Hoàng hôn màu lá mạ

[Triumf]

BỤI TRẮNG SAN HÔ VÀ ĐIỆU NHẢY ĐẠI DƯƠNG

Cuộc hành trình ra với Vạn lý Trường Sa kéo dài 18 ngày đêm không dễ một lúc mà nói hết mọi chuyện, mọi điều. Nhưng cũng không thể không nói những cái tưởng như thừa, như không cần thiết cho sự hình thành tư duy vì quần đảo.

Đảo chìm Tiên Nữ một sáng đẹp. Những người lính chăm chú lắng nghe lá thư của bạn bè gửi từ vùng Đồng Văn, Mèo Vạc.

"A! Chào Trường Sa!
… Trên này tôi thiếu thịt, dưới ấy bạn thiếu nước. Trên này cả năm tôi toàn ăn cơm với muối cực nhưng thỉnh thoảng lại còn được gặp đàn bà con gái. Ngoài ấy bạn chắc đang rất cô đơn. Nhưng bạn hơn tôi là được nhìn thấy hoàng hôn trên biển và được cả nước hướng về. Còn nơi đây, trên tiền đồn biên giới bơn mùa mây bay, thiên hạ muốn bỏ quên chúng tôi rồi. Cả bình minh lẫn hoàng hôn đều chả nhìn thấy.

Như vậy tôi và bạn, chúng ta đều gian khổ ca nhưng chả đổ tại ai. Hoàn cảnh chung cá thôi. Bạn có người yêu chưa? Tôi có rồi. Mới có hôm qua. Đẹp lắm nhưng phải cái bàn tay bàn chân hơi to, lại không biết... hôn nữa... Tôi dừng đây. Năm thằng chung nhau một cây đèn, phao dầu sắp cạn rồi. Hẹn thư sau viết dài gấp đôi. Chào thi đua đứa biển và rừng nhé".

Không ai cười. Chỉ thấy những cặp mất bạc trắng chớp chớp… Nữ đại úy Hoài Thanh cầm đàn bước ra. Cô hát mà không nhìn ai, hát như tự sự. "Mang cánh thư về từ đảo xa... Anh thường nói rằng Trường Sa vẫn xa xôi...". Độ lắng chìm sâu xuống thêm một chút nữa.

Năm ngoái Bích Việt nghẹn ngào khích lệ những chàng lính đảo trẻ tuổi: "Tất cả ở đây, kể cả đồng chí đảo trưởng đều là em tôi. Trước khi chia tay, tôi cho mỗi em hôn tôi một cái". Nhưng nào ai dám hôn ! Ai dám quàng tay qua cổ bà thiếu tá nghệ sĩ ưu tú đã bước sang tuổi ba mươi tư. Và cung không ai dám nhận lời thách đố: "Thằng nào hôn được bà Thúy Mỵ một cái, tao sẽ cho gói mai...". Nhưng hôm nay, dàn ca múa đồng rủng toàn các cô gái trẻ đẹp, lòng dũng cảm của các chàng trai đảo đội nón tai bèo, áo chuyên dụng mưa ướt mau khô vải valide và quần soóc màu xanh cho đỡ hư đầu gối đã được tăng lên tột độ. Thành thông lệ, cứ sau một bài hát, điệu múa là các chàng trai lại đùn nhau lên hay tự nguyện lên, cầm theo một con ốc đã được đánh bóng cẩn thận làm quà tặng và chớp nhoáng... hôn một cái. Hôn vào má, hôn rất nhanh. Hôn như không hề hôn. Hôn không có cảm giác giới tính. Hôn như thế để bày tỏ tình yêu với đất liền.

"Nơi anh đóng quân là một vùng đảo nhỏ... sóng vỗ điệp trùng bên nhành trúc san hô...".

Giọng ca cô gái không còn trẻ càng sâu hun hút, tan hòa lượn lờ vào mép sóng, vào màu xanh bất tận và vào ánh mắt người nghe. Người ta thấy một chàng trai to lớn, râu ria phong trần đang ngọ nguậy, tay mân mê con ốc “đại tướng" màu hổ phách.

… “Vẫn gần bên anh vì Trường Sa luôn bên em.... Trường Sa luôn bên anh. ..”. Hoài Thanh vừa dứt lời, chàng trai có hàng ria bặm trợn ấy từ từ đứng dậy và lừ lừ đi tới chỗ ca sĩ. "Thơm đi ! Dứa đi ! Dứa đi!”. Tiếng hò la thúc giục. Ca sĩ thoáng bối rối, hơi lùi lại nhưng không dám quay mặt đi. Chàng trai vẫn bước tới. Đúng vào khoảng cách cho phép, khoảng cách đủ để cho một vòng tay ôm vươn tới, thật bất ngờ, thay vì cái hôn bạo liệt như mọi người chờ đợi, chàng trai bỗng gục đầu vào vai cô gái, hai gò má sạm đen rung lên. Anh khóc. Khóc thầm lặng. Cô gái khẽ rùng mình một cái rồi cũng khóc theo. Tất cả lặng đi. Chỉ có giọt nước mắt lây lan trên khuôn mặt mọi người. Đứng từ xa, vị tướng ba sao cũng vội quay nhìn ra song để che đi giọt nước mắt xúc động đang ra từ khóe mắt...

[Triumf]

Vùng nhà chòi một ngày sóng lớn. Năm con tàu sắt xù xì như năm chú ngựa hoang được neo chặt vào nhau. Một đôi nam nữ đang nhảy một vũ điệu sôi nổi trẻ trung trên boong tầu cao nhất. Những khuôn mặt thủy thủ bảo vệ đảo ló ra ở khắp mọi nơi: ô tròn cửa sổ, dưới hầm máy, phòng chỉ huy, trên chót vót cột buồm... Năm con ngựa không chịu được cảnh trói buộc cứ chồm lên, chồm lên, hạ xuống tới độ cao năm mét như muốn bứt đứt đây lồng ra với mặt biển rộng dài. Người múa, người xem cũng chồm theo. Cô gái bỗng nhăn mặt bỏ bạn múa chạy vào trong khoang. Im lặng nuối tiếc... Lát sau cô lại lao ra, gò má tái nhợt, cặp môi tái nhợt gượng cười. Cô vừa nôn. Những chú ngựa càng điên cuồng giằng giật. Điệu múa tiếp tục sôi trào...

Giữa trưa. Một doi cát trắng đến nhức mắt. Một khoảnh rau sam trồng trong chậu cũng xanh đến nhức mắt. Giống ngày trước ở vùng Đồng Nai Thượng không có muối ăn suốt ba tháng, đêm bò vào đồn địch, quân ta cho hạt muối ưu tiên vào miệng bỗng thấy... ngọt.

Cát nơi đây không giống cát. Nó là tầng san hô tan vụn ra từ đời này qua đời khác. Cứ trảng tinh và bắt nắng óng ánh như tinh thể muối. Nhà đảo là cái trục, doi cát dựa theo mùa mà biến dạng, xoay quanh trục tựa chiếc kim đồng hồ. Chuyển động chứ không tan biến vì sóng đêm ngày miệt mài vun quén cho.

Cô gái văn công có đôi mắt hơi lé, bộ điệu nghịch ngợm như con trai vừa nhảy vừa hát một làn điệu dân ca Inđônêxia (tính từ đây đến quần đảo dừa đó cũng không bao xa). Sóng kích thích; gió mời gọi, nhạc dập dồn... Những chàng lính đảo dường như bị đốt nóng, không ngồi im được nữa, đứng dậy, bủa vây quanh cô, cùng cô nhảy. Bụi trắng san hô tăng lên. Vẫn mũ tai bèo, áo chuyên dụng và chiếc quần soóc quen thuộc, những cặp chân sần sượng, những đầu gối củ lạc... Chẳng còn nhận ra ai là diễn viên, ai là khán giả. Niềm vui thật kỳ lạ và thiêng liêng.

Bác sĩ Tuấn, người Hà Nội gốc có khuôn mặt hơi lai Tây, nói giọng ngàn ngạt:
- Đêm Noen năm ngoái, nhớ phố phường, nhớ cà phê quá, bọn em kéo nhau ra cả đây. Catset không có, rađiô đã hết giờ, đành dựa vào sóng gõ thùng đạn mà nhảy. Nhảy đủ kiểu: van, tăng gô, đitscô, cha cha cha... nhảy hết điệu này sang điệu khác, người này mệt, người khác nhảy thay. Người nhảy đúng, người nhảy sai, giẫm chân đập tay loạn xạ nhưng không ai bỏ cuộc. Cũng cát bay, chân tay đầu gối loằng ngoằng đen đúa thế này. Sáng ra mười mấy thằng đực rựa nhìn nhau hốc hác, nằm vật xuống, nước mắt trào ra vẫn cười.

Cũng chính cô gái sơn cước vừa tròn hai mươi tuổi có đôi mắt le lé đó đã bị một thượng úy thông tin tre trai ở đảo Khổ, An Bang hớp hồn "Ngay từ cái nhìn đầu tiên khi anh ấy vượt dòng chảy xiết bơi từ đảo ra tàu, em đã thay xao xuyến. Anh ấy không phải típ đẹp trai, đẹp trai ở Hà Nội thiếu gì nhưng tất cả con người anh ấy, từ đôi mắt buồn buồn màu tro, nước da rám nắng, hàm râu quai nón mờ mờ đến thân hình lăn lan trong bộ quần áo lính ướt sũng đã khiến cho em... Khó nói lắm!". Cô gái tâm sự với tôi trong một buổi chiều ngồi trên boong ngắm hoàng hôn.

Và từ đó, như một điều hẹn ước ngầm, cứ chiều chiều, vào một thời gian nhất định, cô lại bồi hồi vào phòng điện đài trên tàu nhõng nhẽo xin được nói mấy câu hay đón nhận vài lời với chàng thượng úy nơi Đảo Khổ đó: Anh có khỏe không? Còn nhớ em đấy chứ? Không được vượt dòng chảy ấy nữa đâu đấy.

… Con tàu mỗi ngày một xa mà hòn đảo thì muôn đời dừng lại. Những lời nhắn gửi hỏi han vẫn theo cánh song thông tin bay ngược trở về...

Những chàng thuỷ binh hùng mạnh đa tình tàu HQ.957 không khỏi có một chút ghen ghét khi nhìn vào đôi mắt cô gái nhưng rồi đành chấp nhận trong cái vẻ khoáng đạt vốn có: "ôi dà! Mới hôm qua còn ủ rũ biển một bên và xô một bên, hôm nay đã nhảy nhót trên boong vui như sáo tắm rồi".

Yêu chăng? Một tình yêu sét đánh chăng? Không? Em đã yêu đâu! Cô gái bối rối nói - Mới chỉ thấy thương thấy mến thôi. Khi tiễn em lên tàu, thấy đôi mắt anh ấy buồn ghê lắm! Em chỉ muốn còn ngày nào lênh đênh trên biển, ngày ấy còn được nghe tiếng nói của nhau để anh ấy đỡ buồn.

[Triumf]

Cái lãng mạn đại dương tinh khiết này kéo dài được bao lâu? Sẽ theo cô gái vào Vũng Tâu, đến Sài Gòn hay ra tận Hà Nội, những địa danh luôn luôn có khả năng đánh tan loáng một sự lãng mạn mỏng manh xa xôi ở cuộc đời này? Điều đó không thể xét đoán trước, song chỉ biết rằng, dù ở thời buổi nào, mộng mơ hay thực dụng, hình ảnh người lính trên tiền đồn bao giờ cũng gợi lên những thắc thỏm bâng khuâng và đẹp vô cùng trong trái tim các cô gái, miễn là các cô gái ấy còn có một trái tim.

Đại dương không chỉ có bâng khuâng mà còn có cả bạo liệt dữ dằn. Tôi tin rằng trong đoàn ba mươi nhăm người đi hôm ấy, không ai không nhắc nhở đến hình ảnh một thượng úy trợ lý công binh đẹp trai trong trẻo trên thủ đô của quần đảo bão táp. Hình anh đó sẽ không có gì gây ấn tượng mạnh nếu như trong đêm diễn giọng ca và dáng người cô ca sĩ đồng hương Yên Bái không ám ảnh anh. “Hôm qua em đi Chùa Hương... mờ hơi sương... Em còn bé lắm các anh ơi!... Nam mô a di đà..." . Tiếng niệm nam mô lúng liêng đó không những không làm chàng sĩ quan tham mưu động lòng trắc ẩn mà còn cùng với trận rượu chia tay xô đẩy anh ta bám theo cô tiểu lên tàu.

"Tất cả các đồng chí ở đảo nhanh chóng trớ về đảo"? Tiếng loa tay của vị đảo trưởng nóng tính và hơi gia trưởng không làm anh rung động. Không nói gì, không bày tỏ gì, chỉ im lặng nhìn và cười một bên mép. "Anh về đi ! Rồi em sẽ viết thư”. Cô tiểu van nài. "Không! Về buồn lắm!". “Tàu sắp chạy rồi". “Kệ! Tôi sẽ bơi theo tàu mười cây số kỳ đến khi nào kiệt sức!”. “Ôi! Chết em…” Cô gái bối rối buông ánh mắt ra khắp nơi cầu viện. Nhưng tất cả đều lảng đi. Cầu viện gì ! Cái dáng người kia, cặp mắt kia và cái cười gần như sư tử giữ con kia là không đùa được, lơ mơ bị quầng xuống biển như chơi. Vả lại... Ai cũng nhận thấy rằng, vẻ khấn nài trong đôi mắt lá dăm ấy không có thật. Khấn nài gì mà lại như muốn nói: "Cứ để mặc anh ấy. Cứ đế mặc hai đứa em...".

Tình trạng im lặng đáng sợ đó sẽ dẫn đến đâu nếu lúc ấy đại úy Hổ không hú còi chuẩn bị ra khơi. Thở dài đánh phựt một cái, anh chàng đưa mắt ai oán nhìn bạn: "Đi nhé! Cho hỏi thăm quê hương. Hỏi thăm tất cả". Rồi, vẫn dáng gườm gườm đó, anh hất người xuống biển nặng như một khối đá. Thì ra chàng trai “sẵn sàng theo tàu mười cây số" bơi rất tồi, thậm chí không biết bơi. Quẫy lộn như con vích bị thương mà vẫn kiêu hùng giơ cánh tay lên vẫy vẫy. Rất may, nếu lúc đó không có một người bạn từ đảo cách 300 mét lao vội ra dìu đỡ thì không hiếu sự thể sẽ đi đến đâu? Vừa lúc tàu rời bến. Trong ánh chiều chạng vạng, mọi người trên boong còn kịp nhìn thấy hai người đã vào bờ nhưng dường như kiệt sức. Người nọ dìu người kia, thỉnh thoảng lại nga nhào xuống bãi san hô. Lại đứng lên, lại ngã xiêu vẹo, lúc ẩn lúc hiện, mờ nhòa như hai sinh linh bị trọng thương từ con tàu đắm giạt vào…

Tôi không dám đứa mắt nhìn khuôn mặt "ni cô" lúc đó không hiểu đang đứng ở đâu. Tôi sợ phải bắt gặp một đôi một ráo hoảnh hay đang lúng liếng nhìn vào một ai đó trên tàu! Biết đâu? Bởi lẽ trong cuộc đời tôi đã từng thấy một tấm ảnh cô văn công xinh xắn trên túi ngực một tứ sĩ bị bỏ quên trong rừng. Khi trở về nói lại, cô văn công đó bình thản:”Thế à? Hùng nào nhỉ ? Chịu! Em không nhớ đấy".

Mười tám ngày lênh đênh trên quần đảo Trường Sa. Tôi muốn lấy câu chuyện nhỏ này để kết thúc bài viết vội của mình. Con người trẻ tuổi đẹp trai đó dữ dằn trong mối quan hệ đơn thuần giới tính. Cũng như đồng đội, anh khát thèm đất liền, khát thèm bóng dáng làng quê còn nhọc nhằn nhưng vô cùng yên ả. Bởi vì, khi con tàu đi rồi, anh lại trở về với nỗi cô đơn đằng đẵng của mình. Lại biết đến bao giờ mới có một con tàu như thế ra đây. Chao ôi! Cái
khái niệm gian khổ thiếu thốn nơi đảo xa tuy đã tạm chìm khuất nhưng cái gian truân vất vả trong lòng lại thừa dịp trỗi lên, quẫy cực khốc liệt hơn.

Khi đó như nhật ký của Lân, đất liền như là một cứu cánh, một nỗi nhớ dặt dìu, một hoài niệm xanh tươi để tâm hồn lính neo vào, bám rễ. Da diết mong sao miền hoài niệm đó cứ là màu xanh, đừng tàn nhẫn thúc vào trái tim nhạy cảm của họ những điều tan vỡ không tốt lành.

Tàu sắp cặp bờ thì một tin vui bay ra: đã tìm thấy con tàu đảo Sơn Ca. Nó đã trôi giạt về phía đảo của Trung Quốc. Họ đánh điện mời ta ra tiếp nhận.

Thế là con tàu HQ.957 chưa kịp hoàn hồn, đã lại gấp rút chuẩn bị ra khơi làm một cuộc hành trình dằng dặc như thế này nữa.

Trường Sa mùa này ít sóng nhưng Trường Sa không bao giờ tĩnh lặng.

5.1991
C.L

HẾT