Mùa lúa trổ đòng

[hoacuc]

Đỗ Ninh chồm dậy, định cho cô gái một cái tát thật đau, vì cô ta dám bỡn cợt anh vào cái lúc ruột gan bầm dập này. Nhưng vừa quay lại, cô gái đã đứng sát bên cạnh, nở nụ cười tươi như hoa, lại một mùi thơm dịu mát phảng phất toả ra từ đầu tóc, hay quần áo không biết nữa. Chỉ biết rằng cánh tay cứng như thép của Đỗ Ninh vừa định giơ lên thì bỗng mềm oặt. Dù trời đã nhá nhem tối nhưng vẫn đủ để anh  nhìn rõ gương mặt đẹp lộng lẫy của cô. Anh thở dài đánh thượt rồi lê những bước chân nặng chịch về nhà. Vừa đi anh vừa ném lại một câu đầy vẻ liều lĩnh:

   - Ma ở đâu lại hiện ra vào lúc này!

   Cô gái không buông tha anh mà bám theo ngay sát gót. Giọng cô càng có vẻ trêu trọc:

   - Có anh là ma ấy. Chắc hôm nay bị các quan Tây săn đuổi dữ, nên hoảng hốt chứ gì, gặp tiên lại cứ nghĩ là ma.

   - Tiên á, chắc cô là tiên vừa hiện từ âm phủ lên ám tôi?. Không ngán đâu nhá! Đây là chấp hành quân lệnh, nếu không thì các quan Tây nhà cô thành ma hết. Đừng tưởng thằng này nhát gan. Ô, mà cô theo tôi làm gì thế. Cô là gián điệp của Tây à, muốn bắt nữa phải không? Đừng tưởng bở thế nhá. Chúng tôi còn cả một đại đoàn ở đây. Bây giờ cô về nhanh may chăng còn kịp, kẻo tôi hô anh em ra bây giờ, lại không có đường về.

   Đỗ Ninh cứ vừa đi vừa nói, chẳng biết để doạ cô ta hay để an ủi chính mình. Mùi thơm mát dịu từ đầu tóc, từ quần áo cô gái lạ cứ vấn vít theo anh. Giữa thời buổi loạn lạc đầy chết chóc này, tệ hơn nữa là ngay giữa bãi chiến trường chưa tan khói súng này, lại có một cô gái diện dàng, xa xỉ như vậy, nếu không phải là người của địch thì chắc là ma thật. Còn dân thường ở đây tất thảy đều áo nâu, chân đất, làm gì có loại người tóc buông xoã sau lưng, lại sức nước hoa thơm phức ấy, ăn nói thì bạo dạn, trả miếng đôm đốp, nhất là lại bám trai dai như đỉa này, hẳn là loại gái làng chơi. Ôi giời, ăn phải thuốc lú hay sao mà lại đi chim giai ở cái nơi đang tang tóc thế này. Ngữ ấy có cho không " tao" cũng chả thiết, huống lại còn... Bụng bảo dạ như thế, nhưng rồi lại nghĩ, từ thuở bé đến giờ, mình chưa trông thấy cô nào xinh như thế, cũng chưa thấy cô nào có cái mùi thơm như thế. Hay cô ta là tiên thật!?

   Đỗ Ninh cứ bộn rộn  với những suy nghĩ ấy, chân đã bước quá cái cổng về nhà trọ mà anh không hay. Thình lình cô gái lại lên tiếng:

   - Anh đi lạc lối rồi. Nhà anh ở phía sau cơ mà! Chưa chi đã nhầm lẫn, còn đánh giặc làm sao.

   Cô ta lại khích mình, tức thật. ừ thì mình nhầm cổng, nhưng liên quan gì đến chuyện đánh giặc. Muốn trêu tức, cho tức một
thể. Anh quay lại, bất thần, chộp lấy tay cô gái, bóp mạnh. Giọng anh rít qua kẽ răng:

   - Sao cô biết tôi không đánh giặc được, hả? Cô có muốn tôi tống giam ngay bây giờ không. Cô đang làm gì cho giặc, hả?

[hoacuc]

Cô gái bị Ninh giật cánh tay một cách bất ngờ, vừa mất đà, vừa sợ hãi, cô đổ gục ngay vào người anh. Cái mùi thơm mát dịu, cùng tấm thân mềm mại áp sát ngay bên mình làm cho Đỗ Ninh gần như ngạt thở. Anh không hiểu nổi tâm trạng mình lúc đó, vừa như muốn nổi giận, lại vừa như muốn làm lành. Anh nhẹ nhàng đỡ cô gái đứng ngay ngắn lại. Cô gái lùi ra xa, giọng như hờn giận:

   - Ôi dào, thế mà vẫn bảo bộ đội Việt Minh yêu quí nhân dân lắm. Những điều tôi nói  không đúng hay sao mà anh cáu?

   Rồi đột nhiên cô thay đổi thái độ, giọng cô đanh gọn:

   - Nói cho anh biết, bây giờ tôi chính là chỉ huy của anh đây.

   Ninh giật mình, nghĩ bụng: chỉ huy cái con khỉ. Cái ngữ đàn bà như cô mà chỉ huy, thảo nào cứ thua mãi. Rồi anh cũng bình tâm hỏi lại:

   - Cô nói thật à?

   - Anh đúng là một anh chàng võ biền. Các cụ đã dậy: thua keo này, ta bày keo khác. Chưa chi đã mất hết tinh thần như vậy, chỉ tổ hao tổn sức lực mà thôi. Tôi nhận là người chỉ huy anh thì cũng hơi quá, nhưng mà tôi là người truyền lệnh cho anh. Lệnh đây. Anh về nhà mà đọc, có báo cáo gì với cấp trên thì mang ra cho tôi. Tôi chờ anh ở chỗ bờ sông ban nãy.

   - Hả, thế ra cô là...

   - Tôi là tôi. Anh tưởng rằng tình hình căng thẳng thế này, các đồng chí du kích của anh, dù là nữ du kích, lại có thể qua được sự kiểm soát của chúng à?

   Cô quay người, thoăn thoắt đi xuống bờ sông. Đỗ Ninh ngây người nhìn theo. Bản mật lệnh trong tay anh vẫn còn run bần bật. Ôi chao! đúng là thánh chứ chẳng phải ma, mà cũng chẳng phải tiên.  Đang lúc mất liên lạc vì bộ chỉ huy vừa bị tóm gọn, định rằng đợi trời tối hẳn, anh sẽ cho bộ đội rút sang bên kia sông theo kế hoạch cũ. May mà cô ta đến kịp. Theo mật lệnh, anh phải cho anh em quay trở lại nơi xuất phát, sẽ hội quân với đại đội 5, nếu qua sông như kế hoạch cũ, sẽ bị địch phục kích bắt hết. Anh báo cáo vắn tắt tình hình rồi dán chặt bì thư, trở ra bờ sông tìm cô gái. Cô đang ngồi vuốt mớ tóc dài, giống như một cô nữ sinh đang đợi người bạn trai đầu đời vậy. Đỗ Ninh rụt rè:

   - Báo cáo đồng chí cấp trên, tôi... đã chấp hành xong mệnh lệnh... Đây là báo cáo của tôi!

   - Lúc nãy anh là con hổ đực. Bây giờ trở thành con thỏ rồi à?

   - Xin lỗi đồng chí cấp trên, hôm nay tâm trạng tôi đang bất ổn, đồng chí thông cảm, bỏ qua cho thái độ vừa rồi. Mạn phép tò mò, dám hỏi đồng chí  quê ở đâu ta?

   - Lại vi phạm nguyên tắc bí mật rồi. Cứ theo như anh nghĩ ban nãy thì tôi ở âm phủ lên chứ ở đâu.

   Cô gái đưa bàn tay nhỏ nhắn của mình ra trước mặt Đỗ Ninh, dịu dàng nói:

   - Tạm biệt nhé. Chúc anh may mắn!

   Đỗ Ninh nắm chặt bàn tay ấy không muốn buông ra. Anh muốn phút giây này kéo dài mãi. Hoá ra mình là một thằng ngu. Lúc nãy nàng dịu dàng, ỏn hót: Em muốn ngồi với anh một lúc... Thế mà mình lại cáu. Chắc cô ta phải là gái Hà Nội hay Hải Phòng, hoặc là đang hoạt động bí mật ngoài thành phố nên mới thơm tho thế. Có lẽ tình hình căng thẳng lắm, cấp trên mới phải dùng một liên lạc sang trọng thế này.

[hoacuc]

Trận càn Con rắn của chúng kéo dài đến một tuần. Đây là chiến thuật mới của địch. Trươc kia chúng thường chỉ càn quét trong ngày, tối là rút quân về, kết thúc trận càn. Nay chúng lùng sục suốt một tuần liền, cứ rà đi, soát lại, làm cho ta hoàn toàn mất khả năng đối phó. May mà bộ đội ta vẫn án binh bất động và tìm cách tránh đụng độ với chúng nên thiệt hại chưa ở mức cao. Thực tình, nếu xuất đầu lộ diện lúc này có thể hả được nỗi uất ức, nhưng tổn thất sẽ là rất lớn, có thể sẽ bị xoá sổ hoàn toàn.  Chúng đang ráo riết đi tìm để diệt mấy tiểu đoàn chủ lực quân của ta ở vùng châu thổ Sông Hồng. Bởi vậy cấp trên chỉ đạo, nếu có đụng độ với cuộc càn này thì chỉ là du kích. Bộ đội tuyệt đối không được tham gia, mục đích vẫn là để bảo toàn lực lượng. Được quán triệt như vậy, nhưng Đỗ Ninh cảm thấy mình đã sống những ngày vô nghĩa. Anh sốt ruột muốn mang quân ra trận, dù có hy sinh cũng thoả lòng.

   Sự sốt ruột của Đỗ Ninh đã được giải toả. Giữa năm 1950, cơ quan đầu não của tỉnh đã trở về nội địa bám dân. Nghe nói tỉnh uỷ đã có cuộc họp rút kinh nghiệm và tự phê bình sâu sắc. Các đồng chí lãnh đạo tỉnh đội đi dự hội nghị tổng kết Chiến dịch biên giới về, đã đem lại một luồng gió mới cho bộ đội, du kích địa phương. Một hôm Đỗ Ninh được triệu tập về tỉnh họp gấp. Cuộc họp được tổ chức ở Thanh Hà, nơi còn một xã duy nhất không có đồn bốt địch. Đồng chí tỉnh đội trưởng phổ biến chủ trương mới của tỉnh là phải tập trung phá hệ thống tháp canh, hương đồn của giặc để "mở đất", giải phóng  các làng mạc mà chúng đã chiếm của ta. Đỗ Ninh thở phào: có thế chứ. Mình là chủ mảnh đất này từ lâu cơ mà.

   Trận đầu ra quân, đơn vị anh đánh một đồn nhỏ ở Tứ Kỳ. Khí thế của anh em hăng lắm. Sau bao ngày nằm im, nay mới được trút giận lên đầu giặc. Hăng thì hăng vậy, nhưng vũ khí mình  ít, lại rất thô sơ. Quanh đi quẩn lại cũng chỉ có tiểu liên và súng trường. Hôm ấy bọn địch đang ngủ thì bị quân ta tấn công, chúng bị động nên sợ hãi, chẳng dám chống cự gì. Tưởng là chắc thắng, cứ đua nhau reo hò "xung phong", nhưng lợi dụng đêm tối, chúng rút hết quân lên bốt bong ke cố thủ. Súng trường của ta thật sự chẳng còn tác dụng gì. Rồi chúng lại dùng điện đài gọi quân tiếp viện từ các đồn xung quanh đến. Thế là bộ đội đành phải rút lui. ức muốn chết được. Mà lại còn xấu hổ với nhân dân nữa chứ. Nhưng đau xót hơn nữa là địch vin vào đó để tàn sát nhân dân. Mấy làng quanh đồn lại bị chúng đốt phá và bắn giết. Về đến đơn vị rồi, Đỗ Ninh cứ ôm đầu, vật vã. Anh muốn tự tra tấn chính mình. Thật tình anh không có lỗi khi nôn nóng muốn đánh giặc, muốn đuổi chúng khỏi quê hương. Nhưng anh không có vũ khí đủ mạnh, và cũng chưa nhiều kinh nghiệm. Đang tự dằn vặt mình thì đồng chí liên lạc báo cáo đồng chí tỉnh đội phó sắp đến, Đỗ Ninh vội đứng lên vuốt lại quần áo cho chỉnh tề. Tỉnh đội phó sầm sập bước vào:

   - Anh Ninh đâu? Trận đánh của anh kết quả thế nào, có nhổ được cái gai đi không.

   Anh biết đó là câu hỏi mỉa mai và có ý phê bình của cấp trên. Chẳng là vì trước đây nhiều lần Đỗ Ninh đề nghị cho đánh cái bốt ấy, trông nó như cái gai trước mặt. Anh đứng nghiêm chỉnh, nói dõng dạc:

   - Báo cáo đồng chí, cái gai này nó cắm sâu quá. Anh em chúng tôi chưa nhổ được, xin nhận khuyết điểm. Đề nghị  tỉnh đội cho chúng tôi được làm lại.

   - Ý đồng chí là muốn đánh lại lần nữa phải không?. Bây giờ chúng nó cảnh giác cao rồi. Hơn nữa dân tình xung quanh đang khốn đốn. Bây giờ cậu đưa quân đến đấy chắc là dân họ đuổi ra.

   - Chính vì thế mà tôi càng phải đánh tan cái đồn ấy để tạ lỗi với dân.

   - Cậu làm đến đại đội trưởng rồi mà thiếu chín chắn thế. Thảo nào cô Thắm cô ấy bảo cậu là một tay võ biền. Thôi, dẹp cái ý đồ làm lại của cậu đi. Bây giờ cậu hãy suy nghĩ cho thật kỹ, thật nghiêm túc, tìm ra ưu, khuyết điểm của trận đánh rồi viết báo cáo gửi lên trên, để tỉnh đội tổng kết, rút kinh nghiêm chung. Tớ đợi báo cáo của cậu trong ngày hôm nay.

   - Xin chấp hành mệnh lệnh, nhưng thưa đồng chí, đồng chí vừa nói đến cô Thắm nào thế? Sao cô ấy lại biết tôi?

   - Cậu quên cô ấy rồi hả? Cái cô vừa là tiên, vừa là ma ấy! Trận đánh đêm qua của cậu, cô ấy cũng biết rồi đấy.

   Đồng chí tỉnh đội phó đi rồi, Đỗ Ninh buông phịch người xuống ghế. Anh cảm thấy choáng váng hơn cả lúc thua trận đêm qua. Cô ấy ở đâu mà vẫn cứ theo dõi mình thế nhỉ?

[hoacuc]

Chương 12

   Theo chỉ đạo của tỉnh đội, Đỗ Ninh ngồi viết lại những nhận xét về trận đánh. Về ưu điểm, quân ta hăng hái, dũng cảm, quan hệ với nhân dân rất tốt, được nhân dân giúp đỡ nhiệt tình. Về khuyết điểm, ta chưa nắm rõ tình hình địch, đặc biệt ta chưa có vũ khí lớn để có thể làm sập lô cốt của chúng, hơn nữa, ta chưa đề phòng lực lượng quân tiếp viện của chúng. Mới phác thảo ra mấy nét cơ bản về ưu, khuyết điểm, Đỗ Ninh đã nhận ra mình thua trận là điều tất yếu. Giả sử anh có vào được trong đồn, mà chúng gọi quân tiếp viện ở ba hướng đến thì anh vẫn bị tóm gọn. Bởi vậy tự anh đã tìm ra hai yếu tố cơ bản, quyết định sự thắng lợi cho trận đánh, báo cáo gấp lên trên. Một là cần bổ sung cho đơn vị một loại vũ khí có sức công phá lớn, để có thể đánh sập những bức tường dầy của lô cốt. Hai là trong lúc mũi chính tấn công vào đồn, thì cần tổ chức mấy mũi phụ cũng tấn công vào các đồn lân cận, mục đích là ngăn đi tiếp viện. Bản báo cáo của Đỗ Ninh được ban chỉ huy tỉnh đội thảo luận kỹ và bổ sung thêm nhiều chi tiết. Cuối cùng đồng chí tỉnh đội trưởng kết luận:

   - Tôi quyết định giao cho đại đội của đồng chí Đỗ Ninh đánh thí điểm một trận nữa. Vũ khí mạnh chúng ta còn ít lắm. Nghe nói ở
chiến khu Việt Bắc giáo sư Trần Đại Nghĩa mới chế tạo được loại súng có tên là ĐKZ, đây là súng đại bác không giật, có sức công phá lớn. Nhưng mới sản xuất được ít lắm, chỉ để phục vụ chiến trường chính thôi. Mới đây tôi được các đồng chí quân giới của quân khu gửi cho mấy quả mìn lõm, loại này cũng có sức công phá lớn, có thể đánh sập lô cốt. Tôi đã cho xưởng quân giới của tỉnh nhà theo mẫu đó mà chế tạo ra hàng loạt.Đồng chí Đỗ Ninh dùng thử xem kết quả thế nào. Mong rằng lần ra quân này đồng chí không làm chúng tôi thất vọng, không làm mất lòng tin của nhân dân.

   Đỗ Ninh vui sướng vô cùng. Như vậy là cấp trên vẫn tin tưởng anh. Tỉnh đội có đến năm đại đội cơ động, vậy mà sau trận thất bại của anh, tỉnh đội trưởng vẫn muốn dành cho anh một thời cơ lập công. Vui hơn nữa là kế hoạch của anh đã được bàn luận kỹ và đi đến thống nhất,  lại được cấp mìn có sức công phá lớn. Gần như anh chẳng còn vướng mắc gì trong việc giành thắng lợi. Từ cuộc họp về, Đỗ Ninh bắt tay ngay vào chuẩn bị. Lần này đơn vị anh không đánh ở Tứ Kỳ mà chuyển sang Gia Lộc. Anh lấy hai trung đội mạnh tập trung đánh đồn chính, hai trung đội khác chia nhỏ,  kìm hãm các ngả đường, bắn doạ các đồn xung quanh, nhằm ngăn chặn quân tiếp viện.

    Bố trí lực lượng xong, dường như Đỗ Ninh tin chắc chắn mình sẽ thắng, anh  đang thong thả lau lại khẩu súng, chuẩn bị tối đó ra trận thì cậu liên lạc ở đâu chạy về, cầm theo một đôi giầy vải. Cậu sốt sắng nói:

   - Có người gửi cho anh đôi giầy!

   - Người nào? ở đâu?

   - Em không biết ạ. Em được cậu liên lạc của tỉnh đội chuyển cho.

   - Tỉnh đội à? Để anh xem nào! Ai lại biết mình đang buồn... mà hạ võng thế này!

Mở cái gói ra,  thấy ở giữa đôi giầy vải màu xanh mới tinh có một mảnh giấy, trên đó ngả nghiêng mấy chữ " Tôi ở âm phủ hiện lên biếu anh đôi giầy. Chúc anh thắng trận", anh bàng hoàng, gai hết cả người. Giời ạ! Cái cô này là ai mà gớm thế, biết cả những cái quá "riêng tư" của mình. Hôm đánh đồn lần trước, do hăng máu, anh đã ém sát vào chân hàng rào cạnh đồn giặc. Chúng cố thủ trong lô cốt không chịu ra, anh tức đến đổ máu mắt. Gần sáng, nghe tin quân tiếp viện của chúng kéo đến đông, anh đành cho bộ đội rút lui. Một mình ở lại khống chế bọn trong đồn cho anh em chạy xa rồi anh mới đuổi theo. Gấp quá nên anh bị tuột mất một chiếc dép xuống ao. Thế là phải chạy một chân không về. Từ hôm ấy đành phải đi cọc cạch, một chiếc dép, một chiếc giầy cũ của anh em nào đó thải ra. Bộ đội ngày ấy phải tự túc quần áo và giầy dép, đa phần là mang từ nhà đi, hoặc gia đình gửi cho. Một số anh em chỉ đi chân đất, chẳng có dép, cũng chẳng có giầy. Có anh sáng kiến lấy bẹ chuối khô làm dép, hoặc nhặt những mảnh giẻ rách quấn vào hai bàn chân. Vậy Đỗ Ninh đi một chân giầy, một chân dép cũng là tốt quá rồi, có gì mà phải bận tâm. Vậy mà làm sao cô ta cũng biết. Có thể là anh em kháo chuyện. Nhưng biết thì biết việc gì cô ta phải mua giầy gửi cho mình. Phiền phức quá đi. Mình nhận thì đâm mắc nợ cô ta, mà không nhận thì... cô ta lại nghĩ ngợi. Ngẫm nghĩ một lúc, Đỗ Ninh thoáng mỉm cười: Hoá ra nàng để ý đến mình rồi đây.  Được người đẹp chú ý kể cũng khoái, nhưng mà...cũng phiền. Đánh giặc bị thua, chạy mất dép mà cô ta cũng biết mới chết chứ. Cô ta lại còn chúc mình thắng trận. Ôi dào, lần này mà thua nữa thì có mà mặt mo. Anh ngồi nghĩ ngợi và ngắm nghía đôi giầy vải rất lâu.

[hoacuc]

Lần này đơn vị chuẩn bị chu đáo hơn. Đúng mười giờ đêm, khi bọn giặc đang giấc ngủ say thì các anh nổ súng. Bọn địch lúng túng một lúc, rồi cũng bắn trả quyết liệt. Nhưng nghe tiếng hò reo và tiếng hô xung phong  mạnh mẽ của bộ đội ta, chúng cũng rút vào trong bốt boong ke cố thủ. Chắc chúng  rút kinh nghiệm cái đồn ở Tứ Kỳ bị tấn công cách đây nửa tháng. Đỗ Ninh hạ lệnh quăng trái mìn lõm vào trong bốt. Quả nhiên một mảng tưởng dầy bị sập. Giặc hốt hoảng gào thét ầm lên. Thừa cơ, anh vừa cho lính bắn tỉa, vừa bắc loa gọi hàng. Anh nói trong loa rằng, chủ lực quân của  Việt Minh đã có mặt trên địa bàn Hải Dương, đang đồng loạt tấn công các đồn. Mau chóng ra hàng thì sẽ được khoan hồng, ngoan cố sẽ bị tiêu diệt hết.  Bọn giặc nghe được những lời này, bán tín, bán nghi. Nhưng chúng gọi cứu viện đến ba đồn xung quanh thì đồn nào cũng trả lời đang bị Việt Minh tấn công. Thế là chúng tưởng thật, vội lốc nhốc kéo nhau ra hàng để bảo toàn mạng sống. Bắt trói hết bọn chúng rồi, anh mới thấy lúng túng. Bây giờ làm thế nào với cái bọn lính nguỵ này? Người mình đã ít, lương thực phải nhờ dân, thế mà lại phải nuôi chúng, phải cử người canh giữ chúng. Chi bằng thả quách chúng ra cho rồi. Nghĩ vậy, anh bảo đồng chí liên lạc chạy về báo cáo, xin ý kiến tỉnh đội. Lãnh đạo tỉnh đội đồng ý cho thả tù binh, nhưng yêu cầu phải giáo dục nhanh cho chúng hiểu chính sách khoan hồng của Việt Minh. Được! Gì chứ giáo dục, tuyên truyền thì anh làm tốt. Vốn có cái giọng vang như chuông, lại rất giàu vốn từ ngữ, Đỗ Ninh có thể diễn thuyết hàng ngày, không cạn vốn. Người ta bảo nghe anh nói đến con kiến ở trong lỗ cũng phải chui ra, huống gì những thằng lính nguỵ ham sống, sợ chết này. Sau khi được nghe giáo dục một buổi sáng, mấy chục tên lính nguỵ được thả ra hết. Thằng nào muốn đi đâu tuỳ ý, có thể về quê, có thể trở về những đồn bốt lân cận, hoặc muốn theo bộ đội đánh giặc càng tốt. Đa số lính nguỵ trở về quê. Một vài tên quay lại đồn bốt giặc. Bọn này tự nhiên trở thành cái loa sống tuyên truyền cho Việt Minh. Chúng nói với đồng nghiệp, nào là Việt Minh có đại pháo, bắn sập đồn, nào là quân của họ đông như kiến, có hàng đại đoàn ở đây. Họ bắt được lính nguỵ chẳng bắn, giết thằng nào, tha hết. Lính tráng ở những đồn lân cận bắt đầu giao động. Chúng bảo nhau: phen này Việt Minh đánh đồn, bọn mình nhanh chóng ra hàng để sớm được về với vợ con.

   Tin chiến thắng ở Gia Lộc, tuy chỉ là lấy được một cái đồn nhỏ, nhưng cũng làm nức lòng nhân dân quanh vùng. Bao lâu nay họ tưởng bộ đội không đủ sức đánh giặc, nên ngán ngẩm. Bây giờ không những đã đánh được đồn, bắt gọn lũ giặc, mà bộ đội còn trụ lại với dân, không bỏ đi như trước. Cả một vùng mấy xã được giải phóng, được tự do đi lại, còn gì phấn khởi bằng. Đỗ Ninh sau một đêm chiến đấu và một ngày lao động cật lực, tối hôm sau anh mới được nghỉ.Tháo đôi giầy bê bết bùn đất, anh bỗng nhớ đến người con gái xa lạ mà thân thương kia. Bây giờ nàng ở đâu? ta đã thắng trận rồi đấy, nàng biết chưa. Cảm ơn đôi giầy của nàng. Đôi chân ta dường như khoẻ hơn, chạy nhanh hơn vì nó đấy. Nàng ở đâu? Giá mà nàng gặp ta một tý vào lúc này?! Rồi anh chìm dần vào giấc ngủ với một bóng thiếu nữ chập chờn.

   Sớm hôm sau, Đỗ Ninh lại được triệu tập đi họp. Thành tích của đơn vị anh nhất đinh được tuyên dương rồi. Nhưng cuộc họp này không phải để tuyên dương công trạng, mà để giải quyết mấy vấn đề cấp bách. Một là xử lý hội tề ở địa phương như thế nào. Hai là rút kinh nghiệm trận đánh để ta mở đợt tấn công các đồn bốt khác. Về vấn đề thứ nhất, đồng chí tỉnh đội trưởng phổ biến tinh thần nghị quyết của tỉnh uỷ để các đơn vị nắm được mà thực hiện. Mấy năm qua, giặc bình định vùng này, làng xã nào cũng có ban tề, hội tề, có nơi chúng còn thành lập ban tề vũ trang. Trên nhận định là trừ một số tên việt gian, phản động, còn đa số nhân dân vẫn âm thầm hướng về kháng chiến. Những người đứng ra làm ban tề cho giặc, chẳng qua cũng chỉ vì giữ yên cuộc sống cho dân làng thôi. Bây giờ mình đánh đồn bốt, giải phóng cho họ, nhưng chưa khảng định mình trụ vững được bao lâu, nên tỉnh uỷ chọn cách ứng xử là cứ để nguyên các ban tề. Nhân dân cứ tiếp tục dùng thẻ mà bọn giặc đã cấp để đi lại. Nếu ta mở rộng vùng giải phóng, bọn giặc không liên hệ được với ban tề ở những nơi này, thì tự nhiên ban tề sẽ vô hiệu hoá, chẳng phải xoá cũng tan. Như vậy vừa không làm xáo trộn đời sống nhân dân, vừa lôi kéo được những phần tử chưa giác ngộ, không gây thù oán cho ai. Những người dự họp đều thấy rõ trên ứng xử như vậy là rất sáng suốt. Đến vấn đề thứ hai, tỉnh đội trưởng yêu cầu Đỗ Ninh báo cáo và đề xuất những gì cần thiết cho trận đánh mới. Đỗ Ninh chẳng có sổ sách giấy tờ gì, anh đứng lên nói vo một mạch, đến nửa tiếng đồng hồ. Hội nghị im phắc. Anh tổng kết thành ba vấn đề:

   Một: Phải có vũ khí mạnh.

   Hai: Phải chuẩn bị lực lượng rung doạ các đồn xung quanh, không cho chúng tiếp viện

   Ba: Phải khuyếch chương chiến thắng, làm cho binh lính địch giao động, sẵn sàng rời hàng ngũ.   

Anh nói xong, đồng chí tỉnh đội trưởng nhận xét:

   - Đồng chí Ninh đúc kết ra những bài học quý rồi. Tôi nhận thấy đồng chí đã nêu hai vấn đề mới so với cuộc họp trước là phải rung doạ địch và khuyếch trương chiến thắng. Hay lắm, chiến thuật dung roạ của đồng chí làm cho địch run lập cập trước khi vào trận.

   Hội nghị cười ngả nghiêng. Về sau anh em gặp Đỗ Ninh cứ gọi vui  là anh rung doạ

            
   Sau trận đánh thí điểm bằng mìn lõm của đơn vị Đỗ Ninh, tỉnh đội mở chiến dịch phá đồn bốt, tháp canh của địch trong phạm vi toàn tỉnh. Chiến thuật rung doạ không ngờ có hiệu quả lớn. Nhiều đồn bốt, khi ta đến chúng không dám bắn trả một viên đạn nào. Một là chúng tháo chạy hết, hai là chúng ngoan ngoãn ra hàng. Có một số tên đồn trưởng ngầm liên hệ với ta, tự mở cửa cho bộ đội ta vào, để được Việt Minh bắt cho yên thân. Chỉ sau mấy tháng, chúng ta đã giải phóng được một vùng rộng lớn.
 

[hoacuc]

Chương 13

   
   
    Không tìm được Thân ở trong đồn, Đội Hai cho lính sục vào nhà  Thân. Bà thím của Thân ban đầu tru tréo:

   - Ối giời ơi, các ông giết cháu tôi ở đâu rồi. Nó có về nhà đâu cơ chứ. Gia đình tôi sẽ kiện các ông.

   Một tên lính giơ cao báng súng lên doạ:

   - Bà muốn đi tù thì cứ kiện đi. Các quan đồn chưa hỏi tội nhà bà đấy. Cháu bà quan hệ với Việt Minh. Cứ là tù mọt gông.

   Nghe vậy, bà thím của Thân liền thay đổi thái độ:

   - Lâu lắm rồi nó không về nhà. Vợ chồng tôi chẳng liên quan gì đến nó đâu. Từ khi bố mẹ nó bỏ làng đi, nó chỉ sống vất vưởng, ăn vạ ở nhà tôi, chứ nó có chuyện trò gì đâu. Mà hôm qua tôi thấy nó ngồi gục đầu ở cổng kia kìa, trông rũ rượi như con gà rù ấy. Hay là các ông đe nẹt, nó hãi quá, nghĩ quẩn, nhảy xuống ao chuôm nào rồi. Thằng ấy nó dám làm thế lắm. Nó cứ lẩn thẩn như ma làm ấy mà.

   Bọn lính doạ thêm mấy câu nữa rồi kéo nhau đi. Ông chú Thân vẫn nằm ở trong giường nói vọng ra:

   - Bà chống chế khéo nhỉ. Sao mọi ngày bà hay nhắc đến nó thế. Cái này bà bảo của cháu Thân, cái kia bà cũng bảo của cháu Thân, có phải cả đứa con trong bụng bà cũng của cháu Thân không?

   - Vả vào cái mồm ông cơ! Nói năng thế mà cũng nói được. Cháu ruột ông đấy. Nó giống ông như đúc. Cả cái nòi nhà ông có ai biết truyền giống lại đâu. Con vợ nó hơ hớ ra thế, nó còn chả biết làm gì nữa là. Gớm quí hoá lắm đấy. Im cái mồm đi thì có đứa con mà nuôi, rồi sau này chầu giời, có người chống gậy. Còn cứ ghen tuông như thế, vừa mất vợ, vừa mất cả con, biết chưa hả cái đồ chồng ăn hại kia?

   Người chồng rên lên ư ử, ra điều tức giận lắm. Đang độ thanh xuân thì ông ngã bệnh, cho đến nay gần chục năm rồi, đành chịu nằm liệt giường, liệt chiếu. Người vợ ban đầu về làm dâu đầy hy vọng, bởi nhà chồng giầu nứt đố, đổ vách, ai ngờ mấy tháng sau, anh ta liệt giường. Chuyện chăn gối vừa mới bén đã chấm dứt, chị chưa có cơ may được thụ thai với chồng. Có chồng mà như không chừng ấy năm giời, chị như cây xanh chết đứng. Mỗi ngày chị một béo phì. Dân làng bảo chị là con trâu cái sổi. Thế rồi những người khôn ngoan ở nhà chồng đều bỏ đi hết, để lại năm gian nhà ngói với một thằng cháu nửa dại, nửa khôn. Một mình chị gồng gánh bao nhiêu công việc để nuôi hai thằng báo cô, chả khốn khổ hay sao. Thế mà cái lão chồng chị nó có biết điều đâu, hễ chị đi đâu lâu về là nó chửi, cầm được cái gì trong tay là nó quăng, túm được người chị là nó véo, dù vào bất cứ chỗ nào. Ban đầu chị bực tức, nhưng rồi cũng thương hắn bệnh tật nên không thèm chấp. Rồi chị cũng tìm ra lối thoát cho cuộc đời mình. Vào đúng cái hôm Đội Hai về làng bắt lính, chị lại dở ra tắm, rửa, gội đầu ở cầu ao. Đội Hai xông vào cổng lôi Thân đi, chị trông thấy, nhưng không nói năng gì. Khi chúng ra khỏi cổng rồi, chị để nguyên người trong bộ váy áo ướt, đi ra cổng nhìn theo. Đội Hai quay lại nom thấy một người đàn bà ngoài ba mươi tuổi, béo mũm đang nhìn hắn. Hắn gai hết cả người và mặc dầu đang đi làm công vụ mà cơn khát tình của hắn chợt bùng lên. Giá mà không có hai thằng lính, với cái thằng Thân ông ổng khóc đi bên cạnh thì có lẽ hắn đã quay lại ôm chầm lấy chị ta rồi. Hắn cố nén nỗi thèm muốn để về đồn.

Ngay tối hôm đó, hắn một mình mò xuống ngôi nhà ấy ẫm ờ nói về chuỵên của Thân. Người chồng thì nằm bẹp dí một chỗ rồi. Năm gian nhà kho thì trống vắng. Đội Hai như con sư tử đói mồi, đã ba năm, hắn chưa được về thăm vợ. Dăm bữa, nửa tháng có lên các nhà chứa ở Hải Dương, nhưng ở đó tốn tiền mà lại tạp nham, hắn không thích lắm. Người đàn bà này như món quà giời cho, trông cứ ngon như quả táo chín, chỉ muốn chộp lấy, gặm liền. Bà thím của Thân đang như ruộng hạn đã khô nẻ lâu ngày, gặp Đội Hai, ngay cái nhìn đầu tiên chị đã hiểu ý và cũng ngay lập tức ưng thuận. Thế là Đội Hai đã vồ vập gặm ngay "quả táo mọng" ấy trong ngôi nhà ngói năm gian bỏ không. Con sư tử đói đã no mồi. Mảnh ruộng khô nẻ đã được tưới đẫm. Từ đó thành lệ, cách vài tối Đội Hai lại mò xuống một lần.

[hoacuc]

Đã hai năm nay rồi, chẳng ai hay biết. Ban đầu khi đón nhận những cuộc mây mưa cuồng nhiệt của Đội Hai, thím của Thân cũng chỉ làm theo bản năng. Chị chấp nhận chuyện ấy để cuộc đời mình bình thường như bao người phụ nữ khác. Hàng năm trôi đi như thế, chị vẫn dấu chồng. Nhưng rồi chị nghĩ mình phải kiếm lấy đứa con, nên chị càng chiều chuộng người tình hơn. Rồi chị có thai thật. Đội Hai không muốn, hắn bảo chị:

   - Em hãy uống thuốc cho ra thai đi.

   - Làm gì có thuốc. Làm thế phải tội nòi mắt ra đấy.

   - Anh có thuốc của Tây đây. Em mà chửa đẻ ra đấy thì chết anh à. Mấy tháng giời, anh ngủ với ai?

   - Gớm, dâm thế. Ngủ với người ta hàng năm  rồi, chưa chán à?

   - Có đến chết anh cũng chả chán.

   Khi nhìn thấy bụng vợ lùm lùm, người chồng hỏi:

   - Nhà làm sao thế. Tôi trông như là bụng càng ngày càng to. Mình phải lòng giai à?

   Chị vợ tủm tỉm cười:

   - Làng nước này làm gì còn giai mà phải lòng với phải mề. Mình chỉ hay đa nghi. Con mình đấy!

   Anh chồng ốm đau đã bẳn gắt từ lâu, bây giờ thêm chuyện này nữa, anh như người phát rồ. Nhưng dù rồ hay ngộ thì anh cũng đành chịu chứ biết làm sao. Cho đến bây giờ chị vẫn soen soét nói đấy là con anh và doạ nếu anh không câm mồm thì mất cả vợ lẫn con. Nghĩ đến cảnh ấy thì anh sợ lắm. Nó mà bỏ đi thật thì mình nằm chết khô ở đây mất, nên mỗi lúc có cơ hội anh lại nói xiên, nói móc vài câu cho bõ tức, rồi đâu lại vào đây.
   
   Không tìm được Thân về, Đội Hai cũng chả bận tâm. Trong đồn còn biết bao nhiêu việc cần giải quyết. Ngài đồn trưởng mấy hôm nay không ỏ ê đến công việc. Cửa phòng thường đóng suốt ngày. Đội Hai nghĩ bụng: " Cái giống người Tây này cũng kỳ lạ thật. Đã là vợ, là chồng rồi mà cứ kè kè ôm nhau suốt cả ngày. Vợ mà giận dỗi là chồng bỏ bễ công việc để dỗ dành. Ôi dào, vợ mình ấy à, " giải quyết" xong là bắt nó phải ra đồng, hoặc xuống bếp, hơi đâu mà ôm với ấp. Ngay cả người tình, mình cũng chỉ để " giải toả" là chính, làm gì mà phải  dỗ dành. Cái giống đàn bà, càng chiều chuộng, nó càng sinh hư. Ngài Sôlny này mà còn để cái mụ mắt xanh, chân dài ngoẵng ấy ở đây thì còn phải ve vuốt. Mọi việc đổ hết lên đầu mình thôi. Mong sao cho cái bà mắt xanh, cẳng dài ấy sớm bay về Pháp cho rồi. Tuy nghĩ vậy, nhưng không phải hắn muốn ngài đồn trưởng chỉ huy mọi việc, vì như vậy thì hắn chả còn quyền hành gì. Hắn chỉ muốn Sôlny nhanh chóng báo cáo với cấp trên về thái độ tích cực của hắn sau cái vụ tầu đổ vừa rồi. Không tìm ra bộ đội Việt Minh, không phải do lỗi của hắn. Cấp trên biết hắn đã tận tình tìm kiếm, đã thẳng tay với bọn khả nghi, thì công danh của hắn sẽ không ảnh hưởng xấu. Vậy mà suốt từ hôm ấy đến nay ngài Sôlny đã ra khỏi đồn đâu. Hắn đang nóng lòng mong Sôlny mở cửa để được tiếp kiến thì viên thông ngôn đến tìm hắn:

   - Ngài đồn trưởng mời ông lên phòng làm việc của ngài.

   Đội Hai mừng thầm, vội vã đi lên. Sôlny ngước đôi mắt xanh da trời về phía hắn, hơi mỉm cười, nói bằng tiếng Việt ngòng ngọng:

   - Anh ngồi đi.

[hoacuc]

Đội Hai ngồi chưa nóng chỗ thì hắn đã bật dậy vì tên thông ngôn dịch lời của ngài đồn trưởng rằng:

   - Ông có giấy mời của phòng Nhì!

   Sao lại phòng Nhì? Hắn là một sĩ quan quân đội, đang phục vụ hết lòng, có phải là gián điệp đâu mà phòng Nhì gọi đến. Biết là hắn thắc mắc, Solny nói một thôi bằng tiếng mẹ đẻ của hắn, rồi tên thông ngôn dịch lại:

   - Anh vui lòng chấp hành đi. Họ muốn làm rõ một số vấn đề thôi. Giải thích rõ xong, anh lại về làm việc bình thường. Tôi chờ anh. Mọi việc ở đây đang do anh lo liệu cả mà.

   Đội Hai có cảm giác Sôlny vừa như giục dã, vừa như động viên hắn ra đi. Đâu cần phải như vậy. Đã có giấy gọi thì bổn phận hắn phải chấp hành chứ. Hơn nữa, hắn có làm gì tổn hại cho chính phủ đâu mà hắn sợ. Đội Hai lên phòng nhì vào lúc bốn giờ chiều. Họ vẫn đang đợi hắn. Cái phòng này ghê lắm. Hình như họ làm việc suốt cả ngày đêm. Hai nhân viên phòng Nhì có vẻ niềm nở:

   - Mời đại uý ngồi. Ông ngạc nhiên phải không. Chúng tôi cũng ngại quá, chỉ có vài việc nhỏ mà phải phiền ông, mong ông thứ lỗi nhé. Bây giờ mời ông nhận mặt cho một người

   Một tấm ảnh được đặt trước mặt Đội Hai. Hắn ngạc nhiên thốt lên:

   - Đây là em trai tôi. Sao ông lại có tấm ảnh này?

   - Khoan hãy hỏi điều ấy. Bây giờ em trai ông ở đâu? 

   - Nó ở nhà với thầy  tôi.

   - Ông nhầm rồi. Người thanh niên này đang là tiểu đội trưởng một tiểu đội xung kích của bộ đội Việt Minh. Ông không biết thật hay giả vờ?

    Trươc câu hỏi độc địa ấy, Đội Hai suýt nổi cáu. Song có lẽ cũng hình dung ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề, nên hắn kìm được. Hắn đấu lý:

   - Các ông định buộc tội à. Việc gì tôi phải giả vờ. Hàng ngày súng đạn nổ bên tai tôi còn chả sợ, sợ gì một thằng em đi theo Việt Minh mà tôi phải giả vờ. Đã ba năm rồi tôi có được về nhà đâu. Cũng chẳng ai báo tin thì làm sao tôi biết nó đi đâu. Nó đi theo Việt Minh không dính gì đến tôi cả. Các ngài có hỏi gì nữa không?

   Hắn toan đứng lên định ra về, thì hai nhân viên kia thay đổi thái độ:

   - Ông đừng vội. Là như thế này, gần đây khu vực đồn ông phụ trách luôn xảy ra sự cố.Vụ con tầu đổ chưa tìm ra thủ phạm. Thằng Thân, lính thân cận của ông tự nhiên nó biến đâu mất, cậu em trai này lại là bộ đội Việt Minh. Xâu chuỗi các tình tiết lại thì hình như nó cũng có vấn đề gì đó khó hiểu. Nghề nghiệp buộc chúng tôi phải làm rõ. Còn ông phải có bổn phận thể hiện rõ là ông trung thành tuyệt đối với quốc gia, không phải là điệp viên của Việt Minh. Con đường thăng tiến của ông sẽ còn rộng mở, nếu ông chứng minh được điều này. Chúng tôi chỉ thông báo vậy. Bây giờ ông có thể về được.

   Lúc này bọn phòng Nhì giục về, mà Đội Hai chưa muốn đứng lên. Hắn phân trần một cách dè dặt:

   - Các ông hiểu cho, việc tầu bị đánh đổ, tôi đã điều tra kỹ, đã bắn chết một tên bộ đội Việt Minh, bắt một tên đưa đi Côn Đảo. Cô gái bắt được ở đầu làng ấy, tôi đã đích thân tra tấn bằng cực hình, mà cô ta không khai báo, không nhận tội. Chính ngài đồn trưởng baỏ tôi thả cô ta ra mà. Còn thằng Thân, chúng tôi đang cho tìm kiếm. Thằng này nó cãi nhau với chú nó ở nhà, e rằng nó tự vẫn ở đâu đó ( hắn bịa ra như thế). Còn những việc khác, chẳng liên quan gì đến tôi, các ông muốn tôi phải chứng minh lòng trung thành bằng cách nào?

   Một tên nhân viên phòng Nhì nhún vai:

   - Đây không phải là chúng tôi muốn, mà là quốc gia muốn ông thể hiện lòng trung thành - Rồi hắn có vẻ gợi ý - Nếu bây giờ bắt được thằng em trai ông, theo ông sẽ xử lý thế nào?

   - Thì các ông cứ bỏ tù nó, hoặc cứ việc xử nó theo luật của quốc gia.

   - Nhưng người bắt được nó là chính ông cơ!

   - Thì tôi cũng làm như thế!

   - Tốt lắm. Ngài đại uý ạ! Chúng tôi cũng chỉ muốn tốt cho ngài thôi. Quanh vùng này có mấy sĩ quan mẫn cán và tận tuỵ như ngài đâu. Cấp trên rất chú ý đến ngài. Nếu vì một lý do nào đấy, nhất là dính dáng đến Việt Minh mà không thăng tiến lên được thì rất tiếc cho ngài đấy. Xin lưu ý ngài về cậu em trai bộ đội Việt Minh nhé! Cẩn thận kẻo nó lấy đồn của ngài lúc nào không biết đấy. Vừa rồi chúng nó đã lấy mấy đồn ở khu vực Gia Lộc, quê ngài rồi đó.

[hoacuc]

Đội Hai ra về, lòng vừa như bay bổng, vừa như trĩu nặng. Hoá ra cấp trên rất quan tâm đến hắn, con đường đi lên của hắn đang rộng mở. Nhưng làm sao cái thằng út khốn kiếp nó lại đi theo bộ đội Việt Minh cơ chứ. Phải giáo dục thằng này mới được. Và hắn ngày đêm nung nấu kế hoặch giáo dục thằng em. Mấy ngày sau Đội Hai thảo một bức thư gửi về nhà. Hắn nói rằng lâu rồi không được về, nên nhớ nhà, nhớ các em lắm, nhất là cậu út. Nghe tin quê hương được giải phóng nó rất mừng, muốn được về gặp mặt gia đình.Thế nào bố cũng phải tìm cậu út về để anh em được hàn huyên. Nhận được thư của hắn, bố hắn mừmg lắm, vội báo tin cho mấy đứa con ở gần. Còn thằng út đang theo bộ đội đi đánh giặc, làm thế nào mà về được. Nhưng trong thư nó lại nói muốn gặp nhất là cậu em út. Thế là ông cụ cầm lá thư lận lội đi tìm thằng út. Thực tình cụ tìm cũng chẳng khó, vì hồi ấy quê nhà vừa được tự do, bộ đội đi lại công khai, chỉ cần hỏi thăm vài người là cụ tìm được con. Cậu út cầm nguyên cả bức thư của thằng anh lên báo cáo đại đội trưởng Đỗ Ninh. Xem thư, Đỗ Ninh hơi băn khoăn: người anh cả này phục vụ trong quân đội quốc gia từ khi bọn Pháp mới quay lại nước ta. Từ ấy đến nay không ỏ ê đến các em, bây giờ tự nhiên lại muốn gặp mặt? Nhưng Đỗ Ninh lại yên tâm rằng đây là vùng tự do, dân làng là cơ sở của ta, lo gì. Với lại hồi ấy đang rộ lên chính sách binh vận. Càng lôi kéo được những sĩ quan giặc càng tốt. Anh chàng này, chắc thấy bộ đội ta đánh đồn bốt nhiều nên cũng trợn rồi đây. Có thể anh ta muốn thông qua cậu em út trong cuộc gặp này mà chạy về với chúng ta. Được như vậy thì rất tốt. Ta đang cần thêm bạn, bớt thù mà. Nghĩ vậy, Đỗ Ninh động viên cậu tiểu đội trưởng trẻ tuổi của mình:

   - Chú mày đi rồi về đúng hẹn nhá. Cố gắng nói cho ông anh hiểu rõ chính sách khoan hồng của Việt Minh. Em biết là chúng ta đã thả bao nhiêu lính tráng của chúng còn gì - Rồi như tâm tình thêm, anh nói nhỏ - Nếu anh em muốn theo về với chúng ta ngay, thì em cứ dẫn đến chỗ anh, anh sẽ trực tiếp đưa lên báo cáo tỉnh đội, để ta bố trí cho anh ấy được an toàn nhá.

   Cậu út phấn khởi lắm. Dù chỉ về có hai ngày thôi, nhưng cậu đã bàn giao đầy đủ quân trang và vũ khí lại cho tiểu đội phó. Cậu tung tăng ra về như một đứa học trò sau buổi tan trường. Người anh cả thân thương của cậu, đã lâu lắm rồi cậu chưa được gặp, giờ anh ấy thế nào, chắc là bảnh trai lắm, chắc là oai vệ lắm. Hồi ở nhà thỉnh thoảng anh ấy có đánh cậu mấy roi, vì cậu không nghe lời, bây giờ những roi đòn ấy càng làm cậu  nhớ anh hơn. Cậu về đến nhà lúc 5 giờ chiều. Ông bố về trước và mấy anh khác ở gần đã xúm lại mổ một con chó làm bữa ăn thịnh soạn, mấy khi cả nhà được quây quần đông đủ thế này. Đội Hai về sau. Mặc dù cả nhà đang mong đợi, nhưng hắn vào đến cổng không khí trong nhà bỗng đổi khác. Vẻ mặt hắn khó đăm đắm, lại đeo kè kè bên mình khẩu súng nữa. Vợ hắn đã mấy năm không nhìn thấy mặt chồng, từ trong bếp khoắn khoả chạy ra chào, hắn cũng cứ rửng rưng như gặp người lạ. Thấy vẻ mặt người con cả như vậy, ông bố chủ động làm dịu bầu không khí có vẻ bức sốt này. Ông nói:

   - Chị cả pha nước nóng đem ra sân giếng cho anh ấy rửa chân. Anh ấy đi đường xa chắc mệt. Còn các cậu, làm nhanh tay lên, ta ăn cơm sớm để anh cả còn nghỉ.

   Mọi người răm rắp làm theo, nhưng vẻ mặt hằm hằm của Đội Hai vẫn không thay đổi.Thái độ của hắn khác hẳn với những lời lẽ viết trong thư. Dường như cả nhà này đang có lỗi với hắn, dường như hắn là chủ thể, có quyền quyết định mọi vấn đề chứ không phải là bố hắn. Cậu út nhìn anh, vừa thất vọng, vừa khó hiểu. Khi ngồi vào mâm rượu rồi, sau vài tợp đầu tiên, hắn bắt đầu nói:

   - Hôm nay tôi về đây để báo với cả nhà là tôi sẽ bắt thằng út.

   Mọi người ồ lên, kinh ngạc. Ông bố vẫn bình tĩnh bảo:

   - Anh say rượu à? Sao chưa uống đã say thế?

   - Say đâu mà say. Tôi nói thật đấy. Sao thầy lại để nó đi theo bộ đội Việt Minh. Hôm nay tôi sẽ bắt nó đi theo tôi.

   Đến đây thì chẳng ai còn ngạc nhiên nữa. Đúng là hắn không say, hắn đang nói thật. Cậu út buông đũa, vặc lại:

   - Anh có quyền gì nào? Thày bu nuôi tôi lớn chứ có phải anh đâu. Mà sao anh lại đi theo bọn Pháp, anh làm tay sai cho chúng.

[hoacuc]

Ông bố quát:

   - Út im đi để thầy nói chuyện với anh. Anh cả này, vậy là không phải anh về để gặp tôi với các em cho bõ nhớ như trong thư anh nói à?

   -Nhớ thì nhớ mà bắt thì vẫn bắt. Không nói như vậy thì thầy có gọi nó về đây không - Rồi hắn hạ giọng xuống - Cả nhà nghe đây, nếu thằng út ngoan ngoãn đi theo tôi, xung vào lính phục vụ quốc gia thì nhà mình được sung sướng. Nếu nó không nghe, là tôi phải bắt thật đấy. Không thể cho nó đi theo Việt Minh được. Thôi cả nhà cứ ăn đi, thịt chó nguội hết rồi

   Dứt lời, hắn thản nhiên gắp  miếng dồi chó, cùng rau thơm đút vào miệng. Hắn tưởng như đó là mệnh lệnh của hắn, mọi người phải răm rắp nghe theo. Những bát thức ăn trên mâm đang bốc khói ngùn ngụt. Nào là nhựa mận, nào xương hầm, rồi thịt luộc, thịt nướng. Mấy thằng em nông dân, ở nhà dở đủ bẩy món thịt cầy truyền thống để mừng cuộc hội ngộ gia đình. Nhưng nghe ông anh cả nói thế, không ai còn muốn gắp thức ăn nữa. Họ tròn mắt, ngây mặt nhìn anh ta. Cậu út chưa hề động đũa, nghe anh nói vậy, cậu vùng vằng đứng lên. Ông bố kéo cậu ngồi xuống, để dàn hoà:

   - Con cứ ngồi yên để bố nói chuyện với anh.  Anh cả này, những chuyện hệ trọng ấy nói sau, bây giờ anh em chỉ nói chuyện tình cảm thôi cho nó vui, để các em nó ăn uống đã.

Hắn lại vừa húp soàm soạp, vừa nói:

   -Thì đã bảo cứ ăn đi mà. Cũng chả còn chuyện gì phải nói. Thằng út ăn xong, ngủ một giấc rồi theo tao đi. Còn mọi người cứ yên trí mà làm ăn như cũ.

   Bây giờ thì cậu út không nhịn nữa, cậu đốp lại:

   - Anh tưởng anh có quyền thật à. Tôi là bộ đội Việt Minh, đang đi cứu nước, còn anh là lính nguỵ, là đồ bán nước, nghe chưa. Tôi tha không bắt anh là may lắm rồi. Tưởng anh về để hối cải, theo Việt Minh, tôi mới về đây, không thì tôi cũng chẳng thèm gặp anh đâu.

   Nói rồi cậu út bỏ mâm cơm, chào bố và anh chị, định đi luôn. Đội Hai vất tạch bát cơm xuống đất. Hắn quát:

   -Mày đi được à? Đứng lại không tao bắn.

   Cả nhà ồn ĩ lên. Cậu út đứng sững giữa nhà, quay lại gườm gườm nhìn ông anh bằng ánh mắt đã nhìn rõ bản chất của một kẻ phản bội. Cậu nói trong uất ức:

   - Đấy, cả nhà xem. Tôi không làm gì anh ấy nhá. Đúng là bọn Tây nó dậy dỗ anh ấy chỉ biết nói chuyện bằng súng thôi. Tôi không đấu súng với anh ở trong nhà, ra chiến trường hãy hay.

   Cậu chưa kịp quay đi thì một tiếng nổ đoàng vang lên. Viên đạn trúng ngực cậu. Cậu đổ gục ngay xuống giữa nhà, cạnh mâm cơm với những bát thức ăn đang bốc khói. Tiếng kêu thét hốt hoảng. Tiếng gào khóc thảm thiết.Tiếng bát đũa loảng xoảng. Xem chừng trong nhà không có người ủng hộ hắn, nên Đội Hai đi ngay trong đêm. Dù sao thì hắn cũng yên lòng vì đã dứt được chiếc dây duy nhất có thể kéo thấp con đường công danh của hắn.

   Gần sáng hắn mới mò về đến cái đồn bên đầu cầu Tiền của hắn. Buông mình xuống giường, hắn kéo một giấc đến gần tối mới tỉnh dậy. Ngài đồn trưởng lại cho mời hắn. Trông mặt ngài rất tươi. Đôi mắt màu xanh da trời nheo nheo, nhìn sâu vào mặt hắn. Ngài nói:

   -Thượng cấp vừa gọi điện khen ngợi ông. Chúc mừng ông nhé. Ông đã trừ khử được một tên bộ đội Việt Minh. Một tên bộ đội Việt Minh oắt con chẳng đáng kể gì, nhưng ông anh hùng ở chỗ dám bắn bỏ đứa em ruột thịt, đứa em út ít yêu thương của mình. Ông thật đáng khen.

   Viên thông ngôn dịch xong câu ấy, chính anh ta cũng tái mặt, nghĩ thầm: Ngài đồn phó này sao mà ác thế nhỉ. Em ruột mình mà dám bắn chết cơ à. Sôlny phu nhân lúc ấy đi qua cửa, vô tình nghe được, bà nhún vai, lậy chúa. Đôi mắt bà bạc hẳn màu đi. Tối ấy bà nói với chồng:

   - Tên đồn phó của anh, không giống một con người. Vậy mà anh còn khen nó nữa.

   Sôlny âu yến hôn vợ, rồi thản nhiên nói:

   - Nếu nó thật sự là một con người, thì chúng ta cai trị làm sao được đất nước này. Anh sẽ đề nghi thượng cấp tăng cho nó một bông mai trong những ngày tới.