VT738 ơi!.
Mình là lính binh bét, dù trải qua vài chục trận đánh, bước qua được một chiến dịch, bước vào mùa chiến dịch thứ 2 đã có chút ít kinh nghiệm đánh ở đồng bằng Nam Lào, nhưng cũng chỉ là lính và chỉ biết chấp hành mệnh lệnh hành quân, phục vụ đánh và đánh thôi.…làm gì biết chuyện chính trị, ngoại giao, kinh tế, sách lược, chiến lược …hồi đó mà nói biết là mình chết liền (nói như bọn trẻ bây giờ); dù máy 2W luôn theo bên mình 24/24 giờ đấy, nhưng có thời gian đâu mà dò tin tức thời sự chứ, đi hành quân, đi phối thuộc các đại đội đánh liên tục; giờ nói đồng đội lại bảo tôi nói phét, có máy mà không mở đài mới lạ…thật sự 100% đấy đồng đội ạ.
Sau khi hết chiến tranh, nghe mới biết hiệp định ngừng bắn; ngồi ngẫm nghĩ lại mới biết những ngày tháng gian khổ nhất, đơn vị hy sinh nhiều nhất, cái sống không nghĩ đến, chỉ nghĩ bao giờ tới phiên mình chết đây – ý nghĩ chuẩn bị tư tưởng để chết này chỉ xuất hiện trong mùa chiến dịch thứ 2 này và duy nhất trong đời lính chiến của mình là cuối năm 1972 và đầu 1973 - chính là những ngày chuẩn bị ký kết hiệp định ngừng bắn; giờ mới thấm thía thôi, mới hiểu được lính ở các mặt trận phải đánh, đánh bằng mọi giá, đánh đến người cuối cùng cũng đánh, đánh để tạo ra tiến vang trên bàn đàm phán ở Pháp, đánh để đoàn đại biểu hai miền của ta có thế thượng phong đàm phán.
Vì sao

tiểu đoàn mình đánh liên tục không nghỉ cả 2 chiến dịch, vì sao một số đồng đội và mình còn sống cũng không hiểu nữa; Tiểu đoàn 3 tình nguyện bọn mình đã đánh ở Không Sê Đôn 3 tháng liên tục - cả ngày lẫn đêm ròng rã như bức thư mình viết về nhà cho ba má còn lưu giữ, thư viết vào ngày 19/8/1972; lúc đó mình đã kể trong thư cuộc chiến ác liệt như thế nào rồi; 3 tháng trời không nghỉ, hồi đó nếu “trời cho” con người đủ sức khỏe để đánh 24/24 giờ thì có lẽ bọn mình cũng hành quân để đánh 24/24 giờ quá; quân số chiến đâu còn hơn 20 thằng vẫn là một đại đội, vẫn nhận nhiệm vụ của một đại đội mà đánh.
Cuối 1972, địch nống ra lấn chiếm Xalavan, Paksong và vùng giải phóng; áp sát đường dây 559, địch bỏ Không Sê Đôn lại cho bọn mình; Lệnh Sư đoàn 968 điều tiểu đoàn 3 tình nguyện bọn mình đang đánh ở Không Sê Đôn ra Xalavan đánh tiếp với bọn chúng chứ không cho nghỉ, ở lại chốt giữ Không Sê Đôn ( vì trong 3 tháng bọn tôi đi đánh, Tiểu đoàn 5 và tiểu đoàn 6 của trung đoàn 19 bọn tôi và Trung đoàn 9 sư 968 vẫn nằm chốt giữ tại Paksong – Lào ngam và Xalavan; chỉ có tiểu đoàn 3 tình nguyện bọn tôi cùng trung đoàn 39 thuộc sư 968 đánh ở Không Sê Đôn).
Bàn giao cho Trung đoàn 39 chốt giữ và làm công tác dân vận ở không Sê Đôn, Tiểu đoàn 3 tình nguyện bọn tôi (được đổi tên thành tiểu đoàn 4 thuộc Trung đoàn 19) hành quân ra Xalavan đánh tiếp. Những trận chiến tiếp theo như một phần tôi đã viết, tiểu đoàn tôi đã hết sức mệt mỏi, không đủ quân số để đánh, nhưng vẫn phải đánh..
Đối phương như thế nào ư

kết hợp với mấy trung đoàn lính từ pakse ra, các Trung đoàn Thái Lan và Hoàng gia Lào đang quần đảo với tiểu đoàn tôi ở Không Sê Đôn cũng nhẩy cóc ra đây….bọn tôi cũng hành quân bám ra theo.…”trạng chết thì chúa cũng băng hà, dưa gang đỏ đít thì cà đỏ trôn” như các cụ đã nói - tôi nghĩ họ cũng mệt mỏi, chết chóc, mất quân số …y như bọn tôi thôi.
Lấn chiếm ra Xalavan lần này họ còn mất đi lợi thế - khả năng chi viện của pháo và máy bay ném bom bị hạn chế ( vì cạnh đường dây 559 lực lượng phòng không của ta mạnh và nhiều hơn khi họ đánh ở không sê đôn với bọn tôi); mặt khác Trung đoàn 9 và các tiểu đoàn 6, tiểu đoàn 5 của trung đoàn 19 của bọn tôi sau thời gian dài được nghỉ, chỉ đánh lẻ tẻ ít trận nên còn sung sức lắm, các đơn vị này không tham gia chiến dịch ở Không sê đôn nên tinh thần chiến đấu rất hào hứng phấn khởi. Anh em ở các đơn vị này có thể có nghe nói về đàm phán và chuẩn bị ký kết nên tâm trạng thế nào tôi không rõ; còn bọn tôi “mít đặc” chuyện ký kết hiệp định này.
Bên Trong C6 E9 và các tiểu đoàn 5, tiểu đoàn 6 của E19 còn được ăn tết…còn bên tiểu đoàn bọn tôi ư…anh em chỉ còn cái gùi lép kẹp - chỉ có tăng, võng; còn súng đạn quanh mình luôn đủ dùng thôi; quần áo bộ nghiêm bộ nghỉ cũng không có – khi giặt quần áo dài thì mặc đồ lót, khi giặt đồ lót thì mặc quần áo dài cứ thế…ba lô cũng không còn vì cuối trận chiến ở không Sê Đôn hậu cứ ở tiểu đoàn bộ bị tập kích, anh em nuôi quân ở đại đội 3 bị địch giết hết, ba lô đồ đoàn chúng đốt sạch. Nên “Trinh sát” thấy đấy - bên Trọng C6 Trung đoàn 9 và ngay Tiểu đoàn 5, Tiểu đoàn 6 thuộc trung đoàn 19 của bọn tôi cũng trả lời khác tiểu đoàn 3 tình nguyện bọn tôi là vậy; có lẽ bài sau tôi nói về cái đói, cái khát của bọn tôi ngày cuối năm – năm đến tết đến của năm 1972 -1973 vậy.
Ta và đối phương tinh thần và tâm lý chiến đấu như thế nào

– đồng đội hỏi có lẽ các phần viết của tôi đã đăng trước ít ngày đã phản ảnh một phần và một vài bài chuẩn bị gửi tiếp sẽ phản ánh cụ thể tinh thần ấy; đây có lẽ là câu hỏi tôi rất tâm đắc vì "đi guốc trong bụng" tôi - đúng theo tâm trạng người viết, cám ơn đồng đội.