Lịch sử Quân sự Việt Nam

Hùng Vương, hay vua Hùng, là tên hiệu các vị vua cai trị nhà nước Văn Lang của người Lạc Việt.
Theo truyền thuyết, các vua này là hậu duệ của Lạc Long Quân và Âu Cơ.
Lĩnh Nam chích quái thời Trần viết rằng: "Âu Cơ kết hôn với Lạc Long Quân, sinh ra một bọc trăm trứng, nở ra một trăm người con. Về sau, Lạc Long Quân chia tay với Âu Cơ; 50 người con theo cha xuống biển, 50 người con theo mẹ lên núi. Người con cả được tôn làm vua, gọi là Hùng Vương."
Đứng đầu nước Văn Lang là Hùng Vương. Ngôi Hùng Vương là cha truyền con nối. Hùng Vương đồng thời là người chỉ huy quân sự, chủ trì các nghi lễ tôn giáo. Dưới Hùng Vương có các lạc hầu, lạc tướng giúp việc. Lạc tướng còn trực tiếp cai quản công việc của các bộ (bộ lạc cũ). Dưới nữa là các bố chính, đứng đầu các làng bản. Dân gọi là lạc dân.
Các vị vua Hùng:
•   Hùng Dương (tức Lộc Tục)
•   Hùng Hiền (tức Lạc Long Quân)
•   Hùng Lân (vua)
•   Hùng Việp
•   Hùng Hy
•   Hùng Huy
•   Hùng Chiêu
•   Hùng Vỹ
•   Hùng Định
•   Hùng Hy
•   Hùng Trinh
•   Hùng Võ
•   Hùng Việt
•   Hùng Anh
•   Hùng Triều
•   Hùng Tạo
•   Hùng Nghị
•   Hùng Duệ
Theo Hùng triều ngọc phả, nhà nước Văn Lang tồn tại đến năm 258 TCN thì bị Thục Phán (tức An Dương Vương) thôn tính.


http://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%B9ng_V%C6%B0%C6%A1ng

An Dương Vương
 
An Dương Vương (chữ Hán: 安陽王), tên thật là Thục Phán (chữ Hán: 蜀泮), là vị vua lập nên nước Âu Lạc và cũng là vị vua duy nhất cai trị nhà nước này. Âu Lạc là nhà nước thứ hai trong lịch sử Việt Nam sau nhà nước Văn Lang đầu tiên của các vua Hùng.

Niên đại
Niên đại trị vì của An Dương Vương được các tài liệu ghi khác nhau. Sử cũ như Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục cho rằng thời gian ông làm vua kéo dài 50 năm, từ 257 TCN đến 208 TCN.
Các sử gia hiện đại căn cứ vào Sử ký Tư Mã Thiên là tài liệu gần thời đại nước Âu Lạc nhất, cho rằng An Dương Vương và nước Âu Lạc tồn tại từ khoảng 208 TCN đến 179 TCN, tức là gần 30 năm.

Nguồn gốc
Tới nay có các thuyết khác nhau về An Dương Vương nói chung và nguồn gốc của An Dương Vương nói riêng.
Người Âu Việt phía bắc Lạc Việt
Cùng tồn tại ở vùng Bắc Bộ vào thời kỳ Hồng Bàng, có các bộ tộc Âu Việt sống xen kẽ với người Lạc Việt và người Thái. Cuối thời kỳ Hồng Bàng, các bộ tộc Âu Việt lập ra nước Thục ở mạn đông bắc của Văn Lang (thuộc khu vực đông nam Quảng Tây ngày nay), nhưng vẫn thường xuyên giao lưu với Lạc Việt. Đến đời Thục Phán, đã chiếm hết đất đai của các Hùng Vương, thống nhất nó với lãnh thổ Âu Việt thành nước Âu Lạc (ghép tên Âu Việt và Lạc Việt). Thục Phán tự xưng là vua năm 257 TCN, hiệu là An Dương Vương, đóng đô ở Phong Khê (nay là vùng Cổ Loa, huyện Đông Anh - Hà Nội).
Con cháu nước Thục ở Trung Hoa
Có thuyết cho rằng gia đình Thục Phán là hậu duệ của các vua Khai Minh nước Thục thời Chiến Quốc, chạy về phía Nam để tránh bạo loạn vào cuối thời Chiến Quốc và khi nhà Tần nổi lên. Thục Phán đã đến vùng lãnh thổ của người Âu Việt (甌越) (nay là đông nam Quảng Tây, tây nam Quảng Đông, Trung Quốc và đông bắc Việt Nam) gây dựng lực lượng quân sự tại đây.
Tuy nhiên, thuyết này bị nhiều nhà nghiên cứu nghi ngờ. Khoảng cách từ Tứ Xuyên tới miền Bắc Việt Nam là khoảng 3000 km*, và khoảng thời gian từ khi nước Thục bị Tần diệt (316 TCN) đến khi An Dương Vương lên ngôi ở Việt Nam (257 TCN) là gần 60 năm.
Sách "Ngược dòng lịch sử" của GS Trần Quốc Vượng cho rằng sau khi nước Thục bị Tần diệt, con nhỏ vua Thục là Thục Chế được lập lên ngôi, lưu vong về phía đông nam. Tuy nhiên qua thế hệ Thục Chế vẫn phải lẩn trốn trước sự truy nã của Tần và không có cơ hội khôi phục nước Thục cũ. Cuối cùng tới con Thục Chế là Thục Phán thì hình thành quốc gia nằm ở phía bắc Lạc Việt của họ Hồng Bàng...

  Lịch sử và truyền thuyết
Lập quốc
Đền thờ An Dương Vương gần Hà NộiĐại Việt Sử ký Toàn thư chép: Vua Hùng Vương có người con gái nhan sắc tuyệt vời tên gọi là Mỵ Nương. Vua nước Thục nghe tin, sai sứ cầu hôn. Vua Hùng Vương muốn gả nhưng Lạc Hầu can rằng: Thục muốn lấy nước ta, chỉ mượn tiếng cầu hôn đó thôi. Không lấy được Mỵ Nương, Thục Vương căm giận, dặn lại con cháu phải diệt Văn Lang mà chiếm lấy nước. Đời cháu Thục Vương là Thục Phán mấy lần đem quân sang đánh nước Văn Lang. Nhưng Vua Hùng Vương có tướng sĩ giỏi, đã đánh bại quân Thục. Vua Hùng Vương nói: Ta có sức thần, nước Thục không sợ hay sao? Bèn chỉ say sưa yến tiệc không lo việc binh bị. Bởi thế, khi quân Thục lại kéo sang đánh nước Văn Lang, vua Hùng Vương còn trong cơn say. Quân Thục đến gần, Vua Hùng trở tay không kịp phải bỏ chạy rồi nhảy xuống sông tự tử. Tướng sĩ đầu hàng. Thế là nước Văn Lang mất. Giáp Thìn, năm thứ 1 [257 TCN], vua đã thôn tính được nước Văn Lang, đổi quốc hiệu là Âu Lạc

Chống Tần
Mũi tên đồng tại Thành Cổ LoaCùng thời kỳ này, bên Trung Hoa, Tần Thủy Hoàng sát nhập 6 nước sau nhiều năm hỗn chiến thời chiến quốc. Ông tiếp tục tham vọng xâm chiếm Bách Việt, vùng đất đai của các bộ tộc người Việt ở phía nam Trung Quốc và bắc Việt Nam ngày nay. Đạo quân xâm lược nhà Tần do Đồ Thư chỉ huy đã mon men vào lãnh thổ Âu Lạc nhưng gặp phải cuộc kháng chiến trường kì của Tướng Thục Phán. Sau 10 năm giao chiến, Đồ Thư bỏ mạng và quân Tần phải chạy về nước.

Theo cuốn Lịch sử Việt Nam (Viện sử học - 1991): Năm 218 trước công nguyên, Tần Thủy Hoàng huy động 50 vạn quân chia làm 5 đạo đi chinh phục Bách Việt. Để tiến xuống miền Nam, đi sâu vào đất Việt, đạo quân thứ nhất phải đào con kênh nối sông Lương (vùng An Hưng, Trung Quốc ngày nay) để chở lương thực. Nhờ vậy, Đồ Thư thống lĩnh đã vào được đất Tây Âu, giết tù trưởng, chiếm đất rồi tiến vào Lạc Việt. Thục Phán được các Lạc tướng suy tôn làm lãnh tụ chung chỉ huy cuộc kháng chiến này. Khi Đồ Thư đem quân tiến sâu vào đất Lạc Việt, Thục Phán lãnh đạo nhân dân chống giặc. Quân Tần đi đến đâu, Nhân dân Việt làm vườn không nhà trống đến đó. Quân Tần dần lâm vào tình trạng thiếu lương thực trầm trọng. Khi quân Tần đã kiệt sức,vì thiếu lương, thì Quân dân Việt, do Thục Phán chỉ huy, mới bắt đầu xuất trận. Đồ Thư đã phải bỏ mạng trong trận này. Mất chủ tướng, quân Tần hoang mang mở đường tháo chạy về nước. Sau gần 10 năm kháng chiến, nhân dân Âu Việt – Lạc Việt giành được độc lập. Thục Phán củng cố và xây dựng lại đất nước.

Xây thành Cổ Loa
Sơ đồ thành Cổ LoaSau chiến thắng trước quân Tần, An Dương Vương quyết định giao cho tướng Cao Lỗ xây thành Cổ Loa nhằm củng cố thêm khả năng phòng thủ quân sự. Tục truyền rằng thành xây nhiều lần nhưng đều đổ. Sau có thần Kim Quy hiện lên, bò quanh bò lại nhiều vòng dưới chân thành. Thục An Dương Vương bèn cho xây theo dấu chân Rùa vàng. Từ đó, thành xây không đổ nữa. An Dương Vương cũng phát triển thuỷ binh và cho chế tạo nhiều vũ khí lợi hại, tạo lợi thế quân sự vững chắc cho Cổ Loa.

Di tích của thành Cổ Loa vẫn còn lưu lại cho đến nay, cách trung tâm Hà Nội khoảng 20 km về phía đông bắc. Đền thờ An Dương Vương nằm ở trung tâm di tích này. Các nghiên cứu khảo cổ học tại đây vẫn tiếp tục làm sáng tỏ các thời kỳ lịch sử mà thành đã trải qua.

Mắc kế thông gia và sụp đổ
Ít lâu sau, Triệu Đà từ quận Nam Hải (Quảng Đông bây giờ) sang đánh Âu Lạc. Nhờ vào chuẩn bị quân sự tốt, An Dương Vương đã chống cự được hiệu quả. Triệu Đà buộc phải dùng kế nội gián bằng cuộc kết hôn giữa con trai mình, Trọng Thủy, và con gái An Dương Vương là Mỵ Châu. Sau khi nắm được bí mật quân sự của An Dương Vương thông qua con trai, Triệu Đà đã thành công trong việc chinh phục Âu Lạc, buộc An Dương Vương bỏ chạy và tự tử, kết thúc thời kỳ An Dương Vương.

Về năm mất của triều đại An Dương Vương, các tài liệu ghi chép khác nhau. Đa phần sách sử Việt Nam (Đại Việt Sử ký Toàn thư, Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục, Việt sử Tiêu án) đều chép là An Dương Vương mất nước năm 208 TCN. Sách giáo khoa của Việt Nam căn cứ vào Sử Ký của Tư Mã Thiên ghi nước Âu Lạc mất năm 179 TCN. Sở dĩ như vậy vì Sử Ký chép là Triệu Đà diệt nước Âu Lạc "Sau khi Lã Hậu chết", mà Lã Hậu chết năm 180 TCN, do đó nước Âu Lạc mất khoảng năm 179 TCN. Truyền thuyết An Dương Vương, Nỏ Thần, và con trai Triệu Đà là Trọng Thuỷ ở rể nước Việt có nhiều chỗ không hợp với Sử Ký của Tư Mã Thiên, mặc dầu Sử Ký là nguồn tư liệu sớm nhất mà các nhà viết sử Việt Nam có được để tham khảo.

Sách Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục chép dẫn theo sách Thái bình hoàn vũ ký, phần Nam Việt chí của Nhạc Sử nhà Tống: An Dương Vương cai trị Giao Châu, Úy Đà đem quân sang đánh. An Dương Vương có Cao Thông (Cao Lỗ) giúp đỡ, chế ra cái nỏ, bắn một phát giết chết quân [Nam] Việt hàng vạn người, bắn ba phát giết đến ba vạn. Triệu Đà biết rõ duyên cớ, liền lui về đóng ở Vũ Ninh, rồi cho con là Trọng Thủy sang làm tin, xin hòa hảo với nhau. Về sau, An Dương Vương đối xử với Cao Thông không được hậu, Cao Thông bỏ đi. An Dương Vương có người con gái là Mị Châu, thấy Trọng Thủy đẹp trai, liền phải lòng. Về sau, Trọng Thủy dụ dỗ Mị Châu đòi xem nỏ thần, Mị Châu đem cho xem. Trọng Thủy nhân đấy bẻ hỏng cái lẫy nỏ, rồi lập tức sai người ruổi về báo tin cho Triệu Đà. Triệu Đà lại đem quân sang đánh úp. Khi quân Triệu kéo đến, An Dương Vương đem nỏ ra bắn như trước, nhưng nỏ hỏng rồi! Quân Thục chạy tan tác. Triệu Đà phá được Thục. Ngày nay, mẫu truyện lịch sử này đã được liệt vào một trong những dạng chiến tranh gián điệp rất sớm của lịch sử Việt Nam.

 ;D ;D ;D

Lạy hồn cái danh sách 18 vua Hùng.
Hùng vương là con cả của LLQ và Âu Cơ mà bây giờ lại biến thành Lộc Tục.
Thời HÙng vương chúng ta chưa theo chế đọ PK mà tự dưng ông nào cũng có miếu hiệu kiểu TQ
Thế mà trên Wiki không ai chịu bỏ đi - cứ xóa 1 vài ngày là lại có chú phục hồi lại.
Đề nghị bạn thainhi_vn làm việc lại vụ này nhé

Thì chưa biết lấy đâu làm khởi đầu thì lấy tạm vậy bác ạ  :D, em thì đang chờ bác cọp bác ấy up các vị vua sau xem thế nào ::)

Tôi thấy ở đây http://www.cuocsongviet.com.vn/index.asp?act=detail&mabv=6478&/Cac-trieu-dai-Viet-Nam-qua-tung-thoi-ky-lich-su.csv đủ đấy

Cái danh ssasch đấy là do sử gia thời Hậu Lê "chế biến" để chấn hưng dân khí sau thời gian bị nhà Minh "tẩy não" nên nó có nhiều cái rất tréo cẳng ngỗng.
Thế mà trên Wiki các bạn quản trị cứ coi như là Sấm truyền, không dám bỏ. Tớ từng xóa và thay bằng câu "Thời kỳ này thông tin chưa rõ ràng..." mà các bạn ấy cũng không chịu.
Chẳng nhẽ các bạn lại vẫn thích kiểu "TQ có gì ta cũng có nấy" ư? Cứ "tạm" kiểu này thì chẳng trách tại sao vẫn còn nhiều bạn trẻ hùng hồn tuyên bố lãnh thổ Việt lên tới Động Đình Hồ

Phần về thời HÙng vương trở về trước vẫn nặng về thuyết dân ta cùng gốc xuất thân giống TQ (có họ hàng)

Mình không dám tự nhận là hiểu biết nhiều về lịch sử nhưng mình thấy cái danh sách vua Hùng kia quá thiếu căn cứ.
Danh sách vua Hùng bạn đưa ra không có các cơ sở vững chắc để khẳng định đó là tên gọi hay các niên hiệu của vua Hùng. Bởi trong thời kỳ vua Hùng tiếng là nhà nước nhưng thực chất vua Hùng cũng chỉ như tộc trưởng đứng đầu các bộ lạc mà thôi. Chính cái tư tưởng không muốn thua kém người Trung Quốc nên nhà sử học xưa mới " thêm vào " các danh hiệu đó cho ngang bằng với Trung Quốc mà thôi. Bạn cũng biết trong hiến pháp nước ta cũng đã sửa từ " nước ta có lịch sử 4000 năm dựng nước và giữ nước " thành " nước ta có mấy nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước ". Điều đó càng khẳng định từ thời vua Hùng khái niệm nhà nước chưa thật sự rõ ràng. Theo mình thì danh sách các vị vua Hùng đó không hợp lý, không có cơ sở khoa học để khẳng định nó là có thật nên chúng ta không thể đưa nó vào danh sách các vị vua Việt Nam.

Ngắn gọn cho dễ hiểu, các sử liệu về thời kì các Vua Hùng không đủ nên khó có thể nói chính xác danh xưng của các vị nên ta tạm gọi là thời Hùng Vương vậy thôi chứ còn nêu danh sách đầy đủ của các vị thì sẽ gây ra rất nhiều tranh cãi.
Bác lonesome! Đã có các căn cứ sử liệu chứng minh lãnh thổ thời Hùng Vương và An Dương Vương tới tận bờ Nam sông Dương Tử, tuy nhiền điều này nói cho chính xác là không phải chỉ có mình dân tộc ta quản lí vùng lãnh thổ đó. Vùng đất đó do khoảng vài chục bộ tộc quản lí, nên vùng đất này còn gọi là vùng lãnh thổ Bách Việt. Nhưng các thông tin trên internet thương nói rằng vùng đất này là của riêng VN vậy mới có sự nhầm lẫn linh tinh ở trên, mà hơn nữa trong thời kỉ Nhà Hán tại phía Nam của nước này có 1 nước được gọi là nước Nam Việt, và với dụng ý tuyên truyền của 1 số thế lực thì nước này thành nước ta ngày này. 
 

Bác Su.
Nếu cái vùng đó là do vài chục /vài trăm/rất nhiều bộ tộc quản lí thì làm sao có thể nói "lãnh thổ thời Hùng Vương và An Dương Vương tới tận bờ Nam sông Dương Tử, " -lãnh thổ đó là lãnh thổ của Bách Việt chứ của riêng gì Lạc Việt/Văn Lang và Âu Lạc đâu bác.

Bác lonesome! Đó là khoảng thời gian tương ứng được dùng để tiện so sánh thối bác à, chứ trên thực tế thì đúng như bác nói đấy ạ.

Mời bác Su xem 2 chủ đề này ạ:
- http://www.quansuvn.net/index.php/topic,7766.0.html
- http://www.quansuvn.net/index.php/topic,6831.0.html

Dạ em cảm ơn bác lonesome ạ! Như em đã nói ở bài trước em dùng thời kì Hùng Vương - An Dương Vương để làm thời điểm để so sánh, vì đây là sử NC mình nên không dùng thời gian tương ứng của phương Bắc ạ. Chứ em không khẳng định đất đại thực tế của NC nhà ta đến bờ Nam sông Dương Tử vì trên vùng đất ấy có tới mấy chục bộ tộc cứ chú . Phần lớn ngày nay là vùng đất tương ứng với các tỉnh Quảng Đông; Quảng Tây và 1 phần của Vân Nam của TQ.

Mình hiểu bác Su ạ. Tiếc là bây giờ có nhiều bác lại không thích lãnh thổ mình be bé như hiện nay mà phải từng trùm lên hết Nam TQ cơ.

 
 1. Hai Bà Trưng khởi nghiệp  
Trưng Trắc làm vua 40-43
(Phụ thêm: Khởi nghĩa Triệu Thị Trinh 248)
 
Nhà Tiền Lý                              517- 602
1. Lý Nam Đế
2. Triệu Việt Vương                        549-571
3. Hậu Lý Nam Đế                          571-602
 
Nhà Mai
1. Mai Hắc Đế                                722
2. Mai Thiếu Đế
3. Bạch đầu Đế

Họ Phùng
1. Phùng Hưng Bố Cái Đại Vương    761-802
2. Phùng An

Phụ thêm: Họ Khúc, họ Dương
- Khúc Thừa Dụ                            906-907
- Khúc Hạo                                    907-917
- Khúc Thừa Mỹ                              917-923
- Dương Đình Nghệ Kiều Công Tiễn  931-938

Triều Ngô                                    939-965
1. Ngô Quyền (đánh Nam Hán)           897-944
2. Hậu Ngô Vương                            950-965
 - Nam Tấn vương
- Thiên sách vương

Triều Đinh
1. Đinh Tiên Hoàng                          968-980
2. Đinh Phế Đế                                        979-980

Triều Tiền Lê                                        980-1009
1. Lê Đại Hành Lê Hoàn                    980-1005
2.  Lê Trung Tông                              1005
3. Lê Long Đĩnh                                1005-1009

Triều Lý                                       1010-1025
 1. Lý Thái Tổ                                    1010-1028
2.  Lý Thái Tông                                 1028-1054

 3. Lý Thánh Tông     1054-1072
 4. Lý Nhân Tông      1072-1127
 5. Lý Thần Tông      1128-1138
 6. Lý anh Tông        1138-1175
 7. Lý Cao Tông        1176-1210
 8. Lý Huệ Tông        1211-1225
9.  Lý Chiêu Hoàng   1225
 
Triều Trần           1225-1400
1. Trần Thái Tông
2. Trần Thánh Tông 1258-1278
3. Trần Nhân Tông  1278-1293
4. Trần Anh Tông    1293-1314
5. Trần Minh Tông   1414-1329
6. Trần Hiển Tông   1329-1341
7. Trần Dụ Tông      1341-1369
8. Trần(Dương) Nhật Lễ
9. Trần Nghệ Tông   1370-1372
10. Trần Duệ Tông     1372-1377
11. Trần Phế đế     1377-1388
12.  Trần Thuận Tông 1388-1398
13.  Trần Thiếu Đế     1398-1400

Triều Hồ             1400-1407
1. Hồ Quí Ly           1400-1401
2. Hồ Hán Thương   1401-1407
 
Phụ thêm: Hồ Nguyên Trùng,ông tổ,đúc súng thần công

Triều Hậu Trần   1407-1413        
1. Giản định đế
2. Trùng Quang đế                        

 Triều Lê Sơ          1428-1527
1. Lê Thái Tổ (Lê Lợi)1428-1433
2. Lê Thái Tông         1434-1442
3. Lê Nhân Tông       1443-1459
4. Lê NGHI Dân
5.  Lê Thánh Tông      1460-14
6. Lê Hiến tông
7. Lê Túc Tông          1504-1510
8. Lê Uy Mục
9. Lê Tương Dục        1510-1516
10. Lê Chiêu Tông       1516-1522
11. Lê Cung Hoàng      1522-1527

Triều Mạc              1527-1592
1. Mạc Đăng dung      1527-1529
2. Mạc Đăng Doanh    1530-1540
3. Mạc Phúc Hải         1541-1546
4. Mạc Phúc Nguyên   1546- 1561
5. Mạc Mậu Hợp         1562-1592  
6. Mạc Toàn
7. Mạc kính Chỉ
8. Mạc Kính Cung
9, Mạc Kính Khoan
10. Mạc Kính Vũ                                                                                                

Triều Hậu Lê
1. Lê Trang Tông-Trịnh kiểm 1533-1548
2. Lê Trung Tông         1548-1556
3. Lê Anh Tông            1556-1573
4. Lê Thế Tông            1573-1599
5. Lê Kính Tông           1600-1619
6. Lê Thần Tông           1619-1643
7. Lê Chân Tông           1643-1649                                                                                                                      

8. Lê Huyền Tông                     1649-1671
9.  Lê gia Tông
11. Lê hy Tông
12. Lê Dụ Tông
13. Lê đế Duy Phường
14. Lê Thuần Tông                     1733-1735
15. Lê Ý Tông                             1735-1740
16. Lê hiền tông                         1740-1786
17. Lê Chiêu Thống                     1786-1789

Triều Tây Sơn
1. Nguyễn Nhạc             1778-1793
2.  Quang Trung Nguyễn Huệ      1789-1792
3. Cảnh Thịnh H . Đ Quang Toản 1793-1802

Phụ thêm các chúa Trịnh
 Trịnh Kiểm                             1545-1570
 Trịnh Tùng                             1570-1623              
 Trịnh Tráng                            1623-1652
 Trịnh Tạc                                1653-1682
 Trịnh Căn                               1682-1709
 Trịnh Cương                            1709-1729
 Trịnh Giang                             1729-1740
 Trịnh Doanh                            1740-1767
 Trịnh Sâm                                1767-1782
 Trịnh Tông                                1782-1786
 Trịnh Bồng                                1786-1787

Cám ơn bác minhsinh_1960 đã tiếp tục công việc của bác copbien_51, tuy nhiên có một số vấn đề sau:
- Thứ nhất: Đây là topic thống kê danh sách các vua VN, vì vậy theo em không nên đưa vào các nhân vật không phải là vua như bà Triệu, họ Khúc, các chúa.v.v.v.
- Thứ 2: Danh sách các vua bác liệt kê còn thiếu nhiều quá, ví dụ sau Lê HUyền Tông bác ghi là Lê Thuần Tông, như vậy là bỏ qua mất Gia Tông, Hy Tông, Dụ Tông, Lê đế Duy Phừơng

Mong bác kiểm tra,  chỉnh sửa, bổ sung đầy đủ. Cám ơn bác

 Phụ thêm: Các Chúa Nguyễn        1600-1802
- Nguyễn Hoàng
- Nguyễn Phúc Nguyên
- Nguyễn phúc Lan
- Nguyễn Phúc Trăn
- Nguyễn Phúc Chu
- Nguyễn Phúc Chú
- Nguyễn Phúc Khoát      1738-1765
- Nguyễn  Phúc Thuần    1765-1777

Nhà Nguyễn
1. Gia Long (Nguyễn Phúc ánh)         1780-1802
 Thời Kỳ Độc Lập            1802-1819
2. Minh mệnh Hoàng Đế    1820-1840
3. Thiệu Trị H. Đ                1841-1847
4. Tự Đức H.Đ                   1848-1883
 Thời kỳ Pháp thuộc
5. Dục Đức làm vua 3 ngày
6. Hiệp Hòa được 5 tháng   1883-1883
7. Kiến Phúc được 8 tháng 12. 1883-8. 1884
8. Hàm Nghi                       8. 1884-8. 1885
9. Đồng Khánh                  10. 1885-12. 1888
10. Thành Thái                      1. 1889-7. 1907
11. Duy Tân                        1907-1916
12. Khải Định                      1916-1925
13. Hoàng Đế cuối cùng;Bảo Đại 1925-1945