Nhiệm vụ đặc biệt

[Giangtvx]

        Cuộc hội ý kết thúc trong tình gắn bó, thương yêu nhau, thông cảm nhau hơn - một thứ tình cảm rất cần đối với tất cả mọi người khi mà cuộc chiến đấu đang vào thời điểm đầy thử thách cam go. Đúng là nỗi lo vợi đi khi có sức mạnh của tình đồng đội bù đắp. Cái thảnh thơi đến nhanh, lại có phút đứng ngoài cửa hang hít khí trời trong lành, tầm mắt được mở rộng, thấy rõ cảnh sắc núi Vỏ Bo Hong khiến tôi liên tưởng đến dãy núi đá hoa cương nhấp nhô, uốn lượn quanh khu danh thắng nơi đèo Cả quê mình. Phút nhớ quê hương vụt đến với bao xốn xang và lay động về nghĩa vụ và trách nhiệm với nơi mảnh đất mình đang đứng...

        Theo kế hoạch đã định, hai hôm sau cuộc họp bàn kế hoạch chiến đấu họp đồng giữa bộ binh và đặc công được tiến hành. Đã gần một tháng tôi mới gặp anh Ba Trân, anh Lê Duy Mật trong Bộ tư lệnh sư đoàn. Qua các anh được biết cuộc vượt kênh của sư đoàn không thuận lợi chút nào. Tuy không gặp sình lầy như đoạn chúng tôi vượt, nhưng ở đoạn các anh vượt lại vấp phải chi khu quân sự Tịnh Biên - một chốt phòng ngự cứng của địch với hệ thống cứ điểm nhỏ bao quanh, dày đặc, nên số thương vong cũng không phải là ít. Nhìn các anh đủ biết nỗi lo trách nhiệm của người chỉ huy đối với sinh mạng toàn sư đoàn đã bám riết các anh suốt cả tháng trời nay vẫn còn đọng lại nơi khuôn mặt rám nắng, gầy xanh, hai mắt mệt mỏi, trũng sâu vì thiếu ngủ. Không ai bảo ai, tất cả chúng tôi đều im lặng với nỗi đau xót tưởng nhớ tới những đồng đội mình đã ngã xuống khi vượt kênh; với lòng mến phục và thương cảm gửi tới những người đồng chí bị thương trên dọc đường, cố lết về đến đây đang nằm điều trị ở các hang trạm xá với những mong vết thương chóng lành để trở lại đội hình chiến đấu.

        Tình hình đang đặt chúng tôi vào một thế bất lợi. Quân số chiến đấu bị tiêu hao không phải ít, yếu tố bất ngờ chung coi như đã hết. Địch chẳng những biết rõ chủ trương cụ thể của đợt hoạt động mà còn biết rõ cả số hiệu các đơn vị đang tập kết ở khu Bảy Núi. Vì trong hàng ngũ ta có kẻ làm phản. Địch chỉ không biết quân số cụ thể của chúng tôi, điểm tiến công và ngày giờ nổ sủng. Bởi điều ấy đến hôm nay, trong cuộc họp Bộ tư lệnh chung này chúng tôi mới bàn. Đây là điều bí mật cốt lõi trong quân sự thì chúng tôi vẫn giữ được. Cũng chính vì thế mà chúng tôi không thay đổi ý định, vẫn quyết tâm thực hiện mệnh lệnh của Bộ tư lệnh Miền đã giao.

        Mở đầu cuộc họp tôi báo cáo trước về kế hoạch tiến công của các đơn vị đặc công: Tiểu đoàn 7 đánh Vĩnh Trung; các tiểu đoàn 3,5,4 đánh Ba Xoài (Thực ra về quân số chỉ còn bằng một tiểu đoàn tăng cường vì tiểu đoàn 3, tiểu đoàn 5 số thương vong khi vượt kênh chiếm tỷ lệ khá cao). Các tiểu đoàn được giao nhiệm vụ đã tổ chức bộ phận đi điều nghiên.

        Anh Ba Trân cũng vừa họp Bộ tư lệnh sư đoàn để thống nhất kế hoạch hoạt động hiệp đồng trong thế chung của chiến dịch. Theo anh Ba Trân cho biết, toàn sư đoàn chia thành ba lực lượng:

        - Lực lượng thứ nhất, một trung đoàn tăng cường làm nhiệm vụ chặn viện, chủ yếu bố trí đón lõng ở hướng Tịnh Biên, tạo điều kiện cho lực lượng đặc công rảnh tay tiềm nhập tiến công tiêu diệt sinh lực địch.

        - Hai lực lượng còn lại, mỗi bộ phận gồm một trung đoàn thiếu làm nhiệm vụ chốt giữ căn cứ Vĩnh Trung và Ba Xoài, sau khi các tiểu đoàn đặc công hoàn thành việc đánh chiếm hai căn cứ này rút ra, để hỗ trợ cho đồng bào nổi dậy.

        Các đơn vị được giao nhiệm vụ đang gấp rút chấn chỉnh tổ chức, điều chỉnh lực lượng xong là lên đường ngay.

        Tuy là một đơn vị hợp thành có tổ chức chỉ huy thống nhất nhưng trong tình hình khó khăn ở một chiến trường bị chia cắt, ta địch đứng trong thế cài răng lược, với những bom đạn địch giội xuống ác liệt như thế này, thì làm gì có điều kiện họp bàn nhiều và ngay cả khi nhiều việc mà là đi thẳng vào vấn đề; cần làm gì và làm ra sao. Thế là đủ.

        Kế hoạch hoạt động và quyết tâm chiến đấu dược mọi người nhất trí. Cuộc họp kết thúc nhanh gọn. Anh Ba Trân thay mặt Bộ chỉ huy chung trở lại Đông Nam Bộ để xin Bộ tư lệnh Miền phê chuẩn quyết tâm chiến đấu. Tôi trở lại với các tiểu đoàn đặc công của mình bàn kế hoạch triển khai điều nghiên. Chúng tôi xiết chặt tay nhau tạm biệt với một mong ước chung làm sao cho ngày N chóng đến; mong anh Ba Trân nhanh trở lại mảnh đất Bảy Núi này để cùng nhau có mặt trong cuộc thử thách mới, ở một chiến trường cũng hoàn toàn mới lạ.

[Giangtvx]

        Nhưng chỉ vài giờ sau đó chúng tôi nhận được một tin không vui, kèm theo cả nỗi lo lắng cho toàn bộ diễn biến của đợt hoạt động sắp sửa bắt đầu. Đó là việc anh Ba Trân đã lọt vào ổ phục kích của địch bị chúng bắt trước lúc vượt kênh. Cả đêm hôm đó tôi không sao ngủ được vì tiếc thương người đồng chí, vì lo địch thu được tài liệu mà anh mang theo thì rất nguy! Nếu sự tình đã đến lúc như thế thì kế hoạch hoạt động có gì phải điều chỉnh, có nên tiếp tục điều nghiên căn cứ Vĩnh Trung, Ba Xoài nữa không? Nếu phải thay đổi thì hướng tiến công nên nhằm vào đâu trong khi chưa có quyết định thay đổi của Bộ tư lệnh Miền? Nhưng lạ thay, cái động tĩnh đêm nay lại dịu đi. Tình hình địch ở căn cứ Vĩnh Trung, Ba Xoài vẫn như cũ, chưa thấy dấu hiệu gì chứng tỏ chúng đang triển khai kế hoạch đối phó mới. Như thê có nghĩa là địch chưa phát hiện được kế hoạch hoạt động của ta, mặc dầu chúng đã bắt được anh Ba Trân khi chiều. Hay là chúng nghi binh, làm như không biết gì để dăng bẫy đánh mẻ lưới to (!?)...

        Chiều hôm sau, Bộ chỉ huy chung chúng tôi lại họp. Anh Lê Duy Mật (nay là thiếu tướng, Phó tư lệnh Quân khu II), Phó tư lệnh Tham mưu trưởng chủ trì để bàn cách đối phó, sau khi anh Ba Trân bị bắt Cuộc họp chưa bắt đầu thì các đồng chí địa phương đến thông báo cho biết tương đối tỉ mỉ về việc địch đã bắt được ba chiến sĩ của ta, hai trẻ một già. Chúng khám rất kỹ đồng chí chiến sĩ già nhưng không thấy gì ngoài cái túi cứu thương đeo bên hông trong đó có một số bông băng và thuốc cấp cứu... Mới nghe đến đây, chúng tôi đã nhẹ nhõm thở phào, vẫn chưa hết lo cho tính mạng anh và các chiến sĩ bảo vệ anh sẽ ra sao trong những ngày tiếp nối, nhung một cảm phục cứ trào lên về sự lường định, sự thấy xa của anh Ba Trân. Anh đã giả dạng một y tá, một y sĩ để đề phòng sự cố - và xa hơn nữa, tất cả những nội dung mà chúng tôi họp bàn, những quyết tâm, không một ghi chép nào để trong người cả. Đây là một phong cách cần có, cần rèn luyện, để thích nghi với hoạt động ở nơi chiến trường ác liệt. Đành rằng nó bất lợi trong công tác điều nghiên, tổng kết, viết sử sau này, nhưng lại rất cần thiết như một tiêu chuẩn phải có của người chỉ huy trong hoàn cảnh cụ thể lúc đó.

        Tại cuộc họp Bộ chỉ huy chung lần thứ hai này, chúng tôi nhận định tình hình một cách nghiêm tức hơn. Lật đi lật lại các hiện tượng về địch, về ta để tìm cho ra cốt lõi của vấn đề, không để cho hiện tượng che lấp bản chất. Yếu tố bất ngờ chung không còn nhưng yếu tố bất ngờ cụ thể (ngày giờ tiến công, mục tiêu tiến công và lực lượng tiến công) thì địch vẫn chưa biết, do ta giữ được bí mật. Mặt khác, tuy yếu tố bất ngờ chung không còn, lại có tác dụng gây cho địch càng chủ quan. Chúng đoán được lực lượng vượt kênh của ta đã bị tiêu hao nặng, tinh thần cán binh cộng sản đang chao đảo, lương thực cạn dần thì làm gì có khả năng đánh lớn.

        Từ nhận định trên, chúng tôi một lần nữa xác định quyết tâm nghiêm chỉnh thực hiện mệnh lệnh của Bộ tư lệnh Miền đã giao. Các kế hoạch hoạt động tiếp tục triển khai, nhưng cần khẩn trương hơn, kỷ luật giữ bí mật phải được nghiêm túc thực hiện. Trong cuộc họp, chúng tôi nhấn thêm biện pháp chỉ đạo hoạt động nghi binh lừa địch (có cả địa phương tham dự), chúng tôi tung thêm mục tiêu sẽ tiến công và cho tổ chức trinh sát thực địa hẳn hoi* làm như sắp đánh trận đến nơi. Chúng tôi còn đưa ra cả dự kiến cụ thể về ngày N, giờ G và mục tiêu tiến công, trong khi những ý định thật về những vấn đề này đều được xem như tuyệt mật, chỉ trong Bộ chỉ huy hẹp chúng tôi biết. Việc làm này quả thật có tác dụng, đã gây “nhiễu” trong sự phán đoán của kẻ địch về ta.

        Cuộc chiến đấu để tồn tại đã thực sự bắt đầu với những căng thẳng thật riêng, nếu không nói là độc đáo. Trước hết địch có nhiều lợi thế. Còn chúng tôi thì bị dồn vào cái thế khó cựa. vỏ Bo Hong, nơi chúng tôi chấm làm điểm tập kết, làm nơi bám trụ đã chứng tỏ là hoàn toàn chính xác. Cái vút cao, cái bề thế, cái hiểm trở của nó thực sự là chỗ dựa tin cậy của chúng tôi. Nhưng không phải tất cả nơi đây đều là lý tưởng. Kẻ địch đang vây quanh dưới chân núi với một hệ thông căn cứ quân sự và các ấp chiến lược có sẵn nay dăng dầy thêm, hết kẽ hở; chúng âm mưu cắt đứt mọi sự liên hệ của chúng tôi với nhân dân, với địa phương. Việc tiếp nhận lương thực, thực phẩm của nhân dân mang đến bắt đầu có khó khăn, máu đã đổ sau khi gùi được gạo lên các lèn đá để chuyển đi vào hang; đã bắt đầu phải tiết kiệm gạo và nhịn bữa. Vỏ Bo Hong không phải chỉ có chúng tôi mà có cả địch ở xen kẽ dưới dạng thám báo, biệt kích, gây cho chúng tôi không ít khó khăn. Nếu canh gác không tốt, nếu giữ bí mật không nghiêm thì những cái “tai, mắt” này của địch sẽ báo xuống núi, điện về các trận địa pháo, các sân bay là lập tức có địch lên vây, tức thì có pháo bầy bất thần ập đến xối xả hồi lâu. Sẽ có thương vong xảy ra sau đó; có lúc thương binh phải tự mình cấp cứu lấy mình vì không có trạm xá hoặc trạm xá bị đánh sập; có trường hợp tử sĩ phải bó chăn để tạm bên vách đá vì chưa tìm được nơi chôn.

[Giangtvx]

        Âm thanh của chiến tranh thật là chua chát, nghe căng óc. Máy bay B.52 cứ đánh đều hai, ba lần trong một tuần, còn pháo tọa độ thì không thành quy luật. Khắp vỏ Bo Hong đều có bom bi, chúng tôi đặt tên là “bom bi râu” vì nó có cấu trúc khác với bom bi thường ở bốn cái râu bằng kim loại mảnh, nối từ thân bom, khi rơi xuống bốn cái râu này căng ra bốn hướng, lẩn vào cây cỏ rất khó thấy vì nó cực nhỏ. Ta đi từ hướng nào cũng gặp râu bom, chạm phải nó chẳng khác nào ta rút dây lựu đạn chày, tức thì gây nổ. Thế là lại có thương vong, phần lớn là vào chân. Những ngày đầu chưa có kinh nghiệm nên số thương vong do “bom bi râu” gây nên chiếm tỷ lệ khá cao. Sau chúng tôi phải hạn chế đi đêm. Thực ra đây cũng là điều bắt buộc, bởi mọi sự đi lại trong ban ngày địch dễ dàng phát hiện, dễ phán đoán sự hoạt động của chúng ta. Kẻ địch quả thật thâm độc, chúng dùng loại bom bi cải tiến này ngoài tác dụng sát thương sinh lực, còn buộc chúng ta phải chuyển hoạt động từ đêm sang ngày, để chúng dễ bề cản phá.

        Địch còn đặt máy nghe trộm hoặc cho biệt kích, thám báo lẻn đến các hang, ém sẵn nghe lén các cuộc họp bàn của ta để phá trước khi ta tổ chức triển khai thực hiện. Lúc đầu, ta chưa chú ý đến hoạt động này của địch. Nhưng sau mấy lần xuất kích đều bị địch phát hiện, phá trước khi ta nổ súng, khi đó ta đặt vấn đề nghiên cứu tìm nguyên nhân, từ đấy các cuộc họp đều phải nói thầm, ghé sát vào tai nhau hoặc phải dùng “bút đàm”, có khi phải đi ra khỏi hang một đoạn xa mới trao đổi. Cuộc chiến đấu để tồn tại thật là ác liệt. Nhưng nào đã hết! Mỗi khi đêm về, máy bay địch lại vè vè trên đầu phát loa tâm lý chiến, ca những bài ca nhạc vàng, xen vào là giọng nữ vừa đe dọa vừa nỉ non: các anh cán binh cộng sản, chiến hữu của các anh đã bị quân lực Việt Nam cộng hòa bắt ngày càng nhiều. Khỏi chịu chung số phận tù binh đó, nếu các anh sớm quay về với chính nghĩa quốc gia, các anh sẽ được mọi sự hậu đãi... Chúng gọi tên tùng đơn vị, thậm chí cả tên cán bộ, chiến sĩ để ly gián, gieo rắc nghi ngờ trong nội bộ.

        Thời gian lúc này đã là đầu tháng 3. Đã ở vào cuối mùa khô mà nắng nóng vẫn chưa dịu.

        Đêm nay như thường lệ, tôi lại lần theo các gộp đá đến các tiểu đoàn để nắm tình hình, bàn công việc cần tiếp tục của công tác chuẩn bị chiến đấu. Bỗng chớp lóe phía trước mặt, liền sau đó là tiếng nổ đanh và kéo dài, đất chuyển rung. Lại một lần nữa gần hơn hất nhào tôi và ba chiến sĩ nữa từ trên cao xuống lòng một khe cạn. Toàn thân tôi đau điếng, tai giữa bị sưng tấy và ù ù. Tôi nằm bất tỉnh. Lúc sau cảnh vật yên tĩnh trở lại, tôi và ba chiến sĩ cũng tỉnh dần nhưng mình mầy như có ai dần, ê ầm. Bốn chúng tôi cô lết tự tìm về trạm xá, vi đêm tối thế này ai biết đâu mà tìm, trong lúc nhiều trận địa và cả trạm xá nữa đang phải tập trung khắc phục hậu quả trận bom B.52 vừa rồi. Gọi là trạm xá, cái tên ấy chỉ có nghĩa trong quy ước chứ nó vẫn chỉ là một cái hang như tất cả các hang khác trên quả núi vỏ Bo Hong này. Không giường chiếu, tất cả thương binh về đây đều tự tìm lấy chỗ đất phẳng mà ngả lưng. Ngoài những thuốc vô trùng và cấp cứu thông thường ra, không có gì hết. Dã chiến mà! Xa thế này làm sao mà đưa bệnh xá, trạm phẫu thuật xuống được. Những ca nặng đều sơ cứu, rồi tìm cách đưa xuống nhân dân chăm sóc. Lại nhân dân, đúng là hoạt động, mọi hiểm nghèo, chúng tôi đều phải dựa vào nhân dân.

        Gian khổ vẫn lạc quan. Điều này có ở trong tôi và có ở tất cả những người đang nằm tại đây, họ bị thương sau những đợt vây quét, sau những đợt đánh phá hủy diệt của địch. Có đồng chí còn làm thơ, có khi cả tập thể cùng sáng tác thơ. Góp mỗi người một câu, trong đó có cả tôi. Tôi còn nhớ một bài thơ lục bát không có tên:

Pháp lấy mắt, Mỹ lấy tai
Đánh cho đế quốc cả hai ngã nhào
Tụi bay đừng có tự cao
Thân tao nhỏ bé, chí cao hơn mày
Bị thương chí chẳng lung lay
Còn tim, còn óc, còn bay (ta) đánh hoài
Đánh cho Mỹ phải té nhào
Đừng mong ngó lại mà vào Việt Nam.

        Rõ ràng câu chữ thì mộc mạc, vần điệu thì gượng ép, nhưng ngâm lên trong hoàn cảnh ấy đã góp phần khuấy động cái không khí vui tươi, xua đi cái trầm lắng trong trạm xá.

        Những giờ phút làm thơ, ngâm thơ ấy quả có sức thôi thúc mọi người. Và riêng tôi thì mong sao chóng lành bệnh để trở về với anh em.

[Giangtvx]

        Đêm nằm trong một ngách hang ở trạm xá, tôi cứ trằn trọc hoài không ngủ được. Phần vì lo việc, phần vì vết thương tai giữa vẫn cứ sưng tấy, lúc nào cũng nghe rõ tiếng tim của mình đập. Càng về khuya, càng yên tĩnh thì tiếng ình ình trong tai càng rõ, rất khó chịu, óc như muốn vỡ ra.

        Cái ước mong đã đến. Trời đã sáng thật, ánh sáng mờ nhạt lọt qua cửa hang. Tiếng chim kêu vang, thấy bớt lạnh lẽo. Tôi đang định ra cửa hang để hít thở khí tròi thì từ ngoài đó thấp thoáng có bóng người.

        - Anh Tư! - Một người đi đầu nói như reo mừng rồi cứ thế đi thẳng đến chỗ tôi.

        - Phải tiểu đoàn 7 không? - Tôi vui sướng hỏi.

        - Dạ phải! - Đồng chí đi đầu đến sát gần trước mặt tôi trả lời.

        Rồi cả tốp, năm người cùng vào theo, họ ngồi quây quần bên tôi, mừng mừng tủi tủi, tranh nhau hỏi, tranh nhau nói.

        Lúc này, tôi mới có dịp nhìn rõ những người đang ngồi trước mặt. Tất cả đều là cán bộ chỉ huy của tiểu đoàn. Một tháng vượt kênh và những ngày chiến đấu đầy căng thẳng đế tổn tại đã hằn trên khuôn mặt của từng người, những thoáng nét của mệt mỏi. Tôi không thấy có điều gì trách cứ ở nơi họ mà chỉ trào lên một nỗi cảm thông, yêu mến. Họ cũng như tôi đã ý thức được sâu sắc về nghĩa vụ đối với Tổ quốc, với nhân dân, rất nghiêm chỉnh theo tiếng gọi cứu nước của Đảng, của Bác Hồ kính yêu mà xốc tới nơi đây, không một mảy may suy tính. Họ băn khoăn lo lắng chứ không phải mềm yếu. Họ đến thăm tôi với tình đồng đội sống chết, sướng khổ, vui buồn có nhau; và cũng là để nói chuyện công việc. Họ buồn khi báo tin cho tôi hay là đêm qua bộ phận điều nghiên của tiểu đoàn đã lại không hoàn thành nhiệm vụ. Ba đêm liền mà vẫn không vào được nội đồn, trong khi đại đội trưởng Cư bị thương và đã hy sinh...

        Nghe anh em kể, tim tôi đập nhanh, mặt tôi nóng bừng. Tôi cố kìm xúc động của mình và kìm cả giọt lệ thương cảm đang muốn ứa ra! Tôi gượng cười và ôn tồn nói:

        - Được, ta sẽ bày keo khác.

        - Keo gì hả anh Tư? - Một đồng chí ngồi gần hỏi.

        - Tôi sẽ cùng các đồng chí đi điều nghiên.

        Tất cả vui sướng reo lên: Thế thì chắc ăn rồi.

        Ngay sau buổi gặp gỡ bất ngờ với các cán bộ tiểu đoàn 7 tôi thấy mình như hết mệt. Tôi không nằm nữa mà đi lại trong các ngách hang chật hẹp để rèn luyện, chuẩn bị bước vào chiến đấu.

        Lúc này là vào giữa tháng 3. Thời gian của chiến dịch mở vùng mở mảng đến gần. Tình hình trở nên khẩn trương, không thể chậm được nữa. Vì nhiệm vụ chiến đấu của chúng tôi nằm trong kế hoạch chung - đặc công đánh trước, làm nhiệm vụ ngòi nổ, để lực lượng vũ trang địa phương cùng phối họp tiến công, thực hiện bất thần áp đảo địch ngay từ đầu, khiến chúng không kịp trở tay đến khi chúng biết sự việc thì đã rồi, có phản ứng thì đã muộn.

[Giangtvx]

       
IV

        Ngày 15 tháng 3, tổ điều nghiên xuống núi. Ngoài tôi còn có một đồng chí đại đội trưởng, một đồng chí tiểu đoàn phó tiểu đoàn 7 và gần mười chiến sĩ.

        Từ Vỏ Bo Hong, nơi chúng tôi đang trụ bám ém quân đến Vĩnh Trung cỡ lối hơn mười cây sô. Mặt trời vừa lặn chúng tôi đã xuống đến chân núi. Vượt qua hai bót địch và một ấp chiến lược, đồng chí giao liên huyện Tịnh Biên đưa chúng tôi vào ém ở một gia đình cơ sở của ta, cách căn cứ Vĩnh Trung khoảng hai cây số để định hướng, chuẩn bị tiếp trước khi bước vào nhiệm vụ.

        Đêm hạ tuần vắng bóng trăng, bầu trời đen quánh, rất dễ lạc hướng và lạc đường, vì cách nhau chỉ dăm bước chân đã không nhìn thấy bóng. Tối trời là môi trường lý tưởng của tác chiến đặc công, nhưng tối trời cũng gây không ít khó khăn cho chúng tôi, thậm chí còn đổ máu nữa, nếu như công tác tổ chức chỉ huy, tổ chức chiến đấu không cụ thể, tỉ mỉ.

        Vĩnh Trung đã ở trước mặt chúng tôi, nhờ có ánh sáng điện từ trong đó hắt ra. Phút đầu tiên không gây cho tôi một choáng ngợp như tiếp cận điều nghiên căn cứ Mỹ ở Đồng Dù, Phước Vĩnh. Ở đây - cái căn cứ Vĩnh Trung này, tất cả đều nhỏ bé trong diện tích, trong các khối hình nhà cửa, và cả sự ồn ào của động cơ trực thăng bay đêm, của xe tăng gầm rú trong tuần tiễu cũng không có. Vậy mà chính nơi đây, địch đã làm đảo lộn kế hoạch điều nghiên đợt đầu của chúng tôi; đại đội trưởng Cư không thiếu dũng cảm, không phải vào trận lần đầu, vậy mà Cư đã không hoàn thành nhiệm vụ, đã vĩnh viễn xa chúng tôi, hoàn toàn bỏ cuộc. Cái chết của Cư làm tim chúng tôi đau nhói, căm thù và quyết tâm lại tăng thêm, nhưng cũng chính cái chết của anh đã khiến chúng tôi phải thận trọng trong khi điều nghiên, không được mảy may chủ quan - dù là nhỏ nhất - vì sai một ly đi một dặm mà!

        Không tham, không đốt cháy giai đoạn mà phải từng bước, đến đâu chắc ăn đến đấy. Chậm mà chắc còn hơn là nhanh ẩu, hỏng việc. Nhiệm vụ mà chúng tôi đặt ra cho mình trong đêm nay là nắm cho được việc tổ chức canh gác tuần tra và quy luật đổi gác của địch. Bởi bất cứ tiềm nhập vào từ hướng nào, bằng phương pháp gì đều phải trên cơ sở nắm chắc tình tình canh gác, bố phòng vòng ngoài của địch, để hoặc tìm cách vô hiệu hóa nó, hoặc lợi dụng ngay những sơ hở của nó mà sáp vô.

        Khoảng 9 giờ tối, sự yên ắng tạm thời tan nhanh, mặt đất nơi chúng tôi đương nằm ém lại rung lên bởi súng các cỡ từ trong căn cứ bắn ra, từ trận địa pháo các nơi khác xối xả bắn tới, ánh hỏa châu làm giãn màn đêm. Căng thẳng mà thuận lợi, chúng tôi nhìn thấu vào tận căn cứ, dù có sơ suất va động lúc này địch cũng không nghe được. Không có động tĩnh gì chứng tỏ chúng tôi bị lộ, thế là càng vững tâm. Chỉ thấy hai tên lính gác tay lăm lăm khẩu AR.15 đầu nòng hoi chúc xuống đi đi, lại lại.

        Đêm yên tĩnh trở lại, chúng tôi nằm như dán mình xuống mặt đất, rất gần nhau mà chẳng ai nhìn thấy ai. Càng tự tin ở kỹ thuật ngụy trang của mình, càng phấn hứng với nhiệm vụ. Năm phút, rồi mười phút trôi qua, sao lúc này thời gian đi chậm thế! Hai tên lính gác vẫn đi lại, tức là chứng vẫn thức. Đầu óc tôi bắt đầu thấy căng, càng thông cảm với nỗi khó khăn của các đồng chí đi điều nghiên đợt trước không thành. Đúng là địch canh phòng rất cẩn mật, không dễ gì mà lọt vô căn cứ, mà thương vong thì lại có thể đễ dàng xảy ra. Hai mưoi phút nữa trồi qua, cho đến khi đồng hồ chỉ đúng 10 giờ khuya tôi mới thấy bóng đen của hai tên lính gác đến gần nhau rồi tản ra, cả thảy ba lần cách đều nhau 15 phút. Thần kinh tôi bỗng chùng xuống, như có cái gì lóe sáng trong đầu, như một câu hỏi đã tìm được lời giải. Tôi tiếp tục theo dõi, không có gì căng thẳng, nhưng thấy mình hồi hộp và tim đập nhanh! Khoảng 10 phút sau, tôi như muốn reo lên: Đúng rồi! Hai tên lính gác kia là người của hai khu vực cử ra. Noi chúng nhập vào nhau rồi lại tản ra đi về vị trí của mỗi tên là giao điểm của hai khu vực mà chúng tôi tự đặt cho nó cái tên - điểm giáp môi. Những điểm giáp môi ấy bao giờ cũng có những sơ hở. Để chắc ăn hơn, chúng tôi quyết định nán lại nửa tiếng, sáp vô gần hơn nữa chỉ cách vọng gác khoảng chưa đầy mười mét để theo dõi xem kết luận của mình đã chính xác chưa, hay đó chỉ là những yếu tố ngẫu nhiên. Nhưng mới mười phút chúng tôi đã thấy hai tên gác kia giáp lại với nhau, lần này chúng đứng lâu hơn, cả hai đều vạch quần đái, nghe rõ cả tiếng... và ngửi được cả mùi khai qua những làn gió nhẹ từ trong thổi ra. Thế là rõ, chỗ “giáp môi” ấy còn là điểm chúng nó “tè” nữa. Đôi với mỗi chiến sĩ đặc công, có sung sướng nào rung động mạnh mẽ nơi con tim mình bằng những đêm vất vả đi điều nghiên mà phát hiện ra được sơ hở của địch. Sự mệt nhọc và sự căng thẳng trong mỗi chúng tôi đã được cái điểm “giáp môi” kia đền bù. Rút ra được rồi nhưng chúng tôi vẫn nằm lại đấy mà thưởng thức cái niềm vui trực quan, ngay phía trước mặt với bao ý nghĩ công việc tiếp sau phải làm, sẽ khởi đầu từ đây...

[Giangtvx]

        Đêm điều nghiên thứ hai lại bắt đầu. Thành phần những người đi làm nhiệm vụ dêm nay không có gì thay đổi. Chúng tôi thanh thản lên đường, vì trên cơ sở kết quả của đêm trước, một kế hoạch được vạch ra hoàn toàn chủ động, tính toán đến cả giờ giấc cho mỗi công việc.

        9 giờ 30 phút đêm, tức là sau khi đợt bắn thị uy theo thường lệ kết thúc, chúng tôi bắt đầu khởi sự. Căn đúng điểm “giáp môi”, cắt rào thực hành nhiệm vụ. Hàng rào cuối cùng vừa cắt xong thì cũng là lúc hai tên lính từ hai vọng gác đi lại điểm “giáp môi”. Tôi ra lệnh nằm im theo dõi. Thật là hồi hộp! vẫn biết địch sáp lại với nhau là theo định kỳ thời gian nhưng vẫn thấy không an tâm. Biết đâu lúc nào xảy ra sự cố: hoặc một tiếng va đập do sơ suất từ noi chúng tôi, hoặc sự tinh mắt của lính địch mà chúng nhìn thấy chúng tôi, chỉ còn rất gần - khoảng năm mét. Nhưng điều lo xa của tôi là thừa, địch ra đó lại cùng nhau “tè”. Thật là một ngẫu nhiên thú vị. Tim tôi đập nhanh lúc này chỉ để tải cái nhịp vui sướng. Khi đã vượt qua vọng gác vòng ngoài thì dễ dàng vượt qua vọng gác vòng trong, vì thường thì thằng trong ỷ vào thằng ngoài. Phán đoán của chúng tôi quả là đúng.

        Các yếu tố để hành động đã chín muồi. Tôi hạ lệnh cho tổ căn đúng điểm hố đái mà bò vào, làm nhiệm vụ nắm địch ở trong căn cứ. Cũng từ đây cái giờ phút căng thẳng lại đến, với bao lo toan. Công việc trôi chảy, đó là điều mong ước. Nhưng nếu lại xảy ra sự cố thi sao? Vấn đề sẽ không đơn giản. Hoạt động của dặc công lần này đâu phải là chiến đấu độc lập, mà là đánh địch trong đơn vị hợp thành; chiến đấu trong đội hình chiến dịch tổng họp vừa tiến công quân sự vừa đấu tranh chính trị thực hiện mở mảng mở vùng. Cái không hoàn thành của chúng tôi đêm nay tức là mục tiêu tiến công căn cứ Vĩnh Trung không thực hiện được, nhất định sẽ có ảnh hưởng dây chuyền đến các yêu cầu của chiến dịch. Ngay trong những trận chiến đấu độc lập của đặc công cũng chỉ hiểu theo nghĩa tương đối, còn trong thực tế nó gắn rất chặt với bối cảnh nhiệm vụ chung. Điều này đã được Bộ tư lệnh Miền nhấn mạnh khi giao nhiệm vụ cho đặc công chúng tôi xuống hoạt động ở khu Bảy Núi.

        - Ngon rồi! - Tôi tự nhủ mình như thế, trong khi mắt vẫn không ngừng quan sát hai tên lính gác. Tình hình vẫn yên tĩnh. Tôi phấn khởi như muốn reo lên, khi gặp lại các đồng chí luồn sâu đã hoàn thành nhiệm vụ trở ra. Đồng chí giao liên của huyện Tịnh Biên đã chờ sẵn ở điểm hẹn, dẫn chúng tôi trở về “hậu cứ” bằng một con đường khác, đề phòng con đường cũ lộ, có thể địch phục kích. Đêm về khuya, gà gáy canh hai đã điểm, trăng cuối tuần mọc tỏa ánh sáng vàng vọt trên không gian rộng, khiến chúng tôi nhận ra ngay núi vỏ Bo Hong đang sừng sững trước mặt, như đang vẫy gọi, đón chào, mặc dầu đến được đấy, chúng tôi còn phải đi một đoạn đường dài khoảng' mười cây số, phải vượt qua một bót địch và một vùng sình lầy.

        Gió từ đồng nội thổi mơn man, phả vào mặt mang lại cho chúng tôi cái dễ chịu của đất trời nơi đồng bằng đã quen mến và thích nghi với nó.

        Như vậy là tình hình địch ở khu Bảy Núi nói chung, ở hai căn cứ Vĩnh Trung, Ba Xoài nói riêng đã rõ, là cơ sở để chúng tôi xây dựng quyết tâm chiến đấu cụ thể. Một vấn đề mới nảy sinh. Đó là mục tiêu chủ yếu của mũi tiến công quân sự nên nhằm vào đâu, có nhất thiết tập trung lực lượng đánh vào Ba Xoài, Vĩnh Trung hay không. Sao ta không nhằm vào chi khu quân sự Tịnh Biên hay lật cánh chuyển lực lượng xuống sâu hơn nữa, đánh vào chi khu quân sự Tri Tôn, rồi sau đó dựa vào núi Cô Tô mà bám trụ đánh địch phản kích, thực hiện làm chủ thị trấn Tri Tôn, dù chỉ một ngày, thậm chí trong vài giờ, thì sức thối động sê mạnh lan đến Châu Đốc, Long Xuyên, thấu tới Vị Thanh, Hòn Đất.

        Thời gian ngày N đã đến gần nhưng nhận thấy đây là vấn đề quan trọng không thể bỏ qua, nên chúng tôi đã quyết định dành hẳn một ngày thảo luận thông suốt nhiệm vụ, để đạt tới nhất trí cao trước khi bước vào chiến đấu. Tại một cái hang nằm ở phần bắc núi Vỏ Bo Hong đã diễn ra cuộc hội nghị quân sự dân chủ. Đứng ở đây chúng tôi có thể phóng tầm mắt nhìn ra bốn phía, cảnh xóm ấp, kênh lạch dưới chân núi cứ như một sa bàn khổng lồ hiện rõ trước mặt mọi người. Cuộc hội nghị gồm đủ mặt các cán bộ chỉ huy tiểu đoàn và các đại đội trưởng thuộc bốn tiểu đoàn.

[Giangtvx]

        Ngồi nghe anh em trao đổi thấy mình càng sáng ra nhiều lẽ, tự mình nâng cao hiểu biết cho mình, tự mình rèn luyện tác phong, rèn luyện tư duy quân sự, tư duy chỉ huy. Tôi đã suy nghĩ, sàng lọc, tiếp thu những ý kiến hay, ý kiến đúng của anh em, vừa vận dụng những điều đã học khi còn ở ngoài Bắc, trong suốt quá trình tham gia chiến đấu ở Long An, Bến Lức, ở Đồng Dù, Phước Vĩnh, Bù Na và cả những lĩnh hội khi nhận nhiệm vụ nơi Bộ tư lệnh Miền trước lúc cùng đơn vị hành quân xuống đây. Điều đáng quý là tất cả chúng tôi đều bàn đánh, bàn tiến chứ không bàn lùi. Khác nhau chỉ là đánh vào đâu và bằng cách nào để thắng địch trong điều kiện chiến trường rất đặc biệt này. Tôi nhất trí với số đông các đồng chí đã phát biểu là ta cần tập trung lực lượng trong đợt tiến công đầu này vào hai căn cứ Ba Xoài và Vĩnh Trung. Đánh Ba Xoài và Vĩnh Trung chỉ là gợi ý của Bộ tư lệnh Miền khi giao nhiệm vụ chứ chưa hẳn là mệnh lệnh. Khi xuống đến đây, qua quan sát thế đứng của hai căn cứ, qua làm việc với các đồng chí huyện ủy và huyện đội Tịnh Biên, được biết vai trò của nó trong hệ thống phòng thủ về quân sự, không chế về chính trị là rất đáng kể nếu không nói là chủ yếu. Cả hai đều vừa là căn cứ quân sự hỗn họp nằm trong hệ thống phòng thủ diện địa, vừa là trung tâm huấn luyện biệt kích của địch ở vùng An Giang. Đây là lực lượng xung kích tin cậy của Mỹ - ngụy trong nhiệm vụ do thám, đánh phá các kho tàng, hậu cứ, các đường hành lang của ta. Chính lực lượng này đã gây rất nhiều khó khăn khi chúng ta vượt kênh, trong những ngày chúng ta trụ bám - ém quân ở vỏ Bo Hong. Địch dùng lực lượng ác ôn này vào việc đánh phá các căn cứ “lõm” của ta trong vùng Bảy Núi, gây khó dễ cho cơ sở của ta đi lại hoạt động, giáo dục và tổ chức dân phá thế kìm kẹp của địch trong các ấp chiến lược.

        Như vậy rõ ràng, tiến công Ba Xoài và Vĩnh Trung là chúng ta đánh vào lực lượng chủ bài đang chốt giữ các vị trí hiểm yếu của địch ở khu vực An Giang nói riêng, cũng là một trong những hướng phòng thủ chủ yếu thuộc “vùng 4 chiến thuật” của địch nói chung, chắc chắn sẽ gây nên chuyển rung mạnh mẽ, dẫn đến đảo lộn kế hoạch điều hành bình định mà địch đang tích cực thực hiện. Ngược lại, nếu chúng ta tập trung lực lượng tiến công mục tiêu Tịnh Biên thi trước hết chúng ta đánh vào điểm mạnh nhưng không trúng “huyệt” kẻ địch. Đấy là chưa kể khi chọi vào điểm mạnh này, rất có thể là ta không đạt được một dứt điểm nhất định, sẽ không tạo ra được một “cú đấm” quân sự có giá trị cả về thực tế (diệt sinh lực địch) và tâm lý, thì nhiệm vụ hỗ trợ nhân dân đấu tranh mở mảng mở vùng mà Bộ tư lệnh Miền giao cho, chúng ta sẽ không hoàn thành. Hoạt động chiến đấu mà không xuất phát từ nhiệm vụ chính trị, từ yêu cầu chính trị nhất định thì hoạt động chiến đấu đó không có mục đích.

        Để các đồng chí cán bộ chỉ huy ra về vào thời điểm thích họp, an toàn, tôi tranh thủ trình bày tiếp cách thức tiến công đã được Bộ chỉ huy chung của lực lượng hợp thành thông qua. Ba Xoài, Vĩnh Trung ở cách xa nhau trên ba mươi cây số, nhưng chúng ta sẽ nổ súng cùng một thời gian. Khó khăn đã thấy, nhưng đánh theo kiểu đồng loạt tiến công như thế này có lợi nhiều. Trước hết về mặt tâm lý gây cho địch một ấn tượng là lực lượng “Việt cộng” đang đứng chân ở đây rất đông, đủ khả năng tiến công chúng trên toàn tuyến. Tâm lý này rất cần cho giai đoạn tiếp sau, như một hỗ trợ tinh thần cho mũi nổi dậy của quần chúng, có thêm thanh thế mà xốc tới. Lợi thế thứ hai là, đẩy dồn bọn chỉ huy quân sự đầu sỏ của địch ở thị trấn Tịnh Biên lúng túng trong việc điều động lực lượng đối phó; rất có thể gây nên tình trạng đâu đóng đấy, đâu đề phòng đấy, một thứ án binh bất động tự phát, có lợi cho ta rảnh tay diệt địch. Vẫn biết Ba Xoài và Vĩnh Trung là căn cứ hỗn hợp nhưng có nhiều sơ hở, nhất là lực lượng chiếm đóng ở đây là bọn biệt kích ác ôn rất chủ quan, ngạo mạn. Đó là thuận lợi để ta đánh thắng.

        Sau cuộc họp, tôi cùng Lan - tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 3 - xuống Ba Xoài kiểm tra lần cuối và kết quả điều nghiên. Tuy là mục tiêu do ba tiểu đoàn cùng đánh nhưng đã có kế hoạch điều nghiên thống nhất và phân công trách nhiệm rõ ràng, mỗi tiểu đoàn phụ trách đánh vào một hướng. Duy chỉ có hướng chủ yếu thì đang còn có ý kiến, chưa thật ngã ngũ. Ở đây có vấn đề về nhận thức thế nào là hướng chủ yếu và tiểu đoàn nào cũng muốn giành cho được cái hướng đó thuộc về mình. Đây là chiều hướng tốt, biểu hiện ý chí của các chiến sĩ đặc công, không sợ gian nguy, nhận khó khăn về mình. Nhưng đứng về lãnh đạo, chỉ huy cũng phải làm rõ, để tạo nên phấn khởi và nhất trí cao trước khi vào trận. Chỉ nghe trình bày, bên nào cũng có cái lý, rất khó phân giải. Tôi quyết định đêm nay cùng với các đồng chí tiểu đoàn 3 và tiểu đoàn 5 đi thực địa kiểm tra lần cuối, kết họp giải quyết ổn thỏa nên giao hướng chủ yếu cho tiểu đoàn nào đảm nhiệm.

[Giangtvx]

        Vừa đến nơi, mới chập tối khoảng bảy giờ mà từ hàng rào ngoài chúng tôi đã nghe rõ tiếng nói cười ồn ào, cả tiếng văng tục, thề độc từ trong căn cứ phát ra. Thì ra lính địch đang nhậu nhẹt và chơi cuộc đỏ đen. Được Mỹ - ngụy cưng chiều, được lính bảo an dân vệ sợ nể, bọn biệt kích ở đây sau mỗi lần đi gây tội ác, của cải do cướp bóc, trấn lột mang về cộng với cấp trên hậu thưởng, chúng nhậu nhẹt xả láng thâu đêm. Giờ này trong đó đang ồn ào, sát phạt nhau, chắc là chúng vừa đi gây tội ác về khi chiều. Không muốn nghe mà vẫn phải nghe, cái âm thanh bẩn thỉu, tục tĩu xa lạ ấy cứ ào đến bên tai. Nhưng nghe rồi lại căm thù và quyết tâm tăng lên. Đây chính là cái “đinh” theo cả nghĩa bóng và nghĩa đen cần phải nhổ.

        Sau khi đã xem lại hình dạng địa hình, hướng tiến công của từng tiểu đoàn, chúng tôi lặng lẽ rút ra. Ngay lúc đó tôi nghiêng ý kiến của mình về hướng tiểu đoàn 5, mặc dầu ở hướng này muốn đánh vào sở chỉ huy của địch phải qua một đoạn đường vòng, nhưng khi đã lọt vô trong thì cái đoạn vòng khoảng hai trăm mét này có nghĩa lý gì. Quan trọng là lúc mở đầu mà thuận lợi thì đuôi sẽ lọt. Khi bóc vỏ mới căng, làm không gọn để nham nhở thì rất gay go, đẻ số; lúc đó có chữa cháy cũng không kịp. Khó khăn này hướng tiểu đoàn 5 có thể khắc phục được, vì phía trước mép rào ngoài cùng là một bãi sình lầy, địch coi đây là vật cản lý tưởng, “Việt cộng” khó vô nổi, nên chúng bố phòng có sơ sài, phía trong chỉ có ụ súng, không có lô cốt kiên cô như hướng tiểu đoàn 3 phụ trách. Lại nữa, cũng phải tính đến số thương vong vượt kênh của tiểu đoàn 5 không phải ít nhưng so với tiểu đoàn 3 thấp hơn. Có nghĩa là quân số tiểu đoàn này tham gia trận đánh khá hơn tiểu đoàn 3. Thực lực cũng là điều không thể thiếu khi nghiên cứu, quyết định giao cho đơn vị nào là nhiệm vụ chủ yếu trong chiến đấu.

        Tôi đã trình bày chính kiến trên đây của mình sau khi đi kiểm tra công việc điều nghiên lần cuối trước cuộc hội ý với các tiểu đoàn trưởng tham gia trận tiến công Ba Xoài. Các đồng chí đều nhất trí với quyết định của tôi - giao cho tiểu đoàn 5 làm nhiệm vụ chủ yếu trong trận đánh này là hoàn toàn chính xác.

        Như thế là kế hoạch tiến công căn cứ Ba Xoài đã ổn thỏa.

        Là hai căn cứ hỗn hợp, hai trung tâm huấn luyện biệt kích, nhưng Ba Xoài và Vĩnh Trung cũng có những đặc điểm khác nhau. Ba Xoài chỉ đơn thuần làm nhiệm vụ huấn luyện biệt kích và chỉ huy lực lượng biệt kích hoạt động quanh vùng. Vĩnh Trung còn thêm huấn luyện, cải huấn - “gia cố", "hấp” lại tinh thần những bọn biệt kích đã sa sút không còn khát máu hung hăng nữa. Bộ tư lệnh Mỹ ở Sài Gòn đã đưa xuống đây gần mười tên sỉ quan “mũ nồi xanh” (biệt kích Mỹ) để trực tiếp làm công việc “hấp” lại tinh thần bọn biệt kích ngụy đã bị sa sút. Vì thế nhân dân ở đây đã đặt cho cái căn cứ Vĩnh Trung này một cái tên rất châm biếm mà nói rõ nhiệm vụ: ‘Trại hấp biệt kích”, mà Mỹ gọi là trại B.20.

        Từ Ba Xoài, tôi đã trở lại sở chỉ huy để hội ý quyết định ngày giờ N và giờ G cụ thể. Lúc này đã là 26 tháng 3. Đội hình lớn của chiến dịch vẫn nằm rải trên các hang núi vỏ Bo Hong coi như không có chuvện gì xảy ra. Địch ở đáy rất chủ quan. Hàng ngày máy bay tâm lý chiến vẫn vè vè trên đầu, phát loa kêu gọi “cán binh cộng sản quay về với chính nghĩa quốc gia”, với giọng điệu của kẻ có sức mạnh trong tay. Trước hết chúng tôi đề nghị các đồng chí tỉnh ủy An Giang, huyện ủy Tịnh Biên và Tri Tôn đưa các lực lượng vũ trang địa phương thuộc quyền mở một đợt tập kích đồng loạt vào các vị trí dịch ở núi Két, núi Dài Nhỏ, Thái Sơn, Túc Xoài quanh khu Bảy Núi, cả chi khu quân sự Tịnh Biên, Nhà Bàng. Thời gian có thể tiến hành ngay từ hôm nay, kéo dài trên dưới một tuần (hoạt động này nhằm nghi binh, làm phân tán sự phán đoán của địch, nhưng khi họp mở rộng, trao đổi chung, chúng tôi không nói ý này). Đến khi họp hẹp, chỉ còn tôi với các anh trong Bộ tư lệnh sư đoàn 1, chúng tôi mới bàn cụ thể. Sau khi kiểm điểm tình hình chuẩn bị mọi mặt xem như đã hoàn hảo, các đơn vị đã sẵn sàng khí thế thi đua lập công được củng cố, chúng tôi quyết định lấy đêm 28 tháng 3 là đêm mở đầu đợt hoạt động quân sự, và điểm tiến công đầu tiên là hai căn cứ Ba Xoài và Vĩnh Trung. Tức là ba ngày sau khi lực lượng vũ trang địa phương mở đợt tập kích quấy rối đẩy địch tới mức “nhiễu” về phán đoán, mất phương hướng về đối phó, chậm nữa là không có lợi. Nhưng phải giữ bí mật đến cùng, mãi trưa 28 chúng tôi mới mở lệnh đến chỉ huy trưởng các tiểu đoàn và quy định rõ: Chiến sĩ chỉ biết ngày N cụ thể trước khi rời địa điểm tập kết hành quân đến mục tiêu.

        Cùng lúc chúng tôi nhận được điện của trên thông báo, trung đoàn 10 đặc công trực thuộc Miền do anh Tư Thanh chỉ huy cùng lên đường với chúng tôi về chi viện cho mặt trận Tây Nam Bộ, vượt kênh Vĩnh Tế ở đoạn dưới để xuống miệt Rách Giá, U Minh hoạt động phối họp với chiến dịch mở vùng mở mảng ở khu Bảy Núi - An Giang, đã cùng với lực lượng vũ trang địa phương hoạt động tốt, súng dưới đó đã nổ giòn giã vào các chi khu quân sự Gò Quao, An Biên... Sự phối hợp chiến trường đúng lúc của những đơn vị bạn đã động viên, nhắc nhở và như một thôi thúc khiến chúng tôi không thể chần chừ. Thời cơ là một yêu cầu, một thôi thúc của các điều kiện khách quan và chủ quan đã chín muồi, rất chính xác, chậm nhanh, sớm muộn đều không thể được.

[Giangtvx]

        Trận tiến công vào hai căn cứ Vĩnh Trung và Ba Xoài chỉ còn bốn tiếng nữa là nổ súng. Các đơn vị đang rời núi đi về phía các mục tiêu được phân công. Giản đơn và dễ hiểu thế thôi, nhưng có được cái đêm nay đâu phải dễ, mà đã phải trải qua thời gian chuẩn bị không ngắn. Tính từ buổi anh Lê Đức Anh đến tiễn đưa đơn vị rời Gò Dầu Hạ (Tây Ninh) xuống đây, đã ngót ba tháng lao vào chuẩn bị với bao vất vả, không phải chỉ bằng mồ hôi mà cả máu nữa, để có được trận đánh mà chúng tôi tính đã không thể kéo dài trước khi bình minh ửng hồng.

        Theo sự phân công của Bộ chỉ huy chung, tôi đi với tiểu đoàn 7 hướng Vĩnh Trung. Đợt hoạt động phối họp của các lực lượng vũ trang địa phương quả là có hiệu nghiệm. Cho đến hôm nay, trước lúc đội hình chiến đấu đặc công xuất phát chia thành hai cánh quân đi theo hai ngả, hướng vào mục tiêu đã được phân công, thì chúng tôi lại được các đồng chí địa phương đến báo cáo cho biết địch vẫn cho rằng “Việt cộng” không còn hơi sức đánh lớn, chỉ quấy rối nhỏ lẻ. Đây là một sự “cài thế” về tinh thần, khiến địch không thoát ra khỏi cái tư duy chỉ biết mình - một tư duy rất có lợi cho ta.

        Ở Vĩnh Trung, chúng tỏi quyết định bỏ hướng đối diện với vỏ Bo Hong, vì địch cho rằng nếu ta từ núi xuống sẽ từ hướng này mà đánh vào căn cứ nên chúng càng tăng cường đề phòng, canh gác cẩn mật. Vì vậy chứng tôi phải cho đơn vị vòng lên hướng bắc và đông bắc đánh xuống. Rõ ràng đường tiềm nhập phải kéo dài, bộ đội thêm mệt mỏi. Nhưng không có cách nào khác. Hướng chủ yếu của trận đánh giao cho đại đội 1 được tăng cường, căn đúng điểm “giáp môi” nơi mà chúng tôi đã lấy đó đột nhập vào căn cứ địch trong thời kỳ điều nghiên.

        Kết quả của công tác chuẩn bị đã phát huy tác dụng rất rõ trong giờ phút này. Chúng tôi đến mép hàng rào ngoài cùng vào lúc mười giờ khuya để kịp khởi sự vào đúng giờ G quy định là 12 giờ. Nhưng công tác cắt rào, gỡ mìn, khá phức tạp, nhất là ở hướng bắc, nên giờ G thực tể chậm mất 30 phút. Bị bất ngờ cho đến phút chót, kẻ địch hoàn toàn không kịp trở tay khi biết ta vô trong. Ở hướng chủ yếu, ta đánh thẳng vào sở chỉ huy biệt kích và khu nhà bọn cố vấn Mỹ, các hướng thứ yếu đánh vào khu pháo binh, phá bốn khẩu pháo 105, đốt các nhà lính và khu kho xăng, ngọn lửa bốc cao sáng cả vòm trời.

        Đêm 28 rạng 29 tháng 3 năm 1970 là một đêm đầy hứng khởi đối với chúng tôi. Tất cả đều diễn ra theo đúng kế hoạch, Vĩnh Trung nổ súng trước làm nhiệm vụ pháo lệnh cho Ba Xoài và mười một hoạt động quân sự khác diễn ra trong đêm ở hai huyện Tịnh Biên và Tri Tôn. Một chiến thắng giòn giã mà ngọt êm. Cả Ba Xoài và Vĩnh Trung đều ngổn ngang xác giặc, sô sống sót bỏ chạy vào các đồn bót khác trong vùng hoặc lẩn trốn trong các ấp chiến lược. Cờ cách mạng tung bay trên căn cứ Ba Xoài trọn một ngày, trên căn cứ Vĩnh Trung vừa đúng nửa tháng.

        Mười lăm ngày tuy ngắn, nhưng với chúng tôi như một giấc mơ quá sức. Diệt địch đã khó, chốt giữ lại càng khó hơn. Vậy mà chúng tôi đã thực hiện được cả hai mục tiêu ấy ở một chiến trường sâu, bốn bề đều có địch, trong thế trận cài răng lược, xa căn cứ, xa sự chi viện của Miền.

        Hết rồi những vất vả gian nan, sống chui lủi giấu mình; hết rồi những ngày ăn đói nhịn khát, những giờ phút sống căng thẳng trên các gộp đá ở núi vỏ Bo Hong để chống địch vây quét, chịu đựng những trận đánh phá hủy diệt của bom đạn địch; hết rồi phải đối phó, phải đề phòng bọn biệt kích, thám báo lẻn lên nghe trộm, đánh lén ta ở các hang đá, dò la nơi ta đóng quân để chỉ điểm cho bom đạn địch giội xuống. Bây giờ đây chúng tôi sống công khai như một đơn vị chiến thắng, đàng hoàng vào tiếp quản vùng giải phóng, đang cùng các đồng chí địa phương làm nhiệm vụ “quân quản” một vùng sạch bóng quân thù, bộn bề những công việc xây dựng chính quyền, đoàn thể, lo tính công việc sản xuất và đời sống của nhân dân. Từ chiến sĩ đặc công, chúng tôi chuyển sang làm công tác dân vận, lo củng cố phong trào, xây dựng cơ sở...

        Mười lăm ngày chiếm giữ làm chủ căn cứ Vĩnh Trung là mười lăm ngày chúng tôi được sống công khai trong tình thương mến, đùm bọc của nhân dân, được chứng kiến tinh thần phấn khởi đến ngỡ ngàng của nhân dân sau khi đã đồng loạt nổi dậy phá banh các ấp chiến lược, diệt bọn tề điệp ác ôn, về lại thôn ấp, được sống tự do, đi lại tự do, tự mình định đoạt các công việc đồng áng.

        Chiến thắng Ba Xoài, Vĩnh Trung và sự hiện diện của chúng tôi ở đó đã có sức gây thối động mạnh mẽ cả miền Trung Nam Bộ, địch thì lúng túng hoang mang, nhân dân thì thừa thắng xốc tới, nổi dậy đấu tranh, làm chủ hai phần ba tổng số thôn ấp, tạo ra một vùng làm chủ rộng lớn, liên hoàn nối từ An Giang qua Vị Thanh xuống đến Rạch Giá, tạo thêm cái thế vững chắc cho cần cứ kháng chiến của ta đã được xây dựng ở U Minh, Rạch Giá và các huyện của vùng đất mũi Năm Căn (Cà Mau).

        Địch muốn phân tuyến, với bao thủ đoạn tinh vi nham hiểm, định hất lực lượng vũ trang ta sang bờ bắc kênh Vĩnh Tế. Chúng muốn biến con kênh này thành trận tuyến phòng ngự bất khả xâm phạm, thì ngược lại, những cuộc vượt kênh Vĩnh Tế của các lực lượng vũ trang ta vẫn tiếp tục. Vĩnh Tế vẫn là hướng của những cuộc hành quân vu hồi của lực lượng vũ trang ta đánh vào phía sau trận tuyến phòng thủ chiến lược của địch. Mỗi lần vượt kênh tuy có mất mát hy sinh, nhưng chúng ta lại diệt được nhiều sinh lực địch, lại cắm chốt, lại hỗ trợ thêm nhân dân đấu tranh, tạo ra một thế đứng vững chắc thêm lên, một hình thái cài răng lược cứ rộng ra, ngay giữa vùng chiến thuật mà địch đặt ra nhiều hy vọng cả về kinh tế và quân sự cho toàn bộ âm mưu xâm lược miền Nam Việt Nam của chúng.

[Giangtvx]

       

DÒNG KỂ SAU CÙNG

        Như thế là những gì được chứng kiến về quá trình xây dựng, chiến đấu của bộ đội Đặc công và cảm xúc của bản thân tôi đã kể cùng bạn đọc. Nhưng nếu kết thúc ở đây tôi vẫn phân vân, như có điều gi đó chưa kể hoặc kể chưa hết những suy nghĩ tâm đắc của mình.
       

I

        Thời gian có thể làm mờ phai sự kiện, nhưng chính nhờ có độ lùi của thời gian mà sự kiện lịch sử được sống lại, giúp ta nhận thức về nó một cách đầy đủ, hoàn thiện và bản chất hơn.

        Cứ mỗi lần kỷ niệm ngày sinh của Đảng quang vinh, của Bác Hồ vĩ đại, ta lại có thêm hiểu biết mới về sự kiện này, tình yêu Đảng, lòng thành kính và sự ngưỡng mộ vị lãnh tụ anh minh của dân tộc, cả lòng tự hào nữa trong mỗi người lại được củng cố, vươn tới.

        Cứ mỗi lần kỷ niệm ngày truyền thống binh chủng là mỗi lần cán bộ, chiến sĩ chúng tôi hiểu thêm những nét hào hùng và cả những bước đi đầy chông gai trên con đường tới đích chiến thắng, khiến tình cảm gắn bó với binh chủng và tình đồng đội như có thêm chất keo mới khó rời, tạo nên một phấn khởi, tự hào mới, sâu hơn, thấm đậm hơn trong tâm khảm của mình.

        Thời điểm khởi nguyên của binh chủng được bắt đầu từ những trận chiến đấu của bộ binh, của dân quân du kích theo một cung cách ngổ ngộ, không có bài bản sẵn mà chỉ nảy sinh từ thực tiễn chiến đấu ngay từ những ngày đầu chống thực dân Pháp xâm lược, rồi phát triển mạnh mẽ, lan nhanh, từ Đông Nam Bộ nhân ra Cực Nam Trung Bộ, Khu V để hòa chung với các trận đánh cùng một cung cách như thê ở chiến trường Bắc Bộ, đã thực sự góp phần làm phát triển phong phú các hình thức tác chiến của chiến tranh nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.

        Vẫn biết lối đánh đặc công là kế thừa truyền thống quân sự độc đáo của dân tộc. Lấy ít địch nhiều, lấy chất lượng cao thắng số lượng đông, nhưng chỉ có đường lối chiến tranh nhân dân đúng đắn và sáng tạo của Đảng, lối đánh đó mới có điều kiện phát triển rộng lớn, nâng lên thành một nghệ thuật trong nền khoa học nghệ thuật quân sự của dân tộc ta, do đó lực lượng đặc cổng mới có bước phát triển nhảy vọt về tổ chức, đạt tới sự chững chạc và bề thế hôm nay.

        Dũng sĩ Yết Kiêu (thời Trần) đã bí mật lọt vào căn cứ thủy quân địch, lặn xuống nước đục thuyền, làm đắm nhiều thuyền chiến, tiêu diệt nhiều sinh lực quân xâm lược Mông - Nguyên, có lần tự tay ông đã bắt sống tướng giặc. Tướng quân Trần Nguyên Hãn chỉ huy hai trăm binh sĩ dưới quyền, bí mật hành quân ban đêm, đến sát chân thành Tam Giang (Việt Trì ngày nay), chọn chỗ thành cao nhất, nơi địch không chú ý đề phòng, cởi trần bắc thang lọt vô nội thành, tỏa về lán trại nơi quân giặc đang ngủ say mà tiêu diệt chúng; bản thân Trần Nguyên Hãn đích thân dẫn một cánh quân đánh thẳng vào mục tiêu chủ yếu - nơi ở của tướng giặc, khiến quân địch không kịp trở tay... Thật là chói lọi một đỉnh cao của sự kết hợp hài hòa giữa cách đánh đầy sáng tạo với tinh thần dũng cảm tuyệt vời, vô song, tất cả vì sự tồn vong của đất nước, của dân tộc. Nhưng do hạn chế của lịch sử lúc đó, các chiến tích đặc biệt ấy không được phát triển, nhân rộng, mặc dầu thực tiễn lúc bấy giờ vẫn rất cần có những trận chiến đấu theo cách làm ăn đặc biệt này.

        Sự ra đời của binh chủng đặc công là do yêu cầu của thực tiễn chiến đấu đáp ứng sự phát triển của nhiệm vụ cách mạng nhưng cũng có nét riêng đặc biệt.

        Đêm 18 rạng 19 tháng 5 năm 1948, du kích Tân Uyên thực hiện trận đánh đặc công vào khu vực phòng thủ của địch ở cầu Bà Kiên, lấy thành tích mừng sinh nhật Bác. Và cũng chính cái ngày lịch sử ấy - 19 tháng 5 năm 1948, đơn vị đầu tiên được anh em gọi cái tên là Đặc công.

        Nếu sự manh nha trên đây được thôi thúc bởi lòng ngưỡng mộ một vị Cha già dân tộc, thì sự ra đời và trong bước đi tới của binh chủng là không thể tách rời sự chỉ đạo tiên đoán của Bác trong tác phẩm “Cách đánh du kích” viết năm 1941. Ngày ấy trong tác phẩm quân sự này, Người khái quát “Du kích là cách đánh giặc của dân tộc bị áp bức chống đế quốc” và khẳng định sự cần thiết phải có một đội quân đánh theo cung cách “thiên biến vạn hóa, xuất quỷ nhập thần”. Như vậy là từ sớm, Bác kính yêu của chúng ta đã rất quan tâm đến việc hình thành một phương thức tiến công “quý hồ tinh bất quý hồ đa” (quân ít mà tinh còn hơn là đông mà chất lượng không cao), xem đó như một trong những cách đánh đặc biệt không thể thiếu của một đất nước nhỏ, nghèo nhưng giàu lòng yêu nước và truyền thống bất khuất đối mặt với kẻ thù xâm lược có ưu thế về tiềm lực kinh tế và quốc phòng.