Thông tin - Hình ảnh về cuộc chiến của Liên Xô tại Afghanistan

[qtdc]

(tiếp)

Sự quan tâm lớn trong năm 1985 được tập trung cho việc cải tiến các phương pháp tiến hành chiến tranh và tác chiến của bộ đội, chẳng hạn như: chiến đấu với kẻ thù để ngăn chặn các hoạt động biệt kích và bắn phá; bảo vệ và phòng thủ các sân bay, các điểm đóng quân lâu dài; xử lý thông tin trinh sát.

Trong thời gian này (đặc biệt là trong tháng Tám và tháng Chín) đã giải quyết các vấn đề vũ trang và đảm bảo cho các trạm tuần tra cảnh giới. Rất nhiều việc đã được hoàn thành trong việc vũ trang cho các trạm tuần tra các vũ khí hạng nặng, đặc biệt là súng máy cỡ lớn và súng cối. Lần đầu tiên tại các trạm trên đã lắp đặt các đèn chiếu, cho phép nâng cao hiệu quả phát hiện và bắn trúng các nhóm nổi dậy vào ban đêm bằng các loại hỏa lực. Đèn chiếu cho phép sửa bắn cho hỏa lực của tất cả các loại vũ khí, cũng như tạo tác động tâm lý-tinh thần lên đối phương. Tất cả những điều này buộc phiến quân phải thay đổi chiến thuật, làm giảm đáng kể xác suất các vụ biệt kích và bắn phá.

Không phải không có những sai lầm. Những thiếu sót phổ biến nhất trong công tác tổ chức và tiến hành các hoạt động chiến đấu là:

1. Các chỉ huy các đơn vị, bộ phận và phân đội, khi tổ chức hoạt động chiến đấu, thường bỏ qua các quy định của hướng dẫn và điều lệnh tác chiến (mà chúng phải được lấy làm cơ sở, phối hợp một cách sáng tạo với kinh nghiệm đang có và điều kiện tình hình cụ thể).

2. Tổ chức hợp đồng với pháo binh và không quân còn thiếu sót, cũng như với các cơ quan và các đơn vị quân đội Afghanistan trong các hoạt động tác chiến chung cùng với họ.

3. Các chỉ huy bộ đội BCHT được đào tạo còn yếu về cách đặt nhiệm vụ cho không quân và pháo binh để giáng đòn công kích và tiêu diệt bằng hỏa lực các mục tiêu phát hiện trong quá trình tác chiến.

4. Công tác đảm bảo mọi mặt cho hoạt động chiến đấu được tổ chức kém, đặc biệt là công tác trinh sát.

5 . Các hoạt động quân sự thường được tổ chức và tiến hành một cách mù quáng trên các dạng địa hình khó khăn, mà không có hiểu biết về vị trí cụ thể của đối phương, và do đó, cũng không có hiểu biết về tính chất có thể có trong hành động của chúng. Các phân đội tác chiến phải tìm kiếm phiến quân trong quá trình chiến dịch đang bắt đầu. Kết quả là, bộ đội của chúng ta thường rơi vào phục kích và các bãi mìn, chịu nhiều tổn thất và mất đi ưu thế của họ trước kẻ thù.

6. Đội ngũ sỹ quan nghiên cứu các biện pháp chiến thuật và phương pháp hoạt động của lực lượng nổi dậy còn yếu, không theo kịp sự phát triển và thay đổi của chúng, bao gồm cả các hoạt động phục kích, tấn công, cách tổ chức hỏa lực của đối phương khi hoạt động ở vùng núi và khu vực nông thôn, các thủ đoạn và phương pháp bố trí mìn theo địa hình.


Trung tướng Aleksandr Lebed (thống đốc khu Krasnoyarsk thời B.N.Eltsin làm tổng thống Nga), trong chiến tranh Afghanistan là tiểu đoàn trưởng một tiểu đoàn của trung đoàn dù độc lập 345.

7. Trong chiến thuật hoạt động của quân đội chúng ta còn ít có những yếu tố mưu mẹo quân sự. Các hoạt động đánh lừa kẻ thù vốn có thường bảo thủ và rập khuôn. Kẻ thù thích nghi rất nhanh chóng và khéo léo đối với các hành động đó.

8. Quân đội Xô Viết (trừ một số đơn vị và bộ phận) không thực hiện các hoạt động chủ động về ban đêm. Chỉ thỉnh thoảng họ mới sử dụng hoạt động phục kích và tiến quân ban đêm tới vùng tác chiến.

Phân tích các kinh nghiệm tích lũy được trong bộ đội thuộc tập đoàn quân, ta thấy rằng thành công lớn nhất về chiến thuật trong quá trình chiến dịch là việc phong tỏa hoàn toàn các địa điểm đã phát hiện nơi bố trí các băng nhóm phiến quân, các căn cứ và kho tàng trên một khu vực tương đối nhỏ, tập kích tiêu diệt kẻ thù bằng hỏa lực pháo binh, bằng đòn không kích của không quân, và tiếp theo là nghiền nát chúng bằng hoạt động của các phân đội BCHT.

Những phân tích đã được thực hiện cho phép ta khám phá một số xu hướng mới trong sự phát triển của chiến thuật:

1. Trong các cuộc chiến tranh và xung đột cục bộ ở một mức độ lớn đã xuất hiện yếu tố cơ động không-địa trong hình thức tiến hành các hoạt động quân sự.

2. Sự cần thiết phải đánh bại kẻ thù với lực lượng ít hơn hoặc với thành phần lực lượng ngang bằng được thể hiện rất rõ nét.

3. Tính quyết tâm, sự căng thẳng và cường độ các cuộc giao tranh tăng vọt. Chúng mang tính chất hủy diệt hơn rất nhiều.

4. Độ dài của chiến dịch và các hoạt động tác chiến giảm đáng kể. Cuộc đấu tranh để giành và giữ quyền chủ động trở nên phức tạp.

5 . Sự cần thiết phải tác động đồng thời vào đối phương trên suốt chiều sâu đội hình của chúng đã thực sự tăng lên.

6. Yếu tố quy mô trong hình thức sử dụng quân đội (lực lượng) ngày càng thể hiện rõ rệt hơn và quan hệ phụ thuộc vào cuộc chiến đấu trong không trung với thành công của chiến dịch đã tăng lên mạnh mẽ.

7. Vai trò của trinh sát, tác chiến điện tử, và chỉ huy bộ đội (lực lượng) trong các chiến dịch cụ thể cũng như trong các hình thức tiến hành hoạt động quân sự khác đã thực sự tăng lên.

8. Tầm quan trọng của sự linh hoạt đối với việc phát triển các nỗ lực, đặc biệt là khi tiến hành các hoạt động chiến đấu, hoặc giải quyết các nhiệm vụ định vị, trấn áp xung đột trong khu vực hẻo lánh xa xôi.


Phương pháp tiến hành một chiến dịch bao vây không khép kín và ép đối phương tới sông băng.
.....

[qtdc]

(tiếp)

Ảnh trái: quân dù Nga sư đoàn 103 tiến vào Pagman năm 1986. Đây là con đường thời cổ đại Alexander III of Macedon đã đi qua và dựng lên trên đường tiến của mình những khải hoàn môn kỷ niệm nhà chỉ huy quân sự vĩ đại.
Ảnh phải: ngày 2 tháng 8 năm 1986, Pavel Grachev (ngoài cùng bên phải, sau này là Bộ trưởng QP thứ hai của CHLB Nga 8.1991-6.1992), đại tá tư lệnh sư đoàn ĐBĐK 103 chúc mừng các chiến sỹ nhảy dù nhân ngày lễ của quân dù.

Như vậy, có ba yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến phương thức tiến hành chiến tranh:

1. Sự cần thiết phải chiếm lĩnh và tiêu diệt các khu căn cứ, không cho phép xây dựng các các băng nhóm lớn theo mô hình quân đội kiểu "sư đoàn", "trung đoàn", "tiểu đoàn", cũng như phong tỏa biên giới quốc gia Afghanistan nhằm ngăn chặn các đoàn lữ hành vận tải và các nhóm quân nổi dậy lọt qua. Để giải quyết những nhiệm vụ này, các phương pháp được sử dụng rộng rãi ví như xử lý các thông tin tình báo chỉ bằng lực lượng quân đội Xô viết (mà không có sự tham gia của các đơn vị Afghanistan) không được kéo dài quá 3 ngày đêm. Một phương pháp khác – tổ chức phục kích nhằm kiểm soát tuyến đường di chuyển của đối phương, cũng như làm giảm số lượng các hoạt động phá hoại và bắn phá các điểm đóng quân, các mục tiêu quan trọng, các trạm gác trong khu vực trách nhiệm của các đơn vị (cơ quan). Nhằm mục đích ngăn chặn các đoàn lữ hành vận tải và các nhóm phiến quân lọt qua biên giới ở Afghanistan, đã sử dụng rộng rãi các hoạt động phục kích của lực lượng đặc biệt spetsnaz, đồng thời những nỗ lực lớn được tập trung vào việc đóng chặt biên giới với Pakistan, đặc biệt tại các tỉnh Kunar, Paktia, Paktika, Kandahar. Việc tiêu diệt các đoàn lữ hành vận tải (karavan) và các nhóm phiến quân được tiến hành bằng không quân và thực hiện ở chế độ trinh sát-tấn công.

2. Sự cần thiết phải tăng cường và mở rộng phạm vị kiểm soát của quyền lực nhà nước tại chỗ. Theo kinh nghiệm hoạt động chiến đấu đã chỉ ra, các hoạt động chiến đấu chung, các hoạt động chiến đấu riêng và các hoạt động khác để thiết lập, củng cố và mở rộng chính quyền nhà nước tại chỗ thường không đạt được mục tiêu cuối cùng của chúng. Sau khi quân đội Liên Xô và quân đội Afghanistan rút khỏi khu vực chiến sự, các cơ quan Bộ nội vụ (Tsarandoy), các cơ quan an ninh quốc gia (KHAD) tại địa phương không vận hành được hoặc do kết quả các hoạt động tích cực của lực lượng đối lập và thiếu sự hỗ trợ và giúp đỡ từ quân đội thường trực Afghanistan, các đơn vị và phân đội Xô Viết, đã bị loại trừ và đánh mất ảnh hưởng của họ. Kết quả là, những kẻ nổi loạn một lần nữa lại quay trở về các khu vực này. Sau đó lại tiếp tục phải có những hoạt động tác chiến. Chẳng hạn, trong giai đoạn từ 1980 đến 1986 ở tỉnh Kabul đã tiến hành các hoạt động chiến đấu chung và riêng - 71 đợt, ở Kandahar - 54, Herat - 55, Baghlan - 46, Parwan - 34, Nangarhar - 19, Kapisa - 19. Tuy nhiên, sự cần thiết phải có các hoạt động tác chiến ở các khu vực này không hề mất đi.

Vì vậy, kể từ năm 1986, người ta đã thực hành rộng rãi các hoạt động quân sự trong khu vực trách nhiệm của các binh đoàn và đơn vị theo kế hoạch của các chỉ huy sư đoàn (hoặc đơn vị) với việc áp dụng hạt nhân về mặt cơ cấu tổ chức và tiếp theo củng cố nó trên cơ sở kế hoạch phát triển chính quyền nhân dân, được Ủy ban Trung ương Đảng DCND Afghanistan (NPDA) phê duyệt.

3. Chuyển những nỗ lực trong việc tiến hành đấu tranh vũ trang sang phía các LLVT Afghanistan. Nhằm mục đích này, từ năm 1986, đã tích cực sử dụng sự yểm trợ của quân đội Liên Xô cho các hoạt động tác chiến độc lập của quân đội Afghanistan. Để hỗ trợ các hoạt động chiến đấu độc lập trên thường huy động các tiểu đoàn BBCG tăng cường hoặc đại đội BBCG tăng cường.


Tổ chức và tiến hành phục kích. Phân tích các hoạt động phục kích ở hẻm núi

Phân tích kinh nghiệm thu được cho thấy một loạt xu hướng trong quá trình phát triển hoạt động chiến đấu. Xu hướng quan trọng nhất trong số đó phản ánh nhu cầu khách quan phải xây dựng được những cụm quân tự lập thực hành tác chiến trên các hướng khác nhau. Điều này đạt được bằng cách đưa vào cơ cấu thành phần các phân đội biên chế chính quy (đại đội, tiểu đoàn, trung đoàn - tùy thuộc vào nhiệm vụ và tình hình) thuộc lực lượng đảm bảo chiến đấu các trang bị vật chất với số lượng sao cho họ đủ để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu mà không cần tăng cường thêm.

Trong tiến trình tác chiến bộ đội giáng đòn tấn công từ mặt trước theo các hướng tiếp cận được kết hợp với việc các phân đội độc lập cơ động qua các khu vực khó tiếp cận để tiến tới bên sườn và sau lưng đối phương (cả bằng hành quân bộ lẫn bằng đường hàng không). Chính những hành động như vậy là chìa khóa để giải quyết thành công nhiệm vụ trong các chiến dịch tại Kunar, Alikheyla, Kokkari, Sharsheri và những nơi khác.

Trong thời gian tiến hành hoạt động chiến đấu, quân đội cố gắng không để cho đối phương thoát ra khỏi khu vực chiến sự, bởi vì địa hình miền núi cho phép chúng lặng lẽ phân tán thành các toán nhỏ hoặc các cá nhân trốn tránh sự truy kích.
.......

[qtdc]

(tiếp)


Thực hành hoạt động trinh sát.

Hoàn toàn rõ ràng rằng ở đây đòi hỏi phải có sự bất ngờ, tốc độ tiến quân nhanh, sự khéo léo trong sử dụng đổ bộ đường không và các đơn vị vu hồi, kết hợp tất cả những điều này cho phép dự đoán các hành động của quân nổi dậy, gây ra cho chúng những thiệt hại đáng kể.

Tuy nhiên, tốc độ di chuyển trung bình thông thường là từ 5 đến 15 km / h. Khi hoạt động trong đội hình hành quân bộ ở vùng núi tốc độ trung bình đạt được là 100 m / h.
Việc di chuyển chậm trễ như vậy là do một loạt yếu tố: tình hình địch gài mìn trên các tuyến đường hành quân vô cùng phức tạp (ở một số nơi - từ 5 -10 cho đến 250 thiết bị nổ được gài trên 1 km đường); các dãy núi liên tiếp nối nhau gần như không thể vượt qua, đặc biệt là khi ra khỏi đường có sẵn; hỏa lực của kẻ thù thường xuyên tác động vào đội hình tiến quân; nhu cầu bảo vệ các tuyến đường, việc chiếm lĩnh các đỉnh cao khống chế bằng các trạm kiểm soát; sự phụ thuộc giữa các hoạt động của không quân với điều kiện thời tiết.


Ahmad Shah Massoud và quân lính của mình. Năm 1989 theo thỏa thuận với các chỉ huy Xô Viết, Massoud đã lấy tư cách cá nhân đảm bảo an toàn cho cuộc rút quân của quân đội Liên Xô khỏi Afghanistan.

Tốc độ di chuyển giảm cũng còn do việc chuyển đổi đội hình khác nhau nhằm giải quyết những nhiệm vụ nảy sinh bất ngờ, liên quan đến việc đánh bại các nhóm quân đối phương bị phát hiện.

Tuy nhiên, kinh nghiệm chiến đấu chỉ ra rằng do sự phân tán về hướng, do tính chất cô lập, bản địa của các hoạt động chiến đấu, đã làm tăng đáng kể vai trò của các hành động chiến thuật độc lập của các đơn vị nhằm giải quyết những nhiệm vụ chung trong việc đạt được mục đích cuối cùng của chiến dịch.

Các hoạt động chiến đấu ở Afghanistan đã chứng minh một cách thuyết phục rằng, trong các khu vực có điều kiện địa hình khác nhau (miền núi, nửa miền núi-nửa sa mạc, v.v.) bộ đội có cấu trúc thông thường vẫn hoạt động thành công (bộ binh cơ giới, đổ bộ đường không), nhưng họ phải được huấn luyện đặc biệt và được tôi luyện về tâm lý-tinh thần.

Sự phát triển của các phương pháp tác chiến tại OKSV nói chung đã khẳng định các nguyên tắc cơ bản của việc tiến hành các hoạt động chiến đấu trong các điều kiện cụ thể, được phát triển trong thực tế chiến đấu thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ Hai, trong các cuộc chiến tranh cục bộ và lý thuyết quân sự trong giai đoạn sau chiến tranh.
Tuy nhiên, do việc hiện đại hóa vũ khí và thiết bị quân sự, sự xuất hiện các mẫu vũ khí trang bị mới, thực tế phong phú của việc sử dụng chúng trong các hoàn cảnh chiến đấu, đã làm nảy sinh và khẳng định các hình thức và phương pháp đấu tranh vũ trang cụ thể và hoàn thiện các biện pháp chiến thuật kinh điển trong hoạt động của quân đội.

Việc sử dụng máy bay trực thăng vũ trang và đổ bộ đường không chiến thuật với nhiều quy mô khác nhau đã làm tăng hiệu quả tác động đồng thời trên suốt chiều sâu bố trí của các băng nhóm phiến quân trong khu vực chiến sự, tạo điều kiện thuận lợi để chiếm giữ các đèo, các đường vượt núi, các nút giao thông và cho phép đạt được sự bất ngờ, phong tỏa chặt đối phương, chia cắt và tiêu diệt chúng từng phần.

Đồng thời ta thấy rất rõ ràng nhu cầu cấp thiết phải bảo vệ chặt chẽ và phòng thủ chắc chắn các yếu tố trong đội hình chiến đấu của bộ đội, đặc biệt là các nhóm thiết giáp, các cụm pháo binh, các đài chỉ huy, các khu hậu cần tránh tác động hỏa lực của các nhóm biệt kích đối phương.

Kinh nghiệm tại OKSV cho thấy đặc điểm các hoạt động tác chiến trong các cuộc chiến tranh cục bộ là tính chất nguồn gốc, tính chất ngẫu nhiên và thành công của chiến dịch phụ thuộc nhiều vào kết quả các trận đánh của các tiểu đoàn, đại đội, thậm chí là trung đội, phụ thuộc vào kỹ năng chiến thuật của họ.

Vì vậy, ảnh hưởng tới hình thức và phương pháp hoạt động chiến đấu tại OKSV về cơ bản có ba yếu tố chính: điều kiện địa-vật lý của địa hình; chiến thuật hoạt động của đối phương; khả năng chiến đấu của bộ đội của mình.


Khen thưởng các binh sỹ đại đội 9, trung đoàn dù độc lập 345 sau trận đánh trên cao điểm 3234 trong chiến dịch "Magistral" (11/1987 - 1/1988).

Nếu yếu tố đầu tiên gần như ổn định qua nhiều thế kỷ, yếu tố thứ hai và thứ ba đang trải qua sự thay đổi tận gốc rễ tùy theo mức độ sử dụng các mẫu vũ khí và thiết bị quân sự mới hoặc cải tiến các mẫu vũ khí và thiết bị quân sự cũ, cũng như sự tiếp thu kinh nghiệm chiến đấu từ người tư lệnh cho đến người lính thường.

Thiếu tướng Evghenii NIKITENKO
.......

[qtdc]

(tiếp)



Chiến dịch Afghanistan : Kinh nghiệm không có người nhận (bài 6)

Bài của Thiếu tướng Evghenii NIKITENKO

Những tổn thất vĩnh viễn và tổn thất do ốm đau thương tật của tập đoàn quân 40 và các biện pháp giảm nhẹ.

Con số tổng cộng những người chết trong những năm chiến tranh Afghanistan là 14.433 người (13.833 binh sĩ quân đội Liên Xô, 572 nhân viên KGB của Liên Xô và 28 nhân viên thuộc các phân đội của Bộ Nội vụ). Số người bị thương, bị sốc và bị tổn thương là 53 ngàn 753 người. Số người bị bệnh lên tới 469 ngàn 685 người. Trong đó số người chết vì các vết thương của họ là 2 ngàn 386 người.

Tiếp theo.
Bắt đầu từ VKO № 3 2008

Những tổn thất này tính bao quát trong khoảng thời gian từ khi có sự xâm nhập của quân đội Xô Viết vào Afghanistan ngày 25 tháng 12 năm 1979 cho đến khi rút khỏi đó, và hoàn thành ngày 15 tháng 2 năm 1989. Trong số 14.433 người chết có 180 cố vấn quân sự và phiên dịch viên, 514 quân nhân biên phòng (phục vụ trong biên chế các lực lượng vũ trang của KGB), 178 người thuộc văn phòng đoàn cố vấn quân sự.

417 quân nhân được đăng ký là mất tích hoặc bị bắt làm tù binh. Có 119 người được trả tự do, 97 người trong số họ quay trở lại Liên Xô. Tính trung bình, đạo quân Xô Viết hạn chế đồn trú tại Afghanistan hàng ngày bị mất 4 người.

Phân tích các hoạt động chiến đấu của TĐQ 40 cho thấy các nguyên nhân chính dẫn đến tổn thất là các yếu tố sau: thiếu huấn luyện, thiếu tổ chức và sự vô ý thức trong hoạt động quân sự; trình độ huấn luyện thấp của cá nhân và chất lượng chỉ huy kém của một loạt sĩ quan, thiếu sơ đồ phát triển chi tiết cho các phương án khả thi trong các tình huống khác nhau khi huấn luyện chiến đấu; sự quan tâm chưa đầy đủ đến huấn luyện đào tạo đội ngũ quân nhân cho cuộc chiến tranh sắp tới; sự chỉ huy không chắc chắn trận đánh từ phía các ban tham mưu, nơi người ta tham gia vào việc thu thập thông tin nhiều hơn là chỉ huy tác chiến; công tác tổ chức trinh sát sơ sài trước khi bắt đầu và ngay trong tiến trình chiến dịch, làm cho bộ đội phải hành động trong hoàn cảnh không có thông tin về kẻ thù; không kịp thời sử dụng các biện pháp hỗ trợ các đơn vị, đang ở trong tình hình khó khăn nhất ở thời điểm hiện tại; các phân đội có nhiệm vụ bảo vệ đoàn xe (thụ động phòng thủ) hoạt động rất đơn điệu, họ không chủ động và tích cực tìm kiếm và ngăn chặn kẻ thù hành động; kỷ luật hành quân thấp, đoàn xe bị trải ra rất dài trên hành trình, điều đó cho phép phiến quân tấn công các xe máy đơn độc hoặc các nhóm xe máy và kịp lẩn tránh mà không bị trừng phạt trước khi các phân đội bảo vệ tiếp cận được; sự giảm sút tính cảnh giác và các biểu hiện bất cẩn trong chiến đấu, gây ra tổn thất cho các phân đội trong quá trình truy đuổi kẻ thù, khi thoát ly chiến trường và cả khi trở về nơi đóng quân thường trực.


Anh hùng Liên Xô và Bộ trưởng Quốc phòng CHLB Nga trong tương lai, Pavel Grachev (trong hình thứ 2 từ phải sang, đội mũ kết), trên cương vị chỉ huy trung đoàn (trung đoàn phó rồi trung đoàn trưởng trung đoàn dù độc lập 345 trong giai đoạn 1981-1982) trước khi bước vào một chiến dịch tại Afghanistan đang giới thiệu các quân nhân thuộc quyền mình với Tư lệnh binh chủng Đổ bộ đường không (ВДВ) quân đội Liên Xô, đại tướng D.S.Sukhorukov.

Phân tích con số thiệt hại của đội ngũ quân nhân trong ba tháng chiến đấu vào năm 1986, so với cùng kỳ năm 1985 được thể hiện dưới đây. Những năm đó đặc trưng bởi các hoạt động chiến đấu và số tổn thất của quân nhân chỉ ở mức độ trung bình.

Tổng quân số tử vong trong tập đoàn quân: 1985 - 433 người (có 70 sỹ quan), 1986 - 318 người (có 45 sĩ quan). Trong số đó tổn thất trong chiến đấu bao gồm: năm 1985 - 357/62 (82% của tổng số thiệt hại), năm 1986 - 247/43 (78% tổng số thiệt hại).
Tổn thất chiến đấu trong năm 1986 được phân ra: khi thực hành trinh sát - 8/3 (2,5% số tử vong trong chiến đấu); khi tiến hành phục kích - 40/8 (12,5%); khi đoàn xe bị bắn phá - 15/1 (4 , 7%); khi các điểm đóng quân thường trực bị bắn phá (при обстрелах пунктов постоянной дислокации -PPD - ППД) - 6 (1,8%); khi các tiền đồn và trạm cảnh giới bị bắn phá - 20/2 (6 , 2%); khi vấp mìn và bị đánh bom - 22/1 (6,9%); chết vì vết thương trong chiến đấu - 66/9 (20,7%).

Phân tích tổn thất trong chiến đấu của đội ngũ quân nhân cho thấy số lượng binh lính Liên Xô thiệt mạng và bị thương phụ thuộc trực tiếp vào số trận chiến đấu đã diễn ra, bao gồm cả các cuộc chiến đấu nhằm đẩy lùi các cuộc tấn công của phiến quân và các hoạt động biệt kích phá hoại của chúng. Tổn thất lớn nhất mà quân đội Xô Viết gánh chịu là trong giai đoạn 1984-1985, khi họ thực hiện một số lượng lớn các hoạt động quân sự (số hoạt động quân sự tối đa diễn ra năm 1982), và số lượng của những hoạt động biệt kích đã đạt đến đỉnh điểm của nó (657 - 1985).


Quan hệ phụ thuộc giữa số tổn thất của đội ngũ quân nhân với số lượng các hoạt động tác chiến tại Afghanistan.
.......

[qtdc]

(tiếp)

Trong thời kỳ đang được xem xét thành phần quân số OKSV đã có thay đổi, tuy nhiên tác động của số lượng các cuộc giao tranh đối với con số tổn thất vẫn giữ vị trí thống trị và nó gồm 0,8% số người chết và 1,5% số bị thương (trong tổng quân số OKSV) trong những năm đầu tiên đưa quân đội Xô Viết vào Afghanistan, 1,2% chết và 3% bị thương trong giai đoạn tổn thất cao điểm thời kỳ 1984-85 và 0,6 % chết và 1,3% bị thương vào năm 1987.

Ta nên chú ý đến thực tế là các số liệu về thiệt hại, mà bộ tham mưu tập đoàn quân 40 báo cáo cho bộ tham mưu quân khu Turkestan khác với số liệu tổn thất tiết lộ trong các nhật ký chiến sự.


Trực thăng Mi-8, đã cứu tính mạng hàng ngàn người lính Liên Xô tại Afghanistan. Đến thời điểm bắt đầu rút quân đội Liên Xô vào tháng 5 năm 1988, lực lượng không quân của TĐQ 40 đã sử dụng 331 trục thăng. Phần lớn trong đó là Мi-8. Trong ngày, kíp bay của "số 8" ("«восьмёрка») thực hiện 5-6 phi xuất, họ ở trên không đến 8 tiếng. Một cặp Мi-8 chở trên khoang máy bay các nhóm tuần tra sục sạo có thể kiểm soát một khu vực có bán kính 100-120 km tính từ điểm đóng căn cứ. Аfghanistan, 1988.

Năm 1985, một viên tướng được ủy nhiệm đặc biệt của Tổng tham mưu trưởng, thiếu tướng Boris V. Gromov, đã trình bày đề xuất của ông nhằm giảm tổn thất của quân đội Liên Xô ở Afghanistan, cụ thể như sau:

a) Từ chối thực hiện các chiến dịch quy mô lớn, bị hạn chế tiến hành các hoạt động tìm kiếm-phục kích bằng các phân đội nhỏ trong khu vực chính quyền kiểm soát (khu vực trách nhiệm của các đơn vị), tiêu diệt các đoàn caravan của phiến quân, các băng nhóm nhỏ, quấy nhiễu các trạm kiểm tra và doanh trại đồn trú của chúng ta, cũng như dẫn các đoàn xe máy chở phương tiện vật chất và làm chức năng bảo vệ các cơ sở và đường giao thông quan trọng. Để thực hiện điều đó, các cố vấn Đảng, cố vấn quân sự, cố vấn cho các cơ quan tình báo Afghanistan của chúng ta cần phải làm việc. Các phân tích cho thấy nhiều cố vấn cho chính phủ Afghanistan (những người mà mình cố vấn) thường lảng tránh tham gia vào công tác lập kế hoạch và tiến hành các hoạt động quân sự, viện cớ bận họp, hoặc khó ở đột ngột trong người. Giao cho quân đội Afghanistan toàn bộ trách nhiệm trong việc lập kế hoạch và tiến hành các hoạt động quân sự dưới sự lãnh đạo của các cố vấn Đảng và cố vấn quân sự khi điều kiện bắt buộc tiến hành các biện pháp chính trị và xã hội được định hướng nhằm sử dụng và củng cố các kết quả hoạt động quân sự.

b) Trong tương lai gần nhất, nếu không thể từ chối đưa quân đội chúng ta tham gia vào các hoạt động chiến đấu quy mô lớn thì cần phải:


Tư lệnh sư đoàn BBCG cận vệ 5 (AHLX và tư lệnh cuối cùng của TĐQ 40 trong tương lai) đại tá B.V.Gromov (thứ nhất hàng ngồi từ phải sang) và cố vấn quân sự Liên Xô tại Afghanistan thiếu tướng A.V.Larin (thứ 2 hàng ngồi từ phải sang) tại SCH sư đoàn BBCG cận vệ 5. Afghanistan, năm 1981.

1. Nâng cao việc bồi dưỡng ý chí-tinh thần và ý thức chính trị về mọi mặt cho các quân nhân của tập đoàn quân 40. Phải loại trừ thói vô trách nhiệm, bất cẩn và coi thường các yêu cầu cơ bản nhất của điều lệnh tác chiến khi huấn luyện và tiến hành các hoạt động chiến đấu (về công tác tổ chức trinh sát, các biện pháp bảo vệ, các chiến thuật hoạt động trên chiến trường, hiệp đồng giữa các phân đội binh chủng khác nhau và các hình thức bảo đảm chiến đấu cơ bản).

2. Tăng cường trách nhiệm của bộ tư lệnh tập đoàn quân, bộ chỉ huy các đơn vị và cơ quan trong việc lập kế hoạch, làm công tác chuẩn bị, và tiến hành các hoạt động chiến đấu. Chấm dứt việc giám hộ bộ chỉ huy một cách không cần thiết từ phía các nhóm công tác đặc nhiệm khác nhau của cơ quan chỉ huy cấp trên.


Trực thăng Mi-8 (Mi-4?) của quân đội Liên Xô bị quân Mujahideen bắn hạ.

3. Cải thiện công tác lập kế hoạch và cố gắng đạt được mức độ bí mật lớn hơn nữa khi chuẩn bị cho các hoạt động chiến đấu.

4. Cải thiện công tác tổ chức và tiến hành tất cả các hình thức trinh sát.

5. Cải thiện công tác huấn luyện chiến đấu về mọi mặt cho các quân nhân của tập đoàn quân, đặc biệt là các sỹ quan cấp tiểu đoàn-đại đội-trung đội. Chúng ta phải dạy cho các phân đội biết những hành động cơ bản trên chiến trường trong đội hình các phòng ban, trung đội, đại đội và tiểu đoàn. Phải dạy đội ngũ quân nhân thực hiện sử dụng chuẩn xác hỏa lực của các loại vũ khí tăng cường.

6 . Xem xét lại trang bị chiến đấu cho cá nhân quân nhân theo hướng giảm nhẹ nó. Cơ số đạn dược của một người lính phải không nhiều hơn một ngày chiến đấu. Để đạt được điều này cần sử dụng máy bay bất cứ lúc nào trong ngày, tạo ra các nhóm pháo binh (hỏa lực) di động để yểm trợ các tiểu đoàn đang chiến đấu, phải dạy cho các chỉ huy binh chủng hợp thành cách tổ chức hiệp đồng với máy bay và pháo binh.

7. Cải thiện việc đảm bảo y tế, đặc biệt trong các điều kiện chiến đấu, sơ tán người bị thương và bị ốm.

8. Các hoạt động chiến đấu được lên kế hoạch và thực thi ở những nơi thực sự có thể đạt được kết quả, nghĩa là khi có thông tin tình báo đáng tin cậy, công tác tuyên truyền vận động đã được tiến hành với cư dân địa phương, hạt nhân tổ chức của chính quyền nhân dân đã được chuẩn bị và các cơ quan chính quyền và cơ quan Đảng tại địa phương đã lập được các biện pháp hoạt động có tính chất chính trị và xã hội.

Một số biện pháp đã được xem xét và thực hiện trong tương lai gần nhất, và khi thiếu tướng Boris Vsevolodovitch Gromov tham gia bộ tư lệnh tập đoàn quân (tháng 6 năm 1987) đề nghị trên đã được đưa vào cuộc sống. Tất cả những điều này dẫn đến việc giảm đáng kể số tổn thất của đội ngũ quân nhân.


Tổn thất đội ngũ quân nhân của OKSV trên chiến trường Afghanistan thời kỳ 1980-1989.
.........

[qtdc]

(tiếp)

Thuộc về tổn thất phi chiến đấu có : trong năm 1985 - 76 người (gồm 8 sỹ quan), 1986 - 71 người (gồm 2 sỹ quan (22,3% tổng số thiệt hại); trong đó: 1) chết vì bệnh - 9 (2.8% số lượng tổn thất phi chiến đấu); 2) tự sát - 14/1 (4, 4%); 3) chết do bỏng - 4 (1.2%); 4) chết vì sử dụng vũ khí bất cẩn - 8 (2,5%); 5) bị nhiễm độc hơi carbon monoxide - 4 (1,2%); 6) chết vì tai nạn ô tô 5 - (1,5%); 7) bị đồng nghiệp giết chết - 15/1 (4,7%), 08) chết do vi phạm quy tắc an toàn - 10 (3%); và 9) chết do tự ý bỏ đơn vị - 2 (0,6 %).

Dựa trên các phân tích đã tiến hành, bộ phận tác chiến của tập đoàn quân 40 đưa ra một loạt khuyến nghị nhằm giảm bớt thiệt hại của đội ngũ quân nhân ở các giai đoạn chiến đấu khác nhau, cụ thể như sau:

a) khi chuẩn bị các hoạt động chiến đấu:


Các khu vực mà phe đối lập triển khai làm căn cứ cơ bản ở Afghanistan. Hình cờ đỏ chỉ các đơn vị quân đội Liên Xô, ví dụ: мсб 5 мсд - một tiểu đoàn BBCG thuộc sư đoàn BBCG số 5. Chú thích các đơn vị vũ trang phe đối lập được lập thành dạng phân số: Tử số: tên chỉ huy chiến trường, ví dụ 3абиула - Zabiula; Mẫu số gồm: tên viết tắt của đảng phái chính trị lập ra đơn vị vũ trang đó và con số chỉ quân số của đơn vị vũ trang, ví dụ ИПА-4400 - Đảng Hồi giáo Afghanistan - quân số 4400 lính. ИОА - Hiệp hội Hồi giáo Afghanistan; ДИРА - Phong trào Cách mạng Hồi giáo Afghanistan; НИФА - Mặt trận Dân tộc Hồi giáo Afghanistan; ИСОА - Liên hiệp Hồi giáo vì sự giải phóng Afghanistan; ИПХ - Đảng Hồi giáo Khales; ИОАП - Hiệp hội Hồi giáo Afghanistan-Panjshir.

1. Bổ sung đội ngũ quân nhân cho các phân đội đi chiến đấu sao cho đạt quân số đến mức 100%. Lập thời gian biểu bổ sung hoàn chỉnh cho các phân đội tác chiến về nhân sự, trang thiết bị kỹ thuật quân sự và huấn luyện chọn lọc theo định hướng đội ngũ quân nhân, được dự kiến bổ sung, theo chương trình 8-ngày.

2. Siết chặt đòi hỏi với các chỉ huy bộ phận về chất lượng đào tạo nghiêm ngặt tiến hành với các giờ học cho đội ngũ quân nhân theo chương trình 8 ngày, phải phấn đấu đảm bảo chất lượng cho 100% quân nhân.

3. Quan tâm đặc biệt việc đào tạo đội ngũ sỹ quan trong chuỗi mắt xích tiểu đoàn-đại đội- trung đội. Đồng thời tập trung những nỗ lực chính vào việc phát triển cho họ các kỹ năng thực tế khi chỉ huy cấp dưới trong chiến đấu, đặc biệt là tiêu diệt đối phương bằng hỏa lực, tổ chức hiệp đồng với đơn vị bạn, với không quân, pháo binh và các phân đội lực lượng vũ trang Afghanistan. Khi sử dụng kinh nghiệm tích lũy trong quá trình học tập và phân tích các hoạt động chiến đấu, phát triển cho các sỹ quan sự hiểu biết sâu sắc hơn nữa về các chiến thuật của quân đối phương, các chi tiết cụ thể của công tác tiến hành các hoạt động chiến đấu trong khu vực trách nhiệm và sự tự chủ trong chỉ huy trận đánh.

4. Các lớp học tiến hành với đội ngũ nhân viên phải tính đến các ví dụ cụ thể về việc tiến hành các hoạt động chiến đấu, muốn vậy cần phát triển các giờ học chiến thuật sử dụng hỏa lực dựa trên cơ sở các chiến thuật có thể áp dụng của quân nổi dậy và phát triển các phương pháp chiến thuật hiệu quả trong hoạt động của các đơn vị của chúng ta. Để tiến hành các giờ học như vậy cần thu hút các sỹ quan có kinh nghiệm chiến đấu thực tế.

5. Tiếp tục hoàn thiện phương pháp luận cho các buổi học thực hành huấn luyện sử dụng chất nổ-mìn cho đội ngũ quân nhân. Loại bỏ bất cứ nguyên nhân nào làm gián đoạn các buổi học như thế.

6. Trong quá trình chuẩn bị chiến đấu, tổ chức các buổi huấn luyện cho các sĩ quan bộ binh cơ giới biết cách chỉ huy hỏa lực pháo binh và chỉ huy các đòn không kích. Tiến hành giờ học với các quân nhân dẫn đường không quân yểm trợ trong biên chế cũng như ngoài biên chế chính thức và các quân nhân hiệu chỉnh hỏa lực pháo binh.

7. Cải tiến việc chuẩn bị xe máy thiết bị kỹ thuật quân sự cho các hoạt động chiến đấu. Trên cơ sở chuẩn bị trang thiết bị và vũ khí mà đặt trách nhiệm cá nhân của người chỉ huy các xe chiến đấu, phi hành đoàn, các khẩu đội hỏa lực, kết nối các đơn vị sửa chữa khí tài với họ để thực hành bảo dưỡng dưới sự lãnh đạo chung về công tác bảo dưỡng vũ khí khí tài của những người chỉ huy binh chủng hợp thành.

8. Trước khi bước vào hoạt động chiến đấu tiến hành các buổi kiểm tra điều lệnh, đồng thời có lường trước sự việc để giải quyết những điểm yếu sẽ được phát hiện trong quá trình kiểm tra. Tại buổi kiểm tra điều lệnh cần phải kiểm tra sự sẵn sàng chiến đấu đối với từng cá nhân quân nhân cũng như đối với từng đơn vị vũ khí và trang bị quân sự.

9. Đảm bảo mọi mặt về phương tiện vật chất-kỹ thuật cho các hoạt động chiến đấu, đặc biệt là khẩu phần được quy định của đội ngũ quân nhân: thực phẩm, quần áo, vật tư y tế (trước hết nhằm mục đích loại trừ các trường hợp đau ốm).


Tổn thất hàng năm tính theo số lượng tuyệt đối: Thứ tự các cột trái sang phải: năm - thiệt hại không cứu vãn được (tổng số - sỹ quan) - thiệt hại do đau ốm (tổng số - sỹ quan).
.......

[qtdc]

(tiếp)

b) khi tiến hành hoạt động chiến đấu:

1. Tổ chức trinh sát quân báo và trinh sát nội tuyến liên tục khu vực sắp tiến hành tác chiến, thường xuyên nắm được quân số, vũ khí và ý định của kẻ thù. Hãy trinh sát kẻ địch đặc biệt cẩn thận trên các con đường chuyển quân của bộ đội ta nhằm loại trừ việc kẻ thù bắn phá chúng. Xác định các mục tiêu ban đầu để cho không quân cường kích ném bom và hỏa lực pháo binh pháo kích.

2. Chuẩn bị kỹ lưỡng, sử dụng đúng đắn các phân đội đảm bảo di chuyển trên các tuyến đường. Nâng cao kỷ luật hành quân của các phân đội hành quân và cải thiện việc quản lý chỉ huy chúng từ phía các sỹ quan chỉ huy. Phân tích tình huống mìn, làm cho toàn thể đội ngũ quân nhân nắm được điều đó.

3. Trong khi tiến hành hoạt động chiến đấu trong khu vực xanh, tại các địa hình gồ ghề giao cắt mạnh, có lợi cho kẻ thù lấy làm nơi trú ẩn, phải lên kế hoạch tiêu diệt chúng một cách chắc chắn, loại trừ sự kháng cự.

4. Tìm các biện pháp và phương thức mới đối phó với các tay súng bắn tỉa của đối phương. Dự đoán, dựa trên các điều kiện địa hình, vị trí có thể có của các tay súng bắn tỉa của đối phương và dự đoán tính chất hành động của chúng.

5. Chuẩn bị kỹ lưỡng cho các chỉ huy đối với công tác yểm trợ các hoạt động chiến đấu độc lập của bộ đội thuộc LLVT Afghanistan. Dạy cách lựa chọn khéo léo các phân đoạn địa hình để tổ chức phục kích và phong tỏa khu vực.


Quân Xô Viết từ tiền đồn "Nauka-2" trên núi Reghigha tỉnh Kandahar đang phục kích phiến quân ở ngoài 1 ngôi làng. Trong một buổi vào thăm làng (kishlak) Mardkala, chúng tôi (trung đội chống tăng số 3 - 3 ПТВ, 3МСБ(г), 70 ОМСБ) cảnh giác đặt phục kích bọn Dushman. Đơn vị: tiểu đoàn BBCG 3, lữ đoàn BBCG độc lập số 70, Afghanistan, tháng 3 năm 1985.

6. Tìm các phương thức mới để thực hiện yểm trợ, hướng tới sự hỗ trợ có hiệu quả cho LLVT Afghanistan, loại trừ được các cuộc bắn phá, tác động bằng hỏa lực của kẻ thù, loại bỏ việc để các phân đội bố trí trong vòng bán kính nhỏ hơn 1,5 km cách các khu làng Afghanistan (кишлачной зоны).

7. Nâng cao hiệu quả sử dụng các tiểu đoàn bộ binh cơ giới đặc nhiệm độc lập, hoàn thiện phương pháp luận trong kiểm tra sàng lọc các đoàn lữ hành, trong thực hiện phục kích và tiến hành các cuộc tấn công.

8. Dạy cho các chỉ huy và ban tham mưu cách tổ chức đúng đắn việc rút quân ra khỏi vùng chiến sự.

9. Cải thiện kỹ năng hoạt động trên không của các phi họt chiếc ành đoàn trực thăng và máy bay cánh cố định tính đến việc đối phương tăng cường lực lượng phòng không và sự xuất hiện các tổ hợp hỏa tiễn phòng không mang vác mới trang bị cho phiến quân.

10. Phát triển và thực hiện trên thực tế các biện pháp đấu tranh với hỏa tiễn PK vác vai "Stinger" và các phương tiện PK khác.


Một chiếc Su-25 may mắn hạ cánh được sau khi trúng đạn của tổ hợp hỏa tiễn PK vác vai FIM-92 Stinger.

11. Lập kế hoạch một cách chu đáo và chế áp kẻ thù một cách chắc chắn trong các khu vực đổ quân ĐBĐK. Nâng cao chất lượng việc tổ chức hiệp đồng giữa không quân và các phân đội binh chủng hợp thành tham gia vào cuộc đổ bộ.

12. Hoàn thiện hệ thống chỉ huy chiến đấu. Trang bị cho các phân đội nhỏ loại điện đài kích thước nhỏ.

c) tại các tiền đồn (trạm tuần tra kiểm soát) và trên các tuyến giao thông liên lạc:

1. Hoàn thiện thiết bị công trình phòng thủ kiên cố cho các tiền đồn và trạm tuần tra kiểm soát, đặc biệt các điểm vòng ngoài. Trang bị cho mỗi tiền đồn và trạm tuần tra như trang bị cho một cứ điểm cỡ trung đội để tiến hành phòng thủ toàn diện. Hàng ngày tiến hành huấn luyện chỉ huy hỏa lực ở các thời điểm khác nhau trong một ngày đêm.

2. Thiết lập các bãi mìn trên các tuyến có khả năng di chuyển của đối phương tiến ra các con đường lớn và đến những trạm tuần tra.

3. Xây dựng tổ hợp trinh sát-hỏa lực cùng với việc thiết lập quanh các sân bay vành đai thiết bị trinh sát tín hiệu "Realia-U" nhằm sử dụng hỏa lực tiêu diệt tức khắc kẻ thù.


Thiết bị "Realia-U".

4. Đẩy mạnh hoạt động của các đơn vị trinh sát nhằm bắt tù binh trong các khu vực có các tuyến đường giao thông đi qua và tiến hành thu thập thông tin trinh sát.

5. Lập kế hoạch và giáng các đòn tấn công phủ đầu xuống kẻ thù bằng không quân và pháo binh, đặc biệt là khi dẫn đoàn xe đi qua các khu vực nguy hiểm, phát hiện có sự co cụm của kẻ thù và tập trung phương tiện hỏa lực của chúng.


Ví dụ bố trí tuyến cảnh giới bằng "Realia-U".

6. Nâng cao kỹ năng thực hành của quân nhân các tiền đồn trong việc biết cách sử dụng khéo léo các phương tiện kỹ thuật trinh sát, thiết bị quan sát ban đêm.

7. Làm tốt hơn nữa việc bảo vệ các đoàn xe, sử dụng rộng rãi các phương tiện bảo vệ cá nhân của đội ngũ quân nhân, vũ khí hạng nặng và đảm bảo sự bảo vệ đáng tin cậy cho các đoàn xe bằng cách tổ chức các cuộc phục kích trong thời kỳ đoàn xe di chuyển.

8. Đảm bảo thông tin liên lạc tin cậy và chỉ huy thông suốt liên tục cho các trạm tuần tra. Giảm thời gian truyền dẫn tin tức về các hoạt động biệt kích, tấn công của kẻ thù vào mạng lưới các trạm tuần tra (các tiền đồn) đến TTCH của trung đoàn, sư đoàn, tập đoàn quân nhằm lập tức phản ứng lại đối phương bằng các cuộc không kích, pháo kích, các hoạt động của các lực lượng và phương tiện trực ban.

Các cách giảm thiệt hại phi chiến đấu:

1. Thực hiện trật tự theo điều lệnh trong các thị trấn quân sự và các cơ quan, đơn vị.

2. Cải thiện sự làm việc của cá nhân với cấp dưới thuộc quyền, có hiểu biết đến từng quân nhân, đặc biệt là những người đang bị tách khỏi đơn vị, nhu cầu và vấn đề của anh ta. Xác định những người bị rối loạn tâm thần và những người đang lợi dụng uy tín trong tập thể.

3. Tập trung các binh sĩ và hạ sỹ quan được huấn luyện thể lực kém thành các tổ, nhóm, và tiến hành một cách định hướng với họ các bài học tăng cường sức bền thể chất và sau đó huy động họ tham gia chiến đấu.

4. Thu hồi vũ khí của đội ngũ quân nhân không tham gia vào hoạt động chiến đấu và trực ban chiến đấu, sau đó bảo quản chúng tại nơi được trang bị chuyên nhiệm.

5. Tiến hành làm việc thường xuyên với các lái xe, chỉ huy xe máy, đoàn xe máy về vấn đề tuân thủ kỷ luật hành quân của đoàn xe, cấm xe vượt nhau về nguyên tắc. Giáo dục tình cảm đồng chí và tương trợ giúp đỡ lẫn nhau.


Phân loại theo hình thức  thương tích (tính theo%). Cột ngoài cùng bên trái, hàng 1 từ trên xuống dưới: Loại thương tích: bị thương do hỏa lực bắn - bị thương do trúng mảnh - đa chấn thương - các trường hợp nặng và rất nặng.

6. Chú ý đặc biệt đến hiểu biết của đội ngũ quân nhân về biện pháp an toàn khi làm việc với vũ khí, thiết bị quân sự và đạn dược.
.......

[qtdc]

(tiếp)

Thiệt hại do bệnh tật
 
Hàng chục ngàn binh sĩ và chỉ huy của tập đoàn quân 40 phải đối mặt với một loạt các bệnh truyền nhiễm.Trong số các yếu tố góp phần gây bệnh, có các hoạt động chiến đấu, khí hậu (nhiệt độ và độ ẩm), thiếu nước uống và các điều kiện vệ sinh. Nguy cơ bệnh tật tăng cao do hoàn cảnh vệ sinh không thuận lợi. Phần quan trọng nhất trong số những vấn đề y tế là các bệnh truyền nhiễm (sốt thương hàn, viêm gan, sốt rét, kiết lỵ, và nhiều bệnh khác).


Số lượng các ca đau ốm tại tập đoàn quân 40: đường đỏ - bệnh truyền nhiễm.

Phân tích các bệnh nhiễm trùng đường ruột cho phép rút ra kết luận rằng trong suốt cuộc chiến, số ca đau ốm cao gấp khoảng tám lần so với số lượng người bị thương trong thời gian chiến đấu. Điều này dẫn đến việc bệnh tật trong bộ đội, xét theo tính chất của nó, giống như một kiểu bệnh dịch.

Tình trạng trên đòi hỏi phải áp dụng một loạt biện pháp đặc biệt. Trong giai đoạn trước khi phải nhập viện, nên đảm bảo sự cách ly bệnh nhân ngay lập tức. Tại bệnh viện người ta thực hiện phân loại thương binh và phác đồ điều trị - từ chăm sóc đặc biệt đến phục hồi sức khỏe. Tạo và duy trì một hệ thống như vậy được đặc trưng ở chỗ phải tính đến điều kiện tại chỗ ở địa phương, thêm một số khó khăn, trong một số trường hợp nó tỏ ra gần như không thể vượt qua được.


Tiến trình trở lại đội ngũ tại tập đoàn quân 40: đường màu da cam - số (phần trăm) bệnh nhân phục hồi được và đã trở lại đội ngũ.

Các yếu tố khí hậu vốn có của địa hình sa mạc-núi với nhiệt độ biến đổi rất mạnh, có ảnh hưởng bất lợi đến cơ thể và các cơ quan của nó, dẫn đến giảm sức mạnh thể chất chung và làm suy yếu hệ miễn dịch.

Thông thường, người ta hay gặp khó khăn trong việc xác định bản chất của bệnh tật. Ban đầu người bệnh ở lại quá lâu tại các đơn vị, tạo điều kiện làm bệnh lây lan nhanh chóng. Việc cách ly làm giảm nguy cơ này. Người ta bố trí cho người bệnh ở trong các khu vực đặc biệt gồm tới 100 giường dành cho việc cách ly ngay tại đơn vị. Việc chăm sóc cho họ được giao cho các y tá đại đội hoặc tiểu đoàn chủ trì.

Ngoài ra, cùng với các phòng thí nghiệm người ta đã thực hiện theo dõi tiến triển của căn bệnh đang bùng phát. Theo thời gian, chất lượng chẩn đoán được cải thiện. Thường các thiết bị kỹ thuật để xử lý nước hay bị hỏng. Thuốc viên và hóa chất để khử nước cho sạch lại không đủ. Trong nhiều nhà ăn không có nước nóng. Tình hình ở đây được xác định bởi các yếu tố như thiếu chén dĩa đã rửa sạch và việc không tuân thủ chung các quy định vệ sinh.

Ở Afghanistan, 45-70% các ca không có khả năng chiến đấu của các quân nhân được giải thích là do mắc các bệnh truyền nhiễm. Nguồn lây lan các bệnh truyền nhiễm một phần lớn là ở trong thực phẩm và nước. Vệ sinh là yêu cầu rất quan trọng. Về vấn đề này, tập đoàn quân 40 gần như không được chuẩn bị tại thời điểm bắt đầu chiến tranh.

Chúng ta phải ghi nhận những thiếu sót hiển nhiên trong việc cung cấp nước. Nguồn nước được giữ sạch nhờ hệ thống tự động khử trùng bằng clo. Chỉ có 60% nguồn nước uống trong năm 1985 được trang bị các thiết bị làm sạch. Trong các trường hợp còn lại, người ta áp dụng phương pháp dã chiến, phương pháp này không đảm bảo được độ tinh khiết cho nước.

Tỷ lệ bệnh nhân viêm gan là 18-25%, thương hàn và phó thương hàn, cũng như các bệnh đường ruột nặng và các bệnh nghiêm trọng khác - 3,5-10%. Mối quan hệ giữa thương binh và bệnh binh là khoảng 1:8, còn tổn thất trong chiến đấu đối với tổn thất phi chiến đấu là 1:10 - 01:12.

Thiệt hại vì bệnh tật xảy ra trước hết do các bệnh truyền nhiễm. Trong đó chủ yếu là do viêm gan siêu vi, sốt thương hàn, sốt phát ban, sốt thương hàn A, kiết lỵ và sốt rét. Mức độ cao trong tố tính dễ mắc bệnh truyền nhiễm, khả năng hạn chế chữa trị bệnh trong sự cách ly, khó khăn trong chẩn đoán, việc thiếu lối sơ tán ở vùng núi và khó khăn trong việc vận chuyển thương binh bằng đường không đã làm giảm rất nhiều hiệu quả phục vụ y tế.


Tiến trình tổn thất do bệnh tật.

Những vấn đề của phần lớn số bệnh nhân nhập viện chưa bao giờ có thể giải quyết hoàn toàn. Sự gia tăng các ca mắc các bệnh truyền nhiễm đi kèm với việc tăng cường hoạt động tác chiến. Đỉnh cao theo mùa đạt đến vào mùa hè và trong tháng 11. Trong những tháng mùa hè, số lượng bệnh nhân lớn hơn 2-3 lần so với khả năng của các quân y viện.


Tỷ lệ các bệnh truyền nhiễm trong tổng số các ca bệnh. Cột thứ nhất: dòng thứ 2 - tỷ lệ các bệnh truyền nhiễm trên tổng số các ca bệnh; dòng thứ 2 - quan hệ giữa tổn thất chiến đấu và tổn thất phi chiến đấu.

Tình hình được xoa dịu phần nào bằng cách gửi bệnh nhân về Liên Xô trong những giờ phút căng thẳng nhất. Trong những năm 1980-1983 tùy thuộc vào số lượng bệnh nhân, người ta phải sơ tán 45-75% bệnh nhân về bệnh viện quân khu Turkestan, bởi vì cơ sở hạ tầng y tế tại Afghanistan không đảm bảo chữa bệnh thành công.

Chỉ đến năm 1985 trên lãnh địa Afghanistan tập đoàn 40 mới xây dựng được một cơ sở lớn, được trang bị để điều trị các bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm. Nó bao gồm bốn bệnh viện 1250 giường và các thiết bị phù hợp.

Hầu hết các trường hợp mắc bệnh ban đầu được xác nhận trong sáu tháng đầu tiên phục vụ. Từ 31 đến 74% các ca quan sát được trong các doanh trại đồn trú và các nơi triển khai. Sự gia tăng nổi bật các ca bệnh theo mùa trong mùa hè và mùa thu liên quan chủ yếu đến các quân nhân ở tầm 19-29 tuổi. Những trường hợp này cũng gắn với chất lượng nước kém.

Số lượng các bệnh nhân lúc đầu tăng lên, còn từ năm 1983 trở lại mức trung bình gần như liên tục trong suốt thời gian chiến tranh.

Phân tích tất cả các trường hợp mất khả năng chiến đấu vì bệnh tật cho thấy 99,2% số bệnh nhân đã trở lại phục vụ, 0,3% bị loại vì lý do sức khỏe, và 0,5% đã chết. Thêm vào đó tỷ lệ phục hồi trở về là rất cao. Nhu cầu đối với ngành hậu cần cũng rất lớn.  Đối với các bệnh nhân truyền nhiễm người ta phải chuẩn bị 50-90% số giường trong bệnh viện.


Thời gian vắng mặt trong đội ngũ: cột 1 hàng 2 - đến 6 tháng; cột 1 hàng 3 - 6 đến 12 tháng; cột 1 hàng 4 - 12 đến 18 tháng; cột 1 hàng 5 - trên 18 tháng.

Thiệt hại do bệnh tật cao gấp 5 lần thiệt hại trong chiến đấu. Một nửa số thiệt hại như vậy là do nhiễm khuẩn.

Thời gian trung bình không có mặt trong đội ngũ là 6 tháng. Thêm vào thời hạn này còn có cả thời gian tái phát bệnh. Trong những năm đầu của cuộc chiến, một số bệnh không phát hiện được hoặc không chẩn đoán được một cách đúng đắn, do đó triệu chứng phát hiện được của một bệnh này lại được liệt kê sang một loại bệnh khác.

Chỉ từ năm 1984 trở đi, các trung tâm phục hồi chức năng và khu an dưỡng lớn có tổ hợp đầy đủ các biện pháp trợ giúp chăm sóc thể chất và tâm lý mới đi vào hoạt động. Chương trình điều trị ở những trung tâm đó kéo dài trung bình 4 - 6 tuần. Bệnh nhân trở về đơn vị mình từ các trung tâm phục hồi chức năng và tiếp tục tham gia vào các chiến dịch quân sự. Nói chung có thể xác nhận rằng qua 6 đến 12 tháng điều trị, tỷ lệ chữa khỏi của bệnh nhân đạt đến 96,6 -98%.
........

[qtdc]

(tiếp)


Một trong những cổng vào tuy-nen trên đèo Salang - mắt xích quan trọng nhất của tuyến huyết mạch Khairaton - Kabul, con đường sống đặc thù của Afghannistan.

Chiến dịch Afghanistan :  Kinh nghiệm không có người nhận (bài 7)

Bài của Thiếu tướng Evghenii NIKITENKO

Tổ chức và tiến hành chiến đấu khi dẫn các đoàn xe vận tải phương tiện vật chất qua các vùng lãnh thổ do phiến quân kiểm soát.

Một trong những mục tiêu tấn công chính của các nhóm đối lập vũ trang ở Afghanistan là các đoàn ô tô chở phương tiện vật chất, rất dễ bị tổn thương bởi hỏa lực vũ khí bộ binh, cũng như các trái mìn đặt trên các con đường. Nói chung, xét về tổng thể, toàn bộ hoạt động sống của quân đội Liên Xô và quân đội Afghanistan cũng như của chính phủ Afghanistan phụ thuộc vào sự an toàn, đúng kế hoạch và kịp thời trong hành trình di chuyển của đoàn xe. Kinh nghiệm cho thấy rằng số lượng các hoạt động biệt kích phá hoại trên các tuyến đường chống lại các đoàn xe và các tiền đồn tuần tra bảo vệ giao thông liên lạc, chiếm tới 50% tổng số hoạt động biệt kích chung.

Vì thiếu lực lượng và phương tiện, việc bảo vệ tất cả những con đường tại Afghanistan là điều không thể, quân đội Xô Viết tập trung những nỗ lực chủ yếu vào các tuyến đường huyết mạch chủ chốt nhất, trên đó dòng hàng hóa chính được chuyển vận qua. Các tuyến đường cao tốc này được bảo vệ bởi các tiền đồn tuần tra thường trực. Tất cả có 326 tiền đồn được bố trí để bảo vệ đường, tại các tiền đồn đó có 7 nghìn 653 người phục vụ. Còn 224 tiền đồn thực hiện các mục tiêu kép - vừa bảo vệ đường, vừa bảo vệ các khu vực chính quyền.


Một đoàn xe chở chất lỏng-món mồi ngon của bọn Dushman bị phục kích trên tuyến xa lộ Khairaton-Kabul.

Phục vụ tại các tiền đồn bảo vệ đường giao thông không khác nhiều so với phục vụ ở các phân đội bảo vệ sân bay hay nơi đóng quân. Tuy nhiên, nếu trong trường hợp sau, đối tượng của cuộc tấn công chủ yếu là sân bay hoặc nơi triển khai đơn vị, thì với trường hợp tiền đồn bảo vệ đường, bản thân nó là đối tượng cuộc tấn công của quân nổi dậy. Chẳng hạn chỉ trong tháng 5 năm 1984, những cuộc tấn công vào các trạm tuần tra trên đường đã giết chết 6 và làm bị thương 26 người. Chỉ tại trạm số 12 của trung đoàn BBCG 180 sư đoàn BBCG 108, bảo vệ phân đoạn Kabul-Jalalabad, trong ngày 25 tháng 5, kết quả một cuộc tấn công bất ngờ bằng hỏa lực của đối phương trong vòng vài đã làm cho 5 người thiệt mạng.

Để tổ chức kiểm soát sự di chuyển trên các tuyến đường, tại tập đoàn quân đã xây dựng hệ thống các trạm điều phối, gồm các trạm điều khiển trung tâm thuộc tập đoàn quân, thuộc sư đoàn và các đơn vị riêng biệt và các trung tâm điều hành (DP) trên các tuyến đường. Ngoài các tiền đồn, phục vụ trên các tuyến đường còn có các trạm quân quản-tuần tra cơ động đặt trên các xe thiết giáp vận tải thuộc lực lượng và phương tiện của các đơn vị quân quản giao thông hoặc các đơn vị và phân đội binh chủng hợp thành.


Xe "Ural" trên thùng xe lắp súng máy 23ly 2 nòng ZU-23-2 để làm nhiệm vụ đi hộ tống đoàn xe vận tải.

Sự di chuyển của bộ đội và các đoàn xe vận tải được thực hiện chỉ trong thời gian còn sáng trong một ngày. Đoàn xe có đội bảo vệ riêng chính thức gồm ba khẩu đội ZU-23-2 và ba xe bọc thép. Khí tài ZU-23-2 gắn trên thùng xe Kamaz. Tuy nhiên, như kinh nghiệm cho thấy, đội bảo vệ đó rõ ràng không đủ sức làm nhiệm vụ bảo vệ đoàn xe, và cần huy động các đơn vị chiến đấu.

Việc nghỉ qua đêm được tổ chức tại các bãi đậu xe được sắp xếp từ trước trong các doanh trại đồn trú của quân đội Liên Xô và Afghanistan gần các tiền đồn và các trạm điều hành kiểm soát. Bảo vệ đoàn vận tải tại nơi nghỉ đêm là đội ngũ quân nhân của bản thân đoàn xe, cũng như của các tiền đồn. Tại đó xe máy được bổ sung nhiên liệu và sửa chữa.

Mặc dù có đội bảo vệ riêng, các hoạt động phá hoại chống lại các đoàn xe và phá hoại trên các tuyến đường vận chuyển của họ vào năm 1984 chiếm tới 50% tổng số hoạt động biệt kích của phién quân. Trong đó tổn thất của đội ngũ quân nhân trên đường vận chuyển chiếm đến 27% tổng số tổn thất trong chiến đấu. Những tổn thất này chỉ có thể là kết quả của công tác bảo vệ các đoàn xe và các tuyến đường giao thông được thực hiện bằng các biện pháp thụ động: chiếm lĩnh các trận địa thuận lợi dọc theo tuyến đường và đi hộ tống đoàn xe.

Tính chất thụ động như vậy trên đường dẫn đến các hoạt động của quân nổi dậy không bị trừng phạt, đặc biệt là khi đoàn xe không có đủ lực lượng hộ tống. Chẳng hạn, ngày 5 tháng 6 năm 1984 một đoàn xe 150 chiếc bị tấn công ở khu vực Shindand và bị tổn thất nặng nề, bởi vì để bảo vệ đoàn xe này người ta chỉ phân bổ hai xe BRDM và hai cỗ súng phòng không vùng núi.


Một ngày khó khăn.

Chỉ có bằng các hoạt động đối phó lại phiến quân bằng cách phục kích trên tuyến di chuyển của chúng tới các đường giao thông và những đoạn bị phá hoại thường xuyên nhất, tấn công vào nơi đặt căn cứ của các băng nhóm đó mới làm giảm phần nào số lượng các hành động phá hoại trên những tuyến giao thông.

Việc dẫn các đoàn xe tải đi trên các con đường không có các tiền đồn thường trực của chúng ta, được chuẩn bị và thực hiện như những hoạt động chiến đấu cụ thể. Chúng được bộ tham mưu tập đoàn quân lên kế hoạch dựa trên tiến độ chuyển giao các phương tiện vật chất của tập đoàn quân và đăng ký của phía Afghanistan về nhu cầu vận chuyển cung ứng hàng hóa cho quân đội và dân thường.

Để dẫn đoàn xe vận tải người ta bổ nhiệm người lãnh đạo tác chiến và huy động các đơn vị quân đội Liên Xô và Afghanistan. Nhiệm vụ của các đơn vị chiến đấu gồm có việc đảm bảo trực tiếp bảo vệ cho đoàn xe trên hành trình và phong tỏa các phân đoạn nguy hiểm nhất trên đường bằng cách đặt các tiền đồn tuần tra tạm thời. Để trực tiếp bảo vệ đoàn xe, người ta bố trí không ít hơn một xe thiết giáp BTR (BMP) đi hộ tống mỗi tốp 10 xe vận tải bất kể tuyến đường có bị phong tỏa hay không.

Việc chuẩn bị cho các phân đội vận tải và phân đội chiến đấu được thực hiện theo cùng một tiến trình mà ở tập đoàn quân vẫn dùng để chuẩn bị cho các chiến dịch hoạt động quân sự. Công tác chuẩn bị để dẫn một đoàn xe trong trường hợp thành phần đoàn xe vận tải có cả các xe máy quân sự và dân sự Afghanistan là vô cùng khó khăn, - phải nỗ lực rất lớn để tập hợp chúng lại, hình thành nên một phân đội có thể chỉ huy được.


Tổ chức bảo vệ trên tuyến Khairaton-Kabul (theo tình hình ngày 30 tháng 5 năm 1986).

Các chiến dịch sau đây có thể làm ví dụ cho các hoạt động chiến đấu trên đường hộ tống các đoàn xe vận tải.

Tháng 8 năm 1985, theo kế hoạch của tập đoàn quân và Chính phủ CH Afghanistan, phải thực hiện cung ứng phương tiện vật chất cho các đơn vị đồn trú và cư dân tỉnh lỵ tỉnh Gur - thị xã Chaghcharan. Cần lưu ý rằng hầu hết các hàng hóa được dành cho dân chúng, vì thế Bộ tư lệnh OKSV tiến hành tiếp tế cho các đơn vị của mình tại Chaghcharan bằng trực thăng. Việc đảm bảo cung cấp lương thực cho dân chúng thị xã bằng máy bay là không khả thi.

Trung tá V.T.Kononykhin phó tư lệnh sư đoàn BBCG 5 được bổ nhiệm lãnh đạo chiến dịch đưa đoàn xe vận tải tới Chaghcharan. Thuộc quyền điều động của ông có 4 tiểu đoàn BBCG (hai trong số đó không có các đại đội), năm đại đội trinh sát, hai trung đội xe tăng, một số lượng cần thiết pháo binh và các phân đội đảm bảo. Hàng hóa được chất lên 250 xe ô tô Liên Xô và Afghan. Về phía Afghanistan tham gia vào chiến dịch có các phân đội thuộc sư đoàn bộ binh số 17 và lữ đoàn xe tăng số 4, cùng một tiểu đoàn Tsarandoy (Bộ Nội vụ Afghanistan). Hoạt động của bộ đội mặt đất được sự yểm trợ của 16 máy bay chiến đấu cánh cố định và 16 trực thăng.


Thời điểm ngăn chặn các nhóm phiến quân, sau khi đặt phục kích trên xa lộ Kabul-Khairaton. Phía xa là đám cháy của một xe bồn. Khu vực phụ trách của trung đoàn BBCG 181, năm 1988.

Hành trình tới Chaghcharan được thực hiện bằng chuyến đi 6 ngày đêm theo đường phía nam. Đường phía bắc tốt hơn và ngắn hơn một chút, nhưng nó đã bị địch phong tỏa nhiều đoạn khi chúng biết tin tức về ý đồ đưa đoàn xe tiếp tế đến Chaghcharan, và chúng tin rằng người ta sẽ sử dụng tuyến đường phía bắc (để chuẩn bị cho chiến dịch, đã tiến hành các hoạt động phô diễn cố ý và nghi binh tương ứng).

Ba ngày đầu tiên chưa thực hiện việc phong tỏa đường bộ và đặt các trạm tuần tra tạm thời. Các phân đội chiến đấu hộ tống đoàn xe, đi theo trong cùng đội hình hành quân thống nhất, thường trực và sẵn sàng đẩy lùi các cuộc tấn công của đối phương. Máy bay tiêm kích-bom bảo vệ sự di chuyển của đoàn xe và bộ đội, giáng những đòn tấn công phòng ngừa xuống các điểm cao khống chế. Phân đội đảm bảo hành trình liên tục trinh sát công binh và rà phá mìn trên đường đi (chỉ trong thời gian hành quân tới Chaghcharan đã gỡ được tổng cộng 72 trái mìn và bom mà phiến quân gài trên đường).


Trung sỹ Sergey Chernyshev trung đội chống tăng 3 tiểu đoàn 3 lữ đoàn BBCG độc lập 70 đang bắn súng phun lửa dùng động cơ phản lực chất rắn "Rys" (огнемет "Рысь" - Реактивный пехотный огнемет Рысь, sau này được thay bằng RPO-A trong biên chế quân đội Liên Xô những năm 198x). Ô xanh ("Зеленка") gần làng Kokaran mùa thu năm 1983.

Vào ngày thứ 6 của cuộc hành quân người lãnh đạo chiến dịch cho phong tỏa trước một số phân đoạn riêng biệt trên tuyến đường, vì đoàn xe đã bắt đầu tiếp cận khu vực dân cư và xác suất chạm trán với kẻ thù đang tăng lên. Máy bay tiếp tục tấn công "phòng ngừa" xuống các điểm cao chế ngự, còn pháo binh - pháo kích vào các khu vực địa thế có lợi cho phục kích, cũng như bắn phá những khu vực mà chẳng mấy chốc các phân đội làm nhiệm vụ phong tỏa sẽ phải chiếm lĩnh.
.......

[qtdc]

(tiếp)


Một đoàn xe trên đường tới thị xã Chagcharan: tiểu đoàn vận tải ô tô độc lập 196 thuộc quân khu Pribantich tới Afghanistan phục vụ chiến đấu.

Đến cuối chiến dịch (20 tháng 08) đoàn xe đã tới Chaghcharan và bắt đầu dỡ hàng. Trong ngày hôm sau, các phân đội làm công tác bảo trì thiết bị xe máy và chuẩn bị chiến đấu tại khu vực phía đông Chaghcharan.

Hai ngày tiếp theo (ngày 22-23 tháng 08) theo các thông tin tình báo mà người chỉ huy đơn vị đồn trú cung cấp, đã tổ chức các hoạt động quân sự để giảm bớt áp lực của đối phương lên trung tâm hành chính. Cuộc chiến đấu diễn ra thành công - đã tiêu diệt được 11 hỏa điểm súng máy DShK, được phiến quân sử dụng bắn phá thị xã, và quan trọng nhất - chiếm và phá nổ nhiều kho vũ khí và đạn dược của địch, điều đó làm suy yếu đáng kể lực lượng địch đang hoạt động ở đây trong một khoảng thời gian xác định.


Trực thăng đang tấn công vào làng. Từ trong đó, phiến quân bắn ra đây.

Cuộc hành quân trở về không gặp phản ứng nào của kẻ thù, chúng đã thấy và hiểu sự sẵn sàng của quân đội Liên Xô giáng đòn đáp trả kiên quyết chống lại lực lượng phiến quân.

Chiến dịch diễn ra trong điều kiện cực kỳ khó khăn. Tại nhiều đoạn đường núi, rất nhiều xe tải nặng Afghanistan phải được xe máy quân sự Liên Xô cứu kéo. Tốc độ tiến quân thông thường của đoàn xe không vượt quá 5 km / h. Một điều khẳng định là kỷ luật của tài xế Afghanistan rất thấp, đặc biệt là xe tải tư nhân, họ không biết cách hành động theo quy định chung của đoàn xe. Họ cố gắng dừng lại một cách tự tiện (để uống trà và cầu nguyện), họ tụt lại bên ngoài phạm vi bảo vệ và dừng hành quân với lý do hỏng máy (phí vận chuyển đến Chaghcharan họ đã nhận được ngay từ đầu cuộc hành quân mà không phải là sau khi chở hàng đến nơi, điều lẽ ra phải được làm như vậy). Đoàn xe liên tục chậm trễ, và có thể dẫn đến thảm bại. Chỉ có sự cương quyết và nhẫn nại của những người lính Xô Viết bắt buộc theo nghĩa đen những người Afghan phải di chuyển, và ở nhiều đoạn, họ phải kéo xe cho người Afghan, mới góp phần kết thúc thành công chiến dịch này.

Quá trình đưa đoàn xe vận tải đến Chaghcharan được đặc trưng bởi việc các phân đội chiến đấu chỉ phải lập các trạm kiểm soát tạm thời trên một số phân đoạn nguy hiểm nhất của tuyến đường, về cơ bản họ đi kèm cùng với đoàn xe, vì địa hình khu vực này không cho phép đối phương nhanh chóng thực hiện cơ động từ một hướng này sang hướng khác. Thiệt hại của các phân đội Liên Xô trong suốt chiến dịch (trên đường hành quân và trong khi tác chiến tại Chaghcharan) là hy sinh 2 người, bị thương - 4 (tài liệu của Phòng Tác chiến Bộ tham mưu Quân khu Turkestan, hồ sơ 50, tập 14, các tờ số 269-278).

Một chiến dịch khác có mục đích cung cấp phương tiện vật chất cho đơn vị đồn trú và cư dân tỉnh lỵ tỉnh Faizabad. Ở đây không có đủ số lượng xe tải Liên Xô và Afghanistan. Vì vậy đã quyết định toàn bộ những hàng hóa cần thiết sẽ được chuyển đến Faizabad bằng 3 chuyến bay của chiếc máy bay vận tải hiện có. Tình hình trở nên phức tạp vì trong khu vực này có rất nhiều đội quân mạnh thuộc phái đối lập cực đoan chủ yếu là thuộc Đảng Hồi giáo Afghanistan.

Các hoạt động chiến đấu khi dẫn các đoàn xe tải tới Faizabad được đích thân tư lệnh tập đoàn quân 40 thiếu tướng V.P.Dubynin chỉ huy. Huy động tham gia tác chiến trong chiến dịch này có 37 tiểu đoàn (Liên Xô - 15, Afghanistan - 22) (tài liệu của Phòng Tác chiến Bộ tham mưu Quân khu Turkestan, hồ sơ 50, tập 14, các tờ số 299-341).


Các hoạt động chiến đấu cục bộ của đơn vị đồn trú Chagcharan và hộ tống vũ trang cho đoàn xe vận tải trong thời gian từ ngày 15/8 đến 23/8/1985.

Chiến dịch được tiến hành từ ngày 9 tháng 6 đến ngày 14 tháng 7 năm 1986 thành 3 giai đoạn. Vào giai đoạn đầu tiên (9-15 tháng 6) người ta xây dựng một nhóm quân cần thiết, tập hợp và chuẩn bị các đoàn xe Liên Xô và Afghanistan. Trong cùng thời gian, đã tiến hành các hoạt động chiến đấu quét sạch các nhóm biệt kích và các toán nhỏ phiến quân, có thể quấy nhiễu sự di chuyển của đoàn xe ra khỏi khu xanh giữa Kunduz và Khanabad. Trong giai đoạn thứ hai (16-22 tháng 6) để loại trừ việc kẻ thù tiến ra đường từ khu vực Ishkamysh và Khost - O-Fereng, các phân đội Xô viết và các đơn vị Afghanistan đã tiến (đổ bộ) vào các khu vực này, họ đã đánh trúng kẻ địch, phá tan các căn cứ và kho tàng mà quân báo phát hiện được. Những hoạt động này có ý nghĩa nghi binh - thủ lĩnh phe đối lập cho đó là nội dung hoạt động chính của bộ chỉ huy Liên Xô và Afghanistan và lơi lỏng sự chú ý đối với việc tập hợp xe máy vận tải, coi đó là hoạt động phân tán.

Từ ngày 24 tháng 6 bắt đầu giai đoạn thứ ba, giai đoạn chính - dẫn dắt đoàn xe vận tải trên hành trình. Các đơn vị quân đội Liên Xô và Afghanistan phong tỏa toàn bộ tuyến đường và đặt các tiền đồn tạm thời. Dưới sự bảo vệ của họ, việc chuyên chở hàng hóa bắt đầu, kéo dài cho đến ngày 10 tháng 7. Trong cả thời gian này, các đơn vị chiến đấu bảo vệ đường không cho phép các nhóm biệt kích của kẻ thù tiếp cận đến đường giao thông.

Ngày 10 tháng 7 đoàn xe ô tô vận tải dỡ hàng tại Faizabad sau chuyến bay thứ 3, đã đi đến Kunduz. Theo mức độ hành tiến của đoàn xe, các phân đội chiến đấu thu dần các tiền đồn tạm thời và hoàn thành cuộc hành quân về Kunduz. Ngày 14 tháng 7, họ đã về tới vị trí đóng quân.


Afghanistan 1987. Tư lệnh TĐQ 40 V.P.Dubynin (giữa) cùng các tướng lĩnh Afghanistan xem xét chiến lợi phẩm thu được.

Tính đặc thù của chiến dịch này là các hoạt động chiến đấu tiến hành trước trong các khu vực tiếp giáp với đường vận chuyển, cũng như ở những nơi từ đó đối phương có thể tiến ra tuyến giao thông và tìm cách ngăn chặn đoàn xe. Một đặc điểm khác - đó là sự phong tỏa cùng một lúc toàn bộ tuyến đường, mà không di chuyển các phân đội chiến đấu trong tiến trình vận chuyển tiếp tế.


Không bình luận - đó là chiến tranh.
......