Đội thiếu niên tình báo bát sắt

[TuongLinh]

IV

Từ ngày có chú bé nết na, chăm chỉ, hiểu biết và nhất là tỏ ra rất thương mình sống bên cạnh, Ma-ri Thuý cảm thấy cuộc đời vợi đi biết bao cay đắng. Nó là đứa trẻ mồ côi nghèo khổ nhưng tấm lòng ngay thẳng hiếm có. Nó biết làm nhiều việc và nói những điều khôn ngoan hơn mình.

Hôm đầu tiên về nhà, Thân đã nói với Ma-ri Thuý:

- Mợ ạ, tự tay làm lấy ăn mới ngon. Mợ cứ cho con đi chợ, thổi cơm, đừng thuê mướn nhờ vả nữa, mợ nhé.

Quả thật, Thân nấu nướng đảm đang như một người nội trợ giỏi. Thế là Ma-ri Thuý làm theo đứa con nuôi, cũng đi chợ, cũng thổi nấu. Có sự nhí nhảnh vui tươi của Thân, bữa cơm nào Ma-ri Thuý ăn cũng thấy ngon miệng.

Sáng sáng, Thân dậy sớm đun nước pha sữa, quét dọn lau chùi nhà cửa. Thằng bé chăm sóc từ đôi giày, bộ quần áo, đến khẩu súng ngắn để cậu Lăm-be vào trại đúng giờ. Lâu dần, bằng thái độ và việc làm hằng ngày của mình, Thân đã khiến cả cậu mợ nuôi cùng có một nhận xét giống nhau: thằng bé chẳng những chịu khó, biết vâng lời mà còn là đứa trẻ đáng tin cậy. Ma-ri Thuý trao chìa khoá tủ lạnh, tủ đồ hộp cho Thân. Nhiều khi chú giữ cả chìa khoá tủ riêng của “cậu mợ” trong đó đựng quần áo, đồ đạc quý, tài liệu, giấy tờ và khá nhiều đồ trang sức bằng vàng, bạc.

Ma-ri Thuý tin cậy Thân, nhưng chưa có lần nào chú lợi dụng lòng tin đó để lục lọi đồ dùng riêng của cậu mợ nuôi. Điều đó càng làm cho Ma-ri Thuý mến yêu thằng bé.

Khi chưa có đứa con nuôi, Ma-ri Thuý cảm thấy cuộc sống cô đơn hiu quạnh ghê gớm quá. Lăm-be tuy là chỗ dựa của đời Thuý, nhưng trận mạc liên miên, biết đâu mà lường trước rồi sẽ ra sao. Người chồng như thế chỉ là chỗ dựa trước mắt mà thôi. Đem thân làm vợ một kẻ mà chính mình không hiểu và nhiều lúc ghê sợ, sao gọi là tình duyên được? Không! Thuý không yêu hắn! Tuy vậy Thuý rất sợ mất hắn... Càng nghĩ, Thuý càng thấy đời là vô nghĩa. Nếu Lăm-be chết trận, Thuý biết nương tựa vào đâu? Tuổi thanh xuân qua đi, một khi bông hoa đã phai hương nát nhuỵ, hỏi ai người đoái hoài nữa?

Bây giờ có đứa con nuôi, những buổi tối Ma-ri Thuý thích ngồi nói chuyện với nó. Có lần thằng bé bất ngờ
hỏi một câu làm Thuý lúng túng:

- Mợ ơi, ngày bùng nổ kháng chiến, mợ làm cứu thương có vui không hả mợ? Con thì chỉ muốn có một ngày như rằm tháng Tám năm trước, hội rước đèn quanh hồ Gươm đẹp quá mợ nhỉ. - Rồi thằng bé ngước mắt nhìn Ma-ri Thuý với vẻ như đang còn sợ sệt, nó nói tiếp: - Đêm đánh nhau con hãi quá, cứ ngồi một mình trong nhà khóc ầm lên, cho đến lúc có anh tự vệ sao vuông vào cõng mang đi...

Ma-ri Thuý không hỏi lại đứa con nuôi vì sao nó biết mình có tham gia hồi đầu kháng chiến. Thuý chỉ mỉm cười, ấp úng trả lời:

- Ừ... ngày ấy vui. Vừa vui vừa sợ... Nhưng em đừng nói chuyện ấy, cậu Lăm-be biết không hài lòng đâu.

- Con chả nói với cậu, chỉ nói riêng với mợ thôi. - Giọng thằng bé nũng nịu. Nó lại thêm câu nữa cũng rất đột ngột. - Thế ngày mợ đi cứu thương, các anh ấy có nói cho mợ nghe... Bác Hồ ở đâu về không? Bác Hồ hay thương trẻ con, mợ nhỉ?

Thuý bối rối trước câu hỏi ngây thơ và táo bạo của đứa con nuôi. Nó còn bé nên chưa biết sợ, nhưng Lăm-be chắc sẽ không tha nếu biết hồi bùng nổ kháng chiến, Thuý có tham gia ít ngày. Thuý lo lắng căn dặn thằng bé và bắt nó phải hứa giữ lời, rồi mới kể, nghe li kì như chuyện cổ tích:

- Mợ thấy người ta bảo Cụ Hồ ở chiến khu về. Chiến khu xa lắm, toàn núi rừng trùng điệp. Cụ tài giỏi hơn bậc thánh sống. Mắt Cụ có hai đồng tử và sáng như sao. Không phải Cụ chỉ thương trẻ em, mà với tất cả mọi người, ai Cụ cũng thương như con cháu.

Thằng bé tròn mắt nghe mợ nuôi kể, hai cánh mũi phập phồng sung sướng. Nó ngồi im lặng một lúc rồi lại bất chợt hỏi:

- Tại sao mợ lại gọi con bằng em hả mợ?

Ma-ri Thuý đặt tay lên vai đứa con nuôi, buồn rầu nói:

- Vì mợ không sinh ra em!

[TuongLinh]

Thân cảm thấy lạ vì thái độ và lời nói của Ma-ri Thuý. Chị ta lấy Tây, một thằng quan ba trong quân đội thực dân xâm lược, tức là một hành động bợ đỡ kẻ thù, nếu không phải là bám gót chúng để hại kháng chiến. Vậy mà chị ta lại tỏ ra có cảm tình với Cách mạng, tỏ ra vô cùng kính trọng Bác Hồ. Đành rằng đã có một số ngày chị ta theo kháng chiến, nhưng điều đó đâu phải là giác ngộ. Chị ta thương mình đến mức nào và có thể che chở cho mình lúc tình thế nguy hiểm không? Dù sao cũng phải hết sức cảnh giác, không được để tình cảm xốc nổi làm mình mềm yếu đi. Thân nghĩ vậy, nhưng bề ngoài vẫn phải làm ra vẻ rất thắm thiết với người mợ nuôi bất đắc dĩ.

Thân nhìn Ma-ri Thuý không chớp mắt:

- Nhưng mợ nuôi con cơ mà?

- Không đâu! Mợ không nuôi được em đâu!

- Mợ chẳng bỏ tiền mua thức ăn và may sắm cho con là gì?

- Đó là tiền... - Thuý định nói tiền của đại uý Lăm-be nhưng vội ngừng lại. Trong óc Ma-ri Thuý hiện lên rất nhanh hình ảnh của Lăm-be mỗi lần hắn đi trận về. Mặt hốc hác, dáng mệt nhọc bơ phờ, quần áo xộc xệch, lấm lem. Hắn đến bên, cúi xuống đặt lên má Thuý một chiếc hôn. Lúc ấy, Thuý chỉ ngửi thấy mùi dầu xăng khét lẹt, mùi mồ hôi chua nhớp ở người hắn toả ra - cái thứ mùi ghê rợn. Hắn sắp dang tay ôm chầm lấy Thuý cho thoả những ngày chiến trận căng thẳng. Thuý vội né tránh khéo léo: “Để em sửa soạn cho cậu tắm rửa, thay quần áo đã nào”.

Lăm-be cười hềnh hệch gật đầu và mở túi dết bên người, lôi ra nào nhẫn, nào hột, nào hoa tai vàng; có cả những cuộn giấy bạc đủ loại, nhàu nát, vấy bẩn.

Vài lần đầu, Thuý còn hả hê vồ vập, cho đó là nguồn sung sướng, hạnh phúc duy nhất của đời người. Nhưng tiếp diễn những lần sau, Thuý đâm hoảng sợ. Hồi bé Thuý thường nghe bà nội mình bảo: “Kẻ gieo gió ắt gặp bão”. Thuý liên tưởng đến những người dân vô tội bị Lăm-be sát hại để đoạt của, oan hồn họ sẽ có ngày hiện về hỏi tội mà thấy rợn người. Thuý gạn hỏi chồng về những của cướp đoạt đó, Lăm-be cười và giơ hai tay lên trời:

- Mợ đừng lo, tôi đi vào chỗ chết là vì mợ. Mợ quá ngây thơ đấy, tôi không lấy, thằng khác cũng lấy. Tôi là quan không lấy, lính nó khinh và không phục. Mợ cứ việc chi tiêu cho thoả chí, hết tôi lại có. Thứ của này nếu tôi còn trong đời lính thì không bao giờ cạn được.

Ma-ri rùng mình trước lí lẽ kì dị của Lăm-be. Thuý dùng tiền bạc ấy tiêu phung phí vào những việc lăng nhăng cho hết đi, rất sợ phải giữ trong người. Bây giờ có đứa con nuôi, Thuý dồn tất cả tiền của đó chăm chút thằng bé.

Ngồi thừ suy nghĩ, Ma-ri Thuý buông tiếng thở dài và trả lời tiếp câu hỏi của đứa con nuôi:

- Đó là tiền... của đồng bào em ạ!

Thằng bé ngạc nhiên, sửng sốt nhìn “mợ nuôi” và như đọc được mọi ý nghĩ của Ma-ri Thuý. Nó nói:

- Thế thì mợ con mình thà chịu khổ, chứ đừng lấy của đồng bào, mợ ạ!

Câu nói chân thật, đơn giản của thằng bé gợi lên niềm xót xa ân hận lẫn hối tiếc, làm cho nỗi đau đớn, tủi hổ âm ỉ lâu ngày trong lòng Ma-ri Thuý cháy bùng lên. Thuý kéo ghì đứa con nuôi vào lòng, khóc nức nở như kẻ phạm tội ăn năn, sám hối.

Tất cả những chuyện trên càng làm cho Ma-ri Thuý không thể rời đứa con nuôi ra được.

Sác-lơ Thân được ở riêng một căn buồng xinh xắn, cách phòng ngủ của “cậu mợ nuôi” một bức tường.
Buồng có cửa thông ra nhà ngoài và cửa ngách vào sân sau. Khi đóng kín hai cửa lại, căn buồng là một thế giới riêng biệt, tự do và hoàn toàn im lặng. Điều kiện mọi mặt đều rất thuận lợi nhưng tổ chức bí mật của đội luôn chỉ thị cho Thân hiểu rằng chú đang sống trong nhà kẻ thù; nếu không thường xuyên đề phòng thì đến lúc nào đó, lòng tin của vợ chồng Lăm-be và những thuận lợi kia sẽ biến thành điều rất nguy hiểm cho nhiệm vụ.

[TuongLinh]

Thân tiến hành kế hoạch thử thách lòng tin của “cậu mợ nuôi” đối với mình. Chú làm vẻ tạo ra một sự đãng trí kéo dài, không bao giờ đóng chặt cửa thông ra nhà ngoài. Chú đổ nước muối làm gỉ bản lề cửa để tăng sức ma sát, gió không xê dịch được cánh cửa. Mỗi lần ra khỏi buồng, Thân khép hờ cửa và đo khoảng cách kẽ hở bằng đoạn thước li nhỏ xíu. Trước khi đẩy cửa vào buồng, Thân cẩn thận đo lại khoảng cách ấy xem còn nguyên như cũ không. Tất cả đồ đạc trong buồng, chú đều xếp đặt ở vị trí nhất định và có khoảng cách đo sẵn. Kiên trì như thế suốt một tháng trời, Thân hoàn toàn yên tâm: buồng riêng của mình không hề bị lục soát. Chú báo cáo với K.2 qua hòm thư “bem”: “Cho khởi công xây dựng kho Y”.

*

*   *

Đại uý Lăm-be vắng nhà đã ba ngày. Điểm lại tất cả những lần Lăm-be đi trận, lần này Ma-ri Thuý cảm thấy lo buồn và bực bội hơn cả.

Hai hôm trước khi lên đường tham gia cuộc hành quân “Cơn lốc”, giữa Thuý và hắn xảy ra sự xô xát.

Bữa đó từ trại trở về, Lăm-be lầm lì bước vào nhà. Thấy nét mặt chồng buồn bã, thoáng vẻ bực dọc khác thường, Ma-ri Thuý dịu dàng hỏi:

- Sao cậu về sớm thế, lại có chuyện gì phải không?

Sác-lơ Thân từ buồng riêng chạy ra, nhanh nhẹn đỡ chiếc áo dạ khoác ngoài của “cha nuôi” treo lên mắc áo. Sau đó, chú cầm cây sào gỗ quấn bao tải dấp nước, lặng lẽ lau sàn nhà.

Lăm-be nhìn vợ giọng chán chường:

- Tôi sắp đi xa, rất xa! Hôm nay nhận lệnh, sớm ngày kia lên đường!

Ma-ri Thuý tái mặt đi:

- Cậu đi tận đâu? Em lo lắm...

- Ồ... đi đâu thì mợ là đàn bà chẳng cần biết. Gần hay xa, cái đó không sao. Điều khó chịu là bọn trên đẩy tôi đi với một vẻ miệt thị. - Lăm-be gõ nắm đấm xuống mặt bàn, một tay vê vê điếu thuốc cháy dở làm cho sợi khói run run, ngoằn ngoèo, ẻo lả. Hắn nói tiếp: - Thằng “Một” người Xê-nê-gan, chỉ huy xếch-xông (trung đội), nghe lỏm nói với tôi: “Những đơn vị người chỉ huy có da màu và đơn vị lính bản xứ sẽ đi trước dọn đường cho bọn trắng”. Như thế đơn vị tôi sẽ gánh cái chết trước tiên. Mợ là người bản xứ, vợ một thằng có da màu, mợ nghe xem có chịu được không?

Ma-ri Thuý nhíu mày:

- Họ xử ức, cậu không đi đã sao?

- Mợ nói lạ, lệnh nhà binh đâu phải chuyện đùa! Tôi không đi, người ta cách chức. Tôi không có ăn thì mợ không có ăn, thằng bé này cũng không có ăn. - Lăm-be chỉ tay về phía Thân đang lúi húi lau sàn ở góc nhà.

Bị xúc phạm, Thuý tự ái, dằn dỗi:

- Người ta khinh cậu; cậu bực tức về nhà khinh vợ mình. Tôi là đàn bà nhưng ít ra cũng biết tự trọng. Cậu không nuôi được tôi thì tôi và em Thân buôn bán nuôi nhau. Cậu cứ ở nhà.

Thân không ngờ “mợ nuôi” có thể nói với Lăm-be một câu rắn rỏi, đích đáng đến thế. Chú thấy lo cho Thuý và lo cho cả mình. Chú mạnh dạn xen vào chuyện, can Ma-ri Thuý:

- Mợ đừng cãi lại cậu, cậu đang buồn mà!

Lăm-be nhìn đứa con nuôi hài lòng. Hắn quay nói xẵng với vợ:

- Mợ chẳng hiểu gì cả. Đứa trẻ con nó còn hiểu hơn mợ. Bây giờ hãy biết tôi đang nuôi mợ. Và không có tôi mợ sẽ chết đói.

[TuongLinh]

Sự xô xát đã tới lúc găng và có thể bùng to. Thân bỏ việc lau sàn, đến bên kéo tay Ma-ri Thuý:

- Mợ vào buồng nghỉ đi, con sợ lắm...

Ma-ri Thuý đứng lên theo cánh tay nâng của đứa con nuôi. Đôi môi người đàn bà tội nghiệp rung rung trong tiếng nấc thổn thức.

Khi Sác-lơ Thân bưng cốc nước chanh ướp lạnh ra cho Lăm-be, đã thấy hắn nằm sõng sượt trên giường, tay vắt lên trán. Chú không gọi hắn, khẽ đặt cốc nước lên bàn và lui ra.

Đêm ấy, tiếng khóc tấm tức của Ma-ri Thuý và tiếng nói rì rầm đều đều của Lăm-be kéo dài tới khuya.

Thời gian Lăm-be vắng nhà, Thân sống thoải mái hơn. Mỗi lần đi chợ về, chú lại kể cho Ma-ri Thuý nghe biết bao nhiêu chuyện người ta đồn đại. Nào là chợ Mơ vừa họp lại một tháng mà đã ba lần xuất hiện truyền đơn Việt Minh kêu gọi không họp chợ và đòi giảm thuế chợ. Nào là lính Tây bị thương không biết ở mặt trận nào chở về chật ních cả nhà thương Đồn Thuỷ. Chuyện Tây bị thương nhiều làm Ma-ri Thuý lo lắng. Nhìn nét mặt “mợ nuôi”, Thân đoán hiểu, chú an ủi Ma-ri Thuý một cách lấp lửng:

- Mợ đừng lo mợ ạ. Lính bị nhiều chứ quan chỉ huy chắc chẳng sao đâu. Chỉ sợ cậu Lăm-be cứ liều lĩnh xông lên thì khốn.

Nghe thằng bé nói, đôi môi nhợt nhạt của Ma-ri Thuý nhếch ra như nửa mếu nửa cười. Thân bỗng thấy mình nói có phần hơi quá lời, chú ngồi nhích lại gần Ma-ri Thuý, giọng vui hẳn lên:

- Nhưng con tin cậu Lăm-be không việc gì cả. Rồi mợ xem, nhất định cậu sẽ lại trở về với mợ con ta.

*

*   *

Chiếc xe gíp phanh rít đứng khựng hai bên lề đường. Đại uý Lăm-be đập cửa xe sầm một cái, mặt hầm hầm bước vào nhà. Ma-ri Thuý tóc uốn xoã vai chờ sẵn ở cửa. Lăm-be vừa đi tới, Thuý dang tay vồn vã:

- Cậu thân yêu, em mong cậu từng giờ từng phút!

Khác với lệ thường, Lăm-be tránh đôi tay của Ma-ri Thuý, hắn ném chiếc mũ ca-lô dạ tím xuống bàn, kéo ghế ngồi, buông gọn một câu:

- Tôi không vui, cảm ơn sự chăm lo của mợ.

Phần ngạc nhiên, phần sợ hãi trước thái độ chồng, Ma-ri Thuý cụt hứng, lùi lại, miệng lắp bắp:

- Sao thế, cậu Lăm-be?

- Không sao, thằng Thân đâu?

- Con nó vừa đi là bộ áo cho em.

- Lúc nào cũng là và là. Mợ phải cấm đoán nó, để nó đi lại tự do ít thôi. Người ta khiển trách tôi vì mợ, vì
thằng bé ấy đấy...

Ma-ri Thuý mất bình tĩnh, hoảng hốt:

- Trời! Thế là thế nào? Em chẳng hiểu cậu nói gì cả?

- Mợ thì cái gì cũng chẳng hiểu. Tôi thương mợ, quý thằng bé, nhưng tôi là con nhà binh, sĩ quan chỉ huy, tôi không làm tròn phận sự thì sẽ bị cách chức. Mợ và thằng bé sẽ bị đói khổ.

[TuongLinh]

Như bị gáo nước lạnh, Ma-ri Thuý choáng váng gieo mình xuống đi-văng, gục đầu nức nở. Giọng Thuý đứt quãng trong tiếng nấc:

- À ra thế đấy... Ông đại uý Lăm-be... Em hiểu rồi, sĩ quan chỉ huy thì cần gì đến vợ con. Ông chỉ cần trận mạc, bắn giết cho nhiều để được thăng cấp. Ông là quan ba mà chẳng có quyền hành gì để bênh vực vợ con. Ông đừng doạ nạt làm em lo sợ... Ông đại uý, ông không bằng lòng mẹ con em thì... xin cứ đuổi đi...

Tiếng khóc thổn thức của Ma-ri Thuý khiến đầu óc Lăm-be nguội dần. Hắn ân hận là đã nói lời thô bạo với người vợ mà hắn hằng yêu quý.

Lăm-be đến bên, đặt tay lên vai vợ, đấu dịu:

- Tôi nói ra không tốt, nhưng bụng tôi tốt. Tôi thương mợ, tôi quý đứa con mợ nuôi. Nhưng mợ hiểu cho, cuộc hành quân vừa rồi tiểu đoàn tôi càn vào chỗ không người. Đây là lần thứ ba chúng tôi vồ hụt bọn đầu não công an Việt Minh, kẻ điều khiển những hoạt động gây rối ở nội thành.

Ma-ri Thuý ngẩng lên nhìn chồng qua ánh mắt đẫm lệ:

- Cái ấy có liên quan gì đến em và thằng bé?

- Tôi tin mợ, tôi nói mợ giữ kín. Cả ba lần hành quân, thiếu tá Giắc đều quả quyết kế hoạch được giữ kín tuyệt đối. Vậy mà lần nào Việt Minh cũng biết trước. Tiểu đoàn tôi tiến vào những xóm thôn vắng lặng. ở đó toàn những cạm bẫy, hầm chông, mìn và lựu đạn gài. Hàng chục lính bỏ mạng mà không hề nghe một tiếng súng của đối phương. Dân chúng bỏ chạy từ bao giờ, tất cả là vườn không nhà trống. Thật rùng rợn và kì lạ hết sức...

Ma-ri Thuý ngắt lời Lăm-be:

- Cậu làm em sốt ruột không chịu được. Những cái đó quan hệ gì đến em và thằng bé kia chứ? Ông Giắc bên Phòng nhì sao lại dính dáng đến trận mạc của cậu?

Ma-ri Thuý vừa nói vừa đưa mắt nhìn chồng từ đầu tới chân. Lúc này Thuý mới chợt nhận ra vẻ tiều tuỵ của Lăm-be in dấu rõ nét sự bại trận thảm hại của hắn. Khắp người Lăm-be phủ đầy bụi đất, mặt hắn đen sạm, đôi giày xăng-đá dưới chân đứt tung dây buộc, bê bết những bùn.

- Mợ chẳng hiểu gì cả. Ngoài cơ quan Phòng nhì, còn Sở mật thám liên bang cũng dính dáng đến cuộc hành quân “Cơn lốc” này... Người ta khiển trách tôi có thể vì tiết lộ địa điểm cuộc hành quân này với mợ, thằng bé nghe được đi khoe với bọn trẻ xung quanh, vì thế mà lọt đến tai tình báo Việt Minh.

- Thế mà cậu làm em hoảng cả người lên. Cứ tưởng ông Giắc ngờ em và thằng bé là người của Việt Minh.

- Không phải, thiếu tá chỉ nghĩ rằng thằng Thân nhà ta không được ngoan mà thôi.

- Nhưng tại sao ông ta lại biết cậu tiết lộ kế hoạch hành quân với em? Cậu thú tội ư?

- Tôi không thú tội. Tôi nói mợ thích đọc tiểu thuyết và đi ngủ, thích ăn kẹo sô-cô-la và chẳng bao giờ hỏi tôi về chuyện đánh nhau. Tôi nói mợ thương tôi, muốn Việt Minh chóng thua để được sang Pa-ri chơi chợ phiên...

Ma-ri Thuý níu vai Lăm-be cười ngặt nghẽo:

- Cậu Lăm-be thân yêu, có vậy thôi mà làm em sợ mất hồn. Cậu và thằng bé là cuộc sống của em. Mất thằng bé và mất cậu thì em không sống nổi đâu.

Vừa lúc đó, Thân từ buồng trong bước ra, tay bưng chiếc khay trên có hai cốc nước chanh đá. Thân bẽn lẽn nói nhỏ:

- Cậu đã về ạ. Con mời cậu xơi nước.

[TuongLinh]

Nhìn đứa con nuôi khôi ngô, trắng trẻo, đôi mắt một mí lúc nào cũng nhìn xuống e thẹn, cặp má bầu bĩnh có lúm đồng tiền, cái miệng xinh xinh với làn môi đỏ thắm, Ma-ri Thuý nhẹ nhõm trong lòng. Thuý đỡ khay nước, nhìn Thân âu yếm:

- Sác-lơ, em mới về ư?

- Thưa mợ, con là áo về thì thấy xe cậu. Con chạy vội về cổng sau. Con đã thổi cơm sắp chín. Cậu thay quần áo đi cho con giặt. Cậu mợ xơi nước xong, con bưng cơm lên là vừa ạ.

Ma-ri Thuý mỉm cười đưa mắt cho Lăm-be, ý muốn bảo: cậu thấy chưa, con nó nết na chịu khó, chứ đâu chỉ đi rình trộm nghe chuyện như người ta tưởng. Sác-lơ Thân cúi đầu lặng lẽ xuống bếp. Đại uý Lăm-be gật gù trông theo.

*

*   *

Thiếu tá Giắc đưa cặp mắt xanh lè luôn nhấp nháy nhìn thẳng vào mặt Ba Kế, dò hỏi:

- Có đúng anh nhận ra thằng bé ấy là...

Ba Kế vội thưa:

- Thưa đúng ạ! Nó là Phạm Văn Trân.

- Lấy gì đảm bảo cho trí nhớ của anh?

- Thưa quan thiếu tá, trước ngày Việt Minh nổi dậy, anh nó hoạt động trong Thanh niên cứu quốc. Hôm Việt Minh cướp chính quyền ở Hà Nội, tôi nhìn rõ anh nó vác cờ đỏ sao vàng đi đầu. Mấy anh chị em nhà nó, đứa nào cũng tay dao tay gậy đi trong đám biểu tình. Trước ngày nổ súng năm ngoái, nó còn đeo trống ếch đi cùng toán thiếu nhi hô khẩu hiệu suốt dọc phố chợ Hôm. Tôi không sao quên được cái lần thằng anh nó gọi tôi ra trụ sở Việt Minh cảnh cáo tôi về tội vào làng Tây và...

-... Và theo Nhật đánh lại chúng tôi chứ gì? - Câu nói nối theo của Giắc như một gáo nước lạnh giội vào đầu Ba Kế. Hắn bàng hoàng lấm lét nhìn quan thầy, không nói tiếp được.

Lê Hữu Ba Kế xuất thân từ một gia đình giàu có. Bố hắn làm công chức Nhà Đoan có chân trong làng Tây, người ta thường gọi là “quan phán sở Đoan”. Ba Kế đến tuổi trưởng thành cũng vào làm việc ở sở Đoan và cũng vào làng Tây như bố. Ăn nhiều của đút lót, hắn thả sức chơi bời, trác táng, vênh vang lên mặt ta đây “quan lớn”. Hắn tự đổi tên thành “Paquet”, nhưng không ai gọi hắn bằng cái tên Tây ấy. Sau ngày đảo chính tháng ba, Ba Kế bỏ chủ Tây theo chủ Nhật. Hắn cạo trọc đầu, đeo kính trắng, mặc quần soóc quá gối, lủng lẳng bên hông một thanh gươm và lúc nào cũng luôn mồm xì xồ mấy câu tiếng Nhật “giô tô nay”, “đế xừ cạ”... Cách mạng tháng Tám thành công, Ba Kế đổi lốt khá nhanh, trở nên nhu mì dễ bảo. Thực ra, hắn đã quay về làm tay sai cho Pháp, ngấm ngầm chống phá chính quyền nhân dân và đã bị ta cảnh cáo nhiều lần.

Như một cái chong chóng, gió chiều nào xoay chiều ấy, giờ đây tuy Ba Kế là nhân viên Phòng nhì núp dưới danh nghĩa Thanh niên bảo an đoàn, nhưng hắn vẫn chưa được Giắc thực sự tin dùng. Sau mấy trận càn mà Ba Kế đi theo chỉ điểm đều bị thất bại, sự tín nhiệm của Giắc đối với hắn ngày càng giảm sút.

- Tôi nói vui thế thôi, anh đừng giận. - Giắc cười nham hiểm rồi bỗng hỏi Ba Kế: - Theo anh thì trung uý
Mi-sen Dần là người như thế nào?

Không chút lúng túng, Ba Kế đáp:

- Thưa thiếu tá, quan lớn tin hỏi thì tôi xin nói. Theo tôi phán đoán, Mi-sen Dần chỉ là cái vỏ bọc ngoài rất khéo. Ông ta đã khôn ngoan đưa trót lọt vào tiệm Li-đô một ổ Việt Minh trẻ con, sau đó lại thành công trong việc gài thằng Thân làm con nuôi đại uý Lăm-be.

Giắc xoè bàn tay, nói gạt đi:

- Cả bốn đứa trẻ đều do tôi trực tiếp điều tra qua trường “bà xơ” trước đây. Và cũng chính tôi đứng ra bảo lĩnh cho chúng. Mi-sen Dần chỉ là người làm theo lệnh của tôi mà thôi. Còn việc mua bán con nuôi thì đó là chuyện riêng của bà Pê-tơ-ri Hường và bà Ma-ri Thuý.

[TuongLinh]

Giờ thì Ba Kế thực sự lúng túng. Hắn ấp úng:

- Điều này quả là... tôi không được rõ.

Giắc rời bàn làm việc, bước lại phía cửa sổ. Hắn kéo nhẹ sợi dây trên tường, tấm mành mành từ từ cuốn lên. Ánh nắng chan hoà tràn qua cửa sổ. Đứng đây có thể nhìn rõ toàn cảnh khu vườn trong sân nhà thờ Liễu Giai. Những cây to rợp bóng mát, con đường rải sỏi hình tròn. Chính giữa bồn hoa là pho tượng Đức Mẹ bế Chúa Hài Đồng. Gian phòng thoáng rộng được ánh sáng lùa vào, làm cho những bức tranh treo tường vụt hiện lên rõ nét: những đỉnh núi tím sẫm viền mây trắng, mặt biển bao la uốn sóng hiền hoà, đàn sếu sải rộng cánh bay trên bầu trời xanh thắm. Những bức tranh sống động và thơ mộng biết bao, tuyệt nhiên không một mảy may gần gụi với thực tế ở đây - nơi thờ Chúa tôn nghiêm và nơi đào tạo những vị chăn chiên của Chúa bị biến thành trụ sở cơ quan Phòng nhì, sào huyệt của những tội ác ghê tởm: bắt bớ, giam cầm, tra tấn man rợ những người Việt Nam yêu nước. Giắc nhíu mày suy nghĩ, tay vân vê bộ ria nâu trên vành môi mỏng dính. Hắn nhớ lại hồi chỉ huy mật vụ bên Thượng Hải, đã từng đối phó với nhiều loại tình báo, nhưng ở đấy tình hình không đến nỗi rắc rối, phức tạp như cái đất Hà Nội này. Giắc không hề nghĩ đến chuyện Việt Minh lại có thể tổ chức được tình báo trẻ con trong một thời gian ngắn ngủi như thế.

Trong số nhân viên chỉ điểm và sĩ quan Phòng Nhì dưới quyền, Giắc đang nghi vấn theo dõi Ba Kế và Mi-sen Dần. Ba Kế tuy là dân Tây nhưng là đứa phản chủ như trở bàn tay. Con người ấy phải đề phòng cẩn thận là đúng. Còn Mi-sen Dần, theo lí lịch mà cơ quan mật thám liên bang nắm chắc, là con nuôi của một vị tổng đốc trung thành với nước mẹ Đại Pháp, đã bị Việt Minh thủ tiêu ngầm. Chính giữa lúc Nhật lật Pháp, Mi-sen đã tìm đến với người Pháp, mong được đi theo để tạo cơ hội phục thù cho bố. Tin ai mà không tin ai?

Bất giác Giắc quay lại ghếch chân ngồi vào mép bàn, nhìn chằm chằm vào Ba Kế, hỏi:

- Anh là người biết trước kế hoạch “Cơn lốc”, anh thử nhận xét nguyên nhân thất bại của trận đó?

- Thưa... chắc chắn có nội gián!

Thấy Ba Kế trả lời với vẻ mặt bình thản, Giắc nảy ra một ý, hắn vội vỗ vai Ba Kế cười khanh khách:

- Anh khá lắm! Nếu bây giờ có một kết luận rằng anh chính là người đang bị Việt Minh sai khiến thì anh nghĩ
sao?

Ngón đòn cân não của Giắc làm cho Ba Kế hết hồn, sắc mặt nhợt nhạt. Choáng váng một lúc, Ba Kế mới
nói được:

- Thưa, tôi không ngờ... Đấy là quyền phán quyết của quan thiếu tá.

Giắc cười to hơn. Hắn định nói thêm điều gì đó thì chuông điện réo vang. Nhìn ra cửa, Giắc nói lớn:

- Mời vào!

Trung uý Mi-sen Dần trong bộ quân phục dạ tím, lạnh lùng bước vào. Mi-sen Dần đưa tay chào Giắc theo kiểu nhà binh, rồi quay sang Ba Kế, giọng thân mật:

- Xin chào người bạn đồng nghiệp đầy tài năng hứa hẹn!

Ba Kế gườm gườm nhìn Mi-sen Dần không trả lời, chỉ hơi nghiêng đầu đáp lễ. Giắc đứng lên vồn vã:

- Trung uý miễn cho những lễ nghi phiền phức, tôi đang mong được gặp trung uý. Mời trung uý ngồi.

- Cảm ơn thiếu tá! - Mi-sen Dần xem đồng hồ tay và nói tiếp: - Tôi đến sớm năm phút so với giờ hẹn, có lẽ làm phiền thiếu tá và ông Ba Kế.

- Không sao, không sao. Trung uý tới rất đúng lúc. Chúng tôi vừa làm việc xong, có phải thế không anh Ba Kế?

[TuongLinh]

Biết rằng đã đến lúc phải rút lui, Ba Kế đứng dậy miễn cưỡng nói:

- Thưa đúng thế... Xin chào quan thiếu tá và ngài trung uý.

Giắc không bắt tay Ba Kế. Còn Mi-sen Dần dùng cả hai tay nắm lấy tay Ba Kế lắc lắc một cách rất thân tình.

Không đợi Mi-sen Dần mở đầu, Giắc chủ động:

- Trung uý thấy Ba Kế là người thế nào?

- Tôi tưởng điều đó thiếu tá đã nắm rõ cả. Về phía tôi, trước sau ông Ba Kế vẫn là người trung thành với nước Pháp, tận tuỵ với nhiệm vụ, rất có năng lực.

- Có lúc nào trung uý nghĩ rằng Ba Kế giống một cái chong chóng cắm giữa trời lộng gió bốn phương không?

- Thưa thiếu tá, hiện nay tôi chưa nghĩ như vậy về người bạn đồng nghiệp của mình.

- Nhưng nếu chính Ba Kế lại có những nhận xét như thế về trung uý thì trung uý nghĩ thế nào?

Mi-sen Dần mỉm cười ung dung đáp lại:

- Tức là nghi ngờ tôi cộng tác với đối phương. Thưa thiếu tá, đối với mỗi sĩ quan tình báo chúng ta, sự nghi ngờ ấy đáng giá nghìn vàng. Bởi vì nhờ nó mà chúng ta hoàn thành công vụ một cách xuất sắc.

- Tôi phải cảm ơn trung uý đã có một nhận xét tuyệt diệu.

- Thưa thiếu tá, chúng ta nên tập trung xem xét vấn đề hệ trọng này hơn là nói về sự đố kị thiếu căn cứ.

Mi-sen Dần nói và mở cặp lấy ra một mảnh giấy nhỏ nhàu nát, trao cho Giắc. Trên mảnh giấy ghi vẻn vẹn dòng chữ:

“Z.7, đồng chí đang bị theo dõi. Tạm ngừng hoạt động”. Kí tên: Cả.

Mi-sen Dần đọc thấy sợ thảng thốt pha lẫn hoài nghi qua nét mặt Giắc. Nhưng Giắc vẫn làm giọng thản nhiên:

- Tôi đã nghĩ đến chuyện này nhiều tháng nay. Xin trung uý cho nhận xét trước?

Mi-sen Dần không trả lời thẳng vào vấn đề:

- Thiếu tá là người chỉ huy điệp viên nhiều kinh nghiệm, tôi đâu dám “diễu võ trước danh tướng” như một
thành ngữ Pháp đã nói.

- Ít ra trung uý cũng cho một nhận xét theo yêu cầu của tôi. - Giắc cau mày, vẻ không bằng lòng.

- Xin phép thiếu tá, tôi xin được nói điều này, có lẽ ngài đã có kết luận đây là mưu mẹo của Mi-sen Dần.

- Tôi chưa hiểu hết ý của trung uý.

Mi-sen Dần nhún vai, lạnh lùng đáp:

- Thật dễ hiểu, thưa thiếu tá, vì đang có kẻ ngộ nhận tôi là người của bên kia.

Giắc cười lớn, chùm râu nâu rung lên khoái trá:

- Tôi lấy danh dự kết luận nhé, Mi-sen Dần quả là một sĩ quan tình báo táo bạo, có bản lĩnh và hơn thế, bản lĩnh rất cao cường.

- Cảm ơn thiếu tá quá khen. Bây giờ xin thiếu tá cho phép trình bày nhận xét của tôi.

[TuongLinh]

Ngừng giây lát nhìn ra cửa sổ, nơi có những tia nắng rực rỡ xuyên qua kẽ lá, Mi-sen Dần trầm giọng:

- Trách nhiệm của tôi trong lúc này là tìm ra Z.7, kẻ mà ngoài Chúa chưa ai rõ. Điều bất hạnh cho chúng ta là Z.7 lại đang hoạt động tại cơ quan Phòng nhì này, thưa thiếu tá, đó là nhận xét thứ nhất của tôi.

- Trung uý cứ nói tiếp đi.

- Thứ hai là, tên “Cả”nào đó chỉ huy của Z.7 ra chỉ thị cho hắn tạm ngừng hoạt động vì đang bị theo dõi.
Sự việc này trùng hợp với điều nghi vấn lâu nay của thiếu tá như ngài vừa nói. Ai bị nghi và ai đang theo dõi kẻ bị nghi, điểm này chắc thiếu tá rõ hơn tôi.

Đột nhiên, Giắc chỉ mảnh giấy nhàu nát, hỏi:

- Trung uý lượm được cái của quý này ở đâu?

Rất điềm tĩnh, Mi-sen Dần đáp:

- Thiếu tá đã từng huấn luyện chúng tôi, mỗi sĩ quan Phòng nhì có quyền tuyển dụng màng lưới chỉ điểm riêng và có quyền giữ tuyệt đối bí mật màng lưới đó. Một ngày gần đây, màng lưới của tôi nhất định sẽ chộp được Z.7, lôi hắn ra trước ánh sáng. Lúc ấy tôi sẽ xin báo cáo tường tận với thiếu tá. Mong ngài cho phép như vậy. - Nhìn thẳng vào đôi mắt đang nhấp nháy đầy vẻ hoài nghi của Giắc, Mi-sen Dần nói tiếp: - Qua những tin tức thu lượm được, ta có thể phán đoán tên “Cả” đang chỉ huy màng lưới tình báo công an Việt Minh phía nam nội thành. Chắc chắn chúng còn nhiều tổ chức phụ trách các phía đông, tây và bắc thành phố, hợp lại thành một hệ thống tình báo hoàn chỉnh toả khắp Hà Nội. Ở đây có vấn đề đáng suy nghĩ và thẩm tra thêm: Mấy tháng trước, báo Thủ đô Hà Nội của Việt Minh có đăng cáo phó chia buồn về việc tên quận trưởng công an quận 6 hi sinh khi quân đội Pháp nhảy dù xuống Bồ Nâu - Ước Lễ. Một số sĩ quan Phòng nhì của ta quá vội vui mừng, tưởng đã thanh toán xong một đối thủ lợi hại. Chúng ta đã phủi tay, xếp xó hồ sơ tên “Cả” lại. Nhưng trên thực tế, các quân nhân nhảy dù tập kích hồi ấy không thấy ai tự báo công trạng đã bắn chết tên nào có hình dáng như tên “Cả”. Gần đây, đối phương hoạt động khá mạnh ở nội thành, đặc biệt là khu vực phía nam, tức phạm vi quận 6 của chúng. Tên “Cả” bỗng lại xuất hiện, kí các chỉ thị mật như tôi vừa trình thiếu tá. Rõ ràng cái tin cáo phó của báo Thủ đô Hà Nội là đòn đánh lạc hướng của Công an quận 6...

Mi-sen Dần ngừng lời đột ngột, vẻ mặt đăm chiêu suy nghĩ. Thiếu tá Giắc đang chăm chú nghe, sốt ruột giục:

- Trung uý hãy nói tiếp nhận xét của mình!

Sau phút im lặng, Mi-sen Dần nói một cách chậm rãi:

- Qua mấy cuộc hành quân thất bại, tôi có thể mạnh bạo kết luận: đối phương nắm chắc ý đồ của ta ngay trước khi ta hành động. Nói cách khác, chúng có nhân viên phản gián trong nội bộ ta. Nhưng tên điệp viên này hiện nằm ở cơ quan nào? Phòng nhì? Sở mật thám liên bang? Bộ chỉ huy mặt trận bắc Đông Dương? Hay là hắn lọt vào một đơn vị hành quân nào đó của quân đội Pháp ở Hà Nội? Đây là một bài toán cực kì hóc búa! Xin ngài thiếu tá cho phép tôi có thêm nhận xét này: công tác phản gián của chúng ta vừa qua chưa tốt, có thể nói là bất lực nữa. Không rõ có phải là chúng ta thiếu một kế hoạch tỉ mỉ, chưa thẩm vấn từng khâu, hay là quyết tâm của chúng ta còn thiếu, hướng phán đoán non kém, làm hỏng nhiều cơ hội chiến thắng kẻ địch. Chẳng hạn, việc nghi ngờ người này người khác trong hàng ngũ chúng ta là cần thiết, nhưng chúng ta lại thiếu hẳn người mẫn cán và có năng lực để làm việc này. Mong ngài thiếu tá hiểu cho nỗi lo lắng chân thành của tôi...

Giắc cắt ngang lời Mi-sen Dần:

- Trung uý có thể đề ra kế hoạch tiến hành săn tìm con mồi đang lẩn trong nội bộ chúng ta không? Nếu tôi giao việc này cho trung uý thì trung uý nghĩ sao?

[TuongLinh]

Giọng Mi-sen Dần vẫn lễ độ, từ tốn:

- Tôi rất biết ơn sự tín nhiệm của thiếu tá. Nhưng ngay hôm nay tôi làm sao mà trình bày một dự kiến cụ thể được. Muốn có một kế hoạch chắc thắng, phải biết thâu tóm, phân tích các nhân tố khách quan, chủ quan, phán đoán nhạy bén mọi khả năng có thể xảy ra, phải chọn điểm để tránh tràn lan, nhưng cũng cần mở rộng diện để không bỏ sót. Hơn nữa, vừa phải kết hợp thử thách công khai với điều tra bí mật, vừa tung tin giả đi đôi với những đòn tâm lí hiểm hóc. Và tôi nghĩ, thiếu tá nên đích thân chỉ huy chiến dịch này. Vì chỉ thiếu tá mới đủ nhãn quan cũng như quyền hành tổ chức một chiến dịch lùng quét nội bộ quan trọng như vậy. Tôi sẽ nguyện làm một người giúp việc hữu ích cho thiếu tá.

Tất cả những lí lẽ Mi-sen Dần vừa nêu lên, Thiếu tá Giắc đều thấy có cơ sở đúng đắn. Như bị điểm trúng huyệt, hắn cứng họng. Trong óc hắn rối bời những tên và mật danh: Sác-lơ Thân, Phạm Văn Trân, Ba Kế,
Mi-sen Dần, Cả, Z.7... Tất cả đều là thật và cũng có thể là giả tuốt tuột.

Giắc đứng lên xoa tay, mỉm cười kết thúc cuộc trao đổi đầy bế tắc:

- Tôi tin lời nói và việc làm của trung uý. Mong rằng rồi đây trên gù vai trung uý sẽ thêm một vạch chói lọi
do chiến tích thầm lặng này đem lại.

- Rất hân hạnh! - Mi-sen Dần đứng thẳng, đập mạnh hai gót chân vào nhau, giơ tay chào nghiêm chỉnh.
Trung uý Mi-sen Dần cắp chiếc cặp da màu xám ở nách trái, ung dung bước ra cổng nhà thờ Liễu Giai. Bên kia đường, chiếc xe gíp đã nổ máy chờ sẵn. Mi-sen Dần sắp qua đường thì một chiếc mô tô chở hai tên quân cảnh từ phố Đội Cấn phóng tới. Như có linh tính báo trước, Mi-sen Dần quay nghiêng người đề phòng. Quả nhiên chiếc mô tô giảm tốc độ. Bất thình lình, tên ngồi trước, một tay cầm lái, tay kia rút súng “côn 12” bắn liền hai phát vào lốp sau chiếc xe gíp. Lập tức người ngồi sau xe mô tô cũng nhắm Mi-sen Dần nổ hai phát súng lục. Mi-sen Dần ngã nhào, lăn mấy vòng, rồi nhanh như chớp vươn người vẩy khẩu “côn bát” về phía chiếc xe đang tăng ga chạy về Ngọc Hà. Ba viên đạn nổ liên tiếp hất tung chiếc mũ rộng vành của tên ngồi sau xe mô tô. Đuổi theo. Lúc này tên hạ sĩ lái xe hoảng quá đã bỏ chạy vào nhà thờ. Chiếc xe gíp chồm lên, Mi-sen Dần nhảy lên xe gíp nổ máy định chạy được mươi mét thì quặt ngang nằm chết gí ở giữa đường, lốp sau của nó xẹp hết hơi.

Trong nhà thờ Liễu Giai, tiếng còi rúc loạn xạ xen lẫn tiếng giày đinh chạy lạo xạo trên sỏi. Mấy chiếc xe mô tô ba bánh chở bọn hiến binh cùng lao ra cổng nhà thờ. Nhưng đường lên phía Ngọc Hà đã bị chiếc xe gíp quay ngang chắn lối...

Trung uý Mi-sen Dần bước tập tễnh đến bên bồn hoa, nơi có tượng Đức Mẹ bế Chúa Hài Đồng. Thiếu tá Giắc đã có mặt ở đó. Hắn dang cả hai tay vồn vã hỏi, giọng lộ vẻ thảng thốt:

- Trung uý có làm sao không?

Vẻ mặt bừng bừng tức giận, Mi-sen Dần khẽ nhún vai đáp:

- Cảm ơn thiếu tá, chỉ có cái cặp gia bảo của tôi bị thủng một lỗ. Đáng trách là tay súng của tôi hơi rung, nếu không thì tên giết người đã vỡ sọ.

Nói rồi Mi-sen Dần giơ chiếc cặp da màu xám lên. Giắc nhìn thấy một lỗ thủng nhỏ bằng đầu đũa ở góc chiếc cặp. Hắn biết Mi-sen Dần rất quý chiếc cặp này, vì đó là vật kỉ niệm của người bố viên trung uý để lại.

Bên ngoài, chiếc xe gíp đã được đẩy sang ven đường. Cuộc truy lùng hai thủ phạm ám sát trung uý Mi-sen Dần bắt đầu.