Những người lính- hôm nay!
* * *
… Xe chạy, lúc chậm lúc nhanh trên đường 13. Con đường của những chiến công thời chống Mỹ, mà từng địa danh của nó đã đi vào thơ, ca của một “Miền đông gian lao mà anh dũng”. Và cũng chính con đường này, hàng hàng, lớp lớp những chuyến xe ngày và đêm đưa nhiều đoàn quân ra mặt trận Tây Nam. Nối tiếp trang sử hào hùng của nhiều thế hệ trước. Quốc lộ 13- như là một chứng nhân đưa và đón đoàn quân ra đi và trở về trong chiến thắng.
Con đường như một mũi tên mang trên mình lòng anh dũng và sự hiên ngang hướng thẳng ra chiến trường. Khi kẻ địch ngang nhiên xâm lấn vào thịt da của đất nước, giẫm đạp lên ruộng đồng của quê hương, giết hại đồng bào vô tội… Kẻ địch buộc Tổ quốc phải buông mũi tên này, sau nhiều lần cân nhắc. Bởi kẻ địch có một thời gian dài, là bạn của chúng ta. Mũi tên của Tổ quốc mang ký hiệu Quốc lộ 13, đi qua hai Tỉnh: Bình Dương và Bình Phước tiếp giáp với Huyện SaNoun thuộc Tỉnh Karatie của Campuchia.
Xe dừng lại ở ngã ba Lộc Tấn, hướng bên phải đi Bù Đốp- Bù Đăng. Hướng bên trái đi vào Thị trấn Lộc Ninh. Trên xe năm người lần lượt bước xuống. Họ chụp hình Nhà Tưởng niệm những Anh hùng Liệt sỉ hy sinh cho xứ sở này. Họ vào chợ mua nhang, đèn, hoa, quả, rồi cùng nhau trao đổi, nhìn ngắm xung quanh. Quanh chợ, những đôi mắt, ngạc nhiên, lạ lẫm nhìn họ. Họ là những người lính trở lại thăm chiến trường. Cùng nhau dâng những nén hương, dâng tấm lòng của họ đến những đồng đội đã nằm xuống. Cùng nhau tìm về nơi mà một thời bàn chân của họ từng dọc ngang trên đất nước này. Tìm về dấu chân của một thuở trẻ trai, dấu chân đầy sức sống, có khi còn bở ngỡ lắm mà bước vào nơi sinh tử.
Hoàng Sơn, Dũng tây, Tùng Quân báo, ba cái tên không lạ đối với anh em trên Trang Quân sử. Ba người tận tâm hướng dẫn tôi và Thắng Đồ bản trong chuyến đi này. Thắng Đồ bản, cái tên thì không lạ, như muôn ngàn cái tên khác để chỉ một con người. Nhưng còn hai tiếng “Đồ bản” thì khá lạ lẫm đối với nhiều anh em. Qua tìm hiểu, thì ra Thắng là người vẽ bản đồ cho Q16. Thắng có vẻ chậm rãi, hay trầm ngâm trước bạn bè, nhưng lại trở nên sôi nỗi khi cất lên tiếng ca, đặc biệt là bài “Ô sa vai chăn ti”. Phải chăng bài hát này đã gắn bó với Thắng trong quân ngũ? Anh nhập ngũ năm 1976, khi tròn 20 tuổi, xuất ngũ năm 1981.
Thắng và tôi hình như có cùng chung tâm trạng, khi cả hai đều là người lần đầu tiên trở lại chiến trường K. Xe qua Cửa khẩu Hoa Lư, dần tiến vào địa phận SaNoun. Hoàng Sơn- Dũng- Tùng thì cứ thi nhau kể về những lần đi trước. Chỉ riêng Thắng và tôi thì chăm chú nhìn sang hai bên đường, đôi mắt thì mở to, như cố tìm ra một điểm nào đó còn lưu lại dấu vết của chiến tranh, mà có sự gắn bó với chính mình.
Xe dừng lại Ngả ba SaNoun... Cầu ChhLong...
Đến Sông Tê, Thắng bước xuống xe, lặng lẽ nhưng nhanh chóng thẳng đến những trụ cầu còn lại, trơ trọi theo thời gian. Chiến sự nơi đây ác liệt lắm, với gương mặt đầy cảm xúc, Thắng chỉ nơi mà quả bom oan nghiệt đã cướp đi bao sinh mạng, kể lại sự hy sinh của những người còn rất trẻ tại chân cầu. Quả bom mà địch thả xuống, Q16 hứng chịu nhiều tổn thất, nằm bên trái cầu cũ hướng về Karatie.
Theo lời Hòang Sơn: Trận ném bom cầu sông Tê thì hai chiếc T28 bổ nhào cắt bom, sau đó nó vòng lại cắt bom lần hai. Có nghĩa là phải 4 trái. Tổng cộng hi sinh 63 người trong đó có ''phó chính ủy Q16, trước đó tôi lại nghe là tham mưu trưởng". Thắng sụt sùi, giọng run run, đôi mắt hơi hoe đỏ, làm cho tôi cũng thấy nghẹn ngào. Chúng tôi đi bộ quanh khu vực chân cầu cũ. Bước xuống bờ Sông Tê, nhìn con nước chảy xiết, nỗi nhớ thương da diết lại trào về.
- NHỚ một thời mà E174- Q16 cùng những đơn vị khác vượt qua con Sông này bằng một sợi dây thừng, mà Công binh đã buộc chặt hai đầu.
- THƯƠNG cho đồng đội mình đã hy sinh tại nơi đây, mà trong số đó, nhiều người còn khá trẻ, đa số lại là tân binh.
Ôi! Nhớ thương dâng lên theo hương khói.
Nhìn gương mặt thẩn thờ của Hoàng Sơn và Dũng khi hai em ngồi bên mé Sông Tê. vẻ mặt đườm đượm buồn. Năm trái tim hòa chung giòng cảm xúc, cảm xúc bồi hồi trước dấu tích của ngày xưa. Ngày xưa vẫn và mãi mãi còn lưu lại trong trái tim những người Cựu chiến binh.
Trời nắng và nóng lắm. Cái nóng hầm hập táp vào người. Tạo nên một cảm giác khi nhớ lại cái nắng và nóng ngày nào của đòan quân giữa trảng thưa, đồi trọc…
Cám ơn tấm lòng của những đồng đội hôm nay, các em này đã bỏ thời gian và công sức giúp chúng tôi trong chuyến đi này.
Chuyến đi với nhiều nỗi niềm của:
MỘT THỜI MÁU VÀ HOA