Cuộc truy tìm T.72

[Giangtvx]

        Nghe tới hai tiếng “gián điệp”, Sinh giật mình và nhìn Phương Thảo có vẻ nghi ngờ. Song, hắn lại nghĩ: người nào hiểu biết nông cạn nhất cũng ý thức được việc chụp trộm tài liệu B.3 là việc làm của gián điệp. Lời của Phương Thảo như một lời kết luận nhưng Sinh vẫn không nghi ngờ gì, chỉ lo bị Phương Thảo từ chối. Bàn tay hắn đang để trên cằm bỗng rơi thõng xuống ngực. Chạm phải vật gì cưng cứng trong túi áo. Hay quá! Hắn reo lên khi nhớ ra đó là những bức ảnh mà hắn chụp khi ngồi bên Phương Thảo, cùng ăn cơm, uống rượu... Tất cả những bức ảnh này sẽ chứng minh rằng Phương Thảo có liên quan đến hoạt động gián điệp, từ đó buộc Thảo phải làm việc cho mình... Nếu đem nhũng tấm ảnh này ra khống chế, có thế sẽ đạt được B.3, song không thể có được người vợ. Đi tìm người vợ khác, chắc hẳn khó có ai xinh đẹp hơn Phương Thảo. Hắn thở dài. Bọn Mỹ ở bên kia Thái Bình Dượng, tên nào cũng có vợ, có con. Còn mình ở đây cứ chịu cảnh đơn chiếc mãi sao? Hắn cầm tay Phương Thảo kéo nhẹ về phía mình.

        - Hãy nghe anh đã. Hãy nghe anh đã - Sinh nói lắp bắp bên tai Thảo - Đúng là việc làm của anh, như em vừa nói là việc làm của gián điệp. Nhưng em hiểu cho, anh làm việc đó cũng chỉ để kiếm ít tiền cho cuộc sống của chúng ta. Anh đã trót nhận lời họ rồi. Vì anh nghĩ, em tham gia công trình đó, lại tiếp xúc thường xuyên với tiến sĩ Hạnh sẽ đánh cắp dễ dàng. Chỉ có điều anh chưa bàn với em. Mong em tha thứ cho anh và giữ kín chuyện này. Em vẫn là vợ anh, lại có tiền tiêu... Hoặc là em đi báo công an để rồi hai đứa chúng mình vào tù. Hoặc từ chối không giao tài liệu cho chúng để chúng giết cả hai đứa vì tội phản bội. Em nghĩ kỹ đi. Chọn cách nào anh cũng theo ý em.

        Nghe Sinh nói Phương Thảo mệt rã rời. Chao ôi, âm mưu kẻ thù thâm độc quá, ghê tởm quá. Bỗng Phương Thảo thấp giọng:

        - Thế bây giờ tính sao?

        Sinh nhẹ nhàng cầm tay Phương Thảo.

        - Anh nghĩ rằng việc chụp tài liệu này...

        Sinh thấy hai thanh niên vác cuốc đi về phía mình. Hắn không nói nữa. Họ là thanh niên địa phương đi là đồng về hay công an theo dõi mình? Mình đã kiểm tra con đường và địa điểm này khá kĩ, chống được sự theo dõi của công an, không có một tai mắt nào có thể nhòm ngó tới được. Ở đây xa làng, xa đường quốc lộ, công an làm gì có ngay cuốc xẻng vác trên vai? Nghĩ thế, hắn yên tâm. Chờ cho hai người đi xa, Sinh mới tiếp tục thẽ thọt từng lời.

        - Chỉ có hai đứa chúng mình biết việc này, giao tài liệu xong, nhận tiền, rồi chấm dứt việc làm mạo hiểm.

        - Tôi có thể là vợ anh, nhưng tôi không thể làm việc chống lại Tổ quốc, phụng sự cho Mỹ khi nó đáng ngày đêm giết đồng bào mình, phong tỏa biển để cắt đứt giao lưu của ta với bạn bè. Tôi không thể...

        Phương Thảo ức quá không thể nào nói hết câu, cô cắn chặt môi tưởng chừng đến dập nát.

        - Anh và em chỉ làm lần này thôi. Sau này, anh sẽ không dại dột nhận làm việc tầy đình như thế nữa. Em đồng ý với anh đi. Anh van em. Anh xin em.

        Nghe những lời khấn cầu đau khô của Sinh, Phương Thảo ưng chiều một cách gượng ép.

        - Anh hứa lần nữa đi em mới đồng ý.

        Sinh cười.

        - Anh thề giữ đúng lời hứa.

        Phương Thảo mở túi lấy máy ảnh và tài liệu.

        - Lúc ở Hà Nội, anh bảo đem máy ảnh đi chụp kỉ niệm ai ngờ... Phương Thảo giận dỗi nói - Đây cầm lấy.

        Tên Sinh thanh minh.

        - Nói ngay việc này ở Hà Nội, sợ em làm ầm lên hỏng hết việc, chứ anh chẳng muốn giấu em điều gì đâu.

        - Thôi đừng nói dông dài nữa. Không cẩn thận là cả anh và em vào tù đấy.

        Sau khi chụp bản thiết kế B.3, tên Sinh và Phương Thảo trở lại đường Năm. Chiếc xe máy từ từ lăn bánh, rồi tăng tốc độ, bóng đêm giăng khắp ruộng vườn nhà cửa. Vào giờ này ô tô, xe đạp, xe máy nối đuôi nhau thành dòng xuôi ngược. Ban ngày, những chiếc xe nằm ẩn nấp trong làng, dưới các lùm cây to, nhưng đêm đến, lại bò ra đường. Chiếc xe ô tô nào cũng trùm bạt kín, xung quanh thành xe cắm những cành thông xanh, to nối đuôi nhau chuyển dịch. Vì tiếng ô tô, xe máy nổ to nên Sinh và Phương Thảo đều nói như gào làm cảm giác sợ hãi ở cả hai người giảm dần. Họ đi chưa được chục ki-lô-mét thì thấy hai thanh niên đứng bên xe máy giơ tay ra hiệu dừng xe. A thôi chết, công an kiểm tra mình rồi - tên Sinh nghĩ nếu đúng là công an thì từ nay cuộc đời mình sẽ sụp đổ hoàn toàn. Hắn giảm hết số xe và dừng lại.

        - Cần gì thế hai bạn trẻ? - Tên Sinh nói giọng đưa đẩy.

        - Phiền anh chị một chút. Xe chúng tôi hết xăng. Phương Thảo sờ lên tóc Sinh.

        - Tóc anh ướt hết rồi này.

        Rồi tự nhiên cô rút khăn lau mồ hôi trán cho Sinh. Nhưng không hiểu do tâm trạng lo âu hay lí do gì cô đã đánh rơi chiếc khăn. Người thanh niên đứng phía sau xe máy cúi xuõng nhặt chiếc khăn tay đưa cho Phương Thảo.

        - Cảm ơn anh!

        Phương Thảo nói và quay lại phía Sinh.

        - Anh lau mồ hôi đi.

        Gió từ phía Hải Phòng thổi tới. Gió đi qua vùng biển mang theo hơi nước, cuốn theo hơi hướng của chiếc khăn tay, mang đến cho hắn một cảm giác sờ sợ. Hắn nói với hai người thanh niên:

        - Các anh thông cảm, xe tôi cũng còn ít xăng lắm.

        Phương Thảo đấm nhẹ vào vai Sinh.

        - Thôi, cho họ một ít rồi đi cho nhanh.

        Nghe theo Phương Thảo, tên Sinh tự tay kéo đường ống dẫn xăng cho chảy vào can của hai người thanh niên rồi tiếp tục đi. Ngồi phía sau, Phương Thảo đấm vai Sinh và trêu:

        - Hôm nay mới biết anh của em cũng “kò eo”.

        Sinh cười, nói như thét:

        - Anh lo không đủ xăng về đến Hải Phòng.

        - Thôi anh ơi, cứ nhận là “kò eo” đi cho tiến bộ...

        Nói xong, Thảo và cả Sinh đều cười vang. Chiếc xe máy của Sinh và Thảo vẫn tiếp tục lao nhanh về Hải Phòng.

[Giangtvx]

       

3

        Khi chiếc xe máy của Sinh chở Phương Thảo rời Hà Nội, ban chuyên án ở Hà Nội đã trực tiếp chỉ đạo chuyến đi.

        - A lô, T. 72 đã đi qua trạm chúng tôi hồi 4 giờ 30.

        - Trạm hai báo cáo. T.72 đang đi trên đường với tốc độ sáu mươi ki-lô-mét giờ. Chúng tôi vẫn bám theo sau.

        - Trạm ba đâu, chuẩn bị bám T.72.

        - Trạm ba báo cáo. T.72 đã rẽ vào một cánh đồng, xin thủ trưởng cho chỉ thị.

        Qua bộ đàm, trung tá Nam ra lệnh cho trinh sát:

        - Cải trang thành người địa phương đi làm về, cứ mười phút một lần đi qua chỗ Thảo và Sinh ngồi.

        Thiếu tá Tường nhìn trung tá Nam vẻ phân vân.

        - Tôi sợ mười phút quá dài.

        - Cũng không dài đâu, trong mười phút đó, nếu tên Sinh giở trò gì, Phương Thảo vẫn có thể chống đỡ nổi. Và cũng phải giành thời gian cho hắn thuyết phục Phương Thảo chứ. Nếu thời gian trinh sát ta đi qua chỗ hắn rút ngắn thì câu chuyện sẽ bị ngắt quãng, như thế không hay.

        Ban chuyên án chờ kết quả cuộc nói chuyện giữa Sinh và Phương Thảo. Trung tá Nam ngồi lặng trên ghê gần nửa giờ mà máy đàm thoại vẫn chưa báo tin gì mới. Ông bật lửa hút thuốc. Bỗng nhiên đèn tín hiệu nhấp nháy.

        - Báo cáo trung tá. Khi xe của Phương Thảo đi ngang qua chỗ chúng tôi, cô ta có đánh rơi chiếc khăn.

        Trung tá Nam thở dài nhẹ nhõm.

        - Thế là pha đấu giật gân trên đường Hà Nội - Hải Phòng ta đã thắng một không. Tên Sinh không phát hiện thấy có sự theo dõi, yên tâm chụp tài liệu B.3. Điều quan trọng hơn cả ta đã làm cho hắn thoát khỏi quyết định cùng quẫn, thất vọng, tiếp tục lộ đầy đủ chân tướng.

        Nói xong trung tá lại lặng lẽ bấm máy.

        - Hải Phòng đâu! Hải Phòng!

        - Chúng tôi đang chờ lệnh thủ trưởng.

        - T.72 sẽ đến Hải Phòng nhưng chậm hơn dự định khoảng một giờ. Đồng chí nhắc anh em tập trung cao độ theo dõi. Bằng mọi biện pháp không được để xổng con mồi.

        Thiếu úy Hùng trực tiếp chỉ huy tổ đón lõng tên Sinh ở cửa ngõ phía bắc Hải Phòng. Anh đứng nhìn xe cộ nối đuôi nhau chạy thành dòng ngược, xuôi. Những chiếc xe xích rầm rầm lăn bánh. Hùng và anh em trong trong tổ căng mắt nhìn những chiếc xe máy đèo người con gái, anh nhìn đồng hồ và suy nghĩ.

        Hà Nội thông báo xe của tên Sinh sẽ vào Hải Phòng chậm hơn một giờ - Hùng nghĩ - Như thế tên Sinh phải chở Phương Thảo qua đây vào hồi một giờ đêm. Thế mà bây giờ đã hai giờ đúng rồi. Anh quay lại phía chuẩn úy Dũng:

        - Điện Hà Nội hỏi xem tên Sinh đang ở đâu? Liệu có đi về phía Hải Phòng không?

        Từ Hà Nội báo xuống:

        - Tên Sinh sẽ vào Hải Phòng nhưng thời gian chưa xác định. Nếu ta để hắn lọt qua, sẽ bị kỷ luật.

        Hùng nhìn anh em nghiêm sắc mặt.

        - Tôi nói để anh em biết, sau đợt công tác này nếu chúng ta không hoàn thành sẽ bị kỷ luật nặng. Để tránh sơ suất, tôi đề nghị từ giờ phút này thay nhau ra tận mép đường đứng quan sát. Một khi xe tên Sinh qua, báo hiệu để xe của chúng ta đuổi theo.

        Nhưng rồi căng mắt cho tới sáng, họ vẫn không thấy tên Sinh và Phương Thảo đi qua.

        5 giờ 30 phút. Tròi đã sáng rõ. Những chiếc xe ô tô, xe máy xe đạp cuối cùng đang rời khỏi Hải Phòng. Người, xe không được vào thành phố. Hùng nặng nề ngồi xuống chiếc ghế băng bám đầy bụi đất. Những giọt mồ hôi hai bên thái dương cứ to dần.

        - Thế là không còn hy vọng, phen này thì cả tổ ngồi viết kiểm điểm.

        - Nhưng hắn ta không qua đây thì sao?

        - Còn đường nào vào Hải Phòng nữa?

        Ở Hà Nội, ban chuyên án vẫn ngồi theo dõi bước đi của tên Sinh. Những ý kiến bàn cãi, bất bình, phỏng đoán xung quanh di động của tên Sinh lúc đầu sôi nổi sau giảm dần. Bây giờ mọi người nín lặng chờ đợi.

        - Mời trung tá nghe Hải Phòng báo cáo.

        Trung tá nghe máy xong thở dài.

        - Con mồi xổng rồi sao? - Thiếu tá Tường sốt sắng hỏi.

        - Tôi đã điện phải luôn luôn cảnh giác mà.

        Thấy không, anh em có nghe đâu. Đã đến giờ cấm xe cộ, người vào thành phố mà vẫn chưa thấy tên Sinh và Phương Thảo đi qua trạm gác. Bây giờ thì không còn nghi ngờ gì nữa, con mồi đã đánh hơi sự bại lộ của hắn, vì thế nó đã đề phòng.

        Trung tá bấm máy.

        - Hải Phòng báo cáo tiếp tục công việc theo dõi đêm qua.

        - Chúng tôi đã theo dõi sát. Từ 12 giờ đêm tới năm giờ ba mươi sáng có hai trăm linh bảy xe máy đèo người đi qua nhưng không phát hiện có xe chở Phương Thảo.

        - Còn từ sáng đến giờ?

        - Chúng tôi vẫn tiếp tục theo dõi, cũng không có.

        - Các anh có bảo đảm chắc không?

        - Tôi xin lấy danh dự và trách nhiệm bảo đảm với thủ trưởng, đúng như đã báo cáo.

[Giangtvx]

        Trung tá Nam bỏ máy đứng lên. Ông rút khăn lau những giọt mồ hôi đọng lại hai bên thái dương.

        - Thế là chúng ta lại bị mắc lừa tên Sinh -  trung tá bực bội - Thế nào rồi cũng bị cấp trên gọi lên “sửa gáy” đấy.

        Ngừng một lúc, trung tá nói tiếp: - Liên lạc, chỉ đạo trực tiếp với tất cả các trạm. Tin tức của các trạm từ Hà Nội đến Hải Dương vẫn báo cáo về đều đặn. Nhưng sau khi hắn gần tới Hải Phòng, chúng ta vội lạc quan, cho rằng tất yếu nó sẽ vào Hải Phòng, nên chỉ đón lõng, không theo sát, thế là hắn chuồn mất. Cho dù hắn trốn chạy phương nào, miễn là ở trên đất Việt Nam, trước sau chúng ta cũng tìm ra. Nhưng có điều đáng ngại hơn cả, tính mạng Phương Thảo sẽ ra sao? Lần trước, chúng bức tử Tô Quyên, ta chưa lần ra được chứng cứ buộc tội thủ phạm thì bây giờ Phương Thảo lại mất tích - trung tá phán đoán và nói - Biết đâu tên Sinh lại chẳng giết Phương Thảo như giết một đầu mối moi tin không còn tác dụng nữa, củng có thể sau buổi nói chuyện, tên Sinh thấy mình bị lộ đã thủ tiêu Phương Thảo. Nếu nghi vấn này trở thành sự thực thì chính tôi là người có tội.

        - Không. Nếu Thảo chết, chính tôi mới là người có lỗi lớn - thiếu tá Tường hỏi.

        - Xét cho cùng, bất cứ đề xuất của ai một khi lãnh đạo chấp thuận thì lúc đó lãnh đạo cũng phải chịu trách nhiệm - trung tá nặng nề đứng lên - Bây giờ chưa tới lúc chúng ta ngồi bàn tới việc liên đới tới cái chết của Phương Thảo mà đi vào việc chính, xác định tên Sinh tẩu thoát bằng đường nào.

        Thiếu tá Tường vẫn cho nhận định như trước.

        - Theo tôi, Phương Thảo không thể chết được, Nếu như tên Sinh giết Phương Thảo thì có khác gì nó đào hố chôn mình. Cơ hội tốt nhất hắn giết Phương Thảo là lúc nói chuyện ở giữa cánh đồng mà hắn không dám hành động thì không có cơ hội nào khác tốt hơn.

        - Không thiếu gì cơ hội tốt. Ví như xe đang chạy nó hất cô ta xuống mé đường hoặc cho xe chạy vào chỗ vắng, đánh bất ngờ rồi cho xe lao đi ngay.

        Trung tá Nam nhìn anh em bằng đôi mắt điềm tĩnh của nghề nghiệp.

        - Chúng ta cùng nhau đánh giá lại nhận định ban đầu. Và điều quan trọng hơn nữa, phải bàn ngay phương án tìm kiếm Phương Thảo.

        Mọi người đều im lặng. Họ hiểu im lặng vào lúc này là cách tốt nhất để nghĩ ra những ý kiến hay cho việc xét đoán việc tên Sinh mất tích.

        - Vì nghĩ tới tính mạng Phương Thảo nên ngay từ lúc đầu tôi không đồng ý để cô ta chấp nhận yêu cầu của tên Sinh. Nhưng rồi thấy đó là biện pháp tích cực hơn cả, tôi đã đồng ý và không ngờ rằng sự việc lại xấu đến mức như thế - giọng trung tá nhỏ và lạc dần - Chúng ta phải xuống Hải Phòng tìm kiếm Phương Thảo - ông nhìn về phía thiếu tá Tường - đồng chí thay tôi chỉ đạo công việc ở nhà - ông quay lại phía đại úy Dương - đồng chí điện cho Hải Phòng tung lực lượng chủ chốt vào việc truy tìm tên Sinh và tìm kiếm Phương Thảo. Chúng ta phải lo cho tính mạng của Phương Thảo hơn là rút ngắn thời gian vụ án.

        Trung tá Nam mở tủ lấy tài liệu, chuẩn bị bàn giao. Thiếu tá Tường nhìn đại úy Dương không nói, nhưng họ đều nghĩ không nên để trung tá đi vào lúc này. Công việc đòi hỏi trưởng ban chuyên án phải có mặt ở Hà Nội. Thiếu tá Tường mạnh dạn để xuất:

        - Lệnh của cấp trên chúng tôi xin chấp hành. Nhưng đồng chí là người chỉ huy vụ án, không nên đi Hái Phòng vào lúc này.

        Trung tá khép nhẹ cánh cửa, hỏi:

        - Tại sao?

        Chắc đồng chí biết. Nếu như các trạm báo cáo xin chỉ thị, đồng chí cho ý kiến giải quyết. Nếu lãnh đạo hỏi, đồng chí có thể trả lời.

        - Đồng chí thì sao?

        - Tôi cũng có thể làm được. Song không phải trưởng ban chuyên án, không nắm được đầy đủ diễn biến vụ án như đồng chí. Một khi không nắm được tổng thế thì làm sao có thể quyết đoán được công việc cụ thể.

        Trung tá im lặng một hồi lâu. Ông khép han cánh tủ rồi quay ra.

        - Nhưng công việc Hải Phòng cũng đòi hỏi tôi phải có mặt.

        - Hà Nội đòi hỏi đồng chí có mặt. Và điều cốt yếu, tôi không thể thay đồng chí làm tất cả các công việc ở Hà Nội được - thiếu tá Tường nhìn trung tá như muốn tranh thủ sự đồng tình - còn công việc ở Hải Phòng, tìm kiếm cô Phương Thảo, truy tìm tên Sinh lại là việc cụ thế thuộc tầm tay tôi.

        Trung tá Nam chau mày, đứng lặng một lúc, rồi mới nói:

        - Tôi đồng ý.

[Giangtvx]

       

4

        Trong lúc cơ quan an ninh Việt Nam đang mở chiến dịch truy nã tên Sinh, thì tại Hồng Kông, Mac Clao và Lâm Trí Mao họp bàn kế hoạch đến Hải Phòng nhận tài liệu B.3.

        Trong cuộc họp này, Lâm Trí Mao có trách nhiệm cung cấp tình hình điều tra cơ bản về Hải Phòng: dân số, phong tục tập quán, đường đi, chỉ thị cho Thúy Vân đến địa điểm hẹn gặp. Mác Clao trình bày kế hoạch liên lạc, nhận tài liệu. Sau khi Lâm Trí Mao thuyết trình, Mác Clao hỏi:

        - Chắc ngài sống ở Hải Phòng lâu nên mới nắm tình hình kỹ như vậy.

        Lâm Trí Mao cười.

        - Thời gian Việt Nam kháng chiến chống Pháp tôi có sống ở đó mấy năm. Thành phố ấy thật đẹp. Người dân Việt Nam gọi nó là thành phố “Hoa phượng đỏ”. Vì hàng năm, vào mùa hè, hoa phượng trùm đỏ cả thành phố. Ngài đến Hải Phòng vào dịp này chưa phải là giữa mùa hoa nhưng đã thấy nó nhuộm đỏ cả vùng trời. Phải xa Hải Phòng tôi thấy tiếc.

        - Đúng là một thành phố xa lại ở vùng Á Đông mà tôi mới chỉ thấy qua sách báo.

        - Tôi tin, khi ngài tới Hải Phòng, cảnh sắc sẽ đem lại cho ngài một cảm xúc mới lạ.

       

*

        Sau khi thống nhất kế hoạch nhận tài liệu B.3, Mác Clao bay đi Philippin tham gia vào phái đoàn của Mỹ đến Hải Phòng thực hiện nghị định thư mà hai nước đã kí kết. Theo nghị định thư đó, Hoa Kỳ sẽ tự rà phá thủy lôi mà họ đã thả ở bờ biển Việt Nam, đồng thời có trách nhiệm cung cấp và hướng dẫn cách sử dụng các phương tiện xác định vị trí thủy lôi, cách tháo vớt phá hủy thủy lôi đó để phía Việt Nam tự rà phá lấy.

        Phái đoàn Hoa Kỳ kéo đến Hải Phòng khá đông. Trưởng đoàn Hoa Kỳ là phó đô đốc Mác Cao-ly, tướng hai sao, chỉ huy lực lượng đặc nhiệm rà mìn số 8 - lực lượng này có 20 tàu chiến, 5.000 nhân viên, 50 trực thăng đóng ở Su- bích Philippin. Phụ tá cho Mác Cao-ly có đại tá Phlin phụ trách việc bàn giao khí tài rà phá thủy lôi trên đường sông: trung tá Crắc-xti-uốt, chuyên viên rà phá thủy lôi; thiếu tá Phin chuyên viên kỹ thuật. Tên trùm tình báo Mác Clao đóng vai thiếu tá Mác-bét, cố vấn chính trị cho trưởng đoàn. Và hàng trăm binh lính Mỹ cùng các phương đoàn của chúng.

        Máy bay chở phái đoàn Mỹ rời khỏi căn cứ quân sự Su-bích, lúc bấy giờ Mác Clao mới có thời gian nghỉ ngơi đôi chút. Và chỉ có lúc ấy hắn mới có thời gian nhớ lại những lời Lâm Trí Mao nói. Hải Phòng có những nét giống Sài Gòn, đều là thành phố gần biển, có cảng, có sông ngòi chảy qua. Phố Trung Quốc, Hải Phòng sầm uất chẳng kém Chợ Lớn. Chợ sắt Hải Phòng cũng tấp nập như chợ Bình Tây Sài Gòn. Và hắn hình dung phố Trung Quốc Hải Phòng với những ngôi nhà cổ, cấu trúc kiểu Trung Hoa thấp lè tè với những khung cửa sổ nhỏ hẹp phủ đầy bồ hóng. Còn các phố khác chỉ là đống gạch vụn, sau vụ máy bay B.52 Mỹ rải thảm cuối năm 1972 Hải Phòng đã trở thành thành phố chết, ngừng trệ mọi hoạt động.

        Trong đời hoạt động tình báo, Mác Clao ít có dịp đến thủ đô các nước cộng sản. Chỉ có một lần hắn được đến Mátxcơva, thủ đô Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết. Lần đó, hắn đến hỗ trợ cho một nhóm tình báo Mỹ ở Mátxcơva đánh cắp bí mật vũ khí tên lửa của Liên Xô. Vụ đó đã gây ra tai tiếng. Một loạt điệp viên Mỹ bị trục xuất khỏi Liên Xô. Lần này là lần thứ hai hắn đặt chân đến một nước cộng sản. Hắn tranh thủ đi tham quan thành phố mà đài tiếng nói Hoa Kỳ, đài BBC đã tuyên truyền là thành phố chết. Hắn la cà vào các cửa hiệu, tìm mua các loại sách báo làm tài liệu nghiên cứu. Và điều quan trọng hơn nữa, hắn kiểm tra lại con đường đến nơi nhận tài liệu B.3. Mác Clao dạo trên các đường phố, vườn hoa. Những chiếc ô tô bật đèn sáng chạy như mắc cửi. Người đi bộ trên hè phố rất vội vã. Một lần, Mác Clao thấy một đôi nam nữ ôm hôn nhau ở cạnh vườn hoa, trước nhà hát thành phố. Họ chẳng để ý đến người qua lại. Mác Clao tự hỏi: chiến tranh tàn phá ác liệt mà họ vẫn yêu đời như thế ư?

        Về tới khách sạn đã quá nửa đêm, Mác Clao mệt mỏi lắm mỏi leo lên được gác hai. Hắn trăn trở mãi không ngủ được, tính toán việc nhận tài liệu B.3 sao cho an toàn.

        Theo kế hoạch, Mác Clao sẽ có mặt tại cổng chính của cảng Hải Phòng hồi 17 giờ. Thế là 14 giờ hôm đó, hắn rời khách sạn. Bước ra khỏi khách sạn, hắn còn thấy khó chịu với thời tiết chuyển mùa ở vùng nhiệt đới. Hắn bước đi có vẻ uể oải, nhưng thực ra trong đầu làm việc rất căng thẳng. Hắn nhìn đồng hồ, sợ đến chỗ hẹn không đúng giờ, đó là điều nghiêm cấm trong hoạt động tình báo. Hắn rời khách sạn trước 3 tiếng đồng hồ để có thời gian “cắt đuôi”. Sau khi chắc chắn không có người theo dõi, Mác Clao mới đi ra phía cảng.

[Giangtvx]

        Cảng Hải Phòng những ngày giặc Mỹ ném bom đánh phá thường đông đặc vào khoảng 5 giờ chiều đến sáng hôm sau. Xe quân sự, xe vận tải của các bộ, các ngành đô về lấy hàng vào ban đêm rồi chạy ra khỏi thành phố trước lúc trời sáng. Sự sầm uất ban đêm mang về sự hối hả, khẩn trương thời chiến. Các ngọn đèn cao áp trong khu cảng hờ hững tỏa ánh sáng mờ ảo. 4 giờ 30 chiều, công nhân đi làm theo giờ hành chính chen chúc nhau đi ra. Công nhân, cán bộ làm đêm vội vàng đi vào. Dòng người ra vào chật đường làm ô tô không thể tăng nhanh tốc độ. Thúy Vân trong bộ đồ xanh công nhân bó khít người bước ra khỏi đám khói đen của ô tô. Thị mở tờ báo Nhân Dân xem lướt qua rồi gấp lại, bước tiếp. Nhiều công nhân trong lúc giao ca cũng chạy ra cổng cảng đứng tán gẫu cho thỏa lúc mệt mỏi. Thúy Vân vẫn xông xáo trong đám đông người và xe cộ để vượt lên phía trước. Mọi người để mặc cho thị chen lấn, xô đẩy.

        - Nào, dẹp cho đi, có chút việc gấp.

        Miệng nói, tay thị tách đám người đi trước mình. Mác Clao cũng cầm tờ báo Nhân Dân tiến về phía cảng. Tay hắn ta vung mạnh va phải tay Thúy Vân làm tờ báo Nhản Dân trên tay thị rơi xuống đất, những người đi gần đó cười, rủa thầm người khách nước ngoài vô ý. Thúy Vân tỏ thái độ bực tức, sừng sộ:

        - Mắt mù à?

        Mác Clao lịch sự cúi xuống nhặt tờ báo. Ngay lúc ấy có tiếng quát to:

        - Mác-bét, anh đã bị bắt!

        Mác Clao và Thúy Vân bị đưa vào phòng bảo vệ cảng lập biên bản và chuyên về trụ sở công an thành phố. Tại đây, trung tá Nam và hai cán bộ an ninh điều tra xét hỏi lần lượt tiến hành thẩm vấn từng người.

        Ngồi trước mặt trung tá Nam là Mác Clao, có thân hình khỏe mạnh, to lớn, đôi mắt xanh to. Nụ cười phớt đòi luôn nở trên khuôn mặt đầy ắp thịt. Con người hắn bộc lộc sự láu cá, sành sỏi của một tên tình báo già đời.

        Tuy biết mình đang ngồi ở cơ quan công an, hắn vẫn bình tĩnh và khăng khăng cho mình là người vô tội. Chính thái độ đó của hắn làm trung tá Nam cáu bực, song ông vẫn giữ thái độ bình thản, hỏi:

        - Họ và tên anh là gì?

        - Tên tôi mà Mác-bét.

        - Ngày tháng năm sinh, quê quán, quốc tịch?

        - Tôi sinh tại bang Tếch-dát, năm 1921, quốc tịch Mỹ.

        - Nghề nghiệp?

        - Cố vấn chính trị cho tướng Mác Cao-ly.

        - Những thứ anh mang theo người?

        - Chỉ có chiếc kính tôi đang đeo và tờ báo Nhân Dân mua ở quầy bán sách báo trước khách sạn tôi ở.

        - Hai tờ báo Nhân Dân này, tờ nào là của anh?

        Trung tá Nam đặt hai tờ báo lên bàn: tên Mác Clao chỉ vào tò báo có chữ ký của hắn ở góc bên trái. Chiếc máy quay phim tự động đặt ở góc phòng ghi lại cử chỉ đó của hắn. sắc mặt của hắn vẫn không hề thay đổi.

        - Tại sao anh biết tờ báo này là của anh?

        - Vì khi mua xong tôi có ký tên tôi “Mác-bét” ở góc phải.

        Trung tá Nam như vừa bước vào căn phòng làm nước đá. ông ngồi chết lặng, đáng kỷ luật mấy cán bộ cấp dưới quá non nớt nghiệp vụ bắt tên Mác Clao khi chưa có chứng cứ. Tờ báo của Thúy Vân mang theo có bản vi ảnh B.3. Còn tờ báo Nhân Dân hắn mang theo không có tài liệu gì. Theo ngày giờ, địa điểm quy định, chúng tạo ra tình huống vô ý chạm tay, cùng đánh rơi báo. Mác Clao cúi xuống nhặt báo trả lại cho Thúy Vân. Trong giây phút đó, hắn nhanh chóng đánh tráo, đưa cho Thúy Vân tờ báo của mình. Lẽ ra, để cho Mác Clao nhận xong tài liệu, bước đi xa ta mới tiến hành bắt với đầy đủ chứng cứ hoạt động gián điệp trên tay. Nhưng hai cán bộ của ta quá vội, phát lệnh bắt sớm, khi tài liệu chưa trao xong. Và bây giờ chữ kỹ của y ở góc tờ báo Nhân Dân lại trở thành chứng cứ minh oan cho kẻ có tội. Trung tá ngồi im lặng cố nén sự bực tức đang dâng lên trong đầu. Hai cán bộ của ông đã làm sự việc xảy ra trái ngược với dự định, đưa ông vào tình thế khó xử. Nếu tiếp tục chất vấn y về tội lấy cắp tài liệu B3 sẽ không có chứng cứ, gây thêm phức tạp cho sự việc. Ông cảm thấy máu đã dồn lên cả mặt, giải quyết như thế nào, bắt hay là thả. Ông ngồi im một lúc nữa. Phải rồi chuyên cái tội trước đây cho là thứ yếu thành tội chính. Ông nhìn thẳng mặt Mác Clao:

        - Anh còn nhớ nội dung qui chế đi lại ở Việt Nam cho phái đoàn Mỹ không?

        - Thưa ông, có.

        - Thế tạo sao hôm qua và hôm nay anh đi ra khỏi khách sạn mà không báo cáo?

        Bây giờ đến lượt Mác Clao lúng túng thực sự.

        - Anh biết đấy! Khu vực cảng Hải Phòng là khu vực cấm người nước ngoài tự do qua lại. Muốn vào khu vực này phải có giấy phép của Việt Nam, thế mà anh đã tự tiện đến không có ý kiến của chúng tôi. Đó là tội vi phạm chủ quyền nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa - trung tá nói mỗi lúc một to hơn - Vì vậy tôi thay mặt cơ quan có trách nhiệm của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa tuyên bố: Trục xuất Mác-bét ra khỏi nước Việt Nam.

        Mác Clao cho rằng số phận đã bạc đãi mình. Ở cơ quan tình báo trung ương Mỹ, mình có khả năng làm thay đổi sự việc, con người. Còn giờ dây đứng trước cơ quan an ninh Việt Nam, hắn trở thành phạm nhân và chỉ biết chấp hành lệnh. Hắn hối hận đã chọn chuyến công cán này. Tưởng rằng, sau chuyến sang thăm Việt Nam trở về hắn sẽ leo lên bậc thang danh vọng. Không ngờ...

        Hắn uể oải nhoài người về phía trước kí vào biên bản rồi nặng nề gieo người xuống ghế chờ trưởng đoàn Mác Cao-ly đến đón nhận.

[Giangtvx]

       

5

        Sau khi Mác Clao bị bắt, ta thông báo cho phía Hoa Kỳ biết hành vi phạm pháp của thành viên phái đoàn Mỹ. Mác Cao-ly đề nghị ta hoãn họp một thời gian để giải quyết vụ rắc rối này. Ý đồ của Mác Cao-ly là tìm cách gặp được Mác Clao để nhận tài liệu B.3 làm cơ sở cho phái đoàn Mỹ bước vào phòng họp. Hắn tin tưởng kỹ thuật hiện đại “vi ảnh” kia sẽ đánh lừa được nhà chức trách Việt Nam, cũng như đã từng tin tưởng phía Việt Nam không thể chế tạo được phương tiện rà phá thủy lôi “tinh khôn”, “hủy diệt”. Phía Việt Nam bác bỏ đề nghị của Mỹ. Vì thế cuộc họp giữa hai đoàn vẫn tiến hành ở sân bay Cát Bi (ngoại thành Hải Phòng) đúng quy định.

        Phiên họp đầu tiên tiến hành vào một ngày đầu mùa hè năm 1973. Hôm ấy trời khá đẹp. Mặt trời lên cao, tỏa ánh sáng màu vàng xuống muốn cành cây xanh và hoa lá.

        Đi đầu phái đoàn Mỹ là tướng hai sao Mác Cao-ly. Hắn có cái trán hói trông rất khó coi, đeo cặp kính gọng sừng dày cộp. Tiếp theo là đại tá Phlin, trung tá Crắc-xti-uốt, thiếu tá Phin và một loạt sĩ quan khác. Và có thể rút kinh nghiệm sau vụ Mác Clao, phái đoàn Mỹ từ trưởng đoàn đến thành viên đều đi rất thận trọng, theo đúng sự hướng dẫn của phía Việt Nam. Họ ngồi xuống dãy bàn dài. Lúc đó, phái đoàn của ta mới bước vào. Tiên sĩ Nguyễn Văn Hạnh trong bộ quân phục mang quân hàm thượng úy Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia thành viên trong đoàn. Anh ngồi đối diện tên trung tá Crắc-xti-uốt. Bên phải anh là Vụ trưởng Vụ Kỹ thuật Bộ Giao thông vận tải, người đã có mặt bên anh, động viên anh trong suốt quá trình nghiên cứu công trình. Bên trái anh là Phó chủ nhiệm khoa Vật lí hạt nhân trường Đại học Bách khoa Hà Nội, thành viên của B.3.

        Sau những lời chào hỏi xã giao thông thường, phiên họp đầu tiên bắt đầu vào lúc 9 giờ (GMT). Trưởng đoàn Hoa Kỳ đứng lên đọc một bài diễn văn đã được chuẩn bị. Lời văn và giọng điệu đầy vẻ hằn học, lạc hẳn với nội dung nghị định thư. Mác Cao-ly nói rằng:

        - Chiều hôm qua, phía Việt Nam đã bắt giữ thiếu tá Mác-bét, nhân viên đoàn Mỹ. Mác-bét là chuyên viên rà phá mìn của lực lượng đặc nhiệm rà phá mìn số 8. Thiếu Mác-bét, chúng tôi không thế hướng dẫn, bàn giao khí tài cho Việt Nam một cách đầy đủ được. Chúng tôi đề nghị phía Việt Nam thả ngay Mác-bét. Nếu không thả Mác-bét thì chính phủ Việt Nam là người cản trở việc thực hiện nghị định thư và phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi hậu quả...

        Phía phái đoàn Mỹ lộn xộn hẳn lên. Họ hài lòng với những điều mà trưởng đoàn vừa nói và nhìn về phía Việt Nam với thái độ thách thức. Nhiều thành viên phái đoàn Việt Nam lo cho trưởng đoàn của mình. Ngay sau khi Mác Cao-ly ngồi xuống, trưởng đoàn của ta đứng lên. Bằng một giọng cứng rắn, ông chất vấn phía Mỹ:

        - Nếu như phía Mỹ cam đoan Mác-bét là một chuyên viên kỹ thuật rà phá thủy lôi thuộc lực lượng đặc nhiệm rà phá bom mìn số 8 của hải quân Mỹ, thì hôm nay, tại phòng họp này, trưởng phái đoàn Mỹ phải làm giấy cam đoan. Sau đó, phía Việt Nam sẽ thả Mác-béc, tại phòng họp này, anh ta phải làm đúng chức năng của mình theo nghị định thư: hướng dẫn và bàn giao khí tài rà phá thủy lôi của Mỹ cho phía Việt Nam.

        Mác Cao-ly ngồi chết lặng, chưa biết quyết định thế nào. Mác-bét là một sĩ quan tình báo làm sao có thể thuyết trình được kỹ thuật rà phá thủy lôi. Trong tình thế khó xử, trưởng đoàn Mỹ nói một câu không chuẩn bị trước:

        - Nhưng Mác-bét chỉ là một cố vấn chính trị.

        Trương đoàn của ta cười mỉa mai, nói tiếp:

        - Theo nghị định thư mà hai nước đã kí kết tại Pa-ri, chúng tôi không yêu cầu cố vấn chính trị.

        Trương đoàn ta dõng dạc tuyên bố:

        - Nếu các ông chưa hiểu về Mác-bét, chúng tôi nói để các ông rõ. Mác-bét tên thật là Mác Clao, sinh năm 1921 tại bang Tếch-dát nước Mỹ. Trước đây Mác Clao làm việc khác, anh ta mới được tăng cường vào phái đoàn của Mỹ đến Hải Phòng. Ở Việt Nam, anh ta đã hai lần rời khách sạn không xin phép. Trầm trọng hơn nữa, 17 giờ chiều qua, anh ta đã đi vào khu vực cấm, vi phạm luật pháp nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, đã bị bắt quả tang. Vì vậy, tôi được uỷ quyền của nhà chức trách Việt Nam thông báo cho phía Mỹ biết: Trong vòng bốn mươi tám giờ, kể từ giờ phút này Mác Clao tức Mác-bét phải rời khỏi lãnh thổ Việt Nam.

        Trưởng đoàn Mỹ sa sầm sắc mặt. Các thành viên khác ngồi im không nói.

        Phiên họp đầu tiên kết thúc.

[Giangtvx]

       

*

        Sáng hôm sau, hai phái đoàn lại gặp nhau tại sân bay Cát Bi. Tiếp sau đó là bàn giao kỹ thuật. Thiếu tá Phin thuyết trình tính năng tác dụng các loại bom mìn của Mỹ và giới thiệu kỹ thuật rà phá. Vì không đánh cắp được B.3, thiếu tá Phin được lệnh moi hỏi tin tức trong quá trình thuyết trình khí tài. Hắn tỏ vẻ cảm thông muốn giúp ta rà phá thủy lôi thành công để giảm đi phần nào cái nhục của nước Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam.

        - Thú thực, bản thân tôi không tán thành với chính phủ Mỹ can thiệp vào Việt Nam. Tôi phản đối việc ném bom phong tỏa này. Nhưng việc làm của tôi chỉ là đội đá vá trời. Giờ đây có điều kiện giúp nhân dân Việt Nam, tôi sẽ hướng dẫn đầy đủ tính năng, tác dụng các loại thủy lôi và các phương tiện rà phá. Để giúp chúng tôi làm tốt việc này, đề nghị  các ngài cho chúng tôi một chiếc ngòi nổ của thủy lôi MK.42 và MK.52 cải tiến.

        Tiến sĩ Hạnh chau mày. Thằng cha này lại muốn moi mình đây. Là chủ đề tài, mình hiểu: để có ngòi nổ - bộ óc của quả thủy lôi đó, các nhà khoa học Việt Nam tham gia công trình B.3 đã mất bao ngày đêm mai phục mới tóm được tên “gián điệp câm” mang về khai thác. Nhiều anh em, đồng chí đã hi sinh cho sự nghiệp này. Giờ đây, đưa cho chúng ngòi nổ có khác nào báo cáo cho chúng biết là có phương tiện rà phá hiện đại hơn của Mỹ, không chỉ làm nổ mà còn “bắt sống” được thủy lôi.

        Tiến sĩ Hạnh cười nói:

        - Nước Mỹ sản xuất hàng loạt ngòi nổ, làm gì mà các ông chẳng có lấy một vài chiếc.

        Biết rằng thuyết phục ta là việc làm khó, y chuyển hướng:

        - Nếu không có ngòi nổ đó ở đây, xin các ông cho biết cần giới thiệu sâu phần nào, phần nào các ông đã biết để tôi giới thiệu cho thích hợp.

        Tiến sĩ Hạnh hiểu tên thiếu tá Phin đang muốn dò xem ta biết gì về các loại thủy lôi hiện đại này. Anh trả lời:

        - Đê nghị các ông cứ theo nghị định thư mà làm.

        Biết không thể nào thuyết phục được ta, phái đoàn Mỹ buộc phải thuyết trình kỹ thuật.

        Sáng 9 tháng 4 năm 1973, tại sông cầu Rào gần sân bay Cát Bi, phía Hoa Kỳ bàn giao cho ta khí tài rà phá mìn điều khiển từ xa và hướng dẫn kỹ thuật sử dụng. Phó đô đốc Mác Cao-ly, đại tá Phlin, trung tá Crắc-xti-nốt thiếu tá Phin đều có mặt. Khoảng 30 lính Mỹ, mặc quần đùi, may ô, đi giầy cao cổ lễ mễ khiêng từ bờ để xuống lòng sông một ống từ màu da cam dài tới 10 mét, nặng 450 ki-lô-gam, đường kính 254 cm, một chiếc ca nô vỏ nhựa trắng dài 4,3 mét, rộng 1,2 mét và một ống quay tạo tiếng động giả tiếng chân vịt tàu. Toàn bộ thiết bị đóng giả một con tàu. Thiết bị được điều khiển từ xa.

        Một tên sĩ quan đứng trên bờ ấn nút phát lệnh tiến, rẽ trái, rẽ phải, dừng... Chiếc ca nô chấp hành lệnh khá tốt.

        Tiến sĩ Hạnh cùng trưởng đoàn Việt Nam và các thành viên trong đoàn đứng trên bờ quan sát. Với con mắt kỹ thuật, tiến sĩ Hạnh nhận thấy mặt tạo dáng công nghiệp những thiết bị của Mỹ khá đẹp. Chiếc ca nô thon thả, trắng như sứ Hải Dương, ống từ màu da cam, in hình xuống mặt nước tạo thành cho hài hòa cảnh sắc, đẹp mắt. Nhưng thiết bị của Mỹ quá nặng và cồng kềnh so với thiết bị B.3 của ta.

        Tiến sĩ Hạnh hỏi thiếu tá Phin:

        - Thiết bị của các ông lùi được không?

        - Nó lùi, sẽ vướng vào mớ dây rợ, ống từ, ông phát âm thanh phía sau.

        - Nói tóm lại là nó không lùi được chứ gì?

        - Vâng, chúng tôi thiết kế không cho nó lùi.

        - Các ông chủ định thiết kế như thế hay chưa thiết kế được? Hai vấn đề khác nhau đấy!

        Tên thiếu tá Phin choáng váng. Hắn là người sử dụng chứ có chế tạo con tàu đâu. Trước hôm lên đường cấp trên của hắn đã dặn phải trả lời như thế để giấu cái dốt của họ. Nhưng trong hội nghị này, hắn ta phải đứng mũi chịu sào, giơ đầu chịu báng. Hắn ta ngượng đỏ mặt, tức đến mức run lên, quay lại nói:

        - Cái đó thì do các nhà khoa học Mỹ trả lời các ông.

        Tiến sĩ Hạnh nhìn thẳng mặt tên thiếu tá:

        - Xin hỏi thêm. Nếu nó bị mắc cạn làm sao có thể lôi nói vào bờ trong khi vùng quanh quanh còn bom mìn chưa nổ?

        Bị hỏi dồn, tên thiếu tá Phin đỏ bầm mặt, ngoảnh đi nơi khác, tiến sĩ Hạnh tiếp tục tấn công:

        - Thiết bị cồng kềnh như thế này tiến vào lòng sông hẹp và đoạn uốn khúc nó có lượn được không?

        Tên thiếu tá Phin đành thừa nhận:

        - Nó chỉ có vài hạn chế nhỏ nhưng vào loại hiện đại bậc nhất thế giới.

        - Nhưng lại kém hiệu quả ở Việt Nam.

        - Vâng. Thưa ông, vì những người chế tạo ra nó chưa hiểu hết thực tế sông ngòi Việt Nam.

        - Không phải chỉ ở sông ngòi đâu - đồng chí trưởng đoàn của ta mỉm cười - và cả ở mặt biển. Đã là biển, thì dù biển ở Việt Nam hay nước Mỹ cũng đều có nước cả chứ?

[Giangtvx]

        Trớ trêu thay chiếc ca nô của Mỹ bỗng nhiên không chấp hành lệnh nữa. Nó lững lờ trôi theo dòng chảy. Cuộc bàn giao giữa hai đoàn bị đình lại để phía Mỹ kéo chiếc ca nô trở về.

        Nhìn các phương tiện rà phá thủy lôi của Mỹ, trưởng đoàn của ta nói nhỏ với Hạnh:

        - “Con tàu” B.3 của ta gọn, nhẹ và hiện đại hơn của Mỹ rất nhiều.

        Cho đến lúc đó, tiến sĩ Hạnh mới thực sự cho rằng “con tàu” B.3 do anh chế tạo ưu việt hơn con tàu của Mỹ. Tuy vậy, anh vẫn không bộc lộ niềm vui ấy trên khuôn mặt.

        Sau khi kết thúc việc hướng dẫn kỹ thuật và bàn giao khí tài, phái đoàn Mỹ lên máy bay trở về căn cứ quân sự Su-bích, Philippin. Đoàn Việt Nam trở về Hà Nội. Riêng tiến sĩ Hạnh ở lại Hải Phòng. Anh đến thăm ông già Tường. Anh nghĩ, nếu như không có ông già Tường bắt tên “gián điệp câm” để anh khai thác, anh cũng khó lòng chế tạo hoàn chỉnh “con tàu” B.3. Chiến công anh có được nhờ một phần công lao của ông già vùng biển này. Bây giờ mọi việc đã êm đẹp, biển không còn thủy lôi, bạn bè trong nước, quốc tê đi lại thông thương, anh nhớ đến già Tường, tìm đến cảm ơn ông. Nhưng đêm đó anh không sao ngủ được. Anh cố nhắm mắt, tìm sự thanh thản sau một thời gian làm việc càng thẳng. Anh không ngủ được một phần vì do sóng biển đang nối đuôi nhau xô đẩy ầm ầm, một phần nhỏ tới Việt Hoa và người vợ xấu số. Người anh tự dưng nôn nao, có lúc nóng rực lên. Anh đi ra bãi biển, đi dọc theo mép nước mà có lần anh đã đi cùng Phương Thảo. Bỗng anh nhớ Phương Thảo, tưởng như có Phương Thảo cùng đi...

        Sau khi bị bắt, Thúy Vân được đưa đến trụ sở công an thành phố. Thị vẫn đinh ninh rằng mình sẽ bị khóa tay và tổng vào nhà giam. Nhưng không... thị không bị khoá tay mà còn được ở trong căn phòng khá tươm tất. Có giường, chiếu, chăn, màn, ấm chén... Khi cánh cửa khép lại, thị cảm thấy toàn thân rã rời. Thị đứng lặng như phỗng trong ánh sáng điện và bóng chiều chạng vạng. Thị thấy đau khổ. Nhưng biết làm sao được. Thị mở mắt nhìn lên trần nhà. Thị cứ nhìn như thế để trốn tránh một điều gì ghê sợ hơn cả bóng đêm nặng nề mung lung và bí hiểm... Thị cứ nằm như thế và nhớ lại tất cả những gì đã xảy ra... những gì đã dẫn thị trở thành một điệp viên.

        Hình như tất cả bắt đầu từ cái ngày thị về Trung Quổc thăm họ hàng. Hồi ấy thị đang học tại trường trung học Hoa Kiều, Hải Phòng. Nghe bố nói, thị bỏ học về Bắc Hải thăm người chú. Chú thị, ông Lâm Trí Mao từ Hồng Kông cũng về thăm quê.

        Lâm Trí Mao sinh ra và lớn lên giữa khu cảng sầm uất và đã tham gia quân giải phóng. Trong cuộc trường chinh từ Giang Tây lên Diên An, không chịu được gian khổ, Lâm Trí Mao đào ngũ chạy theo Tưởng Giới Thạch. Năm 1949, Trung Quốc giải phóng, Lâm Trí Mao theo Tưởng Giới Thach chạy ra Đài Loan làm cho cơ quan tình báo Trung Hoa Dân Quốc. Nhiệm vụ của y là giúp Cục tình báo trung ương Mỹ tuyển chọn huấn luyện điệp viên người Hoa tung trở lại lục địa hoạt động.

        Đầu năm 1965, cuộc chiến tranh Việt Nam diễn ra với quy mô lớn, Cục tình báo trung ương Mỹ thương lượng với cơ quan tình báo Trung Hoa Dân Quốc chuyển hẳn Lâm Trí Mao sang làm việc cho CIA. Từ đó, Lâm Trí Mao chuyên tâm lo việc tuyển chọn, đào tạo điệp viên người Hoa đang sinh sống ở Việt Nam để làm việc cho CIA. Lần này y từ Hồng Kông về Bắc Hải gặp anh trai và Thúy Vân là theo kế hoạch CIA đã sắp đặt. Sau những ngày tha hương gặp lại nhau, họ thực sự vui mừng, kể đủ chuyện.

        - Cháu hãy kể tình hình Việt Nam cho chú nghe đi.

        Lâm Trí Mao hỏi tất cả mọi điều:

        - Cháu ở bên đó có được người Việt Nam giúp không? Cháu hiểu như thế nào về đường lối của Việt Nam đối với Trung Quốc? Họ thân với Trung Quốc hay thân với Liên Xô?

        - Dạ, cháu là học sinh, nên hiếu vấn đề đó còn ít lắm.

        - Không sao. Miễn là cháu để tâm tới. Một người Hoa chân chính, dù sống ở đâu cũng phải nhớ về đất nước Trung Hoa, cũng phải có nhận xét về chính sách, thái độ của nước đó đối với mình?...

        Thế rồi, Lâm Trí Mao đã đưa thị đi tham quan gần khắp Quảng Tây. Lên núi Phục Ba nhìn cảnh thị xã Quê Lâm bên dòng sông Ly; Ngồi thuyền đi dọc sông Liễu, thăm khu công nghiệp Liễu Châu, khu công nghiệp lớn và quan trọng nhất vùng tự trị; Đứng trên ban công tầng thượng khách sạn Bắc Hải bên bờ vịnh Bắc Bộ nhìn toàn cảnh Bắc Hải... Đi đâu, Lâm Trí Mao cũng đi cùng hỏi chuyện.

        - Cháu hiểu như thế nào về một nước Việt Nam bị Mỹ chiếm đóng - người thanh niên đi thêm vài bước nữa nói tiếp - Nếu Việt Nam bị Mỹ thôn tính sẽ ảnh hưởng tới Trung Quốc. Ta phải ủng hộ Việt Nam đế họ cầm cự được với Mỹ. Nhưng nhớ rằng không bao giờ để cho Việt Nam thống nhất... Đã là người Hoa chân chính phải hiểu rõ điều này.

[Giangtvx]

        Lâm Trí Mao càng tỏ ra quan tâm đến thị, kể cả công ăn việc làm, giới thiệu thị với ông N. đang làm việc tại một cơ quan ở Hà Nội. Ông N. đã nhận thị làm cộng tác viên của một tờ báo.

        Một thời gian sau, ông N. kéo thị lên Hà Nội làm báo. Từ đó, thị thực sự bước vào cuộc đời hoạt động gián điệp. Và hình như mọi việc đã được xếp đặt từ trước. Làm báo được một thời gian thì ông N. tới gặp, thu nhận thị vào cơ quan tình báo Mỹ. Từ đó, ông N. trực tiếp huấn luyện nghiệp vụ tình báo và chỉ đạo thị dùng đặc quyền nhà báo xâm nhập vào các trường đại học thu thập tin tức về tiến bộ của khoa học Việt Nam. Ông ta lệnh cho thị tìm hiểu, làm quen với Tô Quyên, vợ tiến sĩ Hạnh. Cho đến khi Tô Quyên chết, thị được lệnh về Hải Phòng, chờ chỉ thị mới. Một hôm, có người lạ mặt đến nhà và đem theo thư của ông N. Sau khi dùng thuốc hóa học kí hiệu M.5 (cũng do ông N. giao cho) quét lên lá thư, thị đọc được toàn bộ bản chỉ thị mới viết bằng mực hóa học. Theo nội dung chỉ thị đó, thị sẽ nhận tài liệu B.3 và trao cho một người Mỹ ở gần công cảng. Thế là thị bị công an Việt Nam bắt đưa về đây với tài liệu hoạt động tình báo.

        Thị Vân vẫn nhìn lên trần nhà và nhận thấy cuộc đời thị đã đến lúc sụp đổ hoàn toàn...

        Đêm đầu tiên đã trôi qua, lại một ngày nữa thị vẫn không bị công an gọi đi xét hỏi. Hay là họ không phát hiện ra tờ báo Nhân Dân có tài liệu vi ảnh B.3 - thị Vân nghĩ như thế và trong giây phút, thị thấy có hy vọng - có lẽ mình quá vội bi quan, lo lắng đấy. Cứ bình tĩnh nào. Mạo hiểm, bình tĩnh, sáng suốt vốn là đặc thù của một người làm công tác tình báo mà - thị Vân suy nghĩ và cố nhủ mình phải ngủ đi cho khỏe để chuẩn bị đổi phó với những cuộc thẩm vân của cơ quan an ninh Việt Nam. Bỗng có tiếng chìa khóa tra vào ổ khoá cửa làm thị có cảm giác lạnh giá.

        - Mời ra!

        Người cảnh sát mang quân hàm thượng sĩ áp giải thị đến một căn phòng sang trọng hơn, có hai người đang ngồi bên chiếc bàn gỗ phía trên đặt một tấm kính.

        - Mời cô ngồi.

        Người đứng tuổi mặc chiếc áo bộ đội đã bạc màu, chỉ tay vào chiếc ghế ở góc đổi diện. Thị ngồi xuống chiếc ghế có bốn chân bắt vít xuống sàn, dành riêng cho phạm nhân.

        - Từ hôm qua đến nay cô ăn uống thế nào?

        - Cám ơn ông, tôi ăn uống không được nhiều.

        - Do cô không thích ăn hay do nhà bếp chúng tôi nấu kém?

        - Dạ. Do tôi nghĩ về việc mình bị bắt quá nhiều.

        Người cán bộ an ninh điều tra xét hỏi động viên:

        - Cô nên ăn cho khỏe. Đời còn dài, ăn nhiều mới có thể sống lâu được.

        Thấy cán bộ ta thăm hỏi ân cần, thị Vân bớt sợ, thần kinh đỡ căng thẳng hơn. Rồi thị Vân lại tự hỏi, tại sao mình là một phạm nhân mà công an Việt Nam lại cho ăn ở đàng hoàng, nói chuyện có vẻ từ tốn, lịch sự như thế? Thị chưa kịp lý giải điều này thì đã bị câu hỏi của thiếu tá Tường cắt ngang.

        - Cô sống ở Hải Phòng, có nhớ năm ngoái (1972) Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng mở phiên tòa xét xử hai bố con Âu Trạch Niên, Âu Cần Tiên làm tay sai cho cơ quan tình báo Mỹ và Đài Loan không?

        - Dạ, có biết. Tôi và Âu Cần Tiên là bạn thân từ khi còn học ở trường trung học Hoa Kiều Hải Phòng.

        - Tôi nói để cô biết. Âu Cần Tiên là con Âu Trạch Niên. Cả gia đình cô ta đã được cơ quan tình báo trung ương Mỹ và Đài Bắc sử dụng để thu thập tin tức vận chuyển hàng hóa của nước Việt Nam qua đường cảng Hải Phòng. Họ đã bị công an Việt Nam bắt quả tang. Trước cơ quan luật pháp, mẹ Au Cân Tiên đã thực thà khai báo tội lỗi nên tòa án chỉ tuyên bố phạt hai năm án treo. Còn bố thị Tiên ngoan cố đã bị phạt 20 năm tù giam. Thế đấy. Những người có tội dù cho tội làm gián điệp như gia đình Âu Cần Tiên, nếu thành thực khai báo cũng sẽ được giảm tội. Khai báo quanh co sẽ bị xử thêm tội gây khó khăn cho cơ quan điều tra khi làm nhiệm vụ.

        Thúy Vân ngồi im nhìn xuống đất.

        - Bây giờ cô có trách nhiệm trả lời đầy đủ những câu hỏi của chúng tôi. Câu hỏi nào chưa rõ, cô được phép hỏi lại.

        Sau khi làm các thủ tục hành chính, thiếu tá Tường hỏi:

        - Họ và tên?

        - Lâm Thúy Vân.

        - Ngày tháng năm sinh, quê quán, trú quán?

        - Tôi sinh năm 1942, tại cảng Bắc Hải, Quảng Tây, Trung Quốc. Trú quán tại phố Trung Quốc Hải Phòng.

        - Cô sang Việt Nam năm nào?

        - Năm 1943, cùng với gia đình.

        - Cô hãy nói trường hợp được tuyển dụng vào làm phóng viên báo.

[Giangtvx]

        Thúy Vân cúi nhìn xuống đất thở dài nặng nề.

        - Như các ông đã biết. Tôi được các ông cấp giấy phép về thăm chú tôi ở bên Trung Quốc. Và chính cái ngày chết tiệt ấy, tôi bắt đầu bước vào cuộc đời làm chính trị. Chú tôi viết thư giới thiệu tôi với ông N. ở Hà Nội. Và cũng từ ngày ấy, tôi thực sự hoạt động theo sự chỉ đạo của ông ta.

        Thiếu tá Tường đặt chén nước trước mặt thị Vân, nói:

        - Cô uống nước đi rồi khai tiếp. Cô hãy nhớ lại mọi việc từ lúc chúng tuyển dụng cô vào làm báo cho tới khi bị bắt.

        Thiếu tá mở cặp lấy ra 8 bức ảnh phóng to vi ảnh tài liệu B.3. Nhìn tài liệu do chính tay mình thu nhỏ từ phim của Sinh chụp, thị Vân càng hoảng. Nếu họ đã biết được vi ảnh thì chắc chắn những việc khác họ cũng biết, khó lòng mà giấu được. Thị Vân vẫn chưa hết bàng hoàng và suy nghĩ căng thẳng có nên khai hết hay cứ khai những điều họ đã biết. Nhưng điểm nào công an đã biết? - Thị tự hỏi mình như thế. Cuối cùng thị quyết định vừa khai vừa thăm dò.

        - Thưa các ông, từ Trung Quốc trở về, tôi đến ngay trụ sở báo. Tôi còn nhớ, lần ấy N. bước vào cười nói cởi mở: “Tôi rất hân hạnh được tiếp cháu của Lâm tiên sinh - Dừng một lúc như nghĩ điều gì, ông ta nói tiếp - Gần đây Mỹ ném bom phong tỏa bờ biển, sông ngòi Việt Nam. Để chống lại phong tỏa, tiến sĩ Nguyễn Văn Hạnh đang nghiên cứu công trình B.3, nhiệm vụ của chúng ta là phải lấy cắp bản thiết kế công trình này cung cấp cho Mỹ. Làm công việc này thật khó, nhưng ta có khả năng làm được. Cô biết đấy, Tô Quyên vợ tiến sĩ có dây mơ rễ má với Trung Quốc. Nhiệm vụ của cô là làm quen với cô ta. Đặc quyền của nhà báo sẽ giúp cho cô làm tốt việc này”.

        Thị Vân lại ngồi im. Thiếu tá Tường chú ý quan sát thay đổi sắc mặt của phạm nhân. Thị Vân suy nghĩ hồi lâu rồi kể toàn bộ quá trình được tên N. huấn luyện cách làm quen, moi tin Tô Quyên  nhưng lẩn tránh việc N khống chế Tô Quyên . Thiếu tá Tường hỏi thẳng:

        - Cô gặp Tô Quyên và ông N. để làm gì?

        Như thế là họ đã biết tất cả mọi chuyện rồi -  thị Vân suy nghĩ. Nhưng bản chất những tên làm tay sai cho đế quốc chẳng bao giờ cam chịu khai ngay một lúc, mà chỉ khai nhỏ giọt.

        - Dạ thưa ông. Lần thứ nhất thăm hỏi. Lần thứ hai để nhận nhiệm vụ. Lần thứ ba gặp để ông N. chuyển lời cảnh cáo thái độ không làm việc của Tô Quyên. Lần thứ sáu...

        Bàn tay thị Vân bắt đầu run run, giọng ấp úng:

        - Họ bắt cô ta phải chết chứ gì?

        - Dạ đúng như thế, song không hoàn toàn như vậy. Chính sau vụ này tôi không được làm báo nữa.

        - Vì sao cô lại bỏ nghề làm báo?

        - Thưa ông, ông N. yêu cầu tôi trở lại Hải Phòng. Từ đó, họ giao công việc giết Tô Quyên cho người khác.

        - Cô có quen Sinh không?

        - Dạ, tiếp xúc một vài lần nhưng không nói chuyện nhiều nên hiểu rất ít, thậm chí tôi cũng không biết anh ta làm việc ở đâu nữa.

        - Thế tại sao tên Sinh lại có thể trao cho cô tài liệu B.3 - hỏi câu này thiếu tá Tường chưa có bằng chứng cụ thể mà chỉ phán đoán, kết luận qua việc tên Sinh chụp tài liệu B.3. Thiếu tá nhìn thẳng vào mặt thị Vân. Thị tỏ ra hoang mang và có vẻ sợ sệt hơn lúc mới vào, ý chí tỏ ra rã rời, thuần phục và ngoan ngoãn.

        - Dạ theo quy định, đêm đó tôi thức đợi Sinh. Khoảng 3 giờ sáng, Sinh cho xe chạy dọc phố Trung Quốc. Thấy tôi, anh ta vứt cho một túi nhỏ đựng phim chụp tài liệu B.3 rồi cứ tiếp tục đi, không hề nhìn lại. Nhận được phim đó, tôi tráng và làm vi ảnh đợi ngày trao cho một người nước ngoài.

        - Ai chỉ thị cho cô làm việc này?

        - Dạ, vẫn ông N.

        - Cô có biết tên người nước ngoài kia làm gì, ở đâu không?

        - Tôi đoán là thủy thủ nước nào đó mới lên bờ.

        Thiếu tá Tường nhìn thẳng vào mặt thị Vân.

        - Tôi nói cho cô biết, đó là tên chỉ huy của cơ quan tình báo Mỹ. Cô cũng nên hiểu rằng, họ sử dụng cô nhưng không bao giờ tin. Cô chỉ được phép hành động như một cái máy không hơn không kém...

        Thiếu tá Tường nói như giảng giải, giọng mỗi lúc một cao hơn. Ánh sáng dịu đầu hè chiếu qua ô cửa. Thị Vân chớp mắt, càng nghe thiếu tá Tường giải thích thị càng thấy mình bị tên N. lừa dối. Thị ngồi im, mặc cho hàm răng trên cắn vào môi dưới đến bầm tím. Hai hàng nước mắt làn xuống gò má. Thị Vân đứng lên trong tâm trạng vô cùng căng thẳng và rệu rã. Lần đầu tiên thị mới ý thức được rằng mình tin và làm theo ông N. một cách quá ngu xuẩn. Thị nặng nhọc bước vào gian phòng chưa phải là nhà giam mà thấy nó nặng nề lạnh lùng đến ghê sợ. Thị nằm vật xuống giường và đau khổ về sự mù quáng của mình. Thị hối hận đã nghe theo ông N. để bị bắt. Thị lại nhìn trân trân lên trần nhà và tưởng như trên đó là sức nặng của cả trái đất đang giáng xuống đầu. Thị cảm thấy đầu óc ngả nghiêng, chao đảo...