Cõi đời hư thực

[hoi_ls]

Địch tổ chức tiếp đợt tấn công. Lần này chúng đặt một khẩu M60 ở bìa rừng cánh trái, hai khẩu M79 ở giữa và cánh phải bắn như vãi đạn vào trận địa, để bộ binh tiến vào. Mình đã cho gài tất cả 19 quả đạn cối 60 làm mìn dưới giao thông hào, và cho bộ đội rút ra ém hai bên trận địa. Chỉ để lại một chiến sĩ vừa đánh vừa rút.
   Địch hô xung phong, nhưng rất dè dặt đổ bộ vào trận địa. Đạn cối 60 bắt đầu nổ. Quả nọ nối tiếp quả kia. Đất khói tung bụi mù. Tụi mình từ hai phía lao ra vừa bắn, vừa nhảy xuống giao thông hào đánh giáp lá cà. Đánh kiểu này giỏi nhất là Lộc. Hắn tả xung hữu đột, thọc lê vào bụng thằng này, rút ra dộng báng súng vào mặt thằng kia. Một thằng ngụy cao to, súng có lê sáng bóng, nhằm lưng Lộc lao tới. Mình hét. Lộc quay ngoắt lại, vừa lúc chiếc lê nhọn hoắt chĩa thẳng vào ngực Lộc. Lộc lựa người, thụp xuống, vuốt một đường lê xuyên từ ức ra lưng tên ngụy, uỵch. Một tốp, ba tên khác, mặt như bò điên; lưỡi lê tuốt trần, vừa hét vừa lao đến, toan xuyên táo cả mình và Lộc. Lộc vẫn loay hoay gỡ mũi lê giắt vào ức thằng giặc. Nguy hiểm, gần quá. Nhanh như điện, mình lao lên chặn lại, rồi ngã ngồi, cầm báng súng quay tròn một vòng, rê lưỡi lê khứa một vệt ngang bụng, làm hai thằng ngã nhào. Cồn một tên lao tới, giơ cao khẩu súng có chiếc lê đen ngòm, bổ xuống lưng Lộc. Mình chỉ kịp thét lên:

   - Lô... Lộ... ộc!...

Chị Mạ đọc đến đây, anh Củng ở trên giường bỗng hét theo "Lộc", và toàn thân rung lên như bị điện giật. Mồ hôi trên mặt anh vã ra. Anh từ từ mở mắt.

- Tỉnh rồi! Bố tỉnh rồi, mẹ ơi - Quế vừa reo vừa cầm lấy tay bố.

Anh Củng đã tỉnh, ngơ ngác nhìn Quế, nhìn chị Mạ, lơ ngơ nhìn xung quanh như rất xa lạ.

- Cho tôi hớp nước.

Chị Mạ vội lấy ly nước đưa cho Quế để cho bố uống. Được vài ngụm, anh Củng lắc đầu. Chị Mạ chạy ra gian ngoài vắt ly nước cam mang vào, nói với Quế:

- Con để đấy, đi tìm ngay cô Bằng cho mẹ. Nhanh!

*

Trước mắt anh Củng toàn những người xa lạ. Người thì gọi anh Củng là anh, người lại gọi là bố. Cái trạm quân y này xem ra cũng khá tươm. Nhưng sao nhà y mà không có ai mặc áo blu trắng, cũng không thấy ai mặc quân phục. Củng vẫy một cô mặc thường phục, đứng tuổi, trông có vẻ hiền lành và tận tụy đến, bảo:
 
- Đồng chí cho tôi xuất viện, về đơn vị chứ? Tôi khoẻ rồi.

Để chứng minh mình đã khoẻ, anh Củng ngồi dậy giơ hai tay ra phía trước, nắm lại và lên gân.

- Em đây, Mạ đây mà, đồng chí nào đâu, anh Củng - Chị Mạ ghé sát vào mặt anh Củng nói.

Anh Củng nhìn chị Mạ ngỡ ngàng:

- Mạ... đồng chí Mạ cho tôi xuất viện chứ?

Chị Mạ ngẩng lên nhìn chị Bằng, nhìn con gái. Cả ba người nhìn nhau ngạc nhiên, giữa họ là một dấu hỏi.

Quế ngồi xuống giường cầm lấy tay bố:

- Bố ơi, con đây mà. Quế, con gái của bố, bố có nhớ không ạ?
 
Anh Củng giật khỏi tay Quế, quắc mắt:

- Quân đội, cứ bố bố con con, đánh đấm gì. Đồng chí rõ chưa? - Rồi nhướng lên nhìn Bằng và Mạ, giọng van vỉ - Tôi xin các đồng chí, cho tôi xuất viện. Đơn vị hy sinh hết rồi, tôi van các đồng chí...

Bằng buộc phải đứng nghiêm, giọng đanh như một mệnh lệnh:

- Đồng chí Củng! Tôi yêu cầu đồng chí yên tâm điều trị. Khi nào khỏi hẳn, tôi đồng ý mới được xuất viện. Rõ chưa?

Anh Củng ỉu xìu từ từ nằm xuống giường, miệng lẩm bẩm:

- Củng... Củng nào nhỉ?

[hoi_ls]

Chị Bằng kéo chị Mạ và Quế ra phòng ngoài bàn bạc. Theo Bằng, anh Củng có hiện tượng mất trí nhớ hoàn toàn. Nếu chỉ mất trí nhớ, mà hết những cơn điên khùng thì còn đỡ. Chỉ lo còn cả hai sẽ khó khăn biết nhường nào, Bằng bảo:

- Trước mắt tiếp tục điều trị, bồi dưỡng lấy lại sức khoẻ. Rồi ra để tao tính…

Mạ:

- Tao nghĩ, chả còn cách nào hơn là phải gợi lại quá khứ. Tất nhiên phải bằng nhiều cách. Để tao thử.

Chị Mạ sai Quế mở tủ lấy ra một tập album ảnh gia đình. Chị lấy hai tấm ảnh bố mẹ anh Củng mang vào, vực anh dậy hỏi. Anh Củng cầm hai tấm ảnh ngắm nghía, trả lời:

- Đây là ảnh bố mẹ tôi. Các đồng chí lấy ở đâu?

Chị Mạ rút tiếp tấm ảnh tiểu đội của anh Củng chụp trước khi đi "bê"... Anh Củng vồ lấy xem thích thú và chỉ từng người nói:

- Đây là Lộc, cây cười. Đây là Luyện, còn đây là...

Anh chỉ từng người và gọi tên họ. Nhưng đến khi chị Mạ chỉ vào Quế hỏi, thì anh Củng lắc đầu:

- Tôi không biết.

Chị Mạ lại bảo Quế lấy cuốn nhật ký. Chị lật vài trang và nâng lên đọc thử.

… Khi còn nằm trong hầm, biết sau trận này Luyện sẽ về làm trợ lý tuyên huấn của sư đoàn, tranh thủ lúc vắng bom đạn, Lộc phịa một câu chuyện để bôi bác Luyện. Hắn kể: "Lần đó Luyện ta dẫn tổ văn nghệ của trung đoàn đi hội diễn ở sư đoàn. Vì đường xa, lại trăm thứ bà giằn, nên các cô quên phéng mấy cặp xu chiêng làm mồi. Đến tiết mục múa hát bài: Hoa đẹp Chăm Pa, thì gay quá. Con gái múa mà không có xu chiêng thì ôi thôi, không thể "ngửi" được. "Có mỗi cái việc quan trọng số một lại quên". "Thì em cứ tưởng cái Loan nó cầm rồi". "Tao biết đâu đấy". "Mỗi đứa một cái, bảo giặt phơi cho nỏ. Chả đứa nào xem". "Thôi được, thế này vậy". Luyện xé tờ báo vo tròn thành một cục, nhét thử vào trong ngực, nắn nắn, vỗ vỗ mấy cái. "Ơ, thế mà lại đẹp. Có thế chứ. Cái khó ló cái khôn. Khẩn trương, mỗi cô hai nắm. Tôi làm, các cô tự nhét vào". Đến khi lên sân khấu, múa được nửa bài, có một cô chắc là lép quá nên "xu chiêng báo" tụt dần sắp rơi ra. Vậy mà cô gái không hay biết, vẫn vô tư múa. Chỉ lát nữa, báo rơi xuống sàn diễn thì... ôi thôi. Nghĩ thế, một cô trong tốp múa liền nảy ra sáng kiến để mách bạn bằng cách chêm vào lời hát: "Hoa đẹp Chăm Pa... báo rơi ra rồi...".

Nghe đến đây, anh Củng phá lên cười, phân trần với mọi người:

- Trận ấy Lộc và Luyện đều hy sinh, các đồng chí ạ. Lộc bị một thằng địch dùng lê xuyên từ vai phải xuống sườn trái. Khi rút lưỡi lê ra, máu phun thành tia lên trời, rồi rơi xuống đất như một dấu hỏi. Lỗi cũng một phần do tôi. Trận đó cả trung đội hy sinh hết, chỉ còn mình tôi sống sót. Đau đớn quá. Một mình tôi với một đống súng đạn thu được của địch, tiếp tục chiến đấu, đánh lui bốn đợt tiến công, diệt thêm 63 tên địch, giữ được trận địa hai ngày nữa, tới khi đơn vị đến ứng cứu cũng là lúc tôi bị thương nặng.

Xuất viện, tôi được đi dự Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua Miền. Tại đại hội, tôi được tuyên dương Anh hùng. Trời ơi! Anh hùng phải là những người bị vùi lấp dưới hào kia chứ! Anh hùng phải là Lộc, là Luyện. Tôi đã được sống, lại còn được phong Anh hùng. Danh hiệu sống là quý lắm rồi.

Chị Mạ đỡ anh Củng nằm xuống, bảo:

- Tôi với đồng chí này (chỉ vào Quế) là y tá và hộ lý trực tiếp phục vụ cho đồng chí. Từ bây giờ, đồng chí phải chấp hành tôi rõ chưa?

Mạ, Bằng và Quế bước ra ngoài, họ nhìn vào mắt nhau tìm đáp số. Quế vừa lo, vừa sợ. Bố cô cứ như một vị hung thần ở trong nhà. Khi thì gần gũi thân thương, khi lại xa lạ, thần bí và đáng sợ. Bằng tuy là bác sĩ, nhưng không phải chuyên khoa thần kinh nên cũng chưa dám kết luận. Chị lúng túng thực sự. Chỉ có Mạ, có vẻ tự tin quả quyết anh Củng chỉ bị xoá trí nhớ hiện tại. Còn quá khứ trong cuộc đời chiến đấu anh lại nhớ như in, nếu khéo gợi lại. Bằng bảo, thế là bệnh tâm thần. Mạ không đồng ý, nói:

- Không phải tâm thần. Cũng không phải là mất hẳn trí nhớ. Nó là một loại bệnh... tớ khó giải thích lắm. Nó từa tựa như là hoang tưởng. Cũng chưa hẳn. Cậu cứ yên trí đi, tớ sẽ có "phác đồ" điều trị. Cậu giúp đỡ về mặt sức khoẻ cho anh ấy, thế nhớ.

[hoi_ls]

*

Anh Củng nhỏm dậy lang thang đôi mắt khắp gian phòng, rồi nói:

- Đồng chí cho phép tôi được đi dạo chứ?

Chị Mạ dìu anh Củng đi dạo ngoài sân. Đến chỗ cây chanh, chị hỏi:

- Anh Củng còn nhớ ai trồng cây chanh này không?

Cây chanh anh Củng mang ở huyện đội về trồng cách đây ba năm. Hai năm nay về mùa xuân hoa chanh nở tím ngắt góc vườn, quả sai như táo lai. Anh Củng thích lắm, chả ngày nào không ngắm. Vậy mà nghe chị Mạ hỏi, anh lắc đầu:

- Tôi không biết.

Chị Mạ lấy ghế cho anh ngồi. Chị đứng phía sau tỉ tê gợi chuyện. Thấy cây đu đủ cuối vườn lủng lẳng quả trông như bầu vú mẹ, anh Củng bảo:

- Năm ngoái, tôi chống càn ở chiến khu Đ, ăn đu đủ thoải mái. Vượt ra ngoài lộ, khu vực Định Quán, đu đủ nhiều vô kể, quả nào cũng to như trái mít.

Rõ ràng anh Củng đang sống ở thời quá khứ. Anh vẫn quan niệm đây là quân y viện ngoài mặt trận. Anh không còn nhớ đến vợ, đến con, đến ngôi nhà thân yêu - tổ ấm gia đình hiện tại. Chị Mạ cảm thấy tui tủi, ôm mái đầu anh kéo vào lòng. Anh Củng chợt đứng dậy, quay lại:

- Đồng chí không được làm thế. Tôi đã có vợ, có con ở miền Bắc rồi.

[hoi_ls]

10

Hai ngày nay anh Củng sống trong tâm trạng bồn chồn lo lắng. Chiến dịch sắp mở màn, nhiệm vụ đơn vị giao cho anh còn dang dở, mà lại bị thương nằm trong bệnh viện. Mà sao cái bệnh viện kỳ quái chỉ có mỗi mình anh là bệnh nhân. Thầy thuốc chỉ có ba người. Cô bác sĩ hầu như vắng mặt, mỗi ngày chỉ xuất hiện một lần, khi buổi sáng, lúc buổi trưa, khi buổi tối, rất vô kỷ luật. Nhất là cô y sĩ tên Mạ, chăm sóc thì cũng chu đáo tận tình đấy nhưng hay ấm a ấm ớ. Các cô sống ở chiến trường lâu, không có chồng con là chúa ghê gớm. Anh thương binh nào yếu bóng vía, lơ mơ là vào tròng ngay. Nghe nói năm ngoái ở một trạm quân y, có cô nuôi quân tán tỉnh một cậu thương binh. Cậu ta tưởng bở cứ vô tư "quỳ hai gối, chống hai tay". Đang lúc lên mây, thì cô gái kêu cứu. Anh chàng chợt tỉnh, bỏ chạy, nhưng không sao bứt lên được. Một chiếc ruột tượng để đựng gạo đã được vòng lên buộc chặt. Mọi người nghe kêu cứu, ập đến. Rõ ràng "trai trên gái dưới" không cãi được. Biên bản được lập. Anh chàng bị lãnh đạo gọi lên: "Một là... sẽ... Hai là... sẽ...". Anh chàng buộc phải chọn "một là cưới cô gái làm vợ". Sống trong trạm quân y hẻo lánh này, chỉ có mỗi mình Củng là nam giới, nên cần phải cảnh giác cao độ, cũng chả biết đâu được.

Củng sốt ruột, bật khỏi giường tha thẩn ngoài sân, dõi mắt về phía tây. Phía ấy là thị xã Tây Ninh, là ngôi nhà má Bảy. Ở đấy, Củng đã cùng cơ sở của ta chuẩn bị đầy đủ cho một trận tiến công lớn. Theo kế hoạch, đêm nay Củng đón sáu đồng chí biệt động ra sư đoàn để dẫn các mũi tấn công đánh chiếm mục tiêu. Củng không về được. Ai sẽ đưa các đồng chí ấy đi? Ai sẽ dẫn đường cho sư đoàn vào trận? Phương án tác chiến của sư đoàn sẽ bị đảo lộn. Và chưa biết chừng vì thế mà máu sẽ đổ, chiến thắng không giành được. Trời ơi! Kỷ luật là sức mạnh của quân đội. Kỷ luật lại cần được coi trọng hơn ở mặt trận. ờ mà mình có vết thương gì đâu nhỉ? Mà sao họ cứ bắt mình nằm đây điều trị. Vô lý! Chiến trường đang cần mình từng giờ, từng phút. Trận chiến đấu chuẩn bị mở màn, vậy mà... không thể được, mình phải chuồn khỏi cái trạm quân y đầy cạm bẫy này thôi, để trở về đơn vị.

Củng ngó vào bếp, liệng ra vườn, vào trong nhà... không có ai. Chắc là ba cô quân y vô kỷ luật, suốt ngày mặc thường phục vào rừng rồi, hoặc chơi bời, tán tỉnh đâu đó. Phải chớp thời cơ biến ngay. Nghĩ thế, Củng cảm thấy hưng phấn, tủm tỉm cười một mình và a lê... chuồn thẳng.

Ra tới đầu làng, Củng trông thấy mấy người đàn bà đi chợ về. Họ đi chợ Long Hoa đấy mà. Chợ Long Hoa ở phía cuối đường kia, vậy thì Toà thánh Tây Ninh sẽ ở phía này. Nhà má Bảy ở kế đó. Củng quyết định nhằm hướng Toà thánh dấn bước. Ra đường, điều cần nhất không được lên tiếng. Lên tiếng sẽ bị lộ. Có một tốp ba người đeo súng đang đi lại (dân quân đi tập), Củng dừng bước. Có lẽ bọn dân phòng đi tuần tra, hay đi lùng sục Việt cộng? Chết cha rồi, mình không có một thứ giấy tờ gì trong người, không khéo bị bắt. Tất nhiên, mình không sợ bị bắt, không sợ chết. Nhưng lúc này cần phải sống. Có sống mới tiếp tục chiến đấu. Cách mạng chưa cần mày hy sinh đâu Củng. Chạy! Không được. Đạn nó nhanh hơn mình. ẩn nấp thôi. ở đâu bây giờ? Dưới ruộng mạ? Trống quá. Xuống bờ mương? Cũng thế. Đành phải chui vào cái cống này vậy.

Chị Mạ ở chợ về không thấy anh Củng đâu. Chị hoảng hốt bổ đi tìm khắp nơi. Chị ngó xuống giếng, vào bể nước, nhao cả xuống ao mò... cũng không thấy. Gặp mấy bà đi chợ về hỏi, họ bảo có thấy chú ấy đi ra phía đầu làng. Mạ để nguyên quần áo ướt chạy đi. Khổ thân cho chị, hai ngày nay thấy anh Củng khỏe lại, chị chỉ tạt ra chợ làng cách nhà vài trăm mét mua chút thức ăn trưa. Ngờ đâu đúng lúc đó, anh Củng bỏ đi. Không khéo lại ra đường chặn ô tô, xe máy "đánh" cũng nên. Ra đến đầu làng chị Mạ gặp mấy đứa trẻ hớt hải chạy về tìm chị:

- Cô Mạ, chú Củng chui vào trong cống. Các chú dân quân bắt ra không được. Các chú ấy bảo cô phải ra ngay.

Anh Củng chui vào trong chiếc cống nhỏ tiêu nước. Cũng may về mùa khô, nước cạn còn hở một phần ba. Bà con xúm đến gọi ra nhất quyết không ra. Các chú dân quân giơ súng dọa, anh Củng lại càng "thà chết chứ quyết không đầu hàng".

Chị Mạ ào xuống miệng cống, quỳ dưới nước gọi:

- Anh Củng! Em đây mà, Mạ đây mà.

Từ trong cống nước rùng rùng chuyển động. Có lẽ anh Củng chuẩn bị bò ra. Chờ mãi vẫn không thấy gì, chị Mạ lại gọi:

- Đồng chí Củng hãy chấp hành mệnh lệnh, về ngay quân y điều trị.

Mọi người đứng trên bờ không hiểu gì bật cười. Chị Mạ hỏi mấy chú dân quân:

- Các chú nhìn thấy nhà tôi chui vào đây à?

- Vâng ạ.

Chị Mạ toan bò vào, thì từ trong cống anh Củng bỗng vọt ra, miệng hô "xung phong", tay cầm một hòn gạch tung vào đám đông, rồi nhảy lên bờ nắm chắc hai tay trước bụng, miệng "pằng pằng". Mọi người sợ, xoé ra. Có người ngã bổ ngửa. Anh Củng "xé vòng vây" chạy một mạch vào làng...

Chị Mạ hớt hải chạy theo sau, vừa chạy vừa gọi, móng chân vấp phải gạch bật máu. Đau lắm nhưng chị phải cố. Về tới nhà anh Củng chui vào trong buồng nhảy lên giường, để nguyên bùn nước, kéo chăn đắp, nhắm mắt giả vờ ngủ.

Chị Mạ bước vào nhìn chồng vừa thương, vừa giận. Song cũng phải nén, nói một câu:

- Đồng chí Củng vô kỷ luật, bỏ bệnh viện đi, như thế là không tốt nhớ.

Anh Củng mở mắt, ngồi dậy giọng van vỉ:

- Chiến dịch sắp nổ súng rồi. Tối nay tôi phải đón các đồng chí biệt động về đơn vị. Đồng chí cho tôi xuất viện về nhà má Bảy. Tôi xin đồng chí đấy.

Chị Mạ hiểu, cần phải từ từ dẫn anh đi từ quá khứ đến hiện tại một cách khéo léo, may ra có thể trở lại bình thường được.

[hoi_ls]

*

Cho đến bây giờ, Củng vẫn còn nhớ cảm giác bàn tay Tư Hiền ấm áp trên bàn tay của anh. Lúc đó trên mặt đất vang lên một loạt tiếng súng nổ. Lại có tiếng đổ vỡ, loảng xoảng ở trên nhà. Tiếng giầy đinh, tiếng hô hét.

   - Việt cộng! Đ.má, Việt cộng cái. Tao nhìn thấy nó chui vô chuồng bò.

Tim Củng thót lên, tay vội quơ cây súng. Một con gián bò từ báng súng ruốt lên cánh tay, rồi mặt và lao phực xuống đất.

Trên mặt đất có tiếng cười ha hả. Một giọng lè nhè:

   - Chu cha, Việt cộng cái đẹp quá ta. Đã lâu ta chỉ thèm được ngủ với một con Việt cộng.

   - Nó là đứa cháu bên ngoại của tui dưới Long Thành lên chơi, chứ Việt cộng, Việt kiếc gì? - Tiếng má Bảy điềm tĩnh.

   - Nếu còn trinh thì đó là Việt cộng. Nếu hổng còn, thì tui trả lại bà... ha hả. Lột nó ra, trói nó lại để tao cho máy của tao vào thanh tra!

Tiếng hét của Tư Hiền như nhói vào óc. Củng nghiến răng ghì chặt khẩu AK. Làm thế nào bây giờ? Tiếng la hét, tiếng chửi rủa, tiếng cười nha nhả. Má Bảy la lớn:

   - Bớ bà con, chúng nó hiếp cháu tôi!

   - Trói con mụ già, nhét đất vô mồm cho tao.

Tiếng ùng ục từ miệng má Bảy. Tiếng huỳnh huỵch từ cuộc vật lộn, tiếng thét thảm thương của Tư Hiền. Củng không chịu nổi. Máu như dồn ứ lên não, phọt ra hai mắt. Tay run và bất ngờ như chiếc lò xo, Củng bật nắp hầm lao lên. Hai loạt đạn đầu, bốn thằng đứng vòng ngoài ngã nhào. Một loạt tiếp theo, ba thằng xô vào góc nhà bị tiêu diệt. Tư Hiền bị tên chỉ huy hùng hục cày xới trên tấm thân trắng ngần của cô. Thuận tay Củng vuốt khẩu AK cầm nòng, dộng báng vào đầu thằng chỉ huy. Cái đầu nó cong lên, rồi sụp xuống mặt Tư Hiền, hai tay bấu chặt lấy vai cô, cặp mông co rúm. Một đường rung từ mông chạy rần rật tới gót chân. Không hiểu sao lúc đó, Củng lại đứng lặng như người trút xác. Và cũng vì thế, nên một loạt đạn AR15 của một tên lính núp ở góc buồng xuyên dọc sườn trái, làm Củng bị gãy hai xương sườn, vỡ một phần lá lách vài chấn thương não, má Bảy cũng bị một viên xuyên óc.

Bà con kéo đến đông lắm, gỡ xác thằng chỉ huy khỏi Tư Hiền. Toàn thân cô bầm giập. Từng tia tinh trùng của tên giặc phọt ra trắng đục, đặc queo dây đầy bụng, đùi Tư Hiền; ở hậu môn hắn cũng lòi ra một đụn cứt. Mặt Tư Hiền loang lổ máu. Cô co dúm người xô vào góc nhà nhìn mọi người hoảng sợ. Có lẽ sự việc xảy ra quá nhanh, quá bất ngờ và quá kinh hoàng khiến cô chưa thể chuyển trạng thái bình thường ngay được. Tuy có vết thương vào sọ não, nhưng lúc đó Củng còn tỉnh táo đủ nhận biết Tư Hiền còn quá trẻ, chỉ độ mười bảy tuổi. Lẽ ra Củng phải đội hầm lên sớm hơn một chút thì đâu đến nỗi để Tư Hiền bị làm nhục.

Chị Mạ ngừng đọc, nhìn anh Củng. Chị quyết định đọc lướt để dẫn anh nhanh chóng đến được hiện tại. Có thể phương án của chị Mạ có kết quả. Anh Củng có vẻ chăm chú lắng nghe và hòa nhập vào không khí câu chuyện quá khứ.

[hoi_ls]

*

- Bố ơi, bố thấy trong người thế nào ạ?

Quế nhẹ nhàng ngồi xuống giường. Không ngờ anh Củng ngồi bật dậy nhìn Quế ngạc nhiên hỏi lại:

- Đồng chí ở ngoài Bắc mới vào? Như thế là Sài Gòn đã giải phóng, miền Nam đã hoàn toàn giải phóng, phải không đồng chí?

Chị Mạ nghe anh Củng hỏi con gái, liền vội vàng bước vào trả lời thay:

- Đúng, miền Nam đã hoàn toàn giải phóng. Đất nước đã thống nhất. Nhưng đồng chí bị thương, vết thương rất nặng cần phải được điều trị lâu dài.

Bóng anh Củng được ánh điện in lên tường, cái đầu lắc lư trông như phim hoạt hình. Một con muỗi lang lảng trước mặt, Quế giơ hai bàn tay đánh vào nhau kêu đét, làm con muỗi chết không còn xác. Anh Củng nhìn hai bàn tay con gái cho đến khi nó trở lại vị trí cũ, rồi mới nhìn chị Mạ nôn nóng hỏi:

- Đồng chí có biết cô Tư Hiền sức khoẻ hôm nay thế nào?

Chị Mạ nhớ ngay đến cô Tư Hiền, nhân vật trong nhật ký mà chị đọc cho anh nghe tối qua, chị trả lời:

- Tư Hiền đã khoẻ rồi. Giờ cô ấy về Thành Đoàn công tác.

- Tây Ninh giải phóng rồi chứ? - Anh Củng hỏi dồn dập - Đồng chí có biết đơn vị tôi hiện đóng quân ở đâu?

Chị Mạ nghĩ ngay đến việc đưa nhanh anh về thực tại. Chị ngồi xuống bên anh, giọng ấm áp:

- Tây Ninh đã giải phóng rồi. Đơn vị đồng chí hiện đang đóng quân ở Trảng Lớn. Đồng chí bị thương gãy hai xương sườn, giập lá lách và chấn thương sọ não. Ở bệnh viện của Miền, các bác sĩ đã chữa lành vết thương cho đồng chí. Riêng lá lách còn phức tạp, nên đã chuyển đồng chí ra Bắc điều trị. Bây giờ quân đội tạm đưa đồng chí về gia đình, tức là về quê của đồng chí an dưỡng, có bác sĩ Bằng đi theo để chăm sóc. Đây là nhà của đồng chí.

- Nhà của tôi! Vợ và con gái tôi đâu?

- Cô Mạ vợ anh và con gái anh sang bên ngoại đám giỗ, nhờ chúng tôi trông nhà... Bác sĩ Bằng dặn, bây giờ anh phải ngủ, sáng mai tỉnh dậy bác sĩ Bằng sẽ cho anh gặp vợ và con.

Chị Mạ quay trở ra, chọn một lọ thuốc trong hộp thuốc. Chị mở lọ, lôi túm bông, rồi đổ ra lòng bàn tay, nhón lấy hai viên thuốc cho anh Củng uống.

Anh Củng ngoan ngoãn làm theo lời chị Mạ. Khi anh Củng đã yên ấm trên giường, chị Mạ tắt điện kéo con gái ra ngoài.

- Mẹ cho bố uống thuốc gì hả mẹ?

- Thuốc ngủ.

Trở lại phòng ngủ của Quế, hai mẹ con ngồi xuống giường. Chị Mạ quành hai cánh tay gỡ búi tóc thả ra. Mớ tóc đen nhánh được giải phóng, vỡ oà chảy tràn xuống vai nhẹ nhõm. Quế hỏi:
 
- Bây giờ làm thế nào, hở mẹ?

- Mẹ đang nghĩ đây. - Vừa nói chị Mạ vừa ngả lưng xuống giường - Tối nay, hai mẹ con mình ngủ với nhau.
Quế đứng dậy cởi bỏ bộ đồ ngoài treo vào giá áo, lấy bộ đồ ngủ mỏng như lụa, màu da trời mặc vào.

Thoáng chốc, cô đã hoá thành nàng tiên trong ảo mộng. Bóng cô thấp thoáng dập dờn như mây bay. Khi đã rúc mái đầu vào nách mẹ, tay phải luồn vào giữ bầu vú của mẹ, Quế mới buông một nhịp thở và cảm thấy yên ấm như thuở còn thơ ấu.

- Cha bố cô. Có phúc đã có con bồng, con bế... còn sờ vú mẹ.

Quế lại rúc sâu thêm vào nách mẹ, bàn tay cô day mạnh lên bầu vú tuy không còn rắn cứng nhưng vẫn còn đầy đặn. Bầu vú của mẹ cô - bầu vú đã nuôi cô lớn lên. Quế nghĩ, tạo hoá ban cho người phụ nữ đôi bầu vú thật kỳ diệu. Nó là món quà tuyệt diệu của tình yêu, là kho báu của con trẻ, là đồ trang sức của phái đẹp và hơn thế nữa là sức sống của nhân loại. Sức sống, tuổi xuân, sức khoẻ, sự cống hiến của người phụ nữ được thể hiện nơi bầu vú của mình. Cặp vú càng tươi trẻ bao nhiêu, thì sự cống hiến của nó càng nhiều bấy nhiêu. Mỗi lần cho người mình yêu, mỗi lần sinh con, nuôi con cặp vú phải gồng lên căng ra cho tươi trẻ để dâng hiến. Cặp vú người phụ nữ như thể là báu vật. Nó vừa xinh đẹp, vừa quý giá và thiêng liêng. Đối với đàn ông, lọt lòng mẹ đã làm bạn với bầu vú, cho đến khi sức tàn lực kiệt, chán hết sự đời vẫn chưa muốn chia tay. Với người phụ nữ, một đời chăm chút cặp vú của mình, như chăm mầm non. Chăm chút để dâng hiến, để cho và nếu nhận chẳng qua cũng là thụ động. Thì ra, đàn bà sinh ra để hy sinh. Nếu đúng như thế, thì hy sinh cũng là hạnh phúc. Kiếp đàn bà khổ thế đấy, nhưng hạnh phúc của họ cũng cao quý.

Chị Mạ gỡ tay con gái, ngồi dậy:

- Con ngủ trước đi. Mẹ có chút việc.

Chị Mạ rà chân tìm đôi dép, dò dẫm bật điện, lấy cuốn sổ và tờ giấy, hì hụi ngồi viết.

Chỉ một lát sau, ở trên giường Quế đã co như con tôm, hai tay vất trên chiếu vô tư, ro ro ngáy.

[hoi_ls]

*

Khoảng bốn giờ sáng, Quế đang nằm mơ, một giấc mơ tuyệt vời: Tự dưng cặp môi của Quế to dần ra, nhô cao, đỏ mọng, rồi chồi ra như nụ hoa nở dần trước nắng mai rực rỡ. Vậy mà anh cứ đứng trân trân, vô hồn không chịu tiếp nhận. Cặp môi Quế phải nở thêm ra chút nữa, thắm thêm chút nữa, và Quế phải nhướng cao thêm chút nữa... để anh tiếp nhận. Cặp môi anh đã hơi hé mở. Mắt anh đã nhìn xuống đang rọi vào "hoa môi" của Quế. Anh bắt đầu cúi xuống. Như có một luồng từ trường xâm nhập, Quế run run, nhắm mắt để cho hoa môi cô hút lấy môi anh. Anh đặt bàn tay vào vai Quế. Anh sẽ kéo Quế vào lòng. Anh sắp kéo. Nhưng không, anh lại bấu vào vai Quế lay lay mạnh.

- Quế, Quế ơi, dậy mau con!

Quế mở mắt, loáng choáng trong trạng thái giữa mơ và thực. Cô tỉnh hẳn khi nghe tiếng mẹ:

- Dậy mau, xuống cô Bằng, mời cô xuống cho mẹ.

5 giờ 20 phút cô Bằng đến. Mẹ và cô Bằng trao đổi với nhau một lúc. Mẹ đưa cuốn sổ tối qua mẹ hì hụi viết cho cô Bằng. Cô Bằng cầm cuốn sổ, đeo túi thuốc sang phòng bố. Mẹ kéo Quế lại và bảo:

- Con mặc bộ đồ này (mẹ chỉ bộ đồ áo nâu, quần đen). Mẹ mặc bộ này (mẹ chỉ vào bộ màu đen bà ba).
Chuẩn bị sang gặp bố.

Nói rồi, mẹ tự gỡ cúc áo, mặc bộ đồ đen vào. Mẹ làm rất nhanh, có vẻ hấp tấp. Quế cũng làm theo mẹ và đứng trước gương. Tẩm thật, đúng là cô bé con thời tuổi hồng. Mẹ lấy đoạn dây cao su, vuốt mớ tóc của Quế ra sau gáy buộc túm lại như đuôi con gà trống. Mẹ ngắm nghía, kéo vạt áo cho Quế, bảo "được rồi". Mẹ mở tủ lấy chiếc khăn len thời "kháng chiến" ra trùm lên đầu, buộc dưới cằm, hai đuôi khăn thắt lại, xoè ra như chiếc nơ. Ở bên buồng bố, tiếng cô Bằng nói to như ra lệnh:

- Đồng chí Củng! Tôi là bác sĩ Bằng được bệnh viện quân đội cử về điều trị, chăm sóc sức khoẻ cho đồng chí. Rõ chưa? Rõ rồi hả? Bây giờ đồng chí dậy vệ sinh, ăn sáng rồi uống thuốc.
 
Tiếng bố hỏi lại:

- Vợ và con gái tôi đâu?

Tiếng cô Bằng rành rẽ:

- Đồng chí làm xong tất cả những việc tôi vừa nói, nửa tiếng nữa vợ và con gái đồng chí sẽ về. Rõ chưa?

Mẹ khép cửa, chốt lại, kéo Quế vào giường. Trông mẹ như con gái sắp về nhà chồng. Hồi hộp, lo lắng và hình như cũng vui sướng nữa. Quế đã hiểu, hôm nay mẹ quyết định dựng màn kịch để chữa bệnh cho bố. Có lẽ mẹ đã tính toán vụ này kỹ lắm.

Bên phòng bố, tiếng cô Bằng lại vang lên, nhưng nhỏ và đều:

"Mình bị thương khá nặng. Cũng may đất nước hòa bình, nên đơn vị đưa thương binh ra Bắc điều trị. Vết thương cũng tạm ổn, lại quá nhiều thương binh nên quân y viện đồng ý cho mình về nhà điều trị ngoại trú. Bác sĩ Bằng vừa tận tụy, vừa nghiêm khắc. Mình không ngờ lại được về nhà vào lúc này. Vừa mới hôm nào còn nằm dưới hầm nhà má Bảy ở Tây Ninh, vậy mà hôm nay đã nằm trên giường nhà mình ở quê, cách xa hai nghìn cây số. Con gái mình lớn quá, xinh quá đã như một thiếu nữ. Chiếc áo nâu bà ba và chiếc quần phíp đen rất hợp với màu da con bé. Trời ạ, lớn bằng này rồi mà còn túm tóc đuôi gà. Mẹ Mạ chả biết làm dáng cho con gái. Còn vợ mình… Ôi nàng tiên yêu quý, nàng mặc bộ đồ màu đen, thật giống Tư Hiền. Tuy nàng có già đi nhiều, nhưng vẫn duyên dáng, xinh đẹp. Nhà mình ngăn nắp, sạch sẽ quá. Cây chanh sai quả, cây đu đủ có bốn quả đang chín. Ngôi nhà bố mẹ mình để lại tuy đơn sơ nhưng ấm áp. Thế là hoà bình rồi. Thế là hết nằm hầm, hết luồn sâu, chém vè, ngủ võng… hết cả bom đạn, hết gian khổ và hết chia cắt. Mình được về sống giữa vòng tay của Mạ và con gái, với làng xóm yêu thương. Niềm vui bất ngờ sau bao năm gian khổ gồng mình lên để chịu đựng”.

Cô Bằng đọc đến đấy thì ngừng lại. Quế ngó sang buồng bố, rồi quay lại nhìn mẹ. Trời ơi, trên mắt mẹ đã đong đầy nước mắt. Mẹ khóc làm Quế mủi lòng. Tiếng cô Bằng:
 
- Vợ và con đồng chí sắp về.

Nhận tín hiệu, mẹ kéo Quế đứng dậy chạy sang gặp bố. Mẹ lao vào và ôm chầm lấy bố, khóc tức tưởi. Quế cũng không hiểu mẹ làm thật, hay đóng kịch. Bố cũng ôm lấy mẹ, và cũng khóc. Một lát, bố gỡ tay mẹ, nói:
 
- Nhìn kìa, bác sĩ Bằng cười cho - rồi bố vẫy Quế - Con gái lại đây với bố.

Được bố chấp nhận, tự dưng người Quế rung lên như một cơn sóng dâng trào từ chân, lên người rồi tràn vào óc, ùa ra làn da mặt, Quế nấc lên, ôm chầm lấy bố.

Bố vừa vỗ lưng Quế, vừa nói:

- Con gái bố lớn quá, sắp lấy chồng rồi. - Mạ ơi, em giết gà làm cơm mời bác sĩ Bằng đây, mừng gia đình ta sum họp.

Mẹ gạt nước mắt ôm vai cô Bằng. Hai người tựa đầu vào nhau. Quế vân vê cọng râu ở cằm bố, nhõng nhẽo:

- Hoà bình rồi, bố ở nhà với con, bố nhé.

Bố vuốt sợi dây cao su buộc tóc của Quế, để mái tóc buông xoà, mỉm cười bảo:

- Con để tóc thế này đẹp hơn, con gái.

Bỗng dưng Quế buột miệng:

- Bố ơi, con muốn... có em.

Cả nhà bỗng cười và vui vẻ.

[hoi_ls]

11

Đã lâu lắm, hôm nay gia đình Mạ mới được ngày vui vẻ. Anh Củng gần như người bình thường, vừa hân hoan sung sướng là người chiến thắng trở về, vừa ấm áp mặn mà chiều vợ, thương con gái. Anh đi thăm hỏi bà con làng xóm, thông báo tin miền Nam hoàn toàn giải phóng.
 
Cùng ngày, một tin vui nữa chợt đến với gia đình chị: bố đẻ chị Mạ - ông Lạm đã 78 tuổi ở với cậu con út trong Thành phố Hồ Chí Minh về thăm quê. Chị Mạ xúc động muốn sà vào lòng bố như thuở còn thơ dại. Có lẽ đó là tình cảm của con người sau một thời gian dài chịu đựng gian khổ đơn độc một mình, đang cần nơi nương tựa. Ông Lạm đã già yếu nên mới phải vào ở với con trai. Trẻ cậy cha, già cậy con là thế.

Tin vui cùng một lúc toả ắp căn nhà nhỏ của gia đình chị Mạ. Bà con xóm giềng được tin ông Lạm về thăm quê, kéo sang thăm hỏi, lại thấy anh Củng bình thường khoẻ mạnh, vui như tết, ai cũng mừng cho gia đình chị Mạ. Bữa cơm sum họp trưa hôm nay kéo chị về cách đây hơn 30 năm - gia đình chị liên hoan cho chàng rể lên đường vào miền Nam chiến đấu. Hồi ấy chị còn mẹ. Mẹ luôn gắp thức ăn cho anh Củng: "Con ăn cho khoẻ để chân cứng đá mềm, vượt Trường Sơn mà đánh thắng Mỹ". Hôm nay, anh Củng vừa gắp thức ăn cho bố vợ, vừa nói:

- Chúng con chỉ mong bố khoẻ, sống lâu để hưởng hoà bình của đất nước.

Ông cụ vừa uống rượu vừa cười khà khà. Chị Mạ hiểu, bố chị cười khà khà như thế là vừa lòng lắm. Ngày mẹ còn sống, hễ bữa cơm nào có món ngon, hợp khẩu vị, hoặc mẹ con chị có việc gì vừa ý là bố cười khà khà. Mẹ biết như thế là khen mẹ. Hôm nay, ông cụ có biết đâu, anh Củng đang là người mang trọng bệnh. Anh sống được ngày nào biết ngày ấy. Chị không dám nói, chưa dám nói với ông cụ điều ấy vì sợ ngày vui của tuổi già vụt tắt. Cả hai người đàn ông - hai người thân thiết của đời chị, họ đều vui, đều sung sướng. Nhưng cả hai sự sống chỉ tính tháng, tính ngày. Chị không thể hình dung nổi, nếu một ngày nào đó họ bỏ chị ra đi vĩnh viễn, chị sẽ sống ra sao? Chỉ con Quế là sung sướng, vô tư ra mặt. Suốt từ sáng nó vừa làm, vừa hát. Những bài nó hát tuy chị không thích lắm, nhưng thấy con say sưa, chị cũng vui lây. Lúc sắp cơm, nó bảo: "Sắp riêng một mâm cho ông ngoại và bố nhắm rượu mẹ nhỉ?". Chị Mạ ớ người. Đã từ lâu trong nhà chị chưa có bữa nào có hai người đàn ông nhắm rượu với nhau. Hồi anh Củng còn khoẻ, về huyện đội công tác, thỉnh thoảng dăm bảy sĩ quan cùng cơ quan kéo đến, chị làm món nhậu để họ chén tạc, chén thù với nhau, vui lắm. Thường thì, bữa nào có món gì hay hay, anh Củng rót một ly rượu nhắm một mình. Từ ngày anh ốm, điều đó không có nữa. Chị đang chần chừ chưa trả lời con gái, tiếng anh Củng trên nhà:

- Xong cơm chưa? Bê lên em ơi! Cả hai mẹ con cùng ăn với ông cho vui.

Nhìn hai người đàn ông nhấm nháp vị ngon của thức ăn, chị cảm thấy hạnh phúc. Hạnh phúc của người đàn bà lạ lắm. Nó khác với người đàn ông ở chỗ được cống hiến, được làm cho người khác sung sướng.
 
Anh Củng gắp một con tôm chiên bột giơ lên nói với bố vợ:

- Con đi từ Bắc chí Nam, nếm cũng nhiều cao lương mĩ vị. Song món tôm chiên nhà con làm thì không lẫn vào đâu được. Bố phải nhấm từ từ, nhai thật kỹ. Vừa nhai vừa làm sao cho hai lỗ thông từ trên mũi xuống hàm trên nở ra, mới tiếp nhận đủ hương vị riêng của món tôm này.

Ông Lạm đặt đũa ngang bát, lấy chiếc tăm, nói:

- Bà ấy ngày trước chiên tôm ngon nhất làng. Bố mê bà ấy trước hết là mê cái món tôm tẩm bột chiên mỡ. Bây giờ giỗ bà ấy, nhất thiết bố phải cúng món này.

- Như vậy là ông yêu tôm chiên, chứ đâu có yêu bà. - Quế vui vẻ nói chen vào.

- Tất nhiên là ông yêu bà. - Anh Củng giải thích - Để yêu được con người trước hết bắt đầu từ lời ăn, tiếng nói, cử chỉ, việc làm... chứ con nói có phải không ông?

- Ờ… ờ, tất nhiên rồi. Ông chỉ biết, ông không thể quên được bà. Ông về đây ngoài việc thăm con, thăm cháu, quê hương, làng xóm, bà con, thực ra... chẳng mấy đêm ông không mơ thấy bà giục ông về. Ở đây còn có ngôi mộ của bà.

- Ông ở lại với cháu nhớ. - Quế vênh mặt nói.

- Còn cậu út, cháu ạ. Suy cho cùng cha mẹ lại phải theo con cái.

Không khí bữa ăn bỗng chùng xuống. Ông cụ xúc động nâng chén rượu nhấp một ngụm rồi đặt chén xuống, nói:

- Các con bây giờ đã làm cha, làm mẹ. Các con hiểu nỗi lòng cha mẹ đối với con cái như thế nào. Khi đã về già, lực bất tòng tâm, không làm được bao nhiêu cho con nữa, lúc ấy mới thương con hơn. Bố về, thấy gia đình con sum họp, hạnh phúc là bố vui lắm. Con Mạ vất vả, bao nhiêu năm nuôi con một mình. Giờ anh Củng vinh hoa phú quý trở về. Trời có mắt, đền bù cho con thế là công bằng lắm. Đêm nay bố sẽ ngủ ngon vì bố ngủ ở làng mình và trong một gia đình yên ấm hạnh phúc.

[hoi_ls]

*

Ông Lạm đã tỉnh ngủ từ lâu. Nhưng vì, bên cạnh con rể vẫn ngáy pho pho, trời lại se se lạnh, nên ông vẫn yên vị trên giường. Đã lâu lắm, nay ông mới lại có được cảm giác yên tĩnh, bằng lòng thế này. Tiếng gà gáy gợi cho ông kỷ niệm đời lão nông, tuy có đói nghèo thật, nhưng tình nghĩa chả bao giờ thiếu. Về làng, như được nằm về cái nôi thuở nhỏ có tiếng ru à ơi của mẹ, như được tắm mình trong không khí thuần khiết tuổi thơ và được hoà tan trong không gian thoáng đãng. Chao ơi! Quê hương là một khái niệm nhưng lại rất cụ thể như là bờ kênh, gốc dứa... như là máu, là thịt của mỗi người.

Tiếng chim chích choè bắt đầu hát. Tiếng hót lảnh lót, cần mẫn như ca ngợi cuộc đời. Chúng hót không cần biết có ai khen ngợi. Chúng chỉ ngừng khi nào từ giã sự sống. Rồi tiếng lợn kêu, tiếng lũ chó giỡn nhau buổi sớm, tiếng lộc cộc của trâu bò, tiếng vỗ rá gạo, tiếng ho khù khụ của người già... Tất cả những âm thanh quen thuộc đã gợi lại cho ông biết bao kỷ niệm và cảm giác bình yên, sung sướng.

Anh Củng cựa quậy. Anh Củng bật dậy. Anh Củng ngơ ngác. Anh Củng nhảy xuống đất. Anh Củng bật điện. Anh Củng xem đồng hồ. Anh Củng hoảng hốt:

- Chết! Trực ban đâu? Sao không báo thức, đôn đốc cho bộ đội tập thể dục?

Nói xong, anh Củng vạch màn cầm chân ông Lạm kéo:

- Dậy, dậy mau, ra sân tập thể dục!

Anh Củng mở cửa chạy sang phòng chị Mạ và con gái, đập vào cửa quát:

- Dậy, khẩn trương! Mau ra tập thể dục.

Anh lao ra sân co hai tay ngang sườn, nắm lại chạy đều quanh sân, miệng hô: "Một, hai, ba, bốn... Một, hai, ba, bốn... Một hai, một hai".

Chị Mạ và Quế chạy ra, co ro đứng trên thềm nhìn anh Củng. Anh Củng vừa chạy, vừa quát:

- Các đồng chí xuống đứng vào hàng! Còn đồng chí nữa đâu? Khẩn trương lên chứ.

Để nguyên tư thế hai tay co ngang sườn, anh Củng chạy vào nhà, túm tay ông Lạm kéo ra sân:

- Một hàng ngang tập hợp! - Anh Củng hô và đứng nghiêm, mặt ngẩng lên chờ đợi.

Thấy con gái và cháu ngoan ngoãn xếp hàng, ông Lạm chưa hiểu gì cũng đứng nối tiếp. Anh Củng rời vị trí, tiến lên phía trước ba bước, đằng sau quay, đứng nghiêm hô:

- Nghiêm! Mỗi đồng chí cách nhau một sải tay, nhìn bên phải... thẳng!... Tôi hô, các đồng chí phải đánh mặt sang phải. Đồng chí kia, nam giới ấy, thế nào là bên phải thẳng, hở?

Ông Lạm gặp lạnh đột ngột, hắt hơi liền mấy cái. Ông liếc nhìn con gái có ý hỏi. Chị Mạ gật đầu có ý bảo bố cứ làm theo, nên ông Lạm cũng hơi yên tâm. Có lẽ nhà binh có nếp như thế. Mình "nhập gia phải tuỳ tục" thôi. Anh Củng ra lệnh:

- Bốn bài thể dục buổi sáng. Bài một, lần một chuẩn bị! Một... hai... ba... bốn. Ơ hay, đồng chí kia không tập à? Các đồng chí tập theo tôi rõ chưa?... Năm... sáu, bảy... tám. Hai... hai, ba... bốn, năm... sáu, bảy... tám! Đồng chí kia phải thẳng tay chứ, khòng khòng thế làm sao khoẻ được.

Vừa nói, anh Củng vừa tiến lại chỗ ông Lạm, một tay đỡ khuỷu tay, một tay cầm cổ tay ông Lạm uốn nắn:

- Phải thẳng như thế này. Chân giạng ra bằng vai, thế. Mới ở chiến trường miền Nam ra hả? Thảo nào ngu ngơ điều lệnh lắm.

Làm xong, anh Củng lùi ra ba bước giảng giải:

- Rèn luyện thân thể cho dẻo dai để bảo vệ Tổ quốc, đó là trách nhiệm, đồng thời là vinh dự của mỗi quân nhân. Đất nước hoà bình vĩnh viễn rồi, không thằng đế quốc nào dám nhòm ngó đến Tổ quốc ta nữa. Nhưng vẫn phải cần có quân đội. Quân đội có mạnh, thì kẻ thù mới sợ, không dám gây chiến tranh. Vì vậy các đồng chí phải tập thể thao, thể dục thường xuyên, rõ chưa? Bây giờ chúng ta tập tiếp. Mười sáu động tác võ thể dục, chuẩn bị...

Ông Lạm mắm môi, mắm lợi chịu một luồng gió lạnh. Tuy người ông lạnh run, nhưng vẫn cố quan sát các động tác của chàng rể. Ông cũng cố tập theo, nhưng không được, khó quá. Thân thể ông lẻo khẻo, chân tay cứng queo, gân cốt nhão nhoét, không sao theo kịp nhịp hô. Con Quế cũng thế, nó múa may lung tung như con bọ gậy, cốt là để chiều theo ý bố nó. Ông Lạm buồn rầu, chậc lưỡi, kiểu này không khéo tối nay chàng rể còn bắt ông gác đêm nữa thì khốn.

Anh Củng cho ngừng tập, đứng giạng chân, hai tay vắt chéo sau lưng, ngẩng mặt hô lớn:

- Rèn, luyện, thân, thể...

Cả ba người không hưởng ứng. Ông Lạm nhìn chị Mạ, chị Mạ nhìn con gái. Con gà trống từ trên gác bếp nhảy xuống, chạy ra sân đứng cạnh anh Củng, đập cánh phành phạch, vô tư cất cao cổ gáy. Anh Củng giơ chân đá bốp vào đuôi con gà, làm cắt ngang tiếng gáy, xoé lên bỏ chạy. Anh Củng cạu mặt:

- Các đồng chí ở quân đội bao nhiêu năm, mà không thuộc à? Tôi hô "Rèn luyện thân thể", các đồng chí phải hô theo "Bảo vệ Tổ quốc" chứ? Bây giờ làm lại. Đồng chí nữ quân nhân kia, đứng giạng hai chân bằng vai, chắp hai tay ra sau mông. Tất cả hô cho to vào.

Một con gà mái đang ấp trong ổ, nhảy xuống đất, chạy ré ra sân rồi đứng trước mặt anh Củng, xệ đuôi "phẹt" một đống rõ to, khói bốc lên, mùi hôi thối xộc vào mũi. Quế bưng miệng quay đi. Chị Mạ cúi xuống. Ông Lạm đứng yên. Anh Củng quát:

- Gà của tiểu đội nào đấy? Tôi ra lệnh hôm nay thịt hết. Ngày mai tôi còn trông thấy con nào, tiểu đội trưởng phải kỷ luật.

Anh Củng hô giải tán, chị Mạ vội chạy vào nhà tìm tập nhật ký. Khổ cho anh, chữa được cho anh trở về hiện tại, anh lại lên cơn như trước. Không còn cách nào, lại phải đọc cho anh nghe. Cũng khổ cho ông cụ quá. Niềm vui đến với cụ chưa trọn ngày, đã lại... Chị Mạ thương bố đã ở cái tuổi "cổ lai hy" rồi mà vẫn không một ngày được nghỉ ngơi, vẫn lo cho con, khổ vì con.

[hoi_ls]

*

Chị Bằng xuất hiện đúng lúc. Vừa nhìn thấy Bằng, anh Củng vội vã chạy vào buồng leo lên giường đắp chăn và... nhắm mắt ngủ. Như thế là anh Củng đang ở trạng thái tâm thần. Chị Bằng đo huyết áp, nghe tim mạch và quyết định tiêm cho anh Củng một liều an thần. Kéo ống tay áo xuống, phủ tấm chăn lên ngực anh Củng, chị Bằng nói như ra lệnh:

- Đồng chí Củng phải ngủ, để vết thương mau lành, rõ chưa?

Cơ mặt anh Củng hơi dúm lại, rồi giãn ra như một cử chỉ tiếp nhận mệnh lệnh.

Chị Bằng xách túi thuốc trở ra, ngồi xuống ghế cùng ông Lạm và chị Mạ.

- Con Quế đâu, Mạ? - Chị Bằng hỏi.

- Đi làm rồi. - Chị Mạ trả lời và giơ tay quệt nước mắt.

Ông Lạm thả chân xuống nền nhà, tiếp tục câu chuyện:

- Cháu Bằng này... Bác đang khuyên Mạ, để bác nói tiếp cháu cùng nghe.

Ông Lạm vào Hội Phật giáo, đang lấy thuyết nhà Phật để khuyên con gái. Ông bảo, Phật giáo có thuyết "Vô thường", vô thường là không được lâu, được bền. Có nghĩa là mọi cái đều biến đổi. Đời con người ta cũng không thoát được lẽ vô thường. Sống lâu đến bao nhiêu tuổi rồi cũng phải chết. Sự vô thường xảy ra từng phút và nó diễn ra theo bốn giai đoạn: Sinh, trụ, dị, diệt. Đối với đồ vật cũng thế: Thành (tức là ngoại lực tạo thành), Trụ (tức là ở lại), Hoại (tức là hư hỏng), Không (tức là bị loại bỏ)... Ông Lạm nói tiếp:

- Bố lấy tỉ dụ như vầy: Cái cuốc được thợ lò rèn làm ra là Thành. Người nông dân mua về dùng là Trụ. Lâu ngày cuốc hư hỏng không dùng nữa là Hoại. Đem vứt vào đống sắt vụn là Không. Trong cuộc sống của chúng ta luôn luôn vô thường. Có cái trước là hay, bây giờ có khi lại dở. Năm nay tiến bộ, có khi sang năm lạc hậu. Bây giờ khoẻ mạnh, ngày mai lăn ra ốm yếu. Ai hiểu được lẽ vô thường sẽ bình tâm chấp nhận mọi sự biến đổi trong cuộc sống. Trong quan hệ gia đình, nếu các con hiểu lẽ "vô thường", sẽ không hoang mang khi cha mẹ già, yếu, không buồn rầu khi các cụ quy tiên, không lo sợ khi con cái lớn lên có những biến đổi tính nết khác thường. Và ngay cả chính bản thân các con, nếu chuẩn bị bước sang giai đoạn Dị, Diệt thì cũng sẵn sàng vui vẻ. Ở đời không có cái gì là không vô thường cả. Có người mới cưới vợ thì rất mặn nồng, nhưng vài năm lại chê vợ già, xấu... tìm cách này, cách khác để ly hôn. Đó là họ không hiểu lẽ vô thường. Người đàn bà nào cũng vậy, sinh nở, lam lũ, nuôi con, vất vả làm sao còn trẻ đẹp như xưa.

Ông Lạm ngừng nói, đánh rơi Mạ và Bằng vào khoảng không vô định. Một lát ông nhìn vào mắt con gái nói tiếp:

- Bệnh của chồng con, như con kể, theo bố khó có thể cứu vãn được. Nhưng con có thể tìm mọi cách kéo dài thời gian Trụ cho chồng con. Đó là việc con và Bằng, mọi người có thể làm được. Người ngoài nói sao, mặc người ta, đừng có nghe gió mà suy ra bão. Vợ chồng là nghĩa tao khang. Bố còn nhớ hồi mới sinh con, mẹ con bị băng huyết gần đất xa giời, mới sinh mà con đã bị viêm phế quản và ỉa chảy nặng, đến nỗi miệng bú sữa, đít ỉa ra sữa trắng phau, gạo trong nhà không còn một hột. Không có gì bán ra tiền. Họ hàng, bà con cũng toàn mắt trắng nhìn nhau. Dựa vào núi, núi không, dựa vào sông, sông chảy. Bố tưởng đận ấy, cả nhà quỵ ngã. Ấy vậy rồi cũng qua được, là nhờ bố và mẹ con bình tâm tiếp nhận và lần gỡ khắc phục từng việc. Bây giờ con còn có con gái, có chị Bằng bên cạnh, có bà con làng xóm và cả bố đây nữa.

Chị Mạ hết sụt sùi, đứng dậy đong bơ thóc ném ra sân cho gà ăn. Nhẩm đếm thấy đủ gà, rồi trở lại đặt chiếc ống bơ lên mặt bàn, nói với bố:
 
- Con cũng đã bàn với chị Bằng đây, cứ để nhà con ở nhà, hai chị em con kiên trì điều trị. - Quay sang Bằng, chị Mạ nói - Bằng này, tao tính anh Củng tỉnh dậy là tao lại đọc cho nghe. Nếu còn hiệu nghiệm, tao và con Quế có thể đọc được vài tháng nữa mới hết chuyện. Cần thuốc gì mày cứ kê, tao mua.

Một con nhện nâu đánh đu trước mặt chị Mạ và rớt xuống mặt bàn vội chạy núp vào gầm chiếc khay. Nhìn con vật bé xíu làm xiếc, chị Mạ hỏi bố:

- Nhện sa có sao không, bố?

- Chẳng sao cả. - Ông Lạm cười.

Nãy giờ chị Bằng ngồi nghe ông Lạm nói những điều dạy dỗ Mạ, Bằng thấy đúng và sâu sắc nữa, cảm thấy tiếc và buồn. Đời người thì ngắn mà chị sống chả ra làm sao cả, toàn là hẫng hụt, thiếu thốn và mất mát. Ngay cả đến nhu cầu đơn giản tạo hoá ban cho người đàn bà, chị cũng không đủ, không có. Cuộc đời không công bằng chút nào. Kẻ thì dùng không hết, người lại lần không ra... Dẫu gì, Mạ cũng có anh Củng để mà lo lắng, chăm sóc và cả... ôm ấp nữa. Khổ như nó mà cũng còn hơn mình. Vậy thì cái đời mình có còn gọi là đời người nữa không? Đôi lúc chị muốn gào, muốn thét. Rồi lại có lúc nghĩ, đời là thế, muốn có, muốn được phải tranh, phải cướp. Nhiều đêm nghĩ, thấy nóng cả mặt, hai bàn tay đã nắm lại, quyết tâm lắm rồi. Sáng dậy, soi gương, chải tóc, đeo lại chiếc coóc-xê, tự dưng cái đàn bà ở trong mình lồ lộ trỗi dậy, thế là đỏ mặt, thế là nhụt chí, có người chào giật mình. Để rồi đến đêm lại vò võ, nằm nghiêng vụm hai bàn tay vào bẹn, ngủ thiếp đi cho tới sáng tỉnh dậy hai bàn tay vẫn bấu chặt. Nghĩ, cái Mạ cũng còn sướng chán. Anh Củng của Mạ, nếu không bệnh tật thì đúng là đàn ông tuyệt vời. Hồi còn ở Trường Sơn, con Hà cùng tiểu đội mê anh Củng như điếu đổ, đến nỗi đêm nằm trong hang đá nó mê ngủ ôm chầm lấy Bằng nghiến ngấu, miệng không ngớt: Củng, Củng.