Cựu binh Nam bộ quân đoàn 3 giai đoạn 79 - 83 trên đất Bắc ( phần II )

[thanhh63]

... Ngày ấy mấy thằng lính trẻ chưa biết "mùi đàn bà" cũng lo lắng lạ, làm thằng con trai mà không biết "mùi đời" thì tiếc hùi hụi, lính tráng sống trong thời chiến nghĩ quẩn nay mai đòm cái hết đời, mang luôn nỗi ân hận xuống mồ  . Ngày ấy trên đường từ TT Đại Từ về đơn vị, đoạn qua Cầu Tràn một chút có một căn nhà lá nho nhỏ, xệp xệ, một cô hàng nước trẻ với cái quán lẻ loi như cô chủ, lính tráng cứ rỉ tai nhau: đó đó thằng nào chưa biết mùi thì cứ ghé để "mở mắt"  , Nhiều lần đi ngang mình cũng đấu tranh tư tưởng kinh khủng, cuối cùng vẫn là những cái cúi đầu lầm lũi đi qua vì cứ nghĩ đến mấy thằng "bể ống khói" ê chề quá nên có muốn cũng ... hết dám  .  

 Ông Thanhh63 bê nguyên cái câu chuyện này kể cho bà "đổ bánh xèo" nghe và có lẽ bà ấy tin đấy.

 Chứ lính tráng thì quả thật là câu chuyện này thật là khó tin. Nếu không có điều kiện thuận lợi hoặc thấy mặt đã muốn bỏ chạy thì thôi không nói, chứ ở cái độ tuổi thanh niên phơi phới với cô hàng nước trẻ, ngon nghẻ như bánh tẻ ăn với giò lụa trong khi túi lại rủng rỉnh mà bảo phải đấu tranh tư tưởng rồi nuốt nước bọt cúi đầu lầm lũi đi qua thì họa chăng chỉ có ông Phật.

 Tôi thì chưa bao giờ tin ông Thanhh63 là ông Phật bao giờ. Nói thật đấy.
 

Không ngờ ngày đó bác H cũng nhát dữ hè. Vậy mà giờ em mới biết đó, mấy lần a-e mình ngồi với nhau em thấy anh mạnh dạn lắm mà......

Ối, ối nhà iem chỉ kể lại những "cảm giác đã trải qua" trong những năm tháng đó, chứ không bàn mình nhát hay sạo nha   ... nhưng các bác đã soi thì iem cũng thú thật: ngày đó "nhát" vẫn là lý do chính khiến iem lầm lũi cúi đầu bao bận, chứ không được "dũng cảm" như các bác cựu K mà điển hình như haanh hay bác BY chỉ cần có "lỗ" là xỏ kim liền, còn bây giờ thì ... chú ledung có lý khi chú gặp anh thì anh đã thành bợm rồi  , mà điều này "bà đổ bánh xèo" cũng cười ha hả và xác nhận cho nhà iem khi đọc những dòng của các bác bình phẩm ... ngày xưa cám treo heo nhịn đói vì heo không biết phóng, ngày nay có chủ nhà "gà" vẫn vọc niêu cơm ... các bác nhểy  

Nói như bạn "em tê tê" là đúng nhất, mặc dù BCS đã tồn tại ở HN từ những năm nhà iem còn bé tí, chuyên môn vác bong bóng ca pốt bôi đỏ lòm = màu thuốc đỏ đi khắp khu tập thể, đám choai choai thì không biết gì ngoài bong bóng, còn đán anh chị lớn hơn đã bịt mũi cười, nhưng lúc đó mình không hiểu  ... nhưng tồn tại là 1 chuyện, còn phổ biến, hay phổ biến rộng rãi hay không lại là chuyện khác, nếu đám lính trẻ mà được trang bị "giày dớ" đàng hoàng thì đâu có cảnh 4 thằng ghì tay chân thằng "bể ống khói" còn lão y sĩ D thì hành nghề "thông và cạo ống khói" = cái que to như que đũa, đầu bịt bông goòng tẩm thuốc sát trùng, lão thọc đến đâu thằng bể quằn quoại, la trời đến đó, và chưa hết sang công đoạn "cạo", cái que được rút ra, thọc vào cả mấy lượt, rồi rút ra hẳn và kèm theo nó là máu mủ từ cái "ống khói" phọt ra theo... mấy thằng giữ chân tay hồn không siêu, phách không lạc mới là lạ  ... Chưa hết, mặc cho ống khói cuộn băng to đùng, thằng "nạn nhân của sự sung sướng trong vài phút" kia tiếp tục lãnh án kỷ luật, thường là lao động bắt buộc hoặc cấm trại ... tuy hậu quả chưa = các tội tày trời, nhưng thế thôi cũng đã quá khiếp để đổi lấy sự sung sướng, may mà thời đó chưa có cầu gai với hoa cải đỏ  

Thôi thì nói như bác hong c9d3 : cứ thành họa sĩ đồ bản bất đắc dĩ cho nó lành   ngày đông tháng giá nằm úp thìa với nhau để tận dụng 2 tấm đắp cho ấm nên dễ ... "vẽ bản đồ" lên quần thằng úp thìa với mình lắm  , mà bác hong c9d3 cũng dũng cảm vì dám nằm 1 mình giữa đêm đông lạnh đó, bác nhắc câu ca dao, nhưng bác quên rằng "rét từ đèo Khế ... " còn qua chỗ anh em 320 mới về đến Võ Nhai các bác. Em nhớ đêm mùa đông hầu như chỉ thiu thiu ngủ, vì 2 thằng úp thìa trên 1 sạp nứa đơn để đắp 1 hoặc 2 tấm chăn sợi lồng vào nhau cho ấm thêm. Mỗi lần mình hoặc bạn trở mình đổi tư thế là cả 2 đều cùng đổi, úp thìa thì tấm đắp đủ cho 2 thằng và được nhét cẩn thận xuống mình, còn nếu nằm thẳng thì che không hết, đêm đông lạnh giá khó ngủ, chút lại trở mình, nên hầu như chỉ lơ mơ ngủ và đến gần sáng thì mới thiếp đi được chút ít, khổ nỗi 5 giờ sáng dậy tập thể dục, đám lính mới như tụi em đố dám chày bửa, còn các bác cựu K... cả chính trị viên C còn bị đạp văng ra cửa vì can tội "lay chân" gọi dậy tập thể dục.          

[MTT]

Chào bạn MTT , tụi mình từng ở Bắc Thái từ 79 - 83, nên chắc chỉ có mỗi quân đoàn 3 đóng quân trên địa bàn Bắc Thái thôi. Trong đội hình QĐ có các F BB và các lữ tăng, công binh, pháo ... các trường HSQ, Quân chính và viện QĐ...., mình không nghe về trung đoàn thông tin trực thuộc QĐ (có thể có tồn tại hay không mình không rõ ) nhưng theo wiki thì hiện nay, QĐ có 1 D thông tin trực thuộc (D29 theo wiki), còn các tiểu đoàn thông tin của Sư thì Sư đoàn nào cũng có, bạn còn nhớ vị trí đóng quân cụ thể của đơn vị ba bạn không?, nếu có thì sẽ dễ xác định hơn, ví dụ D18 tại Hoàng Nông, Đại Từ chẳng hạn, mình có thể cho bạn biết là tiểu đoàn thông tin sư đoàn 320  ...   

Dạ, để em về hỏi lại ông già. Hôm trước hỏi cụ nói loáng thoáng là ở Tiểu/Trung đoàn thông tin của QĐ3. Ông già em từ khi ra trường HVQY (1972-1974) là bám theo đội hình Quân đoàn suốt đến tận cuối năm 83 mới về QK3. Hồi năm 72 cụ đã vào chiến trường, nhưng em cũng không rõ là chiến trường nào vì hai bố con cũng ít nói chuyện.

Em đã hỏi cụ nhà em, ngày xưa cụ ở Quân y trung đoàn thông tin 29 anh ạ, cụ cũng ở cả Campuchia trước khi quay ngược ra Bắc. Chắc ngày xưa, chưa có di động nên mới có cấp E Thông tin, bây giờ chỉ là D thôi. Trung đoàn đó đóng quân ở Phú Lương (hoặc ... Lương). Cụ nhà em, thì làm TC2 được, cạy răng chả nói câu nào.

[nguyentrongluan]

@MTT : bạn yên tâm đi . Là lính QĐ3 CM thì  biết tiếng E 29 TT .Nó là Trung đoàn được kể trong đội hình đánh Ban mê Thuột 1975 và sau này nó tham gia chiến đấu trên đất K nữa . Đây là E TT rất dầy thành tích ở chiến trường Tây nguyên và Khu 5 đó bạn ạ

[tuanb5]

Bác nguyentrongluan nói vậy chắc là đúng QD 3 có E 29 thông tin.  Khi QD3 về Bắc thái thì không thấy nhắc đến trung đoàn này.
Bạn MTT nói Phú lương là chính xác đấy. Đó là tên 1 huyện của tỉnh Bắc thái, cách thành phố Thái nguyên chừng 20 km. Ở khu vực đó là nơi đóng quân của sư bộ F10, E pháo, quân y sư vv...
Nhưng quả thực, tôi không nghe thấy nói E 29 thông tin cũng đóng ở khu vực này.

[hong c9d3e866]

     Chào bác chủ nhà, chào tất cả mọi người.
  Bác Thanh63 nhầm rồi,  đèo khế không phải là đèo từ Tuyên quang sang Đại từ đâu, đèo tên khế ở Việt nam có nhiều lắm. Đây là thơ của Tố Hữu trong bài “ Phá đường”, tôi xin trích 1 đoạn trong bài báo của tác giả Đồng văn Thưởng 
 Vậy, Đèo Khế trong câu thơ Tố Hữu ở đâu? Qua những chuyến tìm hiểu khá vất vả, chúng tôi đã đến được xóm Đèo Khế, xã Khe Mo, huyện Đồng Hỷ (Thái Nguyên). Đích thị Đèo Khế này là nơi Tố Hữu đã trải nghiệm cái rét của vùng rừng núi. Nơi này nằm giữa ngã ba sông, nơi gặp gỡ của suối La Hiên và suối Cầu Mai, nên hút gió từ vùng núi đá khu vực xã La Hiên, huyện Võ Nhai, nhiệt độ trong năm luôn thấp hơn xung quanh vài độ, đặc biệt vào mùa đông, gió thông thốc, rất lạnh.
   Chúng tôi đóng quân ở giữa 1 bên là núi đá, còn 1 bên là núi đá. Ngay ở đó càng về gần núi đá càng lạnh, bên núi đất ấm hơn . Mùa hè mà nhẩy xuống nước suối chảy từ núi đá ra thì chỉ mấy phút là sun vòi lên vội vì lạnh không chụi được.
   Hồi đó quả thât lính Bến tre đv tôi cực hiền và kỷ luật cao, chắc là ông nào ương bướng hoặc gì đấy thì đã vác balo về quê từ khi ở Khe lang rồi. Không như chúng tôi từ khi huấn luyện tới sau này chẳng bớt gì, toàn ...kễnh. Sau này đến kẻng c treo đầu lán chúng tôi còn :
    -Mang đi đâu treo thì treo,...éo cho treo ở đây, điếc ..ít. Nói rồi đấy,cố tình chúng ông vứt mẹ nó đi.
   Thế là phải mang về treo ở cạnh nhà C mà còn bị mất khối lần.
  Quangninh, tôi đã đi dọc đường quốc lộ 1a nhiều lần và thấy cây trâm bầu mọc rất nhiều ở Quảng trị, Quảng bình, nhưng ra ngoài này lại không để ý. Không biết nó có mọc được ở miền Bắc không nhỉ? Nhất là vùng Nam định,Hà nam..Cây này thời anh em mình ai cũng biết tên qua lời của 1 bài hát rất hay nhưng nhiều người không biết hình dáng nó ra sao. Tôi chưa liên lạc được với ai ở Bến tre cả. Có lẽ vài ngày nữa tôi mò lên Thái nguyên 1 chuyến thăm lại nơi đóng quân chụp ảnh sau đó hỏi mượn nhà bác Thanh63 pót lên mong có anh em nào dòm và nhận ra không.
  Chào mọi người
 

[ag1]

Những ngày ở sân bay Châu Đốc, lúc đầu do mới dời ghế nhà trường,  mấy đứa chung trường tối ngày ở trong đơn vị, không dám đi ra ngoài.
Trong khi đó, buổi tối các anh lớn tuổi thường đầu têu chui rào, trốn đơn vị ra TX Châu Đốc chơi. Mấy thằng dần dần cũng bắt trước trốn đi chơi, đi về Long Xuyên, về trường học…. nhưng may mắn hầu như không bị bắt lần nào. Ngày đó, thấy mấy anh lớn tuổi trốn đi chơi mấy hôm sau sáng ra đi hai hàng, phải đi kiếm y sĩ tiểu đoàn, mới đầu cũng không biết, sau đó biết (Hột x, pháo ngậm sữa....)không dám đi tắm chung (vì hồi đó chưa có nước máy, chiều đến là xuống các hầm xung quanh doanh trại tắm ).  Một lần, mấy ông quậy tưng bừng TX.Châu Đốc bị đơn vị đón bắt, nhốt vào thùng Conex, trời mùa nắng, hơn chục ông bị nhốt trong đó thì.. khỏi phải nói cảm giác đó…
Khi ra tới Định Hóa, khoảng năm 1981, đơn vị cũng làm nhà tôn do vệ binh trung đoàn quản lý đế nhốt những ông vi phạm kỷ luật. Vi phạm kỷ luật thường là trốn về quê, đi chơi về trễ…vv, những lỗi nhỏ...
 Tới khi đó, vẫn nghĩ vi phạm kỷ luật thì bị nhốt chuyện bình thường, nhưng lần hồi ở không, có một ông sếp suy nghĩ ra sáng kiến(không phải là chủ trương chung): ra lệnh lấy cây  xẻ ra, đục lỗ vừa cổ chân để làm cùm, người vi phạm trong giờ thì đi kiếm củi, về tới nhà tôn và buổi tối thì đưa chân vào cùm. Mặc dù đang công tác tại đây, nhưng bản thân thấy việc cùm chân không ổn, giống như là nhục hình. Thời gian bị nhốt hầu như không có sinh hoạt, học tập để thay đổi  tư tưởng, nhận thức… không có lãnh đạo gặp gỡ để tìm hiểu nguyên nhân, tâm tư, nguyện vọng của quân  nhân vi phạm kỷ luật...... Việc giam giữ hầu như phản tác dụng.
Sau này khi trở về Nam, một lần ra Phú Quốc đi thăm quan khu giam giữ tù nhân là quân nhân,  thấy việc tra tấn về thể xác, tinh thần, những nhục hình, việc đối xử của chế độ cũ với tù binh thật kinh khủng và không thể tưởng tượng nổi…Nó thể hiện sự yếu thế, run sợ, khiếp sợ, sự bất lực của của cả một chế độ… trước ý chí kiên cường, trước tinh thần không khuất phục… của những người lính tay không vũ khí, chỉ có lý tưởng cộng sản để đương đầu với sự tàn bạo, vô nhân tính của kẻ thù ….Nhưng đó là sự đối xử của kẻ thù với đối phương, khi không làm họ khiếp sợ được, không làm nhụt y chí của họ, không làm thay đổi lý tưởng của đối phương!
Vị tướng lừng danh, nỗi khiếp sợ một thời của cả Châu Âu, Quan điểm của Napoleon:“không cho dùng nhục hình trong quân đội”, đối với vi phạm nghiêm trọng thì có Tòa án binh xử - và “Trong bao đạn của người lính đều có một chiếc gậy thống chế.”!
Vậy có nên chăng B.Đ. cùm chân B.Đ., có nên cùm chân, khi người lính này tương lai có thể là một vị tướng ?.

[nguyentrongluan]

@ MTT : tôi nói lại thêm cho rõ về trung đoàn 29 TT , khi mở chiến dịch HCM thì E 29 do Đ.c Lê Đức Đệ là trung đoàn truởng . đ.c Đỗ Giả làm chính uỷ . Sau khi ở Cam pu chia về Bắc Thái thì E TT chuyển giảm thành D 29 TT . Các bạn không biết nó là đúng vì nó không đóng quân trên Đại Từ hay Định hoá đâu mà nó đóng ở Phú Bình tỉnh Thái nguyên nơi gần quân đoàn bộ QĐ3 ( chỗ ga Lương sơn rẽ vào cơ )
Hiện nay D 29 TT quân đoàn ở Pờ lây cu trên đoạn đường ra sân bay . Cách sân bay Pơlâycu chừng 500m.

[thanhh63]

@ MTT : tôi nói lại thêm cho rõ về trung đoàn 29 TT , khi mở chiến dịch HCM thì E 29 do Đ.c Lê Đức Đệ là trung đoàn truởng . đ.c Đỗ Giả làm chính uỷ . Sau khi ở Cam pu chia về Bắc Thái thì E TT chuyển giảm thành D 29 TT . Các bạn không biết nó là đúng vì nó không đóng quân trên Đại Từ hay Định hoá đâu mà nó đóng ở Phú Bình tỉnh Thái nguyên nơi gần quân đoàn bộ QĐ3 ( chỗ ga Lương sơn rẽ vào cơ )
Hiện nay D 29 TT quân đoàn ở Pờ lây cu trên đoạn đường ra sân bay . Cách sân bay Pơlâycu chừng 500m.

Vậy là phải xin lỗi bạn MTT rồi vì như đã nói trước đó mình không nghe về E29 thông tin quân đoàn 3 thời Bắc Thái, âu cũng là bình thường vì với 1 thằng lính trơn như anh em mình thì nội trong QĐ có các F nào khối ông còn lọng cọng huống hồ chi E trực thuộc QĐ. Ngày ấy mình nghe nhiều các lữ đoàn trực thuộc QĐ nhiều hơn và trong suy nghĩ cố lục tìm cũng khó quá. Mà theo logic thì E thông tin trực thuộc QĐ là đúng rồi vì F có D thông tin.
@ đàn anh 64: cám ơn bác đã "cứu em", em cứ ân hận mãi vì mang tiếng lính QĐ 3 mà E 29 thông tin cũng không biết, không ngờ ra bắc E 29 chuyển thành D 29, vậy là thằng em thở phào 

Bác nguyentrongluan nói vậy chắc là đúng QD 3 có E 29 thông tin.  Khi QD3 về Bắc thái thì không thấy nhắc đến trung đoàn này.
Bạn MTT nói Phú lương là chính xác đấy. Đó là tên 1 huyện của tỉnh Bắc thái, cách thành phố Thái nguyên chừng 20 km. Ở khu vực đó là nơi đóng quân của sư bộ F10, E pháo, quân y sư vv...
Nhưng quả thực, tôi không nghe thấy nói E 29 thông tin cũng đóng ở khu vực này.

Em cũng như bác, chỉ biết mấy lữ như công binh, pháo binh, tăng ... còn E thông tin thì chịu  . Hay mấy cái lữ này nọ nghe nó hoành tráng hơn nên nhớ dai hơn?, nhưng em nghĩ có lẽ do khả năng tiếp cận thông tin thời anh em mình chưa cho phép, huống hồ có những thông tin còn được tung ra kiểu mập mờ, đánh đố đối phương nên cũng khó bác nhỉ 

[thanhh63]

     Chào bác chủ nhà, chào tất cả mọi người.
  Bác Thanh63 nhầm rồi,  đèo khế không phải là đèo từ Tuyên quang sang Đại từ đâu, đèo tên khế ở Việt nam có nhiều lắm. Đây là thơ của Tố Hữu trong bài “ Phá đường”, tôi xin trích 1 đoạn trong bài báo của tác giả Đồng văn Thưởng 
 Vậy, Đèo Khế trong câu thơ Tố Hữu ở đâu? Qua những chuyến tìm hiểu khá vất vả, chúng tôi đã đến được xóm Đèo Khế, xã Khe Mo, huyện Đồng Hỷ (Thái Nguyên). Đích thị Đèo Khế này là nơi Tố Hữu đã trải nghiệm cái rét của vùng rừng núi. Nơi này nằm giữa ngã ba sông, nơi gặp gỡ của suối La Hiên và suối Cầu Mai, nên hút gió từ vùng núi đá khu vực xã La Hiên, huyện Võ Nhai, nhiệt độ trong năm luôn thấp hơn xung quanh vài độ, đặc biệt vào mùa đông, gió thông thốc, rất lạnh.
   Chúng tôi đóng quân ở giữa 1 bên là núi đá, còn 1 bên là núi đá. Ngay ở đó càng về gần núi đá càng lạnh, bên núi đất ấm hơn . Mùa hè mà nhẩy xuống nước suối chảy từ núi đá ra thì chỉ mấy phút là sun vòi lên vội vì lạnh không chụi được.
   Hồi đó quả thât lính Bến tre đv tôi cực hiền và kỷ luật cao, chắc là ông nào ương bướng hoặc gì đấy thì đã vác balo về quê từ khi ở Khe lang rồi. Không như chúng tôi từ khi huấn luyện tới sau này chẳng bớt gì, toàn ...kễnh. Sau này đến kẻng c treo đầu lán chúng tôi còn :
    -Mang đi đâu treo thì treo,...éo cho treo ở đây, điếc ..ít. Nói rồi đấy,cố tình chúng ông vứt mẹ nó đi.
   Thế là phải mang về treo ở cạnh nhà C mà còn bị mất khối lần.
  Quangninh, tôi đã đi dọc đường quốc lộ 1a nhiều lần và thấy cây trâm bầu mọc rất nhiều ở Quảng trị, Quảng bình, nhưng ra ngoài này lại không để ý. Không biết nó có mọc được ở miền Bắc không nhỉ? Nhất là vùng Nam định,Hà nam..Cây này thời anh em mình ai cũng biết tên qua lời của 1 bài hát rất hay nhưng nhiều người không biết hình dáng nó ra sao. Tôi chưa liên lạc được với ai ở Bến tre cả. Có lẽ vài ngày nữa tôi mò lên Thái nguyên 1 chuyến thăm lại nơi đóng quân chụp ảnh sau đó hỏi mượn nhà bác Thanh63 pót lên mong có anh em nào dòm và nhận ra không.
  Chào mọi người
 

Dạ cám ơn bác Hong c9d3 nhiều, nhờ bác mà em mới biết không chỉ có 1 đèo Khế từ Tuyên Quang qua Đại Từ và câu thơ đó của Tố Hữu lại nói về nơi khác trong tỉnh Bắc Thái http://nongnghiep.vn/nongnghiepvn/72/1/24/89182/Ret-Thai-Nguyen-ret-ve-Yen-The.aspx ... Em cũng nhất trí với bác, những nơi địa hình núi đá nhiều thì rét kinh khủng, em chưa sang Võ Nhai, nhưng nhìn hình không ảnh của bác Gúc thì vùng Định Hóa, Sơn Dương (Tuyên Quang) cứ trắng xóa toàn núi đá nên chắc chắn cũng rất lạnh, điều này các bác lính E52 sư em biết rõ. Mùa đông mấy thằng đồng hương trên 52 về chơi than chối chết vì cái lạnh từ Tuyên Quang chi viện sang Đại Từ. Thú thật em không nếm nó nhưng nơi em đóng quân cũng đã tê tái lắng rồi, mặc dù E 48 không đóng quân sâu trong núi như E 64 hoặc F bộ 320. Một lần nữa cám ơn bác về cách hiểu đúng của câu thơ: "Rét Thái Nguyên rét về Yên Thế / Gió từ đèo Khế gió sang ...   ...

Còn ý định về thăm lại nơi đóng quân ngày ấy của anh em mình là quá quý, quý hơn nữa khi anh được gặp lại bà con từng chia ngọt sẽ bùi cho anh... nếu có điều kiện, nên ghi lại ít hình ảnh chia sẽ với đồng đồi của anh và các đồng hương Bến Tre trong Nam, còn topic này là của chung lính quân đoàn 3 ngày ở Bắc Thái mà bác, kính mời bác cứ tự nhiên cho ạ!

Kính bác!   

[hong c9d3e866]

         Cám ơn bác chủ, chào mọi người.
   Chủ nhật này (18/11) tôi tổ chức cùng một số cựu lính QĐ3 lên thăm lại nơi đóng quân cũ. Cám ơn bác vì đã mở rộng nhà cho tất cả. Quân với dân như cá với nước, có gì nặng tình hơn thế . Đến được nơi cũ, thăm hỏi mọi người là mong ước của rất nhiều cựu binh. Nhưng mỗi người có hoàn cảnh riêng, không dễ để thực hiện mong ước đó. Tôi cố gắng truyền tải chuyến đi để ai đã có dịp ở nơi đó, thông qua topic này có thể cảm nhận được ít nhiều, nhất là các ae ở Bến tre.
   AG1:  Tôi kể câu chuyện của tôi, thông qua đó để tỏ rõ quan điểm của mình về những hình thức kỷ luật thời đó.
      Giữa năm 1980 đơn vị tôi bổ xung rất nhiều lính từ Hải phòng. Một lần đơn vị tôi đi phát đồi chè ở một nông trang cách xa đơn vị. Ở lại toàn D chỉ còn 1 số cán bộ và một số thu dung chúng tôi. Một hôm thấy có 2 thằng bị chôn quá đầu gối. Mấy anh em thu dung chúng thấy lạ  lại xem và biết: Thằng nhớ bu trốn về thăm bu, thằng người yêu gọi về, can tội đảo ngũ, mới lên. A,e chúng tôi lập tức vào ban chỉ huy C11 đòi bằng được thả 2 em đó, chúng tôi làm căng lắm. Có anh còn đòi uýnh cả cb, chửi bới ầm ĩ. Cuối cùng 2 chú được bới lên. Chúng tôi về lán ngồi trà lá, phét lác. Được 1 tí đã thấy 2 chú đó chạy quanh sân D qua chỗ chúng tôi trên ngực mỗi thằng treo 1 biển viết mấy dòng lăng nhăng, nghuệch ngoạc. Nội dung thì mọi người đã hiểu. Chúng tôi ra thu biển đó lại và dặn 2 chú kia: Nếu mấy thằng bên ấy hỏi thì nói là có mấy "thủ trưởng" đang ngồi uống nước, hút thuốc đằng kia thu mất, có gì gào lên chúng tao sang, còn cứ chạy đi cho khỏe, trưa cơm cho ngon miệng. Chúng nó chạy được mấy vòng thì thôi, chúng tôi để ý thấy im ắng,thì thằng nào việc lấy,không quan tâm tới nữa.
     Quân đội nào cũng có kỷ luật mà phải là kỷ luật thép.Tôi đồng quan điểm với bạn mọi hình thức nhục hình đều không tác dụng. Chẳng hiểu người ta có biết nếu người lính vì nhục hình tra tấn mà sợ thì chắc gì đã dám đối mặt với cái chết ở chiến trường.
  Chào các bác nhé