Nam tước Phôn Gôn-rinh

[Giangtvx]

        Quả thực Lô-ra có giữ được những tập quán lạ lùng kia trong ít lâu. Rồi nếu thời gian xa cách vị hôn phu kéo dài thì thái độ kiên nhẫn đối xử với bọn phụ nữ "lười nhác", coi thường quyền lợi của bà chủ họ, lại giảm đi. Và chị em tù binh bất hạnh lại phải nếm ngọn roi da cứ rít lên nghe đến rợn gáy của Lô-ra. Á hành hạ hết sức tàn nhẫn những người dám làm nhục ả, dù chỉ một lần thôi, bằng một hành động bướng bỉnh, hoặc một nụ cười, một cái nhìn. Ngay hôm đầu ả vận bộ y phục thể thao đến trại, chị Ma-ri-na, tuổi mới mười bảy, không nhịn được nên lấy tay che miệng cười thầm. Lô-ra vờ không biết, nhưng suốt buổi sáng hôm đó ả tìm mọi cách để rửa cái nhục ấy. Chỉ một lát sau ả đã kiếm được cớ ngay: Ma-ri-na xách nước sôi để trộn thức ăn cho súc vật, bị vấp ngã, đánh đổ cả thùng nước, và không may cánh tay lại bị bỏng. Chưa kịp đứng dậy thì một trận mưa roi đã trút xuống. Từ đó trở đi Lô-ra không rồi mắt rình mò cái bóng dáng bé nhỏ của Ma-ri-na. Còn Ma-ri-na thì cúi gập người lại dưói sức nặng của hai cái thùng to tướng, suốt ngày cô phải gánh nưốc và bê thức ăn cho súc vật. vết bỏng trên cánh tay chữa lên da non đã bị thối loét, nên chẳng những lúc làm việc cô thấy khó khăn hơn, mà trong khi đi đứng cô cũng thấy vướng. Vậy mà ngày nào cũng vẫn bị roi vụt tới tấp vào vai, vào lưng, vào cánh tay đau của cô.

        Vì làm việc nhiều, vì đau đớn, vì những lời đay nghiến hàng ngày mà Ma-ri-na bị kiệt sức, và gần như mất trí. Hễ nghe tiếng còi xe hơi là cô lập cập run lên như đang cơn sốt, chạy núp vào sau lưng các bạn, cố không cho bà chủ trại trông thấy. Nhưng ả vẫn tìm ra cô.

        Một sớm, Ma-ri-na không làm sao dậy nổi, nên lúc Lô-ra đáp xe đến các chị em bạn bè mang cô đi giấu. Họ đặt Ma-ri-na ở sau bếp lò đun nước sôi vừa to vừa cao trong căn nhà nấu thức ăn cho súc vật, và lấy những cành củi khô phủ lên trên, che kín thân hình tiều tụy của cô. Nhưng khi không trông thấy mặt Ma-ri-na, Lô-ra liền sục đi tìm và ả biết ngay có một người đang trốn dưới đống củi. Ma-ri-na bị ghép vào tội không phục tùng, có những hành động táo bạo ghê gớm, muốn làm loạn. Lần này Lô- ra tỏ ra cho mọi người biết là tất cả họ đều nằm trong tay ả.

        Thậm chí nếu cần đánh chết con người lười nhác đã cố tình làm bỏng tay mình để trốn việc, ả cũng đủ quyền. Ả lấy chân đá tung hết đống củi, rồi giang thẳng cánh vụt lấy vụt để lên lưng Ma-ri-na. Người nữ tù binh đứng tuổi với nét mặt rắn rỏi đang đứng gần đấy thương hại Ma-ri-na quá phát khùng lên bèn ngáng chân cho Lô-ra ngã giúi xuống, rồi vớ lấy thùng nước sôi trên lò giội cả lên người ả.

        Một giờ sau, khi Béc-gôn về đến trại, thì tên giám thị đã trói gô mấy chị em phạm tội đặt nằm dài trên đông củi. Cạnh đó, Lô-ra - một giọt máu và nguồn hy vọng độc nhất của Béc-gôn, đáng quằn quại trên nền đất vì đau đớn, và đang gào thét khủng khiếp.

        Chỉ tốn hai viên đạn cũng đủ để trừng trị những kẻ phạm tội, nhưng Béc-gôn không có thời giờ để dây dưa với họ: Trước tiên cần phải tìm cách mang Lô-ra về nhà đã. Chúng đưa nhau về Mu-khen không phải bằng xe nhà, mà bằng xe cứu thương, và mỗi ổ gà trên đường đều khiến cho Lô-ra đau đớn vô cùng. Dọc đường, nghe tiếng con gái rên Béc-gôn mới hoàn hồn. Các bác sĩ cố an ủi lão và cho lão biết rằng còn nguy hiểm hơn, nếu không có chiếc áo da và đôi giày ống che bớt nước sôi: bệnh nhân chỉ bị bỏng nửa dưới, từ thắt lưng xuống đến gối. Bệnh nhân phải nằm sấp không đứng và ngồi được.

        Việc này xảy ra trước ngày lễ đính hôn, ngày mong ước và chò đợi bấy lâu, chỉ có hai hôm.

        Gia đình Béc-gôn rất cay cú trước câu chuyện rắc rối bất ngờ. Mỗi người một nỗi khổ: Lô-ra thì khóc sướt mướt từ sáng đến chiều vì đau đớn và xấu hổ. Á không ngờ mình sẽ ra mắt vị hôn phu với bộ mặt như thế. Béc-gôn thì điếng người khi nghĩ rằng tấn bi kịch của gia đình nhà lão không khỏi làm trò cười cho thiên hạ. Còn mụ En-da thì lo ngay ngáy, sợ bao nhiêu tội vạ sẽ đổ lên đầu mụ, vì mụ không trông nom con gái đến nơi đến chốn. Cho nên bây giờ lễ đính hôn sẽ không được tưng bừng như mọi người hằng mơ tưởng.

        Ngay trước ngày vui của gia đình Béc-gôn một hôm, cảnh tượng trong nhà bận y như cảnh đám tang.

        Hen-rích về đến nơi lúc bốn giờ ba mươi phút. Mọi người đang chờ đợi anh: tên lính gác chưa kịp giơ tay lên bấm nút chuông điện bên cửa ra vào, thì Béc-gôn đã thân hành ra đến gian nhà ngoài rồi. Mụ En-da cũng nặng nề lê cái khối thịt nùng nục theo gót lão. Hen-rích hơi ngạc nhiên vì không thấy Lô-ra, và Béc-gôn phải bảo anh là Lô-ra hơi khó ở và ả còn ngủ, chứ lão không nói rõ.

        - Thôi, việc đó ta sẽ bàn sau! Bây giờ con đi tắm rửa, thay quần áo đi, rồi nằm mà nghỉ một tí. Ba thì quen như ở đơn vị rồi nên ba ăn sáng sớm lắm. Nếu con đồng ý thì hai giờ sau cha con ta sẽ gặp nhau dưói nhà ăn.

        Hen-rích vui lòng nhận lời, anh cảm thấy người như rã rồi sau một đêm mất ngủ trên toa tàu đầy ắp những sĩ quan.

[Giangtvx]

        Tắm rửa xong, người tươi tỉnh hẳn và cơn buồn ngủ cũng mất. Ngả lưng được một giờ, anh dậy mặc quần áo và đúng bẩy giờ xuống nhà ăn. Trên bàn đã bày sẵn thức ăn. Béc-gôn và En- da ngồi vào chỗ thường ngày. Ghế của Lô-ra bỏ trống.

        - Em Lô-ra con hãy còn ngủ hả ba?- Hen-rích ngơ ngác.

        - Ba khống muốn con phải ngạc nhiên ngay lúc nãy vì một tin buồn. Em Lô-ra con đang ốm, rất nặng.

        - Ba làm con lo quá, liệu có việc gì không ba? - Giọng Hen- rích run run vì sung sướng: "Có thể phải hoãn lễ đính hôn".

        Nhưng mụ En-da và Béc-gôn lại hiểu câu đó theo ý của chúng.

        - Đừng lo, đừng lo con ạ, không việc gì đến tính mạng đâu! Tuy rằng ba phải nhận là sự việc vừa rồi đã cứu thoát Lô-ra. Nguyên nhân là hai ngày trước đây em con nó đáp xe đến cái trại mà ba mẹ định dành làm của hồi môn cho các con. Trong trại có một đứa con gái vừa chây lười vừa ngang bướng. Lô-ra lấy roi vút nó, nhưng không ngờ nó lại cướp mất roi. Lúc đó, con có tưởng tượng được như thế nào không? Một đứa trong bọn tù binh man rợ kia xông tới, ngáng chân làm Lô-ra ngã rồi vơ lấy thùng nước đang sôi sục mà trút vào người nó. Con cũng không thể tưởng tượng được thái độ của ba khi ba trông thấy em con.

        Có thể vì nhớ đến tiếng rít ghê rợn của ngọn roi trong tay Lô-ra, có thể vì một đêm mất ngủ mà Hen-rích không tự chủ được. Anh đứng phắt dậy, nhìn vợ chồng Béc-gôn bằng cặp mắt kì lạ, giơ chân đạp lùi chiếc ghế của Lô-ra qua một bên rồi bỗng nhiên đâm bổ sang phòng bên ngã vật xuống ghế bành.

        Lần đầu tiên trong suốt thời gian hoạt động trong lòng địch, anh không kiềm chế nổi lòng mình, để lộ ra một cách dại dột như thế! Ở Bông-vin, khi tưởng đã nắm chắc cái chết trong tay, anh còn chịu nổi sự căng thẳng tột độ của hệ thần kinh mà không hề lộ ra một tí gì trong lúc bị hỏi cung ở sở Giét-ta-pô; anh đã tốn bao nhiêu tâm trí để tìm ra công xưởng ngầm. Thế mà bây giờ anh lại hành động như một đứa trẻ! Nhất là lúc này mỗi cử chỉ vụng về của anh đều có một ý nghĩa đặc biệt! Không thể được, phải uốn nắn lệch lạc này lại, phải che giấu cái hành động điên rồ vừa rồi bằng một lý do tự nhiên nào đó... Thôi, tốt nhất là vin vào cớ từ ngày bị du kích đánh úp đến nay thỉnh thoảng anh vẫn bị những cơn động kinh như thế... đặc biệt trong những phút quá xúc động... và tin buồn của Lô-ra đã khiến anh lên cơn thần kinh!

        Hen-rích đứng lên và cương quyết bước ra cửa. Nhưng một câu nói từ phòng ăn vẳng vào khiến anh dừng lại.

        -  Cái thằng nó yêu con Lô-ra quá thể! Mình nghĩ mà xem, tin con bé ốm làm nó suýt ngất đi như thế đấy!- Mụ En-da động lòng thương xót.

        - Ừ, nó yêu con bé thật. Nhưng tôi không vừa lòng với tính tình nóng nảy của nó. Tất nhiên là tuổi trẻ, tình yêu, tất cả cái đó tôi hiểu quá đi rồi...

        Hen-rích rón rén lùi khỏi cửa và lại nhẹ nhàng ngồi xuống ghế bành. "Đấy là một bài học cho mình, anh khẽ thì thầm -  suýt nữa lại phạm thêm một sai lầm thứ hai!".

        Tuy nhiên anh đóng vai kịch đó một cách khó khăn và bực bội. Có ai biết được những cảm giác của anh khi ngồi trong phòng này? Vị hôn phu đang say đắm yêu đương chực bóp chết người vợ chưa cưới tàn bạo của mình. Người ngoài lại tưởng nhầm Hen-rích đang cảm động. Ai biết được anh ghê tởm cái cảnh trước mắt như thế nào. Mới đây anh đã được thăng cấp bậc đại úy quân đội Xô-viết và được tặng thưởng huân chương "Cờ đỏ" vì thành tích khám phá ra công xưởng ngầm. Anh vừa nhận được lời tuyên dương vì anh đã điều tra được kiểu xe tăng "Gô-li-áp". Và chắc rằng không một ai tin là anh hoàn thành những nhiệm vụ đó còn dễ dàng hơn so với việc "tìm hiểu" này, một cuộc tìm hiểu ghê tởm, nhưng vô cùng cần thiết cho công tác tình báo của anh. Nếu sau này anh phải kể lại các chuyến đi Mu-khen thì những người nghe chắc sẽ cười lăn ra xem việc "tìm hiểu" này là một chi tiết lý thú trong tiểu sử của anh. Nhưng chính nó đang cướp mất của anh rất nhiều sức lực. Thực ra thì chịu đựng ba buổi hỏi cung của Lem-ke còn dễ chịu hơn phải ở cạnh Lô-ra một ngày.

        - Hen-rích, con của ba!- Béc-gôn khẽ đẩy hé cánh cửa và bước vào phòng - Ba cũng khổ sở không kém gì con đâu nhưng con thấy đấy, ba vẫn tự chủ được. Bình tĩnh lại con ạ, sự lo lắng của con chỉ làm cho sức khỏe của Lô-ra sút đi mà thôi. Khốn nạn, em con cứ khóc thút thít hết ngày nọ sang ngày kia. Được, sau đây ba sẽ trả thù cho Lô-ra. Kẻ nào đã chạm vào người em con, kẻ đó phải đền mạng!

        "Trả thù cho Lô-ra! Thế còn ai sẽ trả thù cho chị em phụ nữ Bạch Nga kia?!"

[Giangtvx]

        Chuông điện thoại trên bàn kêu vang, Béc-gôn nhắc ống nghe lên.

        - Vâng, thiếu tướng Béc-gôn đây!... Việc gì thế?

        Béc-gôn ném ống nghe lăn long lóc, rồi đâm bổ tới chỗ đặt máy thu thanh. Mấy ngón tay lão run lên bần bật đến nỗi vất vả lắm lão mới bắt đúng làn sóng. Khi tìm ra làn sóng thì chỉ còn nghe được mỗi một đoạn tin phát thanh:

        "... Khắp nước Đức đang để tang các chiến sĩ của chúng ta đã hy sinh ở Sta-lin-gờ-rát".

        Hen-rích ngồi yên, không dám động đậy. Vì chỉ cần lộ ra một hành động cỏn con, một ánh mắt vui mừng không hợp thời là tất cả đều tan vỡ. Béc-gôn lặng thinh lắng nghe xong và gục đầu xuống.

        Buổi phát thanh chấm dứt. Điệu nhạc tang còn rền rĩ thảm thiết.

        Hen-rích đứng dậy, cúi đầu, làm giống y như Béc-gôn.

        Khúc nhạc chiêu hồn nỉ non khá lâu, tuy vậy Hen-rích vẫn tự chủ được. Đạo quân của Pa-u-lút đã bị ra tro! Tin mừng đó đã xóa nhòa những khó khăn của anh, làm cho việc riêng của anh trở nên bé nhỏ.

        Tiếng nhạc vừa tắt, Béc-gôn liền nắm lấy tay Hen-rích.

        - Đi theo ba, cha con ta nên bàn tí việc...

        Không đợi chàng rể tương lai trả lời, Béc-gôn sang thẳng phòng giấy, một căn phòng to trong góc nhà, các cửa sổ đều trông ra vườn và ra đường.

        Sau khi châm thuốc, hai người ngồi xuống ghế và yên lặng rít hồi lâu. Béc-gôn lên tiếng trước:

        - Hen-rích, con nghĩ thế nào về tin kia hở con?

        - Thưa ba, con biết ba muốn kiểm tra xem con thấu hiểu tình hình chiến sự đó nhanh chậm ra làm sao? Nhưng con quá cảm động trước tin đột ngột ấy đến nỗi con không thể nào tập trung được tư tưởng ba ạ.

        Béc-gôn đứng dậy, đi đi lại lại khắp phòng từ góc này sang góc khác.

        - Đột ngột! Không đột ngột đâu con ạ. Bốn ngày trước khi ba rời đơn vị về đây, Bộ tham mưu đã biết chắc tin này rồi sẽ xảy ra...

        - Thế mà không tìm biện pháp để...

        - Qua các tin tức, con phải hiểu rằng chúng ta có thi hành nhiều biện pháp đấy chứ. Không phải chỉ có một sư đoàn tinh nhuệ của ta nằm ở sông Vôn-ga cố mở đường máu đâu, con ạ, vấn đề là ở chỗ chiến tranh đã bước sang một giai đoạn mà ta đã mất thế chủ động tấn công và như thế tất nhiên phần lợi sẽ về phía địch... Nhưng tai họa không phải chỉ có thế thôi. Trong tay ba có cả một màng lưói điệp viên, cho nên hơn ai hết, ba biết rõ tâm trạng của bọn lính, bọn sĩ quan và của cả Bộ tư lệnh tối cao nữa. Điều tệ hại nhất là càng ngày lòng tin vào thắng lợi càng lung lay.

        - Thực có những hạng người như thế hả ba?

        - Nhiều! Nhiều lắm. Nhất là trong bọn lính tráng và đám tướng tá cũ! Chao ôi, những tên tướng già kia! Chúng hiện đang nằm trong tay ba... Một số tỏ vẻ bất mãn, moi móc những sai lầm về chiến lược của Quốc trưởng.

        - Chúng dám nói thê cơ à?

        - Tất nhiên, không dám công khai. Nhưng những câu chuyện như thế có thật...

        Béc-gôn dừng lại bên cửa sổ và mơ màng nhìn những bông tuyết nhẹ chậm chạp quay tròn trong không khí. Rồi chợt lão hỏi:

        - Hen-rích, con sẽ làm gì sau khi chiến tranh kết thúc, nếu giả sử, nưốc Đức thua trận?

        - Con sẽ dành riêng cho con viên đạn cuối cùng trong khẩu súng lục này!

        - Đồ ngốc! Con tha lỗi cho ba lời thô tục đó, nhưng đôi khi người cha có thể nói mà không cần phải chọn lời. Súng lục... viên đạn... ba cấm con nghĩ ngợi đến những hành động lãng mạn đó. Ba không cho rằng câu chuyện này làm con bi quan đến thế... nhưng ba dám nói là nó đã gây cho con một phản ứng không lành mạnh.

        - "Bịa vừa chứ!" - Hen-rích tự nhủ thầm.

        - Ôi, con vui sướng vô cùng, vì trong những giây phút nặng nề này con được ở cạnh ba, một người thông minh, giàu kinh nghiệm, am hiểu thấy trước được tương lai... Con hứa sẽ luôn luôn nghe lời dạy bảo của ba trong mọi vấn đề!

        Béc-gôn mỉm cười tự đắc.

        - Hen-rích con, lão già đa mưu túc trí bao giờ chả nhìn xa thấy rộng hơn đám thanh niên bồng bột! Ba mừng vì con đã nghe theo tiếng nói của lý trí đã tin ở kinh nghiệm của ba. Và con hãy tin ba. Ba sẽ cho con biết thêm việc này, hoàn toàn không phải để làm mờ mơ tưởng của con đối với con một chân trời mới. Phải, quân ta bị tiêu diệt ở Sta-lin-gờ-rát, uy tín của quân đội chúng ta, Bộ tư lệnh chúng ta bị lung lay. Nhưng ba nói để con tin rằng chiến tranh chưa phải đã kết thúc và chưa đến lúc bắt đầu giai đoạn kết thúc. Hiện nay Bộ tham mưu đang ráo riết nghiên cứu một cuộc hành binh, cuộc hành binh này sẽ gỡ lại danh dự cho quân đội bách chiến bách thắng của chúng ta. Chưa phải lúc nói đến kết quả của cuộc hành binh ấy, nhưng ba quả quyết bọn bôn-sê-vích sẽ được nếm những đòn ác liệt của ta và kết quả tạm thời của chúng nhất định sẽ sụp đổ trước những chiến thắng mới rực rỡ của ta!

        - Nhưng thưa ba, quân đội của ta ngày nào cũng cứ rút lui...

        - Có thể, từ rày trở đi ta vẫn còn rút lui nữa. Muốn thực hiện những kế hoạch to lổn cần phải có thời gian. Tuy vậy bọn Nga cũng phải trả một giá rất đắt về các cuộc rút lui của ta đấy. Con biết hiện nay ba con đang thi hành nhiệm vụ gì không?

        - Con rất muốn biết điều đó.

[Giangtvx]

        - Không phải cấp trên cho ba nghỉ phép để lo việc gia đình không thôi đâu. Một tuần nữa ba phải trình bày những biện pháp mà chúng ta sẽ thực hiện trên đất Nga, trước khi quân ta tháo chạy. Chiều nay ba sẽ cho con biết những biện pháp đó. Ba đang chuẩn bị cho quân Nga những cú bất ngờ ghê gớm! Nơi nào quân ta tràn qua, sẽ không còn lại một thành phố, một làng mạc nào nữa chỉ còn gạch vụn và ngói nát với thây người. Ồ, đó không phải là những cảnh tàn phá thông thường sau chiến tranh. Không, ba vạch ra một kế hoạch có nhiều cái vĩ đại hơn! Các đội công binh và các đội phá hoại đặc biệt sẽ hoạt động theo những chỉ thị, đã được nghiên cứu tỉ mỉ, vừa rút lui vừa san phẳng thành bình địa: công xưởng, nhà cửa, tháp chứa nước, nhà máy thủy điện, cầu cống, đồng lúa, vườn tược. Dân chúng sẽ không còn được trốn tránh, ta sẽ lùa một số lớn có sức lao động về làm việc trong các công xưởng, nhà máy, trên các đồng ruộng của chúng ta, và số còn lại thì thiêu sạch. Cứ mặc cho kẻ địch của chúng ta tiến quân lên phía trước với những điều kiện như thế. Cứ mặc cho chúng xây dựng lại cuộc sống trong đói rét và điêu tàn.

        Béc-gôn siết hai nắm đấm lại với vẻ tàn bạo, hằn học. Tim Hen-rích ngùn ngụt căm hờn.

        - Thật là vĩ đại! Con rất vui sướng được tìm hiểu kế hoạch của ba, và nếu sự hiểu biết của con về nước Nga...

        - Ổ, ông tướng con! Ba quên bẵng là con có thể làm một cố vấn cừ khôi cho kế hoạch này. Kẻ địch nhất định sẽ phải đền tội giết hại cha con, con ạ!

        Tiếng chân bước vang vang, rồi mụ En-da ló đầu vào cửa.

        - Mình ạ, mình nhớ cho là suốt dọc đường Hen-rích nó chưa có gì vào bụng đấy.

        - À, mình cứ mặc chúng tôi, chưa đến giờ ăn sáng cơ mà!

        Mụ En-da vào phòng và ngồi xuống ghế, nhưng sau khi thấy cái nhìn sốt ruột của chồng, mụ vội vàng nhẹ bước lùi ra.

        Béc-gôn im lặng trong giây lát, đưa mắt theo dõi làn khói lam bốc lên từ điếu xì-gà đặt trên cái gạt tàn.

        - Nhưng, Hen-rích con, ba cho là ba có nhiệm vụ báo trước với con rằng tất cả mọi hy vọng có thể tan ra như làn khói này - Béc-gôn nghiêng đầu phía điếu xì-gà - Việc đó không thể bỏ qua được. Cũng như những người biết phòng xa, chúng ta cần đề phòng mọi mặt. Thực ra, chính vì mục đích đó mà ba định nói với con câu chuyện này. Con chú ý nghe nhé! Hen-rích, ba với con đều làm cái nghề tình báo, đều là những sĩ quan tình báo! Nếu như bây giờ con có sang một công tác khác, thì dù sớm dù muộn, con cũng sẽ quay lại cái nghiệp tình báo gia truyền mà thôi. Mặc cho bọn sĩ quan tham mưu khoe khoang công lao của chúng. Hơn ai hết, ba con ta biết rằng, cuộc chiến tranh hiện nay không thể tiến hành nổi nếu thiếu chúng ta. Ba nói "thiếu chúng ta", có ý nói thiếu những sĩ quan tình báo đấy. Chúng ta cần thiết cho xã hội hơn bất cứ một thằng chính khách ăn tục nói phét nào, hơn cả cái lũ nhà văn, họa sĩ, hơn cả bọn bác học gấp trăm vạn lần. Và sau chiến tranh, sĩ quan tình báo chúng ta sẽ cần thiết hơn bây giờ nhiều. Dù phần thắng có về tay kẻ nào đi nữa! Ba đã nói với con là ba rất tin vào thắng lợi của chúng ta. Nhưng tin tưởng là một việc, còn cái thực tế cay đắng lại là một việc hoàn toàn khác hẳn. Cho nên phải luôn luôn nghĩ đến thất bại. Phi-đơ-rích đại đế đã dạy cho đám văn quan võ tướng của Người như thế, mặc dầu chính bản thân mình là người lạc quan đặc biệt... Bây giờ chúng ta thử tính trước sự thất bại, Hen-rích nhé! Phòng khi bất trắc... À, mà con còn bao nhiêu tiền gửi trong nhà băng nào con nhỉ?- Béc-gôn bỗng kết thúc những ý nghĩ triết lý của lão bằng một câu hỏi vô cùng thực tế.

        - Một triệu chín mươi vạn mác ở ngân hàng quốc gia Thụy Sĩ và ba chục vạn ở nhà băng Đức.

        - Tất cả khoản di sản đấy à?

        - Vâng. Nhưng con chỉ tiêu trong phạm vi số tiền lãi thôi.

        - Đáng khen, đáng khen lắm! Cần chuyển tất cả số tiền gửi ở nhà băng Đức sang nhà băng Thụy Sĩ đi. Đó là điều thứ nhất. Rồi đổi hết khoản tiền đó ra đô-la. Thế yên trí hơn con ạ.

        - Cần làm việc ấy ngay bây giờ hả ba?

        - Không, thư thả ít lâu đã. Đợi đến khi nào quốc tang hẵng hay, làm thế để khỏi đập vào mắt kẻ khác. Con nghe tiếp đây. Số tiền dành dụm của ba, ba sẽ chuyển cả cho con, và con cứ gộp chung vào phần của con đi. Hiện nay ba không tiện chuyển tiền ra nhà băng ngoại quốc.

        - Con hiểu rồi!

[Giangtvx]

        - Ba sẽ dành cho Lô-ra một nhà máy bột mì để làm hồi môn. Tiếc rằng cái nhà máy thứ hai đã bị bắn phá tan tành. Vậy ba sẽ cho cả cái trại kia nữa. Con hãy giao cho người ta quản lý, còn tiền thì con cũng cứ gửi hết vào nhà băng Thụy Sĩ.

        - Vâng ạ!

        - Nhưng trong hoàn cảnh hiện nay chúng ta cần có sự bảo đảm để tránh mọi việc bất trắc, ví dụ như việc lạm phát chẳng hạn. Chiến tranh có thể làm sụt giá đồng đô-la, và nếu vậy thì chúng ta sẽ bị thiệt to. Trong những trường hợp đó bất động sản là một bảo đảm chắc chắn nhất cho việc xuất vốn đầu tư. Thế thì con nên tậu lấy một xí nghiệp cố định ở ngay Thụy Sĩ, cùng lắm thì cũng phải tậu cho được một khách sạn hoặc một biệt thự nguy nga. Ba sẽ tranh thủ cơ hội thuận tiện để vù sang bên ấy dò la trước. Nhưng con đừng tự tiện hành động nếu không có ý kiến của ba. về mặt này con chưa có kinh nghiệm gì đâu, nên có thể bị mắc lừa lắm.

        - Thưa ba, con xin tuân lời ba!

        - Phải làm cho gia đình chúng ta có thể sống yên ổn sau chiến tranh. Con không cần nghĩ ngợi gì đến tương lai hết, có ba, con sẽ đứng vững như tượng đồng. Một sĩ quan tình báo như Béc-gôn này, không bao giờ hết việc làm đâu. Không phải hắn sẽ đi tìm chủ mới, mà chính họ phải đi tìm hắn. Không phải họ sẽ đặt điều kiện cho hắn, mà chính hắn bắt họ phải theo mình, ừ, ba yêu tổ quốc lắm! Nhưng nếu tình thế xoay chiều bất lợi cho người Đức chúng ta, thì ba buộc lòng phải từ giã đồng mác để đi theo tiếng gọi của đồng đô-la, ba sẽ vì đồng tiền vàng mà hoạt động tận tụy như bây giò. "Thóc đến đâu bồ câu đến đấy" mà lại! Hen-rích, con nhớ ai nói câu ấy không?

        - Thưa ba, không ạ!

        - Con thấy kế của ba thế nào?

        - Thưa, thật quả là diệu kế.

        Lúc đó trên gác hai, Lô-ra bỗng giở chứng.

        Suốt đêm qua ả không ngủ được. Người sốt hầm hập, những vết bỏng đau rát kinh khủng, lòng ả rối bời vì không được gặp mặt người yêu. Khi một hồi chuông lanh lảnh réo lên phá tan không khí tĩnh mịch ban mai, báo tin Hen-rích đã về, ả khóc sướt mướt và từ lúc ấy đến giờ hai má ả luôn luôn đầm đìa nước mắt. Trong khi Hen-rích tắm rửa, thay quần áo, vợ chồng Béc- gôn lo đi an ủi con gái. Nhưng những cố gắng ấy chỉ là công dã tràng mà thôi. Lô-ra ngắm hình dạng mình trong gương và ả đã phải khiếp đảm: mặt ả đỏ loét, hai con mắt sưng húp, cánh mũi cũng cọ xát vào đó. Á ném cái gương xuống đất và khóc to hơn: ai cũng biết, gương vỡ là một điềm dữ!

        Giữa lúc Béc-gôn bàn chuyện với Hen-rích, mụ En-da đi mời về biệt thự một chuyên viên trang điểm nổi tiếng. Lão đặt lên mặt Lô-ra mấy miếng vải ép, dùng sáp bôi khắp mặt, rồi xoa đều và đánh phấn. Lô-ra nằm yên cắn răng chịu đựng hết thảy, chỉ cốt sao được gặp mặt người yêu.

        Cơm sáng xong, vợ chồng Béc-gôn lên chỗ con gái, chúng thấy rằng số tiền trả công cho gã chuyên viên trang điểm kia quả là không phí, nhưng dù sao cũng không nên để cho chàng rể trông thấy bộ mặt ấy.

        Khi ăn cơm trưa, Béc-gôn buộc lòng phải báo cho Hen-rích biết bệnh tình trầm trọng của Lô-ra. Cả hai vợ chồng đều thấy lòng nặng trĩu, câu chuyện quanh bàn ăn uể oải, buồn tẻ. Mãi gần xong bữa, khi nghe Hen-rích khoe mấy tấm ảnh của Béc-ti- na gửi cho, Béc-gôn mới sôi máu lên. Trước kia mụ En-da đã biết Béc-ti-na chỉ là một đứa mặt dày mày dạn, quỷ quyệt, nên mụ đã ngăn cấm Lô-ra đi lại giao du với "bà chị họ" đó. Béc-gôn liền trút lên đầu Béc-ti-na đủ những lời mạt sát tục tằn đến nỗi mụ vỢ phải lảng ra nơi khác.

        Sau bữa ăn, khi Béc-gôn và Hen-rích sang phòng giấy để uống cà phê với rượu ngọt, và hút xì-gà, lão lại quay về câu chuyện đứa cháu họ và tìm cách ngăn cản không cho chàng rể thư từ qua lại với Béc-ti-na nữa.

        Cô dâu và chú rể tương lại gặp mặt nhau vào một buổi tối. Sau khi vắt óc bày mưu tính kế, mụ En-da bố trí một ngọn đèn đêm đặt trên bàn che cái chao đèn sẫm màu, để cho khuôn mặt của Lô-ra chìm trong bóng tối ở giữa chồng gối.

        Thấy tư thế nằm của Lô-ra, Hen-rích suýt bật cười. Bề ngoài anh giả vờ thông cảm với ả và oán trách số phận làm cho anh phải thiệt thời sau thòi gian xa cách đằng đẵng, tưởng chừng như anh có thể ôm lấy ả. Nhưng trong bụng thì sướng như mở cờ: có lẽ được hoãn lễ đính hôn lại một lần nữa.

        - Thôi chiều mai các con trao nhẫn cho nhau đi, chắc là vào giờ này con Lô-ra nó sẽ dễ chịu đấy. Con thấy thế nào?

        Hen-rích bực cả mình, nhưng anh gượng đáp:

        - Thưa ba, thế cũng được!

        Thế là chiều hôm sau, người ta tổ chức lễ đính hôn. Lô-ra lại phải chịu đựng thêm một nỗi thất vọng nữa: Á biết rằng vì bệnh tình của mình nên buổi lễ chắc sẽ không được nghiêm trang, tuy nhiên ả vẫn mong khách, mong quà tặng, mong những lòi chúc tụng. Nhưng lúc đó toàn nước Đức đang có quốc tang, nên Béc-gôn không thể để cho người ngoài biết ngày lễ đính hôn của con gái lão. Nếu làm linh đình thì có thể gây điều bất lợi cho Hen-rích nữa. Thế là, ngoài mấy bố con trong nhà ra, chẳng còn ma nào khác.

        Nhưng rồi mọi việc cũng được dàn xếp đâu vào đấy. Sau khi đeo chiếc nhẫn cưới vào ngón tay bên phải, Lô-ra khóc òa lên - ả muốn đeo vào tay trái, nhưng tay trái đã bị bỏng.

        Chiều hôm ấy, họ ăn cơm ngay cạnh giường của Lô-ra, trong tiếng rên rỉ của ả, vì ả quên bẵng mất là mình cần phải ngậm mồm ngậm miệng.

        Sáng ngày, Hen-rích lên đường. Chỉ một mình Béc-gôn tiễn anh ra ga.

        - Con nhớ tất cả những điều cha con ta bàn bạc chứ?

        - Thưa ba, vâng ạ!

        - Con có hiểu là không nên lộ cho một kẻ nào khác biết câu chuyện giữa chúng ta không?

        - Ba xem con như một đứa trẻ con không bằng!

        - Ổ, không phải thế đâu, con của ta sẽ là một tay tình báo lỗi lạc, Hen-rích nhỉ! - Béc-gôn tiễn Hen-rích bằng một câu nịnh hót.

[Giangtvx]

BẠN BÈ LẠI GẶP NHAU

        Mặc dầu thời hạn để tang các đạo quân của Pa-u-lút đã chấm dứt, nhưng trên quãng đường từ Mu-khen về Xanh Rê- mi, Hen-rích không nghe thấy một tiếng cười, một tiếng ồn ào, chứ đừng nói đến một câu chuyện vui vẻ. Anh đi trong toa riêng của sĩ quan nên anh có dịp nhìn thấu tâm trạng của bọn tướng tá Hít-le, tâm trạng của những đứa vừa mới thoát chết ngày hôm qua!

        Bọn đóng ở Xanh Rê-mi cũng không lấy gì làm vui vẻ. Còn về thái độ của người Pháp đối với tình hình chiến sự thì bà Tác- van đã nói hết rồi.

        Ngày mồng sáu tháng giêng, Hen-rích về đến Xanh Rê-mi. Anh vội đến ngay tiệm bà Tác-van. Gặp anh, bà mừng quýnh:

        - Xin có lời mừng ông quay về được bình an! Mới chiều hôm kia, ở nhà có tổ chức mừng ngày để tang, chúng tôi có nhắc đến ông. Ui chào, vui là...

        - Thế nào ? Sao lại mừng ngày để tang?

        Bà Tác-van đỏ mặt, đôi mắt chớp nhanh.

        - Xin lỗi ông, tôi không bảo thế... Trong những ngày để tang ấy mà, tiệm ăn đóng cửa, thế là chúng tôi quây quần lại với nhau trò chuyện...

        - Và uống rượu mừng cho thống chế Pa-u-lút được lên thiên đàng chứ gì?

        - Chết chửa, con gà rán đã cháy đen cháy đỏ hết rồi! - Bà Tác-van kêu lên, rồi bằng điệu bộ nhanh nhẹn trái ngược với dáng người to béo của mình, bà chạy thẳng vào bếp.

        - Mình ăn nói thật hớ! Mô-níc, con thử tưởng tượng xem me có tệ không chứ lại! - Gặp con gái trong bếp, bà than phiền.

        - Mẹ nói gì với ai hở mẹ?

        - Mẹ lỡ lời với ông Hen-rích...

        - Hen-rích? Anh ấy về rồi hở mẹ?

        - Ông ấy đang ngồi ở phòng ngoài kia... Mà mẹ...

        Không chờ nghe hết câu của me, từ trong bếp Mô-níc chạy hộc tốc ra nhà ngoài, vừa chạy nàng vừa tháo khăn làm bếp ở trước ngực ra.

        - Xin chào cô giáo nhỏ của tôi - Hen-rích vui mừng đứng phắt lên nắm lấy bàn tay nhỏ của nàng - Nào, cô kể lại xem cô chúc mừng ngày tang ra làm sao nào?

        - Mừng cái gì cơ? - Mô-níc ngạc nhiên.

        Hen-rích kể lại câu chuyện mà bà Tác-van vừa nói với mình. Nàng cười rũ rượi:

        - Me tôi lẩm cẩm đấy thôi!

        - Tôi cũng cho là bà nhầm! Vì suốt trong ba ngày liền người ta phải để tang, người ta cầu Chúa chứ ai lại đi cười đùa. Phải không cô?

        - Và tôi tin là lòng anh đã tan nát vì đau buồn.

        - Quả là lòng tôi có tan nát, nhưng vì những lý do khác hẳn. Cho đến chết, không bao giờ tôi quên được ba ngày đó.

        - Anh có điều gì buồn hở anh?- Mô-níc lo lắng.

        Sự có mặt của bà Tác-van làm câu chuyện bị đứt đoạn. Bà đang dọn cơm tối.

        - À, suýt nữa tôi quên khuấy điều này còn gì! Hôm nay ông Lút gọi điện cho tôi đến mấy lần, hỏi là ông đã về chưa? - Bà vừa nói vừa bày thức ăn ra bàn.

        - Hình như ông ấy ốm thì phải - Mô-níc thêm vào.

        Hen-rích vội chạy đến máy nói.

        - Lút, chào cậu, Hen-rích đây... Sao? Nhất định mình sẽ đến mà, chờ mình chén tí đã, đói lả ra đây này.

        Bà Tác-van đang đi pha cà-phê cho Hen-rích, nên Mô-níc định quay lại câu chuyện bỏ dở.

        - Anh Hen-rích, trong mấy ngày ấy anh gặp chuyện gì vậy?

        - Đó là một câu chuyện dài, nặng nề, muốn kể lại phải con cà con kê dài dòng lắm. Tốt hơn là cô kể chuyện cho tôi nghe vậy.

        - Thế tại sao anh cho câu chuyện của tôi có thể thay câu chuyện con cà con kê? Rất có thể, cũng có việc gì đó quan trọng và nặng nề đã xảy ra với tôi đấy!

        - Vậy thì tôi sẽ ngồi ỳ ra đây, nếu cô không nói cho tôi rõ thế là nghĩa làm sao?

        - Ồ, thế thì anh phải ngồi đây lâu lắm - Mô-níc cười giòn khanh khách - Có lẽ, suốt đời đấy anh ạ...

        - Thế ra cô không tin tôi à?

        - Ấy là tôi chưa tự tin mình đấy chứ.

        - Và sự hoài nghi ấy kéo dài đến bao giờ?

        - Bao giờ tôi bỏ được ý nghĩ là anh giấu giếm tôi những điều bí mật của anh.

        - Có phải cô có ý nói đến câu chuyện ở Mu-khen không?

        - Ở Mu-khen ở Bông-vin và ở Xanh Rê-mi...

        - Cô đang bị tính thóc mách của đàn bà làm khổ chứ gì?

        - Không, tôi khổ vì... - Mô-níc đứng phắt dậy - Chúc anh ngủ ngon! - Nàng thét lên rồi vụt biến mất sau cửa.

        Ăn qua quít cho xong bữa rồi mặc tròi khuya, Hen-rích mò đến gặp Lút.

        Lút nửa nằm nửa ngồi trên giường, dưới đầu gã kê một chồng gối. Cạnh đấy một đĩa thức ăn, một cái gạt tàn thuốc lá và chai rượu Đức đặt trên chiếc bàn nhỏ. Mấy chai không vứt lỏng chỏng dưới gậm bàn và gậm giường.

        - Cậu làm sao thế, Lút? Quỵ rồi à? Mà tại sao trong phòng bừa bộn thế này? Lính hầu!

        - Dạ, thưa Thượng úy!- Tên lính hầu ba chân bốn cẳng chạy vào, đứng sững trên ngưỡng cửa.

        - Dọn dẹp ngay lập tức! Nhanh lên!

[Giangtvx]

        Tên lính hầu bắt đầu thu dọn chai lọ. Thấy trong số đó có một chai hãy còn đầy, Lút cúi xuống nhặt lên và nhét vào dưới gối.

        - Cậu giấu lại làm gì đấy, hở Lút?

        - Để uống! Hôm nay, ngày mai, ngày kia! Ngày nào cũng uống!

        - Cậu làm sao thế?- Hen-rích lo lắng. Anh biết là chưa bao giờ Lút uống rượu một mình, mà lại uống nhiều như thế. Đôi mắt gã long lanh khác thường trên khuôn mặt phò phạc ủ ê - Cậu ốm à?

        - Ốm? Không, tớ khỏe hơn lúc nào hết. Và chính vì tớ khỏe nên tớ không thể nào để cho đầu óc tớ tỉnh táo được!

        Lút với lấy chai rượu uống dở trên bàn ghé vào môi.

        Hen-rích giằng lại, để vào chỗ cũ.

        - Cậu điên à, Lút?

        Lút im lặng đứng lên.

        - Cậu sẽ nói gì, nếu Mi-le chẳng hạn ập vào phòng cậu? Hắn nghênh ngang, cứ để nguyên cả giày dép nằm lăn ra giường cậu, rồi đòi cậu hoặc ra khỏi phòng, hoặc nằm dưới đất. Cậu sẽ đối xử ra sao?

        - Mình sẽ tống cổ hắn đi, ném hắn xuống cầu thang.

        - Thế thì lạ nhỉ, chúng ta đòi hỏi cái gì ở dân Pháp kia chứ?- Lút rít lên dữ tợn, nắm tay lại, rồi hùng hổ vung tay lên, chai rượu uống dở bay vào góc tường kêu đánh choang một tiếng, mảnh chai bắn tung tóe.

        Tên lính hầu nhốn nhác ló đầu nhòm vào cửa.

        - Vào mà nhặt đi, rồi cút về nhà, hôm nay chúng tôi không cần anh nữa - Hen-rích hạ lệnh. Anh không muốn cho những lời nói đáng chú ý của gã đại úy đã tỉnh đột ngột lọt vào tai một kẻ lạ mặt nào hết.

        - Lút, cậu nên nằm nghỉ đi, cậu khó ở trong người đấy!

        Hen-rích quay sang phòng bên lấy khăn mặt nhúng nước rồi đắp lên trán Lút. Anh kéo Lút nằm xuống.

        - Tớ có ốm đâu!

        Không nghe lời phản kháng của Lút, Hen-rích móc trong túi ra một gói thuốc bột đưa cho gã.

        - Gì đấy?

        - Thuốc ngủ.

        - Cậu hãy đưa cho tớ loại nào mạnh hơn nữa để tớ được yên giấc ngàn năm. Ví tự tặng mình một viên đạn vào óc kể cũng run tay đấy.

        - Cậu mất trí rồi phải không?

        - Còn cậu, nếu cậu trông thấy Mi-le nó đẩy năm người đàn ông... xuống vực thẳm... và bắn vào bụng người đàn bà chửa hai viên đạn một lúc, chắc cậu không mất trí đấy phỏng? Cậu có hiểu không, đối với một người đàn bà có mang! Chao ôi, tớ không thể nào, không thể... Tớ không thể quên được hành động đó - Lút điên cuồng thét lên. Gã run bắn cả người. Những câu nói của gã bị đứt quãng vì những tiếng nức nở. Đấy mới thật sự là triệu chứng của bệnh thần kinh.

        Hen-rích biết rằng trong những lúc ấy cần phải im lặng và không nên hỏi han gì hết. Anh ép Lút uống gói thuốc ngủ, rồi lấy chăn đắp lên tận cằm cho gã, và cho gã uống nốt chỗ rượu trong chai để người gã chóng ấm trở lại.

        - Nằm xuống và cố ngủ đi.

        - Ngủ... tớ không ngủ được đâu... đã ba hôm rồi tớ không hề chợp mắt! Từ ngày Mi-le nó...

        - Im! Cậu nghe đây, không được nói gì hết! Tớ bịt tai lại, cóc thèm nghe cậu nữa.

        Nửa giờ sau thuốc ngủ đã ngấm. Lút thiếp đi.

        Hen-rích không muốn để gã nằm một mình, dù anh hãy còn mệt lử sau cuộc hành trình vừa qua. Anh lấy tấm áo choàng cũ của Lút để kê đầu rồi nằm xuống đi-văng, nhưng chưa ngủ được ngay.

        Đêm hôm ấy trôi qua thật êm đềm, sáng, tên lính hầu mò đến. Hen-rích dặn hắn đừng đánh thức Lút, rồi đi sang phòng tham mưu.

        E-véc niềm nở tiếp anh, nhưng lần này lão chẳng nói chẳng rằng. Trên ống tay áo bên trái của lão vẫn còn mảnh băng tang, mặc dầu ngày để tang đã chấm dứt.

        - Tôi đã sáu mươi lăm tuổi đầu rồi mới thấy đây là những ngày đen tối nhất trong lịch sử chiến đấu của nước Đức. Hồi thế kỷ thứ mười hai trận chiến thắng Xê-đăng của ta vô cùng huy hoàng! Đến nay, cái vĩ đại của trận chiến thắng Xê-đăng đã bị lu mờ trước trận thất bại ở hai bên bờ sông Vôn-ga rồi!

        - Tôi nghe ba tôi bảo là ở Bộ Tổng tham mưu hiện nay người ta đang nghiên cứu kế hoạch của những chiến dịch mới, những chiến dịch chẳng những có khả năng xoay lại tình thế, mà còn...

        E-véc xua tay thất vọng:

        - Tôi cũng muốn tin tưởng lắm... Rồi tương lai sẽ chứng minh! Thôi, bây giờ anh đi mà nghỉ. Nếu có công việc tôi sẽ gọi.

        Ăn trưa xong, Hen-rích lại đến chỗ Lút, nhưng vì quá mệt sau ba đêm mất ngủ nên gã chưa dậy.

        Có nên đi gặp Mi-le để thăm dò xem cái gì đã ảnh hưởng đến Lút không? Hen-rích bèn gọi dây nói cho Mi-le. Nhưng người trả lời anh lại là Dô-ghen. Gã cho biết Mi-le đi vắng từ hôm qua, có lẽ gần tối hắn mới về.

        Đành trở về phòng riêng vậy.

[Giangtvx]

        Buổi chiều, Lút đến gặp Hen-rích với một nụ cười bối rối. Gã đã đỡ hẳn, nhưng người còn yếu lắm. Rõ ràng những xúc động trong mấy ngày gần đây làm cho cơ thể gã bị mòn mỏi.

        Bây giờ gã có thể bình tĩnh kể lại nguyên nhân bệnh tình của mình. Nguyên là Mi-le không cho gã biết trước, bất thình lình gọi gã ra pháp trường để chứng kiến vụ sát hại sáu người dân Pháp, trong đó có một phụ nữ đang có mang. Tấm thảm kịch đó đã tác động mạnh đối với Lút, thậm chí vừa về đến nhà gã lăn đùng ra ốm ngay.

        - Hen-rích ạ, sau vụ ấy tớ lấy làm hổ thẹn vì phải mặc bộ quân phục sĩ quan này. Điều làm tớ uất ức nhất là tớ phải câm mồm, phải che giấu những ý nghĩ của mình. Tớ mà hé miệng ra thì chính tay Mi-le sẽ đẩy tớ xuống vực thẳm chẳng khác gì mấy người Pháp kia.

        - Ừ, Mi-le có thể đang tay làm việc ấy đấy...

        Tiếng chuông réo lanh lảnh, Hen-rích cầm lấy ống nghe.

        - Vâng, Hen-rích đây. Sao? Được, tôi sẽ đến ngay!

        - Hay thật, lời cầu nguyện của cậu đã vang đến tai thượng đế rồi đấy, Lút ạ. Các bố du kích đã "xơi" đúng Mi-le rồi, hắn cho gọi mình với Dô-ghen đến gặp hắn ngay bây giờ.

        - Hình như trên thế giới này hãy còn Thần công lý! Thế bây giờ hắn nằm ở đâu, ở nhà ai?

        - Không, Dô-ghen cho biết hắn đang nằm nhà thương. Nếu mình về sớm, mình sẽ đến đây kể hết chuyện cho cậu nghe.

        Dọc đường đến nhà thương, Dô-ghen bảo với Hen-rích là Mi-le được chở đi hai giờ trước đây và đã kịp thời mổ xẻ. Gã không rõ Mi-le bị trúng đạn ở đâu, nhưng gã tin là vết thương xoàng thôi, nếu không thế thì người ta đã đưa hắn đi Săm-bê-ri rồi chứ không để lại Xanh Rê-mi, nơi chỉ có cái nhà thương cà mèng này.

        Mi-le được dành một buồng riêng trên gác hai... Bác sĩ đưa hai người vào tận cửa và dặn trước:

        - Sau khi mổ, bệnh nhân cần được yên tĩnh! Tôi tha thiết yêu cầu các ông không nên ngồi lâu quá.

        Lời dặn đó chẳng qua là một thủ tục thông thường, bệnh nhân vẫn khỏe, tuy người hơi mệt và xanh.

        Mi-le kể cho Hen-rích và Dô-ghen nghe việc xảy ra. Chiều hôm qua một đội du kích khá đông tấn công vào đại đội bộ binh bảo vệ đỉnh đèo cao quét sạch cả đại đội ấy rồi ào ạt kéo xuống núi. Mi-le từ đâu lại dẫn xác đến đó, chẳng còn đường nào thoát nên phải hai tay hai súng chống cự, không may một mảnh lựu đạn của du kích cắm phập vào chỗ xương bả vai trái.

        - Này, chỉ còn nửa phân nữa thôi thì mảnh lựu đạn trúng phổi!- Giọng Mi-le kiêu hãnh. Bây giờ mọi việc đã kết thúc một cách bình an vô sự, hắn tự hào, ra điều ta đây cũng có tham gia vào trận đánh - vết thương này chắc chắn sẽ có một chiếc mề đay bù lại, và nó còn là một chiến công cho tổ quốc nữa đấy.

        - Ông xen vào cái chuyện ấy vô ích quá, ông Mi-le ạ, vì nó có thể đưa đến một kết quả tai hại hơn thế nhiều - Hen-rích nói có vẻ trách móc - Thế còn cái lũ bảo vệ đỉnh đèo biến đi đằng nào?

        - Sau phút đầu tiên bị tấn công như vũ bão chúng tan tác chẳng còn một tên. Phúc đức cho tôi đã kịp thời chui vào xe... Bây giờ gớm lắm, bọn du kích có thể đánh úp bất cứ lúc nào. Một đoàn đông như thế từ trên núi tràn xuống đòi hỏi chúng ta phải đề phòng thật cẩn thận. Dĩ nhiên là Bộ tư lệnh sư đoàn sẽ thi hành mọi biện pháp cần thiết, nhưng sở SS của chúng ta cũng cần ra tay. Tiếc là tôi phải nằm một chỗ khi có công việc cấp bách. Tôi gọi các ông đến đây để bàn xem có nên tìm ngưòi giúp Dô-ghen trong thời gian tôi bị thương không? Còn vết thương này thì phải lập tức báo về Li-ông...

        Hen-rích liếc nhìn Dô-ghen. Đôi má hồng hào của gã vụt đỏ ửng, môi gã run lên giận dữ.

        - Xin lỗi hai ông cho tôi được phát biểu trước với tư cách là một người tham gia ý kiến. Theo tôi thì, thưa ông Mi-le, ông Dô- ghen thừa sức đảm nhiệm chức vụ thủ trưởng, ngay cả trong những ngày sóng gió này. Mấy lại ông phải nằm nhà thương cũng không lâu lắm cơ mà. Tất nhiên là công việc của ông Dô- ghen sẽ bề bộn hơn, nhưng ông ta vẫn có thể nhờ tôi giúp đỡ trong những việc không có tính chất bí mật quan trọng.

        - Rất sung sướng vì ý kiến của chúng ta thống nhất với nhau. Vấn đề đưa người mới vào chỉ tổ làm cho công việc thêm rắc rối và làm cho ông Dô-ghen phải bỏ bê cả việc chính, vì nào phải hướng dẫn công việc cho họ, nào giúp họ làm quen với hoàn cảnh, thế là thêm phức tạp lôi thôi... Còn ý kiến ông hứa giúp cho một tay thì quý hóa quá! Thú thật là tôi chả dám nghĩ đến việc nhờ vả đó.

        - Giờ thăm bệnh nhân đã hết!- Bạc sĩ thò đầu vào cánh cửa hé mở gắt gỏng báo tin.

        - Thong thả, tôi cần dặn riêng ông Dô-ghen việc này nữa.

[Giangtvx]

        Hen-rích đứng lên:

        - Thế thì tôi sẽ không làm phiền các ông. Tôi xin đợi ông Dô- ghen ở tại phòng đợi hoặc trong ô-tô vậy.

        "Tất nhiên, giá mà nghe được câu chuyện giữa chúng với nhau thì tốt, nhưng không nên để cho Dô-ghen thấy là mình chú ý đến công việc của sở SS - Hen-rích vừa nghĩ bụng vừa lần xuống theo bậc thang - Thằng này tinh hơn Mi-le, vả lại nó không phụ thuộc vào mình như Mi-le. Khó nhỉ. Nhưng phải tìm cho ra chỗ yếu của tên có "tâm hồn quý tộc" kia... Hắn đánh giá khả năng mình cao quá, cái đó đã rõ! Những lời hắn nói về đấng siêu nhân tỏ ra... Thật là tính muốn làm to! Những con người như thế thường hám danh và đầy lòng tự ái. Tạm thời cứ xoáy vào mấy điểm yếu ấy đã...".

        Dô-ghen từ trong nhà đi ra làm đứt quãng những ý nghĩ của Hen-rích. Gã hí hửng ra mặt.

        - Tôi thành thật cảm ơn ông đã đánh giá đúng khả năng tôi, thưa Nam tước - Dô-ghen vừa nói vừa chui vào xe. Sau khi nghe Hen-rích tâng bốc, ca tụng khéo một hồi hắn lấy làm khoái chí lắm.

        - Thưa Nam tước, Nam tước quả là một nhà tâm lý học tinh tê và là một con người ăn nói lịch thiệp. Bây giờ cũng chưa muộn lắm, tôi sẽ vô cùng hân hạnh, nếu được tiếp Nam tước tại nhà riêng một lúc. Chúng ta sẽ tiếp tục chuyện trò bên cốc cà- phê đặc. Tiếc là tôi không thể mời một cách khác hơn, vì hôm nay còn bận việc, vả lại tôi cũng cần tiếp sức để thức đêm.

        - Uống cà-phê đặc để nói chuyện triết lý - trường hợp này ở Xanh Rê-mi hiếm có thật. Lấy làm hân hạnh nhận lời mời của ông. Tôi đang nhớ cà-phê và thèm chuyện triết lý đấy! - Hen- rích cười xòa.

        Mùi xì-gà và cà-phê tỏa khắp ngôi nhà ba gian nhỏ bé của Dô-ghen. Rõ ràng mấy gian nhà này ít khi được thông hơi nên những mùi kia đọng lại thành một bầu không khí ngột ngạt. Trên tường, dưới sàn đều căng những tấm thảm mềm mại, cửa sổ đều che màn, ngoài ra còn la liệt những tượng, lọ, chai mẹ chai con. Trơ trẽn nhất là bức chân dung to tướng của Nít¹ lồng trong chiếc khung thô sơn đen, không trang điểm gì hết.

        Thấy Hen-rích nhìn bức ảnh, Dô-ghen cảm động nói:

        - Người cha tinh thần của tôi đấy! Không bao giờ tôi rời bức ảnh này đâu! Những quyển sách kia cũng thế.

        Dô-ghen đến gần giá sách rút từ ngăn trên cùng ra mấy quyền sách bìa cứng quý giá. Trong đó có những quyển "Thiện và ác ở phía bên này", "Da-ra-tua-stra đã nói như vậy", "Chiều tà của thiên thần" do Nít viết, và quyển "Đời tranh đấu" của Hít-le.

        Muốn thoát ra khỏi bầu không khí ngột ngạt để được thở hít khí trời trong lành nên Hen-rích định kiếm cớ chuồn nhanh, nhưng lúc đo, tên lính hầu đã mang cà-phê, chanh, và một chai rượu ngọt ra.

        Hai người vừa uống cà-phê vừa triết lý. Dô-ghen tỏ ra ít nhiều ngả theo trào lưu triết học tân thời. Gã còn đọc dăm ba câu triết lý cổ của Đức. Những hiểu biết nông cạn đó không đủ để suy luận được chính xác nhưng cũng tạm đủ cho một tên dốt

        nát bịp đòi. Gã bác bỏ lý luận của Căng và Hê-ghen², chê giễu Mác, rồi vừa vỗ vai Hen-rích vừa khoác lác về thiên tài của Nít. Gã xem Nít là một lá cờ đầu đã mở ra kỷ nguyên mới của giống nòi chiến thắng, giống nòi ấy sẽ vượt lên trên giới hạn ngăn cách điều thiện và điều ác, và sẽ vươn tới đỉnh cao chót vót, nơi thượng đế ngự trị. Nghe những lời nhảm nhí đó Hen-rích bấm bụng để khỏi bật cười. Còn Dô-ghen thì lấy làm hởi dạ là mình đã tìm được một "vị thính giả" chăm chú mà gã cho là người bạn cùng chí hướng.

        Chốc chốc câu chuyện lại ra ngoài đầu đề triết lý, chuyển sang tình hình hoạt động ráo riết của du kích.

        Hen-rích lại nhắc với Dô-ghen là anh sẵn sàng giúp gã trong thời gian Mi-le nằm nhà thương, nếu cần thiết.

        - Thưa Nam tước, tôi hết sức vui mừng được Nam tước giúp đỡ. Nhưng trước tiên tôi muốn ngỏ vài lời... Nếu Nam tước cho phép, tất nhiên...

        - Ổ, ông cứ tự nhiên!

        - Tôi thấy Nam tước xử thế không được thận trọng lắm, có phần nào nhẹ dạ trong việc chọn bạn...

        - Ông muốn nói việc gì vậy?

        - Nam tước hãy nhớ lại hết những người mà mình có cảm tình rồi cho tôi biết, Nam tước có hoàn toàn tin chắc vào bọn họ không?

        - Hiểu rồi, hiểu rồi, ông Dô-ghen yêu quý ạ, té ra ông có ý ấy đấy! Xin cảm ơn ông. Nhưng trong mỗi sự giao thiệp với phái yếu tôi chỉ chú ý có mỗi một điều: con bé này xinh hay xấu! Vì phụ nữ cũng như đấng siêu nhân của ông, họ có quyền làm bất cứ điều gì mà ta không có quyền chạm đến họ.

--------------------
        1. Nít (Nietzsche) nhà triết học Đức về cuối thế kỷ thứ XIX (N.D).

        2. Căng (Kant) nhà triết học Đức về thế kỷ thứ XVIII, Hê-ghen (Hégel) nhà đại triết học Đức về đầu thế kỷ thứ XIX (N.D).

[Giangtvx]

        - Nam tước tưởng thế à? Nhưng nếu tôi bảo rằng anh của cô Mô-níc là một thằng giặc thì sao?

        - Vô lý! Gia đình ấy nền nếp lắm.

        - Đáng buồn là tôi làm cho ông phải thất vọng nhưng vấn đề là như thế. Hôm qua, trong lúc hỏi cung một tên du kích bị tóm cổ tôi mò ra được cái chi tiết lý thú đó trong tiểu sử của cô Mô- níc. Còn có thể là chính cô ta...

        - Hừ, khốn nạn thật! Được lắm, ông đã báo cho tôi biết trước, xin mang ơn ông! Phải giám sát cẩn thận hơn nữa...

        - Tôi để ý cô ta lâu lắm rồi. Cô ta thường lui tới cái mạn nhà máy điện ấy, hình như thậm thụt gì vói thằng chồng chưa cưới thì phải. Trước kia tôi cho đó là việc tự nhiên cũng như bao nhiêu trưòng hợp khác mà thôi. Nhưng tên du kích bị tôi hỏi cung, làm việc ngay trong nhà máy điện ấy, làm cho tôi tin rằng những cuộc gặp gỡ của cô Mô-níc với tên thợ nguội Phơ-răng-xoa không giống như những cuộc gặp gỡ của bao nhiêu cặp tình nhân khác.

        - Quả thật đây là lần đầu tiên tôi được biết cô ta đã hứa hôn! Thế thì tính kiêu kỳ của cô ta vứt đi đằng nào mới được! Không, vô lý lắm, kẻ tình địch của tôi mà lại là một tên thợ nguội tầm thường. Đũa mốc mà dám chòi mâm son! Ông Dô-ghen, ông cho tôi được thỏa chí tò mò một tí nào, mong ông cho phép tôi gặp mặt tên du kích đó.

        - Việc ấy thì dễ thôi, nhưng không thể gọi ngay hôm nay được đâu, vì nó hứa sẽ cung cấp cho tôi một vài tin tức gì đó, nên tôi tha nó rồi. Bao giờ tôi gọi nó lên tôi sẽ báo ngay cho Nam tước.

        - Không bao giờ tôi nghĩ rằng mình lại có thể bị mọc sừng như vậy.

        - Nếu cô Mô-níc lợi dụng tình quen biết với Nam tước để moi tin tức cho du kích thì sao?

        - Thì cô ả chỉ toi công dã tràng thôi!... Tôi cũng biết nguyên tắc lắm chứ. Đời nào tôi lại đi ba hoa về công việc của mình với bọn con gái, ngay đến những tin tức không hay tôi còn giấu kín nữa là.

        - Thưa Nam tước, tôi báo cho Nam tước biết, những điều tôi đã nói với Nam tước, bây giờ đều là việc bí mật riêng giữa Nam tước với tôi thôi. Ngay đến ông Mi-le cũng chưa biết được sự nghi ngờ của tôi. Tôi với Nam tước sẽ tiến hành việc kiểm tra này.

        - Được, tôi sẽ giúp ông.

        - Việc này cũng đơn giản thôi: Ngày mai tôi đưa cho Nam tước một tài liệu, có vẻ như bí mật lắm, Nam tước bỏ nó trong phòng riêng rồi đuổi tên lính hầu ra ngoài, làm sao cho cô Mô- níc đừng biết được. Còn mọi việc về sau là trách nhiệm của tôi. Nam tước đồng ý chứ?

        - Tôi coi việc giúp đỡ ông trong công tác này là một vinh dự. Và tôi hy vọng một ngày gần đây sẽ đền đáp lại được công ơn của ông đối với tôi hôm nay. Ông đã mở mắt cho tôi thấy sự thật. Dù tên kia có phải là chồng chưa cưới của Mô-níc hay không thì tôi vẫn là kẻ bị lừa dối. Nhưng tôi không tha thứ cho bất kỳ đứa nào đã dám đánh lừa tôi.

        Bây giờ đến gặp Lút thì muộn quá, nên sau khi chia tay với Dô-ghen, Hen-rích vội vã quay về khách sạn. Dọc đường anh cố không nghĩ đến những việc chẳng lành mà anh đã dò la ra. Cần phải bình tĩnh, để cho bộ óc dược thư thái. Nhưng dù không nghĩ nó cũng cứ đến. Không khí trong lành như một thùng nước thánh, gội sạch sự mệt mỏi trong người Hen-rích và anh thấy mình đã sẵn sàng để xuất trận.

        Đúng, phải chiến đấu. Và cuộc đấu trí với Dô-ghen hẳn là một cuộc đấu trí nẩy lửa. Dô-ghen đã nắm được đầu mối, thế là sớm muộn rồi đầu mối này cũng sẽ dẫn gã vào tận ổ, nếu không kịp thời cắt đứt nó ngay từ bây giờ. Nhưng bằng cách nào mới được? Trước hết phải diệt ngay cái tên đã cung khai! Nó có thể gây lắm chuyện rắc rối. Việc này vô cùng quan trọng, vì Dô- ghen đã lần đúng vết: Phơ-răng-xoa - Mô-níc, Mô-níc - Phơ- răng-xoa. Rồi từ đầu mối này chắc chắn Dô-ghen sẽ tìm thấy mối khác, nhưng không phải ngày một ngày hai gã có thể mò ra ngay. Hơn nữa việc thả hai người du kích trên đồi không phải chỉ có bà Tác-van và bà nông dân già biết, mà một vài anh em du kích cũng đã biết, có thể trong số đó có cả tên phản bội. Nếu đúng thế thì Dô-ghen sẽ nắm đúng mối: Hen-rích - Mô-níc- Phơ- răng-xoa. Vậy trước tiên phải tính cái tên chỉ điểm kia.

        Đêm hôm ấy, Hen-rích trằn trọc mãi, và sáng hôm sau anh đi ăn lót dạ sớm hơn thường lệ. Nhưng lúc ấy Mô-níc cũng đã ra khỏi nhà để lo việc gia đình. Hen-rích gặp nàng ngoài đường, gần phòng tham mưu.

        -  Mô-níc, tôi cần nói với cô một việc rất quan trọng. Ngày hôm nay cô phải ở nhà, không được dời đi đâu một bước. Tôi sẽ cố về nhanh, nhưng có thể tướng E-véc sẽ giữ tôi ở lại. Dù sao cô cũng cứ chờ cho đến khi tôi về. Nói chuyện lâu ngoài đường không tiện cho chúng ta, vì vậy bây giờ tôi không thể nói tỉ mỉ cho cô biết được. Chỉ có thể nói vắn tắt là chúng đang theo dõi cô.