Chiến dịch giải thoát con tin ở Dubrovca

[Russian Weapons]

  Ngày 26 tháng 10 năm 2002

  00 giờ 50’: Bảo vệ được tăng cường xung quanh Cung văn hoá. Ba chiếc xe bọc thép đứng chặn đường trên phố Dubrovca.

  01 giờ 30’: Có tiếng súng vang lên trong Nhà hát.

  Những người từng là cựu con tin chứng kiến:

  Elena Shumilova, khán giả:

  “Thật là khủng khiếp khi bất thình lình không hiểu vì sao một người đàn ông khoảng 30 tuổi nhảy ra giữa phòng, ném chiếc chai không bằng thuỷ tinh vào các hung thủ nữ người Chechyna đang ngồi cạnh quả bom lớn, rồi chạy về phía chúng dọc theo đằng sau ghế ngồi. Mấy mụ đàn bà bắn ngay vào không trung, còn một tên Chechyna khác từ trên sân khấu cũng bắn và đạn trúng vào hai người ngồi trên ghế: một người đàn ông bị đạn vào lông mày (và ông đã chết trong bệnh viện), còn một phụ nữ bị bắn vào ngực. Người đàn ông kia bị chúng lôi đi ngay lập tức, nhưng ông ta hầu như không còn tỉnh táo. Nói chung đàn ông bị hoảng loạn hơn đàn bà, và họ là những người đầu tiên bắt đầu quỵ do đau đàu. Phụ nữ giữ mình vững vàng hơn”.

  Karina Nevstrueva, khán giả:

  “Ban đêm trước khi Cung văn hoá bị tấn công có một người đàn ông đến chỗ chúng tôi và yêu cầu trả lại đứa con nhỏ cho ông ta. Một trong các tên khủng bố định đánh người đàn ông tâm thần này. Hắn ta kêu với Baraev rằng biết đứa trẻ đang ở ban công. Than ôi, điều này chẳng giúp gì cho người đàn ông đó cả và ông ta bị bọn chúng đưa ra khỏi phòng. Sau đó thì tôi nghe thấy tiếng súng…”.

  Sergei Lobancov, đạo diễn vở “Nord-Ost” cho nhóm kịch thiếu nhi:

  “Trong ba ngày bọn lính giết chết ba người. Nếu như trí nhớ không đánh lừa tôi thì người đầu tiên là một cô gái, không biết cô ta chạy vào phòng từ đâu với một tâm trạng bất thường-hình như cô ta đang say. Cô ta tiến gần đến tên cầm đầu và nói với hắn bằng giọng khiêu khích. Và thế là hắn ta bắn chết cô ta luôn.

  Sau đó một thời gian, bỗng nhiên trong phòng xuất hiện một người đàn ông. Ông ta nói đang đi tìm con trai, thậm trí còn nêu cả tên cháu ra nữa, nhưng đứa trẻ ấy lại ở trong nhóm của tôi mà không phải là con ông ta. Bọn Chechyna nghi ngờ ông ta là gián điệp và đã bắn chết ông ta ngay khu tiền sảnh.

  Còn người thứ ba bị giết là một thanh niên trẻ. Anh ta bắt đầu xuất hiện dấu hiệu của sự hoảng loạn. Anh ta chạy loanh quanh trong phòng và kêu rằng muốn đánh bom mụ đàn bà người Chechyna. Bọn chúng bắn và anh ngã xuống. Viên đạn sau khi xuyên qua chàng thanh niên còn làm sát thương thêm hai con tin nữa”.

[Russian Weapons]

  02 giờ 00’: Có hai con tin được cáng ra khỏi Cung văn hoá. Theo tin ban đầu, một là người phụ nữ bị thương ở bung, còn người kia là đàn ông bị thương vào đầu.

  Nhân chứng sự kiện:

  Nicolai Stepchencov, bác sĩ “cấp cứu”:

  “Đêm đó chúng tôi trực ở Dubrovca. Ngoài đội của tôi còn có 7 xe cấp cứu khác nữa. Ban ngày không có chuyện gì xảy ra. Thế nhưng đến đêm trong toà nhà Cung văn hoá bắt đầu nghe thấy tiếng súng bắn. Các nhân viên Ban Tham mưu tác chiến đến chỗ chúng tôi. Họ thông báo bọn Chechyna đòi bác sĩ vào để thu nhặt những người bị thương. Tôi đi vì đó là nghĩa vụ của người bác sĩ. Tôi cùng một đồng nghiệp mang theo cáng tiến về phía trước. Điều đầu tiên chúng tôi trông thấy bên trong toà nhà là các bức tường nham nhở vết đạn. Trên xác người này là bốn linh Chechyna có súng trong tay. Tất cả đều đeo mặt nạ, chỉ trừ có Aslan. Tên này yêu cầu tôi đưa giấy tờ. Hắn cẩn thận xem xét rồi cao giọng: “Tại sao không phải người của Hội Chữ thập đỏ?”. Tôi bực tức nói: “Có gì khác nhau ở đây?”. Hắn hạ giọng và tỏ vẻ lịch sự đề nghị tôi chờ một chút. Bốn con tin đưa một người đàn ông đầu quấn băng ra khỏi phòng, và sau đó là một phụ nữ bị thương vào bụng. Khi quay trở ra tôi thầm nghĩ: “Phải nhanh lên, nhanh hơn nữa”. Chúng tôi hiểu là người đàn ông không còn khả năng cứu chữa nữa, chỉ có chị phụ nữ còn khả dĩ hơn. Chị vẫn còn tỉnh và kể lại chuyện đã xảy ra trong đó. Sau khi ra khỏi Cung văn hoá các chiến sĩ đội “Alfa” hỏi chuyện với tôi rất lâu”.

  05 giờ 08’: Theo báo cáo của Ban Tham mưu tác chiến, bọn khủng bố tuyên bố đã giết chết một người đàn ông chiều hôm qua lọt vào toà nhà và cũng giết một con tin khác tấn công một nữ “cảm tử” bằng chai. Theo yêu cầu của chúng, xác của những người này đã được các bác sĩ mang ra khỏi Nhà hát.

  05 giờ 30’: Các đơn vị đặc nhiệm tiến đến Cung văn hoá Dubrovca. Bên trong Cung văn hoá bắt đầu có những đợt súng bắn liên tục, rồi sau đó ở khu vực sân trong vang lên một tiếng nổ lớn.

  05 giờ 40’: Ban Tham mưu tác chiến “dưới dạng liên lạc điện thoại” bắt đầu đàm phán với những tên khủng bố. Theo đại diện Ban Tham mưu Pavel Kudravsev, bọn khủng bố không “trả lời rõ ràng” về nguyên nhân của những tiếng súng, nhưng cho biết rằng trong hai tiếng vừa qua chúng đã giết chết thêm hai con tin nữa.

  05 giờ 50’: Vẫn chưa có những hành động tích cực nào xung quanh toà nhà Cung văn hoá.

  06 giờ 20’: Từ trong Cung văn hoá có hai người phụ nữ chạy ra, xét về mọi dấu hiệu, thì đó là các con tin.

  06 giờ 24’: Các đơn vị thuộc Trung tâm đặc nhiệm FSB “Alfa” và “Vưmpel” bắt đầu tấn công vào Cung văn hoá. Bên trong Cung văn hoá có tiếng nổ lớn, tiếp theo là những tiếng súng nổ.

[Russian Weapons]

  Những người từng là con tin chứng kiến:

  Elena Shumova, khán giả:

  “Nói thực, tôi cũng đã chia tay với cuộc sống rồi. Tôi lật lại trong trí óc những tấm ảnh cưới và chỉ mong muốn duy nhất một điều là tôi chưa để con và đằng sau tôi không còn gì ở lại. Tôi rất lo cho mẹ tôi. Bà vừa mới bị tai biến và cái chết của tôi sẽ làm bà nặng hơn. Muốn sống quá, nhưng chúng tôi lại rất sợ cuộc tấn công xảy ra. Khi quân lính OMON bắt đầu quan sát, nghiên cứu mái nhà (chúng tôi thậm chí còn nghe được cả tiếng bước chân trên mái), ngay lập tức chúng tôi bị đuổi khỏi chỗ ngồi, bị tập trung vào một đám. Những mụ đàn bà Chechyna đeo bom liều chết không còn ngồi yên một chỗ nữa mà xen kẽ vào giữa chúng tôi. Chúng đã sẵn sàng cả rồi, các bạn có hiểu không? Sau đó bỗng dưng chúng lại để chúng tôi ngồi vào chỗ cũ, nói rằng sẽ chờ ai đó đại diện Chính phủ đến vào lúc 11 giờ, còn nếu họ không đến thì chúng tôi sẽ “bay lên không trung”. Tôi tỉnh dậy vào lúc 5 rưỡi sáng-chúng đi đi lại lại, lờ mờ trước mắt tôi. Lát sau có mùi gì đó bốc lên. Anh Sergei ngồi cạnh tôi nói: “Khí ga đấy. Lấy khăn che mũi và thở qua khăn thôi”. Không hiểu làm sao tôi lại nhớ đến chiếc chăn lông của mẹ tôi, dường như tôi đang vùi mình vào trong đó, tôi thấy êm ái-và rồi tất cả như sụp xuống…”.

  Georgi Vasiev, một trong số tác giả và đạo diễn vở “Nord-Ost”:

  “Cái mọi người sợ nhất trên đời lúc đó là cuộc tấn công. Họ hiểu đó sẽ là thảm hoạ lớn, nhưng có lẽ họ lại không hiểu được là cuộc tấn công đó sẽchỉ nhằm vào một bộ phận thôi: họ cho là bất cứ cuộc tấn công nào cũng sẽ làm cho những quả bom lớn ở trong các dãy ghế phát nổ, và như vậy tất cả sẽ chết. Vì thế, với họ tấn công có nghĩa là chết… Với tôi, cuộc tấn công đang được chuẩn bị là quá rõ ràng, thể hiển qua giọng điệu của các phương tiện thông tin đại chúng và những bài phát biểu của các nhà chính trị. Chúng tôi theo dõi được là do một vài con tin có mang theo đài và họ truyền tin cho nhau qua các hàng ghế. Việc nữa là tôi biết rất rõ toà nhà này-từ đường hầm cho tới mái nhà. Tôi biết là có rất nhiều lỗ hổng không được đóng kín và qua đó có thể tấn công vào bọn khủng bố. Có thể vào được Cung văn hoá bằng đường hầm, hộp thông gió và ống dẫn không khí, bọn khủng bố không thể kiểm soát được khu vực mắc phông màn và các phòng để đạo cụ. Có những chiếc cầu nhỏ để vượt qua các tấm trần treo mà qua đó có thể chứa vừa cả đại đội lính thiện xạ. Bọn khủng bố không thể biết được cái gì nằm đằng sau những chiếc cửa chi chít trong phòng kia. Bọn chúng chỉ được bảo vệ bằng số bom của mình và lúc nào cũng đe doạ sẽ cho nổ. Song tôi biết rõ một cách tuyệt đối rằng trong tình hình hiện nay không một đội đặc nhiệm nào lại không đặt ra nhiệm vụ phải tấn công. Qua các phương tiện thông tin đại chúng, tôi biết là sau đêm thứ ba sẽ bắt đầu chạm súng, vì thế tôi bình tĩnh chuẩn bị cho cuộc tấn công. Khi ngửi thấy khí ga, tôi còn nói với những người ngồi bên cạnh: hãy bình tĩnh và ngủ đi. Còn tự tôi sau đó cũng thiếp đi lúc nào không biết”.

  Alexandr Zelserman, khán giả:

  “Dĩ nhiên tôi tin là chúng ta sẽ sống. Ít nhất tôi cũng tự động viên mình là mọi việc sẽ tốt đẹp. Sự thật đôi khi trong tôi cũng xuất hiện những ý nghĩ u ám. Tôi thương bố tôi hơn cả vì ông lại đang ở Latvia. Liệu ông sẽ chịu đựng sự mất mát của gia đình thế nào đây?
Khi có khí ga, ngay lập tức tôi “đánh hơi” thấy và kêu lên với chị gái: “Khí ga đấy, nhắm mắt lại và hãy nín thở!” Vài phút sau có những tiếng súng vang lên, sau đó có ai đó đỡ tôi dậy và nói: “Mọi việc xong rồi!”.

  Irina Filipova, khán giả:

  “Sáng sớm chúng tôi đang ngồi yên lặng thì bỗng nghe thấy tiếng súng từ phía lối vào chính. Những người đàn ông thì chạy về phía đó, đồng thanh kêu lên “Alla!”, còn những người đàn bà thì đứng thành vòng tròn quanh phòng. Chúng tôi theo thói quen bò từ ghế ngồi xuống dưới đất, có ai đó bên cạnh tôi thì thào: “Hình như có mùi ga”. Tôi nhanh chóng úp mặt vào chiếc khăn quàng cổ và bắt đầu thở qua khăn, còn chuyện gì xảy ra tiếp sau tôi không nhớ nữa.

  Khi tỉnh dậy, do cảm thấy đau ở phổi và thấy mình nằm trong xe ô tô, tôi nhìn thấy mọi người mặc đồ rằn ri và nghĩ rằng bọn khủng bố lại tiếp tục đưa chúng tôi đi đâu đó xa hơn nữa. Người ta đưa tất cả những ai còn đi được vào một nhà trẻ nào đó, và chỉ khi ở đó tôi mới hiểu là những người mặc quân phục đó là người mình. Ở nhà trẻ này có các bà, các cô, họ mang cho chúng tôi nước uống, còn các sĩ quan hỏi tên tuổi chúng tôi và hỏi thêm điều gì đó nữa, nhưng tôi không nhớ rõ cụ thể là gì”.

[Russian Weapons]

  06 giờ 32’: Các lực lượng đặc nhiệm được bổ sung tiếp tục đến Cung văn hoá.

  06 giờ 55’: Các xe cấp cứu của Bộ Tình trạng khẩn cấp, xe cứu thương và các xe ô tô khách được trưng dụng đến bên ngoài Cung văn hoá để chở nạn nhân.

  07 giờ 13’: Mọi người bắt đầu rakhỏi Cung văn hoá. Nhiều con tin được chuyển ra ngoài bằng cáng. Các xe cấp cứu liên tục đến cổng ra vào Cung văn hoá.

  Nhân chứng sự kiện:

  Nicolai Stepchencov, bác sĩ cấp cứu:

  “Gần sáng tôi lại nghe thấy tiếng súng bắn hàng loạt, có tiếng lựu đạn nổ. Lúc 6 giờ 50’ chúng tôi được lệnh tới Nhà hát.
Bệnh cạnh Cung văn hoá đầy chặt các loại xe, nghẽn đường. Xe cấp cứu cũng không thể vào được. Khi đó tôi hét to với trợ lý: “Cầm lấy thùng dụng cụ và chạy bộ thôi!”. Chúng tôi thấy ngoài bậc tam cấp đã có vài chục người nằm bất động, dường như tắt thở, chủ yếu là trung niên, một số đã chết. Thậm chí là họ chết từ lâu-có thể trước đó độ hai, ba tiếng đồng hồ. Da họ đã lạnh. Còn từ trong Cung văn hoá người ta vẫn tiếp tục đưa ra thêm nhiều nạn nhân mới nữa. Có một y tá mang đến cho chúng tôi một thùng to đựng mặt nạ phòng độc.
  Trước đây tôi đã từng làm việc với những người nghiện ma tuý. Các nạn nhân bây giờ cũng có những triệu chứng đúng hệt như dùng các chất ma tuý quá liều-nghĩa là đồng tử chỉ còn hơi he mở và ngừng thở. Mọi người chỉ thở 4-5 hơi trong một phút. Cần phải tiêm ngay để có thể khôi phục hoạt động của tim và phổi. Bất chợt tôi nhận thấy có hai người cấp cứu cáng người vào ô tô lướt qua mặt chúng tôi. Tôi kêu lên với họ: “Chưa tiêm thì không được đưa họ đi đâu cả, chuyển tất cả các con tin lại đây! Nếu không, họ không thể sống nổi đâu!”. Họ bắt đầu chuyển hết con tin tới chỗ chúng tôi. Tôi không thể nói được là họ đã kịp chuyển đi bao nhiêu người trước khi các bác sĩ đến.
Chúng tôi làm việc ở bậc tam cấp độ một tiếng. Sau đó thì không thể đứng dậy được nữa-chân tê dại, lưng mỏi rời. Hầu như suốt thời gian đó chúng tôi chỉ quỳ khom người. Tôi và trợ lý của mình đã cấp cứu cho 20 người. Một số người đã đi lại được ngay khi chúng tôi còn chưa kịp rút mũi kim tiêm ra. Một số khác phải làm hô hấp nhân tạo. Tôi tin là các con tin “của tôi” sẽ sống được và mọi việc của họ sẽ tốt đẹp."

  Dmitri N., bác sĩ cấp cứu:

  “Trước đó chúng tôi đã trực tiếp cứu cạnh Cung văn hoá. Nhưng vào đêm cuối cùng thì mọi người biết rõ sẽ có tấn công. Hôm đó không phải phiên tôi trực, nhưng tôi cũng bị dựng dậy khỏi giường. Xe của chúng tôi chen được vào đại lộ Volgagrad. Gọi 20 xe. Có mặt 10 xe. Đúng 5 giờ 30’ có tuyên bố áp dụng chế độ phải ngừng phát bộ đàm. Không có một thông tin nào cả. Những người phụ trách đoàn xe nói bóng gió rằng có lệnh tới Cung văn hoá để thu gom xác người. Chúng tôi cảm thấy không quen với công việc này.

  Chúng tôi chờ lệnh chừng 10 phút. Sau đó đường lại tắc nghẽn. Người ta vẫn chưa kịp dọn những chỗ lập ra để dứng chướng ngại vật trước đó. Ngay lối ra vào đã thấy la liệt các con tin nằm đó, bên cạnh là một hộp đựng đầy xilanh và các ống thuốc tiêm naloson. Một người đàn ông nào đó kêu lên: “Tiêm đi, ai có thể tiêm được thì cứ tiêm đi!” Người ta bắt đầu xé vỏ bọc để lấy kim tiêm ra. Tất cả những ai có thể và cả những ai không thể cũng đều cầm kim tiêm tiêm cho các con tin: Các lính đặc nhiệm, những người làm nhiệm vụ cấp cứu, các nhân viên khẩn cấp, thậm chí cả các sĩ quan cảnh sát làm nhiệm vụ canh giữ vòng ngoài. Không ai đọc hướng dẫn sử dụng thuốc cả. Có khi người ta còn nhiệt tình tiêm cho mỗi người 2-3 mũi. Và đó là liều lượng chết người. Chẳng có lúc nào để làm hô hấp nhân tạo cho các con tin cả, bởi vào bất cứ thời điểm nào toà nhà đều có thể bị nổ tung.

  Tôi tin là nhiều người bị chết trên đường vì bị tiêm quá liều cho phép và bị ngừng thở. Tất nhiên số nạn nhân chết có thể ít hơn. Cần phải có nhiều xe cấp cứu hơn nữa, chứ không phải xe ủi. Chúng tôi đã không được chuẩn bị cho việc cấp cứu người sống”.

  Gennadi B, bác sĩ cấp cứu:

  “Vào buổi sáng hôm đó chúng tôi chuyển người bị thương tới các bệnh viện khác nhau, song hầu như tất cả đều đưa vào khoa “chấn thương”. Các bác sĩ chấn thương là những người đặc biệt. Họ có chuyên môn về xử lý thương tật các chi. Có thêể nghi ngại là không hiểu họ điều trị triệu chứng thế nào trong những giờ phút đầu tiên. Cần nói thêm rằng do bị kiệt sức vì ăn uống không đầy đủ, các con tin đã bị lở loét nhiều chỗ. Nói chung nếu nhóm bác sĩ đầu tiên tới đó có chuyên môn thì số người chết có lẽ sẽ ít đi.

  Còn chất khử độc antidot được đưa vào trước khi áp dụng các loại chế phẩm hoạt động mạnh. Nó làm giảm các cơn buồn nôn và chứng dị ứng. Còn tác dụng của nó về sau này thế nào thì nói thực, với tôi vẫn còn là bài toán đố. Nhưng tôi xin nhắc lại một lần nữa rằng số lượng người chết chủ yếu không chỉ do khí ga, mà còn do bị tụt lưỡi.

  Chúng tôi không được thông báo chính xác là chất gì đã được sử dụng ở Cung văn hoá Dubrovca. Nhưng chúng tôi không đưa chất thử vào vì chúng tôi cũng không có. Thế còn nalocson thì nhìn dấu hiệu bề ngoài giống như kiểu dùng chất ma tuý quá liều. Chỉ mãi sau này chúng tôi mới biết đó là chất phentanil”.

[Russian Weapons]

  07 giờ 18’: Đại diện chính thức của Ban Tham mưu tác chiến thông báo rằng Cung văn hoá Dubrovca đã bị đội đặc nhiệm FSB chiếm giữ hoàn toàn. Số các chiến sĩ đặc nhiệm tham gia tấn công cũng có những người bị thương. Tất cả bọn khủng bố đều bị chết. Baraev cũng bị tiêu diệt. Phần lớn các con tin đã được giải thoát. Số liệu về các con tin bị chết và bị thương hiện vẫn chưa được rõ. Người ta tiến hành tháo gỡ mìn gài trong Nhà hát.

  07 giờ 57’: Người ta chuyển các con tin bị thương tới viện “Cấp cứu” mang tên Sklifosov và một số bệnh viện khác trong thành phố.
08 giờ 22’: Lính bộ binh, cứu trợ và bác sĩ làm việc trong toà nhà Cung văn hoá. Trong phòng khán giả vẫn còn nhiều người nằm bất tỉnh, họ đang được các bác sĩ cứu chữa.

  09 giờ 23’: Tại tất cả các trạm xe “cấp cứu” ở Matxcơva đều được thông báo trưng dụng xe. Tất cả xe cấp cứu đang nghỉ đều phải đến khu vực Cung văn hoá.

  09 giờ 51’: Tất cả các con tin đã được đưa ra khỏi Cung văn hoá. Nhiều người bất tỉnh, nhiều người trong trạng thái “sốc”. Thông tin này do đại diện bộ phận cấp cứu Anatoli Belousov tham gia chiến dịch cấp cứu con tin cho biết.

  10 giờ 34’: Giám đốc FSB Nicolai Patrushev và Bộ trưởng Bộ Nội vụ Grưzlov báo cáo Tổng thống Vladimir Putin về chiến dịch giải thoát con tin đã kết thúc.

  11 giờ 43’: FSB phát hiện ra mối liên hệ của bọn khủng bố với một số sĩ quan ở Matxcơva. Công việc tiếp theo liên quan đến các sứ quán này sẽ được tiến hành cùng với Bộ Ngoại giao Nga.

  11 giờ 10’: Việc tháo gỡ mìn trong Cung văn hoá đã kết thúc. Xác của các tên khủng bố đã được đưa về Ban Tham mưu tác chiến để nhận dạng.

  12 giờ 01’: Các con tin bị thương cho biết những chứng cứ đầu tiên. Các nhân viên cơ quan đặc biệt bắt đầu hỏi chuyện những nạn nhân mới tỉnh. Một người ở Ban Tham mưu giải thích: “Tất cả các con tin bị thương đều nhất thiết phải được thẩm vấn để kiểm tra xem có liên can đến những người có vũ trang chiếm giữ Cung văn hoá hay không”.

[Russian Weapons]

  12 giờ 45’: Các điều tra viên thuộc Viện Công tố Matxcơva bắt đầu xem xét hiện trường xảy ra thảm hoạ trong toà nhà Cung văn hoá. Các biện pháp điều tra nghiệp vụ đang được tiến hành cấp tốc; việc thẩm vấn những người bị nạn cùng các nhân chứng thu thập tài liệu và bằng chứng cần thiết để quy kết trách nhiệm đối với các tên tội phạm đang được thực hiện. Các bác sĩ pháp y cũng bắt tay vào công việc.

  13 giờ 00’: Kết quả chiến dịch đặc biệt ở Matxcơva đã cứu sống được hơn 750 người. Theo số liệu sơ bộ do Thứ trưởng Nội vụ Vladimir Vasiliev cung cấp, có 67 con tin bị chết. “Trong quá trình tiến hành chiến dịch giải thoát con tin đã áp dụng các phương tiện đặc biệt”. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc thông qua quyết định tấn công “là đúng”.

  13 giờ 45’: Ban Tham mưu tác chiến về giải thoát con tin đã hoàn thành công việc của mình.

  13 giờ 45’: Tổng thống Vladimir Putin tới thăm Viện Nghiên cứu Khoa học Sklifovski, gặp gỡ các con tin vừa thoát nạn.

  15 giờ 40’: Tình hình ở khu vực Cung văn hoá Dubrovca dần dần trở lại bình thường. Lực lượng cảnh sát và bộ đội nội vụ tham gia chiến dịch giải thoát con tin rút khỏi hiện trường.

  17 giờ 47’: Theo thông báo của chính quyền, số lượng chính xác những tên khủng bố bị tiêu diệt là 50 tên, trong đó có 18 phụ nữ và 32 nam giới. Trong hội trường của Cung văn hoá bọn khủng bố đã đặt 5 khối thuốc nổ lớn: 4 khối ở ban công và trên trần, một khối ở giữa phòng.

  19 giờ 19’: Theo thông báo của Bộ Y tế Liên bang Nga, số con tin bị chết do hành động khủng bố ở Matxcơva lên đến 90 người.

  21 giờ 00’: Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu, gửi lời kêu gọi đến toàn dân.

Lời kêu gọi của Tổng thống Liên bang Nga V.V.Putin

 

Ngày 26 tháng 10 năm 2002

  Matxcơva, Cremli

  “Hỡi đồng bào thân mến!

  Trong những ngày nay chúng ta cùng nhau trải qua một sự thử thách đáng sợ. Tất cả mọi suy nghĩ của chúng ta đều tập trung vào những con người bị sa vào tay bọn cặn bã trong xã hội nhưng lại có vũ trang. Chúng ta hy vọng vào việc giải thoát các con tin bị nạn, song mỗi người trong chúng ta đều hiểu rằng cần phải chuẩn bị tới điều xấu nhất.

  Sáng sớm hôm nay chiến dịch giải thoát con tin đã được tiến hành. Chúng ta đã làm được những việc hầu như không thể-đó là cứu mạng sống của hàng trăm, hàng trăm con người. Chúng ta chứng minh rằng không thể bắt được nước Nga quỳ gối.

  Nhưng giờ đây trước tiên tôi muốn đượcc nói chuyện với những người thân, ruột thị của những người đã chết.

  Hãy tha lỗi cho chúng tôi.

  Sự tưởng nhớ về những người đã khuất cần phải đoàn kết chúng ta lại.

  Chúng tôi không thể cứu sống được tất cả.

  Tôi xin cảm ơn tất cả các công dân Nga đã chịu đựng và thống nhất. Tôi cũng đặc biệt cám ơn tất cả những người đã tham gia giải thoát con tin. Trước hết đó là các chiến sĩ đội đặc nhiệm đã không do dự mạo hiểm cả tính mạng của mình để chiến đấu cứu sống mọi người.

  Chúng ta cũng biết ơn bạn bè của chúng ta trên toàn thế giới đã hỗ trợ về tinh thần và thực tiễn trong cuộc đấu tranh với kẻ thù chung. Kẻ thù này có sức mạnh và nguy hiểm, bất nhân và tàn bạo. Đó là chủ nghĩa khủng bố quốc tế. Khi nào nó chưa bị tiêu diệt thì không nơi nào trên thế giới con người có thể cảm thấy an toàn. Song nó cần phải bị tiêu diệt. Và nhất định sẽ bị tiêu diệt.

  Ngày hôm nay tôi đã nói chuyện trong bệnh viện với một trong số nạn nhân. Người này đã nói: “Không thấy sợ hãi-mà là thấy niềm tin tưởng rằng dù thế nào thì bọn khủng bố cũng sẽ không có tương lai”.

  Và điều này là sự thật. Chúng không có tương lai. Còn chúng ta có”.

  Do hậu quả của hành động khủng bố diễn ra ngày 23-26 tháng 10 tại Matxcơva đã có 129 người bị chết, 517 người phải nằm viện.

  Ngày 28 tháng 10 năm 2002 Tổng thống Putin đã ra Sắc lệnh coi ngày này là ngày Quốc tang tưởng nhớ các nạn nhân của thảm họa ở nước Nga.

[Russian Weapons]

Chương II

Những vụ bắt cóc con tin-Sự khủng khiếp, thảm kịch, máu

  “Chúng ta sẽ không diệt trừ được chủ nghĩa khủng bố, các nhà tâm lý học cho là vậy. Vấn đề không chỉ nằm trong sự thù hận tự nhiên của con người, mà còn bởi đối với một số người thì kẻ thù khủng bố là tên tội phạm tầm thường, còn với số khác thì kẻ khủng bố lại là chiến sĩ đấu tranh vì tự do và hạnh phúc của nhân dân. Thậm chí, trong bản nghị quyết về chủ nghĩa khủng bố được Liên Hợp Quốc thông qua cũng không đưa ra nổi một định nghĩa rõ ràng cho thuật ngữ này”.- Đây là những câu trích từ một trong số các cuốn sách của Mikhail Boltynov, tác giả của nhiều ấn phẩm nổi tiếng về những đơn vị chống khủng bố.

  Sau khi kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai, cả thế giới đã phải đối mặt trực tiếp với mối hoạ khủng bố ngay từ đầu những năm 70. Trong thời gian diễn ra Thế vận hội ở Munich, những kẻ cực đoan người Palestin đã bắt giữ 9 vận động viên Israel làm con tin. Trong chiến dịch đặc biệt giải cứu không thành do cảnh sát Đức tiến hành, tất cả con tin đã thiệt mạng.

  Tạp chí Paris-Match miêu tả thảm kịch này như sau:

  “Cảnh sát Đức tính tới chuyện tìm kiếm đồng minh từ màn đêm đang buông xuống. Một sự yên ắng hoàn toàn bao trùm làng Olympic. Thời điểm diễn ra màn cuối tấm thảm kịch đã đến.

  Một chiếc minibus hiệu “Volkswagen” màu xanh sẫm dừng lại trước khu nhà của người Israel. Bọn khủng bố người Palestin không đi chếc xe này vì nó quá chật chội đối với chúng và chúng không thể an toàn trong chiếc xe đó được. Một chiếc xe quân sự đang tiến tới. Những người Palestin chăm chú theo dõi chiếc xe.

  Sau đó, 9 con tin tay bị trói sau lưng trào vào xe dưới họng súng tiểu liên. Chiếc xe chuyển động tới địa điểm được yêu cầu, phía tây của làng Olympic. Ở đó, ba chiếc trực thăng đã khởi động sẵn sàng chờ bọn khủng bố và các con tin.

  Trên sân bay, cạm bẫy đã được bố trí sẵn. Với sự hộ tống của lũ chó nghiệp vụ, những người lính bao vây quanh đường băng. Tại một số nơi kín đáo, lính bắn tỉa đã chiếm lĩnh vị trí, ngón tay đặt sẵn trên cò súng.

  Các máy chiếu sáng phòng không xuyên thủng màn đêm theo tín hiệu ánh sáng của những chiếc trực thăng. Đèn pha xe vận tải thiết giáp bật sáng.

  Màn kịch diễn ra rất nhanh chóng. Bước ra khỏi chiếc trực thăng như để thám thính, hai tên khủng bố đang hướng về phía chiếc Boeing. Bất thình lình, những chiếc trực thăng loé lửa. Đây phải chăng là tín hiệu? Thế là màn đấu súng bắt đầu. Một quả lựu đạn nổ tung trong máy bay trực thăng. Đó chính là do một kẻ lập dị muốn làm nổ tung bản thân hắn và những con tin mà hắn được giao phó. Bây giờ khắp nơi đều vang lên tếng súng.

  Bốn người Israel khác bị trói chân tay đã phải nhận một loạt đạn súng máy trực diện mà không có khả năng thực hiện dù chỉ một động tác bảo vệ. Mọi việc đã kết thúc. Hoàn toàn thất bại. Mười tám giờ đồng hồ đầy lo lắng đã kết thúc trong nhục nhã, máu và lòng căm thù”.

[Russian Weapons]

  Cũng trong những năm 70, thế giới đã bắt đầu quen với một khái niệm như “Hội chứng Stockholm”. Ra đời “từ một người nổi tiếng” là Giáo sư Thuỵ Điển Nills Beierut, thuật ngữ này đã được Giáo sư sử dụng để miêu tả những sự kiện bi thảm diễn ra trong suốt 6 ngày tại Trung tâm Stockholm. Ngày 28 tháng 8 năm 1973, tên tội phạm Jan Eric Wilson đã bắt 4 con tin tại một “Ngân hàng tín dụng”. Hắn đòi phải thả “người bạn chí cốt” của hắn ra khỏi nhà tù, đồng thời mang tới cho hắn vũ khí, tiền và một chiếc ô tô. Wilson nhanh chóng được gặp người bạn Clark Olofsson để cùng song hành, nhưng các yêu cầu khác người ta đã đề nghị hắn phải đợi.

  Trong khi đó, những triệu chứng đầu tiên của “hội chứng Stockholm” mà sau này được nghiên cứu đã xuất hiện ở các con tin gần như ngay lập tức. Một trong số những phụ nữ bị bắt làm con tin đã bắt đầu khẩn cầu cảnh sát đừng tấn công vào toà nhà ngân hàng và tuyên bố rằng bà ta hoàn toàn tin tưởng vào bọn khủng bố. Càng ngày càng tin hơn! Ngày hôm sau, Wilson gọi điện cho Thủ tướng Olof Palme và doạ sẽ giết hết các con tin nếu những yêu cầu của hắn không được thực hiện. Lại có một cú điện thoạ khác gọi tới Thủ tướng từ một nữ con tin. Bà ta phẫn nộ về sự chậm trễ của chính quyền trong việc thực hiện yêu cầu của tên tội phạm, thậm chí bà ta còn gọi Palme là “một người lề mề không có đầu óc” và là “một cái hòm”.

  Theo các nhà tâm lý học, cho tới thời điểm này, “hội chứng Stockholm” đã trở thành mẫu xử sự của các con tin. Người ta định nghĩa nó như là “con đường dẫn tới sự phụ thuộc hoàn toàn vào kẻ bắt giữ và mong muốn bằng mọi cách chiều theo ý muốn bất định khó lường của hắn, trong khi không có khả năng tự giải thoát bằng sức mạnh của riêng mình. Thoạt tiên, người ta làm điều này vì muốn cứu mạng sống của mình trong lúc căng thẳng để tránh dùng bạo lực. Sau đó, thái độ đối với kẻ đang nắm giữ số mệnh của các con tin do hội chứng này tạo ra đã hoàn toàn xâm chiếm họ và thậm chí họ còn thực sự cảm thông với kẻ đang hành hạ mình”.

  Cùng lúc đó, cảnh sát đang chuẩn bị chiến dịch giải cứu con tin. Một lỗ hổng được khoan trên bức tường mà qua đó, ngay trong ngày 28 tháng 8 người ta đã phun khí ga vào toà nhà. Kết quả là bọn khủng bố đã đầu hàng, không ai bị thiệt hại gì.

  Khi người ta bắt đầu dẫn Wilson và Olofsson ra khỏi toà nhà ngân hàng thì các con tin đã thoát nạn gần như lao vào cảnh sát với những nắm đấm vì không muốn phải rời xa hai chàng trai “tuyệt vời”. Những người phụ nữ tuyên bố rằng trong suốt thời gian đó, họ sợ cảnh sát còn nhiều hơn sợ kẻ khủng bố. Không những thế, họ thậm chí còn bắt đầu gom tiền bạc để bào chữa cho “những nạn nhân” mới. Lịch sử các vụ bắt cóc sau này không chỉ biết đến một ví dụ “hội chứng Stockholm”. Được coi như một biểu hiện ngốc nghếch hơn cả lại là “cách xử sự của một người Mỹ có tên Petty Herst. (Ở đây rõ ràng định ám chỉ Patrissia Herst-con gái nhà đại tư bản báo chí Mỹ, người mà không hiểu tại sao tác giả đã viết thành tên con trai đăng trên báo “Tin tức Saint-Peteburg”-V.S). Sau cuộc giải cứu, Petty đã tham gia vào tổ chức khủng bố mà chính các thành viên của nó đã bắt gĩư anh ta. Hơn nữa, Petty còn tích cực thamgia vào các hoạt động tội phạm sau này cùng với chúng.

[Russian Weapons]

  Những năm 70 đã đi vào lịch sử. Chỉ riêng thập kỷ này trên thế giới đã xảy ra 8.114 hoạt động khủng bố, bao gồm cả các vụ bắt giữ con tin.

  Chẳng hạn, vào chiều ngày 27 tháng 12 năm 1974, mười ba chiến binh Sandino dưới sự chỉ huy của Eduardo Contreras đã đột nhập biệt thự nhà triệu phú Jose-Maria Castilo Quanta, nơi tổ chức bữa tiệc chào mừng ngài Đại sứ Hoa Kỳ Shelton. Sau cuộc đọ súng ngắn ngủi, hai tên cảnh vệ cùng ông chủ ngôi biệt thự bị thiệt mạng và một trong số những kẻ tấn công bị thương, các chiến binh Sandino đã chiếm được toà nhà và bắt giữ hơn 40 người làm con tin. Đêm khuya, các chiến binh đã thả mấy tay nhạc công, một nhân viên phục vụ và những người phụ nữ, chỉ giữ lại làm con tin một số nhân vật cấp cao như Đại sứ Nicaragua tại Mỹ Gillermo Sevil Sakas, Ngoại trưởng Alexandro Montell Arguelo, Giám đốc Ngân hàng “America” Philadelphio Chamorro và nhiều người khác. Đại sứ Mỹ Shelton chỉ tình cờ không nằm trong số các con tin vì đã rời biệt thự hơn nửa tiếng trước cuộc tấn công này.

  Cảnh sát đã bao vây ngôi nhà và khai hoả làm một trong số các con tin bị thương. Người ta tập trung binh lính và xe thiết giáp tới hiện trường. Các cuộc đàm phán với nhóm chiến binh được Tướng Jose Somasa bắt đầu. Quân Sandino đưa ra yêu sách: trả tự do cho tất cả các tù nhân chính trị và cấp cho họ một chuyến bay cùng các chiến binh tới La Habana, 5 triệu đôla giấy bạc lẻ tiền chuộc, công bố những tài liệu của Mặt trận Sandino trên tất cả các kênh của hệ thống thông tin đại chúng Nicaragua. Tới sáng ngày 31 tháng 12, tất cả yêu cầu của nhóm chiến binh đã được thoả mãn. Cuộc tấn công toà biệt thự không xảy ra vì nguy hiểm tới tính mạng của nhiều nhân vật cấp cao đang bị bắt làm con tin. Các chiến binh Contreras cùng với nhóm tù chính trị được giải thoát và một số lượng tiền rất lớn đã bay sang Cuba một cách thuận lợi.

  Thế nhưng, những năm 80 còn có vẻ khốc liệt hơn nhiều. Chỉ trong vòng 5 năm đầu tiên, từ 1980 đến 1985, số vụ khủng bố đã tăng gấp hai lần và sau đó con số này tăng vùn vụt: năm 1986 là 774 vụ; năm 1987 là 832 vụ; năm 1988 là 856 vụ…

[Russian Weapons]

  Tháng 4 năm 1980 diễn ra hai chiến dịch lớn để giải thoát những con người bị bắt.

  Chiến dịch đầu tiên mang tên “Móng vuốt đại bàng” kết thúc hoàn toàn thất bại. Vì sự trùng hợp kỳ quái của nhiều sự kiện mà đội đặc nhiệm Delta dưới sự chỉ huy của Đại tá Charles Backwitt đã không hoàn thành nhiệm vụ đặt ra là giải cứu 54 nhân viên sứ quán Mỹ bị bắt làm con tin tại Teheran. Trong vụ này, Delta đã mất 8 chiến sĩ và một vài phương tiện hàng không.

  Đại tá Charles Backwitt kể lại đoạn cuối của chiến dịch như sau:

  “…Chúng tôi chuẩn bị bay về nhà. Lệnh kiểm tra trang thiết bị và lệnh rời khỏi những những chiếc trực thăng được ban ra. Tôi vừa đi từ chiếc máy bay này sang chiếc khác, vừa đếm số người đã lên mỗi chiếc.

  Tôi nhanh chóng hướng tới chiếc dẫn đầu. Đã là 2 giờ 40 phút. Mấy chàng phi công đang khởi động máy bay của mình để làm nóng động cơ. Cơn gió xoáy đầy bụi cuộn tròn, tầm nhìn gần bằng không. Giữa những cơn gió xoáy tôi bỗng nhận thấy một chiếc máy bay bị kéo giật lên trên chút ít và nghiêng sang trái. Sau đó một tiếng nổ vang lên. Một quả cầu lửa xanh lè bốc lên bầu trời đêm. Đó là do lượng nhiên liệu của một chiếc máy bay phát nổ. Hoá ra là một chiếc trực thăng đang tới gần chỗ tiếp nhiên liệu đã va phải phần đuôi chiếc EC-130 mà tập đoàn (Blue) vừa mới bắt đầu chất hàng.

  Nhưng cũng may, người ta đã nhanh chóng thông báo rằng nhân viên của tập đoàn đã được cứu sống vào thời khắc cuối cùng.
Qua ngọn lửa tôi thấy cánh chiếc trực thăng đã đâm vào phần chở hàng của chiếc máy bay tiếp nhiên liệu làm chiếc thứ hai bốc cháy.
Đã gần 3 giờ sáng. Nhóm Delta rời khỏi trạm “Hoang mạc-1” sau 4 tiếng 46 phút lưu lại ở mặt đất. Khi mặt trời chiếu những tia nắng đầu tiên cũng là lúc chúng tôi đang bay trên vinh Oman. Chiến dịch kết thúc hoàn toàn thất bại. Sau khi tiêu hao vô số thời gian, trí tuệ, công sức và mồ hôi, tất cả đã vô ích. Chúng tôi mất đi 8 đồng đội ưu tú. Đất nước chúng tôi đang rơi vào tình huống phức tạp”.

  Thế nhưng một chiến dịch khác mang tên “Nimvrod” lại hoàn thành thắng lợi. Đội biệt động Anh thuộc trung đoàn 22 cần phải tính toán từng giây một để có thể ập vào đại sứ quán Iran ở Luân Đôn lúc này đang bị các thành viên “Mặt trận Cách mạng Dân chủ Giải phóng Arabisstan” chiếm giữ. Năm trong số sáu kẻ khủng bố bị tiêu diệt. Mất mát từ phía các con tin được giảm thiểu, chỉ có một người bị thiệt mạng. Thủ tướng Anh Margaret Thatcher tuyên bố: “Cuộc tấn công này đã gieo vào lòng người dân nước Anh niềm tự hào dân tộc”.

  Tất cả các sự kiện trên-cả những hành động khủng bố lẫn cuộc đấu tranh chống lại chúng đều nói lên một điều: thế giới đang bước vào thời đại mà nạn khủng bố hoành hành khủng khiếp nhất và cuộc chiến chống lại chúng khốc liệt nhất.