệ máy bay tiêm kích Nga đang còn thử nhiệm,mọi thông tin về nó chỉ được tiết lộ rất chung chung theo kiểu nhỏ dọt.Gần đây khi bay thử nhiệm,máy bay đã được sơn ngụy trang,mục đích để đối phương không phát hiện được chất liệu làm thân máy bay.Ở Nga trang lenta.ru thỉnh thoảng có đăng(Theo kiểu đưa tin vắn).Sau đó các trang Qs trong nước dịch lại.Tôi nghĩ bạn sẽ khó mà có đủ thông tin-Tài liệu để theo đuổi topic đến cùng đấy(60 trang).Chúc bạn thành công!

Em sẽ sử dụng các nguồn tư liệu hiện có và một chút kinh nghiệm tiếp cận hệ thống của bản thân để phác họa chân dung PAK FA T-50 trước khi thông tin chính thức của nó được tiết lộ. Anh longtrec có tư liệu gì hay cứ gửi cho em nhé!

[huyphongssi]

NGUYÊN LÍ THIẾT KẾ PAK FA

Nguyên lí thiết kế PAK FA xuất hiện lần đầu vào năm 1998 khi Không quân Nga gửi Bản yêu cầu đề xuất kĩ chiến thuật - TTZ (ТТЗ: Тактико-техническое задание) của đề án I-21 cho các tổ hợp công nghiệp hàng không quân sự chủ chốt. Theo bản TTZ 1998, Không quân Nga dự kiến phát triển loại máy bay tiêm kích chiến thuật đa năng hạng nhẹ LMFI (ЛМФИ: легкий многофункциональный фронтовой истребитель), hay còn được gọi là LFS (ЛФС: легкий многофункциональный фронтовой самолет). LMFI giữ lại hầu hết các yêu cầu kĩ chiến thuật đặt ra cho đề án MFI, nhưng giới hạn các yêu cầu về khối lượng không tải, khối lượng đủ trang bị vũ khí và khối lượng tải tối đa tương ứng với đề án SFI.

Tháng 4/2001, Không quân Nga điều chỉnh TTZ của PAK FA, đồng thời dự kiến đặt hàng từ 300 tới 600 chiếc máy bay tiêm kích thế hệ mới của đề án I-21 để thay thế trang bị cho 10 trung đoàn không quân tiêm kích trong giai đoạn 2010-2012. Theo TTZ 2001, đề án PAK FA dùng vào việc phát triển hệ thống máy bay tiêm kích chiến thuật đa năng hạng trung được trang bị các loại vũ khí, khí tài thế hệ mới, có khả năng thực hiện nhiều loại nhiệm vụ đối không và đối đất trong mọi môi trường tác chiến và điều kiện chiến đấu, có khả năng ngăn chặn và tiêu diệt hiệu quả các hệ thống vũ khí đường không, không gian hiện tại và đang phát triển của đối phương.

Hình minh họa mẫu máy bay T-50 PAK FA của Sukhoy (ảnh nguồn: www.paralay.com)

Nguyên lí thiết kế máy bay nhằm đảm bảo tính năng kĩ chiến thuật của PAK FA bao gồm:

Cơ động siêu linh hoạt trong các điều kiện bay ở mọi dải tốc độ âm thanh, điều kiện bay biến đổi gia tải và có gia tải lớn.

Tàng hình tiên tiến trước các hệ thống trinh sát và dẫn bắn vô tuyến điện từ hay quang học của đối phương.

Phối hợp và hiệp đồng chiến đấu tự động và đồng bộ giữa máy bay với các máy bay khác trong đội hình hoặc các hệ thống trinh sát, chỉ huy, điều khiển và phân phối tình báo trên bộ, trên biển và trong không gian.

Thích hợp với các điều kiện phục vụ chiến đấu dã chiến, đồng bộ với các hệ thống phục vụ hậu cần hiện có.

[OldBuff]

Tớ thấy S-32 là SFI, nhưng tới S-37 lại là MFI đồng chí huyphong!

[tankt90s]

Theo em điểm yếu cơ bản của máy bay là cái đuôi,cánh phụ và cánh đứng.
Sao phải có cánh đuôi,phải có cách nào đó để đơn giản cánh đuôi đi,lại không ảnh hưởng đến độ linh hoạt thì tốt nhất.Cái đuôi hiện nay có vai trò lớn nhưng kết nối với thân lại yếu,giả sử tên lửa tuy không bắn trúng mà nổ gần thì cái đuôi  cũng bun ra liền.Làm sao điều khiển máy bay chỉ với 2 cánh chính là được.Lại đảm bảo tàng hình tốt.

[huyphongssi]

Tớ thấy S-32 là SFI, nhưng tới S-37 lại là MFI đồng chí huyphong!

Đúng thế thủ trưởng! Chỉ sau khi hãng Sukhoy nhòm ngó vào đề án MFI trong giai đoạn 1996-1997 thì mới có mẫu thử S-37 Berkut phát triển từ mẫu thiết kế SFI S-32. MFI S-37 có thể coi tương đương LMFI cho PAK FA, nhưng cuối cùng nó vẫn bị loại để nhường chỗ cho T-50. Cái này khá thú vị vì S-37 có nguyên lí chiến thuật giống F/A-22, còn S-32 thì lại tương tự FB-22. Sukhoy muốn S-37 lọt vào PAK FA để thành Su-47 như Lockheed làm được với F-22 từ F/A-22, nhưng họ vẫn khôn khéo thòng đề án T-50 và cuối cùng T-50 đã thắng trong vòng chọn lựa ứng cử viên PAK FA.