Le rendez-vous manqué Charton-Le Page - Chiến dịch Biên giới 1950
banzua:
Trích dẫn từ: banzua trong 29 Tháng Ba, 2009, 06:20:13 pm
Đêm 2-3 tháng 10, binh đoàn Le Page.
...
Ở Na kéo, tiểu đoàn 11 Ta-bo đã chịu pháo kích cả đêm với cả pháo 75 ly, theo lời kể của thiếu tá Delcros nhưng không có thiệt hại nào. Khi đơn vị chiếm lĩnh vị trí 2 ngày trước đó, họ đã tìm được rất nhiều chiến hào đã được đào trước đó của tiểu đoàn 8 Ta-bo hồi tháng 5 và của tiểu đoàn VM đóng ở đay trong cuộc tấn công Đông Khê lần thứ 2.
Vào 6 giờ 30, 2 đại đội của Ta-bo 11 chịu nhiều đợt tấn công và cận chiến dữ dội do 2 tiểu đoàn VM, tiểu đoàn 80 và 84 trung đoàn 36 theo tài liệu phía Việt Nam.
Pháo 3pdr7 từ vị trí của nó nằm ở phía bên kia dốc núi không thể chi viện được. Đến sáng, không quân đến tiếp viện nhưng lại bắn nhầm vào vị trí lính Bắc Phi do nhầm màu xanh quân phục của họ với màu quân phục Việt Minh. Kết quả của đêm đó: tiểu đoàn 11 có 17 người chết và 35 bị thương.
Ngày 3/10, binh đoàn le Page.
...
Vào 8 giờ sáng, tiểu đoàn 11 ở Na Kéo đang gặp kho khăn, phải nhờ tiểu đoàn 1 dù lê dương cứu đỡ. Vào 11 giờ, trận đánh ở đây lắng xuống.
...
Vào 16 giờ, trận đánh ở Na Kéo bắt đầu lại. Le Page ở điểm cao 765 cách đó 4km, theo dõi tình hình với rất nhiều lo âu. Vào cuối buổi chiều, Delcros cho biết rằng tiểu đoàn ông ta sắp bị tran ngập, quân VM đã chiếm được các đỉnh cao xung quanh Na Kéo. Ông ta muốn đưa thương binh về Lung Phai để các đơn vị đồn trú ở đây đưa họ về Thất Khê.
Vào 20 giờ, điện của Constans: “Các đơn vị ở Na Kéo không được rút lui quá Lung Phai, tôi đã mất liên lạc với binh đoàn Sác-tông mà tôi đã ra lệnh rời Nậm Nang để đi về Quảng Liệt. Các ông phải bằng mọi cách bắt lien lạc với họ! Sác-tông phải có mặt ở Lung Phai ngày mồng 4”
Đêm 3-4/10,Tiểu binh đoàn Delcros:
Bao gồm 2 đại đội bắc phi của Ta-bo 11 và tiểu đoàn dù lê dương đang làm màn trước Đông Khê. Các đơn vị này sẽ bị đánh bật khỏi Na Kéo. Bỏ lại những tử sỹ, họ định hành quân với thương binh về Lũng Phai cách đó 7km. Phía Việt Minh, d89e36 được đưa vào thay thế 2 tiểu đoàn của e36 nhưng lúc này lính Pháp đã rời bỏ vị trí.
Đây là lần đầu tiên từ thế chiến thứ 2 mà lính lê dương phải bỏ lại xác của đồng đội, điều đó chứng tỏ tình huống rất gay go.
Trong đêm, lính bắc phi đi trước, rồi đến tiểu đoàn dù lê dương và thương binh. Viên bác sỹ tiểu đoàn Pedoussant phải đối phó với rất nhiều ca nặng, một người lính lê dương bị bắn thủng ngực, anh ta chỉ được Pedoussant bịt 2 lỗ vào và ra của viên đạn bằng băng để tranh ngạt thở, 1 mũi tiêm Móoc-phin và sau đó gửi về đơn vị chiến đấu. Pedoussant muốn chữa trị cho tất cả thương binh nhưng 1 viên đại đội trưởng lê dương đã nóng nẩy ngăn cản. Một sỹ quan chỉ huy lê dương mất bình tĩnh là một điềm xấu, 3 ngày sau anh ta sẽ tử trận như tất cả các đại đội trưởng của tiểu đoàn dù.
Trận đánh mà bọn tây gọi là trận Nà Kéo.
banzua:
Tiêu diệt
Đêm 6-7 tháng 10 năm 1950, binh đoàn Le Page,
Tiểu đoàn dù lê dương số 1 chuẩn bị xung kích trong đêm tối, cuộc chuẩn bị đã bị chậm lại do phải tập trung những lính lê dương rải rác khắp nơi trong long chảo để đối phó với những cuộc tấn công của VM. Trong thời gian chờ đợi, rất nhiều người đã ngủ thiếp đi sau nhiều ngày căng thẳng và mệt mỏi. Như trường hợp bác sỹ Pedoussant, ông ta chỉ bị đánh thức do tiếng ồn của trận đánh. Theo Delcros, cuộc tập hợp các đơn vị dù lê dương và bắc phi chỉ kết thúc vào cuối đêm và cuộc tấn công phá vòng vây nhằm vào vị trí “hẻm núi” và “nguồn nước” chỉ được bắt đầu vào 5 giờ sáng.
Đơn vị đi đầu trong cuộc xung phong ban đêm đầy kịch tính này là trung đội của trung úy Chauvet, liền sau đó là đại đội 2 của đại úy Bouyssou rồi tiểu đội sinh viên sỹ quan của trung úy Faulques. Ở bên phải, phía bãi đá phía nam là đại đội 3 của đại úy De Saint Etienne. Bên trái, phía bắc là đại đội 1 của đại úy Garrigue cùng với đại đội chỉ huy của đại úy De Borde. Tất cả có khoảng hơn 350 lính dù lê dương còn lại sau những trận đánh trước dó.
Trong 1 cuộc xung phung được nhiều nhân chứng xem là ghê rợn nhất trong lịch sử chiến tranh Đông Dương,với tiếng nổ liên hồi của lựu đạn và cối, súng tự động của Việt Minh đã gặt những người lính dù lê dương như gặt lúa. Chỉ trong vòng chưa đầy 1 giờ, cả tiểu đoàn đã bị tiêu diệt, tất cả các chỉ huy đại đội đều đã tử trận, đa số các trung đội trưởng đều đã bị chết hoặc bị thương. Vượt qua những xác lính dù lê dương, tiểu đội sinh viên sỹ quan của trung úy Faulques đã đến được cách “nguồn suối” chỉ còn vài chục mét trước khi bị tiêu diệt, trung úy Faulques bị trúng 3 viên đạn vẫn cố gắng cùng với những thương binh lê dương cuối cùng lết về phía mục tiêu để bị bắn hạ hết người này đến người khác, trong những giây phút dài dằng dặc đó, không một người rên la lên 1 tiếng.
Trung úy Stien, chỉ huy phòng nhì của tiểu đoàn, cùng nhóm Pác-ti-dăng, vượt qua được vách đá để xuống thung lũng trước khi bị tiêu diệt ở đây.
Trong thời gian trận đánh, những người lính bắc phi đang ở các vị trí phòng ngự trong lòng chảo đều đổ xô về phía lối thoát duy nhất làm tắc nghẽn cả con đường đi về phía “hẻm núi”. Vào khoảng 6 giờ 30 sáng, những sỹ quan của tiểu đoàn Ta-bo số 1 bắt đầu cho hát bài hát “La Shahada”, bài thánh ca truyền thống của các chiến binh A-rập. Nó bắt đầu bằng: “Đức Allah là vị chúa tể duy nhất của ta và ngài Ma-ho-mét là đấng tiên tri của Người…”. Được cổ vũ bởi lời hát, những người lính hồi giáo ào lên phía trước, những làn sóng người đầu tiên bị gặt đổ trước những họng súng máy VM, nhưng những người đi sau đã tràn ngập qua các ổ phòng ngự này. Một số người lính bắc phi, trong cơn say máu đã bắn vào tất cả các mục tiêu di động phía trước cho dù nó là Việt Minh hay là những người lính lê dương còn sống sót. Một viên trung úy Bắc Phi đến trước hẻm núi, hỏi đại úy Jean-Pierre: “Chúng tôi phải đi về hướng nào?” và được Jean-Pierre trả lời: “các anh cứ việc đi theo những xác chết của lính lê dương”.
Những người lính Bắc Phi đã đến được vị trí “nguồn nước”, nhưng ở đây họ vẫn còn phải vượt 1 vách đá để xuống vùng thung lũng, nơi binh đoàn Charton đang đợi, trong khi đó những khẩu súng máy VM ở các điểm cao xung quanh vẫn không ngớt rải đạn vào họ.
Những thương binh của binh đoàn được để trong lòng chảo cùng với các bác sỹ tình nguyện ở lại:
- Đại úy bác sỹ Enjalbert của tiểu đoàn 1 Ta-bo
- Đại úy bác sỹ Levy của tiểu đoàn 11 Ta-bo
- Đại úy bác sỹ Pedoussant của tiểu đoàn dù lê dương số 1, ông ta cũng bị thương vào thời điểm đầu của trận xung phong khi 1 viên đạn cối nổ ngay trước mặt ông ta.
Còn đại úy bác sỹ Rouviere của trung đoàn 8 bộ binh bắc phi, lần cuối cùng người ta thấy ông ta là ở gần vách đá vôi xuống thung lũng với nhiều vết thương ở tay và ở đùi, ông ta đã xin mọi người để lại cho ông ta 1 khẩu súng lục…
Đêm 6-7 tháng 10, binh đoàn Charton
Quân Việt Minh tiếp tục đè mạnh lên cao điểm 590 của tiểu đoàn 3 lê dương. Phía tây, Charton thấy nhiều đơn vị vũ trang đang di chuyển trong ánh đuốc, có lẽ đây là tiểu đoàn 23 trung đoàn 88. Trong khi đó hang ngàn bộ đội VM khác đang âm thầm tiến về hướng của ông ta.
Một điểm đáng lo lắng khác là tình hình của binh đoàn Le Page, với hang trăm thương binh mà đáng lẽ phải là đơn vị đi giải cứu cho binh đoàn của ông ta.
Vào 5 giờ sáng, tiếng âm vang giữ dội của trận đánh phía Cốc Xá chỉ làm ông ta lo lắng hơn.
Ngày 7 tháng 10, binh đoàn Charton
tiểu đoàn 3 lê dương rời điểm cao 590 để đi về phía 477.
Vào sáng sớm bộ đội VM bắt đầu tấn công . Đại đội hỗ trợ bản xứ bị đánh bật khỏi Bản Ca và lùi về phía tiểu đoàn Ta-bo ở phía bắc. Đây là công việc của tiểu đoàn 84 trung đoàn 36. Cách đây 5 ngày nó cũng đã tham gia vào trận Nà Kéo, sau đó cùng với các đơn vị VM khác, nó đã hành quân vòng qua phía nam dãy núi đá vôi về phía Cốc Tôn và Bản Ca.
Vào 7 giờ sáng, đến lượt tiểu đoàn 3 Ta-bo bị tấn công. Đại đội 36 của đại úy Peyris đóng ngọn đồi số 3 bị tran ngập và phải rút về phía đại đội 51. Khi đến nơi, tiểu đoàn 3 lê dương có tổ chức 1 cuộc tấn công lấy lại ngọn đồi này nhưng đã thất bại, thiếu tá Forget, chỉ tiểu đoàn đã tử thương ở đây. Phần lớn những dân thường đã bỏ chạy khỏi binh đoàn, đa số trong bọn họ, những người công giáo, sẽ đến được Lạng Sơn vài ngày sau và đã trú ở ngay trong nhà thờ ở đây. Cuộc di tản của họ chưa kết thúc vì Lạng Sơn sẽ bị bỏ rơi và 4 năm sau họ lại phải khăn gói lần nữa để vào phía nam vĩ tuyến 17.
Charton cho 2 đại đội hỗ trợ bản xứ do trung úy Viltard đến đóng quân ở đồi Qui Chân, nhìn về phía Cốc Xá để đón tiếp binh đoàn Le Page. Trong suốt buổi sáng, họ nhìn thấy đến nơi từng nhóm hỗn hợp bộ binh bắc phi thuộc tất cả các đơn vị cùng với cả 1 số lính dù lê dương thoát ra khỏi vòng vây. Một khi đến nơi, những người lính dù lê dương được tập hợp lại thanh đơn vị chiến đấu, họ còn lại 130 người. Tiểu đoàn trưởng Segretain vẫn còn sống, cũng như viên phó Jean-Pierre và 6 trung-thiếu úy. Ngược lại, những đơn vị bắc phi đã mất hết khả năng chiến đấu và không thể tập hợp lại được nữa. Một số không còn vũ khí và nhiều sỹ quan cũng tỏ ra mất hết tinh thần. Trung tá Le Page và sở chỉ huy của ông ta đã gặp trung úy Stien và vài lính Pác-ti-dăng sống sót, họ đã cùng vượt qua vòng vây để đến gặp Charton.
Theo 1 nhân chứng tại chỗ, câu nói đầu tiên của Le Page khi gặp Charton là: “Ah anh Charton! Tôi chưa bao giờ vui sướng bằng lúc gặp anh lần này…”, 2 người đã bắt tay nhau và trao đổi một vài chi tiết về trận đánh ở Cốc Xá vừa qua. Theo chương trình của Constans, Le Page, viên trung tá nhiều thâm niên hơn, sẽ chỉ huy 2 binh đoàn để đi về Thất Khê.
Câu trả lời của Charton: “ngài trung tá, trong khi ông chỉnh đốn lại các đơn vị của ông, tôi sẽ tiếp tục đưa binh đoàn của tôi đi về phía nam.”
Le Page đáp ngay: “Không được, tôi vẫn là người có trách nhiêm trong cuộc hành quân này”.
Trung tá Charton lấy 1 khẩu tiểu liên Thompson trong tay 1 người lính lê dương và lên tiếng “thôi an hem! Chúng ta đi nào…”. Nhưng ông ta đã không thể hành quân ngay được.
(lời kể lại của trung sỹ Mary)
Sở chỉ huy của Charton nằm ở vùng trũng giữa đồi 477 và 1 điểm cao 600m phía nam. Xung quanh ông ta là những thương binh, thường dân và cả những tàn binh Bắc Phi của binh đoàn Le Page. Viên bác sỹ đại úy Asquaciati của tiểu đoàn 3 lê dương cũng đang hấp hối ở đây với 1 vết thương ở cột sống ngực. Cho toàn bộ các thương binh chỉ còn có bác sỹ trung úy Iehle của tiểu đoàn 3 Ta-bo.
Bị tấn công bởi các đơn vị Việt Minh càng giờ càng đông thêm, các đơn vị tiêu tàn của 2 binh đoàn chống cự đến 16 giờ. Vào lúc này, bộ đội VM bắt đầu tràn lên điểm cao 477. Sau 2 lần không thanh công trước sự chống cự của 1 đại đội bắc phi thuộc tiểu đoàn Ta-bo 3, cuối cùng phía VM cũng làm chủ đươjc điểm cao và bao phủ hoàn toàn vị trí đóng trụ của 2 binh đoàn.
Đến đây cuộc gặp gỡ không thanh của 2 binh đoàn cũng vào hồi kết thúc. Trước khi trời tối, 1 chiếc KingCobra đã đến bay lượn trên vị trí 477 nhưng nó không còn thấy một ai nữa cả Pháp lẫn Việt Minh.
banzua:
Hồi cuối
Sự rối loạn lan tràn trong 2 binh đoàn sau đó vẫn tiếp tục cho đến ngày nay trong hồi ức những người sống sót.
Sau cuộc tranh cãi nhỏ buổi sáng, Charton sẽ không còn liên lạc được với Le Page nữa. Sau khi không thành công trong việc xin chi viện 1 tiểu đoàn dù mới cùng với không quân, Charton ra lệnh cho viên quyền tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn lê dương số 3, đại úy Labignette, và những gì còn lại của tiểu đoàn này làm hậu tuyến bọc hậu cho các đơn vị khác rút lui. Trước khi màn đêm buông xuống đơn vị này sẽ bị tiêu diệt, trong số 635 lính lê dương của tiểu đoàn rời Lạng Sơn 4 ngày trước, chỉ có 32 sẽ đến được Thất Khê, trong đó chỉ có 1 sỹ quan trên 15 người lúc đầu. Những đơn vị khác cố gắng bám theo dòng suối chảy ra song Kỳ Cùng để về Thất Khê, sau khi vượt qua chốt của d84e36. Vào 16 giờ30, Charton để lại máy điện đài mong rằng Le Page đi sau sẽ lấy được nó. Sau đó cùng với viên phó của Le Page là thiếu ta Lebataille, thiếu tá Arnaud chỉ huy trung đoàn 8 bộ binh bắc phi và những đơn vị Bắc Phi còn lại, ông ta tiến xuống vùng thung lũng.
Về phía Le Page, sau khi không trao đổi được với Charton, yêu cầu thuộc cấp cố gắng đến được điểm cao 608, nơi đơn vị tiếp đón của đại úy Labaume đang phòng thủ. Nhóm này bao gồm những người lính bắc phi của thiếu tá Delcros cũng như của binh đoàn Charton. Về phần tiểu đoàn dù lê dương, Le Page cho quyền tự do hành động. Trong số 479 lính lê dương nhảy dù 3 tuần trước đó, có 23 người sẽ trở lại được Thất Khê.
Những nhóm lính rút lui theo hướng thung lũng Bản Ca, Nà Cao hầu như đều bị chết hoặc bắt sống vào tối hôm đó và ngày hôm sau.Những người khác cắt qua dãy núi về phía 608 có nhiều may mắn hơn, ngày hôm sau, khi đơn vị Labaume được lệnh rút về Thất Khê, họ đã tiếp nhận được khoảng 800 người sống sót.
Trung tá Đặng Văn Việt với trung đoàn 174 cùng với d322e88, phục kích ở phía tây bắc Thất Khê cũng đã thừa nhận là ông ta đã để thoát nhóm Labaume này.
Trong số những người sống sót, đa số là bộ binh bắc phi, có lẽ do họ là những người đầu tiên bỏ chạy, họ cũng đưa được về 2 viên chỉ huy: thiếu tá Delcros và De Chergé. Thiếu tá Arnaud và đại úy Faugas đều bị bắt và làm tù binh của Việt Minh trong vòng 4 năm.
Viên phó của Le Page, thiếu tá Labataille đã tử trận trên đường đến Thất Khê, Charton, người dính đầy mảnh lựu đạn đã bị bắt, ông ta sống sót nhờ quân hàm quan năm của ông ta đã được VM nhận ra trước khi nhận phát lưỡi lê kết liễu. Le Page bị bắt 2 ngày sau bởi c42d84 chỉ huy bởi đại đội trưởng Trần Đăng Khiên, một người nói tiếng Pháp rất giỏi.
Trên 5807 binh lính và sỹ quan của 2 binh đoàn, có tất cả 1388 người đã đến được Thất Khê hay Lạng Sơn trước khi những nơi này được di tản. Một số cũng đến được những nơi này sau đó để nhận thấy rằng chúng đã đổi chủ. Một viên hạ sỹ quan cùng 7 lính bắc phi đã đi bộ trong vòng 3 tuần, xử dụng thực phẩm của dân để cuối cùng đến được… Hải Phòng! Số còn lại đều đã chết trận hoặc làm tù binh của VM.
Trong binh đoàn Le Page có 1021 thoát được trên 3193, binh đoàn Charton chỉ có 367 trên 2614 (thong số của đại tá Lennuyeux gửi cho Carpentier).
Ngày 9/10 vào 21giờ15, hội chữ thập đỏ ở Hà Nội do giáo sư bác sỹ Huard hiệu trưởng trường y Hà Nội làm đại diện đã liên lạc được với phía Việt Minh và được thông báo là họ sẽ để những thương binh nặng ở trên đường số 4, điểm cao 703 cách Lũng Phai vài trăm mét. Sau khi thoả thuận lại, họ đồng ý cho phía Pháp đón thương binh ở sân bay Thất Khê ngày 18 vào 10 giờ. Giáo sư Huard sẽ đi với chuyến đầu tiên, cuộc không vận sẽ kéo dài đến ngày 4 tháng 11 với số lượng 4 chuyến bay mỗi ngày. Trung úy Faulques, bị thương nặng ở Cóc Xá, cũng ở trong số thương binh được trả lại. Thiếu tá Segretain tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn dù lê dương bị thương nặng khi bị bắt, trên đường cáng tới Thất Khê để được trao trả, đã qua đời và được phía Việt Minh chôn cất với nghi lễ quân đội.
Thảm kịch đường số 4 vẫn chưa kết thúc, tiểu đoàn biệt kích dù thuộc địa số 3 của đại úy Cazaux thả xuống Thất Khê ngày 8/10 với đại đội còn lại của tiểu đoàn dù lê dương số 1 cộng them đại đội 4 của trung đoàn 3 lê dương và trung đội thiết giáp đóng ở Thất Khê làm nhiệm vụ chặn hậu cho các đơn vị ở Thất Khê rút lui ngày mùng 10. Họ bị chậm lại 1 đêm để vượt sồng Kỳ Cùng mùa lũ khi các phương tiện vượt sông đã bị các đơn vị đi trước để lại bên kia sông. Họ sẽ bị chặn lại gần đèo Cách, ở địa danh Po Ké và Bản Nhậm bởi các tiểu đoàn địa phương 426, 428 sau đó là trung đoàn 174.
Tiểu đoàn biệt kích dù thuộc địa đang trong thời kì hồi hương nên không có đủ quân số. Họ phải chia ra từng nhóm nhỏ để bị tiêu diệt gần hết, chưa được 1 người lính dù trên 10 sẽ đến được Lạng Sơn. Đại uý Cazaux sẽ chết sau đó trong trại tù binh.
Trung đội thiết giáp, sau khi vứt những xe thiết giáp và bán xích của họ xuống song Kỳ Cung đã cùng lính dù chiến đấu, ở gần vị trí đồn 41 đông cũ, toàn bộ trung đội sau đó mất tích. Viên trung úy trung đội trưởng Pascal, sẽ chết bệnh 1 tháng sau trên đường đến trại tù binh. Hiện nay, 1 chiếc xe thiết giáp của đơn vị vẫn còn được trưng bày ở Thất Khê ngay cạnh đường số 4 trong 1 doanh trại quân đội.
Cũng như đại đội cuối cùng của tiểu đoàn dù lê dương đi chặn hậu cho đơn vị chặn hậu. Nó cũng biệt tích luôn, và 4 năm sau, viên đại úy Moreau đại đội trưởng sẽ được thả từ trại tù binh VM.
50 năm sau, lính dù và lính lê dương vẫn còn tranh cãi về việc họ đã bỏ những bốt dọc đường số 4 sớm quá.
Cuộc rút lui khỏi Thất Khê cũng do đại tá Constans chỉ đạo, nhưng ở đây không phải ông ta đã hốt hoảng như những người chặn hậu suy nghĩ. Cùng ngày hôm đó ông ta đã chuẩn bị việc rút khỏi Lạng Sơn sẽ xẩy ra 6 ngày sau. Ở Thất Khê, viên chỉ huy tiểu khu đã tỏ ra lung túng, ông ta đã trao cho viên phi công rời Thất Khê cuối cùng lá thư trăn trối của ông và chuẩn bị khá lộn xộn cuộc rút như việc quên để lại những con xuồng cho bộ phận chặn hậu vượt song Kỳ Cung, ngoài ra ông ta cũng quên thong báo cho bệnh viện quân y giã chiến của thiếu tá bác sỹ Rouchette, ông này chỉ biết được tin này khi gặp viên sỹ quan công binh cuối cùng sắp rời thị trấn. Đoàn bác sỹ, y tá và thương đã vội vã rời thị trấn, được đưa qua sông Kỳ Cung nhờ sự giúp đỡ của những người lính lê dương cuối cùng còn ở bờ bắc và họ đã đến được Nà Sầm an toàn một ngày sau mà không hề gặp 1 đơn vị Pháp cũng như VM trên đường.
banzua:
Vị trí các đơn vị Pháp trước chiến dịch đường số 4. Bản đồ lấy ở đây:
http://jaubert.chez.com/indchine.htm
chiangshan:
Trong link của bác banzua còn có cái bản đồ này cũng khá hay:
Navigation
[0] Message Index
[*] Previous page