Bão thép - Tập 2

[lixeta]

    Sáng sớm ngày ông Táo lên trời. Vừa ra khỏi căn lán làm mấy động tác thể dục buổi sáng chủ nhiệm chính trị Thu chợt ngỡ ngàng khi thấy chiếc xe chiếu phim của phòng chính trị binh chủng đang đỗ lù lù gần đó, mấy chiếc võng mắc toòng teng xung quanh vẫn im thin thít như thịt nấu đông. Không tin vào mắt mình ông lại gần nhìn cho rõ hơn. Quái lạ, không thể nhầm được, biển số thế kia, số hiệu đơn vị ghi trên cánh cửa ca- bin thế kia chắc chắn là quân mình rồi. Ông lại gần một cái võng khe khẽ lật tấm đắp phía trên ra. Người nằm trên võng không phải ai xa lạ, đó chính là trợ lý tuyên huấn Nguyễn Hữu, một cánh tay đắc lực của ông. Bình tâm lại một chút ông chợt nhớ ra: cách đây chừng một tuần Bộ tư lệnh có điện vào là sẽ có món ăn tinh thần cho bộ đội đón Tết. Thì ra món ăn tinh thần là đây.
   Chắc là đã ngủ được một giấc ngon, lại bị cái lạnh cuối đông trong rừng thấm vào nên Hữu chợt tỉnh giấc. Anh dụi mắt và thốt lên:
   - Chào thủ trưởng! Sao thủ trưởng không gọi tôi dạy.
   Chủ nhiệm chính trị Thu cười hiền từ:
   - Chắc là mệt lắm hả?
   Hữu đã tỉnh hẳn:
   - Báo cáo thủ trưởng! Cũng không mệt lắm ạ!- Anh đứng hẳn dậy, sửa lại tư thế thật nghiêm trang- Lúc vào đến đây đã quá nửa đêm nên chúng tôi không đánh thức thủ trưởng để báo cáo: Bộ tư lệnh cử chúng tôi vào đây phục vụ bộ đội và thâm nhập thực tế để sáng tác. Ngoài mấy bộ phim mới chúng tôi còn mang theo sách, báo và cả quà Tết của gia đình một số đồng chí nữa ạ.
   Chủ nhiệm chính trị Thu mừng rỡ:
   - Thế thì hay quá! Mà cũng thật may các cậu đến kịp, chúng tớ quyết định cho bộ đội ăn Tết sớm vào đúng ngày hôm nay đấy. Thế đoàn của các cậu gồm những ai?
   Hữu quay lại gọi mấy đồng đội dậy. Từ ba cái võng xung quang ba cái đầu bù xù ngỏng lên. Nhưng vẻ ngái ngủ của họ ngay lập tức biến mất, cả ba đứng bật dậy đứng nghiêm và đồng thanh:
   - Chào thủ trưởng ạ!
   Chủ nhiệm chính trị Thu tiến lại bắt tay từng người, miệng thì xuýt xoa:
   - Chà chà! Lê Trí này, Thiệu này, Toàn này! Phòng ta chuyến này xuất quân đông đảo quá nhỉ!
   Hữu đứng nghiêm báo cáo:
   - Báo cáo thủ trưởng! Theo chỉ thị của chính ủy Ngọc thì đội chiếu bóng sau khi phục vụ xong sẽ ra trước, còn tôi và họa sĩ Lê Trí sẽ ở lại để thâm nhập thực tế cho đến hết chiến dịch ạ!
   Từ trong mấy căn hầm bên cạnh các cán bộ cơ quan tiền phương cũng đã dạy, họ ùa cả ra bên cạnh chiếc xe tay bắt mặt mừng như đã xa nhau từ lâu lắm. Hữu bảo Thiệu:
   - Mở cửa xe đưa quà xuống cho các anh ấy!
   Cánh cửa hậu chiếc xe được mở ra. Mọi người ngỡ ngàng khi thấy ba sọt bắp cải to đùng nằm choán gần hết chỗ trong thùng xe. Hữu bẽn lẽn phân trần:
   - Hôm trước nhận được thư mấy anh em nói trong này chỉ thiếu rau nên đi đường tôi cho mua mấy sọt bắp cải này vào làm quà.
   Tham mưu phó Kiệm cất giọng oang oang:
   - Cậu này thế mà tâm lý! Thịt thà có đủ cả rồi, chỉ còn thiếu mỗi rau thì lại được tiếp tế thế này thì còn gì bằng.
   Hữu cười thật tươi:
   - Tôi cũng không nghĩ trong này lại thiếu rau đến thế!- Anh ghé tai tham mưu phó nói nhỏ- Thủ trưởng còn có quà riêng của chị nhà nữa đấy!
   Quả thật, ba sọt bắp cải cộng với một đống sách báo, thư từ và quà Tết đội chiếu bóng mang vào đã làm cho cái Tết của các đơn vị xe tăng ở chiến trường thêm thi vị biết bao.

[lixeta]

    Đối với đại đội 9 thì cái Tết này đúng là “thiên đường”. Có gì lạ đâu, suốt từ khi vào chiến trường đến nay đại đội này đã có năm nào được ăn một cái Tết cho ra hồn đâu. Tết Mậu Thân thì náu mình tại Pê Sai, cách địch vẻn vẹn có 6 ki- lô- mét, đón giao thừa trong chập chờn ánh ma trơi của pháo sáng địch. Hai cái Tết vừa rồi thì nằm tít trong thung lũng A Sầu, tiêu chuẩn Tết cũng chẳng hơn ngày thường được bao nhiêu mà suốt ngày nơm nớp đề phòng bọn “kỵ binh bay” đổ bộ lên đầu. Tết này ra đây gần hậu phương lớn, tiêu chuẩn khá phong phú, có quà của Bộ tư lệnh gửi vào, lại được xem phim thì đúng là “lên tiên”. Tất nhiên bom pháo vẫn ùng oàng tứ phía nhưng với cánh lính trẻ đại đội 9 thì thế vẫn còn “xa ruột chán”, xe nào xe ấy ngầm thi đua với nhau chuẩn bị một cái Tết thật “xôm”.
   Mặc dù đã được lên chức kỹ thuật viên nhưng với lý do “ở lại kèm cặp thêm cho Thắng” nên Cân vẫn ở cùng xe 567. Còn lý do thực chẳng cần nói ra ai cũng biết là vì anh đã quá gắn bó với cái xe này, với những anh em trong kíp xe này. Cái xe 567 đã trở thành một phần cơ thể của anh; còn Nhã, Hòa, Thắng đã thành ruột thịt của anh. Vì vậy vừa mới ổn định xong chỗ ở, được trên thông báo sẽ cho ăn Tết sớm Cân đã bàn với cả xe:
   - Ba năm nay vất vả quá rồi. Tết này ta phải tổ chức một cái Tết thật ra trò nhé! Tớ với Thắng lo về trang trí, còn Hòa phải lo khoản hậu cần, ông Nhã thì tiếp khách, đối ngoại và đi đấu cờ nếu đại đội tổ chức.
   Nhã điềm đạm gật đầu:
   - Nhất trí thôi! Tuy nhiên tớ phải nhắc cậu một điều thế nào cậu cũng bị đại đội “trưng dụng” nên phải liều liệu mà hướng dẫn cho Thắng kỹ vào.
   Đúng như nhận định của Nhã. Ra ngoài này ban chỉ huy cũng muốn tổ chức một cái Tết cho ra trò nên đã đặc trách giao cho Cân phải đảm nhiệm khâu trang trí và lo chương trình đón Tết của cả đại đội. Tuy nhiên Cân đã có một kế hoạch rất tỷ mỷ để Thắng cứ thế mà làm. Cậu bảo Thắng lấy đất đỏ đắp thành hai cái gờ hai bên lối vào hầm rồi lấy búa tạ đầm chặt, sau đó xuống suối đãi lấy một bao tải sỏi trắng rửa sạch đem về. Vãn việc của đại đội về hai anh em mới găm sỏi vào bờ đất thành hai hàng chữ đối nhau: một bên là “ĐÃ RA QUÂN”, bên kia là “LÀ ĐÁNH THẮNG”. Hai đầu hàng chữ là hình hai chiếc xe tăng nhìn chính diện. Những viên sỏi trắng muốt xếp sít vào nhau trên nền đất ba- dan đỏ tươi trông như khảm trai thật nổi bật.Chính giữa cửa hầm là một cái cổng chào tết bằng lá song, trên đó là tờ giấy trắng nổi bật hàng chữ “Chúc mừng năm mới” theo kiểu “phăng- tơ- ri” bằng thuốc đỏ. Còn bàn thờ Tổ quốc vẫn đặt trong hầm như mọi năm, Thắng cứ thế mà thực hiện. Năm nay còn có một cái hơn là bộ ấm chén gò bằng ống pháo sáng cũng được đem ra sử dụng. Thắng còn kỳ công luồn rừng kiếm được ít rễ hương bài sấy khô rồi tán ra thành bột vấn vào giấy pơ- luya làm hương, “cho nó có hương vị Tết” như cậu nói.
   Khâu trang trí như thế là ổn, còn khoản hậu cần thì hơi khó khăn vì tiêu chuẩn chỉ có thế thôi, có giỏi ngoại giao đến đâu cũng không thêm được một cái kẹo hay điếu thuốc nào. Dân bản thì mới ra chưa có điều kiện tiếp xúc để dân vận. Tuy nhiên đối với Hòa đen thì thế nào cũng có cách giải quyết. Sau một đêm suy nghĩ hôm sau Hòa quyết định mở kho dự trữ xuất ra hai tấm dù pháo sáng trắng muốt và một chiếc chăn “thám báo” mới tinh. Cậu đoán chắc cánh mới vào bên 297, 397 mà nhìn thấy những thứ này thì chỉ có sướng mê tơi và chắc chắn cậu sẽ săn được mấy thứ hàng độc. Quả nhiên như vậy. Kể ra cũng hơi xót ruột nhưng cũng khuân về được nửa cân chè “móc câu” Thái Nguyên chính hiệu, một gói kẹo Hải Châu, một gói bánh bích quy Hương Thảo còn nguyên trong giấy bóng và mấy bao Điện Biên bao bạc. Hòa chắc mẩm: “thế này thì chắc chắn là nhất đại đội rồi”.
   Sáng ngày 23 tháng Chạp ban chỉ huy đại đội đi chúc Tết từng xe đồng thời cũng là kiểm tra chấm điểm việc tổ chức ăn Tết ở các trung đội. Trong mùi hương bài ngào ngạt ngồi nhấm nháp chén trà đặc quánh, thưởng thức vị ngọt kẹo Hải Châu và phì phèo điếu Điện Biên thơm lừng rồi ngắm nghía “công trình nghệ thuật” ai cũng tấm tắc kíp xe 567 là “số một”.
   Không hiểu có phải là ưu tiên đơn vị vất vả nhất hay không mà ngay chiều hôm ấy đội chiếu bóng của binh chủng đã đến phục vụ đại đội 9. Thật đúng là một ngày hội. Cả đại đội quần áo chỉnh tề chen chúc nhau trong căn hầm thùng đã được che kín bốn phía hau háu nhìn lên màn ảnh như nuốt lấy từng hình ảnh, từng lời thoại. Suốt ba tiếng đồng hồ ngồi một chỗ mà cấm thấy anh nào chạy ra ngoài lấy một phút. Nói gì thì nói, đã hơn ba năm nay họ mới lại được thế này.
   Buổi chiếu bóng kết thúc ban chỉ huy mời mấy anh em văn nghệ sĩ ở lại ăn Tết. Gặp được người bấy lâu nay mình vẫn hâm mộ Cân nì nèo bằng được Nguyễn Hữu về thăm xe mình. Khi nhận ra đây chính là tác giả bài báo tường làm “rung động lòng người” bốn năm về trước Hữu vui vẻ nhận lời và kéo cả họa sĩ Trí cùng đi. Rừng chiều cuối đông nhưng không hề ảm đạm mà rộn ràng tiếng hát lời ca và những trò tinh nghịch của cánh lính trẻ.
   Đến trước hầm xe 567 cả hai cùng sững lại nhìn. Ánh mắt hai người như bị thôi miên bởi hàng chữ bằng sỏi trắng nổi bật trên nền đất đỏ tươi như son. Đằng sau đó là chiếc xe tăng đường bệ với một ngôi sao đỏ rực trên tháp pháo. Ngay cửa vào hầm là màu xanh tươi mát của chiếc cổng chào bằng lá song. Có vẻ như những người lính của kíp xe này rất biết phối màu- Trí thầm nghĩ vậy. Theo thói quen nghề nghiệp Trí rút luôn cuốn sổ tay và mẩu bút chì bất ly thân ra phác vài nét ký họa. Còn Hữu cũng lặng thinh, trong đầu anh vừa ngân lên một cái gì đó như một tứ thơ nhưng anh còn chưa nắm bắt được. Hai người chỉ chợt bừng tỉnh khi trưởng xe Nhã lên tiếng:
   - Mời hai anh vào trong hầm uống nước!
   Trí vẫn cố gắng đưa thêm vài nét bút, anh thốt ra một lời khen tự đáy lòng:
   - Đẹp lắm! Lạc quan lắm!
   Khom người bước vào trong hầm hai anh em lại một lần nữa ngạc nhiên. Một căn hầm chật hẹp dưới bụng xe tăng nhưng thật trang trọng và ấm cúng, bốn vách hầm được quây bằng những tấm tăng, sàn hầm là tấm sạp nằm bằng tre đã lên nước bóng loáng. Đối diện với cửa ra vào là bàn thờ Tổ quốc, trên đó lá cờ đỏ sao vàng và chân dung Bác Hồ được treo ngay ngắn. Ngay bên dưới ảnh Bác là một bóng đèn 0,5 oát hắt ánh sáng ngược lên, cạnh đó một nén hương đang ngun ngún khói tỏa ra một thứ mùi thơm thật dễ chịu. Giữa sạp nằm là một bộ ấm chén bằng nhôm, một đĩa hai ngăn đầy bánh kẹo và một bao thuốc lá. Cân vui vẻ:
   - Mời hai anh ngồi lên đây thưởng thức với bọn em một chút hương vị Tết.
   Nhã cũng đã ngồi lên sạp, anh niềm nở:
   - Các anh thông cảm! Hơi chật chội một tý- Nghiêng cái ca nhôm chắt nước ra chén anh đưa tận tay từng người một- Mời các anh uống nước.
   Đón chén nước bỏng rãy từ tay Nhã theo thói quen Hữu đưa lên mũi hít hà, anh tròn mắt:
   - Chè Thái hả? Các cậu lấy đâu ra thứ này?
   Nhã cười cười:
   - Dạ! Bọn em “binh vận” của cánh mới vào đấy mà.
   Nhấp một ngụm nước nhỏ Hữu gật gù:
   - Chè ngon lắm! Ngay ở ngoài Bắc cũng khó kiếm được loại này- Anh quay sang Cân- Mấy năm nay có sáng tác được nhiều không?
   Cân bẽn lẽn:
   - Sáng tác gì anh! Toàn bị các ông tướng này bắt làm hộ báo tường thôi.
   Hữu quay sang giới thiệu với Trí:
   - Ông mới về chưa biết, đây chính là tác giả bài thơ làm “rung động lòng người” năm 66 đấy.
   Trí gật gù, là những người làm công tác văn hóa nhưng hình như cả Hữu lẫn Trí hôm nay mới nhận ra vẻ đẹp tâm hồn trong những người lính bình thường, dung dị. Anh lại móc trong túi ngực ra cuốn sổ tay và hý hoáy. Có tiếng người gọi ngoài cửa, chắc là đại đội gọi về ăn cơm. Hữu đưa tay bắt tay Nhã và Cân, anh còn cầm tay Cân mãi:
   - Hôm nào đưa cho tớ những sáng tác của cậu tớ sẽ góp ý cho. Còn bây giờ thì tạm biệt nhé. Chúc năm mới sức khỏe, thắng lợi.
   

[lixeta]

    Chuyến phục vụ của đội chiếu bóng kéo dài suốt cả tuần cuối năm. Thuyết minh “bất đắc dĩ” Nguyễn Hữu đã khản hết cả cổ vì ngày nào cũng phải kéo cày mấy tiếng đồng hồ với tất cả “hỷ, nộ, ái, ố” trong phim nên ít nói hẳn. Đã thế hôm nay anh bạn cùng trung đội ngày xưa Lê Đức Tuấn lại ngỏ ý mời sau khi chiếu phim xong sẽ ở lại bình thơ cho đại đội nghe. Hữu lo lắm, từ chối thì không nỡ nhưng giọng này mà bình thơ thì không ổn chút nào. Trí cũng đoán được bạn đang lo lắng nên góp ý:
   - Ông cứ mở máy như mọi hôm là ông chết đấy! Theo tôi ông phải “tương kế, tựu kế” mới được.
   Hữu tò mò:
   - Có kế gì thì nói mau xem nào!
   Trí thì thào ra vẻ quan trọng:
   - Tôi để ý thấy lính nhà mình cũng hay thơ lắm. Vậy tối nay ông cứ khích bọn họ đọc thơ của họ rồi lại khích họ bình thơ của nhau, cuối cùng ông chỉ kết luận vài ý bài này hay ở chỗ nào, dở ở chỗ nào thôi. Như vậy đáng lẽ phải nói hai tiếng ông chỉ phải nói độ mười lăm, hai mươi phút.
   Hữu hớn hở:
   - Kế này được đấy! Tôi khản cổ gần chết rồi đây này.
   Chiếu phim xong Tuấn xin đại đội cho Hữu về liên hoan với xe mình. Gọi là liên hoan cho oai chứ thực ra bao nhiêu tiêu chuẩn Tết cũng đã tiêu thụ hết sạch. Móc từ đáy cóc ba lô ra được một hộp thịt nửa cân Tuấn bảo anh em xào với bắp cải do chính Hữu mang vào và nấu một nồi canh rau tàu bay. Chẳng biết tay nghề của cậu nào mà hơi bị kém, nồi canh nấu quá lửa rau cứ nát nhừ ra như cháo bốc mùi hăng hắc. Nhìn mâm cơm cậu lái xe của Tuấn phàn nàn:
   - Anh buồn cười thật! Mời khách về mà lại không bảo gì anh em trong xe. Cơm nước thế này thì xấu cả mặt.
   Tuấn hơi ngượng:
   - Thì chiến trường mà, có gì dùng nấy- Nhưng rồi anh vung tay- Thôi được rồi! Cậu nào còn món gì dự trữ thì đem ra đây.
   Như sau một khẩu lệnh “lên xe chiến đấu”, năm thành viên bật dậy nhảy phắt lên xe. Một lát sau anh nào anh nấy chui ra, trên tay mỗi người là một thứ gì đó: hộp thịt, hộp giò, gói chè, gói kẹo, gương mặt thì tươi như hoa. Hữu ngơ ngẩn ngồi nhìn. Dưới tán rừng xanh ngắt chiếc xe tăng thân thuộc hôm nay sao trông oai hùng quá, ngôi sao trên tháp pháo sao hôm nay đỏ quá- như một ngọn lửa vậy, còn năm chiến sĩ mỗi người một tư thế trên chiếc xe sao trông như một bàn tay đang xòe ra... Cái tứ thơ đã hình thành từ hôm đến với kíp xe 567 lại trở về lơ lửng trong đầu anh. Suốt bữa ăn Hữu cứ miên man với những hình ảnh ấy và hình như anh đã bắt được nó. Bỏ vội bát cơm Hữu lôi cuốn sổ tay ra viết vội như sợ những ý nghĩ sẽ bay khỏi đầu mình:
      “Năm anh em trên một chiếc xe tăng
      Như năm bông hoa xòe cùng một cội
      Như năm ngón tay trên một bàn tay”
   Dòng nối dòng, chữ nối chữ như một mạch ngầm tuôn chảy không ngừng. Cả kíp xe của Tuấn nín lặng như sợ làm kinh động người viết. Đôi mắt Hữu như cháy rực lên nhìn ra khoảng trống xanh xao của cánh rừng chiều, anh nhấn mạnh ngọn bút viết những dòng cuối cùng:
      “Một con đường đất đỏ như son
      Một màu rừng xanh bạt ngàn hy vọng
      Một ý chí bay ra đầu ngọn súng
      Một niềm tin nghiến nát mọi quân thù”
   Hữu buông bút, anh thở ra một hơi thật dài. Ghé mắt vào trang sổ tay lướt qua vài dòng Tuấn thốt lên:
   - Hay lắm! Cậu đọc cho anh em xe tớ nghe trước đi!
   Hữu mệt mỏi lắc đầu, dường như mọi sức lực của anh đều đã biến đi đâu hết. Anh nói nhỏ:
   - Cậu đọc cho anh em nghe đi. Tớ nói không ra hơi nữa rồi.
   Thật may, tối hôm đó Hữu không phải bình thơ nữa. Ngay sau bữa cơm chiều ba tiểu đoàn xe tăng nhận lệnh cơ động vào vị trí tập kết. Hôm đó hình như là ba mươi Tết.
   Chiếc xe chiếu bóng cũng lên đường về miền Bắc để Hữu và Trí ở lại chiến trường. Hữu được chủ nhiệm Thu phân công đi thâm nhập ở đại đội 9 của 198, còn Trí thì đi với đại đội 7 tiểu đoàn 297.        

[lixeta]

    Nhận được điện báo từ tiền phương về: “các đơn vị đã hành quân vào vị trí tập kết” quyền tư lệnh Đào cũng chuẩn bị khăn gói sẵn sàng lên đường. Hôm 23 tháng Chạp vừa rồi ông đã tranh thủ ghé qua nhà. Bà Hạnh thấy ông về thì mừng lắm vì chắc mẩm mới vừa ốm dậy ông sẽ được nghỉ ở nhà ăn Tết. Thấy thái độ vợ như vậy ông không nỡ thông báo ngay, chỉ bảo lái xe mang ít hàng Tết vào rồi đi đâu đó đến chiều quay lại đón. Buổi trưa ông bảo vợ sắm sửa mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo cẩn thận. Bà Hạnh vui lắm vì chưa khi nào ông để ý gì đến tết nhất ở cái nhà này cả. Đợi đến cuối giờ chiều ông mới bảo nhỏ bà:
   - Tôi về ăn Tết với bà và các con rồi phải đi công tác ngay.
   Bà Hạnh xịu ngay mặt xuống:
   - Công tác gì thì cũng phải nghỉ ngơi, tết nhất chứ!
   Ông nở một nụ cười hiếm hoi nhưng rồi nghiêm mặt lại ngay:
   - Cái bà này hay nhỉ! Còn thằng Mỹ thì đừng nói gì đến chuyện nghỉ ngơi, tết nhất được- Nhưng rồi nhìn nét mặt buồn bã của vợ ông dịu giọng- Thôi, bà ạ! Tôi cũng muốn nghỉ ngơi lắm chứ nhưng anh em ở trong kia đang cần mình vào.
   Bà cố giấu giọt nước mắt:
   - Thế ông lại đi chiến trường à?
   Ông gật đầu cười:
   - Bộ đội không ở chiến trường thì ở đâu?
   Nhưng rồi mọi công tác chuẩn bị của ông trở nên thừa. Bộ đã có một quyết định bất ngờ: “điều động đại tá Nguyễn Thế Lân, nguyên tư lệnh binh chủng Pháo binh về làm tư lệnh binh chủng Thiết giáp và sẽ vào Bộ tư lệnh tiền phương ngay sau Tết. Đồng chí Vũ Huy Đào tiếp tục giữ chức vụ phó tư lệnh binh chủng”.
   Đọc lướt qua tờ quyết định của Bộ gửi xuống quyền tư lệnh Đào bỗng thấy sây xẩm mặt mày, con mắt giả của ông giật giật liên hồi. Cái đầu ông từ ngày bị thương mỗi khi gặp chuyện bất ngờ lại trở chứng như vậy. Ngồi yên lặng mấy phút cho tĩnh tâm trở lại ông chợt thấy một nỗi buồn vô hạn đang từ từ dâng lên trong lòng. Ông không buồn vì từ nay ông không còn được là người đứng đầu binh chủng nữa. Chuyện đó đối với ông là quá bình thường. Kể cả Bộ có quyết định bổ nhiệm bất cứ ai trong số thủ trưởng phòng tham mưu binh chủng lên làm tư lệnh ông cũng không phản đối. Bởi vì ông biết tất cả họ đều được đào tạo chính quy, bài bản từ nước ngoài về xe tăng và đều đã trải qua trận mạc. Mấy năm qua ít nhiều họ cũng đã tích lũy được những kinh nghiệm cần thiết đủ để hoàn thành nhiệm vụ. Đằng này lại đi đưa một người chẳng biết tý gì về chuyên môn tăng thiết giáp về làm người đứng đầu một binh chủng hiện đại và mới mẻ nhất của quân đội thì thật trớ trêu làm sao! Lại đúng vào lúc chiến dịch sắp bắt đầu. Ông ngao ngán than thầm: “thiết giáp hết người rồi sao mà phải làm thế các thủ trưởng ơi!”.
   Càng ngồi lâu nỗi buồn càng thấm thía, nó cứ từ từ ngấm dần vào tận từng tế bào trong cái đầu đang nhoi nhói đau của ông. Như thế có nghĩa là mình chưa được cấp trên hoàn toàn tin tưởng. Mà không phải chỉ có mình mình, các anh em khác hay nói rộng ra là cả cái binh chủng này vẫn chưa chiếm được lòng tin của cấp trên chăng? Mà có lẽ thế thật, mới đánh có một hai trận thì chưa nói lên điều gì cả. Chính vì vậy ông rất kỳ vọng vào Đông- Xuân này, đưa ba tiểu đoàn với gần trăm “voi thép” vào trận. Nếu thắng lợi giòn giã có thể sẽ là một cú “hích” để mọi người có dịp nhìn nhận cho chính xác sức mạnh của cái binh chủng còn mới mẻ này. Thế mà nay lại “thay ngựa giữa dòng”. Liệu rồi có nên cơm, nên cháo gì không?
   Trời đã ngả về chiều, những cơn gió mùa đông bắc dường như mạnh hơn làm lòng ông thêm tê tái. Cầm tờ quyết định ông cúi đầu bước từng bước dài sang nhà chính ủy Ngọc. Chẳng nói chẳng rằng ông đặt tờ quyết định xuống trước mặt chính ủy Ngọc rồi quay ra ngay mặc cho ông Ngọc nhiệt tình mời vào uống nước.
   Hơi ngạc nhiên trước thái độ của người đồng sự, chính ủy Ngọc vội cầm tờ giấy lên. Đọc qua một lần, như chưa tin vào mắt mình ông đọc lại thật chậm một lần nữa rồi buông tờ quyết định xuống. Một cơn gió mạnh ập vào thổi bay tờ giấy vào góc nhà ông cũng mặc mà cứ ngồi bần thần suy nghĩ. Ông đã hiểu ra nguyên nhân dẫn đến chuyện ông Đào có thái độ như vừa rồi: “đúng là anh ấy bị sốc, mà sốc là phải”. Mặc dù không được đào tạo bài bản, chuyên sâu về tăng thiết giáp nhưng về binh chủng này công tác đã bốn năm nay, ông hiểu những yêu cầu cần phải có đối với những cán bộ chỉ huy xe tăng, những cái đó không phải ngày một ngày hai mà có được. Vậy mà cấp trên lại quyết định như thế này! Giá như trên ấy tham khảo ý kiến binh chủng một chút thì tốt hơn biết bao.   
   

[lixeta]

    Quyết định điều động này không chỉ bất ngờ đối với Bộ tư lệnh thiết giáp mà còn bất ngờ với cả đại tá Lân- người được điều động. Nói cho công bằng ông Lân cũng không muốn về Thiết giáp. Gì thì gì chứ đang là tư lệnh một binh chủng có bề dày truyền thống mấy chục năm, đã lập công ngay từ đầu kháng chiến chống Pháp. Lực lượng thì bề thế với hàng chục trung, lữ đoàn rải khắp các mặt trận nay lại phải về nhận công tác ở một binh chủng bé tẹo teo độc có hai trung đoàn. Đã thế lại vừa mới được thành lập chưa được chục năm, kỳ cạch mãi mới tham gia chiến đấu được một hai trận thì chẳng ai muốn. Vì vậy khi được Bộ gọi lên hỏi ý kiến ông đã trả lời một cách khéo léo:
   - Báo cáo các đồng chí! Bản thân tôi luôn sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ trên giao. Tuy nhiên cũng đề nghị các đồng chí nghiên cứu lại, giữa thiết giáp với pháo binh có rất nhiều điểm khác biệt. Bản thân tôi lại chưa từng được học tập, nghiên cứu về thiết giáp mà nay về đó công tác chắc sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy nếu có thể thì xin Bộ cho tôi tiếp tục công việc của mình. Hoặc nếu không thì có thể cho tôi đi bất cứ chiến trường nào cũng được- Ông nói vậy vì ai cũng biết trước khi về pháo binh ông đã từng là tư lệnh một mặt trận trong chiến trường.
   Tuy nhiên, tham khảo cũng chỉ để mà tham khảo. Vị đại diện Bộ Quốc phòng nhỏ nhẹ trả lời ông:
   - Chúng tôi cũng biết vậy nhưng đó cũng là điều bình thường. Có ai sinh ra đã biết tất cả mọi thứ đâu. Đồng chí cứ về đó rồi tìm hiểu dần dần. Mà hiện nay thiết giáp đang rất thiếu người. Đồng chí Đào thì bị thương chưa khỏi hẳn. Đồng chí Dương tham mưu trưởng cũng vừa mới ra viện sau khi cắt túi mật. Tiền phương trong kia phải giao cho chủ nhiệm chính trị và tham mưu phó cáng đáng. Vì vậy Bộ mới quyết định điều đồng chí về đấy chứ.
   Ông Lân hơi ngao ngán: chiến dịch nổ ra đến nơi rồi, chắc chắn về một cái là ông sẽ vào chiến trường ngay thì tìm hiểu với học hỏi cái nỗi gì. Nhưng phẩm chất người lính được tôi luyện suốt hơn hai chục năm đã giục ông trả lời rất cứng cỏi:
   - Nếu Bộ đã quyết định như vậy thì tôi xin chấp hành- Nhận thấy không khí có gì đó hơi căng thẳng ông pha trò- Cảm ơn các thủ trưởng đã cho tôi cái vinh dự này: ở đời mấy ai mà được làm tư lệnh hai binh chủng hiện đại của quân đội là pháo binh và thiết giáp như tôi.
   Câu pha trò có hiệu quả tức thì, một vị tướng đến gần ông vỗ vai vừa cười vừa nói:
   - Khá lắm! Mà xe tăng thì cũng là khẩu pháo đặt trên cái xe xích thôi chứ có gì đâu, phải không?
   Ông cũng đành phải cười trừ công nhận:
   - Vâng ạ!
   Nói thì nói vậy nhưng trong lòng ông cũng không thấy vui vẻ gì. Ngoài cái chuyện chuyên môn ông biết chắc chắn rằng việc mình về đấy sẽ làm mếch lòng những cán bộ chỉ huy đương nhiệm của thiết giáp. Dù sao người ta cũng đã đóng góp công lao xây dựng binh chủng từ ngày thành lập đến nay, giờ mình lại từ đâu đó “nhảy dù” về thì cũng khó coi thật. Nhưng mệnh lệnh vẫn là mệnh lệnh và dù muốn hay không ông vẫn phải về đó.


   Buổi gặp gỡ đầu tiên giữa vị tư lệnh mới với các đồng sự cũ ở Bộ tư lệnh Thiết giáp mang nặng tính xã giao và thủ tục. Sau khi chính ủy Ngọc giới thiệu tư lệnh Nguyễn Thế Lân với đại diện các cơ quan và ngược lại ông Lân đứng lên trịnh trọng:
   - Thưa toàn thể các đồng chí! Mặc dù được cấp trên cử về đây công tác nhưng bản thân tôi chưa được đào tạo gì về chuyên môn tăng thiết giáp. Vì vậy rất mong các đồng chí tạo điều kiện giúp đỡ để tôi hoàn thành nhiệm vụ.
   Chính ủy Ngọc cũng đứng dạy điềm đạm:
   - Anh cứ yên tâm! Anh có hoàn thành nhiệm vụ thì binh chủng, trong đó có cả chúng tôi mới hoàn thành nhiệm vụ- Ông cười cười thân mật- Thì cũng như tôi đây này, hồi mới về có biết gì đâu nhưng đến nay thì lái cũng được rồi, bắn cũng được rồi, sử dụng đài, chỉ huy xe cũng được. Còn bây giờ mời anh Dương tham mưu trưởng báo cáo sơ lược tình hình binh chủng cho đồng chí tư lệnh.
   Tham mưu trưởng Dương đứng dạy, sau khi lướt qua một lượt tình hình quân số, trang bị và vị trí đứng chân của các trung đoàn ông nhấn mạnh:
   - Điểm đáng chú ý nhất vào thời điểm hiện nay là binh chủng hiện có ba tiểu đoàn đang có mặt tại khu vực đường Chín. Đây là lần ra quân lớn nhất của binh chủng từ trước đến nay. Hiện nay binh chủng đã thành lập một Bộ tư lệnh tiền phương trong đó do đồng chí chủ nhiệm chính trị Đào Xuân Thu và đồng chí tham mưu phó Lê Xuân Kiệm phụ trách. Theo tin chúng tôi mới nhận được thì các đơn vị đã hành quân vào đến vị trí tập kết sẵn sàng đánh địch. Báo cáo hết!
   Đại tá Lân đứng dạy, ông tỏ rõ là người đứng đầu binh chủng:
   - Xin cảm ơn các đồng chí đã cho biết tình hình binh chủng. Theo tôi hiện nay điểm nóng nhất vẫn là ba đơn vị đang có mặt tại chiến trường. Vì vậy tôi quyết định thế này: ngay ngày mai tôi sẽ vào trong đó nắm tình hình và trực tiếp chỉ đạo tác chiến. Mọi công việc ngoài này do đồng chí Ngọc và đồng chí Đào giải quyết. Đề nghị các cơ quan xem xét xem có cần đưa thêm người vào trong đó thì đi cùng với tôi.
   Có vẻ như không ai có ý kiến gì vì thông báo của Bộ cũng đã cho biết như vậy. Chính ủy Ngọc nói thêm:
   - Báo cáo anh Lân! Hiện tại các cơ quan Bộ tư lệnh đã cử đủ người vào trong ấy rồi. Ngoài ra còn sở chỉ huy nhẹ của hai trung đoàn nữa, mà thực ra lực lượng ngoài này cũng còn rất mỏng nên chắc sẽ chỉ có một sĩ quan tác huấn đi cùng anh mà thôi.
   Tư lệnh Nguyễn Thế Lân gật đầu:
   - Thế cũng được! Bây giờ mời các đồng chí nghỉ!
   Từ đầu đến cuối buổi gặp mặt phó tư lệnh Đào ngồi im như một pho tượng, gương mặt vừa nghiêm nghị, vừa lạnh băng không tỏ bất cứ thái độ gì.

[lixeta]

    Người được cử đi cùng tư lệnh Nguyễn Thế Lân vào chiến trường là đại úy Phùng, trợ lý tác huấn của Phòng Tham mưu. Vốn được đào tạo từ nước ngoài về, lại đã trải qua các cương vị chỉ huy đơn vị rồi mới về cơ quan nên Phùng tỏ ra nắm khá vững về chuyên môn cũng như kinh nghiệm xử trí các tình huống trên đường. Không những thế hình như anh còn là người rất khéo nói chuyện.
   Xe ra khỏi cơ quan được vài cây số thì hai thày trò đã biết rõ gia cảnh của nhau và trở nên thân mật. Như là vô tình tư lệnh Lân hỏi Phùng:
   - Này, cậu có thấy ông Đào ông ấy có ác cảm với tớ không?
   Vẫn giữ vẻ mặt bình thản Phùng trả lời chậm rãi:
   - Báo cáo thủ trưởng! Tôi không biết thủ trưởng Đào và thủ trưởng đã nói chuyện gì với nhau và nói chuyện như thế nào nên cũng không dám có ý kiến. Còn nếu chỉ xét về bề ngoài lạnh nhạt thì cũng xin nói thực với thủ trưởng là với ai thủ trưởng Đào cũng thế mà thôi.
   Ông Lân tỏ ra không tin:
   - Tớ không tin với ai ông ấy cũng như vậy!
   Phùng mỉm cười:
   - Thủ trưởng tin hay không thì tùy. Còn anh em chúng tôi thì chỉ biết vậy. Ngay cả với chúng tôi là những người đã cùng đi học nước ngoài về, lại gắn bó với “cụ ấy” hàng chục năm nay mà lúc nào “cụ ấy” cũng khó đăm đăm và khô như ngói ấy, sơ xuất một tý là ăn “quạt” ngay.
   Ông Lân lắc đầu:
   - Chắc là với cấp dưới thì thế thôi.
   Phùng cười:
   - Không phải chỉ với cấp dưới đâu thủ trưởng ạ! Tôi đã từng chứng kiến có lần “cụ ấy” quay đi không bắt tay một thủ trưởng cấp trên vì đã nói không đúng sự thật về binh chủng đấy.
   Ông Lân ngồi lặng im hình dung lại khuôn mặt người có thể nói sẽ là cộng sự  gần gũi nhất với mình mà hơi ngần ngại, không hiểu rồi đây hai người làm việc thế nào. Dường như đoán được ý nghĩ của thủ trưởng Phùng nói thêm:
   - Báo cáo thủ trưởng! Nói cho công bằng thì thủ trưởng Đào là con người của công việc, lúc nào cũng chỉ công việc mà thôi. Vì vậy với bọn tôi thì cứ làm tốt công việc sẽ “dễ thở” ngay.
   Trầm ngâm một lúc tư lệnh Lân đột ngột chuyển đề tài câu chuyện:
   - Theo cậu xe tăng với pháo binh thì giống nhau cái gì và khác nhau cái gì?
   Phùng trả lời một cách cực kỳ nghiêm chỉnh:
   - Thủ trưởng hỏi thế thì hơi khó với tôi vì tôi có biết gì về pháo binh đâu mà trả lời.
   Ông Lân cười một cách độ lượng:
   - Chắc cậu cũng phải biết ít nhiều chứ? Thôi, biết thế nào thì trả lời thế vậy!
   Suy nghĩ một lúc Phùng mới thận trọng:
   - Thực ra đã đi học ở các nhà trường quân sự thì ai cũng biết ít nhiều về pháo binh vì đó là một bộ phận rất quan trọng và có thể nói là không thể thiếu trong chiến tranh hiện đại. Nhưng đó chỉ là những kiến thức chung chung dành cho một sĩ quan binh chủng hợp thành mà thôi. Tuy nhiên bằng định tính cũng có thể thấy được sự giống nhau và khác nhau giữa hai binh chủng này.
   Ông Lân gật đầu:
   - Cậu nói đi xem nó giống nhau và khác nhau thế nào!
   Biết rằng không trả lời không được Phùng đành dè dặt:
   - Tôi cho rằng nhìn bề ngoài thì hai binh chủng khá giống nhau vì vũ khí chính để tác chiến là khẩu pháo. Thậm chí tôi còn được nghe một thủ trưởng cấp trên nói: “xe tăng chẳng qua là khẩu pháo đặt trên cái xe xích mà thôi”. Nhưng thực ra không phải như vậy, đi sâu vào bên trong thì mới thấy sự khác nhau rất lớn cả về kỹ thuật và chiến thuật.
   Ông Lân trầm ngâm nhớ lại câu nói của vị tướng hôm Bộ giao nhiệm vụ cho mình, thì ra câu nói đó đã đến tai những người lính ở binh chủng này và hình như họ không đồng tình cho lắm thì phải. Có lẽ đây là cơ hội đầu tiên để ông tìm hiểu kỹ hơn về chuyên môn chăng. Nghĩ vậy ông khuyến khích:
   - Cậu nói cụ thể hơn đi!
   Đắn đo một lát Phùng mới trả lời:
   - Nếu nói về kỹ thuật theo tôi điểm khác nhau cơ bản là kiểu bắn chủ yếu của hai binh chủng. Nếu ở pháo binh chủ yếu là bắn gián tiếp thì ở xe tăng chủ yếu là bắn trực tiếp. Mục tiêu của pháo binh là mục tiêu diện, chỉ cần bắn trúng vào một diện tích nào đó là được. Còn mục tiêu của xe tăng là mục tiêu điểm, thậm chí còn phải ngắm vào chỗ hiểm yếu của chúng mà bắn. Về quyết định phần tử bắn cũng rất khác nhau, ở bên pháo binh có bộ phận kế toán tính toán sẵn phần tử, đến lượt khẩu đội chỉ việc thực hiện theo. Còn ở xe tăng việc quyết định phần tử bắn là do pháo thủ quyết định dựa trên những dữ liệu do trưởng xe cung cấp hoặc do anh ta đo đoán được, rồi chính anh ta sẽ lắp lên thước ngắm và điều khiển pháo vào mục tiêu, tất cả chỉ diễn ra trong vòng vài giây. Chính vì vậy về cấu tạo của hệ thống điều khiển hỏa lực cũng khác nhau, bên pháo binh là vạch số hướng và bọt nước tầm, còn ở xe tăng bắt buộc phải có kính ngắm, cơ cấu tầm hướng cũng khác nhau, tất cả chỉ do một người điều khiển.
   Tư lệnh Lân ngắt lời Phùng:
   - Vậy xe tăng không bắn dược gián tiếp à?
   Phùng mỉm cười:
   - Có chứ ạ! Về mặt kỹ thuật xe tăng hoàn toàn có thể bắn gián tiếp như pháo binh vì trên xe cũng có vạch khấc hướng hoặc đồng hồ độ hướng và bọt nước tầm. Các cán bộ chỉ huy từ trung đội trưởng trở lên đều có thể tính toán phần tử bắn dựa vào tọa đội mục tiêu và bảng bắn. Tuy nhiên trong thực tế sử dụng xe tăng hầu như chưa có trận nào người ta sử dụng kiểu bắn này vì nó không thật chính xác và cũng không phù hợp với tính chất chiến đấu của xe tăng- Ngừng lại một lát như thăm dò không thấy ông Lân nói gì Phùng lại tiếp- Ngoài ra ở xe tăng còn một kiểu bắn nữa mà chắc là pháo binh không có là bắn nửa trực tiếp.
   Ông Lân hơi ngạc nhiên:
   - Nửa trực tiếp! Thế là thế nào?
   Phùng rành rẽ:
   - Nói một cách dễ hiểu thì như thế này: trên các xe tăng đều trang bị kính ngắm để ngắm bắn trực tiếp. Nhưng để bắn được trực tiếp thì phải có điều kiện. Điều kiện cần là phải nhìn thấy mục tiêu. Còn điều kiện đủ là khoảng cách đến mục tiêu phải nằm trong phạm vi thước ngắm đã lập sẵn trong kính. Nhưng có những trường hợp nhìn thấy được mục tiêu nhưng mục tiêu lại nằm ở khoảng cách lớn hơn thước ngắm thì chúng tôi vẫn có thể bắn được, bằng cách dùng kính ngắm vào mục tiêu, rồi tính toán phần tử bắn về tầm và sử dụng bọt nước tầm để bắn.
   Tư lệnh Lân gật gù:
   - Hay nhỉ! Thế ra cái sự bắn của xe tăng cũng phức tạp ra phết nhỉ!
   Phùng cười:
   - Dạ! Đúng thế! Ngay trong kiểu bắn trực tiếp cũng có đến bốn phương pháp bắn đấy thủ trưởng ạ!
   Ông Lân hơi ngơ ngác:
   - Bốn phương pháp? Cậu nói cụ thể hơn xem nào!
   Phùng chậm rãi:
   - Báo cáo thủ trưởng! Bốn phương pháp bắn đó là: tại chỗ bắn, dừng bắn, tạm dừng bắn và hành tiến bắn. Tùy theo tình hình cụ thể người chỉ huy sẽ lựa chọn một trong bốn phương pháp trên để diệt mục tiêu.
   Ông Lân sốt ruột:
   - Cậu giải thích cụ thể từng phương pháp bắn xem nào!
   Phùng dừng lại một lát như để sắp xếp lại các ý nghĩ rồi mới tiếp tục:
   - Vâng ạ! Tại chỗ bắn là phương pháp xe dừng tại chỗ bắn hết mục tiêu này đến mục tiêu khác. Phương pháp này có ưu điểm là xác suất trúng đích cao nhưng nhược điểm của nó là xe tăng nằm tại chỗ nên cũng dễ bị địch bắn trả. Dừng bắn thì cơ động hơn một chút, nghĩa là xe tăng đang chạy dừng lại bắn một số phát cho đến khi diệt một mục tiêu lại tiếp tục cơ động. Ưu nhược điểm của phương pháp này cũng tương tự như phương pháp trên nên thường sử dụng trong trường hợp phòng ngự hoặc nơi có địa hình phức tạp, có thể lợi dụng được sự che chắn của địa vật- Thấy ông Lân vẫn lắng nghe rất chăm chú Phùng tiếp- Còn tạm dừng bắn là phương pháp xe đang chạy, phát hiện được mục tiêu. Kíp xe tiến hành mọi công tác chuẩn bị bắn trong khi xe vẫn chạy, chỉ đến khi pháo thủ ngắm sơ bộ vào mục tiêu rồi mới lệnh cho lái xe dừng. Xe vừa dừng lại pháo thủ sẽ chỉnh đường ngắm cho chính xác rồi bóp cò. Khi đạn vừa nổ lái xe lập tức cho xe tiến. Mỗi lần tạm dừng như vậy không được quá 10 giây, sau vài lần tạm dừng có thể tiêu diệt một mục tiêu. Phương pháp thứ tư là hành tiến bắn, nghĩa là toàn bộ quá trình bắn được thực hiện khi xe đang chạy.
   Ông Lân lẩm bẩm:
   - Vừa chạy vừa bắn á? Thế thì có mà “bắn chim”!
   Phùng lắc đầu:
   - Không hẳn thế đâu ạ! Đúng là những loại xe cũ thì khi hành tiến bắn thường độ chính xác rất thấp. Tuy nhiên những loại xe mới có lắp hệ thống ổn định pháo thì xác suất trúng đích được nâng lên khá nhiều.
   Ông Lân nhướng mắt lên:
   - Ổn định pháo là cái gì?
   Phùng cười:
   - Báo cáo thủ trưởng! Bây giờ mà giải thích thật cặn kẽ thì hơi khó nhưng nói nôm na là thế này: đó là một hệ thống cho phép giữ cho nòng pháo luôn luôn song song với phương ban đầu. Nghĩa là thủ trưởng ngắm vào mục tiêu rồi thì dù xe chạy theo hướng nào, lên xuống ra sao pháo vẫn luôn hướng vào mục tiêu đó. Tất nhiên không được một trăm phần trăm nhưng cũng tương đối chính xác, pháo thủ chỉ phải chọn thời cơ thích hợp nhất để bóp cò thôi.
   Tư lệnh Lân gật gù:
   - Hay nhỉ! Thế loại xe nào thì có thiết bị này?
   Phùng tươi tỉnh:
   - Báo cáo thủ trưởng! Hiện ta mới có xe T54 là lắp thiết bị này- Liếc nhìn người chỉ huy của mình không thấy biểu hiện gì anh nói thêm- Trong số 3 tiểu đoàn đang ở chiến trường thì tiểu đoàn 297 là đơn vị trang bị toàn xe T54 thủ trưởng ạ!
   Tư lệnh Lân trở nên trầm ngâm, Phùng cũng im lặng. Mãi một lúc sau ông Lân mới lên tiếng:
   - Đó mới là sự khác nhau về kỹ thuật bắn. Bây giờ cậu nói thêm sự khác nhau về chiến thuật xem nào.
   Phùng ngẫm nghĩ một lát rồi dè dặt:
   - Tôi nghĩ rằng sự khác nhau về chiến thuật giữa pháo binh và xe tăng chủ yếu xuất phát từ nhiệm vụ chiến đấu khác nhau. Một bên có nhiệm vụ chi viện, yểm trợ. Một bên là tham gia vào lực lượng đột kích. Một bên đánh địch ở cách xa hàng chục cây số, một bên thì trực tiếp tiếp xúc với địch. Một bên thì mang tính độc lập cao, còn một bên thì gắn bó chặt chẽ với bộ binh và binh chủng hợp thành. Điều đó sẽ kéo theo hàng loạt sự khác nhau. Ví dụ như: khi trinh sát mục tiêu bên pháo binh chỉ quan tâm đến tọa độ của nó trên bản đồ thì xe tăng lại phải mắt thấy, tay sờ gần như bộ binh. Khi tác chiến thì một đằng bắn mà không hề nhìn thấy mục tiêu, còn một bên thì phải ngắm nghía chính xác. Về cơ động thì bên pháo binh không cần quan tâm đến đường đi lối lại trong cứ điểm địch còn xe tăng nếu không nắm được cái đó thì gay to.
   Ông Lân gật gù ra vẻ đồng ý:
   - Quả thật giữa hai binh chủng có rất nhiều điểm khác nhau, rồi tớ sẽ phải tiếp tục tìm hiểu- Ông quay lại nhìn thẳng vào mắt người trợ lý- Cậu cũng khá uyên bác đấy nhỉ!
   Phùng lắc đầu ngượng ngùng:
   - Báo cáo thủ trưởng! Có gì đâu ạ! Tôi cũng như các anh em khác thôi ạ!
   Ông Lân quay lên và nhắm nghiền hai mắt như người buồn ngủ. Thực ra không phải vậy. Ông đang ngẫm nghĩ và tự nhủ: “có lẽ mình sẽ phải học hỏi nhiều mới có thể làm chủ được những cái xe tăng và chỉ huy được những con người như thế này”.

[lixeta]

    Mất gần ba ngày đêm hai thày trò đại tá Lân mới tới sở chỉ huy tiền phương Bộ Tư lệnh thiết giáp. Lúc này chiến dịch đã bắt đầu, quân ngụy đã vượt biên giới tiến vào đất Lào được mấy ngày và đã chiếm được Bản Đông cùng một số căn cứ hỏa lực phía bắc và phía nam đường Chín. Mặc dù nằm khá xa khu vực chiến sự nhưng ở đây vẫn nghe thấy những loạt tiếng nổ ì ầm nối nhau không dứt. Trên trời những vệt khói B52 ngang dọc đan chéo nhau đang tan loãng ra theo gió chứng tỏ cường độ sử dụng của chúng rất cao. Về phía ta mới chỉ có một số đơn vị thực hiện nhiệm vụ đánh nhỏ, lẻ để ngăn chặn đà tiến quân của địch.Một số khác dùng hỏa lực phòng không để tiêu diệt máy bay lên thẳng, còn lại chủ yếu là cơ động lực lượng để đợi thời cơ phản công quân địch. Xe tăng vì vậy vẫn chưa được dùng đến.
   Vì tham mưu phó Kiệm đang đi nắm tình hình các đơn vị nên chủ nhiệm chính trị Thu thay mặt tiền phương báo cáo tình hình với tư lệnh mới:
   - Báo cáo đồng chí tư lệnh! Chấp hành mệnh lệnh của Bộ tư lệnh 702, ba tiểu đoàn xe tăng của ta đã được cử đi phối thuộc cho ba sư đoàn bộ binh của B70 và hiện đã cơ động đến vị trí tập kết quy định. Cụ thể như sau- Ông dùng cái bút chỉ vào từng điểm trên tấm bản đồ đang treo trên vách hầm- Tiểu đoàn 198 và tiểu đoàn 297 tập kết ở khu vực bắc Bản Đông, còn tiểu đoàn 397 thì tập kết ở bắc Sê Pôn để “đón lõng” địch khi chúng tiến được đến đây. Do có thời gian nên anh em cũng đã trinh sát nắm tương đối vững địa hình khu vực tác chiến. Về tình hình tư tưởng bộ đội cũng như trang bị vũ khí đều tốt, sẵn sàng bước vào chiến đấu.
   Tư lệnh Lân ghé sát vào tấm bản đồ chăm chú nhìn vào các vị trí đã được đánh dấu của ba đơn vị, lát sau ông hỏi nhỏ:
   - Tôi muốn biết về tổ chức chỉ huy các đơn vị này bây giờ như thế nào?
   Chủ nhiệm chính trị Thu mở cuốn sổ tay ra, ông nheo nheo mắt trả lời:
   - Báo cáo anh! Về nguyên tắc bây giờ các tiểu đoàn xe tăng sẽ thuộc quyền chỉ huy của các sư đoàn bộ binh. Để tham mưu cho người chỉ huy binh chủng hợp thành về sử dụng xe tăng chúng tôi đã phái cử các trợ lý xuống từng đơn vị. Cụ thể như sau: ở Bộ tư lệnh B70 có các anh Phúc, anh Quang và anh Mạnh là cán bộ của Phòng tham mưu binh chủng. Còn ở các sư đoàn, trung đoàn bộ binh thì có cán bộ của các trung đoàn H02 và H03.
   Tư lệnh Lân nhướng cặp mắt lên:
   - Như vậy thì ở cơ quan này còn có mấy người thôi à?
   Chủ nhiệm chính trị Thu gật đầu xác nhận:
   - Dạ! Đúng vậy ạ!
   Tư lệnh Lân gật đầu ra vẻ đã nắm được tình hình, ông dõng dạc:
   - Theo tôi chiến dịch sắp đi vào giai đoạn quyết định nên sẽ diễn biến rất nhanh. Vì vậy để nắm tình hình nhanh hơn, chắc hơn và tham mưu cho cấp trên sát hơn tôi đề nghị sẽ chuyển tiền phương của ta vào như một bộ phận của 702. Việc đó hoàn tất trong ngày hôm nay. Còn ngày mai tôi muốn xuống thăm anh em, đồng thời cũng nắm tình hình chuẩn bị chiến đấu ở các đơn vị.
   Chủ nhiệm chính trị Thu hơi bất ngờ trước các quyết định của vị tư lệnh mới nhưng trong thâm tâm ông phải công nhận đó là những quyết định đúng, chứng tỏ người ra lệnh là một người rất thực tiễn và có kinh nghiệm chiến trường. Vì vậy ông vui vẻ:
   - Chúng tôi xin thực hiện ngay.

*
*      *

[lixeta]

    Khi kế hoạch cuộc hành quân Lam Sơn 719 đã không còn là ẩn số và những màn nghi binh đã hết tác dụng, các cánh quân của ta đã khẩn trương cơ động về khu vực đường Chín để chuẩn bị phản công. Những nỗ lực chặn đánh địch trên đường Chín cùng với những khó khăn trong việc cơ động đã buộc chiến đoàn 1 ngụy phải dừng chân tại Bản Đông (mật danh của địch gọi là A Lưới) và lâm vào thế phòng ngự. Một số căn cứ hỏa lực vòng ngoài do các liên đoàn Biệt động quân chiếm giữ đã bị tiêu diệt, giờ đến lượt các cứ điểm án ngữ hai bên sườn cuộc hành quân do lữ đoàn Dù số 3 và sư đoàn Bộ binh 1 đảm nhiệm bắt đầu bị đe dọa.
   Theo kế hoạch của trên đại đội 9 được lệnh phối thuộc cho một trung đoàn bộ binh tiến công điểm cao 543 (về phía địch đặt tên là căn cứ hỏa lực 31) do tiểu đoàn 3, lữ đoàn Dù 3 chốt giữ, trong đó có sở chỉ huy lữ đoàn. Từ ngày 18 tháng Hai bộ binh đã thực hành bao vây quân địch, dự kiến đêm 23 tháng Hai sẽ tiến hành trận đánh hiệp đồng binh chủng để tiêu diệt toàn bộ quân địch ở đây.
   Điểm cao 543 nằm ở tây- bắc Bản Đông, cách đường Chín khoảng 7 ki- lô- mét, cách đường 16A- con đường chạy theo hướng bắc- nam và giao nhau với đường Chín tại Bản Đông khoảng 2 ki- lô- mét. Nằm ở đó điểm cao 543 có khả năng khống chế mọi hoạt động trên đường 16A, ngăn chặn các cuộc chuyển quân của ta tiếp cận Bản Đông để bảo vệ an toàn cho sườn bắc lực lượng xung kích. Do vậy ngay khi chiến đoàn 1 chuẩn bị vượt biên giới địch đã cho trực thăng đổ bộ lữ đoàn dù 3 xuống đây cùng với một khối lượng lớn trang bị và vật tư các loại. Với một đại đội công binh trong tay, chỉ sau vài ngày điểm cao 543 đã thực sự trở thành một cứ điểm vững chắc với hơn 200 công sự chiến đấu bằng gỗ đất, 7 hầm ngầm dành cho sở chỉ huy lữ đoàn, một trận địa pháo với 6 khẩu lựu pháo 105 mm, một trận địa 4 khẩu cối 106,7 mm và một sân đỗ cho máy bay trực thăng. Xung quanh cứ điểm địch đã thiết lập được 3 hàng rào dây thép gai, trên các hướng quan trọng có bãi mìn và một số vật cản chống tăng. Ngoài việc chốt giữ trong cứ điểm hàng ngày chúng còn xua quân đi lùng sục xung quanh nhằm phát hiện lực lượng và đánh phá các kho hàng của ta ở khu vực này.
   Do đã được đi trinh sát thực địa trước cùng bộ binh nên ngay trước khi nhận nhiệm vụ trợ lý thiết giáp Đinh Xuân Quang đã gọi tiểu đoàn phó 198 lại nói nhỏ:
   - Tôi đã đi vòng quanh cứ điểm này rồi, chỉ có một hướng xe tăng có thể lên được là hướng đông- nam. Tôi cũng đã tham mưu cho các anh ấy như vậy và quyết tâm của trung đoàn trưởng cũng chọn hướng ấy làm hướng chủ yếu. Tuy nhiên tôi chưa nắm được cụ thể địa hình và đường cơ động ở khu vực ấy nên ta cần phải nghiên cứu thêm. Vì vậy lúc nào giao nhiệm vụ xong anh cứ đề nghị trung đoàn trưởng cho ta tổ chức trinh sát thêm cho cụ thể. Nhớ đề nghị các đồng chí ấy cử người cùng đi, có gì còn phải hiệp đồng tại chỗ luôn.
   Xem kỹ lại bản đồ và đối chiếu với thực địa Vịnh công nhận điều Quang nói là đúng, trên các hướng khác những đường bình độ dày xít lại với nhau chứng tỏ độ dốc rất cao, cây cối lại rậm rì và có vẻ rất hiểm trở. Vì vậy khi trung đoàn trưởng bộ binh đã giao nhiệm vụ xong cho các đơn vị và hỏi: “Có đồng chí nào còn ý kiến gì không?” thì Vịnh giơ tay:
   - Báo cáo đồng chí trung đoàn trưởng! Đối với xe tăng chúng tôi thì một vấn đề cốt tử là đường cơ động. Vì vậy chúng tôi đề nghị trung đoàn cho phép chúng tôi tổ chức trinh sát thêm cho cụ thể. Tuy nhiên do chưa nắm vững địa hình và tình hình địch ở khu vực này nên đề nghị trung đoàn cử thêm một vài đồng chí cán bộ đi cùng để giúp đỡ chúng tôi.
   Trung đoàn trưởng bộ binh hỏi lại:
   - Thế các đồng chí dự định bao giờ sẽ đi trinh sát?
   Vịnh nhẩm tính một lát rồi dứt khoát:
   - Vì thời gian không còn nhiều nên chúng tôi dự định đi ngay ngày mai ạ!
   Trung đoàn trưởng bộ binh gật đầu:
   - Tôi đồng ý! Tôi sẽ cử một đồng chí trung đoàn phó đi cùng các đồng chí. Ngoài việc trinh sát có vấn đề gì cần giải quyết các đồng chí đề đạt luôn.
   Trên đường về đơn vị Vịnh bảo đại đội trưởng Hiến:
   - Cậu về phổ biến nhiệm vụ sơ bộ cho đơn vị chuẩn bị và tổ chức cho anh em mai đi trinh sát. Theo tớ thành phần đi trinh sát phải có cả cán bộ, trưởng xe và lái xe. Đúng 5 giờ sáng mai xuất phát, nhớ nhắc anh em mang theo vũ khí bộ binh và hai ngày ăn.
   Hiến gật đầu, trong đầu anh đang phác ra một loạt những công việc phải tiến hành từ giờ đến khi bước vào chiến đấu. Còn đi trinh sát anh quyết định chọn trung đội trưởng Nhã cùng với hai trưởng xe và hai lái xe. Hiến thấy cũng yên tâm vì anh em đại đội 9 này cũng đã khá dày dạn sau ba năm ở chiến trường.
   Tuy nhiên, lần trinh sát đó không đạt được kết quả như mong muốn.

[lixeta]

    Mới 5 giờ sáng, trời tháng Giêng còn tối mò mò đại đội trưởng Hiến đã đốc thúc nhóm trinh sát của đại đội lên đường. Qua chỗ “dê bộ” đã thấy một cán bộ trung đoàn bộ binh, tiểu đoàn phó Vịnh, chính trị viên tiểu đoàn Cổn và trợ lý thiết giáp Quang đứng đợi. Người nào người ấy trang bị gọn gàng, vai đeo AK báng gấp, xanh- tuy- rông lỉnh kỉnh bi- đông, dao găm, lựu đạn. Hiến cười cười:
   - Sao các thủ trưởng không mang súng ngắn cho nhẹ?
   Nói thì nói vậy chứ anh thừa biết đây là những cán bộ đã ở chiến trường mấy năm, đã đi như thế này chả ai dại gì mang thứ “đồ chơi” ấy đi cho thêm vướng, cứ khẩu AK là chắc nhất. Vịnh không trả lời mà hỏi lại:
   - Đã đủ thành phần chưa?
   Hiến đáp ngay lập tức:
   - Báo cáo, đủ rồi ạ!
   Vịnh quay lại Ngọ, trung đoàn phó bộ binh:
   - Ta đi chứ anh!
   Trời sáng dần, những đám sương mù như được vén dần lên bởi một bàn tay vô hình làm lộ ra bầu trời mùa khô xanh ngắt. Con đường 16 A nham nhở những ổ trâu, ổ gà. Đất mặt đường tơi vụn ra như bột, cứ mỗi bước chân lại kêu lên phùm phụp, phùm phụp. Đã gần đến khu vực có địch, Vịnh quay lại nói to:
   - Từ đây tất cả đi thành hàng một, không nói chuyện to. Đồng chí Hiến đi đầu cảnh giới phía trước, đồng chí Nhã đi sau cùng cảnh giới phía sau, hai đồng chí trưởng xe cảnh giới hai bên. Đề nghị các đồng chí giãn ra, mỗi người cách nhau 3 mét.
   Sự cảnh giác của Vịnh không thừa. Trời vừa mới hửng lên đã thấy một tốp máy bay xuất hiện, chúng lao xuống cắt bom và bắn đại liên xuống một khe núi ngay phía trước. Từ hướng đó rộ lên từng loạt súng bộ binh, chủ yếu là tiếng đại liên M30 và tiểu liên cực nhanh. Hiến quay lại nói với tiểu đoàn phó Vịnh:
   - Có lẽ địch ở cứ điểm nống ra anh ạ!
   Vẫn chăm chú quan sát tình hình hoạt động của hai chiếc máy bay Vịnh gật đầu đồng ý:
   - Có lẽ thế thật.
   Trung đoàn phó Ngọ từ phía sau vọt lên, anh nói gấp gáp:
   - Chỗ đó là kho Tà Năng. Theo tôi địch đã phát hiện được và cho quân ra chiếm.
   Đúng như dự đoán của anh, từ phía trước mấy chiến sĩ lếch thếch chạy về, có người còn kéo lê cả khẩu súng. Hiến chặn bọn họ lại:
   - Các đồng chí chạy đi đâu thế?
   Họ dừng cả lại, một người vừa thở vừa nói:
   - Bọn chúng chiếm được kho rồi. Các anh cũng chạy đi chứ, bọn nó đông lắm.
   Vịnh túm tay một người trông già dặn nhất:
   - Đồng chí nói rõ hơn xem nào, quân địch có độ bao nhiêu?
   Thấy người hỏi mình có vẻ một cán bộ, đồng chí này đứng nghiêm lại trả lời:
   - Báo cáo đồng chí! Chúng tôi ở kho Tà Năng của 559. Từ hôm địch ra chúng tôi cũng đã sơ tán bớt hàng hóa và người đi rồi, chỉ còn một bộ phận ở lại coi kho. Sáng nay vừa bảnh mắt ra đã thấy bọn lính dù xuất hiện, lại có máy bay yểm hộ nên chúng tôi đánh không lại. Còn quân số của chúng tôi cũng không rõ lắm nhưng có lẽ phải đến vài chục tên.
   Dứt lời anh ta quay sang mấy đồng đội ra hiệu rồi họ tiếp tục chạy về phía bắc. Đợi mọi người đến gần Hiến mới hỏi:
   - Bây giờ địch đã chặn mất đường của ta. Đề nghị các anh cho ý kiến: tiếp tục đi hay quay về, hay dừng lại đợi?
   Tiếng súng từ phía trước vẫn rộ lên từng đợt và nghe như gần hơn. Mấy khuôn mặt đều suy nghĩ rất căng thẳng, trợ lý Quang là người lên tiếng đầu tiên:
   - Bây giờ muốn đi cũng chẳng được vì để đến khu vực trinh sát ta bắt buộc phải qua Tà Năng. Còn quay về thì cũng không nên vì sẽ không kịp với thời gian trên đã quy định. Vì vậy...
   Một loạt tiếng nổ từ hướng bắc dội về cắt ngang câu nói của Quang, mấy chiến sĩ hồi nãy vừa chạy qua nay đang quay lại, họ rối rít:
   - Phía này cũng có địch.
   Toán trinh sát bất ngờ rơi vào một tình thế khó khăn: cả hai phía đều có địch, có vẻ như họ đã lọt vào giữa vòng vây. Nhác thấy phía trước có cái ba- ri- e vẫn chắn ngang đường Hiến đoán thế nào cũng có hầm, anh hét to:
   - Tất cả theo tôi!
   Thật may, đó là một trạm điều chỉnh giao thông của công binh 559. Phía ngoài là một cái hầm thùng mỗi chiều độ hơn 3 mét, bên trên có nắp bằng đất khá dày. Hầm có cửa chính trổ ra đường, hai cửa quan sát ra các hướng bắc và nam, phía trong là một cái hầm chữ A rất vững chắc và có một ngách hào dẫn ra đằng sau. Căn hầm được bố trí trên một gò cao nên có tầm quan sát khá rộng. Tất cả đã vào hầm. Mấy chiến sĩ kho đã chạy đâu mất, chắc họ tản mát vào rừng. Điểm qua một lượt thấy đủ, Hiến mới hỏi:
   - Bây giờ có lẽ ta phải cố thủ ở đây thôi các thủ trưởng ạ!
   Trợ lý Quang hướng về phía trung đoàn phó Ngọ- cán bộ cao cấp nhất:
   - Anh Ngọ thấy thế nào?
   Trung đoàn phó Ngọ gật đầu:
   - Thì còn cách nào khác nữa đâu! Theo tôi bây giờ hai đồng chí cảnh giới hướng bắc, hai đồng chí cảnh giới hướng nam, hai đồng chí cảnh giới phía mặt đường- Anh chỉ hai trưởng xe- Còn hai đồng chí ra đoạn hào phía sau cảnh giới hướng đằng ấy. Nhớ là phải tiết kiệm đạn, cứ để bọn chúng đến thật gần mới bắn.
   Vừa mới triển khai xong lực lượng đã thấy lố nhố những bóng rằn ri từ phía kho Tà Năng tiến lại. Có vẻ chúng chưa phát hiện ra ổ đề kháng này nên đi lại khá nghênh ngang. Hiến nói nhỏ vừa đủ cho mọi người nghe thấy:
   - Để chúng vào thật gần mới bắn nhé!
   Nhưng có lẽ cái gò cao và cây tre ba- ri- e đã gây sự chú ý cho bọn địch. Cách cửa hầm chừng gần trăm mét chúng dừng lại nghiêng ngó, chỉ trỏ rồi giương súng bắn tới tấp về phía cái gò đất cao. Những viên đạn cắm thun thút vào bờ đất xung quanh cửa hầm. Né qua một bên tránh đạn Hiến thì thầm:
   - Kệ chúng nó!
   Quả nhiên chúng đã bớt nghi ngờ và tiếp tục tiến tuy có vẻ thận trọng hơn. Hiến ước đoán có khoảng một trung đội địch, những cái mũ nồi đỏ trên đầu chứng tỏ đây là bọn quân dù. Từ cửa bên kia Nhã lên tiếng:
   - Bên này cũng có địch!
   Ngọ thì thầm hỏi lại:
   - Có đông không?
   Nhã cũng thì thầm đáp:
   - Mới chỉ trông thấy vài thằng thôi.
   Ngọ dằn từng tiếng nhỏ và đanh:
   - Các đồng chí chú ý! Tất cả phát hỏa theo lệnh đồng chí Hiến. Rõ chưa?
   Tiếng trả lời cũng nhỏ nhưng rất dứt khoát:
   - Rõ!
   Đợi tốp địch đi đầu vào còn chừng hơn ba mươi mét Hiến gằn giọng:
   - Chuẩn bị!- Anh chỉnh lại đường ngắm khẩu AK thật chính xác vào bộ ngực một tên có vẻ là chỉ huy rồi cao giọng- Bắn!
   Chín khẩu AK cùng đồng loạt nổ. Những tên địch đi đầu gục xuống như những cây chuối bị phạt ngang thân. Trung đoàn phó Ngọ dằn giọng:
   - Không bắn nữa! Chỉ khi nào chắc ăn mới bắn, mà bắn loạt ngắn thôi!
   Loạt đạn phủ đầu đem lại hiệu quả khá cao, có đến gần chục cái xác nằm bất động ở cả hai phía của hầm, mấy tên bị thương bò nghều ngào miệng hét lên những tiếng vô nghĩa và ghê rợn. Nhưng yếu tố bất ngờ cũng đã mất.
   Dường như đã lấy lại tinh thần bọn địch bắt đầu vãi đạn về phía ụ đất cao có căn hầm nhỏ bé. Bây giờ không chỉ có tiểu liên mà đã có cả đại liên và súng cối. Những viên đạn cắm phầm phập vào vách hầm. Có một quả đạn cối trúng ngay nắp hầm nhưng thật may, nắp hầm khá chắc, chỉ có những vụn đất rơi lả tả xuống qua khe hở giữa các thân cây gỗ. Hiến quay về phía sau bảo nhỏ:
   - Các thủ trưởng cứ vào hầm chữ A mà ẩn, khi nào cần hãy ra.
   Tuy vậy, không một ai rời vị trí. Chính trị viên Cổn từ nãy im lặng giờ mới lên tiếng:
   - Theo tôi bây giờ chúng ta đã không còn lợi thế bất ngờ nữa. Vì vậy tất cả phải thật bình tĩnh, cố gắng bảo toàn lực lượng và tiết kiệm đạn. Tôi cho rằng thế nào chúng cũng gọi không quân đến chi viện. Lúc nào máy bay đánh tôi đề nghị tất cả phải vào hầm chữ A, chỉ để lại đồng chí Hiến và đồng chí Nhã cảnh giới. Chúng ta phải chuẩn bị tinh thần còn một người cũng đánh, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng. Các đồng chí có đồng ý thế không?
   Không ai nói gì, chừng như mọi người đều đồng ý.
   Quả nhiên, hai chiếc máy bay đã xuất hiện trên bầu trời. Chúng đang hạ thấp độ cao và thu hẹp vòng lượn. Hiến hét lên:
   - Tất cả vào hầm!
   Bảy người vừa chui vào căn hầm chữ A thì đã thấy hai tiếng nổ lộng óc dội đến. Căn hầm chao đảo như con thuyền trong bão, hơi bom xộc vào khét lẹt, những vụn đất lọt qua khe các thân cây lát hầm rơi đầy xuống đầu mọi người. Lại một loạt bom nữa nhưng rất may không quả nào trúng hầm. Tiếp theo là hàng loạt trọng liên 20 ly từ trên trời dội xuống tưởng không bao giờ dứt. Hiến và Nhã vẫn mỗi người bám một cửa hầm thỉnh thoảng lại ghé mắt nhìn ra nhưng không thấy động tĩnh gì nữa, chắc bọn địch đang đợi cho cánh không quân cày nát chỗ này ra rồi mới xung phong.

   

[lixeta]

    Chừng như đã hoàn thành nhiệm vụ, hai chiếc máy bay nối đuôi nhau bay về phía đông. Từ phía xa đã thấy lấp ló những bóng rằn ri, lần này chúng có vẻ cảnh giác tợn. Chúng không dàn thành hàng nghênh ngang như trước mà lom khom đi thành hai hàng dọc nép sát hai bên vệ đường. Đến gần chỗ xác mấy thằng lúc nãy chúng bắt đầu tản ra và trườn lên một cách chậm chạp. Từ trong hầm mọi người cũng đã chui ra và ai về chỗ nấy. Hiến nhắc lại một cách rành rọt:
   - Cứ kệ chúng nó đến gần nữa đi!- Anh quay lại bảo hai trưởng xe đang đứng trong đoạn hào phía sau- Chuẩn bị lựu đạn đi nhé! Lúc nào tôi hô bắn thì ném!
   Không ai nói một lời, tất cả đều chăm chú dõi theo từng bước tiến của địch. Còn cách chừng năm mươi mét bọn chúng dừng lại và bắt đầu bắn dữ dội về phía căn hầm. Từ phía sau khẩu đại liên M30 và một khẩu cối 61 cũng lên tiếng. Lại những viên đạn cắm vào thành hầm phầm phập, một viên bay sát mang tai Hiến vào trong hầm làm toác ra một mảnh gỗ lát. Hiến nói nhỏ:
   - Cẩn thận đấy!
   Còn khoảng ba mươi mét, đã nhìn rõ nét mặt căng thẳng của mấy tên đi đầu. Hiến gằn giọng:
   - Chuẩn bị! Bắn!- Tay anh cũng siết cò điểm xạ một loạt ngắn vào tên đi đầu.
   Từ ngách hào phía sau hai cánh tay vung lên, hai quả lựu đạn rơi trúng giữa toán địch đi đầu, chúng nhảy dạt ra tránh nhưng không kịp. Hai chớp lửa nháng lên, mấy thân hình đổ gục xuống. Bên cửa hầm phía bắc Nhã cũng bắn từng loạt ngắn chắc nịch. Bọn địch lại dạt ra xa. Khẩu đại liên và khẩu cối lại lên tiếng. Những viên đạn lại chụp lấy cái hầm như vãi trấu. Ngọ nhắc nhỏ:
   - Chỉ một người quan sát thôi, còn lại tránh xa cửa hầm.
   Nhã thì lẩm bẩm:
   - Hai đợt!   
   Có vẻ như quá cay cú với cái gai trước mặt này bọn địch bây giờ bày thêm trò mới, một toán chừng chục tên vòng sang hướng tây. Rất may là khi chúng vừa lóp ngóp thò đầu lên sau những lùm cây đã bị hai trưởng xe cảnh giới phía này phát hiện ra. Chỉ với hai loạt AK ngắn ngủi các anh cũng đã bắt chúng phải thụp xuống kéo theo mấy thằng bị thương về phía sau.
   Nhã lại lẩm bẩm:
   - Ba đợt!
   Sau lần xông lên này bọn chúng dừng lại khá lâu không biết toan tính những gì. Trung đoàn phó Ngọ tranh thủ hội ý với Vịnh, Cổn và Quang:
   - Có thể nói là ta đã bị bao vây cả bốn phía. Bây giờ tôi muốn xin ý kiến các anh xem nên tiếp tục chốt giữ ở đây hay mở đường máu rút lui- Đợi một lát thấy không ai có ý kiến anh nói thêm- Cả hai phương án đều có cái thuận và cái nghịch. Nếu quyết tâm trụ lại thì khó khăn nhất của ta là đạn còn rất ít, quân số cũng ít, nếu bọn địch có quân tăng viện thì chỉ còn cách đánh đến người cuối cùng. Còn nếu mở đường máu rút lui thì chắc chắn có thương vong nhưng có thể thoát được một số đồng chí.
   Tiểu đoàn phó Vịnh lên tiếng:
   - Theo tôi trước hết ta xem lại còn bao nhiêu đạn đã.
   Ngọ gạt đi:
   - Chẳng cần kiểm cũng biết mỗi khẩu AK chắc chỉ còn hơn một băng đạn, lựu đạn thì có chừng chục quả.
   Chính trị viên Cổn có ý kiến:
   - Tôi nghĩ rằng nếu ta rời khỏi chỗ này bây giờ thì cũng khó thoát được lắm vì cả bốn phía đều có địch. Chi bằng ta cứ trụ lại, sống cùng sống, chết cùng chết. Biết đâu chúng nó nản thì ta lại bình yên vô sự.
    Ngọ quay về phía Quang:
   - Ý anh Quang thế nào?
   Quang trả lời dứt khoát:
   - Tôi đồng ý với anh Cổn.
   Ngọ kết luận:
   - Vậy thì ta sẽ quyết tâm trụ lại đây nhé. Mà cũng quá trưa rồi đấy, anh em mình thay nhau cảnh giới mà ăn đi còn lấy sức chiến đấu.
   Nhưng hình như chẳng ai thấy đói cả, người nào cũng chỉ làm một thanh lương khô rồi uống mấy ngụm nước là thôi. Thấy im ắng quá Hiến bảo:
   - Nhã, cậu nhìn kỹ xem phía bên ấy còn thằng nào không?
   Nhã lại gần cửa ra vào hầm phía mặt đường, anh lấy một đoạn cây đặt cái mũ cối lên rồi nhấp nhứ như định chạy ra. Ngay lập tức một loạt đạn chụp lấy cái mũ. Nhã rụt tay kéo cái mũ về, một lỗ đạn tròn vo đã xuyên ngang vành mũ, anh lắc đầu:
   - Vẫn còn. Bây giờ mà chui ra là chết ngay các thủ trưởng ạ!
   Hình như bọn địch đã được tăng thêm quân số. Từ chỗ ngoặt của con đường thấy thấp thoáng bóng mấy tên đang chỉ trỏ, hò hét gì đó. Chắc là bọn này đã xong việc trong kho Tà Năng giờ mới mò ra.
   Đợt tấn công thứ tư bắt đầu lúc hơn một giờ chiều. Lần này bọn chúng không đợi hoả lực chi viện ngừng mới xung phong mà vừa bắn cối, vừa bắn đại liên vừa xua quân lom khom tiếp cận. Bên mạn bắc một số tên đã dạt sang hẳn mép đường bên kia để lợi dụng địa hình tiến lên. Hiến đưa đầu ngắm thử hết thằng này sang thằng khác rồi bật nói:
   - Có lẽ ta nên để về nấc “phát một”, ngắm thật chắc chắn mới đòm, bắn phát nào là chắc phát ấy.
   Ngọ đồng ý, anh dằn giọng:
   - Chuyển về nấc phát một. Chỉ khi nào chúng đồng loạt xung phong mới chuyển về liên thanh.
   Mấy bóng áo rằn ri vẫn lầm lũi tiến vào, Hiến nghĩ bụng: “có lẽ bọn này là bọn mới đến nên chưa biết sợ”. Đợi cho thằng đầu tiên vào còn độ ba mươi mét anh ngắm nghía thật cẩn thận rồi bình tĩnh bóp cò. Phát súng “tắc cú” nhưng cực kỳ chính xác bắt tên dịch nằm bất động. Từ các phía khác những phát AK phát một cũng vang lên một cách chắc chắn. Cổn khoái chí:
   - Thế này đúng là “mỗi viên đạn, một quân thù” đấy!
   Để lại ba, bốn cái xác bọn địch kéo nhau bò giật lùi. Nhã lại lẩm bẩm:
   - Đợt thứ tư!
   Thêm hai đợt tiến công nữa không có kết quả mà lại thêm thương vong chúng dừng lại khá lâu. Nhã khấp khởi:
   - Có lẽ bọn chúng nản rồi hay sao ấy!
   Vịnh lắc đầu:
   - Coi chừng nó gọi máy bay lên đấy!
   Đúng như vậy. Vịnh vừa dứt lời thì các vách hầm đã chao đảo bởi một quả bom rất gần. Hiến hét to:
   - Tất cả vào hầm đi! Nhã cũng vào đi! Máy bay đang ném bom nó không dám xông lên đâu.