Đôi lúc buông giọng mỉa mai không phải muốn gây sự với các anh CCB, mà vì cảm thấy mình bị lợi dụng bởi vài kẻ chỉ ngồi bàn giấy nó sử dụng mình như đồ vật xong rồi vứt đi, chúng nó thì lăn mất tăm. Còn các anh và chúng tôi đều là nạn nhân của cuộc chiến này. Tại sao chúng ta lại chỉ biết trách móc đổ lỗi cho nhau thôi, chúng ta chỉ là những người dân thường chẳng biết gì, người dân K cũng vậy, đừng trách họ, họ không phải nguyên nhân cuộc chiến. Tại sao chúng ta không nghĩ là việc chúng ta phải đổ máu đó là do ông lớn, do những học thuyết, do sự tranh dành của khối ý thức hệ của ông LX, ông TQ, ông Mỷ?
Phải thừa nhạn việc cố gắng phát triển CNCS ở 1 nước lạc hậu như K này gây ra không ít tác động xấu. Chả hiểu tại sao Quốc tế CS trụ sở tận bên trời Tây lại muốn chọn vùng đất xa xôi này làm nơi thử nghiệm cho học thuyết mới, mà tại sao họ lại không thử nghiệm ngay chính cái nôi của chủ nghĩa đó?
Hồi mới sang K về thăm quê nội, những dấu tích quê còn lại mà tôi nhìn thấy chỉ là những cột nhà sàn cháy đen. Bà nội chết từ khi nào và cũng chẳng hiểu những đứa con trai của bà bị người ta dụ mất tích đi đâu? Hóa ra việc đi tập kết của những cậu thiếu niên quê như ba tôi là do sự dụ dỗ trẻ con, bà không biết là ba tôi được đi làm HG đỏ.
Ôi những vườn ươm HG đỏ! Nơi nuôi trồng thế hệ ba tôi. Rồi hơn 30 năm sau, thế hệ con nít “mới nứt mắt” chúng tôi lại được gom vào trại ươm giống tỉnh Sông bé, nơi đó tôi đã được nếm mùi trại giống là như thế nào.
Ngày ấy chúng tôi gồm mấy chục đứa trẻ con: có cả con ông Thủ tướng lúc đó, có con cháu của Bác Heng Somrin, Bác Chia Sim nữa và tất cả con em thứ bộ trưởng chinh phủ K. Lúc đi nhiều người háo hức vì những lợi hứa hẹn. Các cha mẹ cũng yên tâm giao con cho cán bộ dạy dỗ, kết cục là chúng tôi bị vứt vào 1 cái trại tập trung, bị bỏ cô lập, ăn uống đói khát, ghẻ lở 2 năm trời. May mà có chú Bộ trưởng Bộ nội vụ Khang Sarin đi họp ở Saigon ghé qua thăm thì chú ấy mới kiên quyết đem chúng tôi về.
Tại sao tôi mỉa mai? Có thấy những cảnh đời của những cán bộ do VN dựng lên, như chú Yu Pao, Ủy viên bộ CT, là nhân vật trong cuốn “Tam giác Trung Quốc - Việt Nam - Campuchia (U.Bớc-sét) ” đói lết bước dắt chiếc Charly hết xăng xin vài ngàn cấp dưới để rồi không lâu sau chết cô độc 1 mình. Hay nhìn thấy chú Mia Kroch, từng là thứ trưởng bộ QP ngồi vá xe tại tỉnh Stung Treng...và còn nhiều phận đời những kẻ đã tận tụy theo phục tùng đại ca Việt nhưng rồi đa số đều có kết cục thảm hại. Hay như mẹ tôi, nghe cán bô dụ ngọt sang đây giờ mấy chục năm sống vất vưởng không tiền về thăm quê. Cho nên mỗi khi nghe những câu như: tình hữu nghị, tình đồng chí, tình anh em thì xin lỗi, tôi không kiềm chế mỉa mai được.
Đọc lời tự sự của hatgiongdo@ tôi bỗng thấy thương cảm.
Chợt nhớ về cái tuổi ấu thơ của mình khi còn nằm trong vòng tay bố của tôi, lúc đó tôi khoảng 5 tuổi (1965) và đang đi sơ tán cùng cơ quan của bố. Mỗi lúc ru tôi ngủ, ông hay vỗ vai tôi nói: Lớn nhanh đi con để rồi trở về giải phóng quê hương mình. Tất nhiên là lúc đó tôi không hiểu gì nhưng nhớ câu nói đó tới tận hôm nay. Và rồi may mắn hơn cả là lứa chúng tôi không phải làm cái việc giải phóng chính quê hương mình, các lứa đàn anh đã làm dùm chúng tôi rồi. Những đứa con của lớp cán bộ có quê hương bên bờ Nam Vĩ tuyến 17 tập kết ra miền Bắc VN lứa chúng tôi không phải là những hạt giống đỏ của đất nước VN này nhưng có lẽ cũng đã từng là niềm tin của nhiều cấp lãnh đạo VN một thời. Ai đó từng nói năm 1954 khi giới tuyến 2 miền Nam Bắc bắt đầu phân định: 18 20 năm nữa sẽ có một đội quân với khoảng 200 ngàn chiến sỹ trở về giải phóng chính quê hương của họ, lớp chiến sỹ này sẽ chiến đấu với lòng trung thành tuyệt đối vì họ đang giải phóng cho chính thân nhân và gia đình họ hàng bà con của họ.
Lật lại thời kỳ thế hệ cha ông chúng ta khi đi theo CM. Họ ra đi vì lòng yêu nước, chống giặc ngoại xâm, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, đó là mục đích và lý tưởng của lớp người đi trước. Họ không có tham vọng cá nhân hay đòi hỏi sự đãi ngộ của nhà nước trong tương lai, chưa có ai trong 200 ngàn người là cha ông chúng ta mặc cả trước rằng: Sau khi thống nhất được nước nhà thì tôi hay chúng tôi sẽ được cái gì? Và thực tế 200 ngàn người miền Nam (tạm gọi như vậy sau phân chia từ Vĩ tuyến 17 năm 1954 vì gồm có cả người miền Trung VN từ nửa tỉnh Quảng Trị trở vào), lớp quay lại chiến trường MN chiến đấu, lớp học tập và làm việc xây dựng gia đình tại MB. Thử hỏi có mấy người thành đạt lên ông này ông kia, bà nọ? Sau ngày giải phóng MN 30.4.1975, những người này trở về quê hương, số khác vẫn ở lại MB, cuộc sống của họ vẫn thế và họ cũng bằng lòng với tất cả những gì đã cống hiến xưa nay, công sức của từng cá nhân người đi tập kết 1954 có thể rất nhỏ, nhưng nhiều nhỏ sẽ làm lên cái lớn góp phần trong công cuộc chung giải phóng và thống nhất nước nhà.
Sang chuyện những cán bộ tập kết người Campuchia. Cha ông các bạn cũng thế thôi, họ đi làm CM cũng vì lòng yêu nước, chung sức cùng người VN đánh đuổi thực dân Pháp rồi tiếp theo là KCCM và cuối cùng thì CM Campuchia chuyển hướng sang một hướng khác để dẫn đến cuộc chiến tranh VN và Campuchia năm 1979. Tuy nhiên, lớp cán bộ hay hạt giống đỏ Campuchia ra đi năm 1954 họ cũng đâu có mặc cả trước là tôi sẽ được cái gì sau thống nhất, họ ra đi để góp phần giải phóng dân tộc Khmer cơ mà chứ đâu mong rằng sau này tôi hay chúng tôi sẽ được cái gì? Giống như lớp ông cha chúng ta, chúng tôi, những người lính QTNVN ở K khi sang K chiến đấu cho dân tộc Khmer thì cũng đâu có mong được cái gì sau khi hoàn thành nghĩa vụ của mình, đâu có mong đến ngày hôm nay được hưởng QD số 62 với vài triệu bạc thời giá hôm nay, đâu có mong giờ đây phải được làm ông này ông nọ xứng đáng với sự công hiến của mình. Sau NVQT trở về, chúng tôi cũng khốn đốn hội nhập xã hội và xây dựng kinh tế cá nhân, nhiều người đến cơm không có mà ăn, áo không có mà mặc, nghèo kiết xác ra cho đến tận bây giờ vẫn còn nghèo và nhiều khó khăn. Song cũng không ai kêu ca về sự thiệt thòi của mình và luôn tự hào về một thời cống hiến ấy. Hatgiongdo@ hãy nghĩ đến cái chung, cái đại cục của cả dân tộc mình sẽ thấy được những gì lớp ông cha từng cống hiến cho đất nước Campuchia hoàn toàn không vô nghĩa.
Dilber MC Theme by HarzeM