HÀ GIANG-Ký ức người lính chiến đấu bảo vệ biên cương Tổ quốc.(Phần 20)

[NhưC7D2E876F356]

Chào các bác, Bác nhuc7, bác trịnhvanhuong1964, hai bác đã nghi ngờ tôi: "còn bác pháo còn phải "thượng nòng" ở đâu đó nhỉ ", Xin các bác cho tôi "chiến" với 2 bác này cho " ra ngô, ra bí" nhé . Vâng. tôi với hai bác đã nhiều lần cùng chung chiến hào rồi đấy hai bác ạ, chỉ có điều mãi 30 năm sau mới có... duyên gặp bác nhuc7 trong một lần trở về thăm lại chiến trường xưa.Tôi đã từng " thượng nòng" qua nhiều trận chiến trên đó với các e của đơn vị 2 bác rồi, chỉ còn thiếu món rươi đang mùa đặc sản của quê hai bác thôi, các bác không cho thưởng thức thì cũng cho các bác cựu ta mơ một tí cũng được. Hôm vừa rồi xem trên TV thấy món này đang vào mùa, người dân còn hướng dẫn cả cách chế biến nữa, nhìn mà thèm.

Chào các bác , chào bác pháo
Mấy hôm nay các bác hành quân liên tục chắc mệt mỏi lắm rồi đặc biệt là bác thai60 một đêm phải vận tải 3 ca còn gì.

Thỉnh theo yêu cầu của bác pháo nhà em sẽ đãi các bác một bưa chả rươi để các bác lấy sức tiếp tục hành quân nhé

Cánh đồng Hưng yên bây giờ đã ngọt hóa rồi nên rươi rất hiếm nhưng dù sao em cũng ra đồng đặt săm để đơm rươi về


 

Và  đã được rươi mang về:



Rươi đã chế biến xong, xin mời các bác:

 

Chúc các bác ngon miệng

[pb47vp]

Chào các bác, cảm ơn bác nhuc7 chiêu đãi đặc sản, được bác "bồi dưỡng" các CCB nhà ta tiếp tục hành quân nhé. Ngày này năm 84 ta đang khai hỏa bắn phá các điểm chốt của địch, sau mấy tuần TS và bắn thử vào 6 giờ sáng nay, các trận địa pháo của ta đồng loạt nổ súng theo kế hoạch. Mở màn là các đợt bắn gấp, khắp vùng phía nam suối Thanh thủy đâu đâu cũng có những ánh chớp sáng rực cả góc trời ánh lửa đầu nòng của pháo ta. Trên khu  vực 300, 400, 685, 233 và các trận địa pháo địch, những tiếng nổ long trời của các loại đạn thi nhau trút xuống đầu thù. Địch bối rối không thấy phản ứng gì, sau gần một tiếng chịu đòn chúng tưởng ta tấn công như ngày 12/7 nên điên cuồng bắn chặn trước những điểm cao nói trên. Trong một diện tích nhỏ hẹp pháo của hai bên thi nhau trút xuống,khói bay mù mịt, chỉ có một buổi sáng, toàn bộ màu xanh đã biến mất, nhường vào đó cả một khu vực biến thành một màu trắng xóa, cái tên " lò vôi thế kỉ" ra đời từ đây.

[nguyentac62]

Em chào các bác
Chuẩn bị cho chiến đấu các bác hành quân rất đều em thấy rất vui, trong tình thế lúc này cùng đánh tây sông lô địch cũng đánh 1250 núi bạc ở xã Phú Lũng Yên Minh, bắn pháo từ 2/4/1984 đến 30/4 chúng quyết định sử dụng 1 trung đoàn tăng cường tiến công ta từ 5h sáng, chúng tổ chức nhiều mũi cả chính diện lẫn vu hồi đánh vào đồn biên phòng 185, tiểu đoàn 3 huyện Yên Minh phòng ngự cùng với dân quân xã phú lũng và bạch đích, với đội hình đầu nhọn đuôi dài sau nhiều đợt tiến công chúng đã chọc thủng tuyến phòng ngự của ta, ta  sử dụng d7 của e877 tăng viện cũng không giữ được trận địa, có cbb2 ở phía trước một số cán bộ chiến sỹ phải mở đường máu để rút về phía sau, đến 16h chiều địch chiếm được điểm cao, đánh vu hồi vào hang bắt được bí thư xã bạch đích và 30 người dân.....
Những trang nhật ký của bác Như rất có giá trị tới đây phát động viết bác sẽ tham gia nhé,.....các bác cứ trở nhiều đạn vào để chiến đấu tiếp.......
Nhớ đến ngọc cẩu bác mạnh nhắc em mua ngâm chơi theo phong chào thôi, lợi đâu không thấy có khi có hại các bác ạ, không nên quá tin vào đồn thổi, mấy hôm nay lại rẻ rồi vì chỗ nào đào cũng có chứ không phải núi tây côn lĩnh mới có........

[laoshan1234]

  Chào các bác,đọc bài của bác nguyentac62 ta cảm nhận được topic Hà giang đang dần đầy đủ.Đấy chính là cái lý do mà tất cả các bác đều không muốn thay đổi địa danh Hà giang thay vì Vị xuyên,trong 10 năm chiến tranh biên giới phía bắc,không riêng gì Vị xuyên mà cả phía bắc tỉnh HG như:Đồng văn,Mèo vạc,Yên minh,Quản bạ hay Su phì,Xín mần đều bị quân TQ tấn công.Nhiều đơn vị,quân số bị chia sẻ số chiến đấu ở Vị xuyên,số chiến đấu ở các huyện của tỉnh này.Tiếc rằng không có bác nào là CCB từng tham gia các trận đánh như:Núi bạc,Bạch đích (Yên minh),Săm pun (Mèo vạc) hoặc cao điểm 1992 Tả mù cán (Xín mần)...v/v.Bác nguyentac có nhiều thông tin về các trận đánh,như bác vừa kể trên mong bác hãy sưu tầm nữa nhé.Anh em cũng muốn biết thêm trong thời gian ta chiến đấu ở Vị xuyên,thì các nơi khác trong tỉnh HG đồng đội ta chiến đấu như thế nào...

[Phó cối]

                                         Chào các bác

         Chào bác mai anh ,bác hỏi địch chỉnh pháo kiểu gì mà xe chạy chạy đến đâu nó bắn đến đó ,thưa các bác . nếu nói pháo bắn mục tiêu di động là rất khó vì bắn qua vật che khuất phải chỉnh qua đài ,trừ pháo bắn thẳng ngắm
         bắn trực tiếp ,còn bắn đuổi chắc chắn không bao giờ trúng còn bắn phục thì cũng chuẩn . hồi tháng 6 /84 D10 đã dùng phần tử phục bắn cháy hơn 100  xe của địch ,tôi sẽ giải thích về phần tử phục cho các bác nghe
       
         Toàn bộ các khẩu đội  chỉnh pháo bắn trước vào mặt đường khẩu một đảm nhiệm đầu đường ,khẩu 12 đảm nhiệm cuối đường khi các khẩu đã bắn chỉnh xong ,thì nạp đạn sẵn để đấy và mỗi khẩu chuẩn bị thêm 10 quả
         phục sẵn , chờ cho đoàn xe đi vào đến đoạn đường khẩu một đảm nhiệm thì trên đài hô tiểu đoàn bắn và cấp tập luôn  khi chiếc xe đi đầu trúng đạn thì tắc đường lên ,chiếc cuối cũng bị trúng thì tắc đường lui vì vậy đám
         ở giữa không có đường chạy nằm chờ chết .như bác nói thì khả năng địch áp dụng chiến thuật của ta

         Chào bác như bác đưa món đặc sản của bác lên  em thấy gê quá ,ở vùng núi chưa thấy và chưa ăn bao giờ trông như đám sâu . nói vậy các bác đừng chê em là quê một cục
       
          Chào bác thai 60 bác kêu thức đêm  nhiều thì ngày ngủ bù
                                                                                                 đêm nay bác không ngủ
                                                                                                 ngày mai bác ngủ bù
                                                                                                 các thành viên gật gù
                                                                                                 lão ấy thế mà khôn
         
                   

[Linh Quany]

   Em chào các bác !

   Đến đây, nhờ những câu chuyện của bác Tác, những trận đánh ngoài khu vực Vị Xuyên bắt đầu được mọi người biết đến. Em rất mong bác Tác, là một CCB của tỉnh đội Hà Tuyên sưu tầm và kể thật nhiều những câu chuyện này, về sự chiến đấu của những người lính địa phương của Hà Tuyên năm ấy !

   Có một Top, em cũng định viết câu chuyện của hai ông chú em, là những người  đóng quân trên các huyện vùng cao và tham gia trực tiếp một số trận đánh. Nhưng thấy kể lại thì theo thói quen em lại hay chắp bút viết hơi sang dạng văn học một chút, không đúng tiêu chí ký ức của người trong cuộc kể trực tiếp, với lại lúc ấy chuyện Vị Xuyên đang là chủ đề chính nên em thôi. Bác Tác có vận động viết biên niên sử em sẽ lấy ngay chuyện người thân trong nhà có khối đề tài về lính Hà Giang rồi !  

   Sáng nay tự dưng thấy vui vui, em bật mí với các bác một hình ảnh khi xem bác Thủ Pháo đi vào bản trinh sát nắm " tình hình ta "  



   Còn " tình hình địch " thì em chưa dám đưa lên, vì ngó mãi không biết bọn ấy chúng nó cất quân phục ở chỗ nào trên bờ suối !

[Phó cối]

gửi cho các bác cái ảnh lão tiều phu có bác nào khai thác thì liên hệ với bác ấy hoặc có hỏng máy thì gọi bác ấy sửa cho

[Giangtvx]

        Nghe tin linhquany có bài về người lính Hà giang năm xưa in trên TCVNQĐ, mặc dù ở quê bây giờ giữa mùa rất bận mình cũng bỏ việc lên tận thị trấn huyện để tìm mua. Nhưng thật tiếc, cái thị trấn huyện ở vùng quê hẻo lánh này VNQĐ là một thứ gì quá xa xỉ nên một bưu điện cấp huyện cũng chẳng có. Họ nói ở đây không có khách hàng nên họ không dám đặt về. Đành phải lủi thủi ra về vậy và đợi línhquany có cách nào cho anh em được thưởng thức đây ?

Chúc mừng linhquany nhé

Biên cương hình bóng quê nhà

27/10/2014
Bút kí: HÙNG DŨNG

Cảm thức thời gian

        Tháng bảy, nếu tính theo chuyển vần của vũ trụ thì bắt đầu vào tiết mưa. Mùa cho cây đơm trái sinh sôi nảy nở… Còn theo chuyển vần của đời người, thì đó là khi các sĩ tử tất bật cho những ngày thi đại học với khát khao cháy bỏng được bay trên đôi cánh của những ước mơ, hoài bão bấy nay. Với những người khác, sẽ có vô vàn những điều đáng nhớ hoặc không đáng nhớ. Có thể là sự khởi đầu, cũng có thể là kết thúc…

        Nhưng, với những người lính của trận chiến ngày 12 tháng 7 năm 1984, đó là những gì của đau thương và bi tráng nhất trong cuộc đời.

        Ba mươi năm sau, sáng sớm mười hai tháng bảy hôm ấy, có rất nhiều ánh mắt của những cựu chiến binh từ nhiều miền đất nước, trong đó có Hà Nội, từ thị xã Hà Giang hướng về Thanh Thủy, Vị Xuyên. Những ánh mắt trĩu nặng chứa chất nỗi niềm. Những ánh mắt mờ đi như có lớp sương mù bao phủ dẫu hôm ấy, trời khá xanh trong và nắng cũng trải vàng. Họ có mặt ở thị xã nhỏ bé vùng biên này để đến với đồng đội của mình đã nằm lại nơi đây bằng nén linh hương tưởng niệm…

        “Hôm nay đây…” họ đã nói như thế, với chính mình, với đồng đội - những người còn sống, những người xương cốt đã hòa vào đất mẹ trong nghĩa trang Vị Xuyên và rải rác dưới trập trùng biêng biếc xanh cây cỏ trên các sườn đồi, thung sâu nơi mảnh đất biên viễn này trong tiếng thở vuột ra nhè nhẹ.

Và những kí ức bi hùng

        Người cựu chiến binh tuổi trung niên Nguyễn Đình Thắng của trận chiến năm nào nghẹn ngào gỡ cặp kính mắt xuống lau. Từ điểm cao 468, anh ngước nhìn sang bên kia, dải bình độ của điểm cao 772, nơi mà ba mươi năm trước, anh đã may mắn thoát chết bởi nằm sát đỉnh đồi khi là y tá của c24, e153, tăng cường cho hướng cửa mở của c5, d2, e876, lúc pháo của địch dội như mưa xuống sườn núi và thung lũng... Bên ấy, là những đồng đội của anh: Những người lính khoác trên mình áo lửa/ Những người lính gối đầu lên bờ đá/ Những người lính nằm trong đất tơi tả/ Những người lính chẳng vẹn nguyên bên cây cỏ bị xới đào...*. Giọng anh như lạc đi, mấp mênh trong cái kí ức bi tráng đã lằn thành những vết sâu mà chưa bao giờ liền sẹo.

        Đầu tháng 4 năm 1984, cuộc chiến dai dẳng và khốc liệt mới bắt đầu hiện diện ở Thanh Thủy, Vị Xuyên. Bắt đầu là các trận tấn công nhỏ lẻ mang tính thăm dò, kèm pháo binh bắn phá hoại. Cuối tháng 4, địch chính thức tấn công xâm lược toàn bộ các cao điểm. Những người lính F313 (chủ yếu là tiểu đoàn 1, trung đoàn 122) đã kiên cường chiến đấu, nhưng do lực lượng mỏng nên đầu tiên là 1509, sau đó đến các điểm cao, bình độ khác lần lượt bị mất.  

        Phía Tây, phía Đông sông Lô, các điểm cao 1030, 1250... địch cũng đã kéo hỏa lực lên đó khống chế toàn bộ ngã ba Thanh Thủy.

        Cuối tháng 4, đầu tháng 5, các đơn vị thuộc F316, F356 từ Hoàng Liên Sơn, Lai Châu... cùng các đơn vị khác từ miền xuôi bắt đầu hành quân lên đây. Cuộc tấn công giành lại những thước đất biên cương của Tổ quốc đã rơi vào tay địch được ấn định vào đêm 11, rạng ngày 12 tháng 7 năm 1984.
 
        Chiều mười một, trời hửng nắng. Nhưng đến khoảng hơn 6 giờ thì bắt đầu đổ mưa. Bộ đội lặng lẽ nối chân nhau, đơn vị vượt qua làng Pinh, Cóc Nghè, 600, Nậm Ngặt, đơn vị thì từ ngã ba Thanh Thủy qua hang Làng Lò, 468, rồi tập kết qua con suối cụt trong đêm. Họ vội vã đào công sự ẩn nấp dưới làn mưa lâm thâm. Đất ở đây cứng quá, tiếng thở mệt nhọc cố thoát ra nhè nhẹ, tiếng cuốc chim, xẻng ấn vào đất gọn gàng, không gây ra tiếng động lớn. Chỉ một quãng thôi, trên kia là địch... Có tiếng càu nhàu: “Đi chiến đấu mà quên mang cuốc xẻng, ông định đào hố bằng tay không à?”. Tiếng trả lời ngượng nghịu: “Đồng hương thông cảm, cho mượn tý đi! Đeo sau lưng chả biết nó rơi mẹ từ lúc nào...”. Vài người mang lương khô ra ăn, thấy vừa khô vừa nhạt lại bỏ.

        Họ là những người lính Trung đoàn 876 – Sư 356, đơn vị chủ công trong trận này, hướng 772. Có thêm một số cán bộ, chiến sĩ chuyên môn như thông tin, y tá... của Trung đoàn 153 – Sư 356, vận tải, trinh sát, công binh của F313. Ngoài kia, là Trung đoàn 149 anh em cùng sư đoàn, Trung đoàn 174 – Sư 316 phía điểm cao 685, 233. Phía Đông sông Lô, dưới 1030, Trung đoàn 141 – Sư 312 – Quân đoàn 1 cũng như họ, đang lặng lẽ ém mình, hồi hộp, chờ hiệu lệnh tấn công. Những chàng trai trẻ măng, tuổi mười tám, đôi mươi vừa nhập ngũ, lần đầu tiên ra trận, có người được huấn luyện chưa đầy hai tháng đã ra thẳng chiến trường…

[Giangtvx]

        Anh khẽ nén tiếng thở dài. Bên cạnh anh, người bạn cựu chiến binh Đại đội 6, Trung đoàn 2, Sư đoàn 356 Phạm Ngọc Quyền cũng đang lặng đi. Dưới cái nắng chói chang của buổi sáng cuối hè trên điểm cao 468 – nơi ba mươi năm trước, các anh đã tập kết tại đây để tấn công dành lại điểm cao 772, ánh nhìn thăm thẳm của người cựu chiến binh Phạm Ngọc Quyền như có một dải sáng chập chờn hun hút đến vô cùng. Cái dải sáng ấy, cứ tròng trành như một chiếc cầu vồng nối giữa thực và ảo, hiện tại và quá khứ... Đôi môi run run, mắt anh như dại đi khi kể về cái đêm bi hùng 12 tháng 7 ấy. Ngày ấy, Phạm Ngọc Quyền là tiểu đội trưởng chỉ huy bộ phận hỏa lực gồm 4 khẩu cối 60 và 9 khẩu B40 tham gia đánh cửa mở ở mỏm 1 của điểm cao 772. Xuất phát cùng tiểu đội hỏa lực hôm ấy, còn có hai trung đội bộ binh của Đại đội 6. Bên trái là trung đội do đồng chí Ngọc đảm nhiệm. Bên phải là trung đội của đồng chí Cảnh. Khoảng hơn một giờ sáng, theo đội hình chữ V, hỏa lực hơi lùi một chút, các anh bí mật bò qua từng mỏm đá, ụ đất, áp sát cửa mở...

        Tín hiệu tấn công bắt đầu. B40, B41 khạc lửa hủy bãi mìn của địch. Núi đồi như rung chuyển, cháy vụn ra bởi tiếng nổ các loại hỏa lực đánh cửa mở của ta. Tiếng thét xung phong vang lên khắp nơi, bộ đội bật từ các hố cá nhân lao lên công sự kẻ thù trên sườn núi. Nhưng rồi tất cả bỗng lặng đi. Rất nhiều tiếng nổ dữ dội của pháo địch từ phía các mỏm núi trước mặt và hai bên, liên tiếp dội vào đội hình. Không gian quánh lại bởi mùi thuốc súng. Đội hình đánh cửa mở đã áp sát công sự tuyến 1 của địch. Đã có những người lính đầu tiên nhảy vào giao thông hào. Khi ấy, Phạm Ngọc Quyền cũng chỉ còn cách giao thông hào của địch một chút. Anh thảng thốt, như không thể tin vào mắt mình khi phía sau, lưới lửa cả pháo binh và pháo phòng không hạ nòng của địch trùm lên đội hình tấn công của bộ binh ta... Dù bộ phận cửa mở của các anh đã chiếm được chiến hào 1, nhưng cũng không thể phát triển tiến công được nữa, nên đành phải nằm lại đó.

        Cho đến bây giờ, cảm giác trống rỗng, mất mát đến cùng cực khi anh may mắn thoát chết bò được về lèn đá 468 vẫn nguyên vẹn trong tim. Nó giống như nỗi đau của một người vừa mất cả gia đình. Kia, cái đoạn hào thẳng soi gương 685… Tảng sáng ngày 12 tháng 7 năm 1984, tất cả anh em nằm ở đoạn này của 772, anh nằm trên cùng, lần lượt dưới chân là các pháo thủ chờ đợi phân đội của c5 đánh bộc phá mở cửa là xông lên. Nhưng c5 không mở được cửa, trời lại sáng. Địch nhìn quá rõ quá sát. Những làn đạn bắn thẳng DKZ, 14,5ly, 12,7ly... cứ thế quạt, cày nát tung tất cả lên. Người và cây cỏ cùng đất cát... Lúc đó, mặt anh úp sát xuống đáy hào, đến khi nghe tiếng tiểu đoàn trưởng Đệ hô: “Thê đội hai”, anh vùng dậy lao lên, chưa kịp tiến bước nào thì “ầm!” Mặt mũi tối sầm không còn biết gì nữa... Anh không biết thời gian đã trôi qua bao lâu... Đầu óc lơ mơ, anh nhìn thấy trước mắt mình, giữa làn sương mù mờ ảo, mẹ mặc áo nâu với ánh mắt xa xót âu lo. Mẹ mới mất cách đó ba năm, ở cái tuổi vận hạn bốn chín của đời người... Thoảng trong không khí, mẹ động viên: “Con bình tĩnh, đến chỗ ngã ba thì nhảy xuống…”. Anh chồm lên, miệng gọi: Mẹ! Mẹ ơi! Nhưng không thể nào với lên được...

[Giangtvx]

        Anh tỉnh lại trong cảm giác nặng trĩu và khó thở. Mở mắt ra nhìn, thấy tối om, lúc ấy mới biết mình đang bị vùi dưới giao thông hào. Ra sức dùng tay bới, vạch đất để thở, cuối cùng cũng xuất hiện chút ánh sáng le lói, rồi khoảng trời hiện ra. Anh cố sức vùng dậy. Một cảnh tượng tan nát, toang hoang máu trộn bùn, xác người rải rác hiện ra trước mắt. Chưa kịp hoàn hồn, phía trên đỉnh đồi, cách chỗ anh đứng chừng khoảng hơn chục mét, thấy lố nhố địch đứng cầm AK bắn xuống giao thông hào. Anh quăng mấy quả lựu đạn cho nổ mù mịt, bắn mấy loạt AK và rút xuống phía dưới. Xuống tới đoạn hào cong hình vành khăn, anh ép mình vào thành bắn ngược lên. Địch vẫn ào ào lao xuống. Trong lúc đang bắn trả quyết liệt thì nghe thấy tiếng quát to: “Quyền! lựu đạn!” Theo phản xạ, anh vừa nằm sấp xuống thì nghe xẹt qua mang tai, sau đó là một tiếng nổ, đất đá bay rào rào. Anh nhỏm dậy lắc lắc đầu cho đất rơi xuống, thì nhìn thấy Bảo - Trung đội trưởng Trung đội 2 cùng c6. Mừng quá, nhưng cũng chẳng kịp nói gì vì địch đã xuống sát quá rồi. Hai anh em chụm lại quay lưng vào nhau mỗi người bắn một hướng, vừa bắn vừa rút. Đến đoạn giao thông hào vỡ tạo thành rãnh, hướng xuống dưới chân đồi, trong đầu anh chợt hiện ra hình ảnh mẹ. “Ngã ba” mẹ dặn nhảy xuống là đây chăng? Nghĩ vậy, anh liền hô lớn: “Bảo nhảy!”. Hai người bật khỏi chiến hào và tụt xuống dưới suối ở chân đồi. Trên đoạn mà hai người tụt xuống suối, cây cối đổ nhằng nhịt, đất đá tứ tung, rất nhiều phần thân thể đồng đội lẫn trong đó… Anh nhận ra anh Ký tiểu đoàn phó và anh Hòa đại đội phó chính trị c6 đã hi sinh. Nhưng vì phía trên, địch vẫn đang bắn đuổi truy kích hai anh em nên không còn cách nào khác, đành phải rút xuống...

        Lúc ấy, mặt trời đã trên đầu, tức là khoảng hơn 11 giờ gì đó của ngày mười ba...

Đồng đội ơi!

        Sáng sớm mười hai tháng bảy lúc nhìn lên ngọn núi phía Đông trung tâm thị xã Hà Giang, tôi bắt gặp một dạng hình phễu trắng trên khoảng không xanh được tạo bởi một dải sương mây vương lưng lửng núi. Hình phễu loang dần thành một dải hoa rất đẹp. Những bông Huệ trắng. Trắng bần thần. Chầm chậm lẫn dần vào từng ngọn cây, ngọn cỏ, thớ đá. Chầm chậm lẫn vào ánh sáng của bình minh vừa rạng... Vâng, các anh, lúc là sương là khói, là gió, là mây. Các anh đang về, khóc cười cùng đồng đội trong ngày hội ngộ ba mươi năm... Ba mươi năm. Quãng thời gian đủ để một chàng trai mười tám đôi mươi với tất cả những háo hức, say mê... trở thành một người chín chắn ở cái tuổi “ngũ thập tri thiên mệnh” - biết được mệnh trời. Còn các anh, vẫn mãi đôi mươi: … Về đây đồng đội ơi, người chiến sĩ sư đoàn... Hãy về đồng đội ơi, còn nằm khe đá hay thung sâu... Hãy về đồng đội ơi, người lính chiến mãi đôi mươi, về đây điếu thuốc lào, ấm chè chốt, hồn nhiên vui cười, bạn bè, đồng đội, người thân, ôm nhau nước mắt chan hòa. Lời hát gọi đồng đội của nhạc sĩ Trương Quý Hải cùng đội tuyên văn của Sư 356 ngày xưa, hát cho đồng đội, cả những người đang hiện diện bằng xương thịt, lẫn người phảng phất trong khói nhang trên cây hương 468 trong buổi lễ tưởng niệm sáng 11 tháng 7 năm 2014 như vẫn đang văng vẳng... Tiếng hát chìm mềm bay la lả. Trắng tinh khôi Huệ. Trắng ẩm ướt sương. Trắng tan mềm. Trắng những bông lau phơ phất… Trong cái buổi sáng ấy, giữa khói nhang tỏa tỏa, tôi như thấy trên các ngọn cây, thớ đá, của những ngọn đồi xung quanh đang run rẩy. Cái run rẩy giao hòa của mấp mênh hai cõi âm, dương… Run rẩy giao hòa trái tim đồng đội còn sống và linh hồn đồng đội nằm lại mảnh đất này. Về đây điếu thuốc lào, ấm chè chốt, hồn nhiên vui cười, bạn bè, đồng đội, người thân, ôm nhau nước mắt chan hòa…

        Chiều ngày mười hai, vái vọng chia tay đồng đội nằm lại trên các điểm cao, đoàn cựu chiến binh Hà Nội quay về nghĩa trang Vị Xuyên cách đó trên dưới 40km. Ở đó, trên 1600 đồng đội của các anh đang nằm. Những ngôi mộ có tên và không tên. Bình thản và thanh khiết. Các anh nằm nghe tiếng gió đồi vi vu, tiếng sương rơi nhè nhẹ thảng thốt, nói với nhau những câu chuyện về quê hương bản quán, về đồng đội, về chiến trận đã qua. Dù cái nắng đầu chiều khá gay gắt và trời thì hầu như không có gió nhưng không hề thấy, dẫu chỉ là một chút phảng phất mệt mỏi trên gương mặt mọi người… Đội tuyên văn lại hòa linh nhịp âm dương trong bài ca Hãy về đồng đội ơi gọi các anh về trong khói hương, ôm ròa lấy nhau tíu tít khóc cười…

        Tôi đã đứng lặng trong nghĩa trang, xúc động nhìn các anh mắt rưng rưng, tay cầm nén linh nhang run run đi tới từng ngôi mộ. Có những ngôi mộ, các anh dừng lại, miệng mấp máy như cố kìm cảm xúc đang trào dâng... Người cựu binh c25 e149 f356 Nguyễn Văn Hùng, Nguyễn Văn Thịnh đang sống ở quận Hai Bà Trưng đi tìm người bạn đã hi sinh Nguyễn Văn Cường nhà ở 81 Quán Thánh… Ngày ấy, các anh ở đội vận tải làm nhiệm vụ đưa lương thực thực phẩm vào và đưa thương binh tử sĩ ra. Rất nhiều đồng đội đã ở trong vòng tay các anh trước khi vĩnh viễn nằm vào lòng đất mẹ… Người cựu binh c2, d11, e876, f356 Dương Đình Tích cũng ở quận Hai Bà Trưng đi tìm liệt sĩ Hoàng Văn Tạo - người trung đội trưởng dũng cảm quê Thái Bình. Anh bảo, ngày xưa hai người đã hẹn hò nhau, xong trận này sẽ về nhà nhau chơi. Vậy mà… Người trung đội trưởng ấy hi sinh bởi một loạt pháo của địch, còn anh, sở dĩ sống sót bởi khi ấy, anh nằm sát ngay cửa mở. Nhạc sĩ Trương Quý Hải, người lính vận tải năm xưa của sư 356, người sáng tác ca khúc Về đây đồng đội ơi ngay trước chuyến đi, người ôm đàn ghi ta cùng đội tuyên văn hát cho đồng đội nghe ở điểm cao 468 và nghĩa trang Vị Xuyên, cũng đứng lặng trước ngôi mộ ở một góc nghĩa trang. Đôi mắt đỏ hoe, gương mặt vẫn còn vương những giọt nước mắt, anh bảo sau trận mười hai tháng bảy, suốt một tuần liền các anh vào đưa đồng đội đã ngã xuống ra. Người còn vẹn nguyên, người mất mát vài phần thân thể, máu trộn đất bết vào quần áo… Trong một lần liệm anh em, khi kiểm tra túi áo, anh bắt gặp một mảnh giấy nhỏ được xé ra từ vỏ bao thuốc lá Sa Pa. Dòng chữ trên mảnh giấy đã nhòe bởi máu nhưng vẫn còn đọc được mới kịp ghi vỏn vẹn ba chữ: Mẹ kính yêu. Khi ấy, cảm giác như trái tim anh vừa bị thắt bởi một sợi dây sắc. Sợi dây ấy thắt dần đến nghẹt thở khiến anh không thể nào chịu đựng nổi. Buổi tối, anh lang thang lên đồi với tâm trạng chất chứa, ứ đầy xúc cảm. Và bài hát Thư gửi mẹ của anh đã ra đời ngay trong đêm ấy. Đó là bài hát đầu tiên của anh có sự sâu lắng, có nhịp ngân rung chạm thẳm lòng người. Sau bài hát ấy, giống như có một sợi dây tâm linh, dù sau này anh đã học Đại học Mỏ địa chất, rồi Kinh tế quốc dân, nhưng cuối cùng cái nghiệp sáng tác vẫn theo anh suốt cuộc đời… Giọng bùi ngùi, nhạc sĩ Trương Quý Hải chắp hai tay trước ngực khẽ vái vái rồi kể cho tôi nghe về người lính đang yên nghỉ trong ngôi mộ liệt sĩ trước mặt mình. Người lính ấy, vừa là đồng đội, vừa là anh rể họ của anh. Người lính ấy mới nhận giấy ra quân, quay lại đơn vị cũ để chia tay bạn bè đúng hôm chiến dịch diễn ra. Khoác lên mình chiếc ba lô, khẩu súng sát cánh cùng đồng đội chiến đấu, anh đã ngã xuống bởi một loạt đạn pháo của kẻ thù. Phải mất mấy năm sau, thủ tục công nhận liệt sĩ mới làm xong bởi trong danh sách của trung đoàn, tên của anh đã không còn trong biên chế…