Nông Pênh thời 79-89 và thời kỳ sau BĐTNVN rút về nước.

[trung-truc]

. . .
Thời thế loạn vậy mà dân Việt lại đổ sang khá đông?  đông nhiều hơn bây giờ. chắc do ở Vn  lúc đó Kinh tế khó khăn nên sang đây dễ kiếm ăn hơn, hoặc có lẽ  người miền nam nhớ lính Mỹ nên sang thăm ??  dù  ở PP vẫn chưa an toàn lắm với người Việt. Còn dân Việt ở biển hồ thì bị đối xử tệ, bị kẻ xấu vào làng bắn giết, bị xua đuổi. có lần ở bên bờ sông tôi thấy nhiều thuyền bè bị nước mùa lũ cuốn từ biển hồ về, họ cố tấp vào bờ để buộc dây nhưng bị những kẻ trên bờ cầm dao dọa, sẵn sàng chặt dây neo buộc, chỉ có vài dân tốt bụng và bên Chùa có mấy ông sãi thương tình ra vẫy cho vài ghe vào neo buộc thôi, còn hàng ngàn ghe bè vật vờ trong sóng lũ trôi về biên giới. Dân thợ xây Việt sợ nhất bị lính tráng chặn lại lục soát túi lấy sạch tiền, cứ đến thứ bảy ngày phát lương là bị moi hết, giày dép cũng bị soi xem có giấu tiền. Untac cũng treo giải thưởng nếu ai phát hiện sĩ quan VN còn ở lại.

Chuẩn bị bầu cử thì người Kam hải ngoại về tìm cơ hội chính trị rất nhiều, cả dân có trình độ, cả mấy anh bán cháo, hủ tíu bên Pháp, Mỹ đều đua nhau về lập đảng. có người bỏ doanh nghiệp bên Mỹ về, có người còn bắt vợ bán nhà để lập đảng riêng cho thỏa giấc mơ công danh. Danh sách các đảng đăng ký bầu cử rất dài, Logo nhiều nhìn cả hoa mắt. Điều kiện lập đảng là có đủ 1000 chữ ký thành viên và đóng lệ phí là được. Nhiều người ở hải ngoại thường đánh giá rất thấp người trong nước nên họ khá tự tin cái mác ngoại kiều, đến khi kiểm phiểu họ mới nhận ra mình chỉ là tép riu, có đảng khi kiểm phiếu chỉ đếm thấy có được 2 lá phiếu bầu, 1 phiếu của chủ tịch đảng và 1 phiếu của vợ chủ tịch. Sau bầu cử những chính khách đã trắng tay phải bỏ về Mỹ hoặc đi lang thang ở đây.


Người dân vẫn tiếc nuối thời thịnh vượng khi Vua Sihanuk được thừa hưởng thành quả từ người Pháp . Họ yêu mến ông Hoàng, nhưng ông không đứng tranh cử.  Dù sao con ông nắm đảng Funcinpec thì cũng hưởng tiếng thơm từ ông, đảng Funcinpec có lợi thế khi hứa sẽ đưa đất nước chở lại thời kỳ vàng son của chế độ quân chủ.


Đám đảng cộng hòa theo Mỹ thì hứa nếu đắc cử sẽ yêu cầu Mỹ viện trợ vài chục tỷ xài chơi, rồi hứa Mỹ sẽ đầu tư vài chục tỷ để đưa đất nước giầu như Mỹ như Nhật.
. . .
Cuối cùng cũng ra kết quả bầu cử, nhưng PP còn bắn súng loạn cho tới tận năm 97 mới bớt. Đất nước CPC cũng trở thành những gì người dân khi đó muốn: có đa đảng, theo kinh tế tư bản, vẫn có Vua.  nhưng đất nước giàu có cho mọi người như lời hứa thì chưa. Dân chủ tự do thì có, nhưng là kiểu tự do mạnh ai nấy chiếm, có tiền thì có thể lũng đoạn được,  có thể mua công lý.

Bao nhiêu năm các phe phái đấu đá làm cho đất nước vẫn chậm phát triển, tài nguyên bị tàn phá. ngoài 1 số ít đầu tư tốt còn thì đa số chỉ thu hút được nhà đầu tư láu cá, tham lam, được thì ít mà mất thì nhiều: ngành dệt may kéo CN nữ từ nông thôn đổ lên thành phố làm cắt may với lương rẻ rồi dần họ thành gái mãi dâm, nhà đầu tư rừng cao su nhưng lại tàn phá những khu rừng tuyệt đẹp đầy gỗ, phá rừng trồng cây sắn công nghiệp bán được giá rẻ nhưng đất bị bạc màu, rồi chúng đưa phân hóa học vào làm ô nhiểm môi trường…v.v . Những tài nguyên được đem đổi lấy sự xa hoa lộng lẫy, xe cộ đầy đường, những thứ đó rồi cũng cũ đi, biến thành rác thải thôi, chỉ lợi cho thiểu số.

Cám ơn tác giả đã có bài viết hay.
Tui có một người bà con bên vợ là Việt kiều làm ăn sinh sống tại vùng Biển Hồ, vợ chồng anh nầy làm nghề bán muối, buôn bán và chế biến thủy sản. Lúc "lộn xộn" bị một nhóm cướp người K có súng bịt mặt xông vào nhà ban đêm bắn loạn xạ để cướp. Người vợ trúng đạn chết ngay, bọn cướp vơ vét tài sản trước mặt những người còn sống sót đang co rúm vì sợ hãi. Anh nầy mất hết gia sản, dắt díu con về Việt Nam gửi cho bà cô nuôi hộ. Rồi quay sang Cam-pu-chia quyết làm lại sự nghiệp. Về sau anh nầy gá nghĩa với một bà người Cam-pu-chia góa chồng buôn bán thủy sản ở Phnom-pênh, khi "sự nghiệp" tương đối ổn định anh quay về Vn đưa mấy đứa con vợ trước sang.
Về các Đảng phái của người Cam-pu-chia hiện nay thì theo lời mấy người lớn tuổi đi du lịch nói: "Ui cha! Đảng gì mà lắm thế! Quảng cáo ngoài đường bảng hiệu nhiều hơn bảng quảng cáo thương mại! Nhìn rối cả mắt"

[hatgiongdo]

CƯ DÂN NÔNG PÊNH

Du khách sang đây thấy lạ là mọi người thường không biết tìm nhà theo địa chỉ, người VN sang đây mở công ty mà đọc địa chỉ số nhà cho KH là họ không dễ gì tìm được. không như ở SG, nhà trong hẻm đọc địa chỉ thì vẫn kiếm thấy.  ở đây nói số nhà, số phố, đường nhựa to rộng mà họ không thể tìm được. Có lẽ do đường phố thiết kế kiểu ngang dọc bàn cờ, thành ra rất nhiều đường phố, các phố thì giống nhau, đường phố toàn đánh số, người dân thì không biết xem số nhà, họ không biết quy tắc số nhà chẵn lẻ vì thế chuyện chỉ đường rất nhức đầu.

Dân PP gốc đi xuất cảnh hoặc chết hết rồi, dân bây giờ là dân nhập cư mới, phần lớn từ tỉnh lẻ lên, họ vẫn lưu luyến đồng quê nên cách bày trí, đặt tên cho hàng quán đều gợi nhớ quê hương. Dân tị nạn bên Thái về cũng đông, Kiều dân Kam ở hải ngoại người nào khó sống bên đó thì về đây, số này đem về phong cách hiện đại mới cho sinh hoạt ca nhạc, giải trí. Người Hoa gốc Tiều ở Vn thường kỵ với người Quảng nên họ không hợp dân Quảng đông chợ lớn nên về đây sống cũng nhiều, vì thế ra chợ thấy người bán hàng biết tiếng Việt là vì vậy.

PP bây giờ khá hào nhoáng, xe ô tô chạy đầy đường, phố đèn sáng trưng, các cửa hiệu, nhà hàng mọc san sát, khá nhiều các cao ốc đang xây. Tuy vậy số người khá giả chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ.

Mấy năm trước người Hàn quốc sang thấy xe cộ dập dìu nên nghĩ dân ở đây dễ kiếm tiền, vì thế dân Hàn từ đâu đổ sang khá đông, nhưng rồi họ cũng nhanh tróng rút đi hết. Họ thấy ở đây ít tòa nhà cao tầng  nên tính là nếu xây cao ốc và chung cư cao cấp bán là trúng mánh. thế là họ đầu tư luôn không cần nghiên cứu, để rồi vài khu đô thị như Kamco City, Huyndai...cùng nhiều tòa nhà văn phòng khác. Sau họ mới nhận thấy là dân chẳng có tiền mua đâu! với lại đất còn rộng chưa cần phải lên cao, dân TP đa số là dân lao động, phải bám đường buôn bán sống chứ ở chung cư để chết đói à? người giàu có tiền thì họ có biệt thự rồi. Khi thấy đầu tư sai lầm nên người Hàn họ bỏ đi luôn, các dự án vẫn bỏ dở đến bây giờ.

Người Hoa giỏi làm ăn vì thế đã giúp cho nền KT Kam phát triển, tuy nhiên vì họ giỏi quá nên họ lấn lướt dân bản xứ. người Kam chỉ làm công chức quèn, lao động phổ thông  hoặc bị đẩy ra chiến trường khi cần. Những chỗ làm béo bở cần phải có tiền chạy để vào làm thì chắc không ai cạnh tranh nổi con em người Hoa. cần phải có cách điều tiết cho cân bằng giống như ở bên Malaysia họ đã làm rất hay, các sắc dân có cơ hội đều như nhau.

Người gốc Chăm ở đây do có tôn giáo là đạo Hồi làm nền tảng nên cộng đồng họ khá vững và ổn định. Đầu năm 90 họ được sự tài trợ nhiều từ các nước hồi giáo, họ mở rộng hoạt động và xây nhiều thánh đường, đến nỗi Mỹ có cảnh báo về âm mưu biến Campuchia thành quốc gia Hồi giáo, việc đóng cửa 1 trung tâm đào tạo lớn bị nghi là do Alqueda tài trợ và bắt hết giáo viên đã làm ngưng sự phát triển của đạo hồi. dù sao dân đạo hồi vẫn làm ăn khá, họ đi lại Malaysia thường xuyên và coi bên đó là chỗ dựa tôn giáo.

Người Việt bên này theo dòng thời gian kể từ thời Pháp thì số lượng có lẽ vẫn thế, nhưng “chất lượng” bị giảm nhiều. Thời Pháp khi dân trí Kam còn thấp nên Pháp đưa người Việt sang làm công chức, người Thái bình sang làm phu cao su cũng nhiều, dân trí còn cao hơn dân địa phương và được nể. Thời Sihanuk dân vẫn đội nón lá áo dài đi chợ bình thường. Thời chiến dân Việt sang đây né chiến tranh, sang nằm vùng làm cơ sở cũng là dân có trình độ, thời loạn năm 70 thì lại bỏ đi hoặc bị giết. hồi đó có ông cán bộ năm vùng nào xúi bà con Việt ở đồn điền cao su lên PP biểu tình đòi Vua về, dân thì háo hức lên xe vì muốn đi thăm PP, tới PP thế là bị lính PP bắn thẳng vào đoàn xe chết như rạ.

Sau giải phóng thì dân Sài gòn có sang kiếm sống nên công đồng Việt bên này cũng không lạc hậu lắm, vẫn có quán cà phê nhạc Trịnh. còn bây giờ người Việt ở PP toàn từ vùng sâu xa hoặc từ biển hồ ra, trình độ dân trí khá kém so với dân khác, vị thế xã hội do đó cũng thấp,bị coi thường cho nên ít có cơ hội vươn lên, dân sông nước sống phóng túng quen nên họ dễ dãi, đàn ông không là trụ cột giáo dục gia đình nên để vợ con sống tùy tiện, cứ sống luẩn quẩn trong đói nghèo càng khiến họ sinh tệ nạn và bị xa lánh, khó hòa nhập cộng đồng. Ngay cả Hội Việt Kiều bên này trình độ cũng không cao, khó có thể làm đầu tàu kéo dân Việt lên được. Chỉ 1 số ít VK may mắn có chỗ dựa làm ăn,  hoặc có bà con bên Việt nam giàu có thì được làm đầu mối buôn hàng qua lại  đây thì khá.

Thế hệ trẻ Việt lớn lên bên này giờ chỉ theo văn hóa Kam, nghe nhạc Kam, 100%  các quán Cafe bây giờ đều chuyển sang nghe nhạc kam hết,họ ít biết chữ Việt và thấy không có nhu cầu biết. Nếu du khách mà thấy trẻ trên biển Hồ học chữ Việt thì đó là chiêu gây cảm động với du khách Việt để xin tiền đấy thôi, nhìn kỹ cuốn vở thì thấy đó là chữ nắn nót do thầy chép vào rồi bọc nilon kín từng trang đừng cho bị ướt, cũ(đã bọc thì làm sao viết?).  chứ thực ra công đồng dân chài này trước đây tôi có hỏi nước Vn ở đâu họ cũng lắc đầu, chữ Việt không cần thiết thì lấy đâu động lực để mà học?

Hiện nay có vẻ như người Việt đang giảm đi, người Việt ở biển hồ không được đánh cá nên có thể sẽ bỏ về Vn nhiều, trên PP dân thợ xây, thợ sửa chữa, bán cafe cũng đang bị người Kam cạnh tranh dần, cũng khó sống . Không biết 5- 10 năm nữa ra sao chứ bây giờ tôi kiếm 1 quán cafe nhạc Việt thật sự để trầm nhạc không thể có, kiếm một người bạn Việt để tán gẫu cũng khó. Đi với khách Kam, Hoa vào quán NGON của người Việt thì họ bảo đây không phải quán Vn, đây là quán lai căng TQ.  Ở bên này không có một cộng đồng mạnh, một không gian sinh hoạt văn hóa Việt thì khó mà níu chân người Việt làm ăn ở đây được lâu dài hoặc giúp cho cộng đồng Việt kiều phát triển lên.

[hatgiongdo]

Tìm người trong hình ở trên:

1 người bên này muốn tìm bạn cũ là người đội mũ tai bèo trong ảnh là ông Nguyễn Đức Thái, trước chiến đấu ở CPC hồi năm 70, trong Sư đoàn của ông Tạ Quang Tỷ . Ông Thái này là con trai ông Nguyễn Thành Lê, người phát ngôn của phái đoàn Việt Nam tại hội nghị Paris 73, có ai biết tt về người này xin nhắn lại giùm. Thanks!

[vanson307]

    Bạn hatgiongdo ơi, đọc bài viết của bạn cứ có cảm giác buồn buồn, trống chếnh thế nào ấy. Tôi tham gia Quân Tình Nguyện ở K gần 6 năm, điều mong ước lớn nhất là CAMPUCHIA đừng bao giờ quay lại cảnh chế độ Pôn Pốt nữa, chỉ đơn giản vậy thôi. Bạn hãy kể thật nhiều chuyện vui về Nông Pênh nói riêng và các nơi ở K nói chung cho chúng tôi biết đi. Cám ơn bạn.

[claymore]

Cám ơn bạn Hatgiongdo ! Một bài viết buồn nhưng có lẽ đó là những gì đang diễn ra đối với xã hội và người Cambodia gốc Việt.

[taxek9]

Sau giải phóng thì dân Sài gòn có sang kiếm sống nên công đồng Việt bên này cũng không lạc hậu lắm, vẫn có quán cà phê nhạc Trịnh. còn bây giờ người Việt ở PP toàn từ vùng sâu xa hoặc từ biển hồ ra, trình độ dân trí khá kém so với dân khác, vị thế xã hội do đó cũng thấp,bị coi thường cho nên ít có cơ hội vươn lên, dân sông nước sống phóng túng quen nên họ dễ dãi, đàn ông không là trụ cột giáo dục gia đình nên để vợ con sống tùy tiện, cứ sống luẩn quẩn trong đói nghèo càng khiến họ sinh tệ nạn và bị xa lánh, khó hòa nhập cộng đồng. Ngay cả Hội Việt Kiều bên này trình độ cũng không cao, khó có thể làm đầu tàu kéo dân Việt lên được. Chỉ 1 số ít VK may mắn có chỗ dựa làm ăn,  hoặc có bà con bên Việt nam giàu có thì được làm đầu mối buôn hàng qua lại  đây thì khá.

Thế hệ trẻ Việt lớn lên bên này giờ chỉ theo văn hóa Kam, nghe nhạc Kam, 100%  các quán Cafe bây giờ đều chuyển sang nghe nhạc kam hết,họ ít biết chữ Việt và thấy không có nhu cầu biết. Nếu du khách mà thấy trẻ trên biển Hồ học chữ Việt thì đó là chiêu gây cảm động với du khách Việt để xin tiền đấy thôi, nhìn kỹ cuốn vở thì thấy đó là chữ nắn nót do thầy chép vào rồi bọc nilon kín từng trang đừng cho bị ướt, cũ(đã bọc thì làm sao viết?).  chứ thực ra công đồng dân chài này trước đây tôi có hỏi nước Vn ở đâu họ cũng lắc đầu, chữ Việt không cần thiết thì lấy đâu động lực để mà học?

Hiện nay có vẻ như người Việt đang giảm đi, người Việt ở biển hồ không được đánh cá nên có thể sẽ bỏ về Vn nhiều, trên PP dân thợ xây, thợ sửa chữa, bán cafe cũng đang bị người Kam cạnh tranh dần, cũng khó sống . Không biết 5- 10 năm nữa ra sao chứ bây giờ tôi kiếm 1 quán cafe nhạc Việt thật sự để trầm nhạc không thể có, kiếm một người bạn Việt để tán gẫu cũng khó. Đi với khách Kam, Hoa vào quán NGON của người Việt thì họ bảo đây không phải quán Vn, đây là quán lai căng TQ.  Ở bên này không có một cộng đồng mạnh, một không gian sinh hoạt văn hóa Việt thì khó mà níu chân người Việt làm ăn ở đây được lâu dài hoặc giúp cho cộng đồng Việt kiều phát triển lên.


[/quote]

 Uả,mấy bố nhà mình qua bển ầm ầm....."Cái" chiến lược bảo vệ Kiều dân,giúp dân giữ gìn bản sắc văn hóa ngưởi Việt tại K ?

[architecto]

Uả,mấy bố nhà mình qua bển ầm ầm....."Cái" chiến lược bảo vệ Kiều dân,giúp dân giữ gìn bản sắc văn hóa ngưởi Việt tại K ?

Qua bển ầm ầm bác ạ, nhưng phần lớn là để đóng góp kinh phí cho mấy sòng bạc, em qua mấy khu Thansur Bokor, Naga toàn thấy ầm ĩ dạy tiếng Việt theo mẫu câu: "Đù má, lại lộn!!!!."

[cheychumnes]

CƯ DÂN NÔNG PÊNH

Hiện nay có vẻ như người Việt đang giảm đi, người Việt ở biển hồ không được đánh cá nên có thể sẽ bỏ về Vn nhiều, trên PP dân thợ xây, thợ sửa chữa, bán cafe cũng đang bị người Kam cạnh tranh dần, cũng khó sống . Không biết 5- 10 năm nữa ra sao chứ bây giờ tôi kiếm 1 quán cafe nhạc Việt thật sự để trầm nhạc không thể có, kiếm một người bạn Việt để tán gẫu cũng khó. Đi với khách Kam, Hoa vào quán NGON của người Việt thì họ bảo đây không phải quán Vn, đây là quán lai căng TQ.  Ở bên này không có một cộng đồng mạnh, một không gian sinh hoạt văn hóa Việt thì khó mà níu chân người Việt làm ăn ở đây được lâu dài hoặc giúp cho cộng đồng Việt kiều phát triển lên.

Hatgiongdo viết khá chân thực, cảm ơn anh. Tôi nghĩ nếu anh muốn uống Cafe Việt Nam thì đến khu vực Tev Chhuk bên hông khách sạn Intercontinetal, hoặc khu Boeng Trabek có khá nhiều quán Cafe Việt Nam phong cách giống miền Tây Nam Bộ, bật nhiều nhạc Việt Nam và phim chưởng. Bên này tìm quán phong cách Sài Gòn nhạc nhẹ êm ềm chắc chắc chắn là không có. Còn quán mang tên Quán Ngon là quán liên doanh giữa Quán Ngon Việt Nam và một ông lớn Campuchia. Cá nhân tôi không thích quán này. Tôi giới thiệu quán Việt Nam, phong cách Sài Gòn nhé: quán Champa- Magnolia số 253 đường Paster (đường 63) hoặc quán Cool Tea số 53 đường 65, khá lịch sự, chủ quán tinh tế giá cả phải chăng. Và quán phở Hoa Sen (Phka Chhuk) khu vực Pet Chhan (xin lỗi quên mất số nhà và đường, nhưng đến đó hỏi ai cũng biết).

[taxek9]

CƯ DÂN NÔNG PÊNH

[/quote]

Hatgiongdo viết khá chân thực, cảm ơn anh. Tôi nghĩ nếu anh muốn uống Cafe Việt Nam thì đến khu vực Tev Chhuk bên hông khách sạn Intercontinetal, hoặc khu Boeng Trabek có khá nhiều quán Cafe Việt Nam phong cách giống miền Tây Nam Bộ, bật nhiều nhạc Việt Nam và phim chưởng. Bên này tìm quán phong cách Sài Gòn nhạc nhẹ êm ềm ch
ắc chắc chắn là không có. Còn quán mang tên Quán Ngon là quán liên doanh giữa Quán Ngon Việt Nam và một ông lớn Campuchia. Cá nhân tôi không thích quán này. Tôi giới thiệu quán Việt Nam, phong cách Sài Gòn nhé: quán Champa- Magnolia số 253 đường Paster (đường 63) hoặc quán Cool Tea số 53 đường 65, khá lịch sự, chủ quán tinh tế giá cả phải chăng. Và quán phở Hoa Sen (Phka Chhuk) khu vực Pet Chhan (xin lỗi quên mất số nhà và đường, nhưng đến đó hỏi ai cũng biết).
[/quote
Quán hủ tíu cuả Lai mâp̣ ăn cũng ngon bi chừ còn không bác?             

[hatgiongdo]

    Bạn hatgiongdo ơi, đọc bài viết của bạn cứ có cảm giác buồn buồn, trống chếnh thế nào ấy. Tôi tham gia Quân Tình Nguyện ở K gần 6 năm, điều mong ước lớn nhất là CAMPUCHIA đừng bao giờ quay lại cảnh chế độ Pôn Pốt nữa, chỉ đơn giản vậy thôi. Bạn hãy kể thật nhiều chuyện vui về Nông Pênh nói riêng và các nơi ở K nói chung cho chúng tôi biết đi. Cám ơn bạn.

Vâng, chắc tại đang thời kinh tế ảm đạm, với lại vừa đi lo giúp chuyện mấy bác sang làm ăn bị lừa tiền bạc nên câu chuyện hơi có màu xám, nếu có chuyện j vui em sẽ kể. cám ơn anh.

Vui là bây giờ cũng thấy nhiều cty Việt sang, mong là sẽ nhộn nhịp hơn.