Mật danh AZET

[bodoibienphong]

Vẫn ở thế nằm co, lão ti hí mắt cáo nhìn. Không phải bóng ma. Cậu chủ thật. Cậu chủ bằng xương bằng thịt  đang đứng trước mặt lão. Lão cảm nhận được cả  cái mũi bàn chân của cậu ở ngay bên má lão.
- Lão tưởng ta chết rồi chứ  gì?

Vừa hỏi, cậu chủ vừa từ từ ngồi xuống ngay trước mặt. Cậu chủ lấy tay lật mặt lão cho nhìn thẳng vào mình.
- Lão nghĩ bóng ma ta về  bắt lão đi phải không?

Giọng cậu nhỏ nhưng lão nghe thấy như có mùi tử khí. Tiếng cậu rít qua hai kẽ răng.
- Mở mắt to ra. Có phải bóng ma hay là ta hả?

Cái tay cậu chủ bóp hai bên má. Ngón tay cái và ngón tray trỏ của cậu chủ lọt vào giữa hai hàm răng. Cậu chủ ấn sâu hai ngón tay vào hòm má lão. Hai ngón tay cậu chủ  làm cho cái mồm lão ngoác ra, méo xệch. Lão he hé rồi mở to mắt ra. Đúng là cậu chủ rồi. Cậu chủ thật chứ không phải bóng ma về bắt lão đi theo hầu.

Cậu chủ buông hai ngón tay ra khỏi hai hõm má lão. Cậu chủ lấy tay túm lấy cổ áo, kéo lão ngồi dậy. Cậu lấy hai tay nâng cằm lão lên. Mắt cậu vằn những tia máu. Cậu chỉ tay vào mặt lão.
- Cấm kêu. Nhìn đi. Cậu chủ hay bóng ma?

Giọng cậu chủ sắc như  mũi dao. Lão cảm thấy như lúc lão chọc con dao vào yết hầu con thú rồi cứ thế, lách lách mũi dao đi xuống ngực, bụng mà móc từng đoạn ruột, quả  tim của con thú ra khỏi cơ thể nó. Lão nghe cậu chủ nói mà gai ốc nổi lên khắp người như người ta gặp lạnh.

Cậu chủ nhẹ nhàng kéo lão vào gần lòng. Giọng cậu chùng xuống, nhẹ nhàng, đầy thương cảm và chia sẻ. Cậu đưa tay chỉnh lại cái cổ áo của lão khi nãy bị túm lấy kéo ngồi dậy làm cho xộc xệch.
- Chắc dạo này lão thường xuyên bị đói lắm phải không?

Nghe cậu chủ hỏi thế, lão không biết trả lời thế nào. Lão chỉ  thấy cậu chủ giỏi thật. Đã lâu lắm rồi lão không biết cậu chủ sống chết ra sao mà cậu chủ  cũng không gặp lão. Thế mà, cậu nói đúng nỗi  đói khổ của lão.
- Nào. Đứng dậy. Đi theo tao.

Lão lặng lẽ đứng dậy  đi theo. Tay cậu chủ nắm lấy tay lão nhẹ nhàng dắt đi. Bàn tay cậu nắm tay lão rất chặt. Lão cũng chả biết là cái nắm tay của cậu chủ đối với lão lúc này là sự chia sẻ, thương yêu hay là sự quản lý, sợ lão bỏ chạy khỏi cậu.

- Tôi về đây rồi. Lão cứ yên trí. Từ nay trở đi, lão sẽ lại  được ăn no như ngày xưa. Lão sẽ không còn bị đói nữa. Lão sẽ lại có rượu uống mỗi ngày.

Lão cứ để yên tay lão trong tay cậu chủ kéo đi. Bây giờ thì  lão đã lấy lại được bình tĩnh rồi. Lão biết đích xác là cậu chủ chứ không còn là bóng ma về bắt lão nữa. Lão đưa mắt nhìn quanh. Cánh rừng này với lão thuộc như lòng bàn tay. Lão chỉ nhìn thoáng qua là biết đang ở đâu, ở chỗ nào trong cả cánh rừng âm u, chằng chịt những cây là cây này. Lão còn có thể kể ra từng hốc đá, lỗ đất mối đùn ngay cả khi lão có nhắm mắt lại. Lão nhận ra. Cậu chủ đang kéo lão đi về hướng hang ma. Nơi cô Lù treo cổ chết đến giòi bọ rơi từ bụng xuống đất bèn bẹt từng búi.

Bỗng dưng lão lại nghĩ. Hay là cậu chủ đưa lão vào hang ma để giết cho cô Lù có bầu có bạn. Cho ma cô Lù không còn hiu quạnh một mình. Lão đưa mắt nhìn bốn xung quanh để tính chuyện rứt tay lão khỏi tay cậu chủ chạy trốn…
- Ngủ dậy được rồi  à? Tưởng còn chết chương chết rực.

Mụ Đoác chân chưa bước vào khỏi cửa miệng đã toang toác, toang toác. Lão giật bắn mình, thu vội hai chân kẹp chặt lấy đầu.
- Mụ để tao chết đói hay sao mà đi đâu bây giờ mới vác mặt về.

Mụ Đoác không thèm nghe, không thèm nói gì. Mụ như không nghe thấy câu gì từ cửa miệng của lão Tảng. Mụ cứ lừ lữ đi lại bên bếp. cái mũi của mụ hích hích hít như đánh hơi của con chó săn khi ngửi thấy mùi lạ. Mụ Đoác sấn đến bên bếp. Mụ chộp lấy từng thanh củi dẹp sang hai bên bếp rồi cầm que cời hẩy từng bắp ngô ra khỏi đám than.
- Mũi thính như mũi chó thế mà không ngửi thấy ngô cháy à?

Mấy bắp ngô lăn long lóc ra nền nhà. Lão Tảng nhặt vội lên. Ngô vừa được mụ Đoác gạt từ bếp ra, còn nóng, lão buông vội xuống đất, chộp cả hai tay lên tai.

Nhìn lão Tảng làm thế, mụ  lừ mắt, môi bễ ra. Cái má nhàu nhĩ của mụ lại càng chảy xuống dưới. Chả biết vô tình hay cố ý, mụ với tay nhặt mấy bắp ngô lăn trên nền nhà, nằm ở phía trước mặt lão Tảng cho gọn lại làm cho cái vú của mụ quệt vào ngay tầm mũi của lão. Lão Tảng cũng giả vờ như đưa tay lên chắn mặt. Cái tay lão chộp vào đúng vú của mụ.
- Nỡm ạ. Cứ làm như  lạ lắm ấy.

Lão Tảng nhăn mặt cười. Những vết than bụi từ hai bàn tay lúc trước nhặt ngô bị nóng, lão áp lên hai bên tai nhăn nhúm như vết sẹo do gấu cào hổ tạt. Mụ Đoác ngồi lại ngay ngắn trên cái cục gỗ chặt khúc thay ghế. Mụ hỏi nhỏ.
- Lão còn thấy đau không?

Nghe mụ Đoác hỏi, lão ngơ  ngác, không hiểu mụ Đoác vừa nói cái gì. Ngẫm nghĩ  một lát, lão nhăn mặt cười. Tiếng lão cười không thành tiếng, chỉ khùng khục, khùng khục như cái  điệu con trâu đực ngửi ngửi con trâu cái lúc động tình.
- Hết đau rồi.

Lão đưa tay xuống, kéo cái giây rút quần. Lão kéo cạp cho lỏng ra khỏi bụng. Lão  đưa tay xuống dưới sờ sờ nắn nắn.
- Lại như cũ rồi.

Lão quay sang mụ Đoác cười cười.
- Mụ có thích xem tý  không?

Mụ Đoác hẩy vai vào người lão. Lão Tảng như được thể, đưa tay định quàng qua người mụ Đoác. Mụ trừng mắt.

- Ai cho lão vào cánh rừng chân núi Bái mà săn hả? Lão không nhớ cậu chủ  đã dặn như thế nào sao? Chỉ ngày thứ bẩy hàng tuần mới được lên. Còn các ngày khác chỉ được đến bìa rừng thôi sao?

Lão quên làm sao được. Có  chết lão cũng không dám quên. Mạng lão ở đấy thì ai dám bảo lão quên. Chỉ có điều, lão thấy thèm thịt thú quá nên đánh liều.
- Cậu chủ vừa nhắn. Lão mà còn dám bén mảng đến khu rừng chân núi Bái nữa thì đừng có trách. Đã dám vào đó săn lại còn định lên hang ma nữa. Muốn ăn thịt, có thèm thịt thì lấy tiền mà mua. Thịt thú người ta săn bán đầy trong xóm. Thiếu gì?

Mụ Đoác đánh mắt sang nhìn lão Tảng. Sao mụ thấy cái bản mặt lão cứ  lì lì đáng ghét đến thế.
- Cậu nói đấy. Nếu lần nữa mà còn lảng vảng ở bên núi Bái, hang ma thì  không phải chỉ bị bắn dập dái mà cậu sẽ  còn cho mất đấy. Chết mất xác.

Nghe mụ Đoác nói, lão giật mình. Lão cứ tưởng lão vô tình dính phải bẫy cần của ai giăng. Ai ngờ. Cậu chủ giăng sẵn để lão bị dính bẫy. Bất giác, lão lại thò tay xuống dưới. Lão thấy bây giờ cái con giống của lão sao mà ngắn thế, nhũn thế. Chả bù cho lúc trước.

Mụ Đoác thấy lão làm thế, tủm tỉm cười. Mụ Đoác đưa tay ra sau, lấy típ xôi đưa cho lão. Trên cái típ xôi, có mấy miếng thịt nai luộc đặt chồng lên nhau, phủ dầy tới mặt típ. Lão Tảng cầm lấy. Lão đưa lên mũi hít hít, ngửi ngửi như để tận hưởng cái mùi thơm từ mấy miếng thịt nai luộc. Lão thọc tay vào trong cái típ xôi, bốc ra một miếng thịt, nhét vào mồm, nhai nhồm nhoàm. Nhìn lão Tảng ăn, lòng mụ Đoác thấy cứ rưng rưng, sao mà thương lão thế.

Mụ với tay, đặt cái  ấm nước lên bếp. Mụ Đoác xếp mấy thanh củi khi trước mụ dẹp ra hai bên vào lại trong lòng bếp. Mụ  nhặt ống thổi đưa lên miệng. Mụ phùng má lấy hơi rồi từ từ nhả hơi vào lòng ống. Đám than trong bếp, bắt hơi, đỏ lên, bén vào mấy thanh củi rom rem cháy. Ánh lửa bắt lên má mụ. Mụ Đoác thấy âm ấm, nong nóng trên má. Phía ngoài rừng, tiếng con chim bắt cô trói cột vọng tới. Chen trong tiếng bầy chim bắt cô trói cột, thỉnh thoảng lại có tiếng tác gọi bạn tình của lũ hươu đực. Ừ, phải rồi. Bây giờ đang là mùa sinh sản của lũ hươu.

Chỉ nghĩ thế thôi, mụ Đoác đã thấy thân thể mình rạo rực như có lửa. 

[bodoibienphong]

20/NỖI NIỀM CỦA VIÊN ĐỒN TRƯỞNG
Tô Hồng Dân cứ thúc ngựa đi. Trong lòng anh đan xen cả niềm vui và  nỗi buồn, sự lo lắng. Anh vui vì anh tự nhận ra những tồn tại khuyết điểm của mình để khắc phục sửa chữa. Anh buồn vì chính bản thân mình chưa làm được những gì mà cấp trên tin tưởng giao phó. Anh lo lắng là bởi không biết có việc gì mà chỉ huy trưởng lại cho triệu hồi gấp như thế. Tranh thủ khi đi qua khu rừng me, anh cho mọi người nghỉ ăn trưa và cũng để cho ngựa nghỉ lấy sức. Ăn xong anh đã vội dục mọi người lên đường. Trên đường, A Lò và Tự Kim vẫn vô tư cười đùa.

Về đến ban chỉ huy trời đã chiều. Tô Hồng Dân rất ngạc nhiên thấy không chỉ có mình anh mà đồn trưởng các đồn khác cũng đã tập trung về cả. Sau khi chào hỏi nhau xong, ai cũng tìm hiểu xem có chuyện gì mà chịu. Hỏi ai cũng chỉ lắc đầu, chỉ chỉ tay về phía nhà của ban chỉ huy.

Mọi người đang tụ bạ  quanh sân thì cậu chiến sĩ công vụ đi  đến. Khuôn mặt cậu có vẻ rất nghiêm nghị. Trên khuôn mặt còn búng ra sữa, vẫn phảng phất vài ba sợi lông tơ của tuổi dậy thì nên chút cố  gắng tỏ ra nghiêm nghị xem ra không đủ mạnh, đủ uy với những bậc đàn anh cự phách đã trải qua năm tháng tham gia cách mạng. Thấy cậu công cụ càng cố ra vẻ nghiêm nghị, mấy người càng thích đùa.

Nghe Trần Minh Hồng trình bày, chính trị viên Song Hoa thấy thật xác đáng. Ngay bản thân anh cũng đã có một thời gian hoạt động phải ăn nhờ ở nhờ trong nhà dân nên anh hiểu. Đồng bào đã tin cái gì là tin tuyệt đối. Tất cả các sự vật hiện tượng xảy ra, khi không lý giải được đều dựa vào thần linh, cho đó là do ma tà tạo nên.
- Vậy thì hang ma có  thật là có ma không? Đã có ai nhìn thấy chưa?

- Báo cáo thủ trưởng. Nhìn thấy thì chưa? Chỉ nghe nói thôi ạ.

Thấy nếp nhăn trên trán của chính trị viên hằn những đường sâu, Trần Minh Hồng trong lòng chợt phân vân. Không biết chính trị viên nghĩ gì mà khi nghe nói về chuyện tin đồn có ma trên hang ma lại nhăn trán nghĩ ngợi thế? Liệu chính trị viên có tin anh hay không? Đằng sau chuyện trên hang ma có ma còn có chuyện gì khác nữa? Trần Minh Hồng chợt giật mình. Có khi không nói ra lại hay vì các thủ trưởng không biết. Nói ra, tâm sự, kể những tâm tư lại bị đánh giá là chưa sâu sát, không hoàn thành nhiệm vụ. Và anh cũng không biết, chuyện tin đồn trên hang ma có ma thì có chuyện gì mà anh thấy có nhiều người quan tâm đến thế. Trần Minh Hồng phỏng đoán. Chắc chắn có chuyện gì xảy ra phía sau câu chuyện mà anh chưa được biết. Không lẽ mấy cậu nằm địa bàn lại giấu anh?

Đưa chén nước lên uống. Cái dáng nhẩn nha uống nước như nếm từng giọt của chính trị viên càng làm cho Trần Minh Hồng thêm lo lắng. Trần Minh Hồng lặng lẽ quan sát chính trị viên mà lòng bộn bề những cảm giác đan xen.

Đặt chén nước xuống bàn, chính trị viên xoay người, quay hẳn sang phía Trần Minh Hồng. Giọng ông vẫn nhẹ nhàng.
- Tớ hỏi thật cậu nhé. Cậu có thấy có vấn đề gì trong tin đồn hang ma có ma không? Cậu có tin có ma thật không?

Nói rằng tin thì thật lòng Trần Minh Hồng cũng không tin. Nhưng nếu nói rằng không thì bản thân anh cũng chưa đủ căn cứ lý lẽ để tự tin rằng không có ma. Ngày trước, khi còn bé, bản thân anh đã trực tiếp được nghe kể rất nhiều chuyện về ma. Mà câu chuyện nào nghe cũng có vẻ rất thực.

Trần Minh Hồng còn nhớ. Nhà anh khi trước ở gần cái quán chợ. Năm Ất Dậu 1945, người chết đói nằm rải rác dọc bên đường. Mặc dù người chết đều từ tứ xứ ở đâu lai vãng đến làng anh ăn xin bị chết chứ người làng anh thì không mấy. Người chết đường chết chợ như thế thì ngay khi không đói kém, nếu có chết, người nhà cũng không dám đưa vào nhà mà thường phải tìm nơi nào đất công, đất vô chủ mà đưa về đấy để chờ đem đi chôn. Nạn đói năm đó người chết dọc đường được thu gom về chôn, chất thành đống trong chợ.

Sau khi chôn xong, đêm đêm người khu xóm chợ vẫn còn nghe thấy tiếng kêu khóc cứ như từ trên trời vọng lại, từ dưới đất chui lên. Tiếng kêu khóc thảm thiết đến mức người khu xóm chợ không thể ngủ được. Vào những đêm mưa thâm tối trời, người khu xóm chợ ngồi trong nhà, nghe thấy tiếng khóc, hé cửa nhìn ra, còn thấy cả bóng người phủ áo trắng toát, bay lơ lửng trên trời. Thậm chí có ông Tác, người ở xóm trại, hôm đó do có công việc ở bên nhà ông thông gia làng bên về muộn. Khi đi qua chợ, ông còn gặp cảnh bóng người từ trên ngọn tre nhảy phịch xuống trước mặt xin ăn. Từ sau đêm hôm đó, ông về nhà ốm lăn ốm lóc. Đang là lực điền mà ông ốm đến nỗi nằm rụng nhẵn cả tóc phía gáy. Ông ốm như thế được hơn năm thì chết. Cũng từ đó, không mấy người còn dám qua khu chợ lúc nửa đêm hay hôm có mưa thâm tối trời. Người trong khu xóm chợ sợ quá phải xây cái miếu bên cạnh để cúng vái thắp hương ngày rằm mồng một. Từ khi miếu xây xong, mọi người trong khu thấy không còn tiếng kêu khóc xin ăn nữa.
- Dạo này trông chú em trơn da đỏ lông lắm rồi. Đủ nhớn để yêu rồi đấy.

- Trông thằng em cũng ngon giai đáo để. Chỉ có mỗi tội, ở ban chỉ  huy lại toàn các chị. Có bí lắm không chú  em?

- Thôi. Xin thủ trưởng đi về đồn với bọn anh đi. Lính tráng mà cứ  ro ró ở cơ quan không khôn được đâu. Quân tử, hảo hán, đại trượng phu phải lên nơi đầu sóng ngọn gió. Cứ núp gấu áo các bà chị ở đây làm sao thành đại trượng phu được. Hả?

- Này. Làm trai cho xứng nên trai. Còng lưng mà gánh lấy hai hạt vừng. Đừng nghe các anh ấy chú em ạ.

- Ở đây chả sướng hơn ở đồn sao. Tối chỉ việc gối cao mà ngủ. Có gì anh em ở đồn đã gác cho cả rồi.

- Không lên nơi tiền tuyến, nơi tiền tiêu là phí cả một đời giai đấy em ơi!

 Như không nghe thấy ai nói gì, cậu chiến sĩ công vụ vẫn đứng nghiêm trang. Nét mặt nghiêm nghị.

- Chỉ huy trưởng có  ý kiến. Tối nay, tất cả các đồng chí về phòng khách nghỉ ngơi. Sáng mai, đúng bẩy giờ ba mươi tập trung tại phòng họp để nhận mệnh lệnh.

Sau khi truyền đạt ý  kiến của chỉ huy trưởng, cậu chiến sĩ vừa dợm bước định đi thì có ba bốn người xúm tới. Nét mặt ai cũng tỏ vẻ thân thiện và gần gũi có ý cầu thân.
- Này. Đồng chí công vụ. Cho bọn anh hỏi chút. Đồng chí có biết chỉ  huy trưởng triệu tập bọn anh về có việc gì  đấy.

- Tôi không được biết.

Cậu công vụ xoay người bước đi thì mấy người đó lại bước lên chặn phía trước. Có người cầm tay giữ lại, vừa cười vừa hỏi, giọng thân mật.

- Thôi mà. Đồng chí  giận chúng tôi lúc nãy chứ gì. Thôi mà. Lính tráng bỏ qua cho nhau đi. Đồng chí ở gần thủ  trưởng làm gì mà không biết?

- Tôi không biết thật mà. Các  đồng chí không tin lên hỏi thủ trưởng ấy.

Nói rồi cậu công vụ bước nhanh về phía nhà ban chỉ huy. Mấy người chưng hửng, nhìn nhau, lắc đầu. Ai nấy đi về hướng nhà nghỉ. Nét mặt người nào người nấy căng thẳng. Ai cũng tin rằng, công việc sắp tới chắc sẽ rất hệ trọng nên chỉ huy trưởng mới phải triệu tập toàn bộ đồn trưởng về thế này. Từ trước đến nay có làm thế này đâu. Tất cả công việc, kế hoạch chủ yếu là qua điện thoại, cùng lắm cũng chỉ một hai đơn vị được triệu tập trực tiếp là cùng. Lần này thì…

Vừa quay người bước đi, Trần Minh Hồng nhìn thoáng thấy chính trị viên đang đi vào cửa phòng làm việc. Lặng lẽ, Trần Minh Hồng  vội tách khỏi đám mọi người đang đi về phía nhà khách để vào gặp chính trị viên. Vừa trông thấy Trần Minh Hồng bước vào cửa, chính trị viên đã niềm nở.
- Chào đồng chí đồn trưởng đồn Yên Hồng. Thế nào, khỏe không? Anh em ở địa bàn khỏe cả chứ? Ngồi tạm xuống ghế uống chén nước.

Lấy tay kéo chiếc ghế, anh xoay sao cho không cản lối đi lại của người khác. Nhìn chiếc ghế đã cũ, Trần Minh Hồng nhẹ nhàng ngồi xuống.
- Cám ơn thủ trưởng.

Trần Minh Hồng chạnh lòng, phòng làm việc của thủ trưởng cao nhất về công tác đảng, công tác cán bộ, công tác chính trị của mình lại đơn sơ đến thế. Trần Minh Hồng đưa mắt nhìn nhanh một lượt quanh căn phòng. Căn phòng của chính trị viên Song Hoa là gian đầu phòng của một dãy nhà cấp 4 trát vách. Trong căn phòng rộng chừng hơn chục mét vuông, phía trong cùng được kê bởi chiếc giường một. Chiếc giường đã cũ, màu sơn gỗ bên ngoài đã bạc, đôi ba chỗ lớp sơn không còn, lộ rõ cả lớp gỗ bàng bạc đùng đục. Thân giường có đôi ba chỗ bị mọt ăn, lớp vỏ ngoài của gỗ còn dính bên thanh giường. Ở giữa gian phòng là chiếc bàn cũng đã cũ. Một chiếc chân bàn bị mọt ăn hỏng. Để giữ cho chiếc bàn có thể đứng được, ai đó đã ốp táp vào đó một miếng gỗ mỏng trông như chiếc thanh giát giường. Màu sơn trên lớp gỗ cũng đã bạc, chiếc bàn trông lỗ chỗ như da người mắc bệnh bạch tạng, chỗ nâu chỗ trắng đan xen vào nhau. Trên mặt bàn chồng báo Nhân dân xếp thẳng thớm, vuông thành sắc cạnh ở phía góc trái của bàn, bên phía tay phải của người ngồi. Góc trong tay trái chiếc bàn, tập cặp tài liệu ba giây, làm bằng giấy ép, được buộc dây đặt chồng lên nhau. Đặt giữa chiếc giường cá nhân với chiếc bàn là cái tủ cá nhân cao ngang bụng người. Phía ngoài cùng là ống đựng hộp bút được làm bằng ống nứa cắt ngang thân. Chiếc bàn nhỏ chỗ anh đang ngồi uống nước đặt ở góc phòng phía ngoài cùng giáp lối cửa ra vào. Chắc vì tường đã cũ, lớp vôi quét đã rụng xuống dưới chân vách. Để che kín, căn phòng được dán giấy báo kín cả bốn mặt.

Thấy Trần Minh Hồng cứ loay hoay quay người có ý quan sát căn phòng. Chính trị viên cười cười.
- Đơn sơ quá phải không? Thôi nào. Uống nước đi. Anh em mình còn khó khăn cả  mà.                                                 

Nhìn Trần Minh Hồng có vẻ ngài ngại điều gì đó. Để mở đầu câu chuyện cho suôn sẻ, chính trị viên vui vẻ.
- Ở địa bàn đồn thời gian qua chắc cũng vất vả phải không? Lần này chỉ huy trưởng triệu tập về đến thăm hay có chuyện gì muốn tâm sự, trao đổi đây.

Đỡ chén nước từ tay chính trị viên đưa, Trần Minh Hồng đặt vào trong lòng bàn tay. Anh cong mấy ngón tay lên ôm chặt lấy thân  chén nước. Biết là chính trị viên hỏi chuyện có ý gợi mở cho anh nói ra được dễ dàng nhưng Trần Minh Hồng lại không biết bắt đầu từ đâu.

Thấy Trần Minh Hồng vẫn còn e ngại, chính trị viên chủ động. Anh nhìn thẳng về phía Trần Minh Hồng. Giọng nhẹ nhàng, vui vẻ.
- Thế nào. Tình hình dân xung quanh khu vực ở hang ma, địa bàn xung qunah núi Bái đã ổn định chưa? Đã tìm ra được nguyên nhân từ đâu chưa? Hướng giải quyết vấn đề như thế nào? Nói cho tôi nghe đi.

Được lời như cởi tấm lòng, Trần Minh Hồng đặt chén nước xuống mặt bàn. Anh đưa tay sửa lại cổ áo.
- Báo cáo chính trị viên  …

Trần Minh Hồng báo cáo chi tiết và cụ thể lại những nội dung chính trị viên vừa gợi ý. Thực ra, cho đến bây giờ, anh cũng như mọi cán bộ chiến sĩ trong đồn chưa biết thực chất của hiện tượng phát sáng trong hang ma là do đâu. Sau khi có tin đồn, thấy tình hình nhân dân mấy bản quanh chân núi Bái, khu vực hang ma cứ lục tục kéo nhau, bỏ nhà đi, anh đã cho anh em xuống xác minh, làm rõ. Khi tiếp xúc với nhân dân, người già làng ở bản thì đều nói như nhau. Cán bộ mày cứ lên đấy mà hỏi. Đi tìm hiểu thông tin hang ma có ma phát ra từ đâu hiện tại cũng chưa biết. Gió độc thì lan nhanh, gió mát thì đi chậm. Cái xấu xa thì dễ đến tai, cái hay cái đẹp thường được giấu đi cất giữ. Anh cũng đã cho chiến sĩ lên tận nơi nắm tình hình nhưng không phát hiện thấy hiện tượng gì khả nghi cả. Còn việc dân bỏ bản ra đi vì trình độ dân trí còn thấp. Các hiện tượng lạ xảy ra thường tin vào thần linh. Tính cố kết dòng họ lại rất khăng khít. Một nhà bỏ đi là các nhà khác cũng sẽ làm theo. Nơi đèo heo hút gió, nơi sơn cùng thủy tận, nơi sơn thâm cùng cốc, trước rất nhiều những nguy hiểm đến tính mạng con người thì sự cố kết dòng tộc là chỗ duy nhất để bảo vệ, tạo ra được sức mạnh. Người này đưa gia đình đi, rỉ tai nhà bên cạnh. Cứ thế, tạo ra phản ứng dây chuyền mà khó có thể lường được. Thậm chí, nếu bố trí cán bộ chiến sĩ ngủ ngay tại nàh dân thì việc ngăn chặn được hiện tưởng bỏ làng, bỏ bản đi là cũng rất khó. Khi thấy người này có nhiều dấu hiệu bỏ bản, hỏi thì sẽ được trả lời, đi nương, vào rừng kiếm con cày con cáo. Thực ra đời sống của người dân còn quá nhiều khó khăn, còn rừng là còn cái ăn, rừng chính là nguồn sống chủ yếu cung cấp mọi nhu cầu cho cuộc sống thường ngày.

Sau này, khi đã lớn, mặc dù  Trần Minh Hồng không tin vào chuyện có ma nhưng những câu chuyện về ma vẫn cứ ám ảnh anh. Ở quê Trần Minh Hồng có một cách bắt tôm bằng vó vải màn. Để có những chiếc vó bắt tôm bằng vải màn, ngày đó người ta thường lấy những tấm vải màn, gấp lại thành từng vuông. Sau khi đã cắt ra từng tấm vuông theo khổ vải, người ta vê các cạnh lại rồi đem kim chỉ khâu bốn cạnh cho miếng vải màn đó không bị rút sợi. Khi đã khâu xong, người ta lại lấy sợi dây gai dùng để đan vó buộc ở bốn góc thành hình cái quai. Người ta dùng cây tre, chẻ ra làm thành các thanh vừa phải như cái ve làm lối để đánh dấu đường bừa ruộng. Buộc hai thanh tre đó bắt chéo lại như chiếc gọng vó. Mắc bốn đầu giây ở bốn góc đó vào bốn đầu của hai thanh tre. Lúc này, mảnh vải màn được cắt theo từng vuông trông không khác gì cái vó. Chỉ có điều cái vó này nông, trẽn hơn cái vó đan bằng gai lưới. Người quê anh gọi  mấy cái đó là vó tép.

Khi dùng những chiếc vó  tép đó đi bắt tôm, người ta thường tìm những chỗ bãi thoai thoải gần bờ, dùng những chiếc vó  đó đem thả xuống đó. Khi thả xong, người ta phải thả mồi để nhử. Mồi nhử tôm, tép thường được làm bằng cám đem rang lên. Khi cám rang vàng, có mùi thơm, người ta bắt ra khỏi bếp, đổ vào cái cóng bơ hay cái bát, đổ nước đánh chỗ cám đã rang đó lên, làm sao chỗ nước đó chỉ đủ ướt để cám đã rang vón lại, khi đem ném vào giữa chiếc vó làm bằng vải màn đó không bị gió làm bay đi là được. Cất vó tôm thường cất vào lúc chập choạng tối. Tôm chạng vang, cá rạng đông. Nghĩa là, muốn bắt tôm thì người ta đi tìm bãi thả lúc trời ngả chiều. Sau đó đem những chiếc vó làm bằng vải màn đó thả xuống bãi sông. Bãi sông để thả vó tôm là bãi thả làm sao cứ cách một quãng khoảng vài ba mét thì thả một chiếc khác.

Việc cất vó tôm cũng đơn giản. Sau khi thả vó tôm làm bằng vải màn  đó xong, ném mồi. Xong, tìm chỗ nào đó ngồi chờ cho con tôm vào ăn. Giống tôm ăn ven bờ, thấy mùi cám thơm là kéo nhau đến ăn. Đợi cho sau khi thả, bãi thả không còn động nước, tôm vào ăn. Khi cảm thấy đã đủ thời gian cho con tôm say mồi trong vó thì lúc đó, lấy chiếc cần to bằng ngón tay hay ngón chân cái, có cái vấu ở phía đầu ngoài cùng, đưa xuống nhẹ nhàng cất vó màn lên. Những chiếc cần đó bao giờ phía đầu ngoài cùng, tiếp giáp với chỗ bắt chéo cắt giao nhau của hai chiếc gọng để khi cất, vó không tuột ra, rơi trở lại nước. Đi cất vó tôm từ lúc chạng vạng như thế cho đến khi trăng lên là thu vó về là vừa.

[bodoibienphong]

Hôm đó, Trần Minh Hồng cũng đi cất vó tôm bên bờ con sông chạy bao quanh làng. Bãi hôm đó Trần Minh Hồng thả là bãi vắng, ít bị động nước. Giống tôm khi bị động bờ hay bị động nước là búng bơi đi nơi khác kiếm ăn. Do bãi xa, ít người đến thả vó, tôm ở đấy lại lạ mồi nên tôm đến ăn rất nhiều, nhất là loại tôm càng. Mỗi chiếc vó màn Trần Minh Hồng thả, khi cất lên, trong vó có tới ba bốn con. Hôm đó Trần Minh Hồng cất vó đến khi hết mồi mới thu vó về.

Phía sau bãi cất là cả  cánh đồng rộng. Ban ngày, cánh đồng nhìn ngút cả  tầm mắt. Nơi này, ban ngày Trần Minh Hồng và người làng vẫn đi làm thường xuyên. Tôm nhiều, hết mồi, thu vó về còn sớm nhưng khi treo những chiếc vó đó lên vai, Trần Minh Hồng cứ thấy nặng trĩu trên vai. Thấy lạ, nghĩ vó vướng cái gì, anh đặt vó xuống kiểm tra. Cả quãng đê tịnh không có lấy một bóng cây hay lùm cây nào cả.

Đặt gánh vó lại vai, bỗng anh nghe thấy như có tiếng chân người lội bì bõm trong ruộng, phía bên kia bờ đê. Vượt lên mặt đê, nhìn xuống, Trần Minh Hồng cũng không thấy rõ người, chỉ thấy có bóng vật vờ đi trên ruộng và tiếng lội ruộng lọm ọp, lọm ọp. Sợ quá, cứ thế Trần Minh Hồng gánh đám vó màn đó chạy một mạch về nhà. Khi đem nhấc đám lá bòng bong phủ trên cái rổ đựng tôm cất được ra. Cả rổ tôm không còn một con.

Sau khi nghe anh kể lại, bố  anh bảo. Chỗ ruộng phía bên kia bờ đê, nơi anh cất vó tôm trước đây, người ta đem người chết  đói ra đó vứt. Bóng người trên mặt ruộng là bóng của người chết xưa. Tiếng lội ruộng đó là tiếng bước chân của người chết đi ăn xin. Vào những đêm có mưa phùn, trên mặt ruộng nơi đó người làng vẫn còn nhìn thấy cả những đám lửa nhỏ bằng bàn tay, bay là là trên mặt ruộng. Vì thế, quãng sông chỗ anh thả vó tôm, không mấy người dám đến. Tôm nhiều cũng vì thế. Từ đó, anh cũng không dám ra đó cất vó tôm nữa. Ngay bây giờ, mặc dù anh đã đi tham gia trong quân đội, được học lý luận, nhiều vấn đề đã được giải thích một cách khoa học, biết được các hiện tượng của tự nhiên, nhưng trong lòng, chưa hẳn anh đã giải thích được lần đó. Ngay bây giờ, mỗi khi nhớ lại chuyện đó, Trần Minh Hồng vẫn còn thấy da sởn gai ốc. Trong đầu vẫn như thấy cái gì đó chạy run run bên trong.

Trong lòng Trần Minh Hồng còn lăn tăn về chuyện có ma hay không có ma nhưng khi thấy chính trị viên hỏi anh không biết nói thế nào cho đúng. Nếu nói không thì anh nói dối, không thành thật với chỉ huy. Nói có thì lại vướng vào khuyết điểm mê tín dị đoan. Mấy năm vừa rồi, gần như cả miền Bắc, nơi nào cũng tự phá bỏ đình đền miếu mạo, phá bỏ chùa chiền, nơi mà mê tín dị đoan dựa vào đó làm mảnh đất sống, tồn tại, làm cho con người ta ngu muội.
- Em nói điều này, thủ  trưởng không được đánh giá tư tưởng lập trường của em cơ. Nếu thủ trưởng mà đánh giá  lập trường tư tưởng là em sẽ không nói.

- Ơ cái cậu này. Cậu lại  định ra cả điều kiện với tôi nữa à. Lê  nin đã dạy rằng: Nhận thức là cả quá trình. Nhận thức chưa đúng thì nhận thức lại cho đúng. Mà có nói ra mới biết được nhận thức  đúng hay sai chứ. Nhận thức sai, cứ để nằm trong đầu, không thông rồi ra thành tư tưởng lúc nào cũng không biết ấy chứ. Nhưng thôi. Tôi nhất trí. Nếu có sai tôi cũng không đánh giá gì cả.

Trần Minh Hồng vừa nghe chính trị viên nói vừa cười cười.
- Thì thấy thủ trưởng là người được anh em cấp dưới đánh giá là có tấm lòng thơm thảo, gần gũi và luôn sẵn sàng chia sẻ với mọi người nên em mới dám thưa như thế.

- Thôi. Cậu dạo này nghe ra cũng bẻm mép nhỉ. Ban chính trị đang thiếu người. Có  lẽ phải đưa cậu về làm tuyên huấn mới phải. Để cậu làm cán bộ quân sự, phí mất một người có năng lực làm công tác chính trị, công tác tuyên huấn thì phải.

Nghe chính trị viên vừa nói thế, Trần Minh Hồng đã vội cuống quýt.
- Thôi, thôi. Em không nói gì  nữa. Chẳng qua là em nói lại ý kiến của anh em trong các đơn vị mà thôi. Em mà làm cán bộ chính trị giúp việc cho thủ trưởng thì còn gì bằng. Nhưng em cũng nói thật. Em thích được đánh đấm hơn là người bàn giấy. Chân tay em bí bích lắm. Làm thằng lính, không được đánh đấm nó tù túng thế nào ấy thủ trưởng ạ.

- A. Cậu này giỏi. Ý cậu là chúng tôi chỉ là quan văn, thích quần chùng áo dài, đều là những kẻ vô tích sự  chứ gì? Còn các cậu, quan võ mới thực đáng mặt là đấng nam nhi, anh hùng hảo hán chứ gì? Cái kiểu. Làm trai cho xứng nên trai. Xuống đông, đông tĩnh, lên đoài, đoài yên chứ gì?

Thấy chính trị viên vặn lại, Trần Minh Hồng nghĩ ông nói thật. Hoảng quá. Hai tay Trần Minh Hồng cứ xua xua trước mặt rối rít.
- Ấy ấy. Em đâu dám nghĩ  thế. Chính trị viên mà đánh giá em thế  thì em chết.

- Chết làm sao được. Mà cậu cũng vừa nói xong đó thôi. Sao mà chối tội nhanh thế. Chả ra dáng đáng mặt kẻ trượng phu chút nào. Đã là kẻ trượng phu, quân tử, dám làm phải dám chịu chứ?

- Em nói thật mà. Chính trị  viên bỏ quá cho em. Em thề…

Chính trị viên Song Hoa thấy Trần Minh Hồng cứ cuống quýt, lo lắng. Nhìn điệu bộ của Trần Minh Hồng chả khác gì đứa trẻ bị ăn vụng bị bắt quả tang. Trông cứ tồi tội thế nào ấy. Chính trị viên đưa tay, nắm lấy bàn tay của Trần Minh Hồng kéo về phía mình. Ông lấy tay kia vỗ vỗ lên trên mu bàn tay của Trần Minh Hồng. Giọng ông vui vẻ.
- Đùa cậu chút xem bản lĩnh chỉ huy của cậu đến đâu thôi. Xem ra chí  làm trai mà cũng nhát như thỏ nhỉ?

Trần Minh Hồng cứ để yên bàn tay mình trong lòng tay của chính trị viên. Nét mặt anh dãn ra.
- Ối giời ơi. Thủ trưởng làm em lo thắt gan thắt ruột.

- Đúng là cái cậu. Chỉ  được cái nói quá. Cậu cứ làm như tôi giống các cậu chắc. Miệng vừa nói thủ trưởng thế  này, thủ trưởng thế kia. Thế mà mới có đùa giả vờ tý mà đã nói khác  được. 

Chính trị viên nói xong, ông buông tay Trần Minh Hồng ra khỏi tay mình. Giọng nghiêm nghị.
- Thế bây giờ thì  có chuyện gì đây. Nói đi xem nào?

- Nhưng mà em vẫn phải nói lại. Em nói ra, thủ trưởng không được đánh giá tư tưởng chính trị của em cơ.

- Ờ. Cái thằng này. Vừa nói rồi. Mới đấy mà đã quên.

- Lúc nãy, thủ trưởng hỏi em có ma không ấy mà. Em nói thật là em vẫn còn tin.

- Thế cậu đã nhìn thấy ma chưa?

Giọng chính trị viên Song Hoa vẫn nhẹ nhàng, tình cảm và gần gũi.
- Nói thật với thủ trưởng. Em không biết thủ trưởng đã nhìn thấy chưa. Chứ còn em. Em nhìn thấy rồi.

- Thế ma nó làm sao? Hình thù nó như thế nào?

- Nó như người nhưng chỉ tồn tại dưới dạng bóng thôi ạ.

- Vậy ma đã nát cậu chưa?

- Nó chưa nát thì em đã chạy bán sống bán chết rồi chứ cần gì  nó nát.

- Sao cậu phải chạy. Nó đã làm gì cậu đâu?

- Thì nó chưa làm gì  em thật. Nhưng sợ. Gặp nó là người cứ nổi gai gai thế nào ấy ạ.

- Có nghĩa là, cậu tin là  trên hang ma có ma thật chứ gì?

- Dạ. Không hẳn thế nhưng em chưa thể giải thích được.

Nghe tâm sự từ Trần Minh Hồng, chính trị viên Song Hoa nghĩ. Nếu có hỏi thêm nữa thì cũng khó mà làm cho chuyện tin hay không tin có ma trong con người Trần Minh Hồng có cái nhìn chân chính ngay được. Nó đòi hỏi phải có cả quá trình. Quá trình đó phải làm từng bước một. Chậm chắc. Thậm chí có khi còn phải cho thực chứng để chứng minh thì may ra mới có thể điều chỉnh được. Tư tưởng con người là một cái gì đó tưởng chừng như không nhìn thấy, nó trìu tượng, không nhìn thấy, không ngửi thấy, không nắm bắt được nhưng kỳ thực là nó đều được biểu hiện ra ngoài bằng hành động cụ thể. Tư tưởng là cội rễ của niềm tin. Một khi có niềm tin rồi thì khó lòng mà có thể thay đổi. Nó cũng như một thói quen. Thói quen tốt cần rèn luyện hàng giờ, hàng ngày, liên tục năm này qua năm khác mới có thể có được. Thói xấu cũng là thói quen chưa tốt, lúc đầu chỉ nhỏ, do không kịp uốn nắn, không kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh mà nó cứ lớn dần lên. Và khi đó, thói quen xấu trở thành thói xấu, nếp xấu không dễ xóa bỏ. Đất nước phải trải qua bao năm chịu ảnh hưởng của tư tưởng nếp sống phong kiến, chịu bao nhiêu sự đè nén, áp bức của thực dân. Vì đời sống, vì mưu sinh nên người dân đa số là thất học. Chính sự thất học, không tự lý giải được các hiện tượng trong tự nhiên nên cuối cùng đều quay về thần linh. Thần thánh lúc này trở thành chỗ dựa tinh thần duy nhất của mọi nỗi đau, sự thất vọng. Nhưng nó cũng là liều thuốc phiện để an ủi cho con người, cho nỗi đau mà họ phải chịu. Và đó cũng là điều mà đối phương, kẻ thù có thể tận dụng lợi dụng lôi kéo, móc nối, tạo sự hoang mang trong tư tưởng mới manh nha về cách mạng của những người vừa tham gia, chưa từng trải nghiệm kinh nghiệm sống dạn dầy.

Qua câu chuyện cởi mở của ông với Trần Minh Hồng. Ông biết, thời gian tới ông và cơ quan chính trị sẽ còn phải rất nhiều. Nhiều lắm. Những việc từ nhỏ đến lớn nếu không muốn nói là phải tẩy não cho những người trẻ. Theo ông, nguyên nhân này một phần do khách quan, cách mạng mới giành được thắng lợi, còn non trẻ, nhiều công việc phải làm, phải triển khai. Giặc đói chưa hẳn đã bị loại bỏ. Giặc dốt còn đang hoành hành. Lo ổn định tổ chức, lo xây dựng cơ sở cách mạng, lo xây dựng con người. Những vấn đề lớn đã cuốn hết mọi sức lực và thời gian của ông. Nhưng trong đó cũng có phần do tính chưa thật sự chủ động, tích cực của những người làm công tác chính trị, tư tưởng.

Biết thế, chính trị viên Song Hoa nhẹ nhàng nhưng ẩn chứa rất nhiều sự  trách móc lẫn sự chia sẻ. Ông không muốn cán bộ dưới quyền đoán định và biết  được những suy nghĩ, lo lắng từ ông.
- Chưa giải thích được mà  cũng vẫn cứ tin. Các cậu hay thật. Lý luận của Mác và Lê nin chỉ rõ rằng. Học chủ nghĩa Mác Lê nin là để chúng ta nhận thức về thế giới và từ đó để cải tạo thế giới. Cải tạo thế giới vì con người, cho con người.

Tuy nói thế nhưng ông thấy lòng mình trĩu nặng, thật buồn. Ông cố nén tiếng thở dài. Ông gìm giữ trong lòng không cho thoát ra ngoài. Hơi thở không được thoát ra, nó tạo cho ông cảm giác nặng nề đến ngột ngạt, khó thở. Ông tin vào bản lĩnh, vào lập trường chính trị của cán bộ thuộc quyền. Song ông biết, bản lĩnh ấy, lập trường tư tưởng ấy chưa thật sự được xây dựng vững chắc. Nó rất cần và cần biết bao nhiêu sự bổ sung, củng cố và bồi đắp tiếp. Nó có khác gì trụ cầu mới bắc. Nếu không kịp gia cố khi phát hiện thấy đã giảm sức chịu đựng thì cây cầu ấy có thể sập. Lúc đó, khó khăn sẽ còn chồng chất biết bao.

Thấy chính trị viên  đang vui vẻ bỗng trầm hẳn xuống, Trần Minh Hồng không dám hỏi. Anh lặng lẽ rót nước thêm vào chén cho chính trị viên. Gian phòng vốn đã chật chội bỗng trở nên căng cứng và ngột ngạt. Ngồi trong phòng, Trần Minh Hồng nghe rõ cả tiếng lá chuối cọ vào nhau loạt soạt ngoài miếng đất đầu hồi. Anh nghe rõ cả tiếng con ong bay vo ve ngoài hiên cửa. Trần Minh Hồng đánh mắt ra hướng cửa nhìn. Chú ong vàng đơn độc đi kiếm mồi lạc lõng đảo qua rồi vù bay đi.

Như để làm dịu đi khoảng không gian chật chội và trĩu nặng, chính trị  viên Song Hoa đặt chén nước xuống mặt bàn. Ông nhẹ nhàng hỏi Trần Minh Hồng về gia cảnh. Nhìn khuôn mặt người cán bộ thuộc quyền tuổi còn trẻ mà đã hằn những nếp nhăn suy tư, lo lắng. Đợi cho Trần Minh Hồng nói xong, ông nói như lời nhắn nhủ, gửi gắm.
- Bây giờ, cách mạng đã giành được một phần thắng lợi. Con người khi vất vả  thường dễ bỏ qua và rất rộng lòng bao dung, đùm bọc lẫn nhau. Nhưng khi thành công, rất sinh tính kiêu căng, tự phụ, chủ quan. Chỉ thấy mình là nhất. Chỉ có mình mà không thấy người khác. Phải cố gắng, cố gắng liên tục, dành trọn tâm huyết cho công việc, cho sự nghiệp cách mạng thì cách mạng mới có thể thành công trọn vẹn.

Ngừng đoạn, ông tiếp.
- Lòng kiên trì và ý chí phấn đấu không ngừng nghỉ sẽ là quyết định cho mọi thành công. Phải tự ràng buộc mình vào công việc từng giờ từng phút. Nếu không ràng buộc mình, sẽ không làm được việc gì. Nghe có vẻ lý thuyết đấy nhưng mà rất thật và rất đúng. Chân lý thường cụ thể và đơn giản. Và đã là chân lý, nói lúc nào cũng đúng. Có những công việc, nay nói, mai nói, ngày kia và ngày sau đó nữa nói. Nó cũng luôn luôn đúng.

Rồi ông nhìn Trần Minh Hồng với cái nhìn chan chứa sự gửi gắm niềm tin. Cái nhìn như của người anh đi trước trao đổi tâm tình trò chuyện với các em.
- Những điều mình nói với cậu đều là sự rút ruột của mình ra đấy.

Trần Minh Hồng biết. Những điều ông nói đều từ chính cuộc sống, từ chính những tháng năm lam lũ, lăn lộn, sống chết chỉ có một mục tiêu duy nhất là vì cách mạng, cho cách mạng, cho nhân dân. Trần Minh Hồng cũng hiểu. Những điều đó cũng là nỗi lòng canh cánh của thế hệ đi trước lo lắng về mai sau. Những điều ông nói từ tấm lòng, không hề lên gân lên cốt, không hề đao to búa lớn mà rất chính trị và thấm biết bao.

Trần Minh Hồng chợt thấy mình bé nhỏ. Những điều anh định trình bày với chính trị viên về gia đình, mong muốn được về gần nhà bỗng thấy thật không đáng gì so với sự hy sinh của lớp người đi trước như ông. Anh cũng cảm thấy trách nhiệm với công việc anh được trên giáo phó tin tưởng thời gian qua còn quá nhiều sai sót và khiếm khuyết. Trần Minh Hồng quyết định không nói ra những mong muốn của mình. Anh tự nhủ sẽ cố gắng, cố gắng hơn nữa để không phụ sự tin cậy của cấp trên.

[bodoibienphong]

21/GÓC KHUẤT ĐỜI NGƯỜI
Chợp mắt được thì thôi chứ lúc nào trong đầu Thiếu tá Trịnh Toàn cũng lởn vởn bức điện mật của trên gửi xuống và cái kẻ giấu mặt có mật danh AZET. Trịnh Toàn mất ngủ không phải ông lo lắng những vấn đề đặt ra trong cuộc họp vào sáng ngày hôm nay. Ông mất ngủ có lẽ vì ông thấy linh tính của người lính đã mách bảo ông có dự báo chính xác. Ông vui thì đúng hơn. Khi ông được sự nhất trí cao, đến mức tuyệt đối của chính trị viên về việc đánh giá đã có kẻ xâm nhập vào địa bàn. Mặc dù, cho đến bây giờ, kẻ xâm nhập là ai, là kẻ như thế nào ông cũng chưa thể xác định được đối tượng và tính chất hoạt động. Kẻ địch trong bóng tối. Còn ông, đứng ở nơi  sáng. Để phát hiện được kẻ xâm nhập chắc sẽ là cuộc đấu trí quyết liệt. Ông biết. Phía trước ông còn rất nhiều khó khăn. Song ông tin, như tin vào chính những gì ông đã đi qua và trải nghiệm.

Bên cạnh niềm vui ông vẫn cứ  băn khoăn, lo lắng. Trần Kiên, người bạn thuở nhỏ  cùng đánh găng, chơi bi, cùng chung chia nhau lúc củ khoai lang  nướng, khi bắp ngô luộc ấy có liên quan gì đến kẻ mang biệt danh AZET kia không? Nếu năm tháng qua đi, Trần Kiên đã thay đổi, thì ông, sẽ phải ứng xử như thế nào đây? Luật pháp bất vị thân. Đúng là, đã là luật pháp thì không vì kẻ thân hay người sơ mà có sự nhẹ hay nặng ở đây được. Có tội, cứ theo luật pháp mà trừng phạt. Cái thời quản lý nhà nước bằng đạo đức đã lỗi thời rồi. Trong thời đại văn minh, quản lý nhà nước phải bằng pháp luật. Đó không những là quy luật tất yếu của xã hội văn minh mà nó còn là quy luật phát triển tất yếu của xã hội loài người.

Nhưng, những năm tháng qua, Trần Kiên làm gì, ở đâu luôn là câu hỏi đè nặng lên trong suy nghĩ của ông. Nỗi đau của sự buồn tủi về thân phận liệu có làm thay đổi bản tính của con người ta không? Ngày đó, nếu gia đình Trần Kiên không vì chuyện để cứu người con út bị ốm, bị đói, cứ khăng khăng đòi bố cho ăn quả trứng gà để đến nỗi, người cha nhất mực trọng danh dự, nhất mực lấy điều chân làm lẽ sống phải làm liều vào xóm ăn trộm về cho con. Ngày đó không xảy ra, chuyện đau lòng đó không xảy ra thì liệu Trần Kiên bây giờ có như ông không? Hoàn cảnh đã xô đẩy con người. Đói khổ làm con người hèn đi. Tình cha con, máu mủ ruột rà đã đầy ải con người rơi vào bể khổ. Có lẽ, sự dằn vặt duy nhất trong ông lúc này là Trần Kiên.

Sự dằn vặt ấy có  lẽ là do ông lo lắng cho bạn. Tính nết Trần Kiên ngày ông gặp lại tự nhiên đem đến cho ông cảm giác bất an. Ông vẫn tin vào Trần Kiên. Tin nhưng vì công việc, vì trọng trách ông vẫn phải làm. Điều ông lo là nếu khi điều tra, chỉ một sơ xuất nhỏ, nếu lộ ra chuyện Trần Kiên có người theo dõi, giám sát thì chắc chắn tình nghĩa giữa ông và Trần Kiên sẽ không còn gì. Trần Kiên sẽ nhìn ông với cái nhìn khác, đầy xấu xa và khinh bỉ. Trong cuộc đời, sự phản trắc đã là sự xấu xa không thể chấp nhận. Đằng này, sự phản trắc trong tình nghĩa thì càng là sự không thể chấp nhận. Nó là điều tối kỵ nhất trong cuộc đời. Và đi liền với nó là đồng nghĩa của sự cô độc. Sống cũng như thừa, không bằng chết. Nhưng cái bơi chèo mà Trần Kiên có được từ đâu? Có thực là vớt được khi nó trôi dạt trên biển không? Con thuyền vô chủ trong vùng biển mà Trần Kiên đánh bắt là từ đâu? Có phải chăng chỉ là sự ngẫu nhiên trùng lặp.

Về nguyên tắc, Trịnh Toàn biết. Không bao giờ và chẳng bao giờ kẻ  xâm nhập lại giữ trong tay mình cái gì để lại dấu vết. Ấy là nguyên tắc. Nhưng biết đâu. Kẻ cao tay lại vẫn sử dụng nó để làm điều không tưởng, làm cái cớ để tránh thì sao? Sự bất minh sẽ được sử dụng làm cái minh chứng cho vỏ bọc thì sao? Tính bất ngờ có khi lại mang lại hiệu quả không ngờ?

Để làm rõ, ai trong số cán bộ thuộc quyền của ông có thể làm được? Liệu người đó có đủ bản lĩnh để làm hay không? Với con người như Trần Kiên liệu có cái gì mà không biết. Sự từng trải của Trần Kiên chính là xuất phát từ những tháng năm lam lũ, tháng năm đầy khổ đau mà Trần Kiên đã đi qua bao chuyện ngang trái của cuộc đời. Những nanh nọc của đời Trần Kiên đã trải. Những góc khuất cuộc đời Trần Kiên đã từng. Những gian dối cuộc đời Trần Kiên đã qua. Liệu ai có đủ sức để làm công việc mà ông giao? Một công việc không chỉ đơn thuần là thực hiện nhiệm vụ mà nó còn là danh dự sống của đời người. Với ông, mọi trường hợp sai sót của cán bộ điều tra có thể xảy ra. Nhưng với Trần Kiên, ông không muốn có bất cứ một sai sót nào. Ông không muốn niềm tin vào lẽ sống, vào cuộc đời của Trần Kiên, vào chính chế độ này tắt. Bởi ông biết. Tất cả những gì đã xảy ra đối với gia đình và cuộc sống của Trần Kiên thực sự đã là một gánh nặng. Những gì đã xảy ra đã là quá đủ với một đời người.

Không ngủ được, Thiếu tá Trịnh Toàn cứ đi đi lại lại trong phòng. Ông lật giở xem đi xem lại kế hoạch triển khai ngày mai. Sẽ bắt đầu từ đâu. Lần theo dấu vết nào đây? Nếu không triển khai thì thôi. Khi đã triển khai thì không thể để thất bại. Sự thất bại không chỉ có năng lực nhận định đáng giá của người chỉ huy mà nó chính là niềm tin của người lính vào công việc, trọng trách và nhiệm vụ được giao. Bắt đầu từ chuyện hang ma có ma liệu có liên quan gì đến việc xâm nhập của đối tượng AZET kia không? Rồi đến chuyện dân khu chân núi Bái, làng La Khê bỏ nhà, bỏ làng đi có liên đới chuyện này không? Cái bơi chèo lạ của Trần Kiên nữa? Chiếc thuyền vô chủ trôi dạt kia là gì? Cả những tần số sóng lạ bộ phận trinh sát điện đài phát hiện được? Tất cả. Tất cả những điều như xảy ra vô tình và ngẫu nhiên ấy, mắt xích liên kết ở đâu?

Hết đứng rồi đi. Hết đi lại ngồi. Thiếu tá Trịnh Toàn đã mấy lần lên giường định chợp mắt nhưng không thể  nào ngủ được. Cái tâm trạng bước vào trận  đánh vẫn nguyên vẹn như xưa, như cái thời trai trẻ lần đầu ông được tham gia trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Rạo rực mà chất chứa bao lo lắng. Vui sướng mà vẫn có chút lo âu. Sẵn sàng mà vẫn hồi hộp, trông chờ, mong ngóng. Tất cả cứ đan vào nhau trong ông.

Đi ra cửa sổ, Trịnh Toàn lấy que chống, nhẹ nhàng nâng cánh liếp. Cánh liếp vừa hé lên, những cơn gió từ biển tràn vào. Đưa mắt nhìn ra khơi xa. Phía biển, chỉ có tiếng sóng vọng lại ầm ì, ầm ì trong màn đêm. Trong bóng đêm kia, đâu là khuôn mặt của kẻ thù. Có cơn gió lạnh ùa tới. Trịnh Toàn đưa tay lên, giữ lấy hai bên ve áo che cổ. Phía sau lưng, ngọn đèn dầu cháy lập lòe. Ánh sáng từ ngọn đèn dầu, hắt bóng Trịnh Toàn lên tường. Nhìn bóng mình lúc ngả bên này, lúc nghiêng bên kia theo ánh sáng của ngọn đèn lập lòe ngả nghiêng theo gió. Trịnh Toàn cứ nhìn xoáy vào chính bóng mình trên vách. Đôi lúc, Trịnh Toàn bước lên, tiến sát người vào cái bóng. Trịnh Toàn cứ ép dần, ép dần thân người vào sát tường. Càng ép sát người vào tường bao nhiêu, cái bóng càng ít nghiêng ngả bấy nhiêu. Ngay chiều ngang đến chiều cao của cái bóng cũng thu dần lại gần bằng chính con người thực của ông. Trịnh Toàn nhìn chính cái bóng của mình rất lâu. Bất giác, ông đưa tay lên vỗ vỗ trán. Trịnh Toàn lùi ra xa cái bóng của chính mình trên tường. Ừ. Đúng rồi. Để có thể đọc được chính xác tên sự vật hiện tượng, phải chăng chỉ có cách duy nhất là hãy tiến gần, càng gần sự vật hiện tượng càng tốt. Sự tiếp cận ấy sẽ cho cái nhìn đúng nhất.

Trịnh Toàn nghĩ nhanh. Ngày mai, ông sẽ phải ra quyết định yêu cầu tất cả phải tiếp cận sát vào từng sự việc hiện tượng. Cách tốt nhất lúc này, có lẽ là đánh trực diện vào chính các đối tượng.

Trịnh Toàn thấy vui trong lòng. Ông đưa tay gỡ chiếc que đẩy ra, hạ cánh cửa che bớt gió. Ông lại bên bàn, lấy chiếc ấm, xúc bã. Ông pha ấm chè. Đợi cho chè ngấm, ông rót chậm rãi vào chiếc chén mắt trâu màu nâu sậm. Ông đưa lên miệng. Nhấp từng giọt một. Trịnh Toàn bỗng nhận ra. Trong hương trà tỏa ra có mùi thơm ngầy ngậy, ngây ngất như hương cốm đầu mùa.

[bodoibienphong]

22/TRỐN CHẠY
Bám vào từng mẩu đá, Phan Lềnh cẩn thận đặt mũi chân vào những vấu đá nhô ra. Mỗi khi đặt bước chân, Phan Lềnh nhấp nhấp thử độ chắc của mỗi vấu đá rồi dùng lực hai tay, mũi chân, nhún người lên. Khi leo lên đến lưng chừng hang, Phan Lềnh gần như bò sát xuống nền đá, trườn người vào phía trong cái hốc chỉ vừa gọn một người chui vào. Cuốn người trong tấm dù, Phan Lềnh nằm vật xuống. Cuộn người xoay đầu thò ra ngoài cái hốc đá. Trông Phan Lềnh lúc này không khác gì con sâu cuốn mình trong chiếc kén. Hơi đá phả vào mặt lạnh ngắt. Phan Lềnh kéo tấm dù trùm kín đầu thiu thiu ngủ. Giấc ngủ chập chờn, chập chờn…

…Nhét vội mấy bộ quần áo vào chiếc túi vải, Phan Lềnh vắt lên vai, cứ nhằm hướng Nam cắt rừng mà đi. Từ chân núi Bái, nếu đi nhanh thì sáng ra Phan Lềnh có thể kịp ra đến con đường cái. Con đường nối Yên Hưng với vùng đất cảng Hải Phòng. Phan Lềnh cứ cắm đầu cắm cổ bước. Phan Lềnh biết. Trong rất nhiều chuyến đi của Phan Lềnh, tất cả các chuyến đi đều có ngày trở lại. Còn nay, trong chuyến đi này, Phan Lềnh biết rằng sẽ là chuyến đi không có ngày trở lại. Biết thế nhưng Phan Lềnh không muốn ngoái đầu nhìn lại một lần. Trong lòng Phan Lềnh chỉ có một điều duy nhất sống, duy nhất tồn tại. Hãy báo thù cho cái chết của bố. Hình ảnh bố Lềnh, cụ Chu treo cổ trên xà nhà lúc nào cũng như đập vào ngay mắt Lềnh.

Lần được đường ra đến đường cái trời còn nhá nhem tối. Cái thứ ánh sáng buổi sáng chưa đủ hắt lên đường phía chân trời. Ánh sáng lúc này mới chỉ đủ làm cho những rặng cây, những ngôi nhà, những bóng người lờ mờ. Những cái bóng ấy vật vờ trong sương, trong hơi nước từ phía biển đem lên. Đứng trên dốc, Phan Lềnh chỉ nhận ra được vài ba tiếng nói chuyện nhỏ nhưng rất gấp của một vài ba người đi chợ xa rảo bước trên đường. Đợi cho mấy người đó đi xa, Phan Lềnh tụt dốc xuống đường. Đưa mắt ngó quanh xem có còn ai đi đến nữa không, Phan Lềnh sửa lại áo cho ngay ngắn, đeo chiếc túi vải có dăm ba bộ quần áo sát nách. Phan Lềnh lầm lũi đi. Vừa đi, Phan Lềnh vừa ngoái đầu nhìn lại phía sau. Mỗi bước chân đưa Phan Lềnh đi là mỗi bước chân Phan Lềnh xa thêm. Nép sát vào bên lề đường, Phan Lềnh bước vội về phía trước. Những hạt sương còn đọng trên lá cây, mỗi khi Phan Lềnh đi qua, như vô tình, những hạt sương lại hắt vào má, vào cổ lành lạnh. Thỉnh thoảng, Phan Lềnh đưa tay lên, quệt ngang mặt, cọ qua cổ. Con đường đưa Phan Lềnh ngày càng xa phía biển.

Đang đi, Phan Lềnh nghe có tiếng ì ầm từ xa. Nép vội vào cái cây bên đường, Phan Lềnh thấy có vệt sáng vàng ệch đang chiếu thẳng về phía mình. Lẩn ra phía sau cái cây để nấp, Phan Lềnh quan sát. Cái ánh sáng vàng ệch ấy mỗi lúc tiến lại gần hơn. Càng đến gần, cái ánh sáng vàng ệch ấy lúc đầu chỉ là một rồi lại tách dần ra thành hai đốm sáng. Càng đến gần, Phan Lềnh thấy hai đốm sáng ngày càng tách ra xa nhau hơn. Tiếng nổ ầm ì cũng nghe rõ hơn. Phan Lềnh nhận ra, hai cái đốm sáng vàng ệch ấy, cái tiếng nổ ầm ì ấy là đèn pha và tiếng nổ của chiếc xe cam nhông.

Bỏ gốc cây đang nấp, Phan Lềnh nhẹ nhàng luổn ra bên mép khóm cây chó  đẻ cao lút đầu người bên vệ đường. Đợi cho thân chiếc xe cam nhông chạy qua, nhanh như con mèo hoang, Phan Lềnh vội tách khỏi khóm chó đẻ, chạy đuổi theo, bám hai tay vào thành sau chiếc cam nhông. Phan Lềnh nhún người, vắt chân qua thành xe rồi gập người phía trên xuống, trườn vào thùng. Lật tấm bạt phủ trên sàn, Phan Lềnh chui vào trong.   

Chui được vào trong thùng xe, che được tấm bạt lên trên, Phan Lềnh nằm co quắp ép sát bên lưng vào một bên thành chiếc cam nhông. Hai tay, Phan Lềnh ôm chặt lấy chiếc túi vải. Chiếc xe chạy mỗi khi lắc, xóc lại hắt Phan Lềnh sang bên trái, khi lại vứt sang bên phải. Nằm thế, Phan Lềnh bị văng đập vào thành xe nhiều quá, đau không chịu được. Nhoài người lên phía trên thùng xe, nơi tiếp giáp với ca bin, Phan Lềnh thấy đỡ bị lắc xóc hơn. Phan Lềnh đưa chiếc túi vải lên lót đầu. Sau khi đã nằm như thế, hai mắt Phan Lềnh cứ díp vào nhau. Lúc đầu, Phan Lềnh cũng cố gắng cưỡng lại, không dám nhắm hai mắt. Phan Lềnh sợ. Nếu Phan Lềnh ngủ, biết đâu, khi chiếc xe dừng lại, người lái xe phát hiện ra thì hỏng việc. Thậm chí đưa Phan Lềnh đi đâu thì sao. Phan Lềnh cố gắng thức để quan sát đường, phát hiện thấy nơi cần xuống một khi chiếc xe không chạy đi theo hướng Hải Phòng.

Lúc đầu Phan Lềnh cũng cố gắng để không ngủ quên trên xe, nhưng cả một đêm vượt rừng, bao đêm mất ngủ vì cái chết của bố, không những thế, mỗi khi chiếc xe xóc, bụi từ tấm bạt lại rơi xuống mặt, bay vào mắt. Để tránh bụi, Phan Lềnh nghĩ, cứ nhắm mắt để tránh bụi, miễn là đầu không ngủ, luôn tỉnh táo là được. Phan Lềnh nhắm mắt lại. Quá mệt, Phan Lềnh ngủ lúc nào không hay. 

Đang ngủ, Phan Lềnh bỗng thấy chiếc xe giật nảy lên, hất Phan Lềnh lên khỏi cả mặt sàn xe. Phan Lềnh nghe thấy tiếng người lao xao phía ngoài. Nhẹ nhàng vén chiếc bạt, thò đầu ra bên ngoài. Phan Lềnh giật mình. Chiếc xe đang chạy trên cầu có những khung sắt to bắc qua con sông rất rộng. Phan Lềnh nhìn qua khung thành xe. Con sông sậm một màu sa. Đưa mắt nhìn về phía trước. Những ngôi nhà mái ngói nhấp nhô cao thấp phủ màu rêu trong nắng chiều. Ngoái trước nhìn sau, Phan Lềnh giật mình láng máng nghĩ. Hình như chiếc xe đang chạy trên cầu Long Biên. Con sông dưới kia là dòng sông Hồng. Vẫn nằm nguyên tư thế trên sàn xe, Phan Lềnh nhìn lại bốn phía để xác định phương hướng. Phan Lềnh nhoài người về phía cuối sàn, thò hẳn đầu ra khỏi tấm bạt, đưa tay bám lấy thành sau của xe, nhô hẳn người lên trên mặt sàn. Không tin vào mắt mình, chiếc xe đang đưa Phan Lềnh vào Hà Nội.

Thụp vội đầu xuống sàn, chui lại vào trong tấm bạt, Phan Lềnh nghĩ nhanh. Thế là do mệt quá, Phan Lềnh ngủ quên, khi chiếc xe chạy theo hướng về Hà Nội mà không biết. Chiếc xe đã không chạy theo hướng về Hải Phòng như Phan Lềnh nghĩ. Tình thế lúc này là đã đâm lao Phan Lềnh đành phải theo lao. Đợi cho xe chạy chậm lại, xuống xe rồi sẽ tính sau. Lợi dụng khi chiếc xe chạy qua đoạn phố khu vực bờ hồ, Phan Lềnh chui ra khỏi thùng chiếc xe rồi tuột người xuống phía sau, nhảy ra khỏi xe.

Phan Lềnh tìm lại một gốc cây to để ngồi nghỉ và cũng cho đầu óc tỉnh táo. Ngồi tựa lưng vào thân cây, Phan Lềnh nghĩ. Muốn quay lại Hải Phòng để có thể trốn xuống tàu đi vào Nam, Phan Lềnh lại phải tìm cách vượt qua chiếc cầu Long Biên, về khu vực Gia Lâm bên kia sông mới có thể trở lại được. Nhưng Phan Lềnh không thuộc đường. Phố xá Hà Nội nhằng nhịt như mạng nhện. Thấy có người đi qua, Phan Lềnh đứng lên, rời khỏi gốc cây đi ra. Phan Lềnh đang định cất lời hỏi thăm đường thì chợt giật mình, vội đi tránh ra xa, kép sụp chiếc mũ qua trán, gần tịt xuống mắt. Biết đâu, thấy Phan Lềnh hỏi đường, người ta phát hiện ra ngay là người lạ mới đến rồi đi báo cho công an hay lực lượng bảo vệ thì thế nào Phan Lềnh cũng bị bắt. Lúc này trời đã chiều, Phan Lềnh tính tìm chỗ nào vắng vẻ, tạm thời tránh mặt mọi người, đợi đến đêm sẽ lại lần theo đường trở lại về Hải Phòng.

Phan Lềnh đi về hướng vườn hoa tìm hàng ghế để ngồi. Có đôi ba đôi trai gái đang tâm sự. Đi lang thang trong vườn hoa một lúc, tránh nơi có người, Phan Lềnh thấy bên lề  vườn hoa, nơi giáp với bờ đường, có vài ba chiếc ghế còn trống. Tìm chiếc ghế khuất sau bóng cây, góc vườn hoa, Phan Lềnh giấu chiếc túi vải có mấy bộ quần áo xuống dưới gầm, làm ra vẻ như người ngồi hóng gió, đi chơi dạo hay ngồi nghỉ ngắm cảnh đưa mắt nhìn bốn phía.

Ngồi yên vị trên chiếc ghế, Phan Lềnh thấy đói. Thế là gần cả một ngày, Phan Lềnh chưa được ăn cái gì. Suốt trên chặng đường khi leo lên chiếc cam nhông từ vùng Yên Hưng, Phan Lềnh đã ngủ gần như trọn một ngày. Nhớ trong túi vải đựng quần áo còn nắm cơm, Phan Lềnh cúi xuống định lấy ra  thì đã vội rụt tay lại. Bây giờ mà Phan Lềnh lấy nắm cơm ra ăn thì cũng không khác gì tự tố cáo với mọi người Phan Lềnh là người nơi xa vừa đến. Phan Lềnh ngồi vội người thẳng lại, tựa lưng vào thành ghế, lấy gót chân đẩy nhẹ chiếc túi vào sâu trong gầm ghế. Phan Lềnh ngửa mặt nhìn trời. Nếu lúc này có ai nhìn thấy cũng chỉ nghĩ Phan Lềnh như người đi dạo phố hóng mát, ngồi nghỉ nhìn trời đoán thời tiết mà thôi.

Ngồi trong vườn hoa nhưng Phan Lềnh sợ ngồi lâu trên một chỗ, ở một nơi sẽ có người sinh nghi. Cứ ngồi được khoảng trên dưới nửa tiếng, Phan Lềnh lại cúi xuống, nhặt chiếc túi vải chuyển sang một góc khác của vườn hoa. Chuyển được hai ba lần thì trời tối hẳn. Những ngọn đèn đường vàng ệch hắt xuống mặt phố những quầng bụi sáng.

[bodoibienphong]

Sau khi ăn vội nắm cơm lấy từ trong chiếc túi vải, Phan Lềnh khoác lại vào vai rồi cứ thư thả đi trên phố. Làm như người Hà Nội đi công tác xa đang trên đường về thăm nhà, Phan Lềnh cứ theo các con phố đi. Để không phải quay lại các đoạn phố đã qua, Phan Lềnh cố gắng nhớ từng tên phố, cố gắng ghi nhận đặc điểm từng nơi đã qua. Bám vào con phố nhỏ sát mép hồ, Phan Lềnh cứ nhằm phía trước mà bước. Cứ dọc theo con phố đó đi, Phan Lềnh gặp đường ray xe lửa cắt ngang qua. Mắt Phan Lềnh sáng lên. Đứng tạt vào bên lề con phố, trong đầu Phan Lềnh bỗng nảy ra ý nghĩ. Có khi đi theo tàu nhanh hơn đi theo đường biển. Phan Lềnh không đi về Hải Phòng nữa, sẽ bám theo tàu đi xuôi vào Nam. Nghĩ sao làm thế, Phan Lềnh lần theo đường tàu tìm về nhà ga…

Đang cuộn mình trong tấm dù ngủ, bỗng Phan Lềnh thức giấc bởi tiếng đá ngoài cửa hang rơi. Phan Lềnh thụt vội người, nép sát vào trong tận cùng của hốc đá. Không biết là con thú nào đi vào hang hay là người đi vào hang làm cho cái bẫy đá Phan Lềnh đặt ngoài cửa rơi xuống. Những tháng Phan Lềnh được huấn luyện ở trung tâm đã biến Phan Lềnh từ cậu ấm con nhà giàu thành con cáo mang dáng người. Phan Lềnh cứ nằm im để nghe ngóng động tĩnh.

Bẫy đá mà Phan Lềnh đặt không khác gì cái cạm sập chuột người ta hay dùng. Từ ngày trở lại núi Bái, tìm được về đến hang ma, bao giờ cũng thế, trước khi chui vào trong hốc ngủ, Phan Lềnh cũng đặt bẫy. Mỗi khi làm việc này, Phan Lềnh lại không thể nào không nhớ và biết ơn lão Tảng. Ngày xưa, mỗi khi lão Tảng đưa Phan Lềnh theo vào rừng đặt bẫy. Phan Lềnh không thể ngờ rằng, cái trò khi xưa chỉ như trò chơi, thú tiêu khiển mà lão Tảng dạy cho bây giờ lại có tác dụng đến thế. Đã có đôi ba lần, Phan Lềnh nằm một mình trong hang nghĩ đến nó, cái trò chơi, thú nghịch ngợm ngày nhỏ lại trở thành trò định mệnh của số phận. Cái trò chơi lúc đầu chỉ là ý thích được thấy con thú trúng bẫy vận vào người Phan Lềnh.

Ngày đó, lúc đầu Phan Lềnh theo lão Tảng vào rừng đặt bẫy. Phan Lềnh sao thấy lão như kẻ ngớ ngẩn. Trong lúc lão đặt bẫy, Phan Lềnh chỉ nhăm nhăm khẩu súng trong tay. Súng trong tay, lão lại bắn rất giỏi, chỉ cần giơ súng lên, nhắm vào con vật. Cứ nhè nhẹ kéo cò. Đoàng. Thế là xong. Lúc đó chỉ cần thủng thẳng bước đến chỗ con thú mà nhặt lên.

Một lần, Phan Lềnh cũng theo lão Tảng vào thăm bẫy. Cái bẫy lão đặt mọi lần thường đè bẹp dí con thú xuống đất. Thế mà hôm đó, chả hiểu sao, bẫy sập chỉ vào chân con thú. Khi lão Tảng và Phan Lềnh đến gần, con thú bị trúng thương cả đêm, theo thói quen, thấy động định chạy nhưng cái chân còn bị bẫy sập đè giữ lại kêu loạn xì ngậu. Phan Lềnh tự nhiên thấy thích. Trông con thú trúng thương, muốn chạy mà không được, cứ cuồng cuồng giằng mình ra khỏi bẫy. Nhưng bị bẫy giữ chân nên người cứ quăng bên này, vật bên nọ. Sau hôm đó, Phan Lềnh bắt lão Tảng phải dạy cho cách đặt bẫy.

Bẫy của lão Tảng rất đơn giản. Chỗ lão đặt bẫy thường chọn nơi đất phẳng, gần hang con thú ở hay chỗ con thú ăn. Sau khi đã chọn được vị trí đặt bẫy, lão Tảng đặt miếng phên tre đã được đan bằng toàn cật xuống đất. Lão tìm hòn đá to, có một mặt nhẵn rồi đặt lên trên tấm phên tre đó. Lão nhẹ nhàng nâng một đầu tấm phên đó lên, lấy chiếc que chống cho tấm phên tre có tảng đá ở trên một đầu nghiêng cắm xuống đất, còn đầu kia có cái cọc chống chéo lên phía trước. Xong lão rất nhẹ nhàng đặt cái kim tre, một đầu cắm miếng mồi, đầu kia vào đầu que chống. Khi con vật vào ăn, làm động cái kim tre. Chỉ cần có thế, cái kim tre sẽ làm cho chiếc que chống phên tre có tảng đá trật khỏi cái kim. Sập xuống. Với sức nặng của tảng đá phía trên tấm phên tre, con vật sẽ bị đè bất ngờ bẹp dí xuống đất.

Mấy lần đầu, mặc dù  lão Tảng đã bảo cho cách làm tỷ mỉ đến từng ly từng tý nhưng Phan Lềnh vẫn bị cạm sập vào tay đau ơi là đau. Làm dăm ba lần, Phan Lềnh đã biết dựng cạm. Cũng từ đó, cứ thấy lão Tảng khoác khẩu súng kíp vào rừng săn là Phan Lềnh lại theo. Và cũng từ đó, Phan Lềnh luôn bắt lão Tảng khi đặt cạm sập phải để cho làm.

Có một lần Phan Lềnh hỏi lão Tảng.
- Lão có súng, tại sao lão không dùng súng để săn mà lại cứ thích đặt bẫy?

Lão vừa gỡ con thú  ra khỏi bẫy miệng vừa hỏi lại.
- Khi cậu ăn miếng thịt thú săn bằng súng với miếng thịt thú đánh bằng bẫy. Cậu có nhận ra nó khác nhau như thế nào không?

Đúng là cái lão vớ vẩn. Thịt nào chả là thịt. Nghĩ thế, Phan Lềnh bảo.
- Chả có gì khác. Đều là thịt thú cả.

Nghe Phan Lềnh nói thế. Lão Tảng trừng mắt, trễ cái môi vừa to vừa thâm như miếng thịt trâu chết nói.
- Cậu ơi. Mồm cậu bị  hỏng rồi. Cũng là ăn miếng thịt mà cậu không phân biệt được miếng nào ngon, miếng nào không ngon là hỏng rồi. Dùng súng mà bắn thì miếng thịt bị ám khói thuốc ăn mất ngon. Khét lèn lẹt. Thịt thú bị bẫy, còn nguyên mùi vị của nó. Vừa ngọt, vừa thơm mà lại tươi.

Nói đoạn, lão ngoắc con thú vào đầu súng, đặt lên vai tòng teng bước đi.
- Còn điều này nữa. Chắc cậu không biết đâu. Dùng súng mà bắn. Nghe tiếng nổ, không chỉ các con thú khác bỏ đi mà ngay những người trong hội đi săn cũng biết chỗ có thú. Khi ấy thì chẳng thể nào mình cậu săn ở khu đó được nữa mà là cả làng, cả tổng. Lúc đó còn săn cái gì.

Tất nhiên, ngày đó nghe lão Tảng nói thế, thực bụng là Phan Lềnh có nghe nhưng chả hiểu lão đang nói cái gì. Có mỗi việc đi săn, đi bẫy con thú kiếm miếng thịt để ăn mà cũng phải tính toán. Đúng là rách việc. Sau này, khi đi nói chuyện cho đồng bào ở trên khu Việt Bắc, trong những ngày đi làm tuyên truyền, Phan Lềnh mới đủ khôn, đủ hiểu được điều lão nói. Những khi nhớ lại lời lão Tảng, Phan Lềnh lại tủm tỉm cười một mình. Phan Lềnh không nghĩ, trông lão Tảng có vẻ khù khờ mà khôn lọt nước lọt cái. Thảo nào, lão không đi vào rừng thì thôi. Lão đã khoác súng, cầm nỏ hay cái bẫy vào rừng là thế nào lão cũng có con thú mang về. Hội săn của xóm, chả ai biết lão săn ở đâu, lão săn như thế nào mà sát thế.

Đến mãi sau này và ngay cả lúc này, Phan Lềnh vẫn nghĩ. Bài học săn thú đặt bẫy của lão Tảng ngày nào không chỉ là bài học săn thú đặt bẫy mà nó còn là bài học về cách sống, cách giấu mình để tồn tại. Có lẽ thế mà, người khôn cũng sống mà kẻ dại cũng vẫn sống. Cả hai kẻ đó vẫn luôn tồn tại mà không kẻ nào bị loại bỏ. Đúng là. Chó có đường của chó. Mèo có đường của mèo.

Nằm im một lúc lâu Phan Lềnh không thấy có động tĩnh gì mới từ từ gỡ tấm dù cuốn quanh người ra. Phan Lềnh nhẹ nhàng trườn người như con trăn ra phía cửa hốc đá. Phan Lềnh chỉ thò mỗi đầu ra khỏi hốc đá. Phan Lềnh ngoái đầu như con rùa đi các hướng. Phan Lềnh hít những hơi dài đánh hơi lạ. Biết chắc không có gì, Phan Lềnh lại thật nhẹ nhàng, trườn theo vách đá, lò dò từng bước đi ra cửa hang. Phan Lềnh cúi người lom khom lần theo đầu dây của chiếc bẫy đá.

Uỵch.

Phan Lềnh bị cái gì  như thân cây lao thẳng vào người. Phan Lềnh không kịp định thần, thấy tối tăm mắt mũi, nảy hoa cà hoa cải, ngã quay ra ngay cửa hang.

[bodoibienphong]

23/ĐÊM TÌNH NHÂN
Mụ Đoác đợi cho lão Tảng ăn xong típ xôi rồi mới ngồi ghé vào bên cạnh. Cái mông của mụ to chình ình choán cả sang chỗ  lão ngồi. Mụ đưa mắt nhìn hoa lửa nổ trong bếp lách tách mà sao thấy thân thể rạo rực. Cái ngọn lửa hứng tình trong người mụ như hoa lửa trong bếp, bắt được chút gió là bùng lên.

Thiên hạ mồm năm miệng mười kháo nhau. Mụ Đoác là kẻ nghiện hơi  đàn ông, là kẻ nứng già. Kệ. Với mụ, việc nghiện hay không nghiện cái hơi đàn ông là của mụ. Còn kẻ nào nói không nghiện, mụ cũng kệ. Mặc thây họ. Nghĩ là nghĩ thế chứ mụ nghe thiên hạ nói mà thấy thiên hạ thật ngứa miệng. Đúng là một lũ thối mồm. Thì đấy. Nói không nghiện mà có con đàn bà nào chịu ở một mình được không? Không có thằng đàn ông mà xem. Có mà, nhẩy cẫng lên hết lượt. Có khi còn gấp năm gấp mười mụ ấy chứ. Mà mụ có nghiện, mụ có nứng thì cũng là chuyện của mụ. Mụ có cướp chồng, cướp con hay cướp thằng đàn ông của ai đâu. Tất nhiên là cái đầu mụ nghĩ thế. Mụ dại gì mà nói ra miệng. Ếch chết vì miệng, thú chết vì mồi. Mụ cho nói. Nói chán, nói đến mỏi mồm cũng phải thôi.

Đưa mắt nhìn sang lão Tảng đang cố nhét miếng xôi vào miệng sao mà ngon thế. Lão còn lấy mồm mút mút ngón tay dính mỡ. Lão làm cứ như cả đời không biết đến miếng thịt. Khổ. Cả ngày nay, mụ mải đi vào hang mà quên, bỏ lão đói. Ôi. Nhìn lão ăn sao mà mụ thấy thương đến thế. Chả bù cho ngày trước, khi còn trai trẻ, khi còn được theo hầu cụ Chu. Thích có miếng thịt, chả phải đợi lâu, xách súng hay cầm cái nỏ vào rừng là đã có miếng ăn.

Lấy tay đập đập rồi vuốt vuốt sau lưng như lối người lớn hay làm khi trẻ  bị nghẹn. Mụ Đoác nhẹ nhàng.
- Ăn từ từ thôi. Có  ai ăn mất phần đâu mà nhồi nhét thế.

Kệ. Dường như lão Tảng chả nghe thấy mụ Đoác nói gì. Lão cứ nhét, cứ nhai. Thỉnh thoảng từ trong miệng lão lại có tiếng ken két như nghiến răng. Đói quá đây mà. Mụ Đoác nghĩ thế. Đôi mắt mụ nhìn lão Tảng đắm đuối. Mụ nhìn lão chả khác gì lũ con gái đi làm nương về, gặp con suối, nhao xuống rửa mặt rồi nghiêng nghiêng, soi mặt vào đó. Mụ vỗ vỗ nhẹ lên lưng lão.

Đứng lên, đi lại góc nhà, mụ Đoác lấy cái bát đặt xuống chỗ chân. Mụ lấy tay, nhấc cái ấm, nghiêng cái miệng ấm đất rót ra đầy bát nước nóng.
- Nước rót ra rồi đấy.

Mụ đẩy cái bát nước về phía lão Tảng. Mụ hỏi nhỏ chỉ đủ cho mụ và lão nghe thấy. Mụ Đoác cứ  làm như cái cây ngoài kia cũng có tai không bằng.
- Hôm nọ lão đã gặp  được hai cậu Đô, cậu Đồ nhà cậu chủ  chưa?

Lão Tảng vẫn đang mải nhai, không nói gì. Mụ hích vai vào lão.
- Tôi hỏi. Lão đã tìm gặp  được hai cậu Đô, cậu Đồ của cậu chủ  chưa?

Giọng mụ Đoác gắt lên.

- Rồi. Mai hai cậu ấy sẽ  đến.
Lão vừa nhồm nhoàm nhai vừa trả lời. Nghe tiếng lão trả lời lúc này chả  khác gì hòn đá lăn lục cục bên sườn dốc.

- Thế lão cũng có gặp được mẹ của cậu chủ chưa?

- Rồi.

Lão trả lời cộc lốc, nuốt đánh ực cục xôi trong mồm xuống bụng. Cục xôi trôi qua cái yết hầu làm cuống họng của lão như  phình to ra. Đưa tay cầm bát nước khi nãy mụ Đoác rót. Lão đưa lên miệng, tợp một hớp. Nhặt lại cái típ xôi lên tay, lão lủng bủng.
- Hỏi đéo gì mà  lắm thế. Ăn cũng không yên.

- Thôi mà. Chẳng qua người ta lo cho mình người ta mới hỏi thế. Thì cứ ăn  đi. Hỏi thế, nói cũng được mà không nói cũng được. Có ai dám bảo gì đâu.

Miệng lão Tảng nói thế  nhưng cái bụng lão lại đang nghĩ đến gia cảnh nhà cậu chủ. Lão chả biết cụ nghĩ làm sao, đang yên đang lành, đùng cái ông chủ Chu của lão phải thắt cổ treo trên xà nhà mà chết. Từ ngày cụ chết đi cũng là lúc gia đình ly tán, khuynh gia bại sản. Ngoài bà cả ở lại ngôi nhà cũ, còn mấy bà kia, ai cũng bỏ nhà mà đi. Họ đi đâu lão không biết, nhưng chỉ nghe người làng trong xóm dưới kháo nhau rằng, các bà ấy còn trẻ, còn hơ hớ thế nên không thể thiếu hơi thằng đàn ông. Các bà đi tìm hơi thằng đàn ông mới.

Ai đi đâu cũng được, ai làm gì cũng được. Lão Tảng không quan tâm lắm. Thói đời là thế. Dậu đổ bìm leo. Con người ai cũng tìm đến chỗ sung sướng chứ có ai tìm đến nơi vất vả, khổ nhục. Lão cũng thế thôi. Có chăng, trong số các bà bỏ đi, lão tiếc nhất là bà Năm. Lão cũng muốn quên đi những gì bà Năm đối xử với lão. Nhưng khốn nạn thân lão. Lão càng muốn quên thì lại càng  nhớ, nhất là những ngày lão không dám dò mặt ra đường sau khi cụ chủ Chu thắt cổ chết trên xà nhà. Lão nhớ cái mùi của bà. Lão nhớ cái đùi trắng hơn hớn của bà. Lão nhớ tiếng cười rúc ra rúc rích như con chuột của bà. Mỗi khi lão quàng tay ôm lấy cái eo nần nẫn những thịt là thịt của bà. Bà cười rung lên. Thớ mỡ bên sườn bà dập dà dập dình, cũng rung rung theo. Rồi lão nhớ. Nhớ cả cái tiếng thở hổn hển, tiếng rên ri rỉ của bà mỗi khi lão làm cái việc ấy. Lão nhớ lắm. Nhớ đến không ăn, không ngủ được. Bà cho lão được sung sướng. Cho lão biết được thế nào là đời. Còn lão. Lão cho bà sự thèm thuồng của sức khỏe, của sự thỏa mãn, của sự đáp ứng cái khao khát mùa động tình của bầy thú. Có nhiều đêm, khi cụ chủ đi vắng, bà vần lão đến mệt phờ râu cáo. Mệt có mệt thật nhưng lão lại cứ thích được mệt mãi như thế.

Lão tiếc. Tiếc đến rỏ  nước mắt, nước mũi. Nhưng lão biết. Phận làm trâu thì  suốt đời phải cày phải kéo. Có muốn đổi phận cũng khó lòng mà đổi được. Đã là phận làm con trâu, con bò thì chỉ có mỗi cách là ăn phá đám, ăn vụng, ăn trộm. Thì đấy, lũ trâu, lũ bò, khi đem thả rông, lợi dụng lúc vắng người, sục vào ruộng khoai, bãi ngô hay mảnh ruộng làm mấy miếng. Ăn được miếng nào hay miếng đấy. Ngay chuyện của lão với bà Năm. Lão cũng đã biết trước. Bà cho lão chẳng qua là cụ chủ để quên bà. Bà thì khát mà ông lại không muốn uống. Vì thế mà bà mới cho lão. Và có thế lão mới vớ được miếng ngon thế. Có thể với cụ chủ, bà không còn là gì, nhưng với lão, thì quả là, mèo mù vớ cá rán. Cụ chủ mà chán thì lão hưởng vậy. Như lão vẫn hưởng cái xái thuốc của cụ thôi.

Chuyện lão với bà Năm không phải cụ chủ không nghe, không biết. Cụ cũng có nghe lời ra tiếng vào nhưng cụ bảo.
- Cái thằng lù khà lù  khù làm được cái gì. Bà ấy mắc bệnh đau chân, đau tay. Bắt nó lên đấm bóp cho đỡ  đau, thông khí huyết.

Cụ chủ nói nghe nhẹ  nhàng vậy đấy, đừng tưởng bở, chớ có  đùa. Lão biết thừa là cụ chủ muốn dẹp chuyện đi. Dư luận mà bung ra thì cụ cũng chả hay ho gì. Để con ăn thằng ở ngủ với vợ mình họa có mà…Lão thừa biết điều đó. Khi cụ chủ đã nói thế, đố ai dám ho he. Phải biết lấy si mà tự gắn mồm lại. Cứ thử trái ý cụ mà xem. Chắc là xuống dưới khe, dưới vực mà nằm cùng ông bà ông vải. Không chết vì trâu đâm cũng chết vì hổ vồ. Thậm chí chết bất đắc kỳ tử vì cây đổ, đá lăn. Lão biết, mọi người biết. Cái chết ở rừng cũng nhiều kiểu chết như cây làm vậy.

Có một lần, trên đường đi theo hầu cụ chủ. Khi lão và cụ chủ  ngồi nghỉ bên gốc cây. Cụ bảo.
- Tao nghe dạo này mày hay lên bóp chân bóp tay cho bà lắm phải không?

Nghe vậy, chân tay lão bủn rủn. Mồ hôi vã ra như tắm. Lão vội sụp xuống, lết trên hai đầu gối đến trước mặt cụ chủ.
- Cụ mà nói thế  chết con. Dạo này con cũng không hiểu sao, bà hay buốt chân buốt tay thế. Những lúc ấy, bà cho gọi con lên hầu.

- Tao biết. Tao nói cho biết thế  thôi. Miếng mồi con cọp nó ăn nửa chừng, để  đấy không phải là nó không ăn nữa. Nhưng khi nó quay lại ăn thì đừng có mà bén mảng. Thịt có thối cũng là thịt của nó. Rõ chửa.

Hé mắt nhìn khuôn mặt cụ  chủ. Nét mặt cụ chủ không hề đổi sắc. Cụ đập đập đầu cây gậy ba toong xuống đất.
- Tao nói thế mày đã hiểu gì chưa?

- Dạ. Cụ dạy thế  con nhớ rồi ạ.

Cụ chủ nói với lão thế nhưng lão biết. Cụ cũng làm lơ điều  ấy đi thì phải. Thôi thì cụ chủ cứ lơ đi lúc nào là lão được hưởng lúc đó vậy. Bao giờ con cọp về lại miếng mồi. Thì lão thôi. Lão lại ra ôm cái cột mà cọ nó vào đấy. Phận tôi tớ nên phải thế. Chỉ tiếc là con cọp cứ về nhìn rồi đi mà không ăn, không biết miếng thịt nó đang thối. Phí cả đống của giời.

Lão thấy thỏa mãn với cái nghĩ của mình. Được ngày nào hay ngày đó. Nhưng lão vẫn tiếc. Tiếc hùi hụi. Nếu không có chuyện gì xảy ra, lão vẫn được ăn vụng, ăn trộm. Vẫn được hưởng cái mà đáng ra lão không được hưởng.

Cái số lão tưởng xấu xí thế mà lại hay, vẫn có duyên. Bà Năm bỏ nhà đi sau khi cụ chủ chết thì lão lại vẫn có mụ Đoác, cái mụ suốt ngày trông chuồng ngựa, chuồng gà cho cụ chủ. Khi cụ chủ còn sống, lão không biết có mụ. Không đi theo hầu cụ chủ thì thôi. Nếu ở nhà là bà Năm lại cho sai người gọi lên. Nếu không ở chỗ bà thì lão lại xách súng, cầm nỏ hay tha cái bẫy vào rừng kiếm con cày con cáo đút miệng, kiếm thêm tiền cho cái mồm nghiện thuốc.

Khi cụ chủ chết, các bà bỏ đi, các cậu cũng ly tán, tài sản thì bị chia, con ăn thằng ở chả còn việc gì làm cũng lang thang vào rừng kiếm ăn qua ngày. Lúc ấy lão mới để ý thấy mụ. Mụ cũng là người bị gán nợ nhà cụ từ nhỏ. Bởi cụ cũng đã có nhiều người, thân thể mụ lại cứ to đẫy lên, to như cái bồ tuột cạp. Cụ chán. Cụ bỏ luôn. Cụ cho mụ xuống trông coi nhà ngựa. Cũng từ đó, mụ cho tuổi con gái của mụ ở đó luôn. Những hôm cánh lính đi tuần hay đi đâu đó về. Khi vị quan hai còn cùng cụ chủ mải hú hí trên nhà với mấy người trẻ, cánh lính lại tìm xuống mụ làm nơi giải trí, nơi mua vui. Bọn lính đi tuần về, cướp được cái gì, chúng lại đem cho mụ. Ở đời, chả ai cho không ai cái gì. Chúng cho mụ thì mụ cho lại. Mụ cho cái của mụ. Cụ không dùng thì mụ cho đi. Không dùng cũng phí. Nhưng cánh lính có làm cũng chả bõ bèn gì. Chả bõ công mụ cởi quần. Có lẽ cũng vì thế mà không đi tuần thì thôi. Đi tuần là thế nào chúng cũng qua nhà cụ chủ để được giải khuây nơi rừng sâu núi đỏ. Với mụ, một tiểu đội lính dõng chứ đến cả đồn binh kia thì với mụ, cũng chả bõ bèn gì.

Mụ cũng đã tưởng cuộc đời của mụ chỉ đến thế thôi. Rồi bỗng mụ thấy, ông quan hai ngày trước ngông nghênh, đi nửa bước đã có lính cắp súng lóc cóc chạy sau mất biến, không thấy mặt. Cánh lính đi đến đâu là trâu chết, bò chết, gà mất đến đấy cũng biệt tích. Nhà cửa của cụ chủ, lầu ngang dãy dọc rồi cũng tứ tán, mỗi người một ít. Chỉ còn ngôi nhà nhỏ nép góc vườn làm chỗ cho bà cả ở. Mấy cậu cũng bỏ nhà đi biệt tăm. Mụ cũng được phân cho ngôi nhà của cụ nhưng mụ không quen sống trong nhà to thế, mụ ra bìa rừng làm căn nhà để ở. Lão Tảng ngày đó cũng tưởng bỏ đi hay chết mất xác ở đâu bỗng dưng thấy lù lù vác xác trở về. Trông cái dáng lão mới tơi tả làm sao. Lão vớ được mụ hay mụ vớ được lão. Gặp nhau là gá. Mụ ghét nhất cái thói lão. Làm được là đút hết vào mồm, qua cái ống điếu.

Khi mới gá với lão, mụ  có được chút vốn liếng nào từ những lần tích cóp của cánh lính cho dốc hết ra cho lão hút. Cái ống điếu của lão nhỏ chỉ bằng cái ngón chân cái mà bao nhiêu cũng hết. Mụ thấy lão hút xách tốn kém quá cũng xót.

Một lần, đợi lão hết phê thuốc. Mụ quàng tay qua người lão.
- Hút gì mà hút lắm thế? Hút thế này có mà chết đói à?

Đang nằm, thấy mụ Đoác nói thế. Lão vùng ngay dậy.
- Mụ tiếc của phải không? Nếu tiếc thì nói thẳng ra.

Miệng nói chân lão bước. Lão phăm phăm ra cửa. Mụ vội chạy ra, kéo tay lão giữ lại.
- Thì thôi. Có thế  mà đã đùng đùng bỏ đi. Thì đấy. Lão muốn làm gì thì làm. Tùy.

Tiếc của thì ai chả  tiếc. Đói ai chả sợ. Nhưng khổ lắm. Nếu ngày nào không có là người lão mềm nhũn ra, chả  khác gì con chi chi. Lão nằm đến bẹp cả tai. Nếu có được một xái, lão khỏe như con ngựa đực. Lại xồng xộc vào rừng. Lúc nào mụ thích là lão chiều. Thôi thì đành vậy. Của thiên trả địa. Những thứ ấy cũng chả phải của mụ. Lão cứ khỏe là mụ vui rồi. Mụ chỉ cần lão khỏe thôi. Mụ thèm khát đến vật vã những lúc được lão Tảng cắn xé, vầy vò mỗi lần ập vào nhau. Lúc ấy, lão Tảng như con thú đói săn được con mồi. Mụ sung sướng mỗi khi được rên lên trong đau đớn của thể xác nhưng lại mãn nguyện trong nhục dục. Mụ mê mệt và sẵn sàng chết vì nó.

[bodoibienphong]

Ăn xong típ xôi mụ Đoác đem về, lão thấy người khoan khoái hẳn. Lão vươn người, đưa hai tay lên cao.
- Mẹ nó chứ. Ngày trước chả đến nỗi phải thèm miếng thịt ôi thế  này.

Mụ Đoác lần trong cạp váy móc ra cuộn tiền giấy. Mụ đưa cho lão.
- Của cậu chủ đấy. Cậu dặn lát nữa vào. Cậu chờ.

- Ờ. Nhớ rồi.

- Cậu dặn tiêu pha cũng vừa phải thôi. Nếu có mua thì cũng đừng mua một chỗ. Mua nhiều nơi. Lộ. Tù mọt gông. Có khi còn bị treo lên cột đấy.

Nghe mụ Đoác dặn, lão thấy sao mà vớ vẩn. Lão làm cái quái gì mà  chả tù với treo lên cột. Ngày trước lão theo hầu cụ cũng chỉ vì miếng ăn. Bây giờ, lão có đi vào trong đó làm cho cậu cũng là vì miếng ăn. Lão chỉ làm mỗi việc quay cái máy gì đấy cho cậu thôi. Quay có lúc là xong. Xong cậu cho tiền. Lão về. Lão chỉ bực với bản thân lão thôi. Ngày trước á. Cái máy này lão quay cả ngày chưa thấm mệt. Bây giờ, lão quay một lúc là đã thấy mồ hôi ướt hết cả áo. Lão già rồi nên thế.

Lão đứng lên, ngó đầu ra cửa. Mụ Đoác cũng đứng lên theo, ra đứng cạnh. Trời đã sâm sẩm tối. Với tay cầm khẩu súng kíp, vác lên vai. Lão vỗ mông mụ cái đốp rồi thủng thẳng bước đi.

                                                                       .............................

Lồm cồm bò dậy, Phan Lềnh lủng bủng chửi. Thì ra con lợn rừng đi vào hang, bị  vướng dây bẫy đá. Khi Phan Lềnh xuống. Nó sợ  quá vội lao ra, đâm vào người Phan Lềnh.

Phan Lềnh lại lần leo lên hốc  đá. Phan Lềnh tìm cái đèn pin nhỏ tin hin bằng cái ngón tay, nhét bên kẽ hốc đá. Bật đèn, đưa tay nhìn đồng hồ. Phan Lềnh giật mình. Sắp  đến giờ rồi. Tụt vội xuống khỏi hốc đá, Phan Lềnh lọ mọ leo lên hang Con Cóc phía trên đỉnh núi Bái.

Từ trên đỉnh Con Cóc, Phan Lềnh nhìn xuống phía dưới. Phan Lềnh không nhìn thấy gì ngoài một màu xanh thẫm. Lớp sương mỏng như  tờ giấy la đà bay. Tựa lưng vào vách đá, Phan Lềnh lại thấy tiếc một thời đã qua. Phan Lềnh vẫn không làm sao quên được hình ảnh bố Phan Lềnh lủng lẳng treo trên xà nhà ngày nào.

Trong đầu Phan Lềnh bỗng nhớ  đến mẹ. Phan Lềnh thấy có lỗi với mẹ biết bao. Ngày còn nhỏ, Phan Lềnh lại mải chơi, mải theo lão Tảng đi săn con cú con cáo. Lớn lên, nghe theo lời  ông Thi đi làm cách mạng. Biền biệt bao năm, ngày trở về lại chứng kiến cảnh bố phải quỳ trước mặt ngay chính mấy người ăn kẻ ở, phải thưa gửi với người ở bằng ông bằng bà. Tưởng đến thế, ai ngờ. Đó cũng là lần cuối Phan Lềnh được nhìn thấy mặt bố. Rồi Phan Lềnh đi. Suốt cả quãng thời gian sau đó, đầu Phan Lềnh chỉ nghĩ duy nhất một điều. Phải quay lại để báo thù cho cha. Nỗi nhớ mẹ làm lòng Phan Lềnh thấy nôn nao.

Xòe bàn tay ra bấm đốt, Phan Lềnh nhẩm tính. Năm nay mẹ Phan Lềnh cũng đã bước sang tuổi người già. Cả tuổi trẻ, mẹ Phan Lềnh cũng có khác gì con ăn kẻ ở. Một tay mẹ Phan Lềnh phải quán xuyến chăm lo cho cái nhà của mình. Bố Phan Lềnh chỉ ăn chơi và lang thang khắp các làng trên xóm dưới để tìm đàn bà trẻ, đẹp. Bắt được về, tất tần tật lại dồn lên tay bà lo liệu xếp nếp phòng trong, phòng ngoài. Những người bố bắt về, ngoài việc ăn, ngủ hầu như không làm gì. Phận đàn bà, phận làm vợ, mẹ Phan Lềnh đành ngậm bồ hòn làm ngọt. Có nói hay làm gì cũng không được. Đàn ông năm ba bẩy thiếp. Gái chính chuyên chỉ có một chồng. Xã hội thế, phận đàn bà đành thế.
- Cậu chủ đang nghĩ  gì thế?

Giật mình. Phan Lềnh mở  choàng mắt. Lão Tảng đã đứng lù lù trước mặt. Không nói cũng chẳng trả lời, Phan Lềnh đưa tay xem lại đồng hồ. Thùng thẳng hỏi.
- Có tìm được thằng Đô, thằng Đồ không?

- Dạ. Có.

- Có nói với chúng cái gì  không?

- Dạ. Có. Đúng như  những điều cậu dặn.

- Ờ. Thế thì tốt.

- Hôm nọ cậu làm tôi  đau quá.

Phan Lềnh trừng mắt.
- Đau cái gì mà đau. Đã dặn là không vào khu này săn nữa. Không mất dái là may lắm rồi đấy.

- Nhưng mà khu này có  nhiều thú quá.

- Nhiều thì nhiều. Mặc nó. Mày thiếu tiền à. Tao cho mày thiếu tiền để hút hay sao mà phải đi săn hả?

- Dạ. Không phải thế. Chẳng qua là hôm đó tự nhiên con thấy thèm miếng thịt tươi quá.

- Lần sau không chỉ mất dái đâu. Còn bén mảng đến đây, không nghe lời tao sẽ được xuống vực.

- Dạ. Con nhớ rồi.

- Thế mẹ tao thế  nào?

- Dạ. Bà khỏe. Con không dám nói là cậu đã về.

- Bà có đói lắm không?

- Dạ. Không. Nhưng con nghĩ  là bà…

Lão Tảng ngập ngừng định nói thật rằng, mẹ Phan Lềnh đã đinh ninh Phan Lềnh chết ở đâu rồi. Rằng bà cũng không còn nhớ cậu nhiều nữa. Bao nhiêu năm nay rồi. Bà sống với cậu Đô và cậu Đồ. Lão sợ nói ra, tuy là sự thật đấy nhưng sự thật phũ phàng cũng dễ làm cho người ta nổi khùng. Lúc đó, biết đâu, cậu giận, cậu lại đổ lên đầu lão thì toi. Lão chả dại. Cuộc đời đã dạy lão biết được lúc nào nên nói, lúc nào nên nhịn. Thiên hạ nói lão ngu, lão đần. Nghe thế lão chỉ cười. Người đời càng ít biết đến lão biết cái gì càng hay. 
- Nghĩ sao?

- Dạ con nghĩ là…Cậu đi lâu quá rồi ạ.

- Đi lâu quá rồi nên quên mặt tao rồi chứ gì?

- Không phải thế. Nhưng…

Phan Lềnh nhìn thẳng vào mặt lão Tảng. Đôi mắt như có màu lửa. Những tia máu nho nhỏ nổi vằn trong tròng mắt.

- Cứ  nói toạc ra. Có gì mà cứ úp úp mở  mở.

- Theo con. Cậu nên về thăm bà một chút.

Phan Lềnh nghe thế trợn mắt.
- Lão khôn lắm cơ mà. Sao nay ngu thế? Tao về làm sao được.

- Ý con nói là cậu về  thăm chứ có phải gặp trực tiếp bà đâu ạ. Cậu nhìn thấy bà rồi đi cũng có sao đâu.

Phan Lềnh ngồi thuỗn mặt ra. Ừ. Có lẽ như thế vẫn được. Ý nghĩ ấy chỉ thoáng qua thì Phan Lềnh đã tự gạt nó ra khỏi đầu. Mặc dù Phan Lềnh muốn hỏi thêm về mẹ nhưng sợ nói thêm, lão Tảng lại nói đến chuyện đi chuyện về thăm làm Phan Lềnh càng thêm nghĩ ngợi. Như để tránh phải nói thêm về chuyện này, Phan Lềnh kéo lão Tảng lại gần. Ghé vào tai nói nhỏ.

- Sau hôm nay về. Xem xem có  lực lượng nào bảo vệ chiếc cầu Ghềnh không nhé.

- Để làm gì cậu?

Miệng hỏi nhưng nét mặt lão Tảng lộ rõ vẻ sợ  hãi.

- Cứ  làm đi. Làm gì rồi biết.

- Dạ.

- Việc này đừng có bép xép với con mụ Đoác đấy nhé. Chỉ mình lão làm thôi. Liệu có làm được không?

- Dạ. Được.

Phan Lềnh thò tay vào túi, lấy chiếc đèn pin tin hin lúc nãy, bấm vào mặt  đồng hồ. Phan Lềnh vẩy vẩy tay rồi ra hiệu chỉ  tay nói lão Tảng vào trong góc hang. Lão Tảng lặng lẽ chui vào. Phan Lềnh dỡ mấy cành lá rấp phủ lên cái thùng. Bật bạt, Phan Lềnh ngồi vào tảng đá. Lão Tảng lấy tay, túm hai tay vào cần quay. Tiếng máy chạy lè xè lè xè.

Phan Lềnh bật chiếc đài nhỏ như bao diêm. Phan Lềnh đưa tay vặn cái núm nho nhỏ bên cạnh. Tiếng lẹt sẹt của cái triết áp phát ra trong loa. Tiếng nhạc hiệu nổi lên. Tiếng cô phát thanh viên vang vang, rành rõ: Đây là đài tiếng nói Việt Nam. Phát thanh từ Hà Nội. Thủ đô nước Việt Nam dân chủ cộng hòa…

[bodoibienphong]

24/QUYẾT ĐỊNH KHÓ XỬ
Thiếu tá Trịnh Toàn bước ra sân. Ông nhìn về phía dãy nhà chính trị  viên. Căn phòng đầu hồi, nơi chính trị viên Song Hoa còn sáng đèn. Trịnh Toàn rảo chân đi về hướng có ánh đèn hắt ra từ phòng chính trị viên. Đến trước cửa phòng chính trị viên, không biết thế nào, Trịnh Toàn đứng phân vân một lát, quay lại.
- Có việc gì đấy anh Trịnh Toàn?

Tiếng chính trị viên từ  trong phòng vọng ra.
- Tôi sợ làm anh mất ngủ. Có chuyện gì mà anh thức khuya thế?

Chính trị viên Song Hoa ra mở cửa.
- Đã đến rồi thì vào đi. Cũng như anh thôi.

Vừa bước vào phòng chính trị  viên, Trịnh Toàn vừa cười vừa nói.
- Sao lại như tôi. Anh biết tôi không ngủ vì sao đâu mà lại giống được.

- Có chuyện gì đâu mà không đoán được. Anh đang lo không biết lấy ai để điều tra Trần Kiên chứ gì?

Vừa lấy ấm trà xúc bã, vừa tráng nước lên thành ấm, chính trị viên vừa trả lời. Trịnh Toàn cười, lòng đầy hào hứng.
- Anh giỏi thật. Quả là  hơn cả Khổng Minh Gia Cát Lượng. Đoán người như  thần.

- Anh cứ nói quá. Chẳng qua là anh không biết giấu cảm xúc như nhiều người thôi.

Rót chén nước, chính trị  viên Song Hoa cầm lên mời Trịnh Toàn. Đỡ chén nước trên tay chính trị viên, Trịnh Toàn đùa.
- Trà của chị và  cháu mới gửi ra cho phải không? Uống trà rồi lại không ngủ, càng nhớ vợ, nhớ con, nhớ đến mất ngủ phải không?

- Thôi. Anh uống đi. Anh không có tài bắt vía người khác đâu. Đúng là  chè của nhà tôi mới gửi ra. Nhưng có anh đến thăm khuya thế này mới pha ấm để hai anh em mình làm chén cho vui thôi. Trà ngon phải có bạn hiền mà. Các cụ mình xưa dạy thế.

Nâng chén trà trên tay, Trịnh Toàn đưa chén trà lướt qua mũi để tận hưởng hương thơm từ cánh trà tỏa ra. Xong, Trịnh Toàn  đặt gọn trong lòng tay, lấy tay kia che che trên miệng chén. Rất chậm chạp, thư thả, Trịnh Toàn đưa chén trà, nhấp nhấp từng chút nước. Nhấp nhấp từng chút đến khi hết chén trà, Trịnh Toàn đặt chén trà xuống mặt bàn, mắt lim dim. Hương trà thơm, chất nước thơm. Trịnh Toàn cảm thấy vị ngọt của chén trà thấm qua từng tế bào trong cơ thể.

Nhìn Trịnh Toàn uống trà, chính trị viên Song Hoa định trêu đùa, song rồi ông thôi. Ông lặng lẽ quan sát, lặng lẽ học lối thưởng trà như Trịnh Toàn. Cái kiểu thưởng ngoạn trà của Trịnh Toàn thật chả khác gì bậc túc nho xưa.

Chính trị viên Song Hoa nhìn Trịnh Toàn uống trà, mỉm cười. Con người mà nếu ai tiếp xúc lần đầu khó lòng tránh được mặc cảm về thái độ, tác phong làm việc. Ở Trịnh Toàn cái gì cũng trở nên nguyên tắc và có cảm giác cứng nhắc. Nhưng Song Hoa biết. Ẩn sau vẻ bề ngoài nguyên tắc ấy là cả một con người đến tận cùng của con người. Với Trịnh Toàn cái yêu cũng rạch ròi, thẳng băng như đường kẻ. Con người Trịnh Toàn, có lẽ không cái gì là không muốn được đi đến tận cùng. Chính cái thái độ và mong muốn đi đến tận cùng của sự vật mà người gặp dễ có sự nhìn nhận về sự thái quá.

Nhẩn nha, thư thả uống hết chén nước, Trịnh Toàn vẫn giữ chén nước để ủ trong lòng tay.
- Anh đưa chén đây tôi lấy thêm nước nào.

Đặt chén nước xuống mặt bàn, Trịnh Toàn nhìn chính trị viên thong thả nói. Lối nói thong thả như thăm dò.
- Có việc này tôi muốn xin ý kiến anh trước. Không biết anh có ủng hộ không?

- Ở với nhau bao năm rồi, anh không hiểu tôi hay sao mà còn phải thăm dò nhau thế? Chỉ có điều, việc anh định nói tôi có  thể làm được không thôi. Chứ nếu vì  việc chung, có gì mà anh và tôi không thống nhất nhau được. Nếu khó quá, cùng lắm là tôi sẽ xin ý kiến của Thường vụ Đảng ủy. Miễn là anh thấy thực sự cần thiết là được thôi mà.

- Tất nhiên là tôi rất cần. Song nó liên quan đến công tác cán bộ. Mà  việc này anh là người chủ trì. Tôi sợ làm khó cho anh thôi chứ đâu có ý không tin anh đâu.

- Thế thì được. Công tác cán bộ xét cho đến cùng cũng là vì công việc, cho công việc, cho nhiệm vụ chung của cách mạng giành thắng lợi thôi mà. Anh nói tôi nghe xem thử xem có làm được không đã chứ.

Nghe chính trị viên nói thế, nét mặt Trịnh Toàn cũng chưa thật vui. Ông biết, công tác cán bộ là công tác con người. Con người ta sẽ thấy thoải mái khi được đánh giá đúng khả năng và sẽ thấy vui khi được mọi người tin tưởng, tổ chức trao nhiệm vụ trọng trách. Song nếu không khéo, không cẩn thận, cũng dễ đánh mất niềm tin trong con người và có thể đó là bước ngoặt làm thay đổi cả cuộc đời một con người. Chính vì thế mà khi làm đòi hỏi phải có sự cân nhắc và tính toán kỹ lưỡng. Sai sót trong công tác cán bộ là đánh mất cả một con người. Hồ Chủ tịch dạy: Cán bộ là cái gốc của công việc. Cán bộ mà không tốt, có khác gì cái cây. Cái gốc mà không bền, không chắc thì có có khi chỉ một trận gió nhỏ đã bật gốc, trơ rễ. Việc ông cùng bất đắc dĩ đã phải cho người đi điều tra Trần Kiên đã làm cho ông mất ăn mất ngủ. Trịnh Toàn thấy đó đã là điều xấu hổ và vô liêm sỉ trong tình bạn. Nó không chỉ còn là niềm tin để làm nên cuộc sống. Biết thế nhưng vì công việc, vì nhiệm vụ và cũng chính vì niềm tin với bạn mà Trịnh Toàn phải làm. Nhưng những điều đó, liệu ai có thể hiểu được cho ông, hay chỉ đánh giá về con người với con người, tình bạn với tình bạn của ông mà thôi.

Đoán điều Trịnh Toàn sắp bàn với ông là điều khó nói lắm, đau lòng lắm nên Trịnh Toàn mới phải đắn đo, ngập ngừng, rào trước đón sau như thế này. Chính trị viên Song Hoa không giục và cũng không gợi ý. Ông tin rồi thế nào Trịnh Toàn cũng sẽ nói khi có cơ hội và điều kiện thuận lợi. 

Rót thêm nước vào chén cho Trịnh Toàn, chính trị viên Song Hoa nhẹ nhàng nhắc.
- Anh uống nước đi. Nước nguội hết rồi. Uống trà mà nguội, chán lắm. Rượu ngâm nga, trà uống gấp mà.

Trịnh Toàn đưa tay cầm chén nước lên rồi lại đặt xuống mặt bàn.
- Anh ủng hộ tôi chắc chắn chứ?

- Ơ cái ông này. Tôi không ủng hộ anh thì tôi ủng hộ ai? Anh hỏi gì mà lạ thế.

- Tôi muốn tạm thời trưng dụng Trần Minh Hồng để phục vụ cho chuyên án. Tạm thời không giữ cương vị đồn trưởng nữa. Để khuyết vị trí đó. Giao toàn quyền cho cậu chính trị viên đồn điều hành quản lý. Thế được không anh?

Đợi mãi rồi cuối cùng Trịnh Toàn cũng nói cho biết, nhưng trong lòng chính trị viên Song Hoa không nghĩ là vấn đề này. Chuyện bổ nhiệm cán bộ đâu phải chuyện đùa, thích thì để, ưng thì để, muốn sắp xếp lúc nào cũng được. Vấn đề cán bộ đúng là công tác của cấp ủy chứ đâu mình ông có thể quyết định được. Nguyên tắc là thế nhưng chính trị viên Song Hoa biết, nếu công việc chưa thật cần, nhiệm vụ chưa thật cấp bách chắc Trịnh Toàn không đến nỗi mất ăn mất ngủ mà phải thức đêm thức hôm sang bàn trước với ông chuyện này.

Khi nói ra điều này với chính trị viên Song Hoa, Trịnh Toàn cũng biết là đẩy cái khó cho Song Hoa. Song, nếu điểm lại toàn bộ số cán bộ thuộc quyền, Trịnh Toàn biết, không ai có thể làm được việc này tốt hơn Trần Minh Hồng.

Trần Minh Hồng vốn là con trai của gia đình làng chài. Việc sông nước không ai có thể giỏi hơn Trần Minh Hồng được. Với Trần Minh Hồng, cuộc sống là sông nước. Nhìn sóng có thể biết gió, nhìn tăm có thể biết cá, nhìn nước có thể biết độ nông sâu. Có một lần, Trịnh Toàn đang cùng Trần Minh Hồng khi đó còn là trợ lý tác chiến ở ban chỉ huy tỉnh xuống kiểm tra đơn vị đồn ở cửa sông. Khi hai người đang đi trên con đò. Trần Minh Hồng nhìn xuống sông nói.
- Ở đấy có con ba ba to lắm. Phải tới bốn năm cân.

Nghe Trần Minh Hồng nói thế, Trịnh Toàn không tin.
- Cậu chỉ được cái nói khoác.

- Thủ trưởng không tin em nói sao. Em đảm bảo một trăm phần trăm.

- Thế cậu lấy gì bảo  đảm để tôi tin cậu đây? Trịnh Toàn hỏi lại.

- Thủ trưởng nhìn cái tăm kia kìa.

Trần Minh Hồng chỉ tay về phía thượng nguồn, cách chiếc đò khoảng năm sáu mét. Trịnh Toàn nhìn theo tay Trần Minh Hồng chỉ thấy sóng và nước, chả thấy cái gì.
- Tớ chẳng nhìn thấy cái gì. Chỉ thấy mỗi tay cậu.

- Em nói mà thủ trưởng không tin em. Thôi được rồi. Bây giờ thủ  trưởng đánh cược với em nhé.

- Đúng là cái cậu này. Sao lại đánh cược ở đây. Đúng cũng thế mà sai cũng thế. Có gì mà phải cược với không cược.

- Thì chẳng qua là em để chứng minh với thủ trưởng thôi. Không thủ  trưởng lại cho rằng em nói khoác.

- Ờ thì cược. Cậu cược gì?

- Nếu em đúng, chỉ xin thủ  trưởng cho em về nghỉ tranh thủ một tuần. À không. Ba ngày thôi cũng được. Còn nếu em sai. Thủ trưởng yêu cầu gì em cũng làm. Bảo em lội sông dọc em cũng lội.

- Nếu cậu sai. Ai lại bắt cậu thế. Vi phạm điều lệnh kỷ luật à. Mọi người biết chuyện lại cho rằng tớ gia trưởng, bắt chẹt cán bộ thì chết.

- Thôi được. Thủ trưởng không cược cũng được. Nhưng em sẽ bắt nó lên cho thủ trưởng xem. Chả gì tối nay, thủ  trưởng với em cũng được bữa thịt ba ba nấu chuối cùng anh em ở đồn.

[bodoibienphong]

Nói rồi, Trần Minh Hồng cởi bỏ quần áo. Trịnh Toàn chưa kịp gàn, chỉ kịp nghe một tiếng ủm thì Trần Minh Hồng đã nhảy xuống sông không thấy đâu. Bác lái đò thấy thế sợ quá vội cắm sào giữ con đò lại. Cũng rất nhanh, có lẽ vừa đủ một hơi lặn, cả Trịnh Toàn và bác lái đò chưa kịp tĩnh tâm lại để xem phải làm gì vớt Trần Minh Hồng lên thì đã thấy Trần Minh Hồng đưa một tay lên bám mạn đò, tay kia đỡ mai con ba ba đang ngửa bụng lốm đốm hoa nhô đầu lên khỏi mặt nước. Trần Minh Hồng rướn người dưới nước, quẳng đánh uỵch con ba ba vào lòng thuyền. Nhìn con ba ba to bằng lòng cái mâm đồng, nằm ngửa bụng, bốn chân giẫy giẫy cố lật người trở lại.

Leo lại đò, Trần Minh Hồng cười.
- Bây giờ thủ trưởng đã tin em nói chưa hay vẫn cho là em nói khoác.

- Tớ tin rồi.

- Dưới đó còn mấy ổ  ba ba nữa. Nhưng mấy con kia không to bằng con này. Thủ trưởng có tin không?

Trịnh Toàn cười, trêu.
- Cậu ăn may bắt được con này. Được đà nói phét chứ gì?

- Thủ trưởng vẫn không tin, em lại xuống bắt cho thủ trưởng xem nhé?

Thấy Trần Minh Hồng định nhún chân nhảy xuống thật. Trịnh Toàn vội ngăn lại.
- Thôi thôi. Tớ tin rồi. Để cho mấy con đó lớn rồi bắt sau vậy.

- Vâng. Thì em nghe thủ  trưởng để lại vậy. Khi nào mấy con đó to như con này, em lại ra bắt về cùng thủ trưởng làm nồi ba ba chuối.

Cũng từ sau lần đó, cứ mỗi lần Trịnh Toàn và Trần Minh Hồng có việc đi đò qua quãng sông này, thế nào tối đó mấy anh em cán bộ chiến sĩ trong ban chỉ huy bộ lại được bữa thịt ba ba nấu chuối.

Cũng chính vì Trịnh Toàn biết thế nên ông muốn việc tiếp cận và  có thể làm quen, theo dõi được người như  Trần Kiên thì phải là người của sông nước. Với Trần Kiên, sau những biến cố của gia đình có khác gì con chim sợ cành cong. Nhất là cái nhìn thiếu thiện cảm trong tiềm thức đối với người trên bờ với người sông nước. Không chỉ Trần Minh Hồng  có khả năng về sông nước mà Trịnh Toàn còn tin vào khả năng năng lực khi Trần Minh Hồng thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, Trần Minh Hồng cũng sẽ biết cách để không làm lộ chuyện với ai về mối quan hệ của ông với Trần Kiên. Trịnh Toàn không muốn và không bao giờ muốn làm điều gì tổn thương trái tim và tình bạn của Trần Kiên. Với Trịnh Toàn, những gì đã qua, những gì Trần Kiên đã trải, đã gánh chịu cũng đã quá đủ với một đời người.

Ngồi nghe Trịnh Toàn trao đổi, bàn bạc, tranh thủ xin ý kiến về việc tạm thời kéo Trần Minh Hồng ra phục vụ cho chuyên án mà chính trị viên thấy áy náy khó xử. Nếu đồng ý với Trịnh Toàn thì sẽ sai nguyên tắc. Nếu không đồng ý thì có khi Trịnh Toàn lại cho rằng ông không thực sự ủng hộ. Cái quan niệm quan văn quan võ đâu đã có thể xóa khỏi đầu dễ dàng cho được. Trong một bộ phận cán bộ, nhận thức mấy ông cán bộ chính trị chỉ được cái giỏi nói, làm thì kém không phải là không có. Chính trị viên Song Hoa biết. Vẻ bên ngoài có thể mọi người có ý sợ và tôn trọng cán bộ chính trị, chứ trong thực tâm mỗi người, họ chưa thật tâm phục khẩu phục.
- Hay là chuyện này anh để tôi bàn thêm với các anh trong Đảng ủy đã.

Nghe chính trị viên nói thế, nét mặt Trịnh Toàn buồn hẳn. Trịnh Toàn không nói gì, lẳng lặng đưa tay lấy chén nước, đưa lên chạm môi rồi lại đặt xuống.
- Tùy anh thôi. Tôi biết. Tôi cũng không muốn làm khó dễ cho anh đâu. Nhưng thực lòng. Tôi không muốn ai biết rõ việc này như những gì tôi nói với anh.

Chính trị viên Song Hoa biết Trịnh Toàn không vui lắm nhưng nguyên tắc của công tác cán bộ không cho phép ông tự quyết được vấn đề này. Công tác cán bộ xét cho đến tận cùng là công tác con người, vì con người. Việc sắp xếp không thể tùy tiện. Nguyên tắc cao nhất trong hoạt động của Đảng đó chính là tập trung dân chủ. Cấp ủy là cơ quan lãnh đạo cao nhất giữa hai kỳ đại hội nhưng không vì thế mà cấp ủy đứng trên Đảng bộ. Để đổi chủ đề, chính trị viên chủ động.
- Thôi được rồi. Về  cơ bản tôi ủng hộ anh. Và tôi tin mọi người sẽ ủng hộ anh.

Chào chính trị viên, Trịnh Toàn bước ra ngoài. Lấy hai ngón tay búng vào nhau lách chách, lách chách.