Ra đa vô tuyến “Volga”
Quá trình chế tạo ra đa trong hệ thống cảnh báo tên lửa của Viện nghiên cứu khoa học thông tin liên lạc vô tuyến tầm xa được đề xuất thay thế “Dariyal”, đã xuất hiện đài ra đa “Volga” – được chế tạo trên cơ sở là phần tử của hệ thống Phòng thủ tên lửa thuộc đài ra đa vô tuyến cảnh báo sớm (từ xa) “Dunai-ZU”.
Khác với “Dariyal”, “Volga” hoạt động trong dải sóng desimet, bước sóng dài. Tuy nhiên có điện thế thấp hơn (?) và tương ứng là tầm phát hiện mục tiêu kém hơn. Có thể, trước đó đã xác định vai trò đài ra đa cảnh báo tên lửa cơ sở thế hệ mới là “Dariyan”, không phải “Volga”. Mặc dù vậy, đã tiếp nhận quyết định xây dựng một trạm ra đa trang bị “Volga”. Việc xây dựng bắt đầu năm 1982 ở khu vực làng Gantsevichi ở Belarus (cách thành phố Baranovichi 48 km về hướng đông nam). Theo kế hoạch lúc đầu, đài ra đa vô tuyến sẽ được khai thác sử dụng vào năm 1987.
Các công việc chế tạo dòng ra đa “Volga” được triển khai theo kết quả nghiên cứu dự án năm 1976-1977.
Năm 1981, tổng công trình sư chế tạo đài ra đa “Volga” là Alecsandr Musatov, còn năm 1982, đề án sơ bộ đầu tiên của dòng ra đa này đã hoàn thành. Tương ứng với đó là nghiên cứu và chế tạo loạt ra đa vô tuyến số hóa dạng rắn với khả năng điều biến tần số trong phạm vi bước sóng rộng và làm việc trong hai dải sóng. Sự điều khiển các modul phát và thu trong các ra đa vô tuyến này dự định thực hiện với sự hỗ trợ của gương ăng ten lắp trong ra đa, còn việc sửa chữa tập trung sẽ được thực hiện trong xưởng riêng. Toàn bộ những vấn đề trên là một phần của hệ thống dự án nhằm làm rõ vai trò và vị trí dòng ra đa “Volga” trong hệ thống cảnh báo tên lửa.
Đối với nước ngoài trong những năm 1970-80, đã có kế hoạch rằng đài ra đa “Volga” sẽ giám sát việc phóng các tên lửa đạn đạo từ Trung Quốc: khu vực xây dựng được chuẩn bị ở tỉnh Byska (Altai). Sau đó, khi quan hệ hai nước “ấm lên”, việc xây dựng bắt đầu triển khai ở Baranovichi để giám sát phóng tên lửa đạn đạo “Pershing” từ Tây Đức, nhưng sau đó, Gorbachev đã ra lệnh dừng xây dựng.
Năm 1982, dự án sơ bộ đầu tiên về phát triển hệ thống cảnh báo tên lửa đã được nghiên cứu và trong đó, làm rõ hình dáng hệ thống vũ trụ toàn cầu phát hiện toàn bộ các kiểu tên lửa đạn đạo chiến lược trên toàn cầu, không hướng vào việc kiểm soát các khí tài vô tuyến đường chân trời với tính toán là tên lửa đạn đạo “Pershing-2”, đã đề xuất chế tạo 4 đài ra đa vô tuyến điện thế thấp “Volga-M”.
Ngày 20 tháng 8 năm 1984, sau khi làm rõ hình dáng đài ra đa theo hướng đơn giản, giá thành thấp được giao cho Tổng công trình sư Stanislav Mironov và tiếp nhận quyết định chế tạo ra đa “Volga” đầu tiên cảnh báo nguy cơ tên lửa từ phía tây ở khu vực thành phố Baranovichi. Đối với mục đích này, ở xưởng chế tạo xe máy Dnepropetrov đã xây dựng các xưởng vi điện tử riêng để lắp các modul ăng ten ra đa vô tuyến. Đồng thời, cũng lên kế hoạch triển khai bổ sung đài ra đa “Volga” gần Komsomol-na-Amur và Sevastopol.
Đầu những năm 1980, gần làng Gantsevichi đã bắt đầu chuẩn bị bãi để xây dựng đài ra đa mới. Năm 1986, đã bắt đầu xây dựng một cách nguyên tắc đài ra đa “Volga” số hóa dạng rắn mới. Đài sẽ giám sát các cuộc phóng tên lửa “Pershing” triển khai ở Tây Đức và các cuộc phóng tên lửa đạn đạo khác từ tầm 4800 kilomet, tức là toàn bộ Châu Âu. Trung tâm được lên kế hoạch đưa vào hoạt động năm 1989.
Từ năm 1991, việc xây dựng đài bị chính phủ Belarus đóng băng (ngừng xây dựng), nhưng sau đó khởi động lại. Từ năm 193, việc xây dựng thực tế ngừng hẳn do không đủ tài chính và không đạt được thỏa thuận hoạt động giữa bên đặt và các công việc của nhà thầu xây dựng. Kết quả là khí tài sau thời gian dài nằm trong kho đã bị hỏng. Sau đó, có câu hỏi về thay thế nó, yêu cầu nhiều thời gian và số tiền lớn.
Tháng 12 năm 1994, đài lần đầu tiên được mở trong quá trình thí nghiệm bức xạ.
Theo kết luận mùng 6 tháng 1 năm 1995, hợp đồng giữa Nga và Belarus, toàn bộ tài sản (bất động sản) thuộc Trung tâm kỹ thuật vô tuyến độc lập “Baranovichi” sẽ được bàn giao dần cho phía Nga để sử dụng trong 25 năm mà không cần trả các loại thuế. Chính quyền Belarus cũng không thu tiền sử dụng các kênh thông tin liên lạc.
Trong nhiều năm, công trình có khả năng hoạt động kỹ thuật cao, tuy nhiên tài chính trang bị tiếp cho nó thực tế không được thực hiện.
Từ tháng 11 năm 1998, Nga bắt đầu xây dựng trung tâm kỹ thuật vô tuyến độc lập ở Baranivichi. Cuối năm 1998, các công việc xây dựng, nếu tính cả một số cơ sở hạ tầng về cơ bản đã hoàn thành. Năm 1998, tài chính được cung cấp cho việc lắp và sửa chữa, hiệu chuẩn trang thiết bị, kiếm tra tình hình kỹ thuật để đưa vào trực ban chiến đấu trong hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga.
Năm 1998, Tư lệnh tên lửa chiến lược Yakovlev đã tuyên bố: “Trong thời gian xây dựng đài ra đa ở Belarus, chúng tôi sẽ sử dụng một số tiền vào mục đích này để thực hiện chức năng tương tượng như đài ra đa ở Skrunda. Chúng tôi thường xuyên tiến hành nhiệm vụ kép. Còn hiện nay, chúng tôi sử dụng nó để giải quyết nhiệm vụ cụ thể”.
