Lịch sử Quân sự Việt Nam

Tác giả: Nguyễn Khắc Nguyệt
Nhà xuất bản Quân đội nhân dân- 2009
Số hóa: lixeta

LỜI GIỚI THIỆU

   Với tầm mắt nhìn xa trông rộng, ngay sau khi kết thúc thắng lợi chín năm kháng chiến chống Pháp, nửa nước được độc lập, tự do Đảng và Bác Hồ kính yêu đã nghĩ đến việc xây dựng một quân đội chính quy, hiện đại, đủ sức cùng toàn dân hoàn thành nhiệm vụ giải phóng nửa nước thân yêu và bảo vệ vững chắc độc lập, tự do của Tổ quốc.
   Trong bối cảnh đó gần ba trăm cán bộ, chiến sĩ từ khắp các đơn vị đã được tuyển chọn để cử đi nước ngoài học tập về xe tăng, thiết giáp, một binh chủng hiện đại của lục quân. Và ngày 5 tháng 10 năm 1959 trung đoàn xe tăng đầu tiên của QĐNDVN đã được thành lập tại Quế Lâm, Trung Quốc. Đúng 17 giờ ngày 13 tháng 7 năm 1960 những chiếc xe tăng đầu tiên của QĐNDVN đã lăn vết xích đầu tiên trên Đất Mẹ thân yêu. Từ giờ phút đó bộ đội xe tăng đã có mặt trong đội ngũ điệp trùng của LLVT, cùng các quân binh chủng bạn thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng của LLVT cách mạng.
Với những ưu việt của mình, ngay từ khi mới ra đời xe tăng thiết giáp đã được xác định là lực lượng đột kích quan trọng của lục quân. Tuy nhiên, vì nhiều lý do cả chủ quan lẫn khách quan phải sau gần 10 năm thành lập, trải qua những cuộc đấu tranh rất gay gắt về quan điểm lực lượng TTG Việt Nam mới ra quân và đánh thắng trận đầu ở Tà Mây- Làng Vây tháng 2 năm 1968. Chiến thắng oanh liệt này đã mở ra một trang sử mới trong lịch sử chiến tranh Việt Nam và dựng xây lên truyền thống vẻ vang “Đã ra quân là đánh thắng” của binh chủng TTG.
Những năm tiếp theo xe tăng thiết giáp đã từng bước khẳng định vị thế của mình trong các chiến dịch Đường Chín- Nam Lào, Cánh Đồng Chum năm 1971 và Quảng Trị, Tây Nguyên, Nam Bộ năm 1972. Từ đó binh chủng TTG đã có sự phát triển lực lượng vượt bậc, lớn nhanh như Phù Đổng, có mặt trên khắp các chiến trường. Cho đến cuộc Tổng tiến công nổi dạy Mùa Xuân 1975 Tăng Thiết giáp đã tham gia ngay từ trận mở màn ở Buôn Ma Thuột, các chiến dịch Huế- Đà Nẵng, Phan Rang- Hàm Tân và đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Trong chiến dịch này TTG- như một cơn bão của thép và lửa- đã dẫn đầu 5 cánh quân tiến công Sài Gòn, dinh lũy cuối cùng của ngụy quyền Sài Gòn. Đúng 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng Tư năm 1975 hai chiếc xe tăng 843 và 390 đã húc tung cánh cổng Dinh Độc Lập, đại đội trưởng xe tăng Bùi Quang Thận cắm lá cờ chiến thắng lên nóc Dinh, chính ủy lữ đoàn xe tăng 203 thay mặt Quân giải phóng tiếp nhận sự đầu hàng vô điều kiện của chính phủ ngụy quyền Dương Văn Minh, viết nên trang sử hết sức hào hùng và oanh liệt.
   Cuốn sách được viết ra nhằm tái hiện quá trình phát triển và trưởng thành của binh chủng TTG trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước thần thánh của dân tộc ta. Thông qua đó ngợi ca tinh thần yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lòng dũng cảm vô song và tinh thần lao động sáng tạo không ngừng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ xe tăng Việt Nam. Đồng thời cũng góp phần làm sáng tỏ một nguyên lý: “vũ khí dù có hiện đại đến đâu cũng chỉ giữ vai trò quan trọng, còn quyết định vẫn là những con người sử dụng vũ khí đó”.
   Năm 2009 là năm kỷ niệm 50 năm ngày thành lập binh chủng TTG, đồng thời cũng là năm kỷ niệm 65 năm thành lập QĐND Việt Nam. Cuốn sách này do một chiến sĩ xe tăng viết ra như một lời tri ân với Đảng, Bác Hồ, với các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp nên truyền thống vẻ vang của binh chủng Tăng Thiết giáp, như một nén tâm nhang thắp cho những đồng đội đã hy sinh và cũng là món quà đối với tất cả những ai yêu mến binh chủng “Thép” anh hùng.

[/b]

   Đã hơn hai năm, kể từ ngày Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, cơ quan Bộ Tư lệnh Thiết giáp sơ tán về sát chân dãy núi Tam Đảo. Những căn nhà cấp 4 lợp ngói, lợp lá cọ áp lưng vào núi, quay mặt xuống chân ruộng trũng nằm thấp thoáng sau những tán cây rậm rạp và những nương sắn, nương ngô của dân. Trên sườn đồi rải rác vài cây cọ già vươn những tấm lá rộng xòe như nan quạt lên nền trời, thỉnh thoảng lại rung lên phành phạch khi có cơn gió mạnh thổi qua. Quanh nhà bộ đội đã tranh thủ vỡ đất trồng được mấy đám rau. Đất mới lại được tưới tắm đầy đủ nên lúc nào cũng xanh mươn mướt. Nhìn thoáng qua cả khu vực trông không khác mấy một xóm của người dân địa phương. Hai ngôi nhà dành cho Tư lệnh và Chính ủy binh chủng cũng không khác gì những ngôi nhà xung quanh. Cũng mái ngói, tường trát “tooc-xi”, chỉ khá hơn là có trần bằng cót.
   Đối với quyền Tư lệnh Đào chuyện ăn ở không có gì quá quan trọng, cốt sao bảo đảm sức khỏe để làm việc là được. Đồ đạc cá nhân của ông cũng lèo tèo vài thứ để không hết một ngăn cái tủ đứng hai buồng, chỉ có sách là nhiều. Sách đầy trên hai giá áp lưng vào bức tường hồi, sách la liệt trên bàn làm việc, vài cuốn để đầu giường ngủ... Số sách này phần lớn là do ông sưu tầm, cóp nhặt suốt mấy chục năm qua, đặc biệt là trong các cuộc đi học nước ngoài và những lần làm việc với chuyên gia bạn. Ngoài ra là sách mua, sách xin bạn bè, đồng đội và sách mượn từ thư viện. Xuất thân từ một hương sư trước cách mạng tháng Tám ông hiểu sâu sắc giá trị của những con chữ, những cuốn sách đối với cuộc đời mỗi con người. Sau này ông lại càng tâm đắc với câu nói của Lê- nin: “Không có sách thì không có tri thức, không có tri thức thì không có chủ nghĩa cộng sản”. Vì vậy khi có điều kiện ông hay la cà ở các hiệu sách, thấy quyển nào hay là dốc túi mua luôn. Khi được đi học nước ngoài có bao nhiêu phụ cấp mọi người dành mua đồ dùng cá nhân, riêng  ông chủ yếu để dành mua sách. Còn mấy nhân viên thư viện cơ quan Bộ Tư lệnh thì phục ông “sát đất”, ông không chỉ đọc nhiều mà còn thuộc cả vị trí các đầu sách về nghệ thuật quân sự trên giá. Khi họ còn loay hoay tra cứu trong số mục lục thì ông đã bảo “vào chỗ này, chỗ kia mà lấy”. Với ông sách không chỉ là phương tiện giúp ông làm phong phú thêm vốn tri thức của mình mà còn là một người bạn tri âm lặng lẽ và sâu sắc. Và chẳng biết từ bao giờ sưu tầm sách và đọc sách đã trở thành một thú vui và gần như là thú vui duy nhất của ông. Cũng nhờ thế mà vốn tri thức của ông ngày càng được mở rộng. Vốn Hán tự từ ngày còn đi “gõ đầu trẻ” ở trường làng khi sang Trung Quốc học được bổ sung một cách rất bài bản nên ông có thể đọc sách và nói chuyện thoải mái với các đồng chí Trung Quốc về mọi chủ đề. Từ khi về nước thấy xe tăng chủ yếu là do Liên Xô viện trợ, tài liệu tiếng Nga rất nhiều nên ông đã đề ra cho mình một kế hoạch học tiếng Nga rất khoa học. Sau mấy năm mày mò tự học giờ đây ông đã có thể đọc, hiểu được các tài liệu kỹ, chiến thuật tăng thiết giáp từ nguyên bản tiếng Nga.
   Thế mà hôm nay, từ sáng đến giờ ông chẳng đọc được chữ nào mặc dù cuốn “Binh pháp Tôn Tử” bằng chữ Hán vẫn mở ngay trước mặt. Đây là cuốn sách của thày chủ nhiệm khoa chiến thuật Học viện xe tăng số 1 tặng ông vì quý mến người học viên vừa thông minh vừa sắc xảo lại vừa giỏi tiếng Hán, có hiểu biết sâu sắc về văn hóa Trung Hoa và cũng là người có những câu hỏi thật hóc búa không dễ trả lời thấu đáo. Từ khi có nó mỗi khi rảnh rỗi ông lại đem ra nghiền ngẫm và suy nghĩ đến việc vận dụng vào chiến tranh hiện đại. Tuy nhiên hôm nay sách mở đấy mà đầu óc ông vẫn để tận đâu đâu. Lúc thì nó phiêu du đến những trận đánh xe tăng nổi tiếng trên chiến trường châu Âu trong Thế chiến Hai, lúc lại đột nhiên nhớ lại bài giảng về sử dụng xe tăng trong tiến công ở Học viện, có lúc lại là những tình huống xảy ra trong lần diễn tập hiệp đồng quân binh chủng cùng sư đoàn Quân tiên phong hồi cuối năm ngoái... Và cái hình ảnh trở đi trở lại nhiều nhất trong tâm trí ông là những tưởng tượng về buổi báo cáo tình hình binh chủng của tham mưu trưởng Dương trước Quân ủy trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh hôm nay.
   Tất nhiên đây không phải lần đầu tiên cấp trên gọi binh chủng lên báo cáo tình hình nhưng rõ ràng buổi báo cáo hôm nay có ý nghĩa vô cùng quan trọng: xe tăng, thiết giáp có được sử dụng ở chiến trường miền Nam hay không? sử dụng với quy mô nào? dưới hình thức nào? v.v... sẽ được quyết định sau buổi báo cáo tình hình hôm nay.
Hiểu rõ tầm quan trọng của buổi làm việc này ngay từ khi nhận được thông báo của trên Thường vụ đảng ủy binh chủng đã dành ra gần một tuần làm việc với các cơ quan liên quan, sau đó là hai ngày họp bàn cật lực để thống nhất đến từng chi tiết của bản báo cáo, ngoài ra còn phải dự kiến những câu hỏi và phương án trả lời. Đến cả việc cử người đi báo cáo cũng phải bàn bạc rất kỹ. Ông chính là người đề cử tham mưu trưởng Dương thay mặt Bộ tư lệnh làm việc này. Với những lý lẽ rất chắc chắn của mình ông đã thuyết phục được tập thể thường vụ đảng ủy đồng ý với mình. Không phải vì ông không nắm chắc nội dung để truyền tải những vấn đề cốt lõi đến cấp trên nhưng ông cho rằng tham mưu trưởng Dương đi báo cáo sẽ tốt hơn. Bản thân ông tự nhận mình là người nóng nảy, bộc trực, dễ phản ứng tức thì và có phần gay gắt khi xảy ra bất đồng chính kiến. Còn tham mưu trưởng Dương là người nhũn nhặn, chín chắn và cẩn trọng, có vấn đề gì không lọt tai vẫn nhẹ nhàng tìm cách giải thích có đầu có đuôi nên khả năng thuyết phục cao hơn. Cái khó khăn lớn nhất cần phải vượt qua trong buổi báo cáo này là phải chứng minh cho cấp trên thấy hoàn toàn có thể sử dụng và sử dụng một cách có hiệu quả xe tăng thiết giáp ở miền Nam bằng những luận cứ sắc bén và thuyết phục nhất. Ông nhớ lại những lần làm việc trước mà thấy lo lo: ngay trong Quân ủy trung ương và lãnh đạo Bộ vẫn còn không ít người phản đối việc sử dụng xe tăng ở Việt Nam nói chung và miền Nam nói riêng. Thậm chí có vị cán bộ cao cấp còn nửa đùa nửa thật nói với ông khi đến thăm binh chủng ngày mới từ nước ngoài về: “Xe tăng các cậu về chủ yếu là để duyệt binh thôi!”. Lý lẽ của các “cụ” đưa ra cũng rất thực tế, khó phủ nhận: “Địa hình Việt Nam ba phần tư là đồi núi, chủ yếu là đèo cao dốc đứng; phần còn lại là đồng bằng lúa nước, nền đất yếu, nhiều sông ngòi,... Với trọng lượng lớn của tăng thiết giáp thì làm sao có thể cơ động và phát huy sức mạnh được (?)”. Có vị chỉ huy cấp chiến dịch còn tuyên bố: “Nếu cho tôi lựa chọn giữa một đại đội xe tăng và một đại đội đặc công thì tôi sẽ chọn đại đội đặc công!!!”. Ngay cả các chuyên gia bạn cũng có chung quan điểm như vậy, các đồng chí đó cho rằng với đặc điểm địa lý quân sự phức tạp như ở Việt Nam thì chỉ nên xây dựng lực lượng xe tăng để đề phòng địch mở rộng chiến tranh ra miền Bắc mà thôi.

   Quả thật, từ khi ra đời được đưa vào sử dụng ở Thế chiến Một và phát huy cao độ tác dụng trong Thế chiến Hai xe tăng thiết giáp chủ yếu được sử dụng ở châu Âu với những bình nguyên rộng lớn tương đối bằng phẳng và ít bị chia cắt. Trong điều kiện đó xe tăng thiết giáp đã phát huy được những ưu việt không thể phủ nhận là tính cơ động cao, sức đột kích dũng mãnh, hỏa lực mạnh và khả năng tự bảo vệ bằng vỏ thép dày. Còn ở Việt Nam từ quân đội Pháp trước đây đến quân đội Mỹ hiện nay cũng chỉ mới đưa vào sử dụng một số loại xe tăng thiết giáp hạng nhẹ như M18, M24, M113 và cũng chỉ sử dụng ở một mức độ rất hạn chế. Chính vì vậy ngay khi còn đang ngồi ghế Học viện xe tăng ở nước ngoài ông đã nung nấu một suy nghĩ: tác chiến xe tăng ở chiến trường Việt Nam không thể giống châu Âu, Trung Quốc; không thể có chuyện hàng tập đoàn quân xe tăng dàn hàng ngang đấu nhau như ở Kursc hay hàng sư đoàn xe tăng dàn trận công phá Béc- lin v.v... Ông đã đem ý nghĩ này trao đổi với các đồng đội và tất cả đều trăn trở cùng ông: “Phải tìm ra một cách đánh riêng cho xe tăng thiết giáp Việt Nam”. Điều trăn trở này ngày càng nung nấu khi ông được giao nhiệm vụ làm trung đoàn trưởng trung đoàn xe tăng đầu tiên và sau đó là quyền Tư lệnh binh chủng Thiết giáp của Quân đội nhân dân Việt Nam. Và thế là ngoài công việc hàng ngày của một người chỉ huy ông dành phần lớn thời gian còn lại cho công việc nghiên cứu định hình nên một cách đánh riêng của xe tăng thiết giáp phù hợp với điều kiện Việt Nam.
   Để làm được điều này ông đề ra một phương pháp nghiên cứu rất khoa học và có trình tự: trước hết là phải nghiên cứu kỹ về lịch sử quân sự, trong đó đặc biệt lưu ý các trận đánh bằng xe tăng. Thứ hai là phải nghiên cứu về tình hình địa hình, phân loại địa hình và đánh giá về khả năng sử dụng xe tăng ở từng khu vực. Sau nữa là nghiên cứu về địch, đặc biệt chú ý cách thức bố phòng, hệ thống công sự vật cản và vũ khí chống tăng. Ngoài ba vấn đề chủ yếu trên cũng cần nghiên cứu đến khả năng bảo đảm của ta như bảo đảm kỹ thuật, bảo đảm cơ động, bảo đảm phòng không v.v... Ông cũng chỉ đạo Phòng Tham mưu hình thành một Tổ nghiên cứu khoa học quân sự do đích thân tham mưu trưởng phụ trách để cùng ông giải bài toán hóc búa này.
Sau nhiều đêm trăn trở bên những trang sách, sau vài lần đi nghiên cứu địa hình ông chỉ đạo phòng tham mưu xây dựng phương án tham gia diễn tập cùng với bộ binh trên những địa bàn khác nhau. Từ kết quả các cuộc diễn tập đó đã định hình nên những vấn đề lý luận cơ bản về sử dụng xe tăng thiết giáp trong điều kiện Việt Nam. Mặc dù chưa được kiểm chứng trong thực tế chiến đấu song cũng đã có những cơ sở khá chắc chắn và tất cả đã được đưa vào nội dung bản báo cáo mà tham mưu trưởng Dương sẽ trình bày trước Quân ủy trung ương và Bộ Quốc phòng hôm nay.
   Biết rằng có ở nhà cũng chẳng làm được việc gì ra hồn ông bảo công vụ gọi xe và rảo bước về phía ngôi nhà của chính ủy Lê Quang Ngọc.

   Đang ngồi trầm ngâm trước tập tài liệu thấy cái bóng thấp đậm của quyền tư lệnh Đào trước sân, chính ủy Ngọc đã vội đứng lên tươi cười:
- Anh Đào đấy à? Mời anh vào uống nước!
   Chỉ định sang thông báo mình xuống đơn vị kiểm tra, nhưng thấy chính ủy Ngọc đã rời bàn làm việc ra bộ bàn ghế tiếp khách ông Đào đành nán lại. Vừa ghé ngồi vào chiếc ghế ba nan ông đã nói luôn:
  - Không biết anh Dương sẽ xoay xở thế nào đây hả anh Ngọc?.
   Vừa từ tốn rót nước ra chén ông Ngọc nhẹ nhàng:
  - Anh cứ yên tâm! Tôi tin rằng với sự chuẩn bị kỹ càng của ta thế nào anh Dương cũng sẽ thuyết phục được các thủ trưởng thôi!
   Đẩy chén nước về phía quyền tư lệnh Đào, ông tiếp:
  - Anh uống nước đi!
   Ông Đào nâng chén nước lên ngắm nghía, màu vàng chanh của nước chè xanh hãm khéo sóng sánh trên nền chiếc chén sứ Hải Dương trông thật ngon mắt. Ông từ tốn nhấp một ngụm nhỏ rồi nói:
   - Từ ngày về sơ tán ở đây tôi đâm ra nghiện món chè xanh này rồi anh ạ!
   Ông Ngọc cười:
   - Tôi cũng thế! Mỗi ngày cứ đều đặn hai ấm. Mà cậu Lưu công vụ nó biết hãm chè nên uống thấy càng ngon.
   Quả thật ở vùng chân dãy núi Tam Đảo này chè xanh có vị ngon đặc biệt. Tuy nhiên nếu không biết hãm mà cứ vặt bỏ vào nồi nấu thì uống chán phèo. Lưu là người vùng này, từ bé đã lớn lên cùng với những đồi chè nên biết rất rõ điều đó. Vì vậy khi sơ tán về đây Lưu đề nghị ngay với bên hành chính mua cho hai bộ ấm tích chuyên để hãm chè. Cậu ta bảo: “Chè xanh phải hãm bằng ấm tích mới ngon”. Sáng sớm hái nắm chè về, rửa sạch, để ráo nước rồi đun nước, tráng ấm. Chuẩn bị cho chè vào thì vò nhẹ nắm chè cho hơi dập dập lá. Sau khi rót nước sôi thì cho ngay vào dành để ủ. Chè được hãm đúng cách lúc rót ra màu vàng hơi phơn phớt xanh, lại sóng sánh như mật, uống vào cảm được ngay cái vị chát chát, ngọt ngọt và cái mùi hăng hăng của nhựa cây như còn đọng lại.
   Liếc qua tập tài liệu trên bàn ông Đào hỏi:
   - Anh cũng đang đọc lại bản báo cáo đấy à?
   Ông Ngọc cười bối rối:
   - Đọc thì đọc đấy nhưng đầu óc nó cứ ở đâu đâu ấy!
   - Cũng y như tôi, nhìn vào trang sách mà cứ như nhìn vào ma trận ấy! Đúng là “đồng bệnh tương liên”!- Ông Đào bật cười ha hả, một kiểu cười cực kỳ hiếm thấy ở ông. 
   Thấy ông Đào cười ông Ngọc cũng bật cười theo và thú thật:
   - Cầm tài liệu đọc nhưng rồi cái đầu lại chỉ tưởng tượng ra anh Dương đang bị “các cụ” quay thế nào thôi.
   Nhìn bề ngoài ông Ngọc có vẻ già dặn hơn cái tuổi 45 của mình. Có lẽ vì cái dáng vẻ đạo mạo và phong thái từ tốn của một cán bộ chính trị lâu năm. Tuy nhiên, đằng sau cái vẻ bề ngoài đó là một con người của hành động mạnh mẽ và quyết đoán. Không giống như ông Đào được đào tạo bài bản từ nước ngoài về tăng thiết giáp, ông Ngọc chỉ mới được điều về làm chính ủy khi thành lập binh chủng năm kia. Ngay khi vừa về nhận nhiệm vụ ông đề nghị Thường vụ đảng ủy và Bộ Tư lệnh dành cho ông một tháng học về kỹ chiến thuật binh chủng. Ông nói: “Muốn làm tốt công tác Đảng, công tác chính trị ở một đơn vị mà mình chẳng hiểu gì về nó thì chỉ có ăn ốc nói mò thôi”. Thế là một mình ông xuống tiểu đoàn huấn luyện, cũng lái, cũng bắn, cũng bảo dưỡng kỹ thuật, quai búa, bơm dầu... y như một người lính. Khi về cơ quan người ông sắt lại và đen hẳn đi nhưng hể hả lắm: “Có đi như thế mới hiểu lính xe tăng vất vả như thế nào và máu chiến đến mức nào”. Ông còn dí dỏm: “Ở đâu đó phải lo làm công tác tư tưởng cho bộ đội đi chiến trường chứ ở binh chủng này lo làm công tác cho bộ đội ở lại ngoài Bắc lại vất vả hơn”. Quả thật, từ ngày thành lập đến nay đã gần chục năm, bộ đội được huấn luyện cơ bản, kỹ càng, lại được hưởng tiêu chuẩn cao hơn bộ binh và các binh chủng bạn mà cứ án binh bất động, quanh đi quẩn lại lúc nào cũng huấn luyện rồi bảo dưỡng kỹ thuật nên anh em ai cũng nóng ruột. Vì vậy khi được dịp gần gũi chính ủy ai cũng bày tỏ nguyện vọng được đi chiến trường. Ông lại phải trổ tài cán bộ chính trị để động viên, an ủi nhưng rồi chính ông cũng bị “lây” cái khí thế đó và trong đầu ông cũng nhanh chóng hình thành một suy nghĩ cháy bỏng: “Xe tăng thiết giáp là loại vũ khí hiện đại và có hiệu suất chiến đấu cao, phải làm sao nhanh chóng đưa được vào chiến trường để trong đó bớt đổ xương, đổ máu, để cho ngày toàn thắng đến sớm hơn”. Và cũng vì thế ông đã hòa nhập rất nhanh với tập thể thường vụ đảng ủy và Bộ Tư lệnh. Với quyền tư lệnh Đào ông cũng có mối quan hệ cộng tác rất chân tình và cởi mở. Hai ông trọng nhau về nhân cách, tri thức và quý nhau bởi lối sống giản dị, trọng tình nghĩa. Ngay như lúc này cả hai cùng có suy nghĩ giống nhau và cùng lo lắng như nhau.
   Thấy quyền tư lệnh Đào vẫn trầm ngâm nâng chén nước chè lên mà hồn vía vãn như đang để tận đâu đâu chính ủy Ngọc láy lại:
   - Anh đừng lo lắng nữa! Theo tôi tình thế lúc này cũng đã chín muồi, cộng với sự chuẩn bị kỹ càng của ta thế nào cũng trót lọt thôi!
   - Thì vẫn biết vậy nhưng tâm tưởng nó cứ làm sao ấy.- Cúi nhìn đồng hồ quyền tư lệnh Đào nói với chính ủy Ngọc- Anh ở nhà trực, có việc gì giải quyết giúp tôi nhé! Tôi xuống chỗ H03 một lát, hôm trước nghe anh em báo cáo tình trạng kỹ thuật xe máy ở chỗ sơ tán không được tốt lắm. Đến trưa tôi sẽ về.
   - Được! Anh cứ đi đi!- Ông Ngọc tỏ ra thông cảm với tâm trạng của người đồng nhiệm, ông hiểu rằng có ngồi ở nhà ông Đào cũng sẽ không làm được việc gì.
   Hai người bắt tay nhau, ông Đào rảo bước về phía chiếc xe Bắc Kinh đã đợi sẵn trước nhà mình.

   Trong lúc đó tham mưu trưởng Dương đã vào đến Thành Nội và đang ngồi chờ ở phòng thường trực khu A. Cùng đi với ông hôm nay có trưởng ban tác chiến Phúc và chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật Nhật. Hai người thấy tham mưu trưởng có vẻ căng thẳng nên cũng ngồi im lặng trái hẳn với thường ngày.
Chiếc máy điện thoại trên bàn đổ một hồi chuông dài. Người sĩ quan trực ban nhấc ống nghe rồi quay sang ba thày trò:
- Mời các đồng chí đi theo tôi!
Cả ba lặng lẽ theo người trực ban đi về phía sở chỉ huy. Thực tình khi được thông báo là sẽ đi báo cáo cấp trên tình hình binh chủng ông Dương vẫn nghĩ sẽ là ở một địa điểm sơ tán nào đó. Vì vậy mà ông thấy bất ngờ khi biết nơi mình đến báo cáo lại nằm ngay trong Thành Cổ Hà Nội. Trong lòng ông dấy lên niềm cảm phục, như vậy Bác Hồ, Trung ương Đảng và các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng vẫn bám trụ Hà Nội để lãnh đạo kháng chiến mặc dù không quân  Mỹ đánh phá miền Bắc ngày càng ác liệt.
Lần đầu tiên được vào chốn thâm nghiêm này ông Dương nhìn quanh với một vẻ tò mò không giấu diếm. Ngôi nhà sở chỉ huy nằm trên một thềm ca, có vẻ như nền cũ một cung điện nào đó thì phải vì hai bên bậc thềm còn nguyên hai con rồng đá uy nghiêm nằm trầm mặc thi gan cùng tuế nguyệt. Bước xuống cuối một cầu thang sâu hút, người trực ban đưa tay ngăn ba thày trò đứng lại chờ rồi đẩy cửa bước vào trong phòng. Một lát sau anh ta quay lại nói nhỏ:
- Mời các đồng chí vào!.
Ông Dương bước lên trước rồi cả ba người thành một hàng dọc đi vào phòng họp. Chưa kịp định thần nhìn rõ từng người song ông cũng dừng lại và hơi cúi người về phía trước:
- Chào các thủ trưởng!
- Mời các đồng chí vào!- Một người đầm đậm ngồi chính giữa hai dãy bàn kê thành hình chữ U lên tiếng.
Cả ba anh em hơi ngỡ ngàng vì đó chính là Đại tướng Tổng Tư lệnh, phó bí thư Quân ủy trung ương. Một sĩ quan trong phòng đứng dạy hướng dẫn ba người ngồi vào vị trí. Đến lúc này ông Dương mới nhận thấy phần lớn những người có mặt trong phòng họp ông đều đã biết, đã gặp trong một số buổi làm việc trước đây. Đó là những sĩ quan cao cấp thuộc Bộ Tổng tham mưu và Tổng cục hậu cần, kỹ thuật. Có vài người ông chưa biết, trong đó có một đồng chí ngồi ngay cạnh Tổng tư lệnh cứ nhìn ông chăm chú và cười rất tươi.
Thấy sự có mặt của Đại tướng Tổng tư lệnh ông Dương hiểu thêm tầm quan trọng của buổi bảo cáo này và nhẩm lại rất nhanh những gì cần nói. Đúng lúc đó tiếng người sĩ quan trực vang lên:
- Báo cáo Tổng tư lệnh! Thành phần dự họp đã đầy đủ!
- Được! Đồng chí ngồi xuống!- Tiếng Tổng tư lệnh trầm và ấm- Hôm nay chúng ta có mặt ở đây để nghe báo cáo của Bộ tư lệnh thiết giáp, trên cơ sở đó Bộ sẽ hạ quyết tâm về sử dụng xe tăng tại chiến trường miền Nam. Đây là một công việc rất hệ trọng, vì vậy trong phần thảo luận đề nghị các đồng chí cứ nói thẳng, nói thật quan điểm của mình, không việc gì phải né tránh cả. Bây giờ mời các đồng chí xe tăng lên báo cáo.
- Rõ!- Ông Dương đứng bật dậy đáp.
- Cứ bình tĩnh!- Tổng tư lệnh nhỏ nhẹ và nở một nụ cười thật hiền hậu.
Đã được phân công từ trước nên trưởng ban tác huấn Phúc đem mấy bản báo cáo đặt trước mặt Tổng tư lệnh và mấy đồng chí ngồi xung quanh, anh có vẻ hơi bối rối vì số báo cáo không đủ cho mỗi người một bản. Rất tinh ý Tổng tư lệnh vẫy tay:
- Không sao! Nào xe tăng, đột phá đi chứ!
Cả phòng họp cùng cười trước câu đùa rất ý nhị của Tổng tư lệnh, không khí trong phòng họp cũng dịu đi phần nào, ông Dương thấy mình đỡ hồi hộp hơn.
Dựa vào sườn bản báo cáo, có lúc dừng lại để nhấn mạnh và lấy ví dụ minh họa, trong gần ba mươi phút tham mưu trưởng Dương đã trình bày đầy đủ những luận cứ cơ bản về vấn đề sử dụng xe tăng thiết giáp ở Việt Nam. Cả phòng họp im phăng phắc lắng nghe, có vẻ như ai đó đều đang suy nghĩ về những chủ kiến riêng của mình. Mặc dù trong phòng rất mát nhưng ông Dương vẫn cảm thấy mồ hôi đang chảy thành dòng dọc sống lưng mình. Cuối cùng ông đặt bản báo cáo xuống và cao giọng:
- Trên cơ sở những luận cứ trên chúng tôi đề nghị với cấp trên một số điểm sau. Một là, chúng ta hoàn toàn có thể sử dụng được và sử dụng một cách có hiệu quả xe tăng thiết giáp ở chiến trường miền Nam. Hai là, để xe tăng thiết giáp chiến đấu một cách hiệu quả cần thiết phải làm tốt công tác bảo đảm các mặt, trong đó đặc biệt chú trọng là bảo đảm kỹ thuật, bảo đảm cơ động và bảo đảm phòng không. Ba là, để kiểm chứng cho những kết luận trên đề nghị cấp trên cho phép chúng tôi đưa một phân đội xe tăng vào tác chiến ở chiến trường. Trên cơ sở đó rút kinh nghiệm và tăng dần quy mô lực lượng. Báo cáo hết!
Phòng họp ắng lại một lát. Tổng tư lệnh quay sang người ngồi bên cạnh:
- Trước hết chúng ta nghe ý kiến của đại diện Quân giải phóng miền Nam.
Đến lúc đó ông Dương mới biết người cứ nhìn ông chăm chú và tươi cười lúc ông mới bước vào phòng họp chính là Tư lệnh quân giải phóng miền Nam. Vị tướng chiến trường lừng danh mà sao trông thật hiền, thật dễ gần. Ngay lúc này đồng chí đứng lên cũng vẫn với một nụ cười thường trực trên môi:
- Thay mặt anh em Quân giải phóng tôi xin nhiệt liệt chờ đón sự có mặt của xe tăng ta trên chiến trường miền Nam.- Ông ngừng lại một chút nhìn về phía ba cán bộ xe tăng và mỉm cười thật tươi- Cho đến thời điểm này, với sự có mặt của quân Mỹ ngày càng đông trên chiến trường cộng với viện trợ quân sự tăng đột biến nên tương quan lực lượng có phần nghiêng về phía địch. Hệ thống phòng thủ của chúng cũng ngày càng được củng cố vững chắc hơn. Để đánh thắng địch chúng ta cần có một lực lượng đột kích mạnh và chúng tôi nghĩ rằng không có gì tốt hơn là xe tăng thiết giáp. Còn về những khó khăn khi sử dụng xe tăng thiết giáp thì cũng như bản báo cáo của binh chủng đã nêu, chúng ta đều có cách khắc phục cả. Vì vậy tôi hoàn toàn nhất trí với đề nghị của đồng chí đại diện xe tăng. Cứ phải làm tới đi mới biết hay dở thế nào chứ! Có phải thế không các đồng chí?- Ông hất đầu một cái rồi đột ngột dừng lại và ngồi xuống.
Tổng tư lệnh nheo mắt cười:
- Hay lắm! Chiến trường rất là mong ngóng. Thế thì chúng ta cũng phải nghiên cứu thực hiện nguyện vọng của anh em thôi- Ông giơ tay khoát một vòng- Nào! Bây giờ mời các đồng chí phát biểu! Tôi đề nghị chúng ta cứ mạnh dạn, nói thẳng, nói thật, nói hết suy nghĩ của mình vì đây là một vấn đề rất hệ trọng.
Phòng họp lặng đi chừng vài phút. Rồi đột ngột một cánh tay giơ lên, ông Dương nhận ra đó là một sĩ quan cao cấp ở văn phòng Bộ tổng tham mưu mà hôm đến tham quan diễn tập đã tranh luận rất sôi nổi với ông. Trong cuộc diễn tập đó vị sĩ quan này đã bày tỏ quan điểm rất cực đoan của mình trước cách tổ chức sử dụng lực lượng xe tăng của binh chủng Thiết giáp. Thấy Tổng tư lệnh gật đầu anh ta đứng dạy và vào đề ngay khá gay gắt:
- Theo tôi chúng ta cần phân biệt nguyện vọng chủ quan và thực tế khách quan. Về chủ quan ai chẳng mong muốn đưa xe tăng vào chiến đấu, đưa được sớm ngày nào thì bớt đổ xương đổ máu ngày ấy. Nhưng đấy là ý muốn chủ quan. Còn thực tế khách quan thì sao: với địa hình Việt Nam này, với khả năng bảo đảm của ta hiện nay... liệu đưa xe tăng vào có sử dụng được không hay chỉ làm mồi cho vũ khí chống tăng và máy bay, phi pháo của Mỹ. Ngay như cuộc diễn tập gần đây nhất của binh chủng thiết giáp với sư đoàn Quân tiên phong, khi đưa tình huống cầu bị đánh sập cả đoàn xe tăng ùn lại, vòng tránh không có đường, vượt sông không có phương tiện, xe tăng bơi thì không có bến lên... như thế làm sao mà đánh nhau được. Vì vậy tôi đề nghị cấp trên cần tiếp tục nghiên cứu, nếu có thì cũng chỉ nên sử dụng hạn chế trên một số địa bàn chọn lọc mà thôi.
Không khí trong phòng họp bỗng lặng hẳn đi. Một cánh tay nữa giơ lên. Tham mưu trưởng Dương nhận ra đó là một đại diện của Tổng cục kỹ thuật. Sau cái khoát tay của Tổng tư lệnh vị sĩ quan này đứng lên với vẻ rất trịnh trọng:
- Kính thưa đồng chí Tổng tư lệnh! Kính thưa toàn thể các đồng chí! Về cơ bản tôi đồng ý với báo cáo của binh chủng Thiết giáp. Tuy nhiên tôi có một băn khoăn thế này, theo như chúng tôi được biết do trọng lượng lớn nên giờ bảo hiểm động cơ cũng như thân xe của tăng thiết giáp rất hạn chế. Ở các nước khác khi sử dụng xe tăng người ta thường có các phương tiện chuyên dùng hoặc xe lửa, tàu thủy... chở xe tăng gần đến khu vực tác chiến mới cho xe tăng chạy bộ bằng xích. Còn ở ta hiện nay các phương tiện này hầu như không có. Nếu ta cho xe tăng hành quân bằng xích từ đây vào đến chiến trường thì liệu còn sử dụng được nữa hay không. Vì vậy đề nghị binh chủng thiết giáp nghiên cứu kỹ vấn đề này. Báo cáo hết!

   Một người nữa giơ tay. Ông Dương nhận ra đó là vị sĩ quan thuộc Cục khoa học quân sự cũng đã từng có mặt trong hầu hết các cuộc diễn tập có xe tăng tham gia. Được sự đồng ý của Tổng tư lệnh ông đứng lên từ tốn:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Chúng tôi đã có nhiều nghiên cứu về sử dụng xe tăng trên thế giới, của quân đội viễn chinh Pháp tại chiến trường Việt Nam trước đây và của quân đội Mỹ tại miền Nam hiện nay, chúng tôi cũng đã theo dõi đầy đủ các cuộc diễn tập của binh chủng thiết giáp trong những năm vừa qua và cũng đã theo dõi rất kỹ báo cáo của binh chủng thiết giáp hôm nay. Qua đó chúng tôi thấy rằng cách sử dụng xe tăng do binh chủng thiết giáp đề xuất là rất mới chưa từng có trong bất kỳ tài liệu nào cũng như trong thực tế sử dụng xe tăng ở bất kỳ nước nào. Đề nghị đại diện xe tăng nói rõ thêm về những cơ sở của cách đánh này, các đồng chí dựa vào đâu để đề xuất như vậy. Ngoài ra cũng còn một vấn đề cần lưu ý: truyền thống đánh giặc của dân tộc ta, của quân đội ta từ xưa đến nay là “lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều”. Để đạt được điều đó trong nghệ thuật quân sự của chúng ta luôn coi trọng yếu tố bí mật, bất ngờ, đánh địch trên nhiều hướng. Mà xe tăng thiết giáp thì như các đồng chí đều biết: mục tiêu thì to, tiếng ồn thì lớn.v.v... liệu có phù hợp với cách đánh truyền thống không? Hết!
Từ phía cuối dãy bàn một người nữa nhấp nhổm. Tổng tư lệnh mỉm cười hỏi:
- “Ông nhìn đâu cũng thấy địch” có ý kiến gì?
Thì ra đó là một sĩ quan của Cục 2. Vị này đứng dạy nói ngay:
- Trong cách đánh mà binh chủng thiết giáp nêu ra có một vấn đề tôi thấy cần phải nghiên cứu kỹ thêm. Theo chúng tôi nắm được hiện nay các phương tiện trinh sát điện tử cả trên không và dưới đất của Mỹ đã và đang sử dụng ở miền Nam là rất hiện đại và khá phổ biến. Vậy việc các đồng chí có ý định đưa xe tăng bí mật đến gần mục tiêu liệu có thực hiện được không? Ngoài ra còn một vấn đề nữa các đồng chí cũng cần phải nghiên cứu: đó là đánh giá tương quan lực lượng tăng thiết giáp giữa ta và địch. Theo chúng tôi được biết, sau khi đưa quân vào miền Nam, Mỹ đã đưa theo rất nhiều trang bị kỹ thuật hiện đại. Cụ thể về xe tăng Mỹ đã đưa vào miền Nam một số lượng khá lớn xe tăng M48. Theo tài liệu nước ngoài đây là loại xe tăng hiện đại vào loại nhất hiện nay. Xin hỏi các đồng chí đã nắm được tính năng kỹ chiến thuật của chúng chưa và so sánh tương quan lực lượng của ta với địch về tăng thiết giáp như thế nào? Bên cạnh đó các loại vũ khí chống tăng của Mỹ cũng rất hiện đại và tinh xảo, ngoài M72 tương đương với B41 của ta chúng còn đưa vào trang bị rất nhiều pháo chống tăng, đặc biệt là tên lửa chống tăng TOW. Đây cũng là loại tên lửa chống tăng hiện đại vào loại nhất thế giới hiện nay. Để đổi phó với chúng các đồng chí có phương sách nào?.
Ông Dương cảm thấy hơi buồn vì toàn thấy những ý kiến phản đối, chẳng có ai có ý kiến ủng hộ xe tăng mình cả. Trong những buổi làm việc trước đây số người ủng hộ việc sử dụng xe tăng ở miền Nam không phải là ít, tại sao hôm nay chẳng thấy ai lên tiếng. Ông tự nhủ: “Hay là họ đợi giải thích của binh chủng trước rồi mới có ý kiến sau”. Rất may tất cả những vấn đề này đã được tính đến từ ở nhà và đã thống nhất phương án trả lời nên ông cũng không thấy quá lo lắng.
Nhìn lướt về phía đoàn cán bộ xe tăng Tổng tư lệnh cười:
- Xe tăng bị pháo kích dữ dội quá nhỉ? Có run không?
Cả phòng họp cùng cười. Tham mưu trưởng Dương cũng mỉm cười:
- Thưa đại tướng, cũng hơi run ạ!
Nói như vậy nhưng thực ra ông Dương cảm thấy rất bình tĩnh. Ông tự nhủ: nếu chỉ có những ý kiến như thế này thì mình sẽ qua được.
Tổng tư lệnh khoát tay:
- Thôi! Hãy tạm dừng đặt câu hỏi để xe tăng giải đáp đã. Nào! Mời các đồng chí! Cứ bình tĩnh trả lời từng vấn đề một.
Như được tiếp thêm sức mạnh bởi vẻ ân cần và thiện cảm của Tổng tư lệnh, ông Dương đứng lên và bắt đầu một cách rất nhỏ nhẹ:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Tất cả những vấn đề các đồng chí nêu đều đúng và cũng đã được chúng tôi tính toán đến. Trước hết xin trả lời câu hỏi của đồng chí đại diện Tổng cục kỹ thuật. Vấn đề tiết kiệm tuổi thọ động cơ xe tăng là vấn đề được chúng tôi hết sức quan tâm và đã có tính toán cụ thể và bước đầu đã có những thực nghiệm cần thiết. Cụ thể như sau: Trong trường hợp xấu nhất chúng ta phải tổ chức hành quân bằng xích từ ngoài này vào chiến trường thì cự ly hành quân dài nhất cũng chỉ khoảng hai nghìn cây số, với tốc độ bình quân 10 cây số trên giờ thì cũng chỉ mất khoảng 200 giờ. Như vậy số giờ bảo hiểm còn lại vẫn khá cao và có thể chấp nhận được. Còn nếu chúng ta tận dụng được đường xe lửa tới Vinh, đường thủy tới Đồng Hới thì cự ly hành quân bộ sẽ rút ngắn được 500 đến 700 cây số và sẽ tiết kiệm thêm khoảng 50 đến 70 giờ máy nổ nữa. Đó là tính toán, còn thực tế chúng tôi đã kiểm nghiệm qua cuộc hành quân của Tiểu đoàn M77 từ Vĩnh Yên vào Nam quân khu 4 năm ngoái. Cụ thể như sau: Tổng chiều dài đường hành quân 896 cây số, có 150 cây số bằng đường sắt, còn lại 746 cây số hành quân bằng xích theo đường 15, đường 22 rất khó đi song đơn vị đã đưa được 100% trang bị đến đích an toàn. Tốc độ hành quân đạt trung bình 10 cây số trên giờ. Số khí tài hư hỏng không lớn, chủ yếu là xích và bánh đỡ nặng. Trên cơ sở đó chúng tôi kết luận: hoàn toàn có thể đưa được xe tăng vào chiến trường miền Nam, kể cả những chiến trường xa nhất mà khi vào đến nơi vẫn còn dủ khả năng chiến đấu.
Mấy cái đầu gật gù. Tổng tư lệnh  quay sang vị đại diện Tổng cục kỹ thuật:
- Thế nào? Có thể chấp nhận được không?
Vị sĩ quan của Tổng cục kỹ thuật vội đứng lên:
- Thưa thủ trưởng! Nếu duy trì được tốc độ bình quân như vậy thì có thể chấp nhận được.
Quay về phía ông Dương, Tổng tư lệnh lại mỉm cười:
- Nào! Xe tăng tiếp tục nổ đi!
Đã bình tĩnh hơn nên tham mưu trưởng Dương tỏ ra rất tự tin:
- Về những khó khăn của địa hình miền Nam đối với việc sử dụng xe tăng chúng tôi cũng đã có nghiên cứu rất kỹ lưỡng. Thông qua việc nghiên cứu trên bản đồ, thông qua kết quả khảo sát thực tế và tổng hợp báo cáo của các đoàn cán bộ xe tăng được cử đi các chiến trường từ năm 1964 đến nay chúng tôi thấy rằng: mặc dù chúng ta không có những bình nguyên, sa mạc rộng lớn, bằng phẳng như ở châu Âu nhưng cũng có những vùng có thể tác chiến xe tăng với quy mô lớn khá thuận lợi như vùng Tây Quảng Trị, Nam Tây Nguyên và Miền Đông Nam Bộ. Ở đây địa hình chủ yếu là đồi thấp, nền đất cứng chắc nên có thể sử dụng tất cả các loại tăng thiết giáp kể cả xe hạng nặng. Còn ở địa hình đồng bằng ven biển chúng ta có thể sử dụng các loại xe tăng hạng nhẹ, xe tăng bơi mà trong trang bị hiện tại chúng ta đã có. Những cuộc diễn tập ở đồng bằng mấy năm vừa rồi cũng chứng tỏ điều đó. Còn tình huống như đồng chí cục phó cục Tác chiến nêu ra là do chúng tôi muốn rèn anh em cho sát thực tế hơn. Mặt khác, trong thực tế ở miền Nam chiến thuật “thiết xa vận” của Mỹ với các loại xe M113, M41 cũng chứng tỏ có thể sử dụng được xe tăng ở đồng nước. Từ những cơ sở trên chúng tôi cho rằng: nếu sử dụng đúng chủng loại, đúng tính năng ta hoàn toàn có thể khắc phục được những khó khăn về địa hình để sử dụng có hiệu quả xe tăng thiết giáp ở miền Nam.
Tư lệnh quân giải phóng miền Nam nãy giờ vẫn ngồi im lặng chợt chen vào:
- Sử dụng được quá đi chớ! Bọn thiết giáp Mỹ nó vẫn băng qua đồng nước rượt chúng tôi chạy thấy mồ mấy phen rồi đấy!
Tổng tư lệnh gật đầu tỏ vẻ hài lòng nhìn về phía nhóm cán bộ xe tăng đầy khích lệ:
- Được đấy! Tiếp tục đi!
Như được tiếp thêm sức mạnh tham mưu trưởng Dương thêm hùng hồn:
- Còn về cách đánh như chúng tôi đã đề xuất thì cũng xin báo cáo với các đồng chí đây là kết quả của cả một quá trình nghiên cứu của tập thể binh chủng thiết giáp chúng tôi. Quả thật nó chưa hề có trong các tài liệu giáo khoa chiến thuật xe tăng nước ngoài, nó cũng chưa hề có tiền lệ trong các cuộc chiến tranh trước đây. Cơ sở để xây dựng nên cách đánh này là do những đặc điểm riêng có của Việt Nam về địa hình, về địch, về ta và cũng xuất phát từ cách đánh truyền thống của dân tộc, của quân đội ta.
Dừng lại một chút theo dõi phản ứng của cử tọa, thấy tất cả mọi người đều lắng nghe rất chăm chú ông Dương tiếp:
- Trước hết xin nói về địa hình. Ở nước ngoài do địa hình cho phép nên người ta thường sử dụng xe tăng với quy mô lớn và thường áp dụng chiến thuật tiến công từ hành tiến. Nghĩa là xe tăng được tập kết ở một khoảng cách khá xa, có thể là 20 đến 30 cây số hoặc hơn rồi dùng tốc độ cao để xung phong đột phá tuyến phòng ngự của địch. Còn ở ta nhìn chung địa hình bị chia cắt nhiều, nếu để xe tăng ở xa như vậy quá trình cơ động vào sẽ hết sức khó khăn, thậm chí không thể đến được mục tiêu do đường sá không bảo đảm hoặc bị địch ngăn chặn. Vì vậy, có thể đến một lúc nào đó điều kiện cho phép chúng ta có thể áp dụng hình thức này, còn trước mắt phải có một hình thức chiến thuật khác. Vấn đề thứ hai là về địch: có một đặc điểm đáng lưu ý là hệ thống phòng thủ của Mỹ- ngụy tại miền Nam hiện nay là một hệ thống các cứ điểm, cụm cứ điểm phòng ngự với các loại công sự kiên cố và vật cản đa dạng như rào thép gai, mìn các loại v.v... Như vậy có thể nói chúng phòng ngự theo điểm và chúng ta phải tiến công điểm chứ không phải tiến công theo diện. Vấn đề thứ ba là về phía ta cũng còn nhiều khó khăn như: lực lượng còn mỏng, công tác bảo đảm chưa đồng bộ v.v... Xuất phát từ những cơ sở trên chúng tôi đề xuất một cách đánh mới như đã báo cáo ở trên. Có thể tóm tắt cách đánh đó là: “bí mật đến gần, bất ngờ xung phong, phát huy tối đa hỏa lực, xung lực chi viện bộ binh nhanh chóng làm chủ trận địa”. Nghĩa là bằng mọi cách bí mật đưa xe tăng đến cách mục tiêu 6 đến 7 cây số hoặc gần hơn nữa. Đợi đến khi bắt đầu hỏa lực chuẩn bị thì tăng tốc độ đến cách mục tiêu trên dưới 1000 mét sẽ triển khai đội hình và phát huy hỏa lực, vừa chạy vừa bắn xung phong vượt qua cửa mở. Nếu địa hình cho phép thì dẫn dắt bộ binh, nếu địa hình khó khăn thì ở phía sau dùng hỏa lực chi viện bộ binh làm chủ trận địa. Có thể nói đây là cách đánh riêng của xe tăng Việt Nam và cũng rất phù hợp với cách đánh truyền thống của quân đội ta. Một khác biệt nữa là ở nước ngoài xe tăng thường được sử dụng độc lập, còn quan điểm của chúng tôi về sử dụng xe tăng ở Việt Nam là xe tăng phải nằm trong đội hình chiến đấu của binh chủng hợp thành, phải gắn chặt với bộ binh và hỗ trợ lẫn nhau trong chiến đấu. Xe tăng dẫn dắt, chi viện bộ binh; còn bộ binh thì yểm hộ, bảo vệ xe tăng. Như thế sẽ nâng cao được khả năng sống còn của cả hai và đạt hiệu suất chiến đấu cao hơn. Còn về quy mô sử dụng chúng tôi đã đề nghị chỉ nên sử dụng phân đội nhỏ từ trung đội đến tiểu đoàn, khi có thời cơ mới sử dụng ở quy mô lớn hơn.

   Vị sĩ quan đại diện Cục 2 nhấp nhổm:
- Công nhận là cách đánh này hay nhưng có bí mật đến gần được không mới quan trọng chứ?
Liếc về phía Tổng tư lệnh không thấy có biểu hiện gì ông Dương tiếp tục:
- Vấn đề này chúng tôi cũng đã tính toán đến. Thực nghiệm trong diễn tập cho thấy với các phương tiện quan sát, trinh sát thông thường xe tăng có thể đến cách tiền duyên địch 1500 mét, thậm chí gần hơn mà địch vẫn không phát hiện ra. Còn đối với các loại phương tiện trinh sát điện tử tất nhiên sẽ khó khăn hơn song không phải thế là chúng ta chịu bó tay. Thực tế đã chứng tỏ lực lượng công binh trên đường Trường Sơn đã vô hiệu hóa rất nhiều phương tiện trinh sát hiện đại cả trên không và dưới mặt đất bằng những biện pháp hết sức đơn giản như nghi binh, đánh lừa v.v... Vì vậy chúng tôi cho rằng chúng ta cũng có thể vận dụng các biện pháp đó để bịt mắt địch trong thời điểm đưa xe tăng đến gần. Về phía chúng tôi cũng sẽ có những biện pháp như: huấn luyện đội ngũ lái xe điêu luyện hơn, sử dụng chân dầu thuần thục hơn để giảm đến mức tối thiểu tiếng ồn và nhiệt phát ra từ động cơ. Ngoài ra các biện pháp về ngụy trang cũng sẽ được huấn luyện kỹ hơn. Chúng tôi tin rằng với các giải pháp đó nhất định chúng ta sẽ thực hiện được thủ đoạn “bí mật đến gần” trong cách đánh của xe tăng.
Dừng lại một chút theo dõi động tĩnh ông Dương nhận thấy rất nhiều cái gật đầu như đang ngầm khích lệ mình nên càng phấn khích:
- Còn về lực lượng tăng thiết giáp của địch thì chúng tôi cũng đã có một số tài liệu do chuyên gia Liên Xô cung cấp. Qua nghiên cứu chúng tôi thấy rằng M48 quả thật là một loại xe tăng hiện đại, có nhiều điểm ưu việt hơn so với xe tăng ta, nhất là về hệ thống điều khiển. Tuy nhiên chúng cũng có những nhược điểm chết người như: trọng lượng quá nặng nề, xe M48 nặng gần 50 tấn nên phạm vi sử dụng sẽ rất hạn chế. Trong khi đó pháo lại chỉ có 90 ly thua hẳn T54 của ta về uy lực cũng như tầm bắn. Ngoài ra xung quanh vấn đề này thì chúng ta cũng đều đã biết: vũ khí dù có hiện đại đến đâu cũng chỉ giữ vai trò quan trọng, còn quyết định là ở con người sử dụng vũ khí đó. Thực tế cho thấy các đồng chí quân giải phóng miền Nam của chúng ta chỉ với vũ khí thô sơ mà đã làm nên nhiều chiến thắng vang dội. Ngay ở miền Bắc đây thôi, có những trung đội dân quân đã bắn rơi phản lực Mỹ bằng súng trường. Vì vậy chúng tôi tin rằng với những trang bị hiện có trong tay chúng tôi hoàn toàn có thể đương đầu và giành thắng lợi trước tăng thiết giáp của Mỹ. Báo cáo hết!
Phòng họp ắng đi một lát. Tổng tư lệnh nhìn quanh rồi hỏi:
- Còn ai có ý kiến gì nữa không nào?- Chờ một lát không thấy cánh tay nào giơ lên ông tiếp- Tôi cho rằng báo cáo của binh chủng Thiết giáp và những giải thích của đồng chí tham mưu trưởng binh chủng như thế là đã rất rõ ràng. Tôi xin biểu dương các đồng chí binh chủng Thiết giáp đã có sự chuẩn bị khẩn trương, nghiêm túc và rất kỹ càng cho buổi làm việc hôm nay. Các đồng chí cho một tràng vỗ tay đi chứ!
Phòng họp ran lên tiếng vỗ tay. Quay sang hai người bên cạnh trao đổi nhỏ vài câu ông tiếp:
- Ta dừng cuộc họp hôm nay ở đây. Văn phòng Bộ sẽ có văn bản chính thức gửi binh chủng Thiết giáp sau nhưng tôi sơ bộ kết luận thế này: Bộ đồng ý cho binh chủng Thiết giáp tổ chức đưa một phân đội, có thể từ một đại đội đến một tiểu đoàn vào chiến trường miền Nam chiến đấu để rút kinh nghiệm. Việc xác định địa bàn, mục tiêu tác chiến và các vấn đề khác các đồng chí Cục tác chiến sẽ cử người xuống làm việc trực tiếp với binh chủng. Ngay sau đây các đồng chí về tiến hành công tác chuẩn bị.
Nói xong ông chủ động đứng dạy tiến lại phía đoàn cán bộ xe tăng và đưa tay bắt tay từng người một. Cảm động quá tham mưu trưởng Dương cứ líu cả lưỡi mãi mới nói được câu:
- Cảm ơn thủ trưởng! 
Vị Tư lệnh quân giải phóng cũng bước đến bắt tay ông Dương và hai đồng chí cùng đi, ông cười rất tươi:
- Nhanh lên nhé! Chúng tôi đang chờ các đồng chí!
- Vâng! Bất cứ lúc nào cấp trên có lệnh bộ đội xe tăng sẽ ngay lập tức lên đường.
Vừa ra khỏi phòng họp tham mưu trưởng Dương đã rảo bước ra khỏi cổng hướng về phía chiếc xe con đi như chạy. Trời đã gần trưa, mặt trời đã lên cao nhưng khu vực sở chỉ huy vẫn mát rượi dưới tán lá những cây cổ thụ. Vừa thấy thủ trưởng lên xe cậu lái xe hỏi ngay:
- Có về qua nhà một tý không thủ trưởng?
Không trả lời, tham mưu trưởng Dương quay sang Phúc và Nhật:
- Sáng nay đi có cắt cơm không đấy?
- Dạ, không ạ!
- Thế thì về cơ quan ngay! Càng nhanh càng tốt!- Ông mường tượng đến sự mong ngóng của các thủ trưởng Bộ Tư lệnh và thực lòng chỉ muốn bay ngay về báo tin vui cho các anh ấy.
Chiếc xe nổ máy nhằm hướng phà Chèm lao vụt đi. Tham mưu trưởng Dương ngả người trên ghế mắt lim dim như ngủ. Chủ nhiệm kỹ thuật Nhật và trưởng ban tác huấn Phúc ngồi ghế sau thì thầm nói chuyện như sợ làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của tham mưu trưởng. Thực ra ông Dương không ngủ. Trong đầu ông là bộn bề những toan tính, ông đang thầm gọi ra hàng núi công việc sẽ phải làm để đưa một đơn vị xe tăng đi chiến đấu.

   Lúc tham mưu trưởng Dương bắt đầu báo cáo cũng là lúc quyền tư lệnh Đào đang trên đường xuống khu vực sơ tán của Trung đoàn H03. Đây là trung đoàn xe tăng thứ hai của Quân đội nhân dân Việt Nam và cũng mới được thành lập năm 1965 nhằm chuẩn bị lực lượng để đối phó với chiến lược chiến tranh cục bộ của đế quốc Mỹ. Tuy vậy, từ khi thành lập đến nay trung đoàn vẫn án binh bất động ở đây. Bộ đội chủ yếu được sử dụng tham gia các phân đội cao xạ tự hành để bảo vệ sân bay Đa Phúc, sân bay Bạch Mai và một số mục tiêu quan trọng khác. Số còn lại tập trung làm công tác bảo quản, bảo dưỡng xe. Ở nơi sơ tán, lán trại không đảm bảo, phải để xe dưới hầm âm nên công tác bảo quản khá vất vả mà vẫn tiềm ẩn những nguy cơ lớn làm trang bị xuống cấp nhanh chóng. Đã nghe cán bộ cơ quan kỹ thuật báo cáo lên nhưng chưa có lúc nào đến “mục sở thị” nên hôm nay ông Đào muốn xuống kiểm tra trực tiếp xem thế nào.
Từ khu vực sơ tán của cơ quan Bộ tư lệnh đi khoảng hai ki- lô- mét đường đất thì chiếc xe con ra đến con đường nhựa lên Tam Đảo. Thoát khỏi những rặng tre làng tầm mắt rộng hẳn ra. Từ đây đã nhìn thấy ngọn núi Đinh sừng sững phía trước, trên sườn núi là dòng chữ “Quyết tâm đánh thắng đế quốc Mỹ” đầy ngạo nghễ và thách thức. Ông Đào nhìn như dán mắt vào dòng chữ mà lòng dạ nao nao. Đây chính là công trình lao động xã hội chủ nghĩa của đoàn viên thanh niên trung đoàn H02 năm xưa. Chả là sau khi Mỹ ném bom miền Bắc, tinh thần chống Mỹ trong bộ đội, nhân dân lên cao chưa từng thấy. Để khích lệ tinh thần đó ông Thu hồi ấy còn là chính ủy trung đoàn đã có sáng kiến làm một khẩu hiệu lớn trên sườn núi Đinh. Và thế là chỉ sau một chủ nhật lao động xã hội chủ nghĩa câu khẩu hiệu mà mỗi chữ cái cao tới 10 mét, rộng 3 mét đã hình thành. Đi từ phía Tam Đảo xuống cách xa 5, 6 ki- lô- mét đã nhìn thấy. Anh em ai cũng thích và bảo nhau: “thằng phi công nào bay qua đây chắc phải sởn tóc gáy khi đọc dòng chữ này”. Từ bấy đến nay đã mấy năm, mưa gió bào mòn khắc nghiệt như vậy nhưng câu khẩu hiệu vẫn còn sắc nét như ngày nào, cũng như quyết tâm chiến đấu của những người lính xe tăng không hề phai nhạt. 
Ngồi trên xe nhưng tâm trí ông Đào vẫn vẩn vơ nghĩ về buổi báo cáo của tham mưu trưởng Dương trước thủ trưởng Bộ đang diễn ra cách đó vài chục cây số. Dẫu biết rằng công tác chuẩn bị đã rất kỹ càng, đã tính đến mọi tình huống và khả năng được chấp nhận rất cao nhưng ông vẫn thấy lo lo. Nhớ lại những lần làm việc trước với thủ trưởng Bộ ông cảm thấy hơi buồn buồn vì hình như những người lính xe tăng chưa chiếm được lòng tin của cấp trên. Cũng phải thôi. Ra đời đã gần chục năm mà chưa được đi chiến đấu, chưa lập được chiến công nào. Bất chợt ông nhớ tới bài báo tường của anh em chiến sĩ đại đội 9 hồi Tết năm ngoái: “Tiếng súng Đông Xuân đã nổ rồi, Ông Đào cùng lính vẫn ngồi chơi, Ngày ngày vác búa đi gõ mối, Tủi lính xe tăng thủ trưởng ơi!”. Bài thơ ngắn này không hiểu bằng cách nào lan truyền rất nhanh trong binh chủng và trở thành đề tài bàn luận của mọi người. Khi bài thơ đến tai ông lúc đầu ông cũng hơi bực mình vì nghe nó như một lời than thở, lại lôi cả tên ông vào đó. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại ông thấy anh em có cái lý của nó và chính ông cũng đồng cảm với họ. Đến lượt ông trong một lần báo cáo tình hình với thủ trưởng Bộ Tổng tham mưu, nhân lúc mọi người vui vẻ đã đọc nguyên văn bài thơ trên. Đồng chí Tổng tham mưu phó lúc đó đã rất cảm động ôm chặt vai ông và thốt lên: “Có những người lính thiết tha ra chiến trường như vậy chắc chắn chúng ta sẽ chiến thắng. Vấn đề là chúng ta còn phải đợi thời cơ thích hợp mà thôi”. Có thể thời cơ ấy đã đến và hôm nay Bộ lại muốn nghe Binh chủng báo cáo tình hình một lần nữa. Ông quyết định sẽ đến đại đội Chín, nơi ra đời của bài thơ nói trên.
Gần đến doanh trại cũ của trung đoàn H02 ông bảo lái xe rẽ vào rồi từ đó sẽ đi tắt sang nơi sơ tán của đại đội Chín. Từ ngày sơ tán chống chiến tranh phá hoại khu doanh trại chính quy của trung đoàn chỉ để lại một tiểu đội để trông nom, bảo quản. Xe vừa đến trước cổng chính người chiến sĩ vệ binh đã nhận ra xe của tư lệnh nên nhanh chóng ròi chòi gác mở rộng hai cánh cửa và bồng súng đứng nghiêm. Ông Đào tỏ vẻ hài lòng trước ý thức kỷ luật của người chiến sĩ.
Xe vào đến khu trung tâm doanh trại ông bảo dừng xe rồi mở cửa bước xuống trầm tư ngắm nhìn bốn phía. So với ngày mới bắt đầu xây dựng khu vực doanh trại nay đã xanh tốt hơn nhiều. Hồi đó, nơi đây chỉ là một dãy đồi trọc lưa thưa vài bụi sim mua và cây dại. Những ngày hè nắng như đổ lửa xuống sườn đồi, ngồi trong nhà nhìn ra thấy không khí cũng rung rinh như đang nhảy múa. Chính ông đã bàn với ban chỉ huy trung đoàn: “muốn sống được ở đất này không có con đường nào khác ngoài phát động trồng cây”. Thế là, ngoài vườn cây chung do từng đơn vị phụ trách trung đoàn quy định mỗi cán bộ, chiến sĩ có trách nhiệm trồng và chăm sóc một cây, nếu bị chết phải trồng lại kỳ cho đến sống mới thôi. Giống cây được chọn chủ yếu là xà cừ. Ngoảnh đi ngoảnh lại mới có mấy năm mà cây đã tốt um, nhiều cây đã bằng bắp đùi, cây nào cây ấy lá cứ xanh mơn mởn. Giá như không có chiến tranh phá hoại thì đây có thể là một trong những doanh trại chính quy nhất và đẹp nhất trong toàn quân chứ chẳng chơi. Hàng dãy nhà ở bộ đội hai tầng được thiết kế thống nhất, giống nhau tăm tắp. Tất cả cửa đều trong kính, ngoài chớp, mùa hè thì mát, mùa đông thì ấm. Khu nhà làm việc của các cơ quan được đặt ở đỉnh đồi trông thật bề thế, uy nghiêm. Khu nhà giảng đường huấn luyện rộng rãi, thoáng mát, có đủ mô hình các cụm máy và đồ dùng học tập. Còn khu xe thì khỏi nói. Từng dãy nhà xe cao ráo, nền đổ bê tông, phía trước có cửa sắt chắc chắn. Từng khoang có biển số xe đóng ngay ngắn, nghiêm cẩn. Bãi thử xe và toàn bộ đường cơ động cũng được đổ bê tông dày tới 40 phân, xe tăng chạy thoải mái không hề hấn gì. Tất cả đã được xây dựng để hồ hởi chờ đón những người lính xe tăng đầu tiên của đất nước. Có thể nói sự quan tâm và kỳ vọng của Đảng, của nhà nước đối với ông và đồng đội lớn biết bao. Thế mà gần chục năm qua ông và đồng đội chẳng làm được bao nhiêu để đền đáp lại.
Đang vẩn vơ suy nghĩ thì đồng chí tiểu đội trưởng vệ binh chạy đến. Không biết từ đâu chạy về nhưng khi đã đứng trước mặt ông người tiểu đội trưởng vệ binh vẫn còn hổn hển:
- Báo... cáo... thủ trưởng! Tôi, tiểu đội trưởng canh gác doanh trại có mặt!
- Được! Đồng chí nghỉ!- Ông cười hiền từ và đùa- Cứ thở đi đã nào.
Sau khi hỏi han vài câu về tình hình bảo quản doanh trại ông lên xe và bảo lái xe đi tiếp.

   Xe đã rời doanh trại đi vào con đường đất chân núi. Lái xe Năm thấy thủ trưởng vẫn đang tư lự nên chỉ dám nói khẽ:
- Thủ trưởng ngồi chắc chắn nhé! Đường xóc lắm đấy!
Không nói gì ông chỉ khoát tay ra hiệu cho Năm tiếp tục đi. Đã hiểu tính thủ trưởng Năm không nói thêm câu nào mà tập trung tinh lực vào tay lái. Chiếc xe lượn ngoằn ngoèo tránh các ổ voi, ổ gà trên đường một cách điêu luyện. Chợt ông  ngồi thẳng dậy và nói:
- Đi thẳng vào khu để xe của đại đội Chín nhé!
- Vâng ạ!- Năm đáp ngắn gọn, đã xuống đây vài lần nên anh vẫn nhớ đường.
Mặc dù ở nơi sơ tán nhưng khu để xe của đại đội vẫn khá tươm tất. Một dãy lán dựa lưng vào sườn núi được đào sâu xuống mấy chục phân, hai bên băng xích được xếp đá cuội, trên lợp mái tranh, xung quanh là các tấm phên nứa để che mưa nắng. Tất nhiên không thể bằng được ở doanh trại chính quy nhưng đây cũng là cố gắng rất lớn của những người lính xe tăng đang chăm chút cho vũ khí của mình.
Thấy chiếc xe con dừng trước lán xe trung đội phó Ngô Văn Nhã vội hô lớn:
- Tất cả chú ý!
Ngay lập tức mọi người dừng tay, đứng nghiêm tại chỗ. Nhã chạy tới cạnh xe, đúng lúc ông Đào bước xuống. Nhã dập gót chân đứng nghiêm báo cáo:
- Tôi, thượng sĩ Ngô Văn Nhã báo cáo đồng chí Tư lệnh, anh em trong đại đội đang bảo dưỡng xe định kỳ! Báo cáo hết!
- Được! Đồng chí cho anh em tiếp tục công việc!- Ông Đào điềm đạm trả lời.
- Rõ!- Nhã cao giọng rồi quay bên phải chờ quyền tư lệnh đi trước.
Nhìn hai đầu gối anh chàng trung đội phó hơi run run ông Đào thấy thương thương. Ông biết trong binh chủng vẫn loan truyền những giai thoại không mấy hay ho về ông. Nào là “hét ra lửa”, nào là “ăn cứt sắt, ị ra xà beng”, nào là “cay nghiệt như dì ghẻ” v.v... nên anh em cán bộ chiến sĩ mỗi khi gặp ông đều thấy kiềng kiềng, sợ sợ. Kể cả những anh được coi là cứng bóng vía nhất cũng vậy. Nói cho công bằng bảo ông hét ra lửa thì hơi quá nhưng nghiêm khắc thì đúng, mà nghiêm khắc đến mức cực đoan. Ông không chỉ nghiêm khắc với mọi người mà còn nghiêm khắc với chính bản thân mình. Đã trải qua mấy chục năm quân ngũ cho đến giờ ở cương vị Tư lệnh một binh chủng ông hiểu sức nặng của trách nhiệm đè lên vai người chỉ huy. Ông vẫn tâm niệm: “Mỗi người đều có thể sai lầm nhưng hậu quả của những sai lầm thường khác nhau. Một người thày thuốc sai lầm có thể làm mất đi sinh mạng một người. Nhưng người chỉ huy quân sự nếu sai lầm có thể làm mất đi sinh mạng của hàng trăm, hàng ngàn con người, thậm chí cả một đạo quân”. Vì vậy trong cuộc sống cũng như trong công việc ông luôn đòi hỏi cao ở mình và ở tất cả mọi người xung quanh. Ông mong muốn rằng tập thể của mình phải là những con người ưu tú, đủ khả năng hoàn thành tốt chức trách nhiệm vụ của mình để hạn chế thấp nhất những sai lầm có thể xảy ra. Còn chuyện “ăn cứt sắt” cũng đâu phải do ông. Cái giai thoại này đã được đặt thành vè và ông cũng đã biết: “Bao giờ mọt đục xe tăng, Thì ông Đào mới cho thăng quân hàm”. Anh em đâu có hiểu họ không lên được quân hàm là do thời thế, là do lực lượng không phát triển chứ đâu phải vì ông muốn thế. Nghĩ vậy ông dịu dàng lại gần Nhã, tay phải đưa ra vỗ vai và mỉm cười hỏi rất ôn tồn:
- Thế nào? Vẫn đang gõ mối đấy hả?
Thấy vậy Nhã đã bớt run, anh đáp lại một cách tự tin hơn:
- Báo cáo tư lệnh! Dạo này chúng tôi không phải gõ mối nữa rồi mà tập trung bảo dưỡng kỹ thuật thôi.
- Thế đất ở đây hết mối rồi à?- Ông Đào hơi sửng sốt.
- Dạ không ạ! Thủ trưởng cứ vào lán xe rồi sẽ thấy.
Vừa bước qua tấm phên che nắng vào lán xe ông Đào đã thấy nhao nhao tiếng chào hỏi:
- Chào thủ trưởng ạ!
Vẫy tay về phía anh em ông lớn tiếng:
- Chào các đồng chí! Cứ tiếp tục công việc đi.
Nhìn những gương mặt nhem nhuốc đang hì hụi trong buồng truyền động ông thấy trong lòng dội lên những cảm xúc khác lạ. Hãy hiểu cho tôi. Các em không thể biết tôi thương các em đến mức nào đâu. Nhưng có lẽ tôi là người nệ cổ nên cứ phải “cho roi, cho vọt” đã. Có như thế các em mới nên người, có như thế khi vào chiến trường các em mới bớt đổ xương đổ máu.
Một đàn gà bỗng chạy túa từ dưới gầm xe ra, một con gà trống tía to lớn đang lùa đàn gà mái chạy tứ tung. Ông Đào ngạc nhiên:
- Sao lại cho gà vào lán xe thế này?
- Báo cáo thủ trưởng, đó là những dũng sỹ diệt mối của chúng tôi đấy ạ!
- Cái gì? Dũng sỹ diệt mối à?- Ông Đào sửng sốt.
- Vâng ạ! Nhờ có chúng mà chúng tôi đỡ vất vả với lũ mối đấy ạ! Lúc đầu cứ phải lừa mãi chúng mới vào, bây giờ thì chúng quen rồi, cứ thi nhau bới và thế là hết sạch cả mối.
- Hay! Đúng là một sáng kiến.- Ông Đào thốt lên đầy thú vị rồi ngồi thụp ngay xuống chăm chú nhìn vào gầm xe. Quả thật không còn thấy đấu vết của lũ mối ở các băng xích nữa.
Đúng lúc đó trung đoàn phó Nguyễn Văn Lãm và tiểu đoàn phó Dương Xuân Tại nghe tin tư lệnh đến đã chạy sang tới nơi. Đứng nghiêm trước mặt ông Đào rồi mà Lãm vẫn còn thở dốc:
- Chào tư lệnh! Sao tư lệnh xuống mà không báo để chúng tôi còn đón?
Ông Đào cười:
- Thế thì còn gì là kiểm tra đột xuất nữa. Nói vậy thôi! Hôm trước nghe bên kỹ thuật báo cáo tình hình trang bị có một số loại khí tài xuống cấp, tớ muốn xuống xem cụ thể ra sao?.
Tiểu đoàn phó kỹ thuật Tại vội đứng nghiêm lại:
- Báo cáo tư lệnh! Khi mới đưa xe vào khu sơ tán, do chưa có kinh nghiệm nên một số khí tài quang học và điện đài bị ẩm mốc. Khi phát hiện ra chúng tôi đã báo cáo cơ quan kỹ thuật và có biện pháp khắc phục kịp thời nên đã cơ bản chấm dứt được tình trạng trên.
- Biện pháp thế nào nào?- Ông Đào dồn.
- Báo cáo Tư lệnh! Chúng tôi đã áp dụng một số biện pháp như sau: một là hàng tuần đều cho nổ máy chống rỉ 15 phút, khi nổ máy thì cũng bật đài, bật công tắc sấy kính và cho các thiết bị điện khác làm việc. Thứ hai là chúng tôi cho vào buồng chiến đấu mỗi xe mấy ki- lô- gam vôi củ. Từ đó đến nay không thấy cái kính nào bị mốc nữa. Điện đài cũng thường xuyên thông suốt, không còn bị chập chạp nữa ạ!
- Sao lại cho vôi vào buồng chiến đấu?- Ông Đào tỏ vẻ ngạc nhiên.
- Dạ! Đây là kinh nghiệm dân gian đấy ạ! Một số anh em nhà có nghề nấu kẹo cho biết, để giữ cho kẹo khỏi bị chảy nước họ vẫn dùng vôi sống để vào thùng kẹo. Chúng tôi cho làm thử ở một vài xe thấy có kết quả tốt nên hiện nay đã mở rộng ra toàn tiểu đoàn. Các anh ở cơ quan kỹ thuật Bộ Tư lệnh xuống theo dõi cũng đồng ý cho chúng tôi sử dụng biện pháp này. Giá như có si- li- ca- zen thì tốt nhưng chúng ta lại không có nên đành phải thay thế vậy thôi.
Ông Đào gật gù:
- Có lý đấy! Vôi là thứ hút ẩm rất tốt nhưng nếu để nó dây vào kim loại thì lại ăn mòn rất mạnh.
Trung đoàn phó Lãm vội chen vào:
- Báo cáo tư lệnh! Chúng tôi cũng biết như vậy nên yêu cầu anh em phải gói bọc rất kỹ, tuyệt đối không để vôi tiếp xúc trực tiếp với các trang bị trong buồng chiến đấu.
- Thôi được rồi! Tôi sẽ lên xe xem cụ thể thế nào?.
Dứt lời ông xăm xăm bước về phía chiếc xe tăng gần nhất và bám vào tay vịn bộ binh để leo lên, Tại vội chạy lại định đỡ thì ông quay lại cười:
- Anh Tại! Anh hơi coi thường tôi đấy! Giờ tôi với anh ra lái thi với nhau chưa biết mèo nào cắn mỉu nào đâu nhé!
Nhún mình một cái rất nhẹ nhàng quyền tư lệnh Đào đã lên được xe, cả Lãm và Tại cũng lên theo. Nhìn vào buồng truyền động ông lắc đầu:
- Xe bẩn quá anh Tại ạ!
Tại vội thanh minh:
- Báo cáo tư lệnh! Đây là ba xe vừa mới đi bắn về hôm qua nên chưa kịp bảo dưỡng. Còn các xe khác xin đảm bảo với Tư lệnh: dù có mặc áo trắng chui vào truyền động cũng không sao cả.
- Anh có nói khoác không đấy!
- Xin mời tư lệnh cứ thử xem sao ạ!
- Được! Lát nữa tôi sẽ thử. Còn bây giờ xem kính, đài của các anh thế nào đã.
Ông Đào nhún mình chui vào cửa tháp pháo một cách rất gọn gàng theo đúng động tác vào xe của lính xe tăng và đưa mắt nhìn quanh buồng chiến đấu. Đây là xe sẵn sàng chiến đấu nên các loại vũ khí đã đầy đủ trong xe nhưng được sắp xếp rất gọn gàng và cố định chặt chẽ. Nhìn thấy một thùng gỗ để trên sàn ông đoán đấy là hòm đựng vôi hút ẩm. Sau khi ngồi vào ghế trưởng xe ông ghé mắt nhìn vào kính ngắm, tay xoay xoay núm lấy thước ngắm và điều chỉnh thị độ. Ông quay nhẹ cơ cấu tấm và cơ cấu hướng, nòng pháo từ từ dịch chuyển không một tiếng động. Tiếp theo ông lại ghé mắt vào kính quan sát của trưởng xe, chăm chú nhìn xem trong đó có sơi nấm mốc nào không. Ông hiểu trong điều kiện nhiệt đới gió mùa có độ ẩm cao như ở Việt Nam thì đây là một kẻ thù rất nguy hiểm đối với các loại khí tài quang học. Nhưng tuyệt nhiên không! Thị trường các ống kính mà ông nhìn vào đều trong suốt. Chụp cái mũ công tác lên đầu ông bật công tắc điện đài, trong tai nghe vang lên những tiếng rào rào quen thuộc. Bật công tắc ngực về phát, tiếng động cơ Y55 ở hộp dưỡng điện rú lên, còn tiếng rào trong tai nghe im bặt, ông búng nhẹ tay vào ống nói, hồi âm trong tai nghe rõ mồn một.
Vẫn ngồi nguyên trong ghế trưởng xe ông ngửa mặt lên hỏi:
- Các xe khác có được như thế này không?
Cả trung đoàn phó Lãm và tiểu đoàn phó Tại đều tranh nhau trả lời:
- Báo cáo tư lệnh! Tất cả đều như thế này và tốt hơn.
- Thế thì tốt!
Hiếm khi nghe được lời khen của tư lệnh, cả Lãm lẫn Tại đều hết sức phấn khởi nhưng không dám để lộ ra.
- Thế bây giờ đi đánh nhau được chưa?- Ông nghĩ nếu buổi báo cáo của tham mưu trưởng Dương thành công thì chả mấy nữa điều đó sẽ thành hiện thực.
Trung đoàn phó Lãm đáp ngay lập tức:
- Báo cáo tư lệnh! Chúng tôi mong mỏi lắm rồi. Bất cứ lúc nào trên có lệnh là H03 sẽ lập tức lên đường.
- Về tư tưởng thì đã đành là thế, nhưng còn vũ khí trang bị thì thế nào?- Ông quay sang phía tiểu đoàn phó kỹ thuật Tại.
Hơi ngần ngừ một chút Tại mới trả lời:
- Báo cáo tư lệnh! Về trang bị vũ khí chúng tôi cũng luôn luôn sẵn sàng, tất cả xe máy, khí tài đều được bảo dưỡng chăm sóc đúng chế độ và không có hỏng hóc gì. Tuy nhiên....- Tại hơi ngần ngừ.
- Tuy nhiên sao?- Tư lệnh Đào lại dồn.
Hơi đắn đo một chút Tại mới tiếp:
- Tiểu đoàn chúng tôi hiện có 2 đại đội trang bị T54 và 1 đại đội trang bị xe PT76. So sánh hai loại này anh em chúng tôi nhận thấy giá như xe PT76 này cũng có một khẩu cao xạ 12 ly 7 như T54 thì chắc chắn khả năng tự vệ sẽ cao hơn rất nhiều. Tư lệnh cũng biết rồi đấy, không quân Mỹ rất mạnh mà hỏa lực phòng không của mình thì hạn chế...
Ông Đào gật gù:
- Ừ, ừ! Đó cũng là một ý kiến hay! Nhưng làm sao mà đặt 12 ly 7 lên đây được?.
- Cũng không khó lắm ạ! Chỉ cần hàn thêm một bộ giá vào chỗ này rồi đặt súng lên là xong!- Tại chỉ vào phía bên phải cửa tháp pháo.
- Thôi được rồi! Vấn đề này tôi sẽ lưu ý và sẽ chỉ thị cho cơ quan kỹ thuật nghiên cứu ngay.
Tự nhiên ông Đào cảm thấy rưng rưng: những cán bộ chiến sĩ dưới quyền ông thật là đáng quý biết bao. Họ không chỉ cháy bỏng một nguyện vọng ra chiến trường chiến đấu, họ không chỉ miệt mài huấn luyện trên thao trường cũng như chăm sóc bảo dưỡng trang bị vũ khí của mình mà họ còn là những con người hết sức thông minh, sáng tạo. Thế mà ông vẫn không thốt ra được một lời khen. Ông tự trách cái bản tính khắc kỷ và khắt khe của mình. Nhưng biết làm sao được, cái bản tính ấy đã ăn sâu trong người ông mấy chục năm rồi.
Cúi nhìn đồng hồ trung đoàn phó Lãm nói với tư lệnh Đào:
- Gần trưa rồi. Mời tư lệnh về trung đoàn bộ ăn cơm với anh em chúng tôi.
Nhìn ra ngoài trời thấy đã gần đứng bóng ông Đào vội nhún người chui ra khỏi xe và nhảy xuống đất:
- Thôi! Cảm ơn các cậu nhưng tớ không ở được. Tớ phải về cơ quan ngay. Thôi, chào tất cả anh em nhé! À, bảo cậu gì tác giả bài thơ Tết năm ngoái sửa lại đi! Sắp được đi đánh nhau rồi đấy!
Cánh lính trẻ nhô hết cả ra khỏi buồng truyền động nhao nhao chào tư lệnh.
Ông bước nhanh bra khỏi lán xe, bắt tay Lãm, Tại và Nhã rồi vội vàng bước về phía chiếc xe con. Lái xe Năm lập tức nổ máy. Ông nói ngắn gọn:
- Về cơ quan ngay.
- Vâng!- Lái xe Năm cũng đáp rất ngắn gọn và tăng ga.
Chiếc xe con lao vụt đi để lại đằng sau một quầng bụi đỏ. Lãm lắc đầu nói nhỏ với Tại:
- Không hiểu có việc gì mà “cụ” vội thế!

   Đúng là ông Đào vội thật. Ông đoán rằng giờ này tham mưu trưởng Dương cũng đang trên đường về và ông muốn mình phải có mặt trước khi ông Dương về đến nơi. Biết ý thủ trưởng Năm cho xe chạy với tốc độ cao nhưng vẫn cố vòng tránh những ổ gà, ổ trâu trên đường một cách rất điêu luyện.
Nãy giờ mải việc kiểm tra trang bị và trò chuyện với anh em đầu óc ông không vương vấn gì về buổi báo cáo của tham mưu trưởng Dương nhưng nay ngồi trên xe nó lại như một cái máy tự động quay về chuyện ấy. Ông mường tượng ra vẻ mặt của tham mưu trưởng Dương khi gặp nhau lát nữa. Nếu ông Dương tươi cười, vui vẻ thì là thắng lợi. Còn nếu ông Dương có vẻ mặt  buồn bã thì... chẳng còn gì để nói nữa. Thực ra trong thâm tâm ông tin vào kết quả tốt đẹp của lần làm việc này. Trước hết vì thời cơ đưa xe tăng vào chiến đấu cũng đã chín muồi. Đế quốc Mỹ đã mở rộng chiến tranh theo chiến lược chiến tranh cục bộ, số lượng quân Mỹ đưa vào miền Nam đang tăng lên từng ngày và đã đạt con số nửa triệu. Cùng với nó là hàng vạn tấn trang bị hiện đại như máy bay, tàu chiến, pháo binh và xe tăng thiết giáp. Rõ ràng là yêu cầu của chiến trường đã vô cùng cấp thiết. Thứ hai, ông tin vào sự chuẩn bị kỹ càng của binh chủng trước buổi làm việc này. Đó là kết quả một quá trình làm việc công phu, nghiêm túc của cả một tập thể những cán bộ đầy nhiệt tình, trách nhiệm nhưng cũng không kém phần uyên bác và sáng tạo. Trong những nội dung đã chuẩn bị phần ông lo ngại nhất là vấn đề xác định cách đánh của xe tăng bởi vì đây là vấn đề rất mới. Cách đánh mà ông cùng các cộng sự xây dựng nên mang một sắc thái rất riêng biệt và hầu như chưa được đề cập đến trong lý luận sử dụng xe tăng trên thế giới. Chính vì nó mới như vậy nên nếu không hiểu thật thấu đáo về xe tăng thì sẽ khó chấp nhận. Ông nhớ lại đã không ít lần nổ ra những cuộc tranh luận nảy lửa về vấn đề này trong nội bộ tổ nghiên cứu khoa học quân sự của binh chủng. Những lúc đó những sĩ quan trẻ như Phúc, Ba, Phùng... hình như không còn kiêng dè gì ông nữa. Họ cũng đỏ mặt tía tai, cũng to tiếng... có khi át cả tiếng ông. Nhưng chính từ những tranh luận nghiêm túc đó đã làm sáng tỏ được rất nhiều vấn đề. Nhất là sau khi ông cùng một số cán bộ chủ chốt tiến hành một cuộc khảo sát nghiên cứu hình thái bố trí và đặc điểm bố phòng của địch tại chiến trường Quảng Trị về thì những nghiên cứu đi vào chiều sâu hơn và có cơ sở vững chắc hơn. Chính từ chuyến đi ấy đã định hình vững chắc hơn cho lý luận về chiến thuật tiến công địch phòng ngự trong công sự vững chắc của phân đội xe tăng. Sau khi định hình về mặt lý luận, chiến thuật đó đã được đưa vào thực hiện thí điểm ở một vài cuộc diễn tập. Kết quả diễn tập đã chứng tỏ đó là cách đánh tối ưu của xe tăng trong điều kiện Việt Nam hiện tại. Tuy nhiên đấy mới chỉ là diễn tập, để khẳng định mình lý luận đó còn đòi hỏi phải được kiểm nghiệm tại chiến trường. 
Chừng hơn mười một giờ thì xe về đến cơ quan. Vừa bước xuống xe, chưa kịp về nhà ông chợt nhìn thấy chiếc xe của tham mưu trưởng Dương đang xồng xộc lao tới đầu xóm. Bước vội về phía căn nhà của chính ủy ông gọi to:
- Anh Ngọc có nhà không? Anh Dương về rồi đây này!
Từ trong nhà chính ủy Ngọc lao ra rất nhanh, có vẻ ông cũng đang ngồi đếm từng phút chờ tham mưu trưởng Dương thì phải.
Xe vừa dừng bánh, tham mưu trưởng Dương đã bật cửa bước xuống và đi nhanh đến trước quyền tư lệnh và chính ủy. Nhìn nét mặt người tham mưu trưởng của mình ông Đào đoán mọi việc đều tốt đẹp. Còn cách mấy bước tham mưu trưởng Dương đã hồ hởi:
- Chào tư lệnh! Chào chính ủy!
Ông Ngọc nhanh nhảu:
- Thế nào anh Dương? Mọi việc trót lọt cả chứ?.
- Vâng ạ! Mọi việc đều như dự tính!
Ông Đào khoát tay:
- Mời các anh sang cả bên tôi! Cả các cậu Nhật, Phúc nữa!- Ông vẫy tay về phía chủ nhiệm kỹ thuật Nhật và trưởng ban tác chiến Phúc.
Cả năm anh em kéo vào ngôi nhà của tư lệnh Đào, ông chỉ tay vào bộ bàn ghế tiếp khách:
- Mời các anh ngồi tạm ở đây!- Đợi mọi người yên vị ông tiếp- Nào, bây giờ anh Dương báo cáo sơ bộ tình hình xem sao?.
Theo thói quen tham mưu trưởng Dương mở cặp lấy ra cuốn sổ công tác đặt trước mặt nhưng cũng chẳng nhìn vào mà nói ngay:
- Báo cáo các thủ trưởng! Tình hình diễn ra đúng như ta đã dự kiến ở nhà. Cũng có một số ý kiến phản đối nhưng sau khi nghe ta giải thích, làm rõ thì đều thuận cả.
- Vậy kết luận của Thủ trưởng Bộ thế nào?- Ông Đào nôn nóng.
- Bộ đã nhất trí với đề nghị của ta, cho phép ta đưa từ một đại đội đến một tiểu đoàn vào chiến trường để tham gia chiến đấu và rút kinh nghiệm. Địa bàn và mục tiêu cụ thể ta sẽ bàn bạc cùng cục Tác chiến. Nhưng vài ngày tới mới có văn bản của Bộ gửi xuống binh chủng.
- Tốt rồi! Thắng lợi rồi!- Chính ủy Ngọc thốt lên đầy phấn khích.   
Quyền tư lệnh Đào quay ra phía sau hơi cao giọng:
- Cậu Lưu đâu!
Nhanh như chớp công vụ Lưu đã xuất hiện trước cửa:
- Có tôi ạ!
- Cậu xuống nhà ăn cơ quan lấy mấy suất cơm của anh em tôi về đây.
Quay lại phía ông Ngọc và mấy anh em ông nháy mắt:
- Ta phải liên hoan mừng thắng lợi bước đầu một tý chứ! Bây giờ tôi thống nhất thế này: trước hết đề nghị anh Ngọc cho triệu tập họp đảng ủy mở rộng vào ngày mai, có lẽ ta nên mời cả ban chỉ huy hai trung đoàn và một số đồng chí cán bộ chủ chốt các cơ quan bộ tư lệnh. Có được không anh?
Chính ủy Ngọc gật đầu:
- Tôi hoàn toàn nhất trí! Chiều tôi sẽ cho thông báo!.
Nhìn thẳng vào mặt tham mưu trưởng Dương ông nhấn mạnh:
- Còn anh Dương, trong ngày hôm nay cho anh em tập trung soạn thảo toàn bộ kế hoạch công tác chuẩn bị để thực hiện nhiệm vụ quan trọng này. Các anh cần xác định cụ thể về lực lượng sẽ đi đợt đầu, chủng loại xe, sử dụng đơn vị nào, biên chế từng đơn vị bao nhiêu, các lực lượng bảo đảm cần những bộ phận nào, lấy ở đâu?.v.v... Bên anh Nhật cho xây dựng kế hoạch bảo đảm kỹ thuật, cần dựa vào kinh nghiệm của M77 để tính toán khối lượng khí tài dự trữ cho sát. Trước 5 giờ sáng mai các anh có văn bản báo cáo tôi và anh Ngọc. Có kịp không?
Tham mưu trưởng Dương và chủ nhiệm kỹ thuật Nhật đồng thanh trả lời:
- Chúng tôi sẽ cố gắng ạ!
Quay sang chính ủy Ngọc ông tiếp lời:
- Đề nghị anh Ngọc cho phòng chính trị rà soát lại đội ngũ cán bộ, ta phải chọn những cán bộ tốt nhất cho đi đợt này anh ạ! Đồng thời cũng đề nghị anh chỉ đạo xây dựng kế hoạch công tác đảng, công tác chính trị giúp cho.
- Tôi cũng nghĩ vậy! Anh cứ yên tâm.- Ông Ngọc vui vẻ trả lời.
Hơi nhăn trán tư lệnh Đào quay về phía tham mưu trưởng Dương:
- Này anh Dương! Anh cho chủ nhiệm phòng không sang làm việc với bên quân khí xem có thể lắp thêm một khẩu 12 ly 7 lên tháp pháo xe PT76 không nhé! Tôi thấy ý kiến này cũng hay đấy!.
- Vâng ạ! Một số lần xuống kiểm tra đơn vị tôi cũng thấy anh em dưới đó có ý kiến như vậy. Tôi sẽ cho làm ngay- Tham mưu trưởng Dương gật đầu ra vẻ tâm đắc lắm.
Trời đã đứng bóng, công vụ Lưu đã thập thò trước cửa ra ý giục các thủ trưởng đi ăn cơm. Quyền tư lệnh Đào bước vào buồng trong rồi quay ra rất nhanh, trên tay là một chai rượu màu nâu sẫm. Ông nở một nụ cười hiếm hoi:
- Hôm trước kêu đau người quân y có cho chai rượu thuốc. Hôm nay ta sẽ làm tý. Nào, mời các anh ra phòng ăn!
Nói là phòng ăn cho oai chứ thực ra là cái chái nhà quây thêm ở phía sau. Mâm cơm nhà bếp chắc đã được công vụ Lưu tăng cường đĩa trứng tráng trông cũng khá tươm tất. Đợi mọi người ngồi xuống xung quanh bàn ăn ông Đào tự tay mở nút chai rượu rót ra năm cái chén. Rượu thuốc ngâm đặc sóng sánh một màu nâu sẫm tỏa mùi thơm hăng hắc. Nâng chén rượu trên tay ông trịnh trọng:
- Mời các anh nâng cốc mừng thắng lợi bước đầu!
Chính ủy Ngọc và ba anh em đứng dạy cùng nâng chén. Một tiếng “cạch” vang lên. Ông Ngọc vui vẻ:
- Nào! Cạn chén! Chúc cho đầu xuôi đuôi lọt!
Cả năm người cùng cạn chén. Ở với nhau đã lâu hôm nay ông Dương mới thấy quyền tư lệnh “bốc đồng” như vậy.

   Khi tư lệnh, trung đoàn phó Lãm và tiểu đoàn phó kỹ thuật Tại vừa đi khỏi cả hội lính trẻ đang bảo dưỡng đòi nghỉ giải lao. Được trung đội phó Nhã đồng ý cả hội xúm lại chỗ xe 567 của Cân. Đây chính là tác giả bài báo tường nổi tiếng hồi Tết năm ngoái. Hòa đen, “cây cù” của đại đội bắt đầu mở máy:
- Lúc tư lệnh đến tớ thấy mặt cậu Cân tái mét đi, cứ chúi đầu xuống buồng truyền động cấm dám ho he một tý nào. Cậu nào thử kiểm tra xem đũng quần nó có ướt không? 
Mấy tay ngồi gần thò tay dứ dứ, Cân lắc đầu quầy quậy:
- Bậy nào! Tớ sợ quái gì! Dám làm dám chịu. Mà các cậu không thấy tư lệnh vẫn nhớ và lại còn khen tớ nữa đấy.
Thực ra hồi ấy khi định đưa bài thơ lên báo tường Cân cũng hơi run run. Nhưng rồi nghĩ đi nghĩ lại thấy rằng mình phản ảnh đúng tinh thần, tâm trạng của anh em chứ có gì sai đâu, lại được chính trị viên đại đội động viên nên mới quyết định đăng và ghi tên thật. Sau khi bài thơ loan truyền rộng khắp trong binh chủng lại thấy sờ sợ. Thế rồi một hôm anh Hữu là cán bộ tuyên huấn của binh chủng xuống gặp, chẳng thấy anh ấy trách mà lại còn khen ngợi là “bài thơ làm rung động lòng người” nên mới thấy hết lo. Cân bỗng chuyển đề tài:
- Nhưng này, các cậu có thấy tư lệnh hôm nay khang khác không? Không “hắc xì dầu” như những lần trước. Mà trước lúc về lại còn bảo chúng mình sắp được đi đánh nhau nữa chứ.
Nhã cũng gật gù xác nhận:
- Tớ công nhận hôm nay tư lệnh rất khác mọi lần. Có lẽ chúng mình sắp được đi đánh nhau thật các cậu ạ!
- Thế thì nhất rồi còn gì! Mong mỏi mãi. 
Hòa lại chĩa mũi dùi sang hướng khác:
- Nếu thế thì gay go nhất là ông Nhã đây này. Đi gấp không về cưới vợ kịp, cái “bầu tâm sự” nó mà ngày một to ra thì lộ hết bí mật chứ còn gì nữa!
Ý Hòa muốn nói đến chuyện Nhã đã có người yêu sắp cưới. Thường ngày Nhã là người ít nói, có phần cục mịch, anh em vẫn đùa là “dùi đục chấm nước cáy” nhưng không hiểu sao hôm nay lại phản công rất nhanh:
- Người ta yêu nhau đường đường chính chính, được cả hai bên gia đình cho phép chứ có dấm dấm dúi dúi “ăn cơm trước kẻng” sau lán xe đâu mà sợ cái bầu tâm sự nó to ra.
Chả là tối hôm trước có việc phải ra lán xe Nhã đã chứng kiến Hòa đang “cưa kéo” một cô gái trong Xóm Mới ngay bên cạnh khu sơ tán của đại đội 9. Mấy anh em cùng nhao nhao:
- Thằng nào ăn cơm trước kẻng đấy Nhã?.
Bị điểm trúng huyệt Hòa chột dạ. Của đáng tội, tuy nước da có hơi đen song lại có khuôn mặt khá điển trai và cái mỏ dẻo quẹo Hòa cũng là tay sát gái. Từ hôm sơ tán về đây hắn đã “tia” được một em khá ngon mắt và bước đầu tiếp cận thành công, tối hôm qua đã được nàng cho cầm tay. Vụ việc vẫn trong vòng bí mật thế mà lại bị cái thằng cha nông dân một cục này phát hiện ra mới gay chứ. Hòa định tìm cách lảng đi thì bị Nhã kéo lại:
- Ấy! Đừng có đánh bài chuồn như thế! Khai thật ra bọn tớ tha cho không báo cáo đại đội.
Hòa đỏ mặt ấp úng:
- Có gì đâu?. Tớ đang gác gặp cô ấy đi làm về qua ghé vào xin chai dầu thắp, thế là đứng nói với nhau vài câu chuyện tầm phào thôi chứ có chuyện gì đâu.
Cân trẻ tuổi nhất, chưa có người yêu nên rất tò mò:
- Cô nào đấy, Hòa?.
Hòa càng lúng túng tợn:
- Thì... thì...
Thật may cho Hòa, đại đội trưởng Nghi xuất hiện đúng lúc:
- Thế nào? Hết việc ngồi tán gẫu đấy à?.
Nhã vội nhảy xuống xe đứng nghiêm:
- Báo cáo đại trưởng, anh em vừa mới giải lao mấy phút thôi ạ!
- Tình hình ở nhà có gì mới không?- Nghi nghiêm mặt hỏi.
- Báo cáo đại trưởng! Lúc nãy tư lệnh binh chủng có qua đây kiểm tra trang bị nhưng đã về rồi ạ!- Nhã trả lời.
- Thế tư lệnh có nhận xét gì không?.
- Báo cáo đại trưởng! Tư lệnh khen công tác bảo quản trang bị của đại đội ta rất tốt. Tư lệnh còn bảo sắp được đi đánh nhau rồi ạ!
- Thế hả? Thôi các cậu tiếp tục làm việc đi nhé!.
Nói rồi anh quày quả quay đi như chạy về phía tiểu đoàn bộ. Nhã quay lại giục anh em:
- Ta tiếp tục đi các cậu! Gần trưa rồi.

   Ăn trưa xong tham mưu trưởng Dương vẫy Phúc về ngay. Trên đường đi ông sắp xếp lại những công việc đã tính toán lúc còn ngồi trên xe. Vừa về đến phòng họp chung ông đã bảo Phúc:
- Anh cho thông báo mời anh Ba cùng tất cả các trưởng ban, chủ nhiệm và trợ lý đầu ngành lên đây họp vào đầu giờ chiều. Riêng ban tác huấn thì gọi tất cả các trợ lý lên cùng nghe luôn.
- Rõ!- Phúc trả lời ngắn gọn và bước vội về phía nhà ở cơ quan.
Ngồi vào bàn ông mở cặp lấy cuốn sổ ra tay cắm cúi ghi chép, thỉnh thoảng ông buông bút nhăn trán như cố nhớ lại điều gì đó rồi lại cúi xuống hý hoáy viết. Kẻng báo thức chiều đã vang lên dóng dả nhưng hình như ông vẫn không nghe thấy. Mãi đến khi mấy thấy mấy cái bóng lố nhố trước cửa ông mới ngẩng lên. Thấy mọi người có mặt đủ ông vội lên tiếng:
- Mời các đồng chí vào!
- Chào tham mưu trưởng!- Tham mưu phó Ba là người đầu tiên cất tiếng chào và bước vào phòng họp, sau ông là các trưởng ban tác huấn, ban quân lực và các chủ nhiệm ngành, các trợ lý tác huấn.
- Mời các đồng chí ngồi cả xuống đây.- Ông Dương đưa tay chỉ hai dãy ghế xung quanh chiếc bàn lớn rồi tiếp- anh em tranh thủ uống nước đi. Hôm nay khá nhiều việc đấy.
Chắc đã được trưởng ban tác huấn cho biết tình hình đi báo cáo trên Bộ về nên ai cũng chăm chú và có vẻ hơi căng thẳng. Tất cả im lặng chứ không nói chuyện ồn ào như những lần họp khác. Thấy mọi người đã sẵn sàng tham mưu trưởng Dương đứng dạy:
- Báo cáo các đồng chí trong phòng! Hôm nay được sự ủy nhiệm của Thường vụ đảng ủy và thủ trưởng Bộ tư lệnh tôi đã lên báo cáo Quân ủy trung ương và Thủ trưởng Bộ quốc phòng về tình hình binh chủng cũng như đề đạt nguyện vọng được đi chiến đấu của cán bộ chiến sĩ tăng thiết giáp. Kết quả bước đầu thủ trưởng Bộ đã đồng ý để binh chủng ta đưa một phân đội vào chiến trường chiến đấu để rút kinh nghiệm mọi mặt. Sau khi về tôi đã báo cáo đồng chí Tư lệnh và đồng chí Chính ủy. Các đồng chí quyết định ngày mai sẽ họp đảng ủy mở rộng để thông qua kế hoạch tổ chức đưa xe tăng đi chiến đấu. Phòng tham mưu của chúng ta có nhiệm vụ soạn thảo chi tiết toàn bộ kế hoạch này. Vì vậy hôm nay triệu tập các đồng chí lên để phổ biến tình hình và giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ phận. Các đồng chí cần chú ý lắng nghe, ghi chép cẩn thận, có vấn đề gì chưa rõ cần hỏi lại ngay vì thời gian chuẩn bị rất ngắn. Tất nhiên có những vấn đề chúng ta đã thảo luận trước rồi nhưng bây giờ phải đi vào cụ thể và hết sức chặt chẽ. Sau đây tôi phổ biến trước một số nội dung làm cơ sở để các đồng chí chuẩn bị.
Đợi mọi người giở sổ sách xong ông Dương ngồi xuống:
- Trước hết về quy mô Bộ thống nhất cho phép ta được đưa từ một đại đội đến một tiểu đoàn vào tham gia chiến đấu. Theo tôi ta nên đưa một tiểu đoàn vì các đại đội còn có thể hỗ trợ lẫn nhau khi cần thiết. Về chủng loại xe như ta đã thảo luận trước tôi cho rằng đợt này ta vẫn chỉ nên sử dụng xe PT76 thôi. Về địa bàn tác chiến mặc dù chưa trao đổi với Cục tác chiến song theo tôi ta nên chọn một địa bàn gần miền Bắc và gần biên giới Việt- Lào để tiện cơ động vào cũng như rút ra. Sau đây là nhiệm vụ cụ thể của các bộ phận. Ban tác huấn hôm nay đủ cả chứ?
Trưởng ban tác huấn Phúc vội ngẩng lên trả lời:
- Báo cáo tham mưu trưởng! Ban tôi đủ.
- Vậy các đồng chí chú ý ghi chép nhé! Ban tác huấn các đồng chí có các nhiệm vụ sau: một là lựa chọn địa bàn tác chiến cho tiểu đoàn này. Các đồng chí cần lưu ý những yêu cầu tôi nêu trên. Hai là xác định đường hành quân, vị trí tập kết, lập kế hoạch hành quân, phân chia cung chặng cho cụ thể. Sở dĩ ta phải lập kế hoạch hành quân cho đơn vị vì chúng ta đã có dịp đi khảo sát thực tế, trong khi các đồng chí chỉ huy đơn vị chưa được đi nên ta làm sẽ sát hơn. Khi lập kế hoạch hành quân các đồng chí cần chú ý vận dụng những kinh nghiệm rút ra từ đợt hành quân của tiểu đoàn M77 năm ngoái, cần khắc phục triệt để những yếu kém đã được chỉ ra trong hội nghị tổng kết vừa rồi. Ba là nghiên cứu soạn thảo chương trình huấn luyện bổ sung cho đơn vị, đặc biệt cần hoàn chỉnh tài liệu “phân đội xe tăng tiến công địch trong công sự vững chắc” để anh em đưa vào huấn luyện ngay. Ngoài ra các đồng chí phải liên hệ với cục tác chiến và đề nghị trên đó thông báo để đoàn 559 cùng các lực lượng khác tạo điều kiện giúp đỡ xe tăng trong quá trình hành quân. Tạm thời như thế đã, các đồng chí rõ nhiệm vụ chưa?
Trưởng ban Phúc tay vẫn nhoay nhoáy ghi, miệng trả lời rõ to:
- Báo cáo! Rõ rồi ạ!
Quay sang phía tham mưu phó Ba ông Dương nhẹ nhàng:
- Đề nghị anh Ba dành thời gian giúp anh em tác huấn nhé.
Tham mưu phó Ba gật đầu:
- Anh yên tâm! Tôi sẽ trực tiếp làm việc với anh em.
Tham mưu trương Dương ngồi lại ngay ngắn:
- Bây giờ là nhiệm vụ của ban quân lực. Vì biên chế hiện nay của chúng ta là các tiểu đoàn hỗn hợp, mỗi tiểu đoàn chỉ có một đại đội PT76. Vì vậy nhiệm vụ trước hết của quân lực là các đồng chí đề xuất phương án thành lập tiểu đoàn mới sẽ bao gồm những đơn vị nào. Các đồng chí cần chú ý đến kết quả huấn luyện và hoàn thành các nhiệm vụ khác của từng đơn vị để lựa chọn. Tiếp theo, các đồng chí cần tính toán bổ sung đầy đủ thành viên cho các đơn vị, lưu ý là phải có quân số dự bị vì vào trong đó rồi mà thương vong là không có bổ sung đâu. Một vấn đề quan trọng nữa là việc xác định các lực lượng bảo đảm đi cùng: bao nhiêu thợ, bao nhiêu công binh, bao nhiêu thông tin, cơ yếu v.v... và bao nhiêu phương tiện từng loại nữa. Anh Hạ rõ nhiệm vụ chưa?
Trưởng ban quân lực Hạ vội đáp:
- Báo cáo! Rõ rồi ạ!
Quay về phía các chủ nhiệm và trợ lý đầu ngành khác tham mưu trưởng Dương nói chậm rãi:
- Các ngành thông tin, cơ yếu, trinh sát căn cứ yêu cầu nhiệm vụ của chuyên ngành mình lập kế hoạch và đề đạt những vấn đề cần giải quyết để tôi đề nghị lên trên. Đồng chí chủ nhiệm trinh sát cần sưu tầm thêm các tài liệu về các phương tiện trinh sát và chống tăng của địch đã và đang sử dụng ở chiến trường miền Nam để anh em đưa vào huấn luyện. Riêng chủ nhiệm phòng không phải sang bên quân khí làm việc, các anh nghiên cứu xem có thể lắp thêm một khẩu cao xạ 12 ly 7 lên tháp pháo xe PT76 hay không? Nếu lắp thì phải hàn giá như thế nào và động tác bắn ra sao, đồng thời phải đưa vào chương trình huấn luyện bổ sung. Kết quả thế nào tối nay cũng phải cho tôi biết. Các đồng chí rõ cả chưa?
Mấy chủ nhiệm và trợ lý đầu ngành đồng thanh:
- Rõ ạ!
Gấp cuốn sổ lại ông Dương dõng dạc:
- Sau đây các đồng chí về bắt tay vào việc ngay. Chậm nhất 21 giờ tối nay phải có văn bản nộp cho tôi. Ngày mai đồng chí Phúc và đồng chí Hạ sẵn sàng chờ đảng ủy gọi thì báo cáo và giải trình. Vì vậy khi làm kế hoạch các đồng chí phải chuẩn bị đầy đủ cơ sở để bảo vệ ý kiến trước cấp trên. Chiều nay tôi ở nhà, có vấn đề gì cần trao đổi các đồng chí cứ đến bất cứ lúc nào. Nhiệm vụ thế các đồng chí đã rõ cả chưa?
Tất cả đồng thanh:
- Rõ!
- Thế thì về làm việc đi! Mời anh Ba ở lại với tôi một lúc.
Ông Ba quay ra bảo Phúc:
- Các cậu về trước đi! Lát nữa tớ sang.
Mọi người tản đi, còn lại ông Dương và ông Ba ngồi chụm đầu rì rầm trao đổi.

   Như một cỗ máy đã được khởi động, chiều hôm ấy cả cơ quan Bộ tư lệnh thiết giáp lao vào công việc chuẩn bị cho đơn vị xe tăng đầu tiên đi chiến trường. Bận bịu nhất là Ban tác huấn, toàn ban người nào người nấy chúi mũi vào công việc. Trưởng ban Phúc và một trợ lý tập trung xây dựng chương trình huấn luyện bổ sung cho phân đôi. Tổ khoa học quân sự vừa tranh luận vừa gạch xóa để hoàn chỉnh tài liệu chiến thuật. Còn trợ lý Phùng cùng tham mưu phó Ba đang dò dẫm từng đoạn đường trên bản đồ để lập kế hoạch hành quân.
Ngay sau khi chính ủy Ngọc và mấy anh em cùng ăn trưa đi khỏi quyền tư lệnh Đào đã ngồi ngay vào bàn làm việc. Những vấn đề về tổ chức lực lượng, tổ chức hành quân cũng như công tác bảo đảm ông tin rằng các cơ quan sẽ giải quyết nhanh gọn vì ít nhiều cũng đã được bàn bạc trước. Vấn đề mà ông quan tâm nhất hiện tại là vấn đề tổ chức chỉ huy như thế nào. Mặc dù chỉ đưa một tiểu đoàn đi chiến đấu nhưng đây thật sự là một trận chiến đấu cực kỳ quan trọng. Nếu thắng lợi binh chủng thiết giáp của ông sẽ khẳng định được vị thế và sự cần thiết của mình, từ đó lực lượng sẽ phát triển và sẽ đóng góp nhiều hơn vào sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà. Còn nếu thất bại... điều này thì ông không muốn nghĩ tới. Vì vậy, dẫu chỉ có một tiểu đoàn ra quân nhưng cũng sẽ cần tổ chức một bộ máy đi cùng sao cho có đủ khả năng giải quyết mọi vấn đề, đồng thời cũng phải có vị thế nhất định để quan hệ với các đơn vị, các binh chủng khác. Nghĩ vậy, ông đi đến quyết định phải thành lập một Bộ tư lệnh tiền phương gồm một số cán bộ chủ chốt của Bộ tư lệnh và các cơ quan, trong đó ông ghi tên mình đầu tiên vào danh sách các cán bộ Bộ tư lệnh đi chiến trường đợt này. Nhớ lại mấy đợt diễn tập hiệp đồng với các sư đoàn bộ binh vừa qua có một vấn đề cũng khá gay cấn là hiểu biết về xe tăng của đội ngũ cán bộ chỉ huy binh chủng hợp thành của ta còn nhiều hạn chế. Vì vậy cần phải nghiên cứu thiết lập một cơ chế tổ chức như thế nào đó để đảm bảo công tác chỉ huy xe tăng đạt hiệu quả cao nhất. Cho đến tận xế chiều ông mới buông bút, gương mặt khoan khoái có vẻ hài lòng với những việc mình đã làm.

Sau khi từ chỗ tư lệnh về, chính ủy Ngọc cho hành chính làm thông báo mời họp, đồng thời cho gọi chủ nhiệm chính trị Thu và trưởng ban cán bộ Hiệu lên làm việc. Sau khi nêu sơ bộ nhiệm vụ và những yêu cầu cần thiết ông kết luận:
- Bây giờ các anh nghiên cứu xây dựng cho tôi một bộ khung của tiểu đoàn. Thực ra, tôi và các anh đều biết anh em mình ai cũng rất tốt. Tuy nhiên, đây là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của binh chủng ta nên đề nghị các anh rà soát lại cụ thể từng trường hợp. Chúng ta phải lựa chọn những cán bộ xuất sắc nhất, có khả năng độc lập giải quyết nhiệm vụ để đưa đi đợt này. Trước mắt là bộ khung của chỉ huy tiểu đoàn, sau đó là các đại đội. Nếu cần thiết có thể lấy người trong toàn binh chủng- kể cả cơ quan Bộ tư lệnh để bổ sung cho đơn vị này.
Chủ nhiệm chính trị Thu hỏi lại:
- Xin hỏi chính ủy, đợt này chúng ta sẽ đưa cấp nào vào chiến trường?.
Chính ủy Ngọc nhăn trán:
- Đưa đi bao nhiêu ngày mai họp đảng ủy mới quyết định chính thức. Nhưng tôi và anh Đào sơ bộ thống nhất với nhau sẽ đưa đi một tiểu đoàn, loại xe PT76. Vì vậy có thể nói là chúng ta phải thành lập một tiểu đoàn mới. Các anh cứ theo hướng ấy mà chuẩn bị.
- Thế là rõ rồi!- Ông Thu trả lời.
Bên chỗ hậu cần- kỹ thuật không khí cũng không kém phần nhộn nhịp. Từ cơ sở kinh nghiệm của tiểu đoàn M77 các cán bộ cơ quan đang tính toán chi tiết về lương vật chất bảo đảm ăn uống, nhiên liệu, dầu mỡ và các loại khí tài dự bị. Đúng là “trăm thứ bà dằn”.
Đêm hôm đó những ngọn đèn dầu còn được thắp gần như thâu đêm. Những bóng người miệt mài đổ rạp trên những tấm bản đồ. Một nồi cháo đường được anh em nuôi quân đem lên phục vụ tại chỗ. Mấy nhân viên đánh máy cũng được huy động. Tiếng máy chữ khua rào rào đến tận gần sáng.

Mới hơn bốn giờ quyền tư lệnh Đào đã thức dậy. Mấy chục năm quân ngũ đã rèn cho ông cái tác phong như vậy. Thông thường thời khắc này ông hay nằm chiêm nghiệm, tổng hợp các vấn đề mà ban ngày do những thúc bách của công việc thường nhật hay bận họp hành nên không có điều kiện tập trung suy nghĩ. Hôm nay, toàn bộ tâm trí của ông tập trung vào chuẩn bị cho cuộc họp đảng ủy sắp tới và những vấn đề cần làm rõ trước khi cục tác chiến xuống làm việc. Thực ra những vấn đề này ông cũng đã nghĩ nhiều rồi. Tuy nhiên, hôm nay có cái khác của nó, đó là trên đã đồng ý cho xe tăng đi chiến đấu nên mọi việc phải đi vào cụ thể hơn chứ không chỉ chung chung về định hướng, chủ trương như những lần họp trước.
Gần 5 giờ, đang giữa hè nên trời đã tang tảng sáng. Mặc dù chưa có kẻng báo thức ông Đào vẫn dạy. Sau khi tập hai bài thể dục buổi sáng ông chuyển sang tập mấy động tác thể dục dưỡng sinh mà các đồng chí Trung Quốc dạy cho. Khi người đã rịn một lớp mồ hôi ông ra nhà tắm thực hiện bài tắm nước lạnh buổi sáng. Đây là một thói quen mới hình thành từ khi đi học ở nước bạn về. Hồi ấy các bác sĩ quân y Trung Quốc đã phân tích cho đoàn học viên Việt Nam biết cái lợi của việc tắm nước lạnh buổi sáng. Theo kinh nghiệm lâu năm của người Trung Hoa tắm nước lạnh buổi sáng trước hết là khai thông lỗ chân lông, thanh thải các chất cặn bã của cơ thể thải qua da sau giấc ngủ đêm, kích thích tuần hoàn máu, làm săn chắc thêm cơ bắp và đặc biệt là rèn luyện nâng cao khả năng chịu đựng của cơ thể. Người nào tắm nước lạnh buổi sáng đều đặn sẽ không bao giờ bị cảm lạnh, không bị tác động của sự thay đổi thời tiết v.v.. và v.v...  Nghe thì cũng thích nhưng khi nhìn ra ngoài trời thấy băng tuyết trắng xóa, đang ngồi trong phòng đã cảm thấy rét từ trong bụng rét ra nên lúc đầu không mấy ai hưởng ứng. Mãi sau có mấy anh béo khỏe nhất mạnh dạn làm thử, quả nhiên sức khỏe và khả năng chịu rét tốt hẳn lên. Thế là chả ai bảo ai, cả đoàn hầu như anh nào cũng thực hiện và thói quen tắm nước lạnh buổi sáng đã hình thành nên trong hầu hết số học viên xe tăng hồi ấy. Thói quen này ông Đào vẫn giữ và tự mình cảm nhận thấy chỉ cần vài gáo nước lạnh và kỳ cọ mấy phút là đầu óc sẽ sảng khoái hẳn lên để chuẩn bị cho một ngày làm việc mới thật hiệu quả.
  Khi ông từ nhà tắm về đã thấy trưởng ban tác huấn Phúc và chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật Nhật đứng đợi trước cửa. Trên tay hai người là mấy tập tài liệu đã được đánh máy cẩn thận. Không để hai người kịp chào ông đã hỏi luôn:
- Làm suốt đêm à? Đã đưa anh Ngọc chưa?
Chủ nhiệm Nhật nhanh nhảu:
- Dạ cũng không đến nỗi suốt đêm vì nhiều vấn đề đã được bàn thảo trước rồi.
Phúc nói thêm:
- Ngay sau đây chúng tôi sẽ sang gửi tài liệu cho chính ủy ạ!
Ông Đào đưa tay ra nhận hai tập tài liệu và hơi nở nụ cười:
- Tốt lắm! Thôi các cậu sang anh Ngọc đi.

   Buổi họp đảng ủy của binh chủng thiết giáp bàn về vấn đề tổ chức đưa xe tăng đi tham gia chiến đấu ở chiến trường miền Nam được mở rộng thêm các thành phần gồm trung đoàn trưởng hai trung đoàn H02, H03, các đồng chí trưởng ban tác huấn, trưởng ban quân lực của phòng tham mưu, trưởng ban cán bộ của phòng chính trị. Khác với mọi ngày, hôm nay có một tấm bản đồ địa hình tỷ lệ 1: 250000 được các trợ lý tác huấn chăng lên gần kín bức tường đầu hồi phòng họp và một số sơ đồ phụ lục kế hoạch hành quân, cạnh đó dựng một chiếc que chỉ bằng gỗ tiện tròn dài gần hai mét. Khi các thành phần đã đầy đủ tại phòng họp thì quyền tư lệnh Đào, chính ủy Ngọc, chủ nhiệm chính trị Thu và tham mưu trưởng Dương vẫn còn đang trao đổi gì đó trong căn nhà dành riêng cho chính ủy, chắc là hội ý trước trong thường vụ.
Không khí trong phòng họp có vẻ trầm lắng hơn ngày thường, từng hai ba người một rì rầm nói chuyện với nhau và cùng hướng lên phía tấm bản đồ. Khi chính ủy Ngọc dẫn đầu đoàn người bước vào phòng họp tất cả im bặt và đứng dạy chào. Chính ủy Ngọc đến bắt tay hai trung đoàn trưởng rồi quay lại một đầu dãy bàn và lên tiếng:
- Mời các đồng chí ngồi xuống!
Quyền tư lệnh Đào ngồi phía đầu bàn bên kia đối diện với chính ủy Ngọc, chủ nhiệm chính trị Thu ngồi cạnh chính ủy, còn tham mưu trưởng Dương ngồi cạnh quyền tư lệnh. Chiếc ghế thường dành cho chủ trì hội nghị ở chính giữa hai dãy bàn đã được cất đi. Trưởng ban cán bộ Hiệu báo cáo:
- Báo cáo các thủ trưởng! Thành phần dự họp theo thông báo đã đầy đủ!
Chính ủy Ngọc điềm đạm:
- Được rồi! Mời các đồng chí ổn định chỗ ngồi, ta bắt đầu làm việc ngay. Đồng chí Hiệu sẽ đảm nhiệm nhiệm vụ thư ký của hội nghị- Ông đứng dạy, đầu ngửng cao một cách rất trịnh trọng- Thưa toàn thể các đồng chí! Trước hết tôi xin thông báo một tin vui: chấp thuận đề nghị của Binh chủng ta, Quân ủy trung ương và Bộ quốc phòng đã đồng ý cho chúng ta đưa xe tăng vào chiến trường miền Nam chiến đấu nhằm rút kinh nghiệm cho việc sử dụng tăng thiết giáp trong những năm tiếp theo. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ đó chúng tôi quyết định triệu tập cuộc họp đảng ủy có mở rộng thêm một số thành phần liên quan để bàn bạc về những vấn đề cơ bản nhất khi đưa xe tăng đi chiến đấu. Trong cuộc họp hôm nay chúng ta cần tập trung giải quyết dứt điểm một số vấn đề sau. Một là chúng ta phải lựa chọn để quyết định chủng loại xe nào sẽ được ưu tiên đi đợt này. Hai là về quy mô lực lượng là bao nhiêu cho thích hợp, một đại đội, hai đại đội, hay một tiểu đoàn. Trên cơ sở đó sẽ có những quyết định sơ bộ về tổ chức và nhân sự. Ba là chúng ta phải quyết định chọn địa bàn hoạt động cho phân đội này sao cho thuận lợi và phát huy hiệu quả được cao nhất. Bốn là sẽ sơ bộ thông qua kế hoạch hành quân. Năm là xác định những giải pháp cơ bản nhất để đảm bảo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ này. Ngày hôm qua chúng tôi đã giao nhiệm vụ cho các cơ quan chuẩn bị các nội dung cần thiết để hôm nay báo cáo trước hội nghị. Anh Đào và các anh thấy chương trình hội nghị như thế đã được chưa?
Không thấy ai có ý kiến gì chính ủy Ngọc tiếp:
- Sau đây mời anh Dương báo cáo phần chuẩn bị của cơ quan tham mưu.
Rất từ tốn đứng dạy tiến về phía tấm bản đồ, đặt cuốn tài liệu lên bàn, mắt nhìn thẳng về phía trước tham mưu trưởng Dương vào đề khá trịnh trọng:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Được đồng chí tư lệnh và chính ủy giao nhiệm vụ chuẩn bị báo cáo trung tâm Phòng tham mưu chúng tôi đã hết sức cố gắng hoàn thành. Tuy nhiên do thời gian gấp, khả năng cũng còn hạn chế nên không thể tránh khỏi các thiếu sót, rất mong các đồng chí góp ý cho thêm hoàn chỉnh.
Hơi sốt ruột quyền tư lệnh Đào nhắc:
- Được rồi! Anh vào vấn đề ngay đi!
Không chút lúng túng ông Dương vẫn rất nhẹ nhàng:
- Thưa các đồng chí! Trên cơ sở tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thủ trưởng Bộ và Bộ Tư lệnh, đồng thời nghiên cứu các điều kiện thực tế chúng tôi xin đề xuất như sau. Một là: về chủng loại xe đưa đi đợt này chúng tôi đề nghị sử dụng xe tăng bơi PT76.
Cử tọa hơi có phần xôn xao, hai trung đoàn trưởng ghé tai thì thầm, mặc dù không nghe thấy họ nói gì với nhau nhưng ông Dương hiểu họ đang băn khoăn về sự lựa chọn trên. Vẫn rất từ tốn ông tiếp:
- Tôi hiểu các đồng chí sẽ đặt câu hỏi: tại sao chúng ta không chọn các loại tăng hạng trung có sức chiến đấu cao hơn. Thực ra đề xuất này đã được tính toán rất kỹ càng. Xe tăng PT76 mặc dù có một số nhược điểm như vỏ thép mỏng, hỏa lực không mạnh bằng các loại xe kia nhưng lại có những ưu điểm rất lớn như trọng lượng nhẹ, sức cơ động cao, tốc độ bình quân cũng cao hơn, đặc biệt là xe có khả năng tự bơi được. Theo nghiên cứu của chúng tôi, hệ thống đường cơ động vào chiến trường của ta nhìn chung hiện nay còn rất kém, mặt đường hẹp, cầu cống yếu, phà sử dụng trên các sông dọc đường chủ yếu là phà dã chiến trọng tải nhỏ. Vì vậy nếu đưa xe hạng trung, hạng nặng đi sẽ không thể khắc phục được trong thời gian ngắn. Nhưng nếu đưa PT76 đi thì khó khăn này coi như không đáng kể. Còn khi vào chiến đấu, xe hạng nhẹ mà được sử dụng đúng cách, đúng thời cơ vẫn phát huy rất tốt hiệu quả của mình. Đó chính là những cơ sở để chúng tôi đề xuất sự lựa chọn này! Ngoài ra để tăng cường sức mạnh chiến đấu cho xe PT76 chúng tôi đề nghị sẽ bổ sung thêm cho mỗi xe một khẩu 12 ly 7, vấn đề này đã thống nhất với bên quân khí của phòng kỹ thuật và đã sơ bộ thiết kế xong phần giá.
Quay về phía chính ủy Ngọc ông hỏi nhỏ:
- Xin phép hỏi đồng chí bí thư! Chúng ta thảo luận dứt điểm từng nội dung hay tôi cứ báo cáo hết.
Nhìn sang tư lệnh Đào không thấy có phản ứng gì ông Ngọc vẫy nhẹ tay:
- Anh cứ báo cáo hết nội dung của tham mưu đi!
- Rõ rồi ạ! Vấn đề thứ hai là về quy mô lực lượng. Bộ cho phép chúng ta đưa từ một đại đội đến một tiểu đoàn vào chiến trường. Theo chúng tôi là sử dụng một tiểu đoàn. Tại sao vậy? Tại vì khi đưa một tiểu đoàn đi thì hệ thống tổ chức chỉ huy sẽ hoàn chỉnh hơn. Thứ hai là các đại đội trong tiểu đoàn sẽ có khả năng hỗ trợ nhau khi cần thiết. Ngay cả khi bước vào chiến đấu thì có lực lượng tham gia đột kích, có lực lượng dự bị phía sau v.v... Ngoài lực lượng ba đại đội xe tăng chúng tôi đề nghị tăng cường thêm cho tiểu đoàn này một số bộ phận sau: một trung đội công binh, một trung đội sửa chữa, một trung đội thông tin trong đó có đài 15 oát, một trung đội vận tải với 3 xe ô tô và một tổ quân y, nấu ăn. Về các đại đội xe tăng chúng tôi đề nghị biên chế 3 trung đội, mỗi trung đội 3 xe, cộng với xe đại đội trưởng và xe chính trị viên là 11 xe. Riêng về thành viên kíp xe chúng tôi đề nghị tăng quân số dự bị lên  khoảng 50 phần trăm; cụ thể mỗi đại đội sẽ tăng cường 5 lái xe, 5 pháo thủ dự bị. Về đơn vị cụ thể chúng tôi đề nghị lấy các đại đội xe PT76 của trung đoàn H03 để thành lập một tiểu đoàn mới.
Tiếng xì xào lập tức nổi lên chỗ các vị cán bộ trung đoàn. Ngừng lại một lát chờ cho mọi người im lặng trở lại tham mưu trưởng Dương lại tiếp tục:
- Vấn đề thứ ba là lựa chọn địa bàn tác chiến. Một số yêu cầu chúng tôi đề ra là về mặt địa hình phải cho phép sử dụng được xe tăng, thứ hai là tiện cơ động vào và cũng phải tiện rút ra khi cần thiết và thứ ba là không quá xa hậu phương miền Bắc. Trên cơ sở đó chúng tôi đề xuất lựa chọn địa bàn Tây Quảng Trị, gần biên giới Việt Lào.
Lại có tiếng xì xào, ông Dương đảo mắt qua một lượt và tiếp tục một cách chậm rãi:
- Thực ra trong quá trình trao đổi cũng có ý kiến cho rằng có thể đưa xe tăng vào Nam Quảng Bình và tiến công trực diện vào Nam vĩ tuyến 17. Nếu lựa chọn như vậy chúng ta có một số thuận lợi như đường cơ động ngắn hơn, dễ hơn. Ngoài ra có thể tận dụng được sự giúp đỡ của tiểu đoàn M77 đã đứng chân trong đó từ trước. Tuy nhiên nếu tiếp cận theo hướng đó sẽ có những khó khăn rất lớn không dễ gì khắc phục được. Một là dọc theo bờ Nam sông Bến Hải hệ thống phòng thủ đã được xây dựng hết sức kiên cố, vững chắc nên nếu đánh trực diện vào đó sẽ rất khó khăn. Hai là theo chúng tôi được trên cho biết quân đội Mỹ đã triển khai xây dựng tương đối hoàn chỉnh hàng rào điện tử Mắc Na- ma- ra nên nếu chúng ta không thể bí mật luồn sâu xuống phía Nam được. Vì vậy tối ưu là chúng ta nên cơ động sang đất Lào, từ đất Lào theo đường số 9 về Việt Nam và sẽ lựa chọn một số mục tiêu nào đó ở khu vực biên giới Việt Lào này. Sau khi tác chiến xong nếu thuận lợi có thể phát triển theo đường 9 vào sâu trong nội địa, còn nếu không thuận lợi thì lại theo đường 9 rút quân sang đất Lào trú quân.
Quay lại phía tấm bản đồ treo trên vách ông cầm lấy que chỉ:
- Trên cơ sở lựa chọn địa bàn như vậy chúng tôi dự kiến đường hành quân như sau: Nếu điều kiện cho phép chúng ta sẽ sử dụng tàu hỏa vào đến Vinh, sau đó chuyển sang hành quân bộ theo đường 15, đường 26, vượt Trường Sơn sang Lào bằng  đường 128. Vị trí tập kết dự kiến ở Bắc và Nam đường 9, mỗi đại đội cách nhau khoảng 20 ki- lô- mét. Từ đó sẽ trinh sát, lựa chọn mục tiêu cụ thể sau. Còn trong trường hợp khó khăn ta sẽ hành quân bộ từ ngoài này. Tổng chiều dài đường hành quân trên dưới 1000 ki- lô- mét. Chúng tôi sơ bộ tính toán với tốc độ bình quân 7 đến 8 ki- lô- mét trên giờ, mỗi đêm đi được khoảng 40 đến 50 ki- lô- mét thì cả đi lẫn nghỉ trong vòng hơn một tháng sẽ đến nơi, nếu không có gì đột xuất xảy ra. Trên sơ đồ này chúng tôi đã tính toán phân chia thành 7 cung, mỗi cung 3 chặng, mỗi chặng từ 40 đến 50 ki- lô- mét tùy theo địa hình, đường sá. Thời gian hành quân chủ yếu là về đêm, ban ngày làm công tác kỹ thuật và nghỉ ngơi. Sau mỗi cung cho bộ đội nghỉ lại 1 đến 2 ngày. Về tổ chức đội hình hành quân chúng tôi dự kiến tổ chức thành 4 khối: khối 1 là đội tiền trạm do một tiểu đoàn phó chỉ huy, đi bằng ô tô và sẽ xuất phát trước đội hình chính khoảng 2-3 ngày. Nhiệm vụ của đội tiền trạm là trinh sát đường, xác định các vị trí giấu quân, liên hệ đề nghị các binh trạm và các đơn vị bảo đảm giúp đỡ xe tăng hành quân, đồng thời liên hệ vị trí tiếp nhận nhiên liệu, dầu mỡ cho xe tăng. Các khối hai và ba là hai đại đội xe tăng. Khối bốn là đại đội xe tăng cuối cùng và bộ phận hậu cần kỹ thuật do tiểu đoàn phó kỹ thuật chỉ huy. Các đồng chí cán bộ tiểu đoàn sẽ chia về từng đại đội, đi cùng xe đại đội trưởng để tiện chỉ huy. Trung đội sửa chữa sẽ xé nhỏ ra cho mỗi đại đội từ 3 đến 5 đồng chí thợ, số còn lại đi trong khối cuối cùng. Mỗi khối xuất phát cách nhau 1 ngày, khối sau có thể tận dụng vị trí trú quân của khối trước.
Dựng chiếc que chỉ vào tường ông Dương nhìn chính ủy Ngọc:
- Thưa các đồng chí! Về các biện pháp chúng tôi xin đề nghị như sau. Một là khẩn trương thành lập và hoàn thiện tổ chức, biên chế đầy đủ các thành phần cán bộ, thành viên kíp xe và các thành phần khác cho tiểu đoàn này. Hai là, sau khi đã ổn định tổ chức sẽ bắt tay vào huấn luyện bổ sung các khoa mục như: lái đêm, lái đồi núi, lái bơi, tổ chức hành trú quân, chiến thuật tiến công địch trong công sự vững chắc, bắn pháo và bắn máy bay bằng súng cao xạ 12 ly 7, công sự- ngụy trang, đào bếp Hoàng Cầm v.v... Ba là phải hiệp đồng chặt chẽ với các cơ quan cấp trên, các đơn vị bạn để bảo đảm đầy đủ cho quá trình hành quân của xe tăng được bí mật, an toàn và nhanh chóng- Ông ngẩng lên nhìn quanh một vòng rồi hạ giọng-  Trên đây là những ý chính trong phần chuẩn bị của tham mưu chúng tôi. Đề nghị các đồng chí cho ý kiến. Báo cáo hết!

   Chính ủy Ngọc tươi cười:
- Xin cảm ơn anh Dương. Sau đây mời đồng chí Thu báo cáo phần chuẩn bị của chính trị.
Chủ nhiệm chính trị Thu đứng dạy rất trịnh trọng:
- Thưa đồng chí bí thư! Thưa toàn thể các đồng chí! Chúng ta đang đứng trước một nhiệm vụ cực kỳ trọng đại: nhiệm vụ đưa xe tăng vào chiến trường tham gia chiến đấu. Đây là niềm mong mỏi của cán bộ, chiến sĩ binh chủng ta từ ngày thành lập đến nay. Nhiệm vụ này còn đặc biệt quan trọng ở chỗ: thành hay bại của nó sẽ có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển lực lượng tăng thiết giáp Việt Nam trong tương lai. Vì vậy, theo chúng tôi chúng ta cần tập trung cao nhất cho nhiệm vụ này và có thể xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong Đông Xuân 1967- 1968 này. Về cơ quan chính trị chúng tôi được giao nhiệm vụ chuẩn bị các nội dung công tác đảng- công tác chính trị, trong đó trọng tâm là công tác cán bộ. Được sự chỉ đạo sát sao của đồng chí chính ủy và đồng chí tư lệnh chúng tôi đã hoàn thành và có văn bản gửi các đồng chí. Sau đây tôi xin báo cáo sơ bộ thế này: Chúng tôi đã hoàn thành việc xây dựng đội ngũ cán bộ của tiểu đoàn này và đã lựa chọn nhân sự cụ thể. Ban chỉ huy tiểu đoàn sẽ gồm một tiểu đoàn trưởng, một chính trị viên, một tiểu đoàn phó kỹ thuật, một tiểu đoàn phó hậu cần và một chính trị viên phó. Vì là tiểu đoàn độc lập nên cần phải có một cơ quan mạnh nên chúng tôi đề nghị bố trí đủ các chức danh trợ lý sau: một trợ lý tham mưu, một trợ lý chính trị, một trợ lý kỹ thuật, một trợ lý hậu cần, có thể thêm các đồng chí trợ lý xăng dầu, quân nhu. Các trung đội trực thuộc tiểu đoàn đều bố trí trung đội trưởng là sĩ quan và là những người đã có kinh nghiệm. Toàn bộ số cán bộ trên đã được rà soát, chọn lựa trong phạm vi toàn binh chủng, đó là những cán bộ có đầy đủ những phẩm chất cần thiết, kiên định vững vàng, có năng lực hoàn thành nhiệm vụ cao. Chúng tôi đã gửi văn bản danh sách lên thường vụ đảng ủy để các đồng chí xem xét từng trường hợp cụ thể.
Dừng lại một lát ngước nhìn xung quanh thấy ai cũng đang lắng nghe rất chăm chú ông Thu tiếp tục:
- Vì tính chất đặc biệt quan trọng của nhiệm vụ lần này về công tác cán bộ chúng tôi có một đề nghị như sau: ngoài bộ khung cán bộ của tiểu đoàn đề nghị Bộ tư lệnh nên thành lập một bộ phận cán bộ trong đó có thủ trưởng bộ tư lệnh, có đại diện các cơ quan để chỉ đạo, giúp đỡ anh em trong quá trình hành quân cũng như trong chiến đấu sau này. Ngoài ra có đại diện Bộ tư lệnh việc quan hệ với các cơ quan, đơn vị khác cũng thuận lợi hơn.
Liếc thấy cả tư lệnh Đào và chính ủy Ngọc đều gật gù ra ý tâm đắc ông Thu càng hăng hái:
- Về công tác giáo dục chính trị chúng tôi đã lên một chương trình giáo dục đặc biệt đối với nhiệm vụ này, trong đó tập trung nâng cao nhận thức về tình hình nhiệm vụ mới, thấy được niềm tự hào vinh dự được làm đơn vị đi đầu của binh chủng, trên cơ sở đó củng cố quyết tâm đưa xe tới đích an toàn và sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu. Nếu đảng ủy đồng ý chúng tôi sẽ soạn đề cương, tài liệu gửi cho đơn vị ngay sau khi có quyết định thành lập. Bên cạnh đó cũng đề nghị các đồng chí nghiên cứu bố trí cho những anh em đi chiến đấu đợt này được tranh thủ về phép thăm nhà ít hôm để anh em có thể yên tâm lên đường chiến đấu lâu dài. Báo cáo hết ạ!
Bí thư Ngọc gật đầu:
- Xin cảm ơn đồng chí Thu! Cũng xin báo cáo với đảng ủy thế này, hiện nay Phòng chính trị đã chuẩn bị xong danh sách bộ khung cán bộ của tiểu đoàn này và đã gửi cho thường vụ, chúng tôi sẽ xem xét và quyết định sau. Còn bây giờ mời anh Nhật báo cáo về hậu cần- kỹ thuật.
Chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật Nhật đứng dạy:
- Thưa các đồng chí! Căn cứ vào chỉ đạo của bộ tư lệnh, căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị, đồng thời dựa vào những bài học kinh nghiệm khi tổ chức hành quân đường dài cho tiểu đoàn M77 chúng tôi đã xây dựng kế hoạch bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho tiểu đoàn này như sau. Về công tác kỹ thuật trước hết chúng tôi đề nghị: tất cả các xe tham gia tiểu đoàn này phải được tổng kiểm tra cả về xe máy, vũ khí, điện đài; tiến hành bảo dưỡng cấp III và thay thế tất cả các cụm chi tiết đã cũ. Ngoài ra chúng tôi đã thiết kế xong giá súng 12 ly 7, ngay hôm nay đã cho ban quân khí xuống chế thử và sẽ lắp lên xe bắn thử trong một vài ngày tới. Về công tác bảo đảm kỹ thuật theo chúng tôi tính toán tổng lượng dự trữ khí tài mang theo tiểu đoàn khoảng 28 tấn, chủ yếu là xích, bánh chịu nặng và một số cụm máy dễ có khả năng hư hỏng. Số khí tài dự trữ này một phần được cố định lên xe tăng- mỗi xe khoảng 1000 đến 1200 ki- lô- gam, còn phần lớn sẽ bố trí trên các xe ô tô của trung đội vận tải. Ngoài ra chúng tôi sẽ liên hệ gửi theo đường dây 559 khoảng vài chục tấn khí tài nữa, chủ yếu là các cụm máy trọng lượng lớn như động cơ, hộp số v.v... Về trang bị của trung đội sửa chữa chúng tôi đề nghị không mang theo công trình xa vì với điều kiện đường sá như hiện nay công trình xa khó mà bám theo được xe tăng. Để giải quyết khó khăn về cẩu chúng tôi sẽ cho hàn vấu và đưa theo mỗi đại đội một cẩu tay bằng pa- lăng, cẩu này có đủ khả năng cẩu được động cơ xe tăng khi cần thiết. Về hậu cần vì đã có hệ thống bảo đảm của trên nên chúng tôi đề nghị tiểu đoàn này chỉ mang theo 1 tháng tiêu chuẩn lương thực, thực phẩm. Trên đường đi chúng ta sẽ liên hệ với các binh trạm của 559 cấp bổ sung, còn vào đến vị trí tập kết sẽ do hậu cần mặt trận đảm bảo. Để tăng cường dự trữ nhiên liệu chúng tôi đề nghị hàn thêm vào mỗi xe 2 giá cố định để có thể mang theo 2 thùng phuy nhiên liệu 400 lít. Số dầu này chỉ dùng trong trường hợp đặc biệt, còn dọc đường hành quân tiểu đoàn sẽ liên hệ với 559 để bổ sung. Báo cáo hết!
Chính ủy Ngọc nhìn đồng hồ rồi tươi cười:
- Ta nghỉ giải lao ít phút! Làm việc tích cực quá, quên cả giờ giấc.
Quả vậy, thế mà đã gần trưa. Công vụ Lưu vội tranh thủ vào rót nước. Chính ủy Ngọc thì kéo quyền tư lệnh Đào về nhà, chắc là lại có những vấn đề cần trao đổi riêng. Trong lúc hai cán bộ H03 có vẻ hể hả thì trung đoàn trưởng và chính ủy H02 đã lao ngay tới tham mưu trưởng Dương để chất vấn:
- Tại sao anh không chọn H02. Gì thì gì trung đoàn chúng tôi thành lập đã lâu, có nhiều kinh nghiệm trong huấn luyện, đã trải qua nhiều cuộc diễn tập hiệp đồng quân binh chủng, lại đã có kinh nghiệm tổ chức hành quân đường dài cho M77.
Vẫn nhũn nhặn như thường ngày, ông Dương cười tủm tỉm:
- Cứ yên trí đi mà! Trước sau gì chúng ta cũng sẽ đều được đi cả thôi.
Vốn là người điềm tĩnh nhưng hôm nay chính ủy Võ cũng đã bắt đầu thấy nóng mặt:
- Đã đành là thế nhưng đi đầu khác chứ! Từ xưa đến nay lúc nào H02 chả là đầu tiên.
Ông Dương cố lái câu chuyện sang hướng khác bằng một câu đùa:
- Thì các anh đầu tiên mãi rồi cũng phải nhường cái vinh dự ấy cho người khác một lần chứ! Hoa thơm mỗi người ngửi một tý ấy mà.
Chính ủy Kim của H03 thấy thế quay vào góp chuyện:
- Thôi, anh Võ ạ! Anh Dương nói phải đấy! Các anh cái gì cũng đi đầu rồi thành ra chúng tôi đâm ỷ lại mất. Lần này nhường chúng tôi một tý, đi đâu mà thiệt.
- Được rồi! Lát nữa tôi sẽ có ý kiến- Chính ủyVõ vùng vằng.
Chủ nhiệm chính trị Thu vừa uống xong chén nước chè xanh, thấy có vẻ căng căng cũng đến xoa dịu:
- Thôi mà! Có hai anh em, ông nào đi trước thì đi. Mà ông ở lại ngoài này có khi nhiệm vụ lại nặng nề hơn đấy.
Tham mưu trưởng Dương trở lại vẻ mặt quan trọng:
- Theo tôi, những năm sắp tới lực lượng tăng thiết giáp sẽ phát triển rất mạnh. Vì vậy với kinh nghiệm của mình H02 sẽ là không ai thay thế được. Các anh rồi cứ vắt chân lên cổ cho mà xem.
Hai cán bộ H02 im lặng không nói gì nhưng có vẻ vẫn ấm ức lắm.

   Từ phía căn nhà của chính ủy hai thủ trưởng bộ tư lệnh đã đi ra nhưng câu chuyện vẫn đang tiếp tục. Đến gần phòng họp chính ủy Ngọc nói to:
- Mơi các đồng chí vào ta tiếp tục họp!
Đợi mọi người ổn định chỗ ngồi ông Ngọc đứng dạy:
- Thưa các đồng chí! Hơn một tiếng vừa qua các đồng chí đã nghe báo cáo về kế hoạch các mặt công tác của các cơ quan để chuẩn bị đưa xe tăng đi chiến đấu. Sau đây đảng ủy sẽ thảo luận về nội dung các kế hoạch trên. Đề nghị các đồng chí nêu cao tinh thần dân chủ và tính chiến đấu trong hội nghị để chúng ta đưa ra được những quyết sách, những giải pháp tốt nhất nhằm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đặc biệt quan trọng này. Xin mời các đồng chí!
Vẫn còn cay mũi chính ủy H02 có ý kiến:
- Về cơ bản tôi hoàn toàn nhất trí với báo cáo của các cơ quan. Các đồng chí đã tính toán đến mọi vấn đề và các đề xuất đều có cơ sở rất chắc chắn. Tôi chỉ có một đề nghị đảng ủy nghiên cứu lại xem cử đơn vị nào đi đợt này. H02 chúng tôi là đơn vị thành lập trước, bộ đội được huấn luyện kỹ càng hơn, đã được diễn tập nhiều hơn và có nhiều kinh nghiệm hơn trong tổ chức hành quân đường dài nên để đi đợt này sẽ thích hợp hơn. Hết ý kiến!
Nhìn về phía tham mưu trưởng Dương chính ủy Ngọc hất cằm:
- Anh Dương giải thích rõ cho H02 đi!
Vẫn rất từ tốn ông Dương chậm rãi:
- Nhìn chung các đồng chí H02 cũng có lý nhưng chúng tôi cũng có cơ sở của chúng tôi. Đúng là H02 ra đời trước và có đầy đủ những ưu điểm như đồng chí Võ đã nêu. Nhưng thực ra những đại đội PT76 của H03 này cũng là rút từ H02 ra đấy chứ, như đại đội 9 chẳng hạn, đại đội này đã được thành lập từ năm 1961 trong đội hình của H02, còn đại đội 3 thì mặc dù mới thành lập nhưng người cũng là từ H02 mà ra cả. Ngoài ra khi trên thành lập H03 cũng đã có chủ trương sẽ sử dụng trung đoàn này vào chiến đấu trước, còn H02 với bề dày của mình sẽ là cơ sở để xây dựng và phát triển lực lượng của binh chủng không chỉ hiện tại mà cả trong tương lai. Vì vậy tôi đề nghị các đồng chí H02 cứ bình tĩnh. Rồi các đồng chí sẽ còn rất nhiều việc phải làm.
Chính ủy Ngọc nhìn hai cán bộ của H02 tươi cười:
- Thế nào? Đã thông chưa?.
Chưa thật thoải mái cho lắm nhưng ông Võ cũng phải gật đầu:
- Thôi thì tùy đảng ủy quyết định.
- Xin mời các đồng chí tiếp tục!- Chính ủy Ngọc đưa tay về phía mọi người.
Quyền tư lệnh Đào từ đầu cuộc họp vẫn ngồi trầm ngâm giờ mới giơ tay:
- Sau khi các đồng chí cơ quan đưa báo cáo bằng văn bản tôi đã tranh thủ xem và nhận thấy các đồng chí đã có tinh thần trách nhiệm rất cao, làm việc có chất lượng, các đề xuất đều dựa trên cơ sở khoa học và những kinh nghiệm thu được từ diễn tập, từ cuộc hành quân của M77. Nhìn chung tôi đồng ý với đề xuất của các đồng chí. Tuy nhiên tôi đề nghị đảng ủy chúng ta nghiên cứu lại về quy mô sử dụng lực lượng. Qua nghiên cứu về đặc điểm bố phòng của địch ở mặt trận Quảng Trị tôi nhận thấy quy mô của các cứ điểm thường chỉ đến một tiểu đoàn bộ binh có tăng cường một số binh khí kỹ thuật. Cái mạnh của chúng nổi lên là hệ thống công sự, vật cản và hỏa lực tại chỗ cũng như chi viện. Với lực lượng như vậy thường chúng ta cũng chỉ dùng đến một trung đoàn bộ binh hoặc trung đoàn tăng cường để tiến công. Để phối thuộc cho một trung đoàn bộ binh theo tôi ta chỉ nên sử dụng một đại đội xe tăng, cùng lắm là hai đại đội nếu địa hình cho phép tiến công trên hai hướng ở khá xa nhau. Về phía chúng ta có thể coi đây là một cuộc thử nghiệm nhằm rút kinh nghiệm cho các trận đánh tương lai nên tôi cho rằng ta chỉ nên sử dụng khoảng một đại đội. Tôi tin rằng quy mô đó sẽ được sử dụng rất phổ biến sau này. Vì thế tôi đề nghị đảng ủy xem xét kỹ: đợt này nên đưa cả ba đại đội trong tiểu đoàn đi hay chỉ đưa hai đại đội thôi? Thực ra đưa đi nhiều có cái hay là có thể hỗ trợ lẫn nhau nhưng cũng kéo theo rất nhiều phức tạp cho công tác bảo đảm, công tác giữ bí mật. Ngoài ra đưa lực lượng vào trong đó mà không sử dụng đến không biết chừng lại bị thiệt hại bởi bom, pháo của địch. Còn tất cả các vấn đề khác tôi nhất trí, các cơ quan chỉ cần chỉnh sửa lại một chút là chúng ta đã có đủ điều kiện để làm việc với cục tác chiến trong vài ngày tới.
Không khí cuộc họp bỗng lắng hẳn lại, ai cũng có vẻ đăm chiêu suy nghĩ. Những vấn đề mà tư lệnh Đào nêu ra quả thật rất có lý. Không thể quá say sưa vì nguyện vọng được đi chiến trường mà quên đi sự tỉnh táo của những bộ óc của người cầm quân. Trung đoàn trưởng H03 là người đầu tiên phá tan sự im lặng:
- Thưa các đồng chí! Đây quả thật là một vấn đề cần được tính toán kỹ. Thông qua những lần tham gia diễn tập với bộ binh theo nhận xét của tôi thì đúng là quy mô sử dụng xe tăng trong các trận tiến công một cứ điểm địch phổ biến là một đại đội. Thậm chí với ba trung đội thì đại đội này còn có thể tiến công trên hai hướng và còn có cả lực lượng dự bị. Vì vậy, theo tôi ra quân trận đầu ta cũng chỉ nên sử dụng quy mô đó, sau khi có kinh nghiệm chúng ta mới tăng dần quy mô lên thì tốt hơn.
Tham mưu trưởng Dương đứng dạy và vẫn rất nhỏ nhẹ:
- Báo cáo các đồng chí! Khi làm kế hoạch chúng tôi cũng đã tính đến phương án này. Nhưng khi đưa ra thảo luận trong phòng thì anh em đã nghiêng về phương án ba đại đội với lý do chủ yếu là đưa đi như thế chúng ta sẽ có nhiều cơ hội để lựa chọn hơn, có thể đánh một đại đội nhưng cũng có thể đánh cấp tiểu đoàn. Đặc biệt là các đơn vị có điều kiện hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau khi cần thiết. Tuy nhiên phải thừa nhận rằng chúng tôi đã hơi có phần say sưa với thắng lợi bước đầu nên chưa tính hết những vấn đề kéo theo khi đưa thêm một đại đội đi. Bây giờ nghe tư lệnh phân tích tôi càng thấy rõ hơn điều đó và nhất trí chỉ nên tạm thời đưa hai đại đội đi trước, nếu tình hình phát triển thuận lợi ta sẽ đưa tiếp đại đội thứ ba vào thì có lợi hơn. Hết.
Tham mưu phó Ba từ đầu chỉ ngồi chăm chú ghi chép giờ mới giơ tay:
- Tôi xin có ý kiến!- Thấy chính ủy Ngọc nhìn mình như khuyến khích tham mưu phó Ba đứng dạy- Qua phân tích của đồng chí tư lệnh tôi cũng hoàn toàn nhất trí. Tuy nhiên tôi đề nghị đảng ủy nghiên cứu thêm về đề xuất của Phòng chính trị. Chúng ta chỉ đưa có một tiểu đoàn đi chiến đấu thôi, có cần thiết phải tổ chức thêm một bộ phận chỉ đạo có cả thủ trưởng bộ tư lệnh và cơ quan không? Làm như vậy có khi lại cồng kềnh, chồng chéo và gây tâm lý ỷ lại cho đội ngũ cán bộ tiểu đoàn. Nên chăng chỉ cần một đồng chí thủ trưởng trung đoàn H03 và một số cán bộ cơ quan trung đoàn là đủ.
Liếc thấy chủ nhiệm chính trị Thu nhấp nhổm chính ủy Ngọc hỏi luôn:
- Anh Thu có ý kiến à?.
- Vâng ạ!- Ông Thu đứng dạy và nói ngay- Tôi xin làm rõ vấn đề đồng chí Ba vừa nêu. Sở dĩ chúng tôi đề xuất như vậy là xuất phát từ tầm quan trọng của nhiệm vụ này. Mặc dù chỉ đưa đi một tiểu đoàn nhưng đây là lần ra quân đầu tiên của binh chủng. Sự thành bại của lần ra quân này sẽ quyết định phương hướng phát triển của binh chủng ta trong tương lai. Bên cạnh đó đây cũng là một cuộc thử nghiệm lớn để chúng ta có cơ sở phát triển nghệ thuật sử dụng xe tăng thiết giáp. Đánh thắng  trận đầu là rất cần thiết nhưng từ đó rút ra những kinh nghiệm gì cũng cực kỳ quan trọng. Ngoài ra, công bằng mà nói hiểu biết về tăng thiết giáp và sử dụng tăng thiết giáp của số đông cán bộ chỉ huy bộ binh của chúng ta chưa cao, chúng ta cần phải có  đại diện tại bộ chỉ huy để làm tham mưu cho họ. Trong trường hợp đó nếu không tương xứng về chức vụ, cấp bậc thì tiếng nói của người đại diện sẽ có phần kém trọng lượng, thậm chí còn bị bỏ qua. Vì tất cả những lẽ trên chúng tôi mới có đề xuất như trên dẫu biết rằng có hơi cồng kềnh. Tôi đề nghị đảng ủy trao đổi thêm nhưng vẫn kiên quyết bảo lưu ý kiến của mình.
Nhìn quanh một lượt không thấy ai định có ý kiến chính ủy Ngọc quay sang quyền tư lệnh Đào:
- Anh Đào cho ý kiến về vấn đề này nên thế nào?
Vẫn với vẻ trầm tư muôn thuở ông Đào hơi nhếch mép:
- Theo tôi vấn đề này anh Thu phân tích rất có lý. Bản thân tôi thấy cần thiết và phải làm như thế.
Chính ủy Ngọc đứng dạy:
- Có lẽ phần thảo luận ta tạm dừng ở đây. Tôi sẽ kết luận từng vấn đề một và  những vấn đề quan trọng chưa thống nhất cao ta sẽ lấy biểu quyết riêng. Đồng chí thư ký chú ý ghi chép đầy đủ nhé!
Vuốt lại mái tóc đã trễ xuống trước trán chính ủy Ngọc lấy giọng trịnh trọng:
- Trước hết về quy mô lực lượng ta sẽ thành lập một tiểu đoàn xe PT76 mới từ các đơn vị của trung đoàn H03 với đầy đủ các thành phần trực thuộc và quân số như của tham mưu đã đề xuất. Tuy nhiên trước mắt sẽ cho hai đại đội lên đường trước, đại đội thứ ba sẽ lên đường nếu tình hình phát triển thuận lợi. Các đồng chí có nhất trí không? Ai nhất trí cho biểu quyết!
Tất cả các đảng ủy viên chính thức giơ tay. Ông Ngọc tiếp:
- Về tổ chức chỉ huy ngoài bộ khung cán bộ của tiểu đoàn thì trung đoàn H03 cần bố trí một cán bộ trung đoàn và một số cán bộ các cơ quan đi cùng để giúp đỡ tiểu đoàn trong quá trình hành quân và chiến đấu. Về phía Bộ tư lệnh sẽ thành lập một sở chỉ huy nhẹ có thủ trưởng bộ tư lệnh và các cơ quan cùng đi có nhiệm vụ theo dõi, chỉ đạo đơn vị. Đồng thời sẽ là đầu mối quan hệ công tác với Bộ tư lệnh mặt trận và các đơn vị có liên quan. Bộ phận này còn có một nhiệm vụ rất quan trọng là theo dõi, tổng kết rút kinh nghiệm trên tất cả các mặt nhằm phục vụ cho quá trình sử dụng tăng thiết giáp sau này. Ai đồng ý cho biểu quyết!
Mọi người chưa kịp phản ứng thì chính ủy H02 đã lên tiếng:
- Tôi xin có ý kiến! Vì đây là trận đầu ra quân mang tính chất thử nghiệm nên tôi đề nghị bộ tư lệnh cho phép H02 chúng tôi cử người tham gia để rút kinh nghiệm cho đơn vị mình sau này. Hết!
Liếc thấy quyền tư lệnh Đào gật gật đầu chính ủy Ngọc cũng gật:
- Đây là một ý kiến hay. Chúng tôi sẽ xem xét. Tuy nhiên chúng ta cứ lấy biểu quyết về vấn đề tổ chức chỉ huy chung đi đã. Còn nhân sự cụ thể thường vụ sẽ quyết định sau. Mời các đồng chí biểu quyết!
Các đảng ủy viên giơ tay, tham mưu phó Ba cũng giơ tay tuy hơi chậm. Chính ủy Ngọc tiếp tục:
- Đây là hai vấn đề quan trọng nhất chúng ta đã đạt được sự nhất trí cao. Còn về các vấn đề cụ thể như lập kế hoạch hành quân, xây dựng chương trình huấn luyện quân sự và giáo dục chính trị bổ sung, kế hoạch bảo đảm hậu cần- kỹ thuật về cơ bản đảng ủy đã thống nhất với đề xuất của các cơ quan, đề nghị các cơ quan tiếp tục hoàn thiện để báo cáo Bộ và sau đó triển khai cho đơn vị thực hiện. Các đồng chí có nhất trí như vậy không?.
Cả hội nghị gần như đồng thanh:
- Nhất trí!
- Vậy thì đề nghị các đồng chí cho biểu quyết!
Tất cả các đảng ủy viên chính thức đều giơ cao tay. Chính ủy Ngọc kết luận:
- Hội nghị đảng ủy mở rộng của chúng ta hôm nay kết thúc tại đây. Đề nghị đồng chí thư ký ghi vào nghị quyết: mặc dù mới chỉ đưa một lực lượng nhỏ đi chiến đấu, nhưng phải kiên quyết bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ cao nhất, vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, quyết tâm đánh thắng ngay từ trận đầu, vừa để xây dựng truyền thống chiến đấu của Binh chủng, vừa để rút ra những kết luận, kinh nghiệm thực tiễn giúp cho việc xây dựng, huấn luyện Binh chủng trong thời gian tới. Trước mắt các cơ quan chuyên môn tiếp tục hoàn thiện các văn kiện để chuẩn bị làm việc với Bộ. Còn sau đây mời các đồng chí trong thường vụ, đồng chí trưởng ban cán bộ và các đồng chí ở H03 ở lại hội ý! Mời các đồng chí nghỉ!

   Đợi mọi người ra về hết chính ủy Ngọc giục:
- Mời các anh ngồi gọn lại đây! Ta tranh thủ hội ý nhanh về bộ khung của tiểu đoàn này một chút. Mà các đồng chí uống nước đi đã! Suốt từ sáng tới giờ làm việc cật lực rồi còn gì.
Trưởng ban cán bộ Hiệu nhanh tay cầm tích nước rót ra mấy cái chén và đưa về trước mặt mọi người. Chính ủy Ngọc đỡ chén nước nhấm một ngụm nhỏ rồi đặt xuống:
- Báo cáo các anh! Ngày hôm qua tôi đã giao cơ quan chính trị chuẩn bị cụ thể về nhân sự đội ngũ cán bộ của tiểu đoàn này. Các đồng chí đã làm việc rất khẩn trương, tích cực và có trách nhiệm cao. Sau đây tôi xin báo cáo lại và đề nghị các anh, nhất là các anh ở H03 cho ý kiến. Cụ thể như sau: về các đại đội dự kiến sẽ giữ nguyên như hiện nay, chỉ bổ sung các chức danh còn thiếu. Riêng về bộ khung cán bộ tiểu đoàn chúng tôi dự kiến như thế này: trước hết, về vị trí tiểu đoàn trưởng chúng tôi đề cử đồng chí Hà Tiến Tân. Các anh thấy thế nào?.
Chính ủy H03 hỏi lại:
- Có phải “Tân Râu” đang làm tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 3 phải không ạ?
Trưởng ban cán bộ Hiệu nhanh nhảu:
- Dạ! Đúng đấy ạ!
Cả hai cán bộ H03 đều gật đầu tỏ vẻ tán đồng, chính ủy Kim nói ngay:
- Cậu này khá lắm. Vừa có trình độ lại vừa năng nổ, xông xáo, nhất là có khả năng độc lập giải quyết công việc rất sáng tạo. Từ ngày về “dê 3” đã xốc phong trào ở đó lên khá mạnh.
Như vậy hai chỉ huy trung đoàn đều đã đồng ý, chỉ còn quyền tư lệnh nhưng nhìn vào bộ mặt trầm tĩnh muôn thuở không tỏ bất cứ thái độ nào của ông thì không ai có thể đoán được ông đang nghĩ gì. Chính ủy Ngọc buộc phải hỏi:
- Xin anh Đào cho ý kiến về vị trí này!
Đến lúc này quyền tư lệnh Đào mới gật nhẹ, mặt vẫn không biểu lộ cảm xúc gì:
- Tôi nghĩ rằng các anh đã lựa chọn đúng!.
Ông Ngọc thở phào nhẹ nhõm. Thực ra việc lựa chọn vị trí người chỉ huy cao nhất của tiểu đoàn này có một ý nghĩa rất quan trọng và rất may là đề cử này của cơ quan chính trị đã đạt ngay được sự nhất trí cao. Cúi xuống cuốn sổ tay ông tiếp:
- Về vị trí chính trị viên chúng tôi đề cử đồng chí Bùi Ngọc Tuấn. Đồng chí này hiện cũng đang là chính trị viên tiểu đoàn 3. Theo nhận xét của chúng tôi đây là đồng chí có lập trường tư tưởng rất kiên định, có phương pháp công tác tốt và có thể làm hạt nhân đoàn kết trong đơn vị. Các anh H03 xem có được không?
Hai cán bộ H03 chụm đầu trao đổi nhỏ mấy câu và chính ủy Kim lại là người lên tiếng:
- Chúng tôi hoàn toàn nhất trí với nhận định của thủ trưởng. Tuy nhiên đồng chí này sức khỏe hơi yếu nên ta cũng phải cân nhắc kỹ một chút. Theo tôi, các chính trị viên tiểu đoàn của H03 hiện nay đều đủ khả năng đảm nhiệm cương vị này, binh chủng cử bất kỳ ai đi đều được cả.
Chủ nhiệm chính trị Thu giơ tay:
- Tôi xin có ý kiến! Vấn đề sức khỏe của đồng chí Tuấn chúng tôi cũng đã nắm được nhưng thấy cũng không có gì trầm trọng lắm và vẫn có thể đi được đợt này. Ngoài ra hai đồng chí Tân và Tuấn đã cùng cộng tác với nhau một thời gian thấy rất ăn ý nên nếu để hai đồng chí đó tiếp tục làm việc với nhau chúng tôi nghĩ là sẽ thuận lợi hơn.
Vẫn không thấy biểu hiện gì trên vẻ mặt ông Đào chính ủy Ngọc lại hỏi:
- Anh Đào xem cậu Tuấn làm chính trị viên có được không?
Ông Đào nhỏ nhẹ:
- Về khối cán bộ chính trị các anh nắm chắc hơn nên cứ bố trí thế nào cho tốt nhất là được.
Chính ủy Ngọc gõ gõ đầu cây bút xuống bàn rồi quả quyết:
- Thôi! Tôi kết luận thế này. Hai vị trí chủ chốt của tiểu đoàn này sẽ do hai đồng chí Hà Tiến Tân và Bùi Ngọc Tuấn đảm nhiệm. Thường vụ sẽ gặp gỡ giao nhiệm vụ cụ thể cho các đồng chí đó ngay sau khi có quyết định thành lập đơn vị. Còn các vị trí khác chúng tôi dự kiến như thế này: tiểu đoàn phó kỹ thuật là đồng chí Nguyễn Văn Thiên, tham mưu trưởng là đồng chí Đỗ Văn Phụng, hai tiểu đoàn phó nữa là các đòng chí Nguyễn Đình Triệu và đồng chí Trần Đức Dự. Các anh xem thế nào?.
Chính ủy H03 xuýt xoa:
- Thủ trưởng lấy hết những ngôi sao sáng của chúng tôi rồi còn gì!
Ông Ngọc cười hiền lành:
- Thì đây là trường hợp phải ưu tiên đặc biệt mà. Các anh có đề cử gì khác không?.
Thấy không có ai phản ứng gì chính ủy Ngọc tiếp:
- Vậy là các đồng chí nhất trí! Tôi đề nghị các anh H03 thông báo sơ bộ cho anh em về tình hình các mặt và thăm dò xem tâm tư nguyện vọng của họ thế nào?. Còn trong ban chỉ huy của các anh cũng chuẩn bị một bộ phận đi cùng đơn vị này. Các anh về trao đổi với nhau và báo cáo danh sách cụ thể lên ngay trong tuần tới. Như thế được chưa?
- Rõ ạ!- Cả hai cán bộ H03 đồng thanh đáp.
- Vậy thì mời các đồng chí về đơn vị trước.
Hai cán bộ H03 và trưởng ban cán bộ chào mọi người rồi ra về. Đợi ba người khuất dạng sau bức tường chính ủy Ngọc quay lại nói với tư lệnh Đào:
- Có lẽ ta cũng phải dự kiến thành phần của Bộ tư lệnh đi đợt này luôn đề báo cáo Bộ anh Đào ạ!.
Vẫn với vẻ mặt trầm ngâm ông Đào nói chắc như đinh đóng cột:
- Vấn đề này thì có gì phải bàn. Trận đầu ra quân thì tư lệnh đương nhiên phải có mặt rồi. Tôi cho rằng đoàn bộ tư lệnh sẽ do tôi đích thân chỉ huy, các cơ quan mỗi cơ quan cử đi một, hai người là được. Nói chung là phải thật gọn nhẹ thôi.
Hơi ngõ ngàng trước vẻ quyết đoán của người đồng sự chính ủy Ngọc quay sang chủ nhiệm chính trị Thu như muốn tìm kiếm đồng minh:
- Ý kiến anh Thu thế nào?.
Chủ nhiệm chính trị Thu tư lự một lát như tính toán gì đó rồi mới trả lời:
- Vì tầm quan trọng của lần ra quân này tôi đồng ý với anh Đào!
Bị rơi vào thế thiểu số nhưng chính ủy Ngọc tỏ ra rất tự tin:
- Tôi đồng ý với các anh lần ra quân này của binh chủng có một tầm quan trọng đặc biệt. Tuy nhiên chúng ta cần phải tính toán sao cho có lợi nhất. Đúng là anh Đào mà đi được với anh em thì rất tốt vì anh là người chỉ huy có kinh nghiệm và có khả năng tổng hợp tình hình, đưa ra kết luận rất nhanh. Nhưng hiện tại anh là người chỉ huy cao nhất của binh chủng, mà nhiệm vụ này chưa biết đến bao giờ mới kết thúc cho nên nếu anh vắng mặt quá lâu thì rất bất lợi cho nhiệm vụ chung. Vì vậy tôi đề nghị thế này: tôi sẽ đi, cùng đi với tôi và chịu trách nhiệm về mặt quân sự là anh Dương tham mưu trưởng, các cơ quan khác cũng sẽ cử đi một, hai người.
Không để chính ủy Ngọc dứt lời ông Đào đã phẩy tay:
- Không được! Tôi mà không đi lần này thì còn ra thể thống gì nữa.
Biết là không thể thuyết phục ngay được người đồng nhiệm chính ủy Ngọc đành hoãn binh:
- Thôi được rồi! Ta sẽ không tranh luận nữa mà cứ báo cáo cả hai phương án lên Bộ. Bộ quyết thế nào ta thực hiện như thế. Được không các anh?.
Ông Đào tỏ ra rất tự tin:
- Nhất trí! Chắc chắn Bộ sẽ đồng ý để tôi đi thôi. Thế còn nội dung gì nữa không anh?.
- Thôi! Hôm nay thế là năng suất quá rồi! Mời các anh nghỉ!
Ba người bắt tay nhau, ai về nhà nấy. Nắng đã gần đứng bóng.

   Cuộc mít tinh kỷ niệm 3 năm ngày đánh thắng chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ chuẩn bị bắt đầu thì quyền tư lệnh Đào nhận được bức điện của Bộ Tổng tham mưu: “Ngày 05 tháng 8 năm 1967 Cục Tác chiến sẽ thay mặt Bộ Tổng tham mưu xuống làm việc với binh chủng về vấn đề sử dụng xe tăng trong thời gian tới. Ký điện- Chánh văn phòng Bộ Tổng tham mưu”. Đọc lướt qua bức điện ông lẩm bẩm: “lần đầu tiên thấy các cụ giải quyết nhanh đến vậy” rồi rút bút ghi vào góc bức điện: “Chuyển phòng TM. TM chuẩn bị tài liệu, địa điểm làm việc, thông báo cho các cơ quan CT, HC-KT. Đào”. Vừa chuyển trả bức điện cho trưởng ban hành chính đã thấy chủ nhiệm chính trị Thu lên khai mạc mít tinh.
Buổi mít tinh hôm nay có một điểm đặc biệt là có sự tham dự của một số cán bộ chiến sĩ đoàn N10- những chiến sĩ xe tăng được biệt phái đi chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của Mỹ tại một số mục tiêu trọng điểm. Về dự mít tinh nhưng có người vẫn còn băng kín cả đầu, máu loang ra ngoài lớp băng thành những vệt màu nâu sẫm.
Sau bài diễn văn rất hùng hồn của chủ nhiệm chính trị Thu đến phần kể chuyện chiến đấu của đại đội trưởng đại đội 12 C. Đây là đơn vị có nhiệm vụ tham gia bảo vệ sân bay Đa Phúc. Cách đây mấy tháng đại đội đã bị địch oanh tạc liên tục hơn 2 giờ đồng hồ, nhiều đồng chí bị thương vẫn không rời trận địa và đã bắn rơi tại chỗ 1 máy bay F105D, được Bộ tư lệnh Phòng không- Không quân gửi thư khen và phong tặng danh hiệu “Cồn Cỏ đất liền”. Chiến đấu anh dũng như vậy nhưng trước đồng đội của mình người đại đội trưởng trẻ tuổi cứ lúng túng như gà mắc tóc, ấp úng mãi mới nói được câu mở đầu. Nhưng khi đến đoạn kể lại diễn biến trận đánh thì lại như người nhập đồng, hai mắt anh chàng sáng quắc lên, giọng kể sang sảng, thỉnh thoảng lại hô lên những khẩu lệnh ngắn gọn, dứt khoát như đang trong trận chiến đấu thật sự.
Ngồi ngay hàng ghế đầu chính ủy Ngọc chăm chăm nhìn những người đồng chí của mình đầy trìu mến. Họ thật là những con người đáng quý, đáng trân trọng. Đang là lính xe tăng, Đảng bảo để xe tăng đấy nhận pháo cao xạ đi chiến đấu là đi. Giữa mưa bom bão đạn ở họ càng chói ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Cuộc sống quý giá là thế mà họ sẵn sàng dâng hiến không một chút đắn đo. Là người làm công tác chính trị lâu năm ông hiểu đó là kết quả của cả một quá trình giác ngộ lý tưởng và rèn luyện ý chí. Với những người lính như thế chắc chắn chúng ta sẽ thắng dù trong tay là thứ vũ khí gì.
Ngồi ngay cạnh chính ủy Ngọc quyền tư lệnh Đào vẫn giữ vẻ trầm ngâm thường nhật của mình. Nghe đồng đội kể chuyện chiến đấu mà lòng ông lại thấy ngậm ngùi. Đúng! Cảm giác lúc này của ông là ngậm ngùi thật. Ông ngậm ngùi bởi nghĩ đến những thăng trầm của binh chủng thiết giáp của ông, đến số phận của ông cùng biết bao đồng đội. Ôi! Số phận cái binh chủng hiện đại và đã trở thành máu thịt của ông sao mà truân chuyên đến vậy. Thành lập gần chục năm mà vẫn chỉ có mỗi trung đoàn, đến gần đây mới thêm trung đoàn thứ hai. Chưa được tham gia chiến đấu, chưa gây được lòng tin với cấp trên, lực lượng thì không phát triển. Nhiều cán bộ được đào tạo cơ bản tại các học viện danh tiếng của các nước anh em nhưng không có đất dụng võ phải chuyển đi đơn vị khác. Hơn hai trăm cán bộ, chiến sĩ thì tay không hành quân bộ vào chiến trường với một hy vọng rất xa vời là “lấy xe địch đánh địch”. Thế rồi chiến tranh phá hoại mở rộng ra miền Bắc, cán bộ chiến sĩ của ông lại một lần niêm xe để nhận pháo đi đánh máy bay. Đã đành làm bất cứ việc gì cho mục tiêu chiến thắng thì đều tốt nhưng nó cứ ngậm ngùi sao ấy! Ông chỉ tươi tỉnh lên một chút khi nghĩ đến bức điện vừa rồi. Vâng! Chỉ nay mai thôi những chiếc xe tăng đầu tiên sẽ được lên đường ra trận, những người lính xe tăng của ông sẽ được trở về đúng vị trí của mình và ông tin rằng họ sẽ khẳng định được chỗ đứng trong đội ngũ điệp trùng của đoàn quân giải phóng.
Tiếng vỗ tay rộ lên cắt đứt dòng suy nghĩ của tư lệnh. Người cán bộ trẻ đã kết thúc câu chuyện của mình và đang đón nhận những bó hoa dại do các cháu thiếu nhi địa phương mang lên tặng trong tiếng vỗ tay ngày càng to hơn.
Buổi mít tinh kết thúc trong tiếng đồng ca bài “Giải phóng miền Nam” với những âm điệu thật hào hùng. Chính ủy Ngọc đứng hẳn dậy quay mặt về phía dưới hội trường vung tay bắt “bô- duya”, ông hát rất to trái hẳn với vẻ điềm đạm thường ngày. Không hát to cùng mọi người nhưng quyền tư lệnh Đào cũng vỗ tay rất nhiệt tình và lẩm bẩm hát theo. Đến đoạn cuối cùng của điệp khúc mắt ông sáng rực lên và bất giác hát thành lời: “vận nước đã đến rồi bình minh chiếu khắp nơi, dựng xây non nước thắm tươi muôn đời!”.

   Vừa sáng ra tham mưu trưởng Dương đã đốc thúc các sĩ quan của phòng mình lên chuẩn bị phòng họp. Tấm bản đồ địa hình tỷ lệ 1: 250.000 lại được treo lên bức tường đầu hồi, một loạt các sơ đồ và biểu mẫu được treo xung quanh, sơ đồ  đường hành quân đã được vẽ lại và ghi chú tỷ mỷ thêm, các bảng biểu của hậu cần- kỹ thuật thì dãy đặc những con số. Để tiện cho việc theo dõi của đoàn ông cũng đã cho đánh máy bản báo cáo thành hơn chục bản.
Gần 8 giờ sáng đoàn cán bộ cục Tác chiến do đích thân cục trưởng dẫn đầu đã đến khu vực sơ tán của cơ quan bộ tư lệnh Thiết giáp. Vừa thấy xe của đoàn rẽ vào khu nhà hành chính quyền tư lệnh Đào đã cùng chính ủy Ngọc ra đứng trước cửa phòng họp đợi sẵn. Xe vừa dừng hai người đã tay bắt mặt mừng với từng cán bộ trong đoàn. Chả gì cũng đã mong ngóng mãi ngày hôm nay.
Mời cả đoàn vào phòng họp chính ủy Ngọc giục công vụ rót nước rồi chắp hai tay vẻ có lỗi:
- Các anh thông cảm! Cơ quan sơ tán nên chật chội quá, chẳng có phòng khách để tiếp các anh nên mời các anh vào đây luôn. Ta uống nước xong sẽ làm việc luôn tại đây.
Đồng chí cục trưởng cục Tác chiến xởi lởi:
- Không vấn đề gì anh Ngọc ạ! Thời chiến được thế này là tốt rồi.
Nói rồi ông nâng chén nước chè lên ngắm nghía như săm soi một vật lạ rồi mới chậm rãi nhấp một ngụm, nhấp thêm ngụm nữa ông bật thốt lên:
- Chà! Chè xanh ngon quá! Vào đến đâu biết đến đấy!
Chính ủy Ngọc cười:
- Đất trung du cũng chỉ có cái này là đặc sản thôi mà anh!
Nhưng chắc là chè ngon thật. Công vụ Lưu cứ phải luôn tay rót hết lượt này đến lượt khác. Mấy sĩ quan đi cùng vừa uống vừa thì thầm gì đó.
Bên ngoài phòng họp tham mưu trưởng Dương và số cán bộ được chỉ định đã thấp thoáng. Tư lệnh Đào vẫy tay:
- Mời các đồng chí vào đi! Người nhà cả mà!.
Tham mưu trưởng Dương xuất hiện trên ngưỡng cửa, theo sau là chủ nhiệm chính trị Thu và cán bộ ba cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần- kỹ thuật. Vừa nhìn thấy ông Dương đồng chí cục trưởng đã cười:
- Toàn người quen cũ ấy mà!- Ông chủ động đứng dạy bắt tay từng người một.
Các cán bộ mới vào ngồi vào dãy bàn phía trong. Đợi mọi người ổn định chỗ ngồi xong tư lệnh Đào đứng dạy:
- Xin phép các đồng chí ta bắt đầu làm việc. Trước hết để các đồng chí nắm được và tiện làm việc tôi xin giới thiệu thành phần cán bộ tham gia làm việc của Bộ tư lệnh Thiết giáp gồm: tôi và anh Ngọc chính ủy chắc các đồng chí đã biết, các cơ quan có đồng chí Đỗ Đăng Dương tham mưu trưởng, đồng chí Đào Xuân Thu chủ nhiệm chính trị, đồng chí Huỳnh Chí Nhật chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật, đồng chí Nguyễn Chí Ba tham mưu phó, đồng chí Nguyễn Văn Phúc trưởng ban tác huấn. Ngoài ra còn một số đồng chí của ba cơ quan cùng tham dự và giúp việc. Xin mời đồng chí cục trưởng.
Cục trưởng cục tác chiến đứng dạy:
- Về thành phần của đoàn đến làm việc với bộ tư lệnh Thiết giáp có tôi, cục trưởng cục tác chiến, các đồng chí trưởng phòng tổng hợp, trưởng phòng chiến trường và hai đồng chí trợ lý. Ngoài ra còn có đồng chí Trung mới từ bộ tư lệnh quân giải phóng ra công tác cùng đi.
Ông cúi xuống mở cặp lấy ra một phong bì công văn cầm trên tay và mở đầu khá trịnh trọng:
- Thưa các đồng chí! Hôm nay tôi được thủ trưởng Bộ Tổng tham mưu ủy quyền xuống làm việc cùng bộ tư lệnh Thiết giáp. Trước hết tôi xin gửi các đồng chí chỉ thị của Tổng tham mưu trưởng về việc tổ chức đưa xe tăng đi chiến đấu.
Vươn người qua dãy bàn ông trao cái phong bì cho tư lệnh Đào bằng cả hai tay. Tư lệnh Đào nhận lấy một cách trang trọng và nói nhỏ:
- Xin cảm ơn đồng chí!
Lấy từ trong cặp ra cuốn sổ tay, mở ra đến trang đang viết dở cục trưởng tác chiến tiếp:
- Về nội dung làm việc hôm nay chúng ta sẽ bàn bạc và đi đến thống nhất một số vấn đề sau: một là quy mô lực lượng các đồng chí định đưa đi đợt này là bao nhiêu? Thứ hai là chủng loại xe gì? Thứ ba là địa bàn và khu vực tác chiến các đồng chí lựa chọn ở đâu? Thứ tư là thời gian thực hiện, kể cả thời gian làm công tác chuẩn bị, thời gian hành quân, thời gian đến đích và thời gian sẵn sàng nhận nhiệm vụ chiến đấu. Và cuối cùng là các đồng chí có đề nghị gì với Bộ. Về phương pháp làm việc thì chúng tôi sẽ nghe báo cáo của bộ tư lệnh, sau đó ta thảo luận từng vấn đề, cái gì thống nhất được ta sẽ thống nhất ngay, cái gì vượt quá thẩm quyền hoặc không thống nhất được ta sẽ báo cáo Bộ. Các đồng chí thấy thế có được không?.
Đợi cho cục trưởng Tác chiến ngồi xuống quyền tư lệnh Đào mới đứng dạy:
- Chúng tôi hoàn toàn nhất trí với ý kiến của đồng chí! Sau đây anh Dương gửi đồng chí cục trưởng và các đồng chí trong đoàn văn bản báo cáo của binh chủng.
Sau cái gật đầu của tham mưu trưởng trợ lý tác huấn Phùng đem tập tài liệu sang dãy bàn bên kia và nhẹ nhàng đặt xuống trước mặt mỗi người. Trong lúc đó tư lệnh Đào đã dùng con dao bất ly thân của mình cắt mép phong bì công văn, ông rút tờ công văn ra đọc lướt rất nhanh rồi đặt xuống trước mặt và đứng dạy. Khác hẳn với chất giọng khô khan thường ngày, hôm nay giọng ông hơi khàn khàn đầy vẻ xúc động:
- Thưa đồng chí cục trưởng! Thưa toàn thể các đồng chí! Trước hết, thay mặt toàn thể cán bộ, chiến sĩ xe tăng tôi xin cảm ơn đồng chí cục trưởng và qua đồng chí cho chúng tôi gửi lời cảm ơn đến các thủ trưởng cấp trên đã quan tâm đáp ứng nguyện vọng của chúng tôi, đã cho phép chúng tôi lên đường chiến đấu. Thú thật với các đồng chí, chúng tôi đã mong mỏi ngày này hàng chục năm rồi.
Ông rời khỏi chỗ đứng bước sang đầu bàn bên kia đưa cả hai tay bắt tay cục trưởng tác chiến. Bốn bàn tay nắm chặt lấy nhau trong tiếng vỗ tay của tất cả mọi người trong phòng họp.
Quay về chỗ của mình quyền tư lệnh Đào giơ tập tài liệu lên và trở lại giọng công việc:
- Thưa các đồng chí! Toàn bộ các nội dung cần thiết chúng tôi đã chuẩn bị tại tài liệu này và đã gửi các đồng chí. Cũng xin báo cáo với các đồng chí, tuần trước sau khi báo cáo Bộ và được đồng chí Bộ trưởng cho phép chúng tôi đã tổ chức họp đảng ủy mở rộng để bàn bạc và đi đến thống nhất các nội dung trên. Sau đây thay mặt bộ tư lệnh Thiết giáp tôi xin báo cáo tóm tắt với đoàn những vấn đề chính yếu nhất. Trước hết về quy mô sử dụng lực lượng chúng tôi đề nghị sử dụng một tiểu đoàn thiếu gồm hai đại đội trang bị 22 xe tăng. Về chủng loại xe theo chúng tôi lần này sẽ sử dụng xe tăng lội nước PT76. Về địa bàn tác chiến chúng tôi lựa chọn khu vực Tây Quảng Trị giáp với biên giới Việt Lào. Trước mắt sẽ đưa xe tăng vào khu vực tập kết ở đường 9 cách biên giới khoảng 20 đến 30 ki- lô- mét, còn việc xác định mục tiêu cụ thể sẽ phụ thuộc tình hình mặt trận trong đó. Về tổ chức hành quân nếu điều kiện cho phép sẽ tổ chức hành quân bằng đường sắt vào Vinh rồi chuyển sang hành quân bộ, nếu không được sẽ hành quân bộ ngay từ ngoài này. Về thời gian tôi vừa xem trong chỉ thị của Bộ quy định chậm nhất phải có mặt tại khu vực tập kết trước tháng giêng năm 68 nên có lẽ chúng tôi sẽ xuất phát vào tháng 10, còn từ nay đến đó thì sẽ cho đơn vị làm công tác chuẩn bị và huấn luyện bổ sung một số nội dung cần thiết. Các đề nghị chúng tôi cũng đã có trong bản báo cáo. Bây giờ xin mời các đồng chí đặt câu hỏi, chúng tôi sẽ trả lời chi tiết từng vấn đề.
Trong lúc đó cục trưởng tác chiến cũng đã tranh thủ đọc lướt qua bản báo cáo, xem ra ông có vẻ hài lòng với sự chuẩn bị của binh chủng. Đặt tập tài liệu xuống bàn ông đứng dạy vẻ hồ hởi:
- Hôm trước tôi đã được dự cuộc họp nghe báo cáo của binh chủng với quân ủy trung ương và thủ trưởng Bộ. Tôi cũng đã xem qua bản báo cáo của các đồng chí. Qua đó nhận thấy các đồng chí đã chuẩn bị rất chu đáo và có cơ sở khoa học. Có một vấn đề có thể trả lời ngay là vừa qua không quân Mỹ tăng cường đánh phá các tuyến đường vận chuyển của ta rất ác liệt, hầu hết các cầu lớn đã bị đánh sập và vận chuyển đường sắt hoàn toàn bị tê liệt. Vì vậy các đồng chí cứ chuẩn bị theo phương án hành quân bộ từ ngoài này vào là chính. Còn bây giờ đề nghị các đồng chí làm rõ cho biết tại sao lại chỉ đưa một tiểu đoàn thiếu mà không phải là cả tiểu đoàn đi? Và tại sao không sử dụng xe tăng loại khác mà sử dụng xe tăng lội nước. Tôi được biết loại này vỏ thép mỏng và sức chiến đấu có phần hạn chế so với các loại xe khác. Mời các đồng chí!
Vẫn giữ bộ mặt điềm tĩnh như không quyền tư lệnh Đào nhỏ nhẹ:
- Trước hết nói về chủng loại xe. Sở dĩ chúng tôi chọn PT76 là vì mặc dù có một số nhược điểm như đồng chí đã nói nhưng đây là loại xe có sức cơ động cao, đặc biệt là khả năng bơi nên có thể tự mình vượt qua các sông suối trên đường hành quân mà không cần đến cầu phà. Theo khảo sát của chúng tôi, trên các tuyến đường vận tải chiến lược của ta hiện nay nhìn chung hệ thống cầu rất yếu, các bến phà chủ yếu là phà dã chiến tải trọng nhẹ. Vì vậy nếu đưa xe tăng hạng trung hoặc hạng nặng đi sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Đó là lý do chúng tôi chọn loại xe tăng bơi PT76. Còn về quy mô thì chúng tôi cũng đã có tính toán kỹ, trước hết là với phương thức bố phòng của địch ở khu vực này thì quy mô sử dụng trong các trận đánh cũng chỉ khoảng một đến hai đại đội là cùng. Mặt khác đây mới chỉ là lần đầu tiên ra quân để rút kinh nghiệm cho tương lai nên chúng tôi nghĩ rằng không nên “tham lam” quá. Ngoài ra trong điều kiện địch có các phương tiện trinh sát rất hiện đại, việc giữ bí mật cho xe tăng chắc sẽ gặp nhiều khó khăn, nếu vào càng nhiều thì khả năng bảo toàn lực lượng càng khó. Vì vậy chúng tôi chọn phương án vừa đủ, tức là hai đại đội.
Đầu vẫn gật gật theo dõi từng lời của ông Đào, chợt cục trưởng tác chiến bật ra một câu hỏi chẳng ăn nhập gì với nội dung làm việc:
- Này! Các ông cho tôi hỏi: khi xe tăng trúng đạn thì người trong xe cũng... đi hết à?.
Ông Đào hơi giật mình vì câu hỏi của vị khách. Quả thật hiểu biết của cán bộ chiến sĩ ta nói chung về xe tăng, kể cả các đồng chí cán bộ cấp cao còn rất nhiều hạn chế. Chả trách gì việc sử dụng cứ dậm chân tại chỗ bao năm nay. Nhưng cũng phải thông cảm cho các đồng chí ấy, bận bịu bao nhiêu công việc, mặt khác đã được chứng kiến xe tăng tác chiến thế nào đâu. Vì vậy ông Đào hơi mỉm cười:
- Thì cũng giống như bộ binh các anh vẫn hay nói: “bắn chưa chắc đã trúng, mà trúng chưa chắc đã chết”. Xe tăng cũng vậy, có chỗ hiểm, có chỗ không hiểm. Nếu đạn trúng vào chỗ không nguy hiểm như băng xích, buồng máy v.v... thì có thể gây hỏng xe thôi, người không việc gì. Nhưng nếu đạn trúng vào tổ dầu, vào giá đạn gây nổ đạn, cháy xe thì cũng có trường hợp không kịp thoát ra ngoài.
Cục trưởng tác chiến lại gật gù:
- Còn vấn đề này nữa! Sao chỉ có hai đại đội đi chiến đấu mà đội hình của các ông đồ sộ đến thế này?.
Quyền tư lệnh Đào vẫn điềm đạm:
- Báo cáo các anh! Để bảo đảm cho một phân đội xe tăng đi chiến đấu nói chung là không đơn giản. Một chiếc xe tăng đi là kéo theo hàng loạt lực lượng bảo đảm như sửa chữa, công binh, thông tin... Lại còn một khối lượng lớn vật chất như xăng dầu, khí tài dự trữ nữa. Không giống như anh bộ binh chỉ cần một ba lô, một khẩu súng là có thể đi đánh nhau được.  Còn về thành viên kíp xe muốn đủ khả năng hoàn thành nhiệm vụ cũng phải đào tạo mất vài tháng, vào trong đó không có điều kiện đào tạo nên chúng tôi phải đưa thêm một số dự bị đi. Ngoài ra do đây là lần đầu xuất trận nên chúng tôi cũng muốn tăng cường đội ngũ cán bộ để giúp đỡ anh em, đồng thời cũng là để tổng kết rút kinh nghiệm cho các đơn vị sau này.
Cái đầu vẫn gật gật cục trưởng tác chiến lẩm bẩm như tự nói với mình:
- Rắc rối ra phết đấy nhỉ? Mà này, các ông ăn tiêu chuẩn bao nhiêu đấy?.
Tất cả mọi người đều tủm tỉm cười trước câu hỏi này của cục trưởng. Tư lệnh Đào hất cằm về phía chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật Nhật:
- Anh Nhật giải thích cho các anh ấy đi!
Chủ nhiệm Nhật đứng lên:
- Thưa các đồng chí! Sau các cuộc nghiên cứu, thử nghiệm về sinh lý, sinh hóa và điều kiện làm việc của chiến sĩ xe tăng do Tổng cục hậu cần thực hiện từ những năm 1961, 1962 thì đã xây dựng lên tiêu chuẩn ăn của bộ đội xe tăng. Cụ thể, hiện nay bộ đội xe tăng chúng tôi được hưởng tiêu chuẩn 1 đồng trên một người, ngày.
- Như thế là cao gần gấp đôi bọn tôi rồi còn gì! Các ông ăn chỉ kém có phi công lái máy bay phản lực thôi đấy!- Ông chợt chỉ vào chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương- Này, ăn tiêu chuẩn rõ cao mà sao mấy ông này vẫn gầy nhom thế?
Cả phòng họp cười rộ lên, không khí trong phòng nhẹ nhõm đi nhiều. Chính ủy Ngọc cũng cười:
- Tiêu chuẩn ấy chỉ anh em trực tiếp trên xe mới được hưởng thôi anh ạ! Còn bọn tôi vẫn hưởng tiêu chuẩn bộ binh thôi.
Đến lúc này cục trưởng tác chiến mới trở lại vẻ nghiêm trang:
- Thực ra trước khi xuống đây chúng tôi cũng đã nắm được quyết tâm và công tác chuẩn bị của binh chủng rồi. Tất cả các vấn đề các đồng chí đề xuất chúng tôi đều nhất trí. Sau đây tôi đề nghị để cán bộ các phòng chức năng của cục tác chiến sẽ làm việc cụ thể với phòng tham mưu và các cơ quan để trao đổi thêm một số vấn đề chi tiết về khu vực tập kết, về kế hoạch hành quân và công tác bảo đảm các mặt. Riêng việc tư lệnh hay chính ủy đi cùng với đơn vị thì nằm ngoài quyền quyết định của đoàn chúng tôi và cái này phải xin ý kiến thủ trưởng Bộ. Tôi sẽ về báo cáo ý định của các anh và sẽ trả lời trong thời gian ngắn nhất. Các anh thấy thế nào?
Phấn khởi vi buổi làm việc lại diễn ra theo chiều hướng thuận lợi như vậy khuôn mặt vốn đã nghiêm nghị, suốt từ sáng hơi có phần căng thẳng của quyền tư lệnh Đào giãn ra. Ông đứng dạy hồ hởi:
- Thưa các đồng chí! Thay mặt cán bộ chiến sĩ xe tăng xin cảm ơn các thủ trưởng cấp trên đã quan tâm và giải quyết nguyện vọng của chúng tôi. Chúng tôi hoàn toàn nhất trí với cách giải quyết của đồng chí cục trưởng- Ông ngừng một lát quay về phía cục trưởng tác chiến- Có lẽ bây giờ ta để anh em làm việc ở đây, mời anh về bên chỗ tôi có một vài việc cần xin ý kiến anh. Còn trưa nay mời đoàn ở lại ăn bữa cơm rau dưa với anh em chúng tôi.
Nở nụ cười rất tươi cục trưởng tác chiến đứng dạy:
- Rất vui lòng ở “ăn chực” bộ đội xe tăng một bữa xem sao! Nhưng chúng tớ không mang tem phiếu đi đấu đấy- Ông nháy mắt hóm hỉnh.
Cả phòng họp lại cười rộ. Quả là một con người vui tính và cởi mở.
Quyền tư lệnh Đào, chính ủy Ngọc sánh vai với cục trưởng tác chiến đi về phía căn nhà của ông Đào. Tại phòng họp những cái đầu chụm lại quanh tấm bản đồ, chỉ thấy vọng ra tiếng tranh luận, giải thích lúc to lúc nhỏ. Trời đã gần trưa.

   Sau buổi làm việc với cục tác chiến công tác chuẩn bị của binh chủng được đẩy lên với tốc độ cao nhất. Phòng tham mưu thì chuẩn bị công văn đề nghị Bộ ra quyết định thành lập đơn vị mới, điều động bổ sung thành viên kíp xe và các phân đội trực thuộc, làm kế hoạch huấn luyện bổ sung và hoàn chỉnh kế hoạch hành quân... Phòng chính trị làm quyết định điều động cán bộ, xây dựng chương trình giáo dục ý chí quyết tâm và chuẩn bị tổ chức lễ xuất quân... Bên kỹ thuật thì túi bụi tính toán khối lượng khí tài, vật tư dự trữ, tổ chức hàn giá và bắn thử 12 ly 7 trên xe... Các cơ quan còn cử cán bộ xuống giúp đỡ H03 làm công tác chuẩn bị. Chỗ nào cũng tất bật, túi bụi... nhưng vui như Tết. Nhưng có lẽ không khí sôi nổi nhất là ở trung đoàn H03.
Ngay từ sau cuộc họp đảng ủy mở rộng của binh chủng về ban chỉ huy trung đoàn đã phổ biên tinh thần nghị quyết đảng ủy cho cán bộ, chiến sĩ toàn đơn vị và bắt đầu công tác chuẩn bị. Một bầu không khí mới tràn ngập trung đoàn, đi đến đâu cũng chỉ thấy câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất là sắp được đi chiến đấu, là “ai đi, ai ở”. Chỉ sau có một ngày phát động mà trung đoàn đã nhận được hàng trăm “quyết tâm thư” xin đi chiến đấu, có cả đơn viết bằng máu. Mặc dù chưa có quyết định chính thức nhưng cánh các đại đội xe tăng bơi được dịp “vênh váo” tợn, cứ như là đã lập được công lớn rồi.
Ba đại đội xe tăng bơi PT76 từ ba tiểu đoàn của trung đoàn H03 được rút ra để thành lập một tiểu đoàn mới. Mặc dù chưa công bố quyết định thành lập nhưng tiểu đoàn này đã được tập trung về một địa điểm mới ở Lương Sơn, Hòa Bình. Nơi trú quân của tiểu đoàn là một doanh trại cũ nằm sâu trong một thung lũng cách đường quốc lộ 6 chừng hai ki- lô- mét. Đây là một vị trí khá lý tưởng cho công tác huấn luyện bổ sung vì địa hình ở đây có những nét tương đồng với vùng Tây Quảng Trị, những dãy đồi thấp trải dài dọc đường 21 lên đến tận sân bay Hòa Lạc là thao trường lý tưởng cho nội dung huấn luyện “tiến công địch phòng ngự vững chắc trên các điểm cao có lợi thế về chiến thuật”. Ngoài ra, từ đây khi có lệnh đơn vị sẽ nhanh chóng cơ động theo trục đường chiến lược 21 để bắt vào đường 15 đi vào phía Nam. Còn một lý do nữa là ở đây khá an toàn, từ ngày chuyển về đây chưa lúc nào thấy máy bay phản lực Mỹ hỏi thăm, thảng hoặc chỉ thấy tiếng bom nổ vọng về từ mạn Hà Đông, Hà Nội.
Ngay sau khi tập trung về vị trí mới và ổn định chỗ ăn chỗ ở ban chỉ huy tiểu đoàn đã xác định nội dung công tác quan trọng nhất lúc này là tập trung bảo dưỡng, sửa chữa trang bị vũ khí. Tiểu đoàn trưởng “Tân Râu” bảo: “lính binh chủng kỹ thuật mà không chăm lo trang bị vũ khí thì khác nào người nông dân không quan tâm đến con trâu, cái cày; người công nhân không quan tâm đến máy móc, dụng cụ... Nhiệm vụ lâu dài chưa biết thế nào, còn trước mắt xe pháo phải tốt cái đã”. Chính vì vậy tiểu đoàn phó kỹ thuật Thiên là người tất bật nhất. Xe pháo tuổi thọ đã cao, mấy năm vừa qua toàn ở chỗ sơ tán điều kiện chăm sóc, bảo dưỡng không được thường xuyên... nên một số cụm máy, chi tiết đã bị xuống cấp rất cần sửa chữa, thay thế. Vì vậy ngay từ khi anh em trong đơn vị còn đang tập trung ổn định chỗ ăn, ở thì Thiên đã triệu tập các đại đội phó kỹ thuật và kỹ thuật viên toàn tiểu đoàn tới phòng họp. Chẳng rào đón gì anh vào đề luôn:
- Chúng ta đang chuẩn bị cho một cuộc hành quân hàng nghìn cây số và làm nhiệm vụ chiến đấu tiếp theo. Vì vậy xe pháo phải thật tốt. Thế mà xe của tiểu đoàn ta như các anh đã biết cũng đã xuống cấp nhiều. Nhiệm vụ của chúng ta là phải khôi phục, củng cố và nâng cấp đến mức tốt nhất theo khả năng. Bộ tư lệnh và trung đoàn sẽ hỗ trợ tối đa về thợ và vật tư kỹ thuật. Tuy nhiên, để có cơ sở đề nghị cấp trên chúng ta phải tổ chức khảo sát thật cụ thể tình trạng từng xe, trên cơ sở đó xác định nội dung công việc cần làm và khối lượng vật tư, khí tài cần thiết. Các anh có ý kiến gì không?.
Các đại đội phó kỹ thuật nhìn nhau rồi đều gật đầu:
- Nhất trí thôi!
Thiên mở sổ tay ghi chép mấy dòng rồi nói:
- Thế thì ngay từ bây giờ chúng ta sẽ lập thành một tổ kỹ thuật đi đến khảo sát ở từng xe. Hôm nay ta làm ở đại đội 3, ngày mai ở đại đội 6 và ngày kia ở đại đội 9. Tôi phân công thế này: tôi phụ trách chung, các kỹ thuật viên phụ trách phần xe, các đại đội phó và quân khí viên phụ trách phần vũ khí, đồng chí trợ lý thông tin phụ trách mảng điện đài, tổng hợp ghi chép kết quả do đồng chí trợ lý kỹ thuật chịu trách nhiệm. Các anh thấy thế có được không?
Đại phó kỹ thuật đại đội 3 có ý kiến:
- Theo tôi tiểu đoàn nên đề nghị cơ quan kỹ thuật trung đoàn tăng cường thêm lực lượng. Tôi biết ở trên đó có một số đồng chí rất giỏi về kỹ thuật.
Tiểu đoàn phó Thiên gật đầu:
- Đồng ý! Báo cáo các đồng chí! Tôi đã đề nghị trung đoàn rồi, các đồng chí đã đồng ý tăng cường cho tiểu đoàn ta ba chuyên gia giỏi về xe máy, về vũ khí và về điện đài; ngoài ra còn tăng cường ba công trình xa về sửa chữa, bảo dưỡng và một tổ thợ. Các anh ấy hẹn hôm nay sẽ xuống để cùng làm việc nhưng không hiểu sao giờ này vẫn chưa tới. Theo tôi ta cứ đi làm trước, các anh ấy xuống lúc nào thì sẽ nhập vào luôn. Bây giờ “xê Ba” về cho lái xe ra trực sẵn ở xe đi. Còn các anh có cần thay quần áo công tác thì thay đi, 5 phút nữa có mặt tại đây.
Cả mấy anh em nhìn nhau phá ra cười: tất cả đều trong bộ quần áo công tác nhem nhuốc dầu mỡ rồi. Đại phó kỹ thuật đại đội 9 chỉ vào Thiên:
- Có anh cần thay thì thay chứ bọn tôi lúc nào chả quần áo công tác!
Đúng lúc ấy có tiếng xe rì rì ngoài cổng. Mọi người ngoảnh cả ra: một chiếc xe công trình to kềnh càng đang lừ lừ bò vào sân. Xe vừa dừng đã thấy mấy cán bộ kỹ thuật của trung đoàn nhảy xuống. Tiểu đoàn phó Thiên mừng rỡ:
- Các “bố” này đúng hẹn ghê!- Quay lại chỗ các cán bộ của mình anh bảo- Thôi, các anh ra lán xe “xê Ba” trước đi, lát nữa tôi sẽ ra.
Nói xong anh hồ hởi chạy ra đón ba cán bộ kỹ thuật trung đoàn, chẳng phải ai xa lạ- đó toàn là những người bạn học với anh từ nước ngoài về.

Mấy hôm sau tiểu đoàn nhận được thông báo: “Ngày 19 tháng 8 năm 1967 binh chủng sẽ xuống công bố quyết định thành lập tiểu đoàn”. Chính trị viên Tuấn bàn với tiểu đoàn trưởng Tân:
- Tôi nghĩ rằng đây là một dịp rất có ý nghĩa. Lại rất may ngày đó trùng vào ngày kỷ niệm cách mạng Tháng Tám nên theo tôi ta nên tổ chức thật trọng thể, vừa công bố quyết định vừa kỷ niệm cách mạng Tháng Tám luôn.
“Tân Râu” hào hứng gật đầu:
- Tôi hoàn toàn nhất trí! Để tôi bảo hậu cần chuẩn bị, hôm ấy ta cho anh em liên hoan một bữa luôn.
Ngồi lặng đi một lát như nhẩm tính điều gì đó chính trị viên Tuấn tiếp:
- Tôi định thế này: ngày hôm đó ta cho anh em nghỉ và hoạt động vui chơi giải trí. Cụ thể: buổi sáng mít tinh, buổi trưa liên hoan mặn, chiều ta cho bộ đội thi đấu thể thao, buổi tối liên hoan văn nghệ. Anh xem thế có được không?.
- Tốt quá đi chứ! Chỉ sợ gấp quá chuẩn bị không kịp thôi.
- Nếu anh đồng ý chiều nay trong giao ban ta sẽ thông báo luôn để các đơn vị tập trung làm công tác chuẩn bị. Tôi biết các đại đội này đều có phong trào văn thể sôi nổi từ lâu rồi.
- Được! Ta thống nhất thế nhé! Cũng phải cho anh em “nó” nghỉ ngơi một hôm. Từ hôm về đây anh em đã vất vả quá rồi, còn mấy ngày tới tập trung làm công tác kỹ thuật chắc sẽ còn vất vả hơn.
Quả thật, đó là những ngày hết sức vất vả của cán bộ, chiến sĩ toàn tiểu đoàn. Quang cảnh khu xe của đơn vị lúc này như một đại công trường. Tất cả các xe truyền động mở tung, ba công trình xa được huy động đến phục vụ sửa chữa, toàn bộ cán bộ chiến sĩ của tiểu đoàn cộng với lực lượng tăng cường của cơ quan kỹ thuật cấp trên  và đại đội 11 của trung đoàn đang cật lực chạy đua với thời gian để đảm bảo đơn vị sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ bất cứ lúc nào. Theo kết quả khảo sát của tổ kỹ thuật có 3 xe phải thay động cơ, 4 xe phải sửa chữa ly hợp chuyển hướng, 6 xe phải sửa chữa ly hợp chính, 1 xe phải sửa hộp số bơi; ngoài ra 100% xe phải bảo dưỡng cấp 3, hàn giá súng cao xạ, hàn giá thùng dầu phụ và kiểm tra dầu hơi của bộ phận hãm lùi đẩy lên. Căn cứ vào kết quả đó tiểu đoàn phó kỹ thuật Thiên đã lên một kế hoạch rất chi tiết, anh cho thành lập các  tổ thợ chuyên trách cho từng nhiệm vụ một, riêng công việc bảo dưỡng theo nội dung cấp 3, bổ sung nhiên liệu, dầu, mỡ và đưa đạn vào xe thì do thành viên các xe tự đảm nhiệm. Kế hoạch của anh là hoàn thành mọi công tác chuẩn bị về kỹ thuật sẽ xong trước ngày công bố quyết định thành lập tiểu đoàn.
Thật may cho kíp xe 567 là xe không có hỏng hóc gì lớn. Khối lượng công việc bảo dưỡng cấp 3 tuy nhiều nhưng vừa rồi xe lại được bổ sung thêm Thắng- một lái xe dự bị vừa mới ra trường nên theo như lời trưởng xe Nhã là “không vấn đề gì!”. Ngay ngày đầu tiên Nhã đã phân công:
- Cân chịu trách nhiệm kiểm tra thiết bị động lực và truyền động. Thắng kiểm tra bộ phận hành động, nhớ là phải xem từng mắt xích một, mảnh nào nứt vỡ phải đánh dấu lại để thay. Sau đó bơm mỡ bánh chịu nặng và các điểm làm nhờn khác. Tớ và Hòa chịu trách nhiệm phần vũ khí, điện đài. Những công việc nặng như thay xích, thông nòng pháo, xếp đạn vào xe... thì cả xe xúm vào làm. Thế được chưa?.
Hòa lẩm bẩm:
- Vẽ chuyện! Chức trách thằng nào thì cứ thế mà làm.
- Đã đành là thế nhưng cũng phải phân công cho rõ ràng để nâng cao trách nhiệm chứ!- Nhã phân trần.
Thực ra công việc bảo dưỡng kỹ thuật đã trở thành nề nếp ở binh chủng này từ ngày thành lập đến nay, chẳng cần cán bộ phải nói nhiều anh em tùy theo chức trách đều hiểu rõ nội dung công việc của mình và tự giác làm. Vì vậy ngay sau khi được phân công ai đã vào việc nấy. Cân cầm mấy cái cờ- lê chui vào buồng truyền động, miệng vui vẻ huýt sáo bài “Anh vẫn hành quân”. Thắng cầm búa đi gõ gõ xem xét từng mảnh xích. Nhã chui vào buồng chiến đấu tháo khóa nòng pháo để chuẩn bị niêm. Hòa thì vác khẩu đại liên K53 đưa lên đầu xe và tháo tung ra. Vừa tỷ mỷ lau chùi từng bộ phận Hòa vừa tỷ tê nói chuyện với Thắng:
- Này Thắng! Sao cậu có bộ quần áo công tác mới thế?.
Mắt vẫn không ngừng săm soi từng mảnh xích Thắng vui vẻ trả lời:
- Ôi trời! Mới mẻ gì! Sau hôm thi đạt cấp xong em đem ngâm một ngày dưới ao, rồi giặt mất hẳn nửa bánh xà phòng mới được như thế này đấy! Hôm nay mặc vào thấy sướng cả người.
- Thế đã bị hắc lào chưa?- Hòa hạ giọng.
Thắng nhìn trước nhìn sau rồi mới trả lời vẻ bí mật:
- Sao anh biết? Đúng là em bị rồi, một mảng to ở bụng đây này, giờ vẫn chưa khỏi.
- Được rồi, để tớ chữa cho- Hướng về xe bên cạnh Hòa cao giọng- Này, bên ấy có cồn i- ốt không đấy...
Thắng vội đứng thẳng lên:
- Chết! Anh nói nho nhỏ chứ!
Hòa nhăn răng cười:
- Có quái gì mà xấu hổ. Lính xe tăng không bị hắc lào mới là lạ chứ bị là chuyện bình thường. Cậu cứ đi hỏi mà xem, một trăm thằng thì bị cả trăm.
Thắng gật đầu công nhận:
- Đúng thật! Hồi học lái xe tiểu đội em có mười thằng thì cả mười đều bị. Thế các anh chữa bằng cách nào?
Hòa cười cợt:
- Có gì đâu, cứ lấy nước điếu bôi vào là khỏi hết.
Vẫn lắng tai nghe câu chuyện của hai thành viên Nhã tủm tỉm cười một mình. Đúng là cái “ải hắc lào” thì gần như trăm phần trăm lính xe tăng phải trải qua. Hồi mới nhập ngũ anh cũng đã khốn khổ vì nó. Có gì đâu, mỗi năm được phát một bộ quần áo công tác. Chỉ sau vài lần rúc buồng truyền động bảo dưỡng xe đã ngấm đầy dầu mỡ, rồi mồ hôi, rồi bắt bụi... nên mới vài tuần đã dày cộp như mo nang và tỏa đủ các thứ mùi. Chả thế chị em phụ nữ quanh doanh trại 92 có câu ca: “Hoài đời mà lấy lính tăng, Đi ba cây số còn hăng mùi dầu”. Quần áo như thế mà ngày nào cũng phải khoác vào thì đúng như Hòa nói: “không hắc lào mới là lạ”. Biết như vậy nên các thủ trưởng binh chủng rất quan tâm đến căn bệnh này. Bộ tư lệnh đã chỉ đạo cho ban quân y nghiên cứu kết hợp cả đông tây y để điều trị nên kết quả rất tốt. Tuy nhiên đối với số lính mới, da thịt còn non tơ, cường độ huấn luyện lại cao nên thường vẫn mắc. Anh em lại xấu hổ nên hay giấu, bệnh vì thế càng dai dẳng. Nhưng đến khi nghe Hòa xui Thắng bôi nước điếu thì anh phải nhô đầu ra can thiệp:
- Thôi! Cậu Hòa đừng trêu nó nữa! Còn Thắng cứ yên tâm, tớ đảm bảo sẽ chữa khỏi cho cậu trong vòng một tuần.
Thắng phấn khởi ra mặt:
- Thật không anh? Nhiều lúc ngứa ngáy em tưởng không thể chịu được nữa.
- Tớ đảm bảo mà. Nhưng cậu cũng phải chú ý giữ gìn không lại để lây sang các anh em khác đấy.
- Vâng ạ!- Thắng nhanh nhảu trả lời.
Đúng lúc ấy chiếc xe chở đạn rì rì chạy đến. Nhã hô:
- Tất cả bỏ đấy! Ra chuyển đạn vào xe đã!
Mọi người dừng công việc đang dở đến tập trung sau chiếc xe tải. Từng hòm đạn được cánh vận tải cùng kíp xe chuyển xuống xếp bên cạnh xe. Một loáng đã xong, chiếc xe đạn lại tiếp tục lăn bánh. Nhã bảo:
- Bây giờ tập trung lau đạn, lắp ngòi nổ xong rồi mới xếp vào xe. Cân đem hết giẻ sạch ra đây! Tớ với Cân một nhóm, còn Hòa với Thắng một nhóm. Bắt đầu đi!
Cân chui vào trong xe vơ vét đem gia được một nhúm giẻ sạch. Nhã nhăn nhó:
- Sao chỉ được một dúm thế kia?.
Cân trề môi:
- Đấy là toàn bộ giẻ đại đội chia cho đấy! Cậu tưởng nhiều lắm à?
- Thôi, có bao nhiêu dùng bấy nhiêu vậy- Nhã tặc lưỡi.
Vừa mở nắp hòm đạn ra Thắng đã xuýt xoa:
- Ôi! Đẹp thế!- Vừa nói Thắng vừa đưa tay xoa xoa lên cái vỏ đồng thau vàng ươm của viên đạn pháo.
Hòa đen giật giọng:
- Cẩn thận! Nó nổ bây giờ thì chết tất!
Thắng rụt tay lại như phải bỏng, mặt tái mét. Nhã lại phải nhắc Hòa:
- Thôi! Đừng trêu nó nữa!- Quay sang Thắng anh bảo- Đừng sợ, nó không nổ đâu! Cầm lấy giẻ, lau hết mỡ đi như thế này này!- Vừa nói anh vừa làm mẫu cho Thắng.
Thắng vừa nhìn vừa rón rén làm theo. Hòa cười:
- Thử thần kinh cậu tý thôi. Mà nhát gan thế đi đánh nhau thế nào được?.
- Thì tại bây giờ em mới được sờ vào viên đạn pháo đấy chứ! Từ hồi vào đoàn 10 chỉ được học lái xe thôi, có biết gì đến súng đạn đâu- Thắng phân trần.
Nhã an ủi:
- Cậu cứ yên tâm! Rồi dần dần sẽ tìm hiểu thêm.
Bốn anh em mất gần một tiếng mới lau và lắp ngòi nổ xong cho đống đạn pháo. Nhã phân công Thắng ở dưới đất đưa đạn lên thành xe, Cân chuyển vào cửa tháp pháo, còn anh và Hòa ở trong buồng chiến đấu cố định đạn vào giá. Những viên đạn vàng chóe, sáng bóng trông thật sướng mắt. Các xe bên cạnh cũng đang túi bụi, tuy vậy lúc nào cũng râm ran tiếng nói cười như nhà có cỗ.

   Buổi lễ mít tinh kỷ niệm cách mạng tháng Tám và công bố quyết định thành lập tiểu đoàn được tổ chức giản dị nhưng trang nghiêm ngay tại sân bóng của đơn vị. Trước cửa nhà chỉ huy tiểu đoàn là tấm bạt xe tăng được căng lên, trên đó nổi bật hàng chữ đỏ: “Lễ kỷ niệm 32 năm ngày cách mạng tháng Tám và công bố quyết định thành lập tiểu đoàn 198”. Chếch về bên trái là tấm ảnh Bác Hồ được đóng khung trang trọng. Phía trước tấm bạt là một dãy bàn được phủ bằng vải nhựa đi mưa, trên đó có mấy bát hoa rừng đủ loại sặc sỡ sắc mầu. Cách dãy bàn mấy bước là cột cờ làm bằng một cây luồng cao vút, trên đỉnh cột lá cờ đỏ sao vàng tung bay phần phật trong nắng sớm. Chếch về bên phải là bục diễn giả được làm bằng một cái tủ cá nhân và cũng được phủ vải nhựa. Tuy giản dị nhưng cũng khá tươm tất. Đây chính là tác phẩm của lái xe Cân. Ngoài tài làm thơ “cậu tú” Cân còn có đôi tay khá tài hoa và rất đắc dụng trong các dịp lễ, tết của đơn vị. Buổi chiều hôm qua Cân đã được tiểu đoàn trưng dụng lên cắt khẩu hiệu và trang trí cho buổi lễ. Lúc được nghe chính trị viên Tuấn giao nhiệm vụ Cân sửng sốt:
- Tiểu đoàn mình có tên là 198 à chính trị viên?.
Tuấn cười đắc ý:
- Cậu thấy cái tên đó thế nào? Có ý nghĩa không?.
- Ý nghĩa quá đi chứ! Chắc các thủ trưởng lấy ngày kỷ niệm cách mạng tháng Tám để đặt tên cho tiểu đoàn mình. Lên đường ra chiến trường giữa mùa Thu lịch sử lại được mang cái tên này thì còn gì bằng.
- Cậu cố gắng làm một bài thơ về đề tài này để động viên sĩ khí anh em nhé!
- Vâng! Em sẽ cố gắng!- Cân gật gù ra vẻ tâm đắc lắm.
Thực ra khi chuẩn bị công văn đề nghị Bộ ra quyết định thành lập tiểu đoàn trình lên thủ trưởng bộ tư lệnh ban quân lực đã lựa chọn phiên hiệu của đơn vị này là tiểu đoàn 4. Nhưng dường như đã có sự trao đổi, bàn bạc trước nên vừa đọc qua bản dự thảo quyết định quyền tư lệnh Đào đã hỏi độp một câu:
- Thế các anh không nghĩ ra một cái tên nào cho nó có ý nghĩa một chút à?.
Bị hỏi đột ngột trưởng ban quân lực Hạ lâm vào thế bí:
- Dạ! Chúng tôi nghĩ dù sao tiểu đoàn này cũng thuộc H03. Mà “nó” đã có 3 tiểu đoàn 1, 2, 3 rồi nên thêm một tiểu đoàn nữa thì cứ đặt là tiểu đoàn 4 thôi ạ!
- Kể cũng không sao nhưng đây là một đơn vị đặc biệt đi làm một nhiệm vụ cũng rất đặc biệt nên có lẽ nên chọn một cái tên khác cho có ý nghĩa hơn- Dừng lại một chút thấy vẻ mặt trưởng ban Hạ vẫn có vẻ chưa hiểu ông gợi ý- Anh có biết trong tháng Tám này có ngày kỷ niệm nào không?.
Không cần nghĩ ngợi nhiều Hạ trả lời ngay:
- Tháng Tám là tháng của mùa Thu cách mạng, ngày 19 là ngày thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945. Hay là ta đặt tên cho “nó” là 198.
Quyền tư lệnh Đào thản nhiên:
- Anh cũng thông minh đấy! Về làm lại công văn đi rồi đưa ngay lên cho tôi ký.
Và thế là tiểu đoàn này được mang tên là tiểu đoàn 198.

Về dự lễ mít tinh và công bố quyết định thành lập tiểu đoàn hôm nay có khá đông khách. Ban chỉ huy Trung đoàn H03 gần như đủ mặt. Ngoài ra còn có đại biểu các đơn vị bạn và đại biểu địa phương. Mọi người đang ngồi trong nhà ban chỉ huy đợi đại biểu bộ tư lệnh. Công vụ tiểu đoàn phải chạy xuống nhà ăn lấy thêm ghế băng mới đủ cho đại biểu ngồi.
Lúc này bộ đội đã tề tựu quanh sân bóng và túm năm, tụm ba nói chuyện rào rào. Cánh cán bộ thì chuyện trò nho nhỏ, mặt mũi anh nào cũng tỏ ra quan trọng. Còn đám lính trẻ thì đùa cợt, trêu chọc nhau chí chóe, có chỗ còn đuổi nhau như trẻ con chơi trốn tìm. Có điều giống nhau là anh nào anh ấy trông thật bảnh bao trong những bộ quân phục mới còn nguyên nếp gấp. Chả bù cho suốt một tuần qua ngày nào cũng bộ quần áo công tác hôi mù. Dưới nhà bếp một con lợn tạ đang được đám anh nuôi vật ra chọc tiết. Tiếng lợn kêu “eng éc” làm cánh lính trẻ thêm phấn khích. To mồm nhất vẫn là Hòa đen:
- Hôm nay nhà có cỗ nhé! Cánh ta lại được vần “bánh chịu nặng”(Lính xe tăng hay gọi đùa món lòng lợn bằng cái tên “bánh chịu nặng”) rồi. Tay nào có thuốc lá cho tớ một điếu chốc tớ nhường cho hẳn hai cái.
Tiếng ai đó trêu:
- Hôm nay thịt hẳn con lợn hơn tạ, việc quái gì phải đổi thuốc lấy “bánh chịu nặng” của cậu.
Hòa vẫn nhăn nhở:
- Nhớ lấy nhé! Tớ vừa hỏi cậu quản lý rồi. Hôm nay chỉ được ăn cỗ lòng thôi, còn thịt đem muối để ăn dần đấy!
Mấy cái mặt đang hớn hở xịu cả xuống:
- Tưởng được bữa tươi, ai ngờ...
Đang nói chuyện cùng cánh cán bộ Nhã vẫn phải quay ra nhắc Hòa:
- Cái cậu này! Lúc nào cũng tếu được- Anh hơi cao giọng hướng về phía mấy khuôn mặt ỉu xìu- Cứ yên tâm! Hôm nay tiểu đoàn cho liên hoan to đấy.
Hòa tức:
- Cái bố này! Chỉ phá đám, sắp có thuốc hút rồi thì bị lão quấy.
Đúng lúc đó một chiếc xe com- măng- ca chạy thẳng vào cổng rồi dừng trước sân. Từ trong nhà các cán bộ trung đoàn H03 và tiểu đoàn cùng bước ra đón khách. Từ trên xe bước xuống là tham mưu trưởng Dương, chủ nhiệm chính trị Thu và chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật Nhật. Chính ủy Kim vồn vã:
- Chắc các thủ trưởng phải đi sớm lắm?.
Chủ nhiệm chính trị Thu cười:
- Đến với tiểu đoàn này thì dù có đi cả đêm bọn tớ cũng phải đi- Ngó quanh một lượt ông vui vẻ- cũng hoành tráng ra phết đấy chứ nhỉ?
Chính trị viên Tuấn xởi lởi:
- Ngày hôm nay đối với anh em trong tiểu đoàn là một ngày rất có ý nghĩa nên chúng tôi cũng bàn nhau phải làm cho thật trọng thể.
Tiểu đoàn trưởng Tân lên tiếng:
- Mời các thủ trưởng vào trong nhà uống chén nước đã! Ta cứ từ từ, không đi đâu mà vội cả.
Anh giơ tay mời cả đoàn về phía nhà ban chỉ huy. Vẫn đi nhưng chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật Nhật nôn nóng:
- Anh Tân! Tình hình củng cố, bảo dưỡng xe máy thế nào rồi?
- Thủ trưởng cứ yên tâm! Đến chiều hôm qua chúng tôi đã hoàn thành kế hoạch công tác kỹ thuật. Chốc nữa mời các thủ trưởng đi kiểm tra.
- Các cậu làm nhanh thế cơ à?- Tham mưu trưởng Dương góp chuyện.
- Báo cáo thủ trưởng! Nhờ có sự chi viện đắc lực của bộ tư lệnh và trung đoàn nên chúng tôi mới hoàn thành được kế hoạch đấy ạ!
 

   Tầm chín giờ, nắng thu rực rỡ rải vàng khắp khu doanh trại. Gió từ khe núi phía trước thổi qua mặt hồ từng cơn phóng khoáng làm lá cờ trên đỉnh cột cao tung bay phần phật. Toàn tiểu đoàn đã hàng ngũ chỉnh tề đón chủ tịch đoàn ra vị trí bằng một tràng vỗ tay dài.
Buổi mít tinh được bắt đầu bằng lễ chào cờ. Sau khẩu lệnh “Nghiêm! Chào cờ! Chào!” của tiểu đoàn trưởng Tân tất cả mọi người đứng nghiêm hướng lên lá quốc kỳ đang bay phấp phới trên nền trời thu xanh ngắt. Giai điệu trầm hùng của bài “Tiến quân ca” vang lên từ hơn một trăm lồng ngực trẻ lúc đầu còn nho nhỏ, đến đoạn “...Tiến mau ra sa trường...” bỗng thành cao trào như đã được dồn nén từ lâu lắm.
Sau lời giới thiệu của trợ lý chính trị tiểu đoàn chính trị viên Tuấn lên đọc diễn văn chào mừng kỷ niệm cách mạng tháng Tám. Bằng những lời lẽ rất ngắn gọn anh tóm tắt diễn biến và ý nghĩa to lớn của cuộc cách mạng vĩ đại 32 năm về trước. Anh cũng nêu rõ trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay là phải đem hết sức mình bảo vệ những giá trị cao đẹp mà cách mạng tháng Tám đã mang lại.
Tiếp theo phần mít tinh tham mưu trưởng Dương lên công bố quyết định thành lập tiểu đoàn. Theo quyết định này tiểu đoàn 198 sẽ có 3 đại đội là đại đội 3, đại đội 6 và đại đội 9. Ông cũng công bố luôn quyết định bổ nhiệm cán bộ tiểu đoàn và các đại đội. Theo đó, tiểu đoàn trưởng là Hà Tiến Tân, chính trị viên là Bùi Ngọc Tuấn, các tiểu đoàn phó là Phụng, Thiên, Triệu, Dự; đại đội trưởng đại đội 3 là Phan Văn Hải, đại đội trưởng đại đội 6 là Bùi Đức Tịnh, đại đội trưởng đại đội 9 là Ngô Xuân Nghi.  Sau khi đọc xong quyết định ông nói thêm:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Cách đây 32 năm dân tộc ta đã tiến hành một cuộc cách mạng long trời lở đất. Cuộc cách mạng đó đã đem lại độc lập cho đất nước ta, tự do cho nhân dân ta và ngày 19 tháng 8 đã đi vào lịch sử  như một dấu son không bao giờ phai mờ. Bộ tư lệnh đã quyết định chọn ngày đó làm phiên hiệu cho tiểu đoàn các đồng chí. Được mang cái tên này là một vinh dự to lớn đối với mỗi cán bộ chiến sĩ trong tiểu đoàn. Nhân dịp này, thay mặt thủ trưởng Bộ tư lệnh tôi xin chúc toàn thể các đồng chí luôn mạnh khỏe, đoàn kết, phát huy cao độ tinh thần cách mạng tháng Tám để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Toàn tiểu đoàn vỗ tay như sấm dạy sau lời chúc của tham mưu trưởng.
Đợi cho ông Dương về đến chỗ ngồi chính trị viên Tuấn mới đứng dạy mời chủ nhiệm chính trị lên động viên bộ đội. Chủ nhiệm chính trị Thu khoan thai tiến lại bục diễn đàn, dáng ông vốn đạo mạo hôm nay lại càng trang trọng. Là chính ủy trung đoàn xe tăng đầu tiên và bây giờ là chủ nhiệm chính trị binh chủng ông đã nếm trải những thăng trầm của bộ đội tăng thiết giáp suốt từ ngày thành lập đến nay, ông cũng là người thấu hiểu và thông cảm sâu sắc với tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, chiến sĩ. Vì vậy, khi được mời lên động viên cán bộ chiến sĩ đơn vị xe tăng đầu tiên có vinh dự lên đường vào Nam chiến đấu ông xúc động đến nghẹn lời:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Ngay sau khi kháng chiến chống Pháp thắng lợi Đảng và Nhà nước ta đã có chủ trường xây dựng một quân đội chính quy, từng bước tiến lên hiện đại đủ sức cùng toàn dân thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược là  xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa và giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà. Với chủ trương đó nhiều cán bộ, chiến sĩ ưu tú đã được chọn lọc cử đi học ở nước ngoài để làm nòng cốt cho việc thành lập các quân, binh chủng mới trong đó có binh chủng thiết giáp chúng ta. Được đánh giá là lực lượng đột kích quan trọng của lục quân chúng ta hy vọng sẽ sớm có mặt tại chiến trường để góp sức cùng đồng bào miền Nam nhanh chóng đánh đuổi giặc Mỹ giành độc lập, thống nhất cho Tổ quốc. Đó là nguyện vọng cháy bỏng của mỗi chúng ta. Tuy nhiên, vì nhiều lý do nguyện vọng đó chưa trở thành hiện thực...
Nói đến đây giọng ông như nghẹn lại, ông phải đằng hắng mấy cái rồi mới tiếp tục được. Ông nhắc đến những khó khăn trở ngại của việc đưa xe tăng vào sử dụng ở chiến trường; ông nhắc đến việc binh chủng phải cử nhiều đoàn cán bộ, chiến sĩ tay không vào Nam để “lấy xe địch đánh địch”; ông nhắc đến những đơn vị phải niêm xe tăng nhận pháo cao xạ đi bắn máy bay, đến những đơn vị bảo vệ bờ biển và địa đầu giới tuyến. Cuối cùng ông kết luận:
- Và bây giờ nguyện vọng cháy bỏng của chúng ta đã trở thành hiện thực: tiểu đoàn của các đồng chí là đơn vị đầu tiên lãnh nhận nhiệm vụ vào chiến trường tham gia chiến đấu. Đây là một vinh dự lớn lao song cũng là một trách nhiệm hết sức nặng nề đặt lên vai các đồng chí. Các đồng chí mà ra quân đánh thắng trận đầu giòn giã sẽ khẳng định được vai trò, vị trí của xe tăng trong chiến đấu, sẽ mở đường cho những đơn vị tiếp theo lên đường ra chiến trường và nhất là sẽ tạo đà phát triển cho binh chủng chúng ta trong tương lai- Bất chợt ông ngẩng đầu lên hỏi rõ to- Các đồng chí có hiểu trách nhiệm của mình không?
Cả tiểu đoàn hô muốn vỡ cổ họng:
- Có!
- Vậy thì tốt! Bây giờ tôi xin phép sửa lại bài thơ trên báo tường của đại đội 9 hồi Tết năm ngoái nhé: “Tiếng súng Đông Xuân sắp nổ rồi; Binh đoàn thiết giáp chẳng ngồi chơi; Sông Hồng, núi Tản đang vẫy gọi, Xốc tới lập công thiết giáp ơi”. Thế có được không?.
Một tràng pháo tay lại nổi lên như sấm dạy, chủ nhiệm chính trị Thu cúi đầu chào rồi khoan thai rời khỏi diễn đàn. Khi ông về gần đến chỗ ngồi thì chính trị viên Tuấn bước tới đưa hai tay bắt tay người thủ trưởng thật chặt, sau đó anh bước tới bục diễn giả:
- Kính thưa các thủ trưởng! Kính thưa các đồng chí đại biểu! Thưa toàn thể các đồng chí! Thay mặt cán bộ chiến sĩ toàn tiểu đoàn tôi xin cảm ơn sự có mặt và những lời động viên, khuyến khích của thủ trưởng và các đồng chí đại biểu. Cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn 198 chúng tôi xin hứa sẽ đem hết sức mình chiến đấu, công tác để không phụ lòng tin của các thủ trưởng Bộ tư lệnh, của binh chủng; để xứng đáng với cái tên vinh quang của mình. Các đồng chí có quyết tâm không?.
- Quyết tâm!- Hơn một trăm con người đồng thanh hô, tiếng hô vọng vào vách núi rồi dội lại như có cả một đoàn người đông đảo đứng ở đâu đó hô theo.
Cuối cùng tiểu đoàn trưởng Tân đứng dạy, anh không lên bục mà đứng tại chỗ, cái giọng vốn đã khàn nay lại càng khàn không biết vì xúc động hay vì mấy ngày vừa rồi hò hét nhiều quá:
- Kính thưa các thủ trưởng và các đồng chí đại biểu! Thưa toàn thể các đồng chí! Thật vinh dự cho tiểu đoàn chúng ta được mang phiên hiệu 198, và cũng thật vinh dự khi chúng ta được là đơn vị xe tăng đầu tiên đi làm nhiệm vụ chiến đấu ở chiến trường miền Nam. Toàn tiểu đoàn chúng ta cũng đã bày tỏ quyết tâm sẽ phấn đấu hết mình để xứng đáng với vinh dự đó. Tuy nhiên, để đạt được điều đó chúng ta còn rất nhiều việc phải làm. Vừa qua chúng ta đã làm được một việc rất lớn là khôi phục kỹ thuật xe pháo. Tới đây chúng ta còn phải tiếp tục thực hiện một khối lượng công việc rất lớn nữa là: hoàn thành các nội dung huấn luyện bổ sung, tiếp nhận các loại vật tư, khí tài và lương thực thực phẩm v.v... Tiểu đoàn sẽ lập kế hoạch chi tiết để các đại đội và trung đội tổ chức thực hiện. Bộ tư lệnh quy định toàn bộ công tác chuẩn bị của chúng ta phải hoàn thành trong tháng 9 để sẵn sàng lên đường trong tháng 10. Như vậy thời gian chuẩn bị chỉ còn hơn một tháng. Thời gian thì gấp gáp, công việc thì nhiều, điều kiện sinh hoạt còn rất khó khăn... nên chúng tôi đề nghị mỗi tập thể, mỗi cá nhân trong tiểu đoàn hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết hiệp đồng giúp đỡ lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Còn trưa nay toàn tiểu đoàn sẽ liên hoan mặn- Đến đây Tân phải dừng lại chờ cho tiếng ồn hoan hỷ dưới hàng quân lắng đi rồi tiếp- Chiều nay sẽ tổ chức thi đấu bóng đá, tối nay liên hoan văn nghệ.
Chẳng đợi tiểu đoàn trưởng nói hết câu tiếng vỗ tay đã dạy lên như sấm. Từ phía nhà bếp của tiểu đoàn bộ mùi xào nấu đã bay lên thơm lừng. 

   Dư âm của buổi mít tinh, của bữa liên hoan mặn, của trận bóng đá và tối liên hoan văn nghệ vẫn còn âm ỉ cho đến tận khuya. Căn nhà 6 gian của đại đội 9 được thắp sáng bằng hai bó đuốc đi- ê- zen khói mù mịt nhưng râm ran tiếng cười nói, tiếng bình luận. Chắc là do chiếu cố ngày lễ nên đại đội trưởng Nghi không nhắc nhở gì, mọi ngày giờ này mà còn ỏm tỏi lên thế này thì “ăn quát” là cái chắc. Như mọi khi Hòa đen vẫn là trung tâm của mọi cuộc hội nghị bàn tròn:
- Này, các cậu thấy xe tớ có “oách” không? Chiều nay thằng Thắng ghi hai bàn vào lưới của đại đội 3 nhé! Còn tối nay lúc cậu Cân độc tấu bài “Xe tăng ra trận” tớ thấy khối thằng rưng rưng nước mắt đấy! Lại còn ông Nhã nữa chứ, nhà quê thế mà hát quan họ hay ra phết. Mỗi tội khi hắn há mồm ra hát anh em lại phải nhắm mắt, tớ chỉ ti hý mỗi tý mà chói không thể nào chịu được.
Căn nhà rộ lên tiếng cười. Biết Hòa đang bôi bác cái răng vàng của mình nhưng Nhã vẫn nằm yên như đã ngủ. Tính anh vẫn thế, kệ nó trêu chọc chán thì thôi. Có tiếng ai châm chọc:
- Cả xe đều lập công, còn mỗi Hòa đen là vô tích sự thôi.
Hòa phản công ngay:
- Vô tích sự thế nào? Nếu không có tớ chỉ đạo sát sao đố cậu Thắng đá được như thế! Còn Cân ấy à, tớ cũng phải đạo diễn từng ly từng tý đấy chứ!.
Mặc cho Hòa thao thao bất tuyệt, Cân và Thắng vẫn rủ rỉ nói chuyện. Thắng thì phục Cân sát đất rồi: vừa là tay lái giỏi, vừa có hoa tay, lại biết làm thơ và độc tấu thì hay tuyệt. Cân thì quý Thắng ở cái tính hồn nhiên, ham học, làm cái gì cũng nhiệt tình và đá bóng rất cừ. Qua một tuần về xe làm kỹ thuật hai anh em đã rất hợp nhau, đi đâu cũng cặp kè như hình với bóng.
Thấy cả Nhã, Cân và Thắng không hưởng ứng Hòa đành chuyển hướng:
- Này! Không ngờ “cụ” Tân mà cũng biết đá bóng nhỉ! Trông “cụ” to uỳnh uỵch thế mà chạy nhanh ra phết.
- Cậu không biết chứ ngày xưa tiểu đoàn trưởng của mình đã là cầu thủ đội Sao Đỏ của trung đoàn H02 đi thi đấu toàn quân rồi đấy!- Ai đó ra vẻ hiểu biết.
- Ngày xưa thế nào không biết nhưng quả thật “cụ” đá rất bài bản, công thủ toàn diện, mà sút cũng mạnh ghê cơ.
Một số đã mắc xong màn chui vào. Thấy mọi người không mặn chuyện nữa Hòa cũng chán nên mò về chỗ ngủ. Vì Thắng về sau không có giường nên bốn anh em phải chen nhau trên ba cái phản ghép lại. Nhã chiếm chỗ trong cùng, Cân và Thắng ngủ chung màn, Hòa nằm ngoài cùng. Mắc xong màn hắn chui vào, miệng lùng bùng:
- Chán mấy bố này! Gà vừa mới lên chuồng đã đi ngủ.
Cũng chẳng có ai lên tiếng. Cân và Thắng thì đã ngủ thật. Riêng Nhã thì chưa ngủ nhưng anh không muốn “dây” với cái thằng cha lắm mồm này. Anh đang có chuyện phải suy nghĩ. Từ hôm nhận lệnh chuẩn bị đi chiến đấu phấn khởi thì có phấn khởi nhưng trong lòng anh cũng có chuyện băn khoăn. Chả là anh với Hiền yêu nhau đã lâu, hồi anh nhập ngũ đã dự định hết nghĩa vụ rồi sẽ cưới. Thế rồi đùng một cái Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, chế độ nghĩa vụ quân sự không còn  thực hiện nữa đành phải lùi lại. Ở quê hai nhà đã đi lại rất thân mật. Gia đình anh cũng đã coi Hiền như dâu con trong nhà. Tuy nhiên mấy lần định cưới đều phải hoãn vì  lần thì bà nội Hiền mất, lần thì nhà anh có việc... nên cứ lần lữa mãi thành ra Hiền cũng đã lớn tuổi rồi. Ở quê anh tuổi như Hiền đã con bồng, con mang. Mấy đứa bạn Hiền đều đã vợ chồng con cái đề huề khiến anh càng nóng ruột. Anh cũng định cuối năm nay sẽ xin nghỉ phép để dứt điểm nhưng bây giờ lại đột xuất phải đi chiến đấu chẳng biết khi nào mới về. Đi chiến đấu anh chẳng lo gì cho mình mà chỉ lo cho Hiền. Con gái có thì, đã trót nặng lòng với nhau rồi để cô ấy mòn mỏi đợi chờ thì tội lắm. Lại còn gia cảnh nhà anh nữa chứ: bố mất sớm, có hai anh em trai thì anh cả đã đi “B” khi chưa kịp xây dựng gia đình. Cả nhà mong anh sớm cưới vợ, sinh con để nếu có bề gì thì cũng còn có chỗ trông cậy. Thế mà... Bây giờ chỉ còn biết trông đợi vào vận may, biết đâu từ nay đến khi lên đường cấp trên sẽ giải quyết cho tranh thủ mấy ngày. Anh thiếp đi trong niềm hy vọng mong manh ấy.
Đầu phản bên kia Hòa cũng chưa ngủ được. Là người vô tư lự, tếu táo trong sinh hoạt nên bình thường ra đặt mình xuống chỉ vài phút là Hòa đã ngủ ngon lành. Nhưng hôm nay anh cũng trằn trọc không sao ngủ được. Như vậy là rõ rồi, chỉ ít ngày nữa tiểu đoàn anh sẽ vào chiến trường chiến đấu, anh sẽ giải quyết như thế nào đây với mối tình vừa chớm nở giữa anh và Thu. Hôm báo động chuyển vị trí sang đây tất cả công tác chuẩn bị chỉ trong mấy tiếng đồng hồ nhưng được sự giúp đỡ “ngầm” của kíp xe Hòa vẫn dành được gần nửa tiếng để gặp Thu, người con gái xóm Mới mà anh đã đem lòng quý mến. Trong ba mươi phút ngắn ngủi đêm hôm ấy hai người đã kịp trao cho nhau những nụ hôn thắm thiết cùng những lời yêu thương nồng cháy. Thực ra, ngay từ lần đầu gặp mặt Thu đã có cảm tình với anh bộ đội xe tăng đẹp trai, hào hiệp, lại ăn nói rất có duyên này. Hôm ấy Thu đi chợ huyện về giữa đường thì xe đạp bị đứt xích, không biết làm sao cô đành vắt cái xích đứt lên ghi đông xe và dắt bộ giữa trời nắng chang chang. Đang đứng gác ở lán xe thấy cô gái thất thểu dắt xe qua, máu hiệp sĩ nổi lên Hòa gọi cô vào rồi lấy dụng cụ trong xe ra nối xích cho xe. Với bàn tay khéo léo của người lính kỹ thuật công việc chỉ vài phút là xong, Hòa lại còn lấy dầu nhờn ra tra vào xích và các ổ trục nữa. Xong việc, thấy cô gái mướt mát mồ hôi anh lấy bi đông nước mời cô uống. Khi cô bỏ cái khăn đen vẫn che gần kín khuôn mặt ra thì Hòa bị “choáng” vì vẻ đẹp hồn nhiên và khỏe mạnh của cô thôn nữ. Thấy Hòa cứ đứng ngẩn ra nhìn mình Thu e lệ cảm ơn anh rồi lên xe phóng mất để lại Hòa đang tiếc ngẩn tiếc ngơ vì chưa kịp hỏi tên. Phải mất mấy gói kẹo “dân vận” lũ trẻ vẫn chăn trâu quanh khu vực lán xe Hòa mới biết tên cô gái là Thu và nhà cô gái. Thế là ngay chủ nhật ấy Hòa xung phong nhận đi xin tre về sửa lán xe. Khi đi cậu ta thủ sẵn mấy cái cờ- lê, mỏ- lết cùng tuýp dầu, gói mỡ. Đến nhà Thu thật may chỉ có mình cô ở nhà. Hòa bảo: “Hôm trước thấy cái xe bị khô dầu quá nên hôm nay vào để lau dầu hộ”. Biết thừa là Hòa tìm “lý do, lý trấu” nên Thu cũng trêu lại: “Cảm ơn anh! Nhưng bố em lại có việc đạp xe đi mất rồi”. Hòa chưng hửng, cái miệng dẻo như kẹo kéo hàng ngày bỗng trở lên cứng nhắc không cất lên lời. Nhìn anh bộ đội đứng như trời trồng trước sân Thu phì cười: “Xe ở trong nhà kia kìa. Nhưng em không có tiền trả đâu nhé!”. Như chết đuối vớ được cọc Hòa lại liến láu được ngay: “Tiền nong gì! Quân với dân như cá với nước mà em!”. Sau hôm ấy hai người đã nhiều lần hẹn hò nhưng cũng phải đến vài tháng sau Hòa mới được cầm tay cô ở sau lán xe thì lại bị Nhã phát hiện được. Ở cái xóm Mới này Thu là cô gái đẹp người, đẹp nết nên được nhiều chàng trai để ý nhất nhưng lòng cô đã nghiêng về phía Hòa. Đến hôm báo động chuyển quân, khi được Hòa cho biết sẽ phải xa xóm Mới cô đã không cầm lòng được, chính cô đã chủ động ôm chặt lấy Hòa và thủ thỉ vào tai anh: “Anh cứ đi đi! Em sẽ đợi!”. Điều làm Hòa trăn trở là Thu còn trẻ quá, lại xinh đẹp thế mà mình thì ra đi biết đến bao giờ mới trở về, mà biết đâu sẽ mãi mãi không về nữa. Nghĩ đến viễn cảnh ấy Hòa thấy nôn nao không chịu được. Không! Nhất định mình không được để viễn cảnh ấy đến với Thu, phải làm sao để Thu không phải đau khổ, phải làm sao để Thu được hạnh phúc... Có cách nào nữa đâu ngoài cách “giải phóng” cho cô ấy. Hòa đi đến quyết định khi nào chính thức lên đường sẽ viết thư để chia tay Thu, để Thu có thể tìm người khác xứng đáng hơn xây hạnh phúc trăm năm. Quyết định như vậy lòng Hòa thấy nhẹ nhõm hơn và anh nhanh chóng chìm vào giấc ngủ.

   Đêm hôm ấy không chỉ có Nhã và Hòa khó ngủ. Mãi khuya rồi mà trên nhà chỉ huy tiểu đoàn những ngọn đèn dầu vẫn leo lét sáng. Tiểu đoàn trưởng Tân đang dí ngọn đèn dầu đi- ê- zen tù mù vào từng dòng chữ của “bản kế hoạch công tác” và “kế hoạch huấn luyện bổ sung” do tiểu đoàn phó quân sự và trợ lý tham mưu tiểu đoàn vừa đưa anh lúc chập tối. Trưởng thành từ một sĩ quan lục quân khóa 4 rồi được biệt phái vào tận cực Nam để tổ chức huấn luyện cán bộ cho khu 9 những năm đầu kháng chiến. Hòa bình lập lại được chọn đi học xe tăng ở Liên Xô hơn ai hết “Tân Râu” hiểu vai trò, vị trí của công tác huấn luyện đối với những người lính sắp ra trận. Anh nhớ như in nguyên tắc thứ hai trong giáo trình phương pháp huấn luyện của bạn: “Phải huấn luyện cho bộ đội những gì cần thiết cho chiến đấu”. Đó cũng chính là trải nghiệm thực tiễn của anh suốt mấy chục năm quân ngũ. Vì vậy Tân chưa thật hài lòng với bản kế hoạch huấn luyện bổ sung, có cái gì đó dàn trải quá. Cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn này trừ số dự bị mới bổ sung về, còn lại tuổi quân nhìn chung đã khá cao, đã được tham gia huấn luyện nâng cao và diễn tập nhiều lần. Những kiến thức và kỹ năng cơ bản anh em đều đã nắm vững. Với quỹ thời gian có hạn như bây giờ chỉ nên tập trung vào những nội dung trọng yếu nhất, thiết thực nhất cho cuộc hành quân và chiến đấu sắp tới. Đã thế còn rất nhiều nội dung quan trọng như ngụy trang, nghi binh, như đào bếp không khói v.v... lại chưa có. Với cây bút chì đỏ bên cạnh anh thẳng tay gạch đi những nội dung không thật cần thiết và ghi ra bên ngoài mấy nội dung cần phải bổ sung. Quay sang bản kế hoạch công tác anh khá hài lòng thấy kế hoạch được lập chi tiết đến từng ngày, có phân công phụ trách cụ thể. Chợt anh dừng lại bấm đốt ngón tay tính nhẩm một lúc rồi ghi ra bên cạnh: “Nghiên cứu bố trí để 1 tuần cho anh em” nhưng vội xóa ba chữ “cho anh em” đi và sửa thành “cơ động”. Chuyện này anh đã bàn với chính trị viên Tuấn và cả hai đã nhất trí với nhau sẽ đề nghị lên trên cho anh em đi tranh thủ vài ngày trước khi đi chiến trường. Vì chưa có kết quả nên vẫn phải giữ bí mật. Xem xong hai bản kế hoạch đã gần một giờ sáng. Thấy nhơm nhớp mồ hôi Tân Râu với chiếc khăn lau mặt, ngoáy hai lỗ mũi anh giật mình thấy cái khăn đen kịt muội đèn.
   Đầu nhà bên kia chính trị viên Tuấn cũng đang ngồi trầm ngâm trước ngọn đèn dầu leo lét. Trên mặt bàn là bản “kế hoạch công tác đảng, công tác chính trị trong hành quân chiến đấu” đã được trung đoàn phê chuẩn và gửi lại sáng nay. Anh biết đơn vị mình đã được nhận một nhiệm vụ rất vinh quang nhưng đi cùng với nó là một trách nhiệm rất nặng nề và vì vậy cũng đang đứng trước những thử thách hết sức gay go, ác liệt. Thử thách đó đòi hỏi rất cao ở mỗi cán bộ, chiến sĩ về ý chí quyết tâm, về tinh thần chịu đựng gian khổ, hy sinh cũng như về trình độ, năng lực chuyên môn. Đã đành đây là những cán bộ, chiến sỹ đã được chọn lọc và trải qua nhiều thử thách nhưng ai mà biết được khi đứng trước hòn tên, mũi đạn, khi đứng trước những khốc liệt của chiến tranh diễn biến tư tưởng của mỗi người sẽ như thế nào. Trách nhiệm của anh và đội ngũ cán bộ chính trị là phải nắm bắt được những diễn biến đó và định hướng cho nó trở thành động lực giúp mỗi người vượt qua những thử thách đang chờ đợi họ. Xem qua chương trình giáo dục chính trị do Phòng chính trị binh chủng gửi xuống anh thấy về mặt lý luận thế là đủ nhưng có lẽ cũng cần bồi dưỡng thêm cho các chính trị viên đại đội về phương pháp tiến hành.
   Ở cách đó 60 ki- lô- mét theo đường chim bay, trong một xóm nhỏ nép mình dưới chân dãy Tam Đảo đen sẫm trên nền trời đêm cũng có một người đang thức rất khuya- đó là quyền tư lệnh Đào. Sáng hôm nay ông đã nhận được văn bản chính thức của Bộ đồng ý cho binh chủng đưa tiểu đoàn 198 gồm hai đại đội xe tăng PT76 vào phía Nam tham chiến. Bộ cũng quy định rõ khu vực tập kết của từng đại đội và thành phần cán bộ Bộ tư lệnh đi theo để chỉ đạo đơn vị. Đúng như chính ủy Ngọc dự đoán Bộ đã không cho ông đi đợt này. Kể ra ông cũng chưa thật thông suốt lắm nhưng mệnh lệnh vẫn là mệnh lệnh. Mặt khác các “cụ” cũng có lý vì dù sao ông cũng là người đứng đầu binh chủng, sự vắng mặt quá lâu ở sở chỉ huy sẽ không có lợi. Chiều nay ông đã chỉ thị cho phòng tham mưu điều chỉnh lại kế hoạch hành quân cho phù hợp với chỉ thị của Bộ. Có một điều ông hơi băn khoăn là vị trí tập kết của hai đại đội Bộ chỉ định quá xa nhau. Theo như đề nghị của binh chủng thì hai đại đội này sẽ tập kết ở hai bên trục đường 9, cách nhau khoảng 15 đến 20 ki- lô- mét là cùng. Với khoảng cách như vậy các đơn vị sẽ tiện hỗ trợ cho nhau khi cần thiết và cũng thuận lợi hơn cho công tác chỉ huy của tiểu đoàn. Thế nhưng không hiểu thâm ý của Bộ như thế nào mà đưa một đại đội xuống phía nam đường 9 đến 60 ki- lô- mét và cách vị trí của đại đội kia đến trên 70 ki- lô- mét. Trong điều kiện ở chiến trường với khoảng cách này công tác chỉ huy của tiểu đoàn sẽ hết sức khó khăn. Có lẽ đây cũng là một điểm hạn chế trong hiểu biết về tăng thiết giáp của những người làm công tác chỉ đạo ở tầm chiến lược, chiến dịch.
   Ngay sau khi nhận được chỉ thị của Bộ ông đã cho triệu tập một cuộc hội ý nhanh giữa thủ trưởng Bộ tư lệnh và các cơ quan. Hội nghị đã thống nhất sẽ cử đại đội 3 và đại đội 9 đi trước, còn đại đội 6 sẽ xuất phát khi tình hình phát triển thuận lợi. Hội nghị cũng đã thống nhất về thành phần thủ trưởng và các cơ quan Bộ tư lệnh đi theo chỉ đạo đơn vị gồm: chính ủy Lê Quang Ngọc, tham mưu trưởng Đỗ Đằng Dương, trưởng ban tác huấn Nguyễn Văn Phúc cùng hai cán bộ của phòng chính trị và phòng hậu cần- kỹ thuật. Bộ phận này sẽ hình thành sở chỉ huy nhẹ của binh chủng để quan hệ với Bộ tư lệnh mặt trận và các đơn vị có liên quan. Ngoài ra trung đoàn H03 cũng sẽ hình thành một bộ phận do đồng chí trung đoàn phó chỉ huy để trực tiếp giúp đỡ tiểu đoàn 198 cả trong quá trình hành quân cũng như chiến đấu. Đối với trung đoàn H02 có thể cử 1- 2 cán bộ đi theo để rút kinh nghiệm. Tại hội nghị ông cũng đã chỉ thị cho phòng tham mưu và phòng hậu cần- kỹ thuật có những điều chỉnh cần thiết để đáp ứng những yêu cầu mới phát sinh theo chỉ thị của Bộ.
Chiều nay lúc vừa kết thúc hội ý thì ông nhận được thư bà Hạnh- vợ ông. Nhiều việc quá nên ông vẫn đút túi, bây giờ sau khi xem xong các văn kiện do Phòng tham mưu và Phòng hậu cần- kỹ thuật gửi lên ông mới bóc thư ra đọc. Thư viết rất ngắn gọn, bà thông báo tình hình ở nhà mọi việc bình thường, các con khỏe, ngoan, chăm học, đi học đều có mũ rơm chống mảnh bom. Đến đoạn cuối bà mới đề nghị ông thu xếp về nhà lấy một, hai ngày để bên nhà trai sang ăn hỏi Hường- con gái lớn của ông, tháng sau sẽ xin cưới. Lúc đầu ông cũng hơi bực mình: “đang bận tối mắt, tối mũi lại còn cưới với xin”. Mà cái con Hường này cũng tệ, việc lớn cả đời như thế cũng chẳng viết cho bố được vài dòng. Nhưng bình tâm lại ông thấy mình bực bõ thật vô lý, con cái đã lớn, cũng đến lúc phải dựng vợ gả chồng. Thực ra Hường cũng đã một vài lần nói chuyện với ông, cậu con rể tương lai ông cũng đã biết mặt. Khi biết đó cũng là một sĩ quan xe tăng lúc đầu ông cũng không ưng ý lắm vì sợ nó là thằng cơ hội, cưới con chẳng qua vì muốn cưới bố. Nhưng tìm hiểu ra thì mới biết đó là một cán bộ tốt, có chí tiến thủ và thường xuyên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Chẳng biết chúng nó quen biết nhau lúc nào, chắc là từ hồi ở doanh trại 92 vì ngày đó Hường có lên thăm ông mấy lần. Nhiều lúc ông cũng tự trách mình có phần xao lãng trách nhiệm với gia đình, con cái. Thực ra trong tâm ông không phải thế. Với bà Hạnh ông không chỉ yêu thương mà còn thực lòng biết ơn. Cưới nhau xong ngay năm đầu bà đã sinh cho ông mụn con đầu lòng là cái Hường. Con chưa đầy năm cách mạng tháng Tám nổ ra là ông đi biệt. Cả một thời tuổi trẻ ông hết Nam tiến, Tây tiến đến Thượng Lào, Điện Biên một mình bà ở nhà xoay xỏa lo toan mọi việc. Từ chăm sóc bố mẹ già, nuôi dạy con Hường đến tham gia các công việc đoàn thể ở địa phương... việc nào cũng chu toàn. Hòa bình lập lại ông về thăm nhà ít ngày, để lại cho bà một cái bụng bầu rồi đi học ở Trung Quốc liền một mạch hơn ba năm, lúc trở về đứa thứ hai đã bi bô nhưng chẳng chịu theo bố. Được mấy năm hòa bình tháng nào ông cũng tranh thủ về nhà một lần, chẳng giúp được gì nhiều mà chỉ làm bà vất vả thêm vì lại “gửi gắm” cho bà hai đứa con nữa. Còn từ ngày chiến tranh phá hoại đến nay thì mặc dù nhà không xa lắm nhưng cũng phải vài tháng ông mới đảo về được một lát rồi lại tất bật đi ngay. Thấm thía công lao người vợ tảo tần bao nhiêu lương cùng phụ cấp ông chỉ để lại một phần mua sách và tiêu vặt, còn lại gửi về cho bà cả. Có lẽ vì cả đời biền biệt xa nhà như thế cộng với vẻ mặt lúc nào cũng  nghiêm nghiêm nên các con ông cũng không đứa nào gần gụi ông, chúng giữ thái độ “kính nhi viễn chi” là chính. Bố về có muốn hỏi chuyện thì hỏi câu nào chúng trả lời câu ấy rồi mắt trước mắt sau tìm cớ lỉnh mất. Ông cũng thấy đó là điều khổ tâm nhưng không sao sửa được. Có lẽ cái nghiêm khắc đã ngấm vào máu ông rồi: mới chưa đầy hai mươi tuổi đã được bổ làm hương sư, dẫu còn trẻ tuổi nhưng mỗi khi gặp ông từ các bậc hương lý đến các cụ cao tuổi trong làng đều chắp tay chào “ông giáo” rất lễ độ. Bạn bè cùng trang lứa chúng tha hồ nghịch ngợm, hát hò, rồi ghẹo gái... nhưng ông cứ phải lập nghiêm cho xứng với cương vị của mình mặc dù trong lòng cũng rất thèm được như chúng nó. Thế rồi từ khi đi bộ đội đến nay lúc nào cũng “phải” làm chỉ huy, từ anh tiểu đội trưởng “đầu binh, cuối cán” hồi đầu kháng chiến đến giờ mới hơn bốn mươi tuổi đã là người đứng đầu một binh chủng vào loại hiện đại nhất của quân đội đâm ra không nghiêm không được.  Nào ai biết đằng sau vẻ mặt lạnh lùng, nghiêm khắc ấy là một tấm lòng bao dung, nhân hậu. Trong suốt cuộc đời chinh chiến dài dằng dặc của mình đã bao lần ông phải nuốt nước mắt vào trong khi tiễn đưa những người đồng đội của mình về với đất, còn bên ngoài vẫn phải tỏ ra sắt đá để làm chỗ dựa tinh thần cho bao đồng chí khác. Chỉ duy nhất một lần ông không kiềm chế được đã bật khóc thành tiếng khi chứng kiến cái chết của hai vợ chồng người em kết nghĩa trong trận chống càn ở vùng địch hậu Thái Bình. Hai người đã nặng lòng yêu nhau từ khi còn ở quê nhà, chàng trai thì vào du kích, còn cô gái cũng tham gia canh gác, đưa tin. Nhưng gia đình cô gái thì ngăn cấm và định gả cô cho người khác. Thuyết phục mãi không được đến sát ngày cưới cả hai quyết định trốn nhà lên chiến khu theo bộ đội nhưng lại đòi phải được ở cùng nhau. Ai cũng buồn cười vì cái điều kiện hết sức trẻ con của họ nhưng ông thì không thế, ông đã quyết định nhận cả hai về đơn vị của mình. Chàng trai ở bộ phận xung kích, còn cô gái ở bộ phận hậu cần kiêm cả cấp dưỡng, giao thông và y tá, tải thương... Thật lạ kỳ là sức mạnh của tình yêu. Đạn bom, đói rét, gian khổ, khó khăn không thể chia lìa họ và hình như chỉ làm cho tình yêu của họ ngày càng thêm bền chặt. Họ như đôi chim tung cánh trên bầu trời tự do vời vợi bất chấp tất cả mọi thử thách của cuộc chiến tranh. Sau chiến dịch Biên Giới tình hình chiến trường tạm lắng ông đã đứng ra tác thành cho họ nên vợ nên chồng, cũng từ đó họ nhận ông làm anh kết nghĩa. Một năm sau một bé trai đã ra đời trong niềm hân hoan của toàn đơn vị. Nhưng thật là oan nghiệt, một quả đạn pháo vô tình đã cướp đi cuộc sống của họ. Lúc này chàng trai đã là trung đội trưởng, anh chỉ huy trung đội của mình yểm hộ cho bộ phận hậu cần rút ra khỏi vùng địch càn quét. Trong lúc chờ thuyền vượt sông pháo địch bắn như mưa vào đội hình. Lúc ông đến cả hai vợ chồng đã chết, lật hai cái thân mình nát bấy vì mảnh pháo của họ lên thằng bé con vẫn nằm im thin thít trong vòng tay mẹ, nó giương đôi mắt tròn xoe lên nhìn thẳng vào ánh đèn pin như muốn hỏi ai đến quấy rầy mình. Nhìn cảnh tượng ấy ông không cầm lòng được bật khóc lên thành tiếng. Nhưng chỉ vài giây thôi, đúng chỉ vài giây thôi ông lại phải lấy lại bộ mặt lạnh lùng để chỉ huy bộ đội vượt sông. Sang được vùng tự do ông phải nhờ một người đặc biệt tin cậy đưa thằng bé về tận tay cho bà Hạnh nuôi nấng và dặn bà phải coi nó như con đẻ. Bây giờ nó cũng đã hơn mười tuổi và cũng chưa khi nào ông bà cho nó biết về gốc gác của mình. Với đứa con nuôi này ông bà dành cho nó một tình thương đặc biệt. Tuy vậy, cũng như chị em nó, chẳng khi nào ông ngồi nói chuyện được với nó quá mười phút.
Nghĩ lan man mãi ông mới rút một tờ giấy mới để viết thư cho vợ:
“Bà và các con yêu quý!
Dạo này tôi vẫn khỏe nhưng công việc bận quá thành ra ít về nhà. Tuy nhiên tôi sẽ cố gắng thu xếp để có mặt hôm ăn hỏi con Hường. Theo tôi nếu nhà trai có sang bàn bạc trước mình cũng không nên đòi hỏi lễ lạt gì. Cả lễ cưới sau này của các con cũng vậy, chỉ nên làm tiết kiệm và đơn giản thôi, đang chiến tranh mà. Tôi đã để dành được mấy tút thuốc tiêu chuẩn rồi, hôm ấy chỉ mua thêm một ít bánh kẹo nữa là đủ. Chúc bà và các con luôn mạnh khỏe, các con chăm ngoan, học giỏi. Đào”.
Rút ngăn kéo bàn lấy cái phong bì mới đã dán sẵn tem ông đề tên vợ và lồng lá thư vào. Nghĩ thế nào ông lại rút ra viết thêm mấy dòng:
“TB: Hôm người ta sang ăn hỏi bà cho mời các bác, các chú hai họ đến cho đông đủ. Tiết kiệm nhưng không được để lúi xùi quá”.
Dán mép phong bì xong ông mới rời bàn làm việc vươn vai cho dãn xương cốt rồi lên giường nằm. Chỉ một lát sau ông đã chìm vào giấc ngủ.

   Kế hoạch huấn luyện bổ sung cho tiểu đoàn 198 cuối cùng đã được tiểu đoàn trưởng Tân “chốt” lại một cách rất ngắn gọn và có trọng tâm, trọng điểm: về lái xe tập trung huấn luyện khoa mục lái xe trên địa hình đồi núi ban đêm bằng đèn gầm hoặc sử dụng kính hồng ngoại, lái bơi nước. Về vũ khí tập bắn pháo ban đêm, riêng đối với pháo thủ bố trí thêm nội dung dùng súng cao xạ 12 ly 7 bắn máy bay. Về chiến thuật chỉ tập trung huấn luyện đề mục tiến công địch phòng ngự vững chắc trên điểm cao, chú trọng huấn luyện đánh đêm. Ngoài ra còn phải huấn luyện một số khoa mục bổ trợ như: đào công sự cho người và xe tăng, đào bếp Hoàng Cầm, phương pháp ngụy trang xe tăng. Anh cũng chỉ định luôn người chịu trách nhiệm chính trong từng nội dung huấn luyện. Ngay sau đó tiểu đoàn phó kỹ thuật và các đại đội phó kỹ thuật đi trinh sát xác định đường lái, các cán bộ chỉ huy xác định thao trường tập bắn, chọn địa hình tập chiến thuật.
Sau khi nhóm cán bộ kỹ thuật đi khỏi Tân Râu giở tấm bản đồ địa hình khu vực ra xem xét rồi chỉ tay vào một điểm và nói với các đại đội trưởng:
- Các ông xem ta chọn điểm cao 133 này làm mục tiêu tiến công có được không- Tân vẫn có thói quen gọi cán bộ cấp dưới bằng “ông”- Với địa hình này ta có thể tiến công trên hai hướng, một hướng từ phía Đông, vị trí tập kết tại đây, xe tăng cơ động theo đường lâm nghiệp đến triển khai ở vị trí này. Còn hướng thứ hai từ phía Tây Bắc, có thể tập kết ở khu vực Cố Thổ rồi cơ động theo trục đường mòn cạnh quốc lộ 21 vào triển khai ở vị trí này. 
Mấy khuôn mặt cùng đăm chiêu chăm chú vào tấm bản đồ, đại đội trưởng đại đội 3 Phan Văn Hải cất giọng Nghệ An nằng nặng:
- Về địa thế thì được nhưng tôi sợ điểm cao 133 dốc quá, xe lên hơi khó.
Đại đội trưởng đại đội 9 Ngô Xuân Nghi ngắt lời:
- Hôm trước tôi đã đến chỗ này rồi, cũng không dốc lắm đâu.
Đến lượt đại đội trưởng đại đội 6 Bùi Đức Tịnh có ý kiến:
- Cứ chọn chỗ kho khó mà tập thì càng tốt chứ sao, sau này vào đấy có khi nó còn khó hơn ấy chứ!
Đại đội trưởng đại đội 9 tiếp tục ý kiến:
- Tuy nhiên tôi thấy cái khó của ta là khi chiến đấu thì trong đội hình binh chủng hợp thành nhưng khi tập lại không có bộ binh nên rất khó thực sự thực tế.
Tiểu đoàn trưởng Tân gật đầu:
- Vấn đề này tôi đã nghĩ đến rồi! Tôi định thế này các ông xem có được không nhé: cứ một đại đội tập thì lấy một đại đội đi phục vụ, một trung đội làm quân xanh, còn hai trung đội đóng giả bộ binh. Tuy không thật là thực sự thực tế nhưng cũng còn hơn không, mặt khác cũng rèn cho anh em mình biết tác chiến bộ binh, biết đâu có lúc sẽ dùng đến.
Cả ba cái đầu cùng gật gù:
- Có lẽ thế được đấy!
- Nếu các ông thấy được thì tôi phân công công tác chuẩn bị thế này: đại đội 3 và đại đội 6 cho bộ đội xây dựng một số lô cốt, công sự bắn ở 133, đồng thời làm thêm một số bia để tượng trưng địch cơ động, phản kích. Còn đại đội 9 thì xây dựng hàng rào, vật cản xung quanh cứ điểm và làm bia phục vụ bắn.
Đại đội trưởng Nghi nhăn nhó:
- Thủ trưởng ơi, một sợi thép gai chẳng có làm sao xây dựng được hàng rào đây?
Tân Râu cười:
- Không có thép gai thì vào dân xin ít tre ra mà chẻ lạt, làm tượng trưng vài chục mét ở hai chỗ cửa mở thôi. Ngay chiều nay các ông cho làm đi nhé, trong ngày mai phải hoàn thành để ngày kia có thể bắt đầu huấn luyện được. Tôi dự kiến mỗi đại đội phải mất ba ngày ba đêm cho khoa mục này: ngày thứ nhất chuẩn bị huấn luyện, đêm hôm đó cơ động vào vị trí tập kết, ngày và đêm thứ hai đi trinh sát thực địa, ngày thứ ba giao nhiệm vụ tổ chức hiệp đồng và hoàn thành công tác chuẩn bị chiến đấu, đêm thứ ba nổ súng tiến công. Có lẽ ta sẽ cho huấn luyện một số nội dung bổ trợ về ngụy trang, nghi binh trước để anh em vận dụng vào ngay trong quá trình trú quân ở vị trí tập kết và chuẩn bị chiến đấu. Như vậy là mất chục ngày rồi. Còn lái, bắn mỗi đại đội phải hai, ba đêm. Ông Tuấn thì đòi năm ngày học chính trị. Lại còn bao nhiêu khoa mục khác nữa, cứ là vắt chân lên cổ mới kịp các ông ạ! Này các ông, chỗ chân Núi Voi có bắn được 12 ly 7 không đấy?.
Đại đội trưởng đại đội 9 trả lời ngay:
- Bắn thì bắn được nhưng làm bia máy bay thì hơi khó làm đấy!
- Biết thế nhưng phải cố thôi chứ làm sao bây giờ? Pháo thủ mà không biết bắn 12 ly 7 thì hàn giá lên để làm cảnh à?.
Đại đội trưởng đại đội 6 có ý kiến:
- Đề nghị tiểu đoàn có lịch huấn luyện cụ thể để chúng tôi còn biết mà triển khai.
Tiểu đoàn trưởng Tân gật đầu:
- Cứ yên trí! Ngay sau đây tôi sẽ cho trợ lý tham mưu tiểu đoàn lập lịch huấn luyện chi tiết. Thôi, bây giờ các ông về triển khai công tác cho đơn vị đi. Trưa nay sẽ có lịch gửi xuống cho từng đại đội.
Các cán bộ đại đội vừa đi khỏi thì tiểu đoàn phó kỹ thuật Thiên về tới nơi, Tân Râu quay ra hỏi:
- Thế nào ông? Đường lái có đạt yêu cầu không?
Thiên vừa lau mồ hôi vừa nhăn nhó:
- Nói chung đạt yêu cầu về độ khó nhưng chắc những đêm đầu không lái được bằng hồng ngoại.
- Tại sao?- Tân nôn nóng.
- Nhiều đoạn chỉ là vệt đường mòn, cây cỏ mọc tràn cả ra đường nên nếu lái bằng hồng ngoại ngay sẽ rất nguy hiểm. Tôi nghĩ phải đi lại một số lần cho hình thành vệt đường mới lái được được.
- Không sao! Tôi định để mỗi đại đội lái hai đêm, đêm đầu tập lái bằng đèn gầm, đêm sau mới lái bằng hồng ngoại. Ông thấy thế có được không?
- Nếu được thế thì tốt quá!
- Được! Tôi sẽ cho tham mưu lập kế hoạch huấn luyện như thế nhé!
Dứt lời anh quày quả cầm tập kế hoạch đi về phía nhà tiểu đoàn bộ.

   Công việc xây dựng thao trường đã sang ngày thứ hai. Buổi chiều tiểu đoàn trưởng Tân gọi Tám- trợ lý tham mưu đi cùng lên kiểm tra tiến độ công việc. Hai thày trò rảo bước theo con đường mòn dự kiến sẽ làm đường cơ động cho xe tăng từ vị trí tập kết lên tuyến triển khai. Mới đi được nửa đường lưng áo Tân đã đầm đìa mồ hôi, Tám đi sau nhìn cái dáng phục phịch của tiểu đoàn trưởng mà ái ngại:
- Có phải nghỉ giải lao không thủ trưởng?
Tân Râu thủng thẳng:
- Mới đi được một lúc đã nghỉ ngơi gì?
- Nhưng em thấy áo thủ trưởng ướt đẫm mồ hôi rồi.
- À! Tớ thì lúc nào chả có mồ hôi. Nhưng hôm nay nóng thật, đúng là “nắng tháng Tám rám trái bưởi”!
 Đến cách điểm cao 133 chừng gần một ki- lô- mét hai thày trò bỏ đường mòn trèo lên một điểm cao đối diện. Cái nắng buổi chiều tuy đã nhạt nhưng vẫn chói chang làm những bụi cây lúp xúp như muốn héo quắt lại. Lên đến đỉnh đồi thì có gió, Tân Râu hứng chí phanh ngực áo đón những cơn gió mát đang ào ạt thổi về từ thung lũng phía dưới. Gió lồng lộng thổi làm Tân thấy buồn buồn trên má, anh đưa tay lên xoa cằm và chợt giật mình: hàm râu quai nón mấy ngày bận không kịp cạo đã lên tua tủa như rễ tre. Cũng vì có hàm râu “vĩ đại” này nên anh có biệt danh “Tân Râu” ngay từ hồi còn trẻ. Chỉ cần không cạo hai ba ngày là râu đã mọc xanh rì. Thời buổi khó khăn lưỡi dao cạo cũng phải phân phối nên anh phải thủ con dao cạo của thợ cắt tóc nhưng cũng chỉ được non tháng là đã phải đem đi mài lại. Từ đây nhìn sang điểm cao 133 rất rõ, bên đó những tốp bộ đội vẫn lúi húi làm việc. Trên sườn đồi rải rác những đám đất mới đào lên còn nguyên màu đỏ tươi, đây đó các cụm bia kết bằng thân cây đã thành hình những lô cốt, xe tăng, pháo chống tăng. Dưới chân đồi mấy hàng rào bằng tre cũng đã được dựng lên, những sợi lạt tre sáng lóa lên dưới nắng. Trông cũng đã ra dáng một cứ điểm phòng ngự của “địch”. Tân quay sang hỏi cậu trợ lý:
- Thế nào? Ông thấy đã được chưa?
Tám nheo mắt nhìn chăm chú sang bên điểm cao 133 một lát mới trả lời:
- Tôi thấy về đại thể thế là được rồi. Tuy nhiên phải yêu cầu anh em đánh thêm các bụi cây hoặc vầng cỏ để ngụy trang cho các công sự bắn chứ không để đỏ loe, đỏ loét thế kia. Còn chỗ hàng rào có lẽ phải làm thế nào chứ các sợi dây trắng lộ liễu quá.
- Được! Tớ sẽ nhắc anh em làm ngay! Ông thấy chỗ này làm nơi giao nhiệm vụ tại thực địa có được không?
- Tốt quá đi chứ thủ trưởng! Trong thực tế được như thế này thì quả là lý tưởng.
Tiểu đoàn trưởng Tân trầm ngâm một lúc rồi chợt hỏi:
- Này, ông nghĩ thế nào nếu ta đưa lên đây một trung đội dùng hỏa lực chi viện thê đội một xung phong?.
Đắn đo một lát Tám mới khe khẽ trả lời:
- Từ đây mà dùng hỏa lực pháo bắn trực tiếp sang 113 thì có thể nói chắc trúng đến 90%. Nhưng trong lý luận chiến thuật không thấy nói đến dùng xe tăng làm hỏa lực bắn chi viện.
Tân Râu cười:
- Lý luận là như thế nhưng trong thực tế nếu có điều kiện như thế này mà không tận dụng thì thật phí. Mà sau khi chi viện cho thê đội 1 xung phong thì trung đội này cũng xung phong được cơ mà.
Tám gật gù:
- Quả thật đây là một ý kiến rất hay.
- Thôi được! Ta cứ biết như vậy đã. Hôm nào tập ta cứ giao nhiệm vụ bình thường, trong quá trình soạn thảo kế hoạch chiến đấu ông nào nghĩ ra biện pháp này thì ta ủng hộ, còn nếu không sẽ gợi ý cho họ. Anh em mình nó cũng sáng tạo lắm ông ạ! Còn bây giờ ta sang bên đó đi!
Hai thày trò tiếp tục tắt đường sang 113. Lưng áo Tân Râu đã khô mồ hôi nhưng ống quần hai thày trò cỏ may đã bết vào dày đặc từ đầu gối trở xuống.

   Mãi cuối giờ chiều quyền tư lệnh Đào mới bảo trưởng ban tác huấn: “Tối nay cậu và Phùng đi với tớ xuống 198 xem anh em dưới đó huấn luyện thế nào?”. Kinh nghiệm thực tiễn nhiều năm làm chỉ huy đã cho ông biết những cuộc kiểm tra rình rang, có đủ ban bệ, báo trước hàng tuần sẽ chẳng đem lại gì nhiều cho người chỉ huy. Vì vậy ông thường chọn phương pháp kiểm tra đột xuất, đã nhiều lần ông xộc thẳng xuống bãi tập hay khu xe mà không qua nhà chỉ huy cấp dưới nên anh em đâm ra cũng hơi kiềng kiềng. Chính vì thế lúc nào họ cũng bảo nhau phải tự giác làm cho tốt, vớ vẩn qua loa đối phó thế nào cũng bị ông phát hiện ra. Đã quen với tác phong làm việc của tư lệnh nên Phúc về bảo Phùng báo hai suất cơm ăn sớm, xong xuôi hai người cắp cặp lên chỗ công vụ Lưu ngồi đợi.
Đúng 6 giờ chiếc xe com- măng- ca của tư lệnh chạy tới. Từ trong nhà ông Đào bước thẳng về phía xe, Phúc và Phùng cũng nhanh chóng bám theo. Quay nhìn thấy cả hai đã lên xe ông bảo lái xe:
- Đi sang 198.
- Vâng ạ!- Lái xe Năm trả lời khe khẽ và nổ máy cho xe chạy.
Xe ra đến quốc lộ Hai thì trời đã sẩm tối. Chiến tranh phá hoại của Mỹ đã làm đảo lộn cuộc sống của người dân miền Bắc, mọi hoạt động từ ban ngày đã chuyển sang ban đêm nên giờ này cũng là giờ ngoài đường náo nhiệt nhất. Những chiếc xe tải trùm bạt kín mít bật đèn gầm rì rì chạy, những đoàn người gồng gánh đủ thứ chắc là đi họp chợ đêm, đó đây một quán nước nhỏ tù mù ngọn đèn dầu đã che hết phía trên... Đến bến Mía hàng đoàn xe đang xếp hàng đợi đến lượt xuống phà, trưởng ban tác huấn Phúc phải lên trình giấy công lệnh có đóng dấu “hỏa tốc” mới được ưu tiên đi trước. Tầm hơn tám giờ xe đã đến cổng tiểu đoàn. Người chiến sĩ gác nhìn lướt qua biển số chiếc xe vội nâng ba- ri- e lên và đứng nghiêm chào, chiếc xe chạy thẳng vào sân.

   Cho đến hôm nay ở tiểu đoàn 198 mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất. Toàn tiểu đoàn đã bước vào đợt huấn luyện bổ sung được hai hôm. Tối nay đại đội 3 tập chiến thuật, đại đội 6 đi phục vụ, còn đại đội 9 thì tập lái. Cả khu doanh trại vắng teo, chỉ có chỗ tiểu đoàn bộ còn lao xao tiếng người. Trên nhà chỉ huy tiểu đoàn cũng chỉ có mỗi chính trị viên Tuấn ở nhà. Đang lúi húi viết bên ngọn đèn dầu khói mù Tuấn chợt giật mình vì nhác thấy một chiếc com- măng- ca đang lao vào sân. Anh bước vội ra thì chiếc xe đã đỗ xịch ngay trước cửa. Cánh cửa xe bật mở, ba người từ trên xe bước xuống. Đêm cuối tháng không trăng nhưng dưới ánh sao mờ mờ nhìn cái dáng người đầm đậm và cái cách đi hơi chúi về phía trước Tuấn vẫn nhận ra đó là quyền tư lệnh Đào. Anh chạy vội xuống đón thì ông Đào cũng đã xăm xăm bước tới bậc thềm, Tuấn vội đứng nghiêm:
- Chào tư lệnh! Thủ trưởng xuống mà không báo trước để chúng tôi đón?.
Đưa tay ra bắt tay Tuấn ông Đào vẫn lạnh lùng:
- Không phải đón rước gì cả! Anh em đi đâu mà vắng thế?.
- Báo cáo tư lệnh! Toàn tiểu đoàn đã đi huấn luyện cả- Tuấn vội trả lời.   
- Kế hoạch huấn luyện của các anh hôm nay thế nào?
- Báo cáo tư lệnh! Hôm nay có 2 đại đội đi huấn luyện chiến thuật, một đại đội đi lái ạ!
- Thế chính trị viên không đi tham gia với anh em à?- Ông Đào dồn.
Hơi ngần ngại trước câu hỏi này của tư lệnh Tuấn vội thanh minh:
- Báo cáo tư lệnh! Tôi đang phải soạn thảo nghị quyết chuyên đề của đảng ủy tiểu đoàn về đợt hành quân chiến đấu sắp tới ạ.
Ông Đào ôn tồn hơn:
- Thôi được rồi! Bây giờ tôi sẽ ra xem anh em huấn luyện thế nào. Nếu đồng chí bận thì cứ ở nhà, cho tôi một người dẫn đường là được.
Tuấn vội vàng đáp:
- Không ạ! Tôi sẽ đi với thủ trưởng. Nhưng mời tư lệnh vào nhà xơi nước đã.
Ông Đào xua tay:
- Không phải nước nôi gì cả. Bây giờ đưa chúng tôi ra bãi lái trước.
Tuấn vội chạy vào nhà lấy chiếc đèn pin rồi nhanh chóng leo lên xe ngồi cạnh trợ lý Phùng. Anh bảo lái xe:
- Quay ra phía đường 21.
Chiếc xe ngược ra cổng và phải mất gần hai mươi phút mới đến được khu vực bãi lái. Rời đường 21 vào trong chừng hai trăm mét là tuyến xuất phát. Dưới ánh đèn gầm xe chạy gần đến nơi mới nhận ra ba chiếc xe tăng đứng sắp thành một hàng ngang. Tư lệnh Đào bảo lái xe dừng và mở cửa bước xuống. Mấy thày trò vừa xuống xe đã thấy tiếng tiểu đoàn phó Thiên:
- Tất cả chú ý! 
Lò mò chạy về phía chiếc xe con, gần đến nơi thì Thiên nhận ra quyền tư lệnh Đào, anh lập tức đứng nghiêm:
- Báo cáo tư lệnh! Đại đội 9 tiểu đoàn 198 đang huấn luyện khoa mục “lái đồi núi ban đêm”. Quân số 40 đồng chí, hiện đang tổ chức rút kinh nghiệm sau đợt lái thứ nhất. Hết!.
Nhìn lướt qua thấy bộ đội trong đêm vẫn ngồi ngay hàng, thẳng lối và im phăng phắc quyền tư lệnh Đào có vẻ hài lòng, ông ôn tồn:
- Được! Đồng chí cho tiến hành theo kế hoạch!
- Rõ!- Thiên hô to rồi quy người đi về phía trước hàng quân, anh hắng giọng rồi nói tiếp- Thưa các đồng chí! Tôi xin trân trọng giới thiệu đồng chí tư lệnh đến dự giờ huấn luyện với đại đội chúng ta hôm nay. Đề nghị các đồng chí nhiệt liệt hoan nghênh.
Một tràng vỗ tay nổi lên rào rào. Chẳng biết ai bảo từ lúc nào đã mà thấy Hòa và Thắng vác hai chiếc ghế băng đóng bằng gỗ hòm đạn ra mời các thủ trưởng ngồi. Đợi mọi người trật tự trở lại tiểu đoàn phó Thiên mới lên tiếng:
-  Chúng ta tiếp tục nhé! Vừa rồi tôi đã để các đồng chí trưởng xe và các thành viên trong xe nhận xét về lái xe của mình. Qua theo dõi của mình nhìn chung tôi thống nhất với các đồng chí. Bây giờ tôi kết luận thế này: đợt lái vừa qua nhìn chung các đồng chí lái xe đã hoàn thành nhiệm vụ, đưa được xe về tới đích an toàn, không để xảy ra sự cố gì đáng tiếc, 100% các đồng chí chấp hành nghiêm quy định sử dụng ánh sáng. Tuy nhiên chúng ta còn tồn tại một số nhược điểm sau: Một là sử dụng số chưa thật linh hoạt và phù hợp, vì vậy đã có hai trường hợp để chết máy, trôi xe khi lên dốc. Nếu tình huống này xảy ra trên đường Trường Sơn nhiều dốc cao vực thẳm thì hậu quả sẽ rất tai hại nên đề nghị các đồng chí phải rút kinh nghiệm thật nghiêm khắc. Hai là về căn đường một số đồng chí còn yếu, đi đường thẳng thì không sao nhưng khi chuyển hướng vào cua còn chưa đúng thời cơ. Cái này tôi đã nhắc nhiều rồi, xe của chúng ta là xe lội nước, mũi xe cao nên tầm quan sát phía trước bị hạn chế. Vì vậy các đồng chí phải căn cứ tốc độ xe và góc độ chuyển hướng để lựa chọn thời cơ kéo cần lái cho thích hợp. Nghe nói trên đường Trường Sơn có rất nhiều cua tay áo, nếu chúng ta không luyện tập kỹ kỹ thuật này sẽ rất nguy hiểm. Nhược điểm thứ ba là sử dụng chân dầu chưa êm, lúc thì rồ lên, lúc lại lịm đi rất có hại cho động cơ. Tôi nhận xét thế các đồng chí có ý kiến gì không?.
- Nhất trí!- Cả hàng quân đồng thanh hô.
Bấm chiếc đèn pin đã che bớt ánh sáng vào cuốn sổ tay tiểu đoàn phó Thiên nói tiếp:
- Nếu các đồng chí không có ý kiến gì ta sẽ bắt đầu đợt lái thứ hai. Trong đợt lái này chúng ta sẽ sử dụng kính hồng ngoại để lái. Như các đồng chí đã biết khi sử dụng kính hồng ngoại chúng ta sẽ gặp một số khó khăn vì ánh sáng không thật, rất khó phân biệt các vật thể. Tuy nhiên có một thuận lợi là sau một số buổi lái đường lái của chúng ta đã hình thành hai vệt xích rất dễ nhận ra, các đồng chí cần phải bám vào đó để căn đường. Trường hợp lái xe không nhìn thấy đường phải kiên quyết dừng lại, trưởng xe phải xuống chỉ huy cho đến bao giờ qua hết chỗ khó đi mới được lên xe. Các đồng chí đã rõ cả chưa?
- Rõ!- Hàng quân lại đồng thanh trả lời.
- Tôi phân công đợt lái này như sau: kíp xe 567 lên xe số 1, kíp xe 568 lên xe số 2, kíp xe 569 lên xe số 3. Bộ phận còn lại ngồi tập ghế lái, ôn luyện động tác sử dụng kính hồng ngoại và tiếp tục trao đổi kinh nghiệm. Các xe về xe chuẩn bị. Bắt đầu!
Hàng quân rùng rùng đứng dạy chạy về vị trí đã được phân công. Tiểu đoàn phó Thiên và đại đội phó đại đội 9 Vĩnh cùng bước lại chỗ quyền tư lệnh Đào. Chờ hai người gần đến nơi ông Đào hỏi:
- Đường lái của các cậu mấy ki- lô- mét?.
- Báo cáo tư lệnh! Một vòng lái của chúng tôi là hơn 5 ki- lô- mét.
- Anh em lái trung bình mất bao nhiêu lâu?- Ông Đào hỏi tiếp.
- Báo cáo tư lệnh! Đợt lái vừa rồi bình quân hết 30 phút. Tuy nhiên đợt này có thể lâu hơn vì anh em dùng kính hồng ngoại chưa quen- Đại đội phó Vĩnh trả lời.
- Sao chỉ tập lái cho lái xe mà các cậu đưa cả đại đội ra đây làm gì?
- Báo cáo! Chúng tôi muốn kết hợp luyện tập động tác chỉ huy xe và sử dụng điện đài cho trưởng xe, còn pháo thủ cũng cho anh em tập sử dụng 12 ly 7. Ngoài ra, khi gặp sự cố trước hết kíp xe phải cùng nhau tự xử lý đã rồi mới yêu cầu chi viện. Làm như vậy cho thực sự thực tế ạ!
Đặt cái cặp xuống ghế ông Đào đứng dạy:
- Tốt lắm! Bây giờ tôi sẽ đi với anh em một vòng.
Hơi hoảng hốt vì quyết định của tư lệnh tiểu đoàn phó Thiên đề nghị:
- Báo cáo tư lệnh! Đường thì khó đi mà anh em lại mới tập sử dụng kính hồng ngoại nên đề nghị tư lệnh để lần khác ạ!
Tư lệnh Đào điềm nhiên:
- Anh sợ lái xe của anh hất tôi xuống à? Nếu tôi bị lái xe của mình hất xuống thì tôi cũng xin từ luôn cái chức tư lệnh binh chủng này đấy.
Chính trị viên Tuấn tìm cách hoãn binh:
- Tư lệnh còn phải sang chỗ tập chiến thuật nữa cơ mà.
- Anh sợ muộn thì anh về trước đi!- Ông Đào vẫn giữ giọng nói thản nhiên nhưng cả mấy anh em đều im thin thít- Thôi! Không phải lo lắng gì! Tôi cũng là lính xe tăng kia mà!
Dứt lời ông xăm xăm bước về phía cái xe số 1, trưởng ban Phúc và trợ lý Phùng chia nhau đi xe số 2 và số 3. Thiên nháy Vĩnh:
- Ông lên xe số 1 với tư lệnh đi! Nhớ nhắc cậu Cân lái cho cẩn thận đấy!

   Đang lúi húi kiểm tra bộ phận hành động Nhã chợt giật mình vì thấy loáng ánh đèn pin ngay bên cạnh. Nhận ra quyền tư lệnh anh vội dừng tay và đứng thẳng dậy:
- Chào thủ trưởng ạ!
Nhận ra người trung đội phó hiền lành mới gặp mình hôm nào tư lệnh Đào cười hiền hậu:
- Nhã phải không? Tớ đi với các cậu một vòng nhé!
Thấy tư lệnh đi với xe mình Nhã hơi hoảng, nhỡ có chuyện gì thì gay go to chứ chẳng chơi. May có Hòa đen lém lỉnh đỡ đòn:
- Thủ trưởng việc gì phải lên xe ạ! Cứ đứng ở đây là thủ trưởng cũng biết bọn em chạy ngon như thế nào rồi.
Lập tức cậu ta bị cụt hứng:
- Thôi, đừng lém nữa! Kiểm tra xong thì đi đi nào!
Dứt lời ông bám vào tay vịn, đặt một chân lên băng xích và nhún mình trèo lên xe nhẹ nhàng như một thanh niên, Vĩnh và kíp xe vội trèo lên theo. Từ trong buồng lái nghe loáng thoáng Cân đã biết tư lệnh sẽ lên xe mình, cậu tự dặn mình không được run mà phải thật bình tĩnh để lái sao cho đúng yếu lĩnh. Thấy tư lệnh trèo lên xe Cân vội thò đầu ra chào. Dưới ánh sáng ngọn đèn “cấp bị” hất lên ông Đào nhận ra người chiến sĩ này chính là tác giả bài thơ Tết năm ngoái, ông ôn tồn:
- Cứ bình tĩnh mà lái nhé!
- Vâng ạ!- Cân trả lời giọng run run.
Đứng sau tháp pháo Nhã chỉ cái ghế trưởng xe:
- Mời thủ trưởng vào ghế trưởng xe!
Ông Đào phẩy tay:
- Cậu vào đấy còn chỉ huy xe chứ, tớ đứng bên ghế pháo thủ cũng được.
Chống tay vào thành cửa ông đu mình vào ghế pháo thủ, đứng vững vàng trên ghế ông nắm lấy tay tầm, tay hướng khẩu cao xạ 12 ly 7 quay thử. Quả thật đây là một đề xuất rất táo bạo của anh em. Trong điều kiện địch có không quân mạnh mà khả năng phòng không của ta còn hạn chế thì khẩu súng này cũng sẽ được việc đây. Tuy thế từ hôm cho hàn giá súng ông cũng chưa lần nào xuống sử dụng thử được. Quay thử mấy vòng tay tầm và rê qua lại về hướng ông thấy kể ra cũng tạm được, tất nhiên không thuận lợi như những xe có thiết kế nguyên thủy nhưng như thế này cũng tốt chán. Quay xuống buồng chiến đấu ông hỏi:
- Đồng chí pháo thủ đâu?. Đã bắn 12 ly 7 lần nào chưa?.
Hòa đen vội ngóc đầu lên trả lời:
- Báo cáo thủ trưởng! Bọn em mới được tập nguội thôi, tuần sau mới bắn đạn thật ạ!
- Đồng chí thấy sử dụng có thuận lợi không?
- Báo cáo thủ trưởng! Nhìn chung không có vấn đề gì, chỉ có một vài góc bắn là hơi bị vướng thôi ạ!
Đại đội phó Vĩnh đã len sát lên sau lưng Cân, anh nhẹ nhàng:
- Cứ bình tĩnh, xử trí theo đúng yếu lĩnh, chỗ nào không nhìn rõ đường thì dừng lại Cân nhé!
Từ bên dưới có tiếng Thiên hỏi vọng lên:
- Xe 01 chuẩn bị xong chưa?
Nhã quay sang hỏi tư lệnh:
- Xin phép tư lệnh cho xe đi được chưa ạ?
- Được rồi! Cho xe đi đi!
Nhã nhoài hẳn người ra khỏi cửa trả lời:
- Báo cáo! Xe 01 chuẩn bị xong!
Thiên bấm đèn pin chiếu thẳng về phía đầu xe, đợi một lát anh quay tròn mấy vòng. Trong buồng lái Cân nín thở ấn còi rồi ấn nút khởi động, tiếng động cơ gầm lên. Giữ cho chân dầu ổn định Cân bật công tác đèn pha và kính hồng ngoại, một tay đưa lên tắt đèn cấp bị rồi ghé mắt vào ống kính: một màu xanh nhờn nhợt hiện ra. Cân đưa tay vặn nhẹ núm điều chỉnh, mọi vật hiện ra rõ dần nhưng cái gì cũng nhờn nhợt một màu. Trong tai nghe đã nghe tiếng Nhã:
- Cân chuẩn bị xong chưa?.
Nhấn nút báo gọi Cân trả lời:
- Báo cáo! Chuẩn bị xong!
- Xuất phát!- Tiếng Nhã đanh gọn và dứt khoát.
Cân vào số rồi thả ly hợp, chiếc xe từ từ lăn xích và lao vào bóng đêm mịt mùng. Trên ghế trưởng xe Nhã nhô hẳn người lên để quan sát nhưng cũng chỉ nhìn thấy lờ mờ vài mét phía trước. Hơi lo lắng Nhã hỏi Cân:
- Có nhìn rõ đường không?
Tiếng Cân trả lời ngập ngừng:
- Nhìn được nhưng... nó cứ không thật thế nào ấy.
- Vậy thì cứ chạy từ từ thôi nhé!
Có lẽ đã quen dần với thứ ánh sáng nhờn nhợt trong ống kính Cân đã chạy nhanh hơn, xe cũng xóc mạnh hơn. Tay bám chắc cửa xe tư lệnh Đào đứng thẳng người mặc cho những cành lá hai bên đường quét vào mặt mũi, mặc cho cơ thể hết bị lắc sang trái lại nghiêng sang phải ông say sưa hít mùi khói xả hăng hắc. Trong lòng ông đang dấy lên cái cảm giác lâng lâng, sung sướng, tự hào của hơn mười năm trước khi lần đầu tiên được tự tay mình điều khiển chiếc xe tăng trên đất bạn. Đã lâu rồi do công việc ông không được lên xe để hưởng cái cảm giác ấy nên hôm nay ông thấy mình như trẻ ra hàng chục tuổi.
Xe bắt đầu lên dốc thứ nhất, mặc dù không nhìn rõ nhưng căn cứ vào kinh nghiệm ông ước đoán độ dốc chừng hơn hai mươi độ. Lái xe Cân đã về số hai và tăng chân dầu, tiếng máy nổ đằm xuống, khói xả tuôn ra mù mịt. Lại một con dốc tiếp theo, Cân vẫn để số hai lao lên nhưng đến lưng chừng dốc thì máy nổ gằn lên rồi lịm xuống và chết hẳn, chiếc xe dừng chênh vênh trên sườn dốc đến ba mươi độ. Hơi hoảng hốt Nhã hỏi gấp gáp:
- Sao thế Cân?.
Cân vừa đưa tay ra số vừa trả lời:
- Dốc cao mà mình chạy chậm không đủ đà nên chết máy. Không sao đâu, tớ về số một là qua được thôi.
 Tư lệnh Đào nhắc Nhã:
- Cứ kệ cho cậu ấy xử lý!
Quả nhiên Cân đã nổ máy lại và tiếp tục cho xe chạy. Chắc là do máy nóng và độ dốc cao nên khí xả không chỉ có khói mà còn có lúc phụt cả lửa ra. Ông Đào vẫn nhô cao người lên trên cửa tháp pháo và tự nhủ “mấy tay này tìm được con đường tập lái tương đối phức tạp đây, tuy nhiên so với đường Trường Sơn thì chưa thấm vào đâu về mức độ nguy hiểm. Riêng cái ống xả phải có biện pháp chứ để thế này thì dễ lộ lắm”.
Phải vượt qua đến năm con dốc xe mới về đến tuyến xuất phát. Tư lệnh Đào bấm đèn pin xem đồng hồ: mất ngót 40 phút. Cả Thiên, Vĩnh và Nhã đều thở phào nhẹ nhõm. Đợi cho Cân dừng xe tắt máy xong tư lệnh Đào bước ra khỏi cửa tháp pháo, ông vòng ra phía đầu xe bắt tay Cân và nói:
- Lần đầu sử dụng kính hồng ngoại như vậy là tốt rồi. Nhưng cậu cần chú ý: trước khi lên dốc phải phán đoán độ dốc, tránh tình trạng để xe chết máy giữa dốc, may là nó không tụt lùi, nổ ngược đấy.
Cân đưa cả hai tay nắm chặt bàn tay của tư lệnh giọng run run:
- Em nhớ rồi ạ!
- Dạo này còn hay làm thơ không?- Đột nhiên quyền tư lệnh Đào thấy cởi mở hơn.
- Dạ, thỉnh thoảng em vẫn làm ạ!
- Tốt lắm! Thôi, cảm ơn nhé!- Ông Đào nói rồi nhảy xuống xe như một thanh niên.
Dưới xe chính trị viên Tuấn và tiểu đoàn phó Thiên đã đứng sẵn ở đó, chờ tư lệnh Đào xuống hẳn xe Tuấn mới hỏi:
- Thủ trưởng thấy anh em lái thế nào ạ?
Xoa hai bàn tay dấp dính dầu mỡ vào nhau ông Đào tỏ vẻ phấn khởi:
- Nếu lái xe nào cũng lái được như cậu này thì tốt đấy!
Tiểu đoàn phó Thiên vui mừng trả lời:
- Báo cáo thủ trưởng! Trình độ của số lái xe cũ cũng sàn sàn như thế này, chỉ còn số dự bị mới bổ sung về thì cần phải rèn luyện thêm.
Tư lệnh Đào chợt hạ giọng:
- Này, các cậu phải nghiên cứu thêm về cái cửa xả ấy. Lúc lên dốc cao nó phụt cả lửa ra, khí xả thì nóng rừng rực. Để như vậy dễ lộ với các phương tiện trinh sát điện tử lắm.
- Vâng ạ! Chúng tôi sẽ nghiên cứu ngay.
Đợi cho hai xe kia về đến nơi, trưởng ban Phúc và Phùng vừa nhảy xuống quyền tư lệnh Đào đã bảo:
- Anh em cứ tiếp tục lái đi nhé! Còn chúng tôi sang chỗ tập chiến thuật. Cậu Tuấn đưa chúng tôi về vị trí tập kết chiến đấu của đại đội 3!
- Vâng ạ!- Tuấn đáp khẽ rồi bước lại phía chiếc xe con.
Bốn thày trò lên xe. Chiếc xe lao vút đi trong màn đêm đen sẫm.

   Đường vào vị trí tập kết của xe tăng quá khó nên chiếc xe con phải dừng lại cách đó chừng 200 mét. Bốn thày trò căng mắt bước thập thõm trên con đường mòn đầy những mô đất, gốc cây nhằm hướng khu rừng tối sẫm phía trước. Càng đi xa vị trí đỗ xe trời càng tối vì những đám cây lúp xúp đã che mất chút ánh sáng sao ít ỏi của đêm cuối tháng. Sợ quyền tư lệnh vấp ngã Tuấn bật đèn pin soi đường, chợt có tiếng quát nhỏ nhưng đanh:
- Cậu nào bật đèn pin sáng thế kia? Muốn chết hả?.
Chính trị viên Tuấn vội lên tiếng:
- Tôi Tuấn đây! Tư lệnh xuống kiểm tra đơn vị!
Một bóng đen sừng sững hiện ra:
- Chào các thủ trưởng! Xin lỗi thủ trưởng, em không biết thủ trưởng đến!
Quyền tư lệnh Đào ôn tồn:
- Không sao! Đồng chí làm thế là đúng! Khu vực trú quân của đơn vị ở chỗ nào? Anh em đang làm gì?.
Bóng đen trả lời rành rọt:
- Báo cáo thủ trưởng! Khu vực trú quân của đại đội ở cách đây khoảng gần 100 mét, còn đây là vọng cảnh giới ạ! Hiện nay các xe đang đào công sự, còn đại đội trưởng vừa đi nhận nhiệm vụ về.
- Được! Bây giờ đồng chí dẫn tôi đến chỗ đồng chí đại đội trưởng!
- Rõ!- Bóng đen quay đầu lại phía sau, đến lúc này mọi người mới phát hiện ra một bóng đen nữa- Cậu tiếp tục ở đây cảnh giới nhé, tớ dẫn các thủ trưởng vào rồi sẽ ra ngay. Các thủ trưởng đi lối này ạ!
Tranh thủ lúc dừng lại chính trị viên Tuấn đã lấy khăn mùi xoa che bớt ánh sáng của đèn pin nên cũng tạm đủ soi đường cho bốn người đi, còn bóng đen phía trước có vẻ đã quen thuộc nơi này lắm, chẳng đèn đóm gì mà “hắn” cứ xăm xăm bước. Đi thêm một quãng nữa đã nhìn thấy thấp thoáng những ánh đèn pin bọc vải thỉnh thoáng lóe lên rồi tắt phụt, đó đây tiếng cuốc bổ xuống đất phùm phụp, tiếng xẻng hắt đất rào rào và những tiếng thì thào nho nhỏ.
Căn hầm của chỉ huy đại đội được một tiểu đội công binh tăng cường nên đã tạm xong. Đó là một chiếc hầm thùng bề ngang độ 3 mét, chiều dài chừng 5 mét, sâu gần 1 mét. Bên trên được che bằng tấm bạt xe tăng, hai đầu hồi cũng được bịt kín bằng bạt chỉ chừa một lối vào, bên cạnh là chiếc xe tăng và hầm xe đang đào dở. Bóng đen dẫn đường dừng lại chỉ vào cái bạt tùm hum:
- Báo cáo các thủ trưởng! Hầm đại đội trưởng đây ạ!
Tư lệnh Đào khoát tay:
- Được! Đồng chí về làm nhiệm vụ đi!
- Chào thủ trưởng ạ!- Người chiến sĩ chào và quay lưng bước vội.
Vén tấm bạt che cửa hầm ông Đào nhìn thấy đại đội trưởng Phan Văn Hải đang chăm chú soi cái đèn bão vào tấm bản đồ trên tấm nắp hòm đạn đặt trên 4 cái cọc thành một cái bàn. Thấy động Hải ngẩng khuôn mặt đen sì lởm chởm râu lên, khi nhận ra tư lệnh anh đặt vội cái đèn bão xuống và đứng nghiêm:
- Chào thủ trưởng!
Tư lệnh Đào bước hẳn vào trong hầm, ông đưa tay bắt tay người đại đội trưởng:
- Chào đồng chí! Đang làm gì đấy?.
- Báo cáo thủ trưởng! Tôi vừa đi nhận nhiệm vụ về, đang phác thảo quyết tâm chiến đấu để ngày mai tổ chức đi trinh sát thực địa ạ!
Bước hẳn vào giữa căn hầm tư lệnh Đào cúi xuống nhìn vào tấm bản đồ, một lát sau ông ngẩng lên hỏi:
- Đồng chí tiểu đoàn trưởng có đây không?
Không biết có ai báo không mà đúng lúc ấy tiểu đoàn trưởng Tân xuất hiện trước cửa hầm, anh cất giọng khản đặc:
- Chào tư lệnh! Chào các anh!
Ông Đào quay người chăm chú nhìn Tân như nhìn một người lạ, quả thật mới có gần tháng nhận chức tiểu đoàn trưởng 198 mà con người bệ vệ Tân Râu hình như thanh mảnh hơn nhiều nên trông hơi lạ mắt:
- Chào đồng chí tiểu đoàn trưởng! Trông cậu dạo này đẹp ra đấy nhỉ? Nhưng giá như chịu khó cạo râu đi một tý chắc sẽ đẹp hơn.
Biết thủ trưởng “tỷ” cái tội tác phong chưa nghiêm Tân Râu thanh mình:
- Báo cáo tư lệnh! Mấy hôm nay bận quá, mà râu tôi chỉ hai ngày không cạo là nó đã đâm lên như rễ có tranh gặp mưa rồi.
- Thôi được rồi! Tình hình huấn luyện bổ sung của tiểu đoàn thế nào?
- Báo cáo tư lệnh! Do điều kiện thời gian có hạn chúng tôi sẽ chỉ tập trung vào một số khoa mục trọng tâm mà thôi. Cụ thể: về kỹ thuật chỉ tập lái đồi núi và lái bơi nước ban đêm. Về pháo súng thì bắn một bài bắn pháo và tập bắn 12 ly 7. Về chiến thuật tập trung huấn luyện kỹ khoa mục tiến công địch phòng ngự vững chắc trên điểm cao. Ngoài ra còn huấn luyện một số nội dung bổ trợ như ngụy trang, nghi binh, đào bếp Hoàng Cầm v.v... Bản kế hoạch này chúng tôi đã gửi lên trung đoàn và một bản lên phòng tham mưu Bộ tư lệnh rồi ạ!
Quay mặt ra phía sau tư lệnh Đào hơi gắt:
- Anh Phúc đã nhận được chưa? Sao không báo cáo tôi?.
Trưởng ban tác huấn Phúc vội trả lời:
- Chúng tôi cũng vừa mới nhận được trưa nay, hiện tham mưu trưởng đang xem ạ!
Giọng quyền tư lệnh Đào trở nên ôn tồn hơn:
- Thôi được rồi! Thế tình hình thực hiện thế nào? Có khó khăn gì không?
Tiểu đoàn trưởng Tân ngẫm nghĩ một chút rồi mới trả lời:
- Báo cáo tư lệnh! Vì mất hai ngày chuẩn bị thao trường và bia bảng nên đến hôm nay chúng tôi mới bước vào huấn luyện được ba ngày. Theo tôi sẽ thực hiện được kế hoạch thôi ạ! Còn khó khăn thì nhiều nhưng anh em chúng tôi cũng đã bàn cách khắc phục được.
- Cụ thể thế nào?- Giọng tư lệnh Đào lại hơi gắt.
- Dạ! Cái khó nhất trong huấn luyện chiến thuật là không có bộ binh cùng tập thì chúng tôi giải quyết bằng cách cứ một đại đội tập sẽ sử dụng một đại đội phục vụ làm quân xanh và đóng giả bộ binh. Còn bia bảng các loại thì chúng tôi vào dân xin tre, xin tranh về làm cũng đã đủ rồi. Tuy nhiên có cái khó không thể khắc phục được là trang bị chiến đấu. Hiện tại anh em chưa được cấp phát tăng, võng nên đi tập thế này toàn phải chặt lá cây rải xuống đất để ngủ. May mà trời không mưa nhưng nếu kéo dài cũng ảnh hưởng đến sức khỏe. Ngoài ra cuốc xẻng theo xe cũng thiếu nên không đủ dụng cụ cho bộ đội làm, tốc độ đào công sự vì thế rất chậm.
Quay hẳn ra đằng sau tư lệnh Đào nghiêm giọng:
- Anh Phúc nhớ lấy nhé và về kiểm tra bên hậu cần xem sao? Đằng nào anh em người ta cũng sẽ đi chiến đấu đợt này thì cấp phát luôn đi chứ để lại làm gì!- Quay lại phía tiểu đoàn trưởng Tân giọng ông mềm lại- Anh nói rõ cho tôi biết ý định huấn luyện đề mục này đi xem nào.
Tân Râu trải rọng tấm bản đồ và soi đèn pin vào, anh nói:
- Mời tư lệnh và các anh lại gần một chút! Tên đề mục này là “đại đội xe tăng phối thuộc cho trung đoàn bộ binh tiến công địch phòng ngự trong công sự trên địa hình rừng núi”. Vì vậy chúng tôi chọn điểm cao 133 làm mục tiêu tiến công, đây là điểm cao có ý nghĩa khống chế cả khu vực này, độ dốc trung bình khoảng 25 độ. Lực lượng “địch” bố trí ở đây gồm có 1 đại đội bộ binh và sở chỉ huy tiểu đoàn. Trung đoàn bộ binh sẽ tiến công theo hai hướng, hướng chủ yếu là hướng Đông, còn hướng thứ yếu là hướng Bắc. Trên cương vị trung đoàn trưởng tôi đã giao nhiệm vụ cho đồng chí đại đội trưởng rồi và hẹn chiều mai sẽ thông qua kế hoạch chiến đấu của đại đội. Đến nửa đêm về sáng ngày kia sẽ nổ súng tiến công. Từ giờ đến lúc đó đại đội sẽ làm kế hoạch chiến đấu, đi trinh sát thực địa, giao nhiệm vụ, tổ chức hiệp đồng và các công tác chuẩn bị khác. Hiện tại, bộ đội đang làm công sự xe, còn đại đội trưởng chắc đang làm kế hoạch chiến đấu. Báo cáo hết!
Tư lệnh Đào gật gù ra dáng hài lòng:
- Tốt lắm! Tôi vừa qua chỗ tập lái thấy anh em lái xe cũng được. Bây giờ các anh cứ tiếp tục thực hiện theo kế hoạch, chúng tôi sẽ về. Đúng 12 giờ đêm ngày kia chúng tôi sẽ có mặt ở đây để xem các anh đánh đấm thế nào.
Chính trị viên Tuấn nhanh nhảu:
- Muộn lắm rồi, xin mời tư lệnh về tiểu đoàn tôi nghỉ ạ!
Tư lệnh Đào nở nụ cười hiếm hoi:
- Cảm ơn các anh! Thời chiến lấy đêm làm ngày mà. Thôi, ta về các cậu!
Ông đưa tay bắt tay Tân, Tuấn và Hải rồi quay người bước ra khỏi hầm. Lúc này đã hơn 12 giờ đêm.

   Công tác chuẩn bị cho đơn vị xe tăng đầu tiên vào chiến trường tham gia chiến đấu đã được khởi động và vận hành được tròn một tháng. Hôm nay thường vụ đảng ủy binh chủng họp để kiểm điểm tình hình và ra nghị quyết chuyên đề về tổ chức hành quân chiến đấu cho tiểu đoàn 198. Sau khi đánh giá những ưu khuyết điểm của tình hình triển khai công tác chuẩn bị bí thư Ngọc kết luận:
- Mặc dù còn một số khuyết nhược điểm như: công tác cấp phát vật chất, quân trang chiến đấu hơi muộn, việc theo dõi giúp đỡ đơn vị của cơ quan chưa thường xuyên v.v... nhưng có thể nói công tác chuẩn bị cho tiểu đoàn 198 đi chiến đấu đã được tiến hành tương đối tốt. Đặc biệt công tác giáo dục chính trị xây dựng quyết tâm, công tác sửa chữa nâng cấp trang bị và công tác huấn luyện bổ sung là ba điểm sáng rất đáng biểu dương. Về mặt tư tưởng 100% cán bộ, chiến sĩ có quyết tâm cao, nhiều đồng chí đã lấy máu của mình để viết quyết tâm thư xin được đi chiến đấu. Tôi cho rằng đây là một điểm mạnh mà chúng ta cần tiếp tục duy trì và khơi dậy, nó sẽ cho cán bộ, chiến sĩ chúng ta đủ sức mạnh để khắc phục mọi khó khăn trong quá trình hành quân cũng như chiến đấu sắp tới. Về mặt kỹ thuật chúng ta cũng đã thực hiện bằng tất cả khả năng, 100% trang bị đủ tiêu chuẩn kỹ thuật sẵn sàng lên đường. Còn về huấn luyện bổ sung anh em đã đi vào đúng trọng tâm, trọng điểm, qua kiểm tra thấy rằng chất lượng rất tốt, bộ đội có nhiều tiến bộ. Trong thời gian sắp tới tôi đề nghị chúng ta tiếp tục lãnh đạo cơ quan, đơn vị thực hiện đúng tiến độ mà kế hoạch đã đề ra. Tuy nhiên, có một vấn đề cần xin ý kiến thường vụ như sau: trung đoàn H03 có đề nghị cho những anh em đi chiến đấu đợt này được nghỉ phép ít ngày. Đây là một nguyện vọng rất chính đáng, đề nghị các đồng chí cho ý kiến!
Hội nghị lặng đi một lát rồi chủ nhiệm chính trị Thu giơ tay:
- Tôi có ý kiến! Tôi hoàn toàn đồng ý với đồng chí bí thư: đây là một nguyện vọng rất chính đáng của anh em. Sắp vào chiến trường, bao giờ ra chưa rõ, mà vào đó thì chắc chắn là gian khổ, ác liệt và cũng không loại trừ sẽ có hy sinh. Vì vậy tôi đề nghị nên giải quyết cho anh em nghỉ phép. Hết!
Chính ủy Ngọc nhìn sang quyền tư lệnh Đào và tham mưu trưởng Dương, quyền tư lệnh Đào vẫn giữ vẻ nghiêm nghị như mọi ngày, còn tham mưu trưởng Dương đang cắm cúi ghi chép gì đó trên cuốn sổ mở rộng trước mặt. Buộc lòng ông phải hỏi:   
- Xin ý kiến anh Đào, anh Dương?.
Không trả lời ngay câu hỏi của chính ủy Ngọc, quyền tư lệnh Đào quay sang hỏi tham mưu trưởng Dương:
- Theo kế hoạch công tác ta có đủ thời gian cho anh em đi phép không, anh Dương?
Dừng tay ghi chép tham mưu trưởng Dương ngẩng lên trả lời:
- Báo cáo các anh! Chúng ta vẫn còn hơn một tháng làm công tác chuẩn bị nữa nên theo tôi: nếu bố trí cho anh em nghỉ khoảng một tuần thì không ảnh hưởng gì đến kế hoạch.
- Thế ý anh thế nào?- Chính ủy Ngọc hỏi luôn.
Hơi ngập ngừng một chút ông Dương mới lên tiếng:
- Tôi cũng đồng ý nhưng chỉ hơi lo: nếu có trường hợp nào chậm phép hoặc về rồi không lên sẽ làm đảo lộn kế hoạch của ta thôi.
Chủ nhiệm chính trị Thu nôn nóng:
- Tôi cho rằng với trình độ giác ngộ chính trị và quyết tâm chiến đấu cao như của cán bộ, chiến sĩ chúng ta hiện nay nói chung và tiểu đoàn 198 nói riêng ta không có gì phải lo lắng về vấn đề đó. Sang thâm nhập đơn vị, trò chuyện với anh em nhiều lần tôi tin chắc như vậy.
   Vẫn giữ vẻ mặt điềm nhiên tư lệnh Đào chậm rãi:
- Tôi đồng ý cho anh em nghỉ phép một tuần, sau khi đã cơ bản hoàn thành kế hoạch huấn luyện bổ sung. Tuy nhiên, để đảm bảo sẵn sàng chiến đấu cũng như để công tác chuẩn bị không gián đoạn tôi đề nghị: đợt này chỉ giải quyết cho đại đội 3 và đại đội 9 nghỉ phép vì hai đại đội này đi chiến đấu trước. Còn đại đội 6 sẽ ở lại trông nom doanh trại, xe pháo và tiếp tục công tác chuẩn bị rồi sẽ bố trí nghỉ sau.
Nét mặt chính ủy Ngọc giãn ra, ông tươi cười:
- Như vậy các anh đều nhất trí! Sau cuộc họp này đề nghị anh Dương thông báo cho H03 để anh em người ta chủ động bố trí kế hoạch, cách thức thực hiện thì như ý anh Đào vừa nêu. Sau đây ta sẽ bàn thêm về công tác tổ chức hành quân cho tiểu đoàn 198.
Lật cuốn sổ nghị quyết dày cộp chi chít chữ ra chính ủy Ngọc nêu lên một loạt những chỉ tiêu, yêu cầu cần đạt được đối với đợt hành quân, cuối cùng ông đề xuất một số biện pháp:
- Để đạt được những mục tiêu, yêu cầu đã đề ra tôi đề nghị chúng ta phải lãnh đạo thực hiện tốt một số biện pháp sau: Một là, tiếp tục giáo dục nâng cao tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ cho mọi cán bộ, chiến sĩ. Hai là phải phát huy cao độ vai trò tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Trong mọi việc cán bộ, đảng viên phải xung phong đi trước làm gương cho quần chúng noi theo. Ba là phải rà soát lại thật chi tiết kế hoạch hành quân, trong đó đặc biệt chú trọng việc dự kiến những tình huống có thể xảy ra và cách xử trí để bộ đội đỡ bị động. Bốn là phải tích cực, chủ động hiệp đồng với các cơ quan, đơn vị liên quan để hòa thành thắng lợi nhiệm vụ. Chúng ta đều biết rằng cuộc hành quân này có liên quan đến rất nhiều cơ quan đơn vị như cục Tác chiến, đoàn 559, các đơn vị bảo đảm dọc đường v.v.... Vì vậy nếu chúng ta có hiệp đồng chặt chẽ sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Năm là phát huy tối đa tác dụng chỉ đạo, giúp đỡ đơn vị của cơ quan. Riêng về vấn đề này tôi và anh Dương sẽ tổ chức hội ý đoàn cán bộ cơ quan đi cùng tiểu đoàn để xác định trách nhiệm và cách thức làm việc sao cho đạt kết quả tốt nhất.  Và cuối cùng là hết sức chú trọng công tác bảo đảm kỹ thuật. Từ kinh nghiệm hành quân đường dài của tiểu đoàn M77 chúng ta cần tổ chức tốt hơn khâu cung cấp khí tài dự trữ theo xe cũng gửi qua đoàn 559, tránh tình trạng để hàng thất lạc không đến được với đơn vị. Trên đây là một số biện pháp chính, đề nghị các đồng chí cho biết ý kiến.
Những người nghe vẫn trầm ngâm như đang nghiền ngẫm chủ kiến của mình làm không khí cuộc họp có phần lặng đi. Mãi sau chủ nhiệm chính trị Thu mới có ý kiến:
- Tôi thấy rằng các nội dung của nghị quyết về tổ chức hành quân chiến đấu cho tiểu đoàn 198 như thế là rất đầy đủ rồi. Điều quan trọng bây giờ là tổ chức thực hiện thôi. 
 Quyền tư lệnh Đào cũng gật đầu:
- Tổ chức thực hiện vẫn là khâu quyết định.
Chính ủy Ngọc nhìn qua một lượt rồi hỏi:
- Nếu các đồng chí không có ý kiến gì nữa thì ta biểu quyết về nội dung nghị quyết. Mời các đồng chí!
Bốn cánh tay cùng giơ lên. Chính ủy Ngọc hồ hởi:
- Ta kết thúc hội nghị ở đây! Sau đây mời anh Thu ở lại tôi trao đổi một số vấn đề công tác đảng, công tác chính trị khi tôi đi vắng.
Quyền tư lệnh Đào và tham mưu trưởng Dương đứng dậy chào hai người rồi ra về. Nắng chiều đã nhạt, đã bắt đầu thấy cái mát mẻ của mùa thu.

   Suốt mấy tuần huấn luyện mải miết hôm nay tiểu đoàn mới cho nghỉ chủ nhật. Mặt trời đã lên quá đỉnh quả đồi phía đông mà cả khu doanh trại vẫn lặng như tờ. Hầu hết lính ta đang ngủ rốn bù cho những hôm thức thâu đêm suốt sáng vừa qua. Huyên náo nhất là ngoài hồ nước chỗ một vài cậu đang tranh thủ giặt bộ “áo giáp” sớm để kịp khô trong ngày mai mặc vào người cho đỡ kinh. Trong cái góc của kíp xe 567 Thắng vẫn ngủ tít thò lò, còn Nhã, Hòa, Cân đã dạy nhưng vẫn nằm thì thào nói chuyện. Hòa thúc cái chân vào sườn Thắng nhưng nó chỉ khẽ cựa quậy trở mình rồi lại thở đều đều, hắn thúc mạnh hơn:
- Dậy đi nào! Dậy mà đi giặt quần áo công tác, để bẩn thế chỗ hắc lào mới chữa được lại tái phát thành ếch- zê- ma thì chết!
- Thôi, để cho nó yên! Đang tuổi ăn, tuổi ngủ mà.
Cân thì thào vừa đủ nghe:
- Tớ nghe bọn bên “xê ba” nó bảo sắp được đi phép đấy!
Cả hai dỏng tai lên ngay, Nhã nôn nóng:
- Có thật không?. Hội ý cán bộ có thấy ai nói gì đâu?.   
Cân vẫn ra điều bí hiểm:
- Thì người ta cũng phải giữ bí mật chứ! Thằng bạn tớ nó cũng dặn đừng nói cho ai biết. Các cậu cũng thế nhé!
Hòa ngoác miệng ra cười:
- Chắc các “cụ” cũng nghe được câu ca dao rồi nên sẽ giải quyết thôi. Cứ yên tâm đi!
Nhã tò mò:
- Câu ca thế nào?.
Hòa được thể cao giọng:
- Cán bộ gì mà lạc hậu thế! Cậu không nghe anh em nó vẫn đọc thế này à- Tay vung lên chém từng nhát theo nhịp Hòa nhấn từng chữ- “Binh chủng ta là binh chủng thép, không cho về phép thành binh chủng nhôm. Cho về vài hôm, lại thành binh chủng thép”. Hay đấy chứ “nhà thơ” nhỉ?.
Cân phì cười:
- Công nhận nghe cũng được! Nhưng hơi quá, làm gì đến nỗi thép biến thành nhôm được.
- Thì thế mới là ca dao. Người ta cũng phải phóng đại lên một tý chứ!
Nhã không tham gia vào câu chuyện, cái hy vọng mong manh của anh rất có thể sẽ trở thành hiện thực nay mai. Có lẽ sẽ phải viết thư về trước để ở nhà chuẩn bị, phép tắc thời chiến chắc chẳng được dài. Mà phải viết ngay để chiều nay đi gửi. Nhổm hẳn người dạy Nhã giục:
- Nào! Dạy cả đi! Hôm nay xe ta được ra ngoài hai người. Cậu nào đi thì báo với tớ. Tớ sẽ ở nhà thôi.
Vừa nghe đến câu “được ra ngoài” Thắng đã nhổm ngay dạy:
- Em với anh Cân đi chụp ảnh đi! Anh Nhã cho bọn em mang cái mũ công tác đi nhé! Phải chụp một “pô” ảnh đội mũ xe tăng để gửi về nhà chứ.
Cân gật đầu:
- Được rồi! Nhưng có lẽ phải giặt quần áo công tác đã.
- Nhất trí!- Thắng vùng ngay dạy- Đợi em giặt xong thì đi nhé!
Hòa làu bàu:
- Chỉ mình mày muốn đi chắc?.
Nhã phải dàn hòa:
- Thôi, trưa chúng nó về thì cậu đi buổi chiều cũng được chứ sao.
Cả bọn lục tục dạy. Các xe khác cũng đã dạy cả. Căn nhà bắt đầu huyên náo như một cái chợ và chỉ im ắng trở lại khi những chàng lính trẻ kéo nhau đi rửa mặt hay giặt quần áo công tác. Hôm nay không ăn sáng mà sẽ ăn trưa sớm.
Rửa qua loa cái mặt xong Nhã về ngay nhà. Với cái ba lô xuống anh mở vội ra và moi từ đáy ba lô lên một cái túi giấy bóng, trong đó có cuốn sổ tay bọc ny- lon, một xấp thư và mấy tờ giấy trắng chuyên để viết thư. Ngoảnh nhìn thấy mấy toán lính trẻ lại đang kéo nhau vào nhà anh lẳng lặng buộc ba lô đưa lên giá và cầm cái túi giấy bóng đi ra lán xe.
Thấy lán xe không một bóng người Nhã yên tâm trèo lên xe mình. Chiều hôm qua đi tập về xe đã được bảo dưỡng sạch bóng nên Nhã ngồi bệt ngay xuống thân xe, anh để cái túi giấy bóng lên tháp pháo rồi nhẹ nhàng lấy xấp thư ra. Đó là toàn bộ những lá thư mà Hiền đã viết cho anh suốt mấy năm qua mà anh vẫn nâng niu cất giữ như báu vật. Hiền ít viết thư cho anh, thư cũng không dài, lời lẽ thì mộc mạc như bản tính chân chất của Hiền nhưng anh hiểu tình cảm Hiền dành cho anh sâu sắc đến nhường nào. Thư anh viết về cho Hiền cũng vậy, thường chỉ chưa kín hai trang giấy và cũng mộc mạc, thật thà như bản tính của anh. Ngắm nghía những dòng chữ thân thương một lát Nhã lại cẩn thận đút vào túi giấy bóng rồi mới lấy một tờ giấy trắng ra đặt lên tháp pháo rồi nắn nót viết:
“Hiền em xa thương!
Hôm nay anh chính thức thông báo cho em biết một tin rất quan trọng: trong một ngày sắp tới bọn anh sẽ lên đường đi chiến đấu. Chắc tin này sẽ làm em buồn và lo nhiều hơn phải không em? Nhưng em ơi, chúng ta đã cùng hứa với nhau không để tình riêng ảnh hưởng đến sự nghiệp chung cơ mà, anh là thanh niên nên việc ra chiến trường cũng là chuyện đương nhiên. Anh chỉ hy vọng trước khi đi chiến đấu sẽ được về phép ít ngày. Anh đã nghe anh em xì xào bàn tán là sẽ được nghỉ nhưng chỉ vài ngày thôi. Nếu đúng như vậy thì lần này chúng mình sẽ tổ chức cưới em nhé, chúng mình đã mong đọi ngày đó bao nhiêu lâu rồi còn gì. Có lẽ em cứ nói trước với bố mẹ bên ấy đi để khi anh về là sẽ tiến hành ngay may ra mới kịp.
Còn anh vẫn khỏe, dạo này bận lắm, phải học tập suốt ngày suốt đêm nhưng lúc nào cũng vui. Và nhớ em nhiều.
Thôi, hôm nay anh viết ngắn mấy dòng để thông báo như vậy để em biết và chuẩn bị, bây giờ anh phải viết thư về nhà nữa. Chúc em luôn khỏe, luôn vui và luôn nhớ về anh.
Nhã của em”.
Đọc đi đọc lại mấy lần lá thư ngắn ngủn Nhã có vẻ tạm hài lòng, anh mở túi giấy bóng cho lá thư này vào rồi lấy một tờ giấy khác ra để viết thư cho mẹ. Có lẽ sẽ phải thông báo cho mẹ biết tình hình để còn chuẩn bị, nếu mình được về sẽ tiến hành ngay. Cũng may anh đã nộp lý lịch của Hiền cho chi bộ từ hồi năm ngoái nên đợt này xin cưới chắc sẽ được giải quyết thôi. Quê anh những lề thói cũ còn nặng nề lắm nhưng chắc mọi người cũng sẽ thông cảm với hoàn cảnh của anh. Vừa mới viết được dòng đầu tiên thì Hòa xuất hiện và phá đám:
- Biết ngay mà! Lại trốn ra đây để viết thư cho Hiền em thương hả?.
Nhã cười ngượng nghịu:
- Tớ chỉ định viết mấy chữ về cho gia đình thôi!
Hòa nhăn nhở tuôn ra một tràng:
- Việc gì phải chối! Cứ tự nhiên: Hiền em yêu thương, đầu em bằng cái rương, Hiền em yêu quý đầu em bằng quả bí, hôm nay bầu trời lủng lẳng, anh nằm thẳng cẳng trên tháp pháo viết thư cho em...
Nhã bật cười:
- Cậu phải nghiêm túc dần đi chứ! Thế có định viết thư cho cô em xóm Mới không?.
Gương mặt láu lỉnh của Hòa xịu xuống, hắn thủ thỉ khác hẳn cái giọng tếu táo hàng ngày:
- Thật tình tớ khó nghĩ quá! Mình đi thế này biết đến khi nào mới được ra, mà biết đâu còn không bao giờ về được. Như thế thì khổ cho cô ấy quá. Tớ đang định cứ thế này đi luôn, bao giờ vào đến trong kia rồi thì sẽ viết một bức thư chia tay cô ấy để cô ấy đỡ mong mỏi.
Nhã im lặng, thật tình anh cũng chẳng biết khuyên bạn nên thế nào. Ngay cả bản thân anh cũng đã từng có lúc xuất hiện ý nghĩ sẽ giải phóng cho Hiền. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại thấy mình làm thế thì quá tệ, Hiền đã chờ đợi anh bao lâu rồi. Mà Hiền cũng đã cứng tuổi, chia tay cô ấy có khi lại làm cô ấy lỡ dở cả đời. Nhưng với Hòa thì khác, Thu còn trẻ mà hai người cũng chỉ vừa đến với nhau, chưa có gì thật là sâu nặng.
Cả hai ngồi im phắc đến mấy phút đồng hồ rồi Hòa buông thõng:
- Thôi, cậu viết thư đi! Tớ về đây!
Nhìn Hòa thất thểu đi về phía doanh trại Nhã thấy thương thương. Cái thằng tếu táo ấy nhưng cũng suy nghĩ sâu sắc ra phết. Ngồi một lúc lâu đợi cho lòng mình lắng lại anh mới cắm cúi viết tiếp được.

   Vừa tròn một tháng sau khi công bố quyết định thành lập tiểu đoàn 198. Trời đã vào thu, cái nắng không còn gay gắt nữa mà dịu đi nhiều, đã bắt đầu thấy những cơn gió heo may thổi mỗi khi chiều về. Trời khô ráo nên việc thực hiện kế hoạch huấn luyện bổ sung của tiểu đoàn 198 khá thuận lợi. Cho đến hôm nay các khoa mục chủ yếu đã hoàn thành. Công việc còn lại chủ yếu là tiếp nhận lương thực, thực phẩm, khí tài dự trữ và huấn luyện tiếp một số khoa mục bổ trợ.
Sau hơn một tháng quần nhau ngoài bãi xe và trên các thao trường tiểu đoàn trưởng Tân đã giảm được vài cân trọng lượng, khuôn mặt hồng hào hôm nào nay đen sạm và tọp đi trông thấy. Hàm râu quai nón vốn rất đẹp nay cứ tua tủa cái dài, cái ngắn mặc dù ngày nào cũng cạo. Nước da học trò của chính trị viên Tuấn cũng đã được thay bằng nước da rám nắng đầy vẻ phong trần. Đại đội trưởng đại đội 3 cũng đen không thể đen hơn. Đại đội trưởng đại đội 6 cũng gày không thể gày hơn. Còn đại đội trưởng đại đội 9 vốn dĩ được mệnh danh là “cây sào” thì nay trông lại càng khẳng khiu hơn bao giờ hết. Không chỉ cán bộ mà toàn tiểu đoàn anh nào anh nấy trông cứ sắt cả lại. Nhưng được cái không khí trong đơn vị lúc nào cũng vui như Tết. Niềm vui sắp được đi chiến đấu và cái vinh dự được làm người lính tiên phong làm người ta quên đi tất cả.
Sáng nay trung đoàn thông báo: “theo đề nghị của tiểu đoàn, Bộ tư lệnh đã đồng ý cho bộ đội đi phép từ 1 tuần đến 10 ngày, thời gian do đơn vị tự quyết định nhưng phải thu quân trước 30 tháng 9. Tuy nhiên sẽ cho đại đội 3 và đại đội 9 đi trước; đại đội 6 ở lại trông nom, bảo quản trang bị và sẽ giải quyết sau”. Chính trị viên Tuấn phấn khởi lắm, anh cho tìm ngay tiểu đoàn trưởng Tân về để hội ý. Vừa trông thấy Tân về đến nhà Tuấn đã hồ hởi:
- Anh Tân ạ! Tôi vừa nhận được thông báo của trung đoàn: Bộ tư lệnh đã đồng ý cho anh em ta đi phép.
Tân Râu cười hề hề:
- Các “cụ” nhà ta cũng tâm lý thật đấy! Ông thấy tôi “đoán mò” có chính xác không? Hoàn thành kế hoạch huấn luyện bổ sung rồi mà ta vẫn còn một tuần cơ động.       
Chính trị viên Tuấn cũng phấn khởi:
- May đấy! Bây giờ ta hoàn toàn có thể chủ động được kế hoạch rồi. Trên cho hai đại đội 3 và 9 đi trước, đại đội 6 ở lại trông doanh trại và xe pháo. Thời gian nghỉ trên cho từ một tuần đến 10 ngày, thời gian đi do ta quyết định nhưng phải thu đủ quân trước 30 tháng 9. Vậy anh thấy giải quyết lúc nào là thích hợp nhất, hôm nay đã là ngày 19 rồi!
Tân Râu nheo mắt cười ý nhị:
- Chắc “bố cu” cũng nóng máy lắm rồi hả? Đùa tý thôi, nếu trên đã cho phép như thế thì ta cũng nên tận dụng tối đa thời gian cho anh em nghỉ. Rất may là các nội dung huấn luyện chủ yếu đã xong nên theo tôi ngày mai cho anh em chuẩn bị, bàn giao trang bị cho đại đội 6, ngày kia cho anh em đi.
Chính trị viên Tuấn hơi ngần ngừ một lát rồi mới nói:
- Dưới các đơn vị thì thế là được rồi nhưng...
Tân Râu cướp lời:
- Còn chỉ huy tiểu đoàn chứ gì? Các anh ở xa cứ đi trước đi, tôi ở Hà Nội đây về cũng gần, khi nào các anh lên tôi tranh thủ vù về vài ngày là được.
- Vậy thì tôi cho triệu tập các đơn vị lên phổ biến kế hoạch ngay anh nhé!- Chính trị viên Tuấn hăm hở.
- Nhất trí! Nhưng liệu ta có đảm bảo được 100% quân số có mặt đúng ngày quy định không anh?- Tiểu đoàn trưởng Tân đặt câu hỏi.
Chính trị viên Tuấn trả lời rất tự tin:
- Tất nhiên mọi việc đều có thể xảy ra nhưng tôi tin ở anh em mình. Anh thấy đấy, hàng tháng trời nay quần quật không nghỉ mà không ai kêu ca, phàn nàn. Không khí đơn vị lúc nào cũng hừng hực, hừng hực. Tất nhiên tôi cũng sẽ nhắc nhở các đơn vị có biện pháp giáo dục, động viên anh em trước khi đi phép nhưng tôi luôn tin vào bản lĩnh của anh em mình.
Tiểu đoàn trưởng Tân gật đầu:
- Tôi thì tôi cũng tin nhưng ở đời ai học được chữ ngờ nên ta vẫn cứ phải thận trọng là hơn.

Cái tin được đi phép đã được phổ biến đến tất cả cán bộ, chiến sĩ trong tiểu đoàn vào cuối buổi sinh hoạt tối hôm ấy. Ngay lập tức không khí buổi sinh hoạt sôi động hẳn lên. Tiếng xuýt xoa, tiếng xì xào trêu chọc lẫn nhau cứ râm ran hết chỗ này đến chỗ khác. Ở đại đội 9 chính trị viên Vũ Anh Tú phải đứng hẳn dậy vỗ hai tay vào nhau và cao giọng:
- Đề nghị các đồng chí trật tự!
Thấy chính trị viên có vẻ bực mình trật tự lập tức được vãn hồi. Đợi cho tiếng ồn dứt hẳn Tú mới trở lại giọng nói khoan thai, mềm mỏng thường ngày:
- Thưa các đồng chí! Có thể nói đây là sự quan tâm rất sâu sắc của các thủ trưởng cấp trên đối với anh em chúng ta. Giữa lúc nước sôi lửa bỏng như thế này mà cấp trên vẫn cho chúng ta đi phép về thăm gia đình. Vì vậy chúng ta cũng cần phải suy nghĩ và hành động thế nào để đền đáp lại sự quan tâm ấy. Tôi nghĩ rằng thiết thực nhất là chúng ta phải đảm bảo trả phép đúng hạn, ngoài ra khi đi đường và ở nhà phải đảm bảo an toàn tuyệt đối, chấp hành đúng chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và các quy định của địa phương.
Tiếng ồn ào lại nổi lên, từ chỗ của mình Tú cũng nghe thấy ai đó xì xào: “đã được về thì dại gì mà chậm phép”, “tớ là cứ đi trước một ngày cho chắc”, chỗ kíp xe 567 ngồi nghe rõ tiếng Hòa: “phen này chỉ có lão Nhã là sướng thôi”... Vỗ vỗ hai bàn tay vào nhau và chờ cho tiếng ồn ào lắng xuống chính trị viên Tú mới hơi cao giọng:
- Về phía cấp trên cũng như chúng tôi rất tin tưởng vào các đồng chí. Các đồng chí đều là những người được lựa chọn mới vinh dự có mặt ở đơn vị xe tăng đầu tiên vào chiến trường. Chúng tôi rất mong toàn thể các đồng chí xứng đáng với lòng tin ấy- Đột nhiên anh cao giọng hẳn lên- Thế nào, có đảm bảo trả phép đúng hạn không?.
- Có!- Mấy chục cái họng cùng gào lên hết cỡ.
Chính trị viên Tú cười hiền lành:
- Các đồng chí đã hứa như vậy thì chúng tôi tin. Còn bây giờ mời đồng chí đại đội trưởng phổ biến kế hoạch công tác.
Từ chỗ ngồi đại đội trưởng Nghi đứng dạy, bóng anh được ngọn đèn bão hắt thành một vệt dài lên vách. Đợi cho tiếng xì xào ngừng hẳn Nghi mới từ tốn:
- Báo cáo toàn thể các đồng chí! Về thời gian đi phép cấp trên quy định tất cả chúng ta được đi phép từ ngày kia, tức là 20 tháng 9 cho đến 21 giờ ngày 29 tháng 9 phải có mặt. Những trường hợp các đồng chí quê ở Cao Bằng, Bắc Cạn chúng tôi đã đề nghị cấp trên giải quyết thêm một vài ngày nhưng chưa được trả lời cụ thể. Vì vậy kế hoạch công tác ngày mai như sau: sáng mai chúng ta bàn giao trang bị cho đại đội 6. Chiều mai nhận giấy phép, thanh toán tiêu chuẩn với nhà bếp và làm công tác chuẩn bị cá nhân. Sáng ngày kia các đồng chí sẽ bắt đầu được nghỉ. Ban chỉ huy chỉ có một yêu cầu như đồng chí chính trị viên đã nhắc: tất cả chúng ta phải trả phép đúng thời gian quy định, đi đường và ở nhà phải đảm bảo tuyệt đối an toàn. Ngoài ra, những trang bị đã được cấp phát để đi chiến đấu các đồng chí phải đảm bảo 100%, sau khi lên đơn vị đại đội sẽ tổ chức kiểm tra, nếu đồng chí nào thiếu sẽ bị kỷ luật. Các đồng chí còn hỏi gì nữa không?
- Hết!- Tiếng trả lời đồng thanh như một tiếng reo.
- Các đồng chí nghỉ!- Đại đội trưởng Nghi kết thúc buổi sinh hoạt.
Chỉ đợi có thế căn nhà đã ồn lên như chợ vỡ. Từng toán, từng toán xúm lại bàn tán, cãi cọ, trêu chọc nhau chí chóe. Kíp xe 567 như thường lệ rút về góc của mình, Nhã vẫn trầm lặng như mọi ngày nhưng trong đầu anh đang cố trấn tĩnh để tính toán đến một lô những công việc cần làm trong nội nhật ngày mai: cái cần thiết nhất là giấy giới thiệu của đơn vị về địa phương chứng nhận chưa xây dựng gia đình và đề nghị cho phép đăng ký kết hôn. Cũng may anh đã nộp lý lịch của Hiền cho chi bộ và đơn xin xây dựng gia đình cho thủ trưởng đơn vị từ mấy tháng trước. Một cái may nữa là đã kịp viết thư về nhà báo trước nên nếu thuận buồm, xuôi gió thì trong 10 ngày phép tới việc cưới vợ của anh sẽ xong. Hòa đen hôm nay khác hẳn mọi ngày, cái mồm liến láu như bị dính nhựa mít, cậu ta ngồi ỉu xìu nhìn mọi người bàn tán, tất bật mà chẳng thèm tham gia lấy một câu, chắc cu cậu đang có những toan tính gì đấy rất hệ trọng. Cân và Thắng thì đang xuýt xoa trước mấy tấm ảnh mà chiều nay họ mới tranh thủ đi lấy về. Gí từng tấm ảnh vào sát ngọn đèn dầu Thắng hí hửng:
- Anh Nhã, anh Hòa lại mà xem này! Trông anh Cân đẹp trai chưa?.
Cân xấu hổ lúng búng:
- Đẹp gì mà đẹp!
Nhã ghé mắt nhìn sang cũng xuýt xoa:
- Hiệu ảnh này chụp đẹp đấy! Trông cái là biết ngay thằng nào ra thằng nào.
Hòa ngó vào một tý rồi buông thõng:
- Bọn cám hấp! Đội mũ xe tăng mà lại đứng ở công viên Thống Nhất chụp ảnh. Thằng nào xui bọn mày thế?
Thắng xịu mặt:
- Mình là lính xe tăng, đội mũ xe tăng đứng ở đâu mà chả được.
Cân gật đầu công nhận:
- Cậu Hòa nói đúng! Nhưng tại thằng Thắng này nó say sưa quá, chỗ nào cũng đội mũ tớ cản chả được.
Nhã dàn hòa:
- Thế là đẹp rồi! Có bức ảnh như thế này đem về nhà tặng gia đình, tặng bạn gái là quý rồi còn gì.
Hòa quay sang Nhã:
- Thế còn ông? Lần này về sẽ dứt điểm chứ?
Nhã xác nhận:
- Nếu không có gì đặc biệt tớ sẽ giải quyết dứt điểm lần này. Mà không! Dù kiểu gì cũng phải dứt điểm. Các cậu cố gắng về dự với tớ nhớ!
Cả bọn lặng đi, mãi sau Cân mới nhỏ nhẹ:
- Bọn tớ sẽ cố gắng nhưng cậu cũng phải thông cảm, mỗi thằng một tỉnh mà bây giờ đi lại khó khăn quá.
Suy nghĩ một lát Thắng hăng hái:
- Để em về cho. Hồi học xong lái xe bọn em đã được tranh thủ mấy ngày, lần đó em cũng đã xác định với gia đình là sẽ đi chiến trường ngay. Em đang định không đi phép đợt này để ở lại học thêm một ít về chuyên môn nhưng nếu không có ai về dự đám cưới anh Nhã thì em sẽ về.
Nhã cảm động:
- Thế thì tốt quá nhưng theo tớ cậu cũng nên về qua nhà một tý, bọn mình đi thế này chưa biết bao giờ mới được ra...
Cân và Hòa cũng hùa theo:
- Ý định của cậu thế cũng tốt nhưng nên về nhà động viên các cụ một chút.
Thắng vẫn khăng khăng:
- Không! Em đã quyết rồi. Bố mẹ em còn trẻ khỏe, người yêu thì chưa có, về nữa mẹ em lại khóc lóc sợ mình đi không được. Mà lần vừa rồi em đã tuyên bố chia tay tất cả, khi nào chiến thắng mới trở về nên bây giờ lại về nữa thì cũng ngại. Còn một lẽ nữa là dạo trước ở đoàn huấn luyện em chỉ được học xe T34, xe này mới chỉ được giới thiệu sơ qua. Từ hồi về đây cũng tìm hiểu chưa được nhiều lắm nên em định trong mấy ngày phép ở đây sẽ tập trung học hỏi để có thể làm chủ được nó.
Đúng lúc đó cậu công vụ đại đội xuống gọi Nhã lên ngay phòng chính trị viên. Hòa phỏng đoán:
- Chắc trên đồng ý cho cậu lấy “rợ buộc chân” rồi.
Quả như vậy, chỉ mấy phút sau Nhã đã trở về vội đến nỗi suýt vấp vào bậu cửa. Dưới ánh sáng bập bùng của ngọn đèn dầu cả khuôn mặt đen kịt chỉ thấy hai con mắt và chiếc răng vàng sáng lấp lánh. Cả bọn xúm lại xem mấy tờ giấy Nhã cầm trên tay: nào là giấy chứng nhận chưa kết hôn lần nào, nào là giấy giới thiệu kính gửi ủy ban nhân dân xã đề nghị cho đăng ký kết hôn v.v... Thắng ngẩn mặt ra:
- Sao lấy vợ mà cũng nhiêu khê thế nhỉ? Phải bao nhiêu loại giấy tờ thế này cơ à? Phiền phức thế thì em chả lấy vợ nữa!
Cân và Hòa ôm nhau cười:
- Cứ đợi đấy! Rồi đến lúc được cưới vợ lại khóc rống lên: “biết sướng thế này thì em lấy vợ từ lúc lên mười”.
   Nhã đút mớ giấy tờ vào cái túi giấy bóng rồi cho vào túi áo ngực, cài nút áo cẩn thận rồi mới quay sang Hòa:
   - Thế nào? Cậu có định về xóm Mới không đấy?
   Hòa đáp không cần suy nghĩ:
   - Tớ đã nói với cậu rồi. Không về là không về!
   Cân nhỏ nhẹ:
   - Sao cậu cố chấp thế? Nếu đã định thế thì yêu người ta làm gì cho khổ?
   Hòa vẫn khăng khăng:
   - Chính vì tớ không muốn để người ta khổ nên mới dứt khoát thế này. Thực ra mình hoàn toàn nghiêm túc, nếu ở ngoài này thêm một thời gian nữa sẽ tính chuyện cưới Thu. Nhưng bây giờ đi như thế này tốt nhất là chia tay khi chưa có gì thật là sâu nặng.
   Nhã vẫn kiên trì:
   - Thế cậu tưởng chia tay thế người ta không đau khổ sao?
Hòa gắt:
- Đã bảo thôi đi mà! Tớ đi ngủ đây!
Hòa chui ngay vào màn kéo cái vỏ chăn trùm đầu. Cả xe không ai nói thêm gì nữa và cũng chuẩn bị đi ngủ.

   Công việc bàn giao doanh trại, xe pháo chỉ trong vòng hai tiếng đã xong. Đã lường trước tình huống này nên tiểu đoàn đã đề nghị và được trung đoàn đồng ý cho anh em đi phép ngay từ buổi chiều. Sau bữa liên hoan nhẹ buổi trưa bộ đội đã í ới chia tay nhau ra đón xe ngoài quốc lộ. Cả khu doanh trại mọi ngày lúc nào cũng đông vui, nhộn nhịp giờ trở nên vắng hoe.
Đi kiểm tra sơ bộ một vòng về tiểu đoàn trưởng Tân mới giở tấm bản đồ và bản kế hoạch hành quân từ Bộ tư lệnh gửi xuống để nghiên cứu. Đúng ra cấp nào hành quân thì cấp đó phải làm kế hoạch nhưng đây là trường hợp đặc biệt: là đơn vị xe tăng đầu tiên vào chiến trường, trong khi hệ thống đường sá và mọi vấn đề bảo đảm cho cuộc hành quân ... chỉ huy tiểu đoàn đều chưa nắm được nên Bộ tư lệnh chỉ thị cho phòng tham mưu binh chủng xây dựng kế hoạch hành quân cho tiểu đoàn. Mặc dù đã nhận được gần một tuần nay nhưng búi xùi xùi vì chạy theo kế hoạch huấn luyện bổ sung và trăm thứ công việc khác nên Tân cũng chưa kịp xem. Chỉ đến hôm nay khi đã hoàn thành nội dung huấn luyện, bộ đội đã đi phép anh mới có thời gian “sờ” đến nó.
Giở tấm bản đồ ra bàn, đặt tập kế hoạch xuống bên cạnh nhưng đầu óc Tân chưa tập trung để nghiên cứu ngay được. Mặc dù chưa đọc dòng nào nhưng anh biết chắc chắn rằng đây là một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn và còn tiềm ẩn nhiều bất ngờ mà những người lập kế hoạch chẳng bao giờ nghĩ tới. Thực ra trong cuộc đời chinh chiến hơn hai chục năm qua đây không phải là lần đầu Tân phải hành quân đường dài. Hồi năm 1949 sau khi tốt nghiệp khóa 4 Trường Lục quân anh đã cùng hơn hai mươi đồng đội làm một hành trình xuyên Việt. Đoàn của anh xuất phát từ Thái Nguyên, sáu tháng sau mới đến đích tận mũi Cà Mau. Phương tiện hành quân chủ yếu là đôi chân đi bộ, cũng có đoạn đi nhờ được ô tô, thuyền đánh cá và cả... xe goòng. Hồi ấy quân Pháp đã giăng kín khắp nơi nên đường hành quân cứ phải luồn lách hết lên rừng lại xuống đồng bằng, có khi phải ra cả biển. Mọi sự chỉ biết trông cậy vào sự thông thạo của người dẫn đường. Có lần ở Quảng Trị đoàn của anh được người dẫn đường cho ngủ lại ở một ngôi làng đã bị bỏ trống. Mệt quá nên đặt lưng xuống là anh em ngủ ngay. Sáng ra mới thất kinh khi thấy chỗ mình ngủ chỉ cách đồn địch chưa đầy cây số, đứng ở đó còn nhìn rõ thằng lính bồng súng đứng gác trên tháp canh đang phì phèo hút thuốc. Thế là thày trò cùng nhau lẳng lặng rút cho xa rồi tìm đường khác để vòng tránh. Bảo đảm ăn uống, sinh hoạt cũng đơn giản, mỗi anh đã có túi gạo vắt vai để dự phòng còn chủ yếu là dựa vào dân. Đoàn cũng được phát một ít tiền nhưng chủ yếu là mua hàng dự trữ. Kể ra đó cũng là một chuyến đi dài nhưng nhớ lại thấy mọi cái thật nhẹ nhàng, đơn giản. Nó khác hẳn với cuộc hành quân sắp tới của anh và đơn vị của anh. Đúng là lần này các anh được hành quân bằng cơ giới nhưng chắc chẳng nhẹ nhàng, đơn giản như lần trước.
Chú mục vào đường chì đỏ trên tấm bản đồ Tân hiểu rằng đơn vị của anh lúc đầu sẽ hành quân theo những con đường chiến lược trục Bắc- Nam. Khi đến Quảng Bình sẽ vượt Trường Sơn sang Lào để tiếp tục đi xuống phía Nam và sẽ tập kết ở khu vực đường Chín. Quãng đường hành quân khoảng trên dưới 1.000 ki- lô- mét. Đã từng được đào tạo về chỉ huy xe tăng ở Liên Xô Tân hiểu rằng đây là một giải pháp “bất đắc dĩ” mà cấp trên của anh phải lựa chọn. Thời gian học ở nhà trường được tìm hiểu nhiều về lịch sử quân sự anh đã biết trong tất cả các cuộc chiến tranh có dùng đến xe tăng thì chưa ở đâu và chưa bao giờ người ta cho xe tăng hành quân bằng xích một khoảng cách lớn như vậy! Nhưng không làm như vậy thì xe tăng sẽ không thể có mặt ở chiến trường miền Nam. Và đơn vị của anh sẽ là đơn vị được lựa chọn để làm cái điều mà người ta chưa bao giờ làm ấy. Nghĩ đến đây anh càng thấy trọng trách đặt lên vai anh cùng đồng đội thật là nặng nề. Nếu hành quân thắng lợi và chiến thắng trong trận đầu ra quân sẽ mở ra một trang mới cho sự trưởng thành của lực lượng tăng thiết giáp cũng như việc sử dụng tăng thiết giáp ở chiến trường miền Nam. Còn nếu trục trặc... anh chẳng dám nghĩ đến nữa. Chả thế mà chỉ một tiểu đoàn đi chiến đấu mà cả binh chủng phải tập trung chuẩn bị.
Lần giở tập kế hoạch Tân thấy giật mình vì khối lượng vật tư, khí tài sẽ được huy động bảo đảm cho tiểu đoàn anh- những hơn 50 tấn. Kể cũng phải thôi, 22 chiếc xe tăng với tổng trọng lượng hơn 300 tấn hành quân hàng nghìn ki- lô- mét thì lượng khí tài ấy chưa chắc đã đủ. Nhưng bản thân các anh phải tự “cõng” hơn 20 tấn, như vậy mỗi xe sẽ phải mang hơn 1 tấn khí tài, lại còn 2 phuy dầu dự trữ, lại còn lương thực, thực phẩm và bao nhiêu thứ quân trang, quân dụng khác nữa. Vậy liệu có bơi được không? Tân vội giở sổ tay ghi mấy chữ: “Một số việc phải làm tiếp” rồi xuống dòng gạch một gạch đầu dòng: “Phải chất tải lên xe và bơi thử”. Chợt nhớ ý kiến của tư lệnh hôm ông đi kiểm tra tập lái anh gạch tiếp một cái gạch đầu dòng và ghi thêm: “Hàn giá ngụy trang ống xả”.
Giở tiếp bản kế hoạch và đối chiếu với bản đồ Tân nhận thấy việc phân chia cung, chặng hành quân nhìn chung là hợp lý, anh nghĩ bụng: “chắc phòng tham mưu đã có kinh nghiệm tổ chức hành quân cho tiểu đoàn M77 hồi năm ngoái rồi”. Tuy nhiên, năm nay địch đánh phá mạnh hơn nên không biết có thực hiện được đúng kế hoạch không. Lật trang tiếp theo anh đọc kỹ phần “Dự kiến một số tình huống có thể xảy ra và cách xử trí”. Đúng là đã có một số kinh nghiệm nên phần này được chuẩn bị khá kỹ càng: từ trục trặc kỹ thuật đến cứu kéo xe khi bị lầy, bị đổ. Từ địch đánh vào đội hình hành quân, trú quân đến việc bị chia cắt đội hình, rồi lái qua sông bị trôi, rồi có người bị hy sinh, bị thương... thì xử trí ra làm sao v.v... Tân lật sổ gạch đầu dòng thứ ba: “Cho nghiên cứu kỹ phần cách xử trí các tình huống xảy ra trên đường hành quân”.
Xem đến phần tổ chức đội hình hành quân Tân chợt phát hiện ra một vấn đề: như vậy, thực chất có thể coi đây là cuộc hành quân của hai đại đội độc lập. Mọi vấn đề về tổ chức chỉ huy đều do đại đội tiến hành, còn cán bộ trung đoàn, tiểu đoàn chỉ giữ vai trò cố vấn, chỉ đạo vì vậy sẽ đòi hỏi cao hơn rất nhiều đối với đội ngũ cán bộ đại đội. Tân lại lật sổ tay ghi thêm dòng chữ: “hội ý cán bộ, thảo luận kỹ về kế hoạch hành quân”.
Đã nghe tiếng bóng nảy bình bịch cùng tiếng hò reo í ới ngoài sân. Tân liếc nhìn đồng hồ: đã gần 5 giờ chiều, anh cẩn thận gấp tấm bản đồ và tập tài liệu cho vào cặp rồi cởi nhanh bộ quần áo ngoài lao về phía sân bóng.

  Phải gần trưa hôm sau Nhã và Thắng mới về đến nhà. Quãng đường có hơn 100 ki- lô- mét mà phải đi mất ba chặng xe. Ba lần phải chen chúc thục mạng để mua vé, lên xe toàn đứng lò cò một chân. Nhã bảo: “Thế là may đấy! Nếu không có hai cái giấy phép của bộ đội được ưu tiên thì có khi đến tối mới về được”. Thấy Nhã về lại có cả một anh bộ đội “đại diện cho đơn vị” cùng về mẹ Nhã vui lắm, bà bảo:
- Ở nhà đã sang nói chuyện sơ sơ với bên kia rồi. Bên ấy cũng đã đồng ý, chỉ đợi anh về là tiến hành thôi. Bây giờ anh em cứ tắm rửa đi rồi ăn cơm. Trưa nay sẽ mời các ông bà trong họ sang để bàn bạc. Thế anh được nghỉ mấy ngày?
Nhã vội thưa:
- Dạ, con được nghỉ 10 ngày. Nhưng nếu trừ ngày đi thì chỉ còn 9 ngày thôi.
Mẹ Nhã cười rõ tươi:
- Thời chiến được như thế là quý lắm rồi.
Cả nhà vừa ăn cơm xong thì mấy ông bác, ông chú Nhã đã đến. Sau khi nghe Nhã báo cáo tình hình ông trưởng họ đứng lên trịnh trọng:
- Về việc này khi anh có thư về mẹ anh đã có nhời với chúng tôi. Trong họ cũng đã bàn bạc và cũng đã sang trao đổi với bên kia. Cả hai bên đã sơ bộ trao đổi với nhau là thông cảm với hoàn cảnh bộ đội thời chiến nên có thể bỏ qua một số thủ tục. Vậy ta có thể thống nhất thế này: ngay chiều nay anh Nhã phải tranh thủ đến ủy ban trình giấy và báo cáo để người ta cho phép đăng ký kết hôn, sau đó sang báo cáo với ông bà bên ấy ý định của mình. Bên ấy mà đồng ý thì ngày mai sẽ tiến hành lễ ăn hỏi ngay, sau đó hai ba ngày sẽ tiến hành lễ cưới. Nếu làm được như thế thì anh chị cũng được ở với nhau được gần một tuần. Anh thấy như thế có được không? 
Nhã vội đứng dạy:
- Dạ, nếu được như thế thì tốt quá!
Quay sang mẹ Nhã ông hỏi:
- Thế việc chuẩn bị của nhà mình đến đâu rồi?
Mẹ Nhã lẩm nhẩm tính toán một lát rồi mới khẽ khàng:
- Thưa các ông, các bác! Nhờ cháu có đánh thư về trước nên nhà cũng đã chuẩn bị được một số thứ rồi. Lợn đã sẵn trong chuồng một con gần 40 cân. Gạo tẻ gạo nếp, chè Thái đã chuẩn bị đủ cả. Trầu cau thì đã dặn trước nhà Mãi xóm trên. Chỉ phải cái bánh kẹo và thuốc lá khó mua quá nên chưa chuẩn bị được bao nhiêu.
Nhã hồ hởi:
- May quá! Khi biết con về đợt này sẽ xây dựng gia đình đơn vị con có giải quyết cho một “tút” thuốc lá và hai cân kẹo.
Mẹ Nhã lườm con một cái:
- Thế thì thấm vào đâu!
Ông trưởng họ ngắt lời:
- Thôi! Thế là quý lắm rồi, chỉ có bộ đội người ta mới chu đáo thế thôi bà ạ. Đang thời chiến mà người ta còn quan tâm cho cả người về đại diện đơn vị, lại còn có cả quà nữa. Mà bây giờ thực hiện “đời sống mới”, có muốn làm to xã người ta cũng không cho làm đâu. Vậy trước hết ta tập trung lo cho lễ hỏi đã, còn chuẩn bị cho lễ cưới thì tính sau, thiếu đâu vay mượn tạm để cho xong việc đã.
Có tiếng kẻng vang lên ngoài đầu ngõ, ông trưởng họ đứng dạy:
- Đã đến giờ đi làm đồng buổi chiều rồi đấy. Bây giờ anh Nhã ra ủy ban và sang bên ấy đi, chúng tôi đi làm đã. Kết quả thế nào tối nay anh báo cáo lại để tôi còn cắt đặt mọi việc. Còn thím lên bảo nhà Mãi nó hạ cho buồng cau và hái trầu đi là vừa. Nào các ông, ta đi làm đi chứ không ông đội trưởng lại trừ điểm đấy.
Dứt lời ông kéo mấy người cùng đi. Đợi mọi người đi khỏi mẹ Nhã mới bảo con:
- Con sang bên ấy nói kheo khéo vào nhé! Người ta có con gái lớn gả chồng thế nào cũng muốn làm cho đàng hoàng. Mà hoàn cảnh nhà mình thế này nếu bên ấy thách cao quá sợ rằng không lo nổi.
Nhã cười rất tự tin:
- Mẹ cứ yên tâm đi! Bọn con yêu nhau đã lâu và bên ấy cũng rất thông cảm rồi. Thắng đi với tớ nhé!
Lần đầu tiên được tham dự vào chuyện này cái gì cũng làm Thắng bỡ ngỡ, lại còn được phong là đại diện đơn vị cu cậu chẳng biết ăn nói ra làm sao đành lặng thinh từ đầu đến cuối. Đến lúc nghe Nhã rủ đi Thắng mới rụt dè lên tiếng:
- Được! Em đi với anh nhưng anh phải “đính chính” đi chứ: em làm sao đại diện cho đơn vị được.
Nhã bật cười:
- Thì cứ nói thế cho oai, có mất gì đâu?
Thắng lo lắng:
- Nhưng hôm cưới người ta bắt phát biểu ý kiến thì em biết ăn nói thế nào?.
Nhã lại cười:
- Cứ yên tâm đi! Hôm nọ anh Tú chính trị viên đã hứa với tớ là sẽ có mặt trong lễ cưới rồi. Khi nào định được ngày cưới tớ chỉ cần điện báo về nhà anh ấy là anh ấy sẽ lên ngay.
Hai anh em mượn chiếc xe đạp của bà chị họ đèo nhau lên xã. Con đường làng gập ghềnh đầy vết chân trâu và bánh xe cải tiến nên Nhã cứ loạng choạng suýt ngã mấy lần. Bọn trẻ con trong làng cứ chỉ trỏ hai anh em mà xì xào: “anh Nhã lái xe tăng mà lại không biết đi xe đạp” làm Thắng bật cười. Công việc ở xã hóa ra rất đơn giản. Sau khi xem xong giấy tờ ông chủ tịch đồng ý ngay: “lúc nào cậu đến đăng ký cũng được, nếu ban ngày bận thì tối vào nhà tớ”. Nhưng khi Nhã đứng lên định ra về thì ông giữ lại và dặn: “bây giờ địa phương đang phát động xây dựng đời sống mới, cậu là bộ đội, lại là đảng viên nên phải gương mẫu, làm vừa vừa thôi nhá!”. Cảm ơn ông chủ tịch dễ tính hai anh em lại lên xe về nhà Hiền.
Không biết có phải có “thần giao cách cảm” hay không mà khi mới vào đến đầu ngõ đã thấy Hiền đứng đợi. Chắc vì có Thắng nên hai anh chị chào hỏi nhau như người dưng:
- Anh mới về à?
Nhã dựng chân chống xe đạp xong mới trả lời:
- Ừ! Anh về lúc gần trưa. Đây là Thắng, cùng xe với anh.
Hiền thẹn thùng, mắt nhìn xuống đất:
- Em chào anh ạ!
Thắng thật thà:
- Không! Em còn ít tuổi lắm, chị cứ coi em như em của anh Nhã thôi.
Nhã gật đầu:
- Đúng đấy! Thắng mới nhập ngũ đầu năm nay mà. Thày có nhà không em?
Hiền vẫn nhìn xuống đất:
- Thày đang đợi anh đấy! Anh vào đi!
Nhã đợi Hiền đi trước rồi dắt xe đạp đi theo. Vừa đến sân Hiền chạy tọt ngay vào bếp. Nhã nhẹ nhàng dựng chân chống xe đạp rồi rón rén bước lên thềm. Trong nhà bố Hiền đang ngồi trầm ngâm trên bộ tràng kỷ, trước mặt là bộ ấm chén tuy đã cũ nhưng sạch bong. Trông ông có vẻ hơi đạo mạo như kiểu ông đồ. Nhã rụt dè:
- Con chào thày ạ!
Ông cụ ngẩng lên, nét mặt vẫn không hề thay đổi:
- Anh Nhã về đấy à? Vào uống nước!
Nhã kéo Thắng cùng vào, anh lúng túng giới thiệu:
- Thưa thày, đây là Thắng cùng đơn vị với con ạ!
Nét mặt bố Hiền đã hơi tươi lên:
- Thế à? Anh về thăm quê chúng tôi thật quý hóa quá. Hai anh em ngồi chơi xơi nước.
Bố Hiền cẩn thận lật hai chiếc chén lên, tráng chén bằng nước sôi rồi mới rót  nước ra, hương chè Thái nhẹ nhàng lan tỏa. Thấy ông cứ trầm trầm Nhã càng lúng túng. Sau khi khép nép ngồi xuống ghế anh đưa hai tay bưng chén nước lên rồi lại đặt xuống mấy lần mới cất được tiếng:
- Hôm nay thày không đi làm ạ?
Vừa dứt lời Nhã đã biết ngay là mình hớ. Hiền chả cho anh biết hôm nay bố ở nhà đợi mình là gì. Câu hỏi của Nhã làm cho bố Hiền đâm lúng túng:
- À...! Hôm nay nhà có tý việc nên tôi nghỉ buổi chiều.
Không biết có chủ định không nhưng Thắng “tồ” lại là người giải nguy cho cả hai ông con. Cầm chén nước lên vừa nhấp một ngụm cậu ta đã nức nở:
- Ôi! Chè của bố ngon quá, quê con là quê chè mà ít khi con thấy loại chè ngon thế này. Vừa được nước, vừa được hương, chát mà lại ngọt, uống thật có hậu.
Mặt bố Hiền tươi hẳn lên:
- Thế anh quê ở đâu ta mà sành chè vậy?
Thắng vẫn bô bô:
- Con quê Phú Thọ rừng cọ, đồi chè mà bố. Từ bé con đã phải hái chè, sao chè nên cũng biết một ít về chè.
Ông bố Hiền vui vẻ:
- Thảo nào anh sành vậy. Nói thật, nhiều người uống chè thì uống đấy nhưng có biết chè ngon hay dở thế nào đâu. Đây là chè Thái đấy, tôi phải nhờ người quen công tác ở trên ấy mua cho mới được thế này chứ nếu mua ngay ở đây thì cũng chỉ hơn chè “chín hào ba” một tý thôi.
Câu chuyện về chè giữa bố Hiền và Thắng càng sôi nổi thì Nhã lại đâm lo lo, anh vốn chẳng biết gì về chè cháo cả. Không biết ông cụ chê ai hay là chê khéo mình đây. Nhưng có vẻ không phải thế, chắc là chả mấy khi gặp được người hiểu biết về chè như Thắng nên tự nhiên dốc bầu tâm sự mà thôi. Cũng may nhờ có chuyện chè cháo nên không khí cuộc gặp trở nên thân mật, tự nhiên hơn. Hiền có vẻ sốt ruột nên cứ đứng sau cánh cửa ra hiệu cho Nhã “đặt vấn đề” đi. Đợi cho hai đệ tử của môn “chè học” bớt say sưa Nhã mới ngập ngừng chuyển chủ đề:
- Thưa thày! Đợt này con được về phép để chuẩn bị đi chiến đấu, con định...
Bố Hiền có vẻ đã dễ dãi hơn:
- Tôi biết rồi! Hôm trước bên nhà cũng đã sang đây thưa chuyện. Thế anh được nghỉ mấy ngày?.
Nhã mừng rỡ vì thấy cụ chủ động đặt vấn đề, anh vội trả lời ngay:
- Dạ! Con được nghỉ mười ngày, trừ ngày đi còn chín thôi ạ.
Bố Hiền lẩm nhẩm tính toán một lúc rồi mới hỏi:
- Thế ý anh định thế nào?
Bây giờ Nhã đã bình tĩnh hơn:
- Vì thời gian nghỉ phép có hạn nên con định trong đợt này nếu thày mẹ cho phép thì chúng con sẽ xây dựng gia đình với nhau. Vừa rồi bên nhà con cũng đã hội ý, nếu thày mẹ đồng ý thì ngày mai nhà con sẽ sang ăn hỏi em Hiền, sau đó hai ba ngày thì sẽ tiến hành lễ cưới.
Vẻ trầm ngâm ông đồ lại trở lại trên khuôn mặt bố Hiền, ông từ tốn:
- Mặc dù rất thông cảm với điều kiện thời chiến của các anh nhưng “đất có lề, quê có thói” có nhiều cái ta không thể bỏ được. Họ nhà tôi lại to, bên ngoại thì ở xa, Hiền lại là con gái lớn nên đám cưới cũng phải đàng hoàng không thể úi xùi được. Còn về phía anh nữa, là cán bộ đảng viên mà một thân, một mình về cưới vợ thế thôi ư?  Lại còn địa phương nữa, liệu người ta có đồng ý cho không?.
Càng nghe ông nói mặt Nhã càng tái đi, anh lúng túng như gà mắc tóc chưa biết làm sao thì thật may Thắng lại gỡ bí:
- Bố ạ! Đơn vị con biết anh Nhã về cưới vợ trong đợt này đã có giấy giới thiệu về ủy ban xã đề nghị họ giúp đỡ tạo điều kiện cho anh ấy và chị Hiền đăng ký kết hôn, lại còn có cả giấy chứng nhận anh Nhã chưa xây dựng gia đình lần nào. Các thủ trưởng đơn vị còn hứa sẽ về dự đám cưới và còn cử con về trước để giúp anh Nhã đấy chứ ạ. 
Bố Hiền bật cười:
- Thế anh giúp được gì nào?
Thắng vẫn bô bô:
- Cái gì con cũng làm được, cứ cái gì anh Nhã bảo con làm là con làm thôi.
Được đà Nhã lúng búng:
- Thôi thì thày thương chúng con. Chúng con yêu nhau đã lâu mà đợt này con đi chắc cũng lâu mới ra nên thày mẹ thông cảm.
Bố Hiền lại lẩm nhẩm bấm đốt ngón tay tính toán rồi tuyên bố một cách dứt khoát:
- Thôi được rồi! Thông cảm cho hoàn cảnh bộ đội thời chiến nên tôi đồng ý. Anh về thông báo với bên ấy thế này: đúng 12 giờ trưa ngày mai mang lễ hỏi sang đây. Lễ lạt thế nào tùy tâm nhưng cũng phải để cho tôi có cái gì đó báo cáo với họ hàng. Còn ngày cưới cả tuần này chỉ mỗi ngày 23 là tạm được- ông rướn người lật mấy tờ lịch lên xem rồi tiếp- Ngày 23 tức là thứ ba 26 tháng 9 dương ấy.  Mà tôi cũng phải có thời gian đi mời mọc bà con, họ hàng chứ.
Như người sắp chết đuối vớ được cọc Nhã mừng rỡ:
- Con xin cảm ơn thày mẹ ạ!
Thắng vô tư góp chuyện:
- Bố ạ! Con thấy thế này: anh Nhã chỉ được nghỉ đến 29 mà bố bắt phải đợi đến tận 26 mới được cưới thì gay quá. Bố xem thế nào chứ con thấy cưới vào chủ nhật này là hay nhất đấy ạ! Họ hàng hai bên, bạn bè anh Nhã, chị Hiền chắc sẽ đông đủ hơn.
Bố Hiền hơi gay gắt:
- Anh thì biết cái gì mà tham gia. Ngày chủ nhật là 21 tháng Tám, đó là ngày Minh Đường hoàng đạo, chỉ tốt cho cầu tài, cầu lộc thôi chứ hôn nhân thì rất xấu.
Thắng vẫn bô bô:
- Ôi! Thế thì tuyệt vời! Anh Nhã, chị Hiền mà cưới nhau vào ngày ấy thì cứ gọi là giàu nứt đố đổ vách, sang năm nhất định có cháu cho ông bà bế rồi.
Ông bố Hiền bật cười:
- Thôi, cứ thống nhất như vậy đã. Ngày mai hai gia đình sẽ bàn bạc cụ thể thêm.
Nhã thấy thế là đã đạt được mục tiêu rồi nên cáo từ:
- Thế thì con xin phép thày con về bên nhà bây giờ ạ!
Hai anh em vừa ra khỏi nhà đã thấy Hiền đứng đợi. Chắc cô đã nghe thấy hết mọi chuyện nên trách Nhã:
- Anh thì “rằm cũng ư, mười tư cũng gật”. May mà có anh Thắng đây chứ không thì hỏng hết.
Thắng cười vô tư:
- Em thì có biết gì đâu. Cứ nghĩ gì thì nói thế thôi. Chả thế các anh ấy toàn chê em là Thắng “tồ”. Nhưng mà chị Hiền này, chị phải đả thông cho hai cụ đi, cưới vào chủ nhật này là hay nhất đấy.
Hiền gật đầu:
- Được rồi! Cái đó em sẽ lo. Còn bây giờ hai anh em cứ về đi đã.
Thắng ý tứ dắt xe đi vượt hẳn lên, Nhã và Hiền còn rủ rỉ gì đó một lúc lâu mới dứt ra được.
Chẳng biết Hiền đã làm công tác tư tưởng với bố mẹ như thế nào mà rồi ông cụ cũng đồng ý cho đám cưới tiến hành vào ngày chủ nhật. Thế là ngay từ sau khi đi ăn hỏi về mọi việc cứ rối tung cả lên. Cũng may ông trưởng họ của Nhã là người thạo việc nên cắt đặt mọi thứ đâu ra đấy. Hôm chủ nhật chính trị viên Tú đã có mặt từ sáng sớm, thấy anh bảo phải đạp xe gần suốt đêm cho kịp giờ. Có sự góp mặt của đại diện ủy ban, đại diện đơn vị và sự nhiệt tình của chi đoàn thanh niên đám cưới Nhã Hiền được bà con khen là vui nhất từ trước đến nay ở cái làng này.

   Mặc dù đang rất nhiều công việc quyền tư lệnh Đào cũng phải cố gắng sắp xếp để tranh thủ về trong ngày ăn hỏi Hường vào chủ nhật này. Bốn đứa con đẻ, một đứa con nuôi đứa nào ông cũng thương nhưng Hường là đứa ông thương nhất. Vừa lọt lòng mẹ thì bố đã đi biền biệt, mới tám tuổi đầu lại đi học ở Khu học xá mãi tận bên Trung Quốc cho đến cấp Ba mới về. Xa nhà từ bé nên con bé có tính tự lập cao, không bao giờ ỷ lại vào bố mẹ. Ngay cả việc thi đại học rồi xin việc làm cũng tự nó lo lấy cả. Nó cũng là đứa chịu đọc nên mỗi khi hai bố con có dịp gặp nhau đề tài mà cả hai cùng tâm đắc là những cuốn sách. Hồi còn ở doanh trại 92 mấy lần nó lên chơi nhưng cũng chẳng đi đâu, suốt ngày rúc vào thư viện cơ quan và giá sách của bố. Cuốn sách mà nó thích nhất là cuốn “Thép đã tôi thế đấy”, nó yêu quý và sùng bái Pa- ven Coóc- sa- ghin như một thần tượng. Biết tính cách của con như vậy nên ông thường giáo dục con thông qua những nhân vật trong sách. Những lúc nói chuyện với nhau về đề tài này hai bố con ông cứ như hai người bạn. Ngay cả chuyện chọn bạn đời của nó ông cũng hoàn toàn tin tưởng ở con. Sau hôm viết thư về nhà cũng không thấy bà Hạnh có ý kiến gì nên ông tin rằng mọi việc đều tốt đẹp cả.
Mãi đến chiều thứ bảy ông mới nói với chính ủy Ngọc:
- Tuần này anh trực giúp tôi nhé! Tôi phải tranh thủ về nhà một hôm.
Chính ủy Ngọc tươi cười:
- Không có gì! Anh cũng đã mấy tháng không về rồi còn gì.
Ông Đào ngượng nghịu phân bua:
- Đúng lúc công việc nhiều như thế này nhưng không về cũng dở. Ngày mai bên nhà trai sang ăn hỏi con Hường anh ạ.
Ông Ngọc ngớ ra:
- Thế thì đáng lẽ anh phải về nhà từ hôm qua, hôm kia chứ! Việc này là việc hệ trọng đấy! Còn công việc chung biết bao giờ cho hết được. Thế anh đã chuẩn bị được gì chưa?
Ông Đào cười:
- Có gì mà chuẩn bị hả anh? Tôi đã viết thư về nhà rồi, có làm gì cũng đơn giản, tiết kiệm thôi. Tôi cũng đã để dành được mấy tút thuốc lá tiêu chuẩn đây rồi.
Ông Ngọc giục:
- Thôi, anh thu xếp về ngay đi! Mọi việc ở đây đã có tôi lo.
Ông Đào cười:
- Mọi việc nhờ anh vậy. Nhưng cũng phải đợi chiều muộn muộn mới đi được. Dạo này máy bay nó hoạt động ghê lắm. Mà anh cũng phải thu xếp công việc để về thăm nhà ít ngày chứ, đi đến nơi rồi.
- Vâng, tôi cũng đang tính- ông Ngọc trả lời.
- Vậy thì tôi về nhé!- Ông Đào đưa tay bắt tay ông Ngọc.
Biết tính nhau rồi nên đợi cho quyền tư lệnh Đào đi khỏi chính ủy Ngọc mới gọi công vụ Lưu:
- Cậu xuống bảo hậu cần xuất cho tôi 2 cân bánh kẹo, 1 tút thuốc lá, 5 gói chè ngon đem giao cho cậu Năm lái xe, bảo nó cứ đưa cho bà Hạnh ấy. Nói với hậu cần trừ vào tiêu chuẩn thủ trưởng Bộ tư lệnh nhé.
Nhìn theo bóng người đồng nhiệm ông Ngọc lẩm bẩm: “người đâu mà vô tâm đến thế!”.

Còn hai ngày nữa mới hết phép nhưng chính trị viên Tuấn đã lên đơn vị, anh muốn lên sớm một chút để tiểu đoàn trưởng Tân đi nhưng Tân Râu lại cười hề hề:
- Tôi còn phải ở đây để xem kết quả giáo dục chính trị của anh như thế nào đã? Chỉ cần một người chậm phép là tôi cho không đạt yêu cầu đấy.
Chính trị viên Tuấn nói cứng:
- Anh cứ đợi đấy mà xem! Anh em mình không chỉ đúng hạn mà còn có anh lên sớm nữa ấy chứ.
Tân Râu chuyển giọng thì thầm:
- Đúng thế thật! Anh biết không: ở “xê 9” có một cậu không về quê nghỉ phép đâu nhé, nó chỉ về giúp cậu Nhã cưới vợ mấy ngày rồi lên đây ngay. Hỏi chuyện tại sao không về nhà cậu ta bảo: “em đã chia tay mọi người đi chiến đấu rồi, về nữa chỉ tổ quyến luyến, bịn rịn thôi”.
Chính trị viên Tuấn ngớ người ra ngạc nhiên:
- Lại có chuyện thế cơ à? Bây giờ cậu ấy ở đâu?.
Tân Râu cười khoái chí:
- Đang ngoài lán xe ấy, nó bảo: “hồi ở đoàn huấn luyện chỉ được học T34 nên tranh thủ mấy ngày phép còn lại tìm hiểu thêm về xe PT76”. Tôi đã bố trí một lái xe giỏi bên “xê Sáu” sang làm trợ giáo riêng cho cậu ấy rồi. Chiến sĩ của mình thật tuyệt ông nhỉ? Có lẽ đó là công lớn của các ông đấy!.
Chính trị viên Tuấn trầm ngâm:
- Cái đó chỉ đúng một phần thôi. Tôi cho rằng vấn đề cốt lõi là ở bản lĩnh mỗi người thôi. Thế hệ trẻ hôm nay họ đã nhận thức được nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trước vận mệnh của đất nước, vì vậy biết rằng phía trước là gian khổ, là hy sinh mà họ vẫn dấn thân vào một cách hết sức nhẹ nhàng. Tôi tin rằng với những chiến sĩ như vậy đơn vị ta sẽ vượt qua tất cả mọi trở ngại để hoàn thành nhiệm vụ.
Đúng như dự đoán của chính trị viên Tuấn, ngay từ chiều ngày 28 đã lác đác có một số trả phép và chiều hôm sau 100% quân số đã có mặt đúng theo quy định. Đến lúc này tiểu đoàn trưởng Tân mới thở phào nhẹ nhõm. Tại buổi hội ý chiều hôm ấy anh báo cáo với anh em trong ban chỉ huy tiểu đoàn:
- Bây giờ thì yên tâm rồi, tôi sẽ xin đi tranh thủ mấy hôm từ ngày mai. Có một số công việc cần làm tiếp như sau: về kỹ thuật ngoài việc tiếp tục củng cố nâng cấp xe pháo đề nghị anh Thiên cho hàn giá ngụy trang cửa xả. Ngoài ra anh cho anh em xếp đầy đủ khí tài, dụng cụ phụ tùng và nhiên liệu dự phòng lên xe rồi cho bơi thử. Nếu thấy không đảm bảo an toàn phải báo cáo trên để giảm bớt tải trọng tự mang theo. Anh chú ý phải hướng dẫn anh em sắp xếp cho cân bằng, tránh tình trạng để lệch trọng tâm, khi xe xuống nước bị nghiêng có thể dẫn tới chìm xe.
   Tiểu đoàn phó Thiên gật đầu:
   - Cái này tôi cũng đã nghĩ tới!
   Quay sang phía hai tiểu đoàn phó còn lại Tân nói tiếp:
   - Về huấn luyện bổ sung đề nghị anh Đức cho anh em nghiên cứu thêm cách xử trí một số tính huống trên đường hành quân. Tôi sẽ bàn giao cho anh bản kế hoạch hành quân để làm đề cương huấn luyện. Tuy nhiên cũng không máy móc làm theo tài liệu mà có thể để anh em thảo luận, biết đâu sẽ tìm ra phương pháp hay hơn. Mà những gì do anh em người ta tự suy nghĩ tìm ra chắc chắn họ sẽ rất nhớ. Còn anh Triệu đề nghị anh lo giúp việc tiếp nhận, quản lý và phân phối toàn bộ vật chất, khí tài trên cấp. Chắc chắn chỉ trong một vài ngày tới là các loại hàng hóa sẽ về ùn ùn cho mà xem.
   Cả Đức và Triệu đều gật đầu:
   - Anh cứ yên tâm! Mọi việc đâu sẽ vào đấy thôi.

   Trong lúc bộ đội đi phép thì công việc chuẩn bị của cơ quan vẫn tiếp tục và sôi động hơn lúc nào hết. Trung đoàn H03 cũng đã gửi danh sách cán bộ, chiến sĩ đi cùng tiểu đoàn 198 về Bộ Tư lệnh. Danh sách cán bộ cơ quan đi theo chỉ đạo giúp đỡ đoàn cũng đã được “chốt” lại. Bí thư Ngọc quyết định triệu tập hội nghị thường vụ đảng ủy binh chủng theo đề nghị của quyền tư lệnh Đào để bàn về công tác tổ chức đối với các đoàn công tác này.
Hội nghị thường vụ đảng ủy binh chủng diễn ra vào một chiều đầu thu. Ngoài trời nắng vàng như mật và vẫn có phần gay gắt nhưng trong phòng họp rất mát mẻ. Sau tuần nước chè xanh khai vị chính ủy Ngọc khai mạc cuộc họp:
- Thưa các đồng chí! Trong cuộc họp lần trước chúng ta đã thông qua nghị quyết về tổ chức hành quân chiến đấu cho tiểu đoàn 198. Từ đó đến nay công tác chuẩn bị của cơ quan cũng như của đơn vị đã được triển khai rất khẩn trương, tích cực và đạt kết quả tốt. Hôm nay, sau khi trao đổi với đồng chí Đào chúng tôi mời các đồng chí lên ta trao đổi một số nội dung cụ thể về công tác tổ chức lực lượng để đảm bảo sao cho hoạt động của các bộ phận đạt hiệu quả cao nhất. Sau đây mời anh Dương cho biết về ý định tổ chức lực lượng của cơ quan tham mưu thế nào?
Tham mưu trưởng Dương mở nhanh cuốn sổ tay dày cộp ra nhưng chẳng nhìn vào mà bắt đầu báo cáo như đã thuộc lòng:
- Báo cáo các đồng chí trong thường vụ! Do tính chất quan trọng đặc biệt của lần ra quân này nên từ hội nghị lần trước chúng ta thống nhất là từ Bộ tư lệnh đến trung đoàn đều cử cán bộ đi cùng để giúp đỡ tiểu đoàn cả trong hành quân cũng như chiến đấu sau này. Hiện tại trung đoàn H03 đã gửi bản danh sách cán bộ, chiến sĩ đi cùng 198 lên đề nghị phê chuẩn. Tổng cộng gần 20 người do đồng chí trung đoàn phó trực tiếp chỉ huy. Các cơ quan Bộ tư lệnh cũng đã báo cáo danh sách cán bộ đi đợt này. Có thể nói đó là biểu hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng ủy và thủ trưởng Bộ tư lệnh cũng như của trung đoàn H03 đối với nhiệm vụ này. Chúng tôi tin rằng với sự quan tâm đó nhất định tiểu đoàn 198 sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Báo cáo hết!
Chính ủy Ngọc và chủ nhiệm chính trị Thu gật gật đầu ra vẻ tâm đắc, còn quyền tư lệnh Đào vẫn giữ vẻ nghiêm nghị như bình thường, ông chợt ngồi thẳng dậy và xin có ý kiến:
- Tôi đề nghị các đồng chí nên nghiên cứu lại. Theo tôi, với lực lượng như vậy mà tổ chức không tốt thì có khi lại kém hiệu quả hơn đấy.
Tham mưu trưởng Dương nhấp nhổm:
- Thưa các đồng chí! Chúng tôi cũng đã nhận thấy điều đó. Lực lượng chúng ta cử đi đợt này ngoài một đơn vị chiến đấu là tiểu đoàn 198 đã hình thành hai cấp chỉ đạo, một của cấp binh chủng và một của cấp trung đoàn. Vì vậy nếu không cẩn thận sẽ chồng chéo và kém hiệu quả.
Tư lệnh Đào gật đầu:
- Vấn đề là ở chỗ ấy đấy! Vậy cơ quan tham mưu có đề xuất gì không?
Tham mưu trưởng Dương tươi tỉnh hẳn lên:
- Khi nhận thấy vấn đề này chúng tôi đã nêu ra và trao đổi trong cơ quan tham mưu. Các bộ phận đều nhất trí rằng cần phải có cách tổ chức sao cho hợp lý hơn. Cụ thể để khắc phục tình trạng này chúng tôi đề xuất như sau: ngoài bộ phận chỉ đạo của bộ tư lệnh hình thành sở chỉ huy tiền phương ta thành lập một đơn vị lâm thời bao gồm tất cả các bộ phận còn lại giao cho trung đoàn phó H03 chỉ huy, cứ gọi là đoàn 198 cũng được. Như vậy sẽ phát huy được vai trò của trung đoàn và chức năng nhiệm vụ của từng bộ phận cũng rõ ràng hơn.
Vẻ mặt quyền tư lệnh Đào giãn hẳn ra, ông nở nụ cười hiếm hoi:
- Tôi nghĩ rằng các đồng chí đã phát hiện chính xác vấn đề đấy. Tôi đề nghị các đồng chí trong thường vụ nghiên cứu về đề xuất của cơ quan tham mưu xem có đạt được mục đích đề ra hay không? Về cá nhân tôi tôi đồng ý với ý kiến này.
Chủ nhiệm chính trị Thu cũng gật đầu:
- Tôi cũng đồng ý! Quả thật tôi cũng đã nghĩ đến tình trạng hai cơ quan chỉ đạo cùng tồn tại sẽ gây nên tình trạng chồng chéo, vai trò của cấp trung đoàn sẽ không được phát huy, chỉ như một cơ quan truyền đạt thôi. Tôi thấy đề xuất của tham mưu như vậy là phù hợp. Nhân đây tôi cũng đề nghị: sẽ thành lập một ban cán sự đảng lâm thời để tổ chức thực hiện công tác đảng, công tác chính trị trong đoàn 198 nêu trên. Hết ý kiến!
Thấy mọi người đều đã phát biểu chính kiến chính ủy Ngọc kết luận:
- Có lẽ như vậy đã rõ rồi. Tôi xin kết luận như sau: về chính quyền sẽ thành lập đoàn 198 bao gồm tất cả các thành phần lực lượng của H03 đi đợt này, giao cho trung đoàn phó H03 chỉ huy. Về mặt đảng sẽ thành lập một ban cán sự lâm thời tương ứng, có thể giao cho phó chính ủy H03 hoặc chính trị viên 198 làm bí thư đều được. Nếu các đồng chí không có ý kiến gì thì ta kết thúc hội ý ở đây!
Nhìn quanh một lượt không thấy ai có ý kiến gì chính ủy Ngọc đứng lên:
- Căn cứ vào kết quả này đề nghị anh Dương và anh Thu xác định cụ thể nhân sự và chuẩn bị các quyết định trình Bộ tư lệnh ký sớm và gửi cho các bộ phận liên quan. Mời các đồng chí nghỉ.

   Dãy nhà ở bộ đội ngày trả phép huyên náo như một cái chợ. Từng tốp, từng tốp ngồi túm tụm kể chuyện nghỉ phép cho nhau nghe, hầu như anh nào cũng có một chút quà đặc sản quê nhà đem ra mời anh em nhấm nháp. Thỉnh thoảng lại một tốp bộ đội vai đeo ba lô, mặt mũi hớn hở từ cổng đi vào. Thế là trong nhà lại túa ra tay bắt mặt mừng, rồi ôm chầm lấy nhau, rồi bế xốc nhau lên mà khen, mà chê, mà bình phẩm. Có người khen: “cậu này được nhà vỗ béo thế nào mà béo trắng ra”, nhưng vẫn anh chàng đó lại có người bĩu môi: “về nhà cày bừa, cấy hái gì mà gày sắt đi thế kia” . Thật chẳng biết đằng nào mà lần.
   Kíp xe 567 ngoài Thắng ở lại thì Cân và Hòa cũng đã lên từ nửa chiều, cả bọn đã ngồi túm tụm với nhau nhấm nháp món chè lam của Cân và bánh cáy của Hòa. Thắng hồn nhiên khoe:
   - Các anh biết không? Khi phát hiện ra em không về nhà mà ở lại học thêm, tiểu đoàn trưởng còn yêu cầu bên “xê Sáu” cử hẳn một lái xe giỏi sang làm trợ giáo riêng cho em đấy. Đúng là một thày một trò có khác, học đến đâu biết đến đấy. Bây giờ thì ngon lành rồi anh Cân nhé!
   Cân cười hiền lành:
   - Thế thì may cho tớ quá!
   Thắng vẫn say sưa:
   - Em không chỉ học về xe mà còn được hướng dẫn nạp đạn pháo và súng máy, lại còn được tập ngắm 12 ly 7 nữa. Bây giờ anh Hòa có làm sao là em thay thế được rồi đấy.
   Cân trợn mắt:
   - Không được nói gở!
   Hòa cười vô tư:
   - Cứ kệ nó, chẳng sao đâu. Thì từ xưa trong đại đội mình đã phát động phong trào “giỏi số mình, biết số khác” để thay thế lẫn nhau khi cần cơ mà. Biết đâu tớ lại được lên chức trưởng xe Thắng nhỉ?
   Thắng biết mình đã lỡ lời, cậu ta xịu ngay mặt xuống:
   - Các anh lên phép em vui quá nên chẳng nghĩ ngợi gì.
   Hòa lại cười:
   - Tớ đã bảo không sao mà. Còn bây giờ cậu kể chuyện đám cưới “lão” Nhã đi. Cô Hiền có xinh không? Đám cưới có vui không?
   Thắng trở lại vẻ hồn nhiên, cậu ta toang toác kể tất tần tật mọi diễn biến từ lúc hai anh em về cho đến lúc cưới xong. Cân gật gù ra vẻ nhà hiền triết:
   - Công nhận cậu đi chuyến này không uổng công tẹo nào, lập được công lớn đấy. Kiểu này phải bắt “lão” Nhã khao cậu một bữa lên bờ, xuống ruộng mới xứng đáng.
   Thắng ngớ ra:
   - Ôi trời! Em thì có giúp gì được mấy đâu. Căng dây, dựng rạp, khiêng bàn ghế rồi bưng bê thì có gì mà công với thưởng.
   Cân phân tích:
   - Không nói đến chuyện ấy. Thứ nhất, sự có mặt ngay từ đầu của cậu đã làm cho vị thế của “lão” Nhã nâng lên được mấy “chân kính” rồi. Gì thì gì, ở nhà quê mà cưới vợ có đại diện đơn vị về đứng ra tổ chức cưới vợ cho là oai lắm chứ. Nhưng công lớn nhất là nhờ có cậu mà “lão” Nhã được sướng thêm mấy ngày. Không có sự tham gia của cậu thì phải tận 26 nhà gái mới cho cưới, hai ngày sau đã xách ba lô lên đơn vị thì còn gì là trăng mật nữa.
   Thắng vô tư:
   - Em thì có biết gì đâu! Cứ nghĩ gì thì nói thế thôi.
   Cân gật gù:
   - Chính thế mà lại được việc đấy! Cứ để lão ấy tự xoay xở thì hỏng bét.
   Đến lượt Hòa tò mò:
   - Thế Hiền có xinh không? So với ảnh thì thế nào?
   Thắng bật cười:
   - Xinh lắm. Trông từa tựa như chị Thu xóm Mới ấy nhưng hơi đen hơn một ít. 
Nhắc đến Thu Hòa trầm hẳn đi, Cân nhẹ nhàng:
- Còn cậu thế nào? Có tranh thủ lên thăm “nàng” một tý không?.
Hòa lắc đầu kiên quyết:
- Tớ đã quyết rồi thì không thay đổi. Mà các cậu đừng có nhắc đến chuyện ấy nữa. Thắng kể tiếp đi, sau đêm tân hôn thấy “lão” Nhã thế nào, có hí hửng không?
Thắng lại cười:
- Em có biết gì đâu. Chiều hôm ấy bị đám thanh niên nó chúc cho mấy chén rượu thế là lăn quay ra ngủ đến sáng bạch hôm sau mới dậy, lúc ấy mọi người đã dạy và thu dọn gần xong rồi. Mà sao có cái loại rượu nặng thế, uống vào cứ cháy cả cổ đi.
Cân gật gù ra vẻ hiểu biết:
- Rượu Hà Bắc thì mạnh có tiếng rồi.
Ngoài sân có tiếng ồn ào. Cả bọn nhìn ra thì thấy một đám đông đang vây lấy Nhã, anh vừa lên đến nơi. Giữa đám đông Nhã cao vọt hẳn lên một cái đầu, nụ cười sáng lóa cả khuôn mặt. Anh đang tíu tít trả lời những câu thăm hỏi, trêu chọc của anh em trong đại đội. Cả Cân, Hòa và Thắng cũng ùa ra. Hòa lên tiếng:
- Các ông giãn ra để cậu ấy thở một tý chứ! Vừa mới phải cày ruộng sâu lên mà thế này thì chết à?
Vừa nói cậu ta vừa sấn vào túm lấy tay Nhã lôi tuột ra khỏi đám đông. Thắng đỡ lấy cái ba lô to kềnh của Nhã. Cả đám kéo nhau vào trong nhà. Nhã bảo Thắng đưa lại ba lô và lôi ra một đùm to bằng vải nhựa. Thắng nhanh tay lật chiếc chiếu một cái giường ở giữa nhà. Nhã đặt cái gói xuống và mở ra- một đống tướng kẹo lạc, bỏng ngô lẫn với một ít kẹo Hải Châu. Rút từ túi ngực ra bao thuốc lá Tam Đảo đặt xuống bên cạnh Nhã cười thật thà:
- Quà cưới của tớ chỉ có thế thôi. Mời các cậu dùng tạm.
Hàng chục bàn tay thò vào khua khoắng, chỉ một loáng đống bánh kẹo đã vơi đi quá nửa. Bao thuốc cũng được bóc ra ngay tắp lự và hàng chục cái ống khói thở ra mù mịt đầy khoan khoái.
Đợi cho mọi người thưởng thức hết đống quà Hòa mới kéo Nhã về cái góc riêng của kíp xe 567. Bốn anh em vừa mới ngồi xuống giường hắn đã gợi chuyện:
- Thế nào? Sau đêm tân hôn có khóc không?
Thắng thật thà:
- Sao lại phải khóc?.
Hòa cốc vào đầu Thắng một cái rồi cười:
- Cậu này tồ vẫn hoàn tồ! Khóc vì biết sướng thế này sao không lấy vợ sớm từ năm mười ba, mười bốn tuổi.
Thắng vẫn cãi:
- Em chả thấy sướng gì cả. Về với anh Nhã mấy ngày chỉ thấy mệt bã cả người ra thôi.
Cân có vẻ tâm lý hơn:
- Mọi việc ổn thỏa cả chứ anh Nhã?
Nhã vẫn lúi húi lục lọi cái ba lô:
- Cũng may có cậu Thắng về giúp đỡ nên việc gì cũng thuận lợi, đến hôm cưới lại có chính trị viên Tú về nên các cụ phấn khởi lắm. Nhưng thôi, để tối hẵng nói chuyện. Bây giờ tớ phải lên báo cáo đại đội cái đã.
Dứt lời Nhã moi trong ba lô ra một gói giấy nhỏ và quày quả đi về phía nhà ban chỉ huy. Hòa chưng hửng đành phải ra lệnh cho Thắng:
- Cậu chịu khó chạy xuống bếp báo cho lão ấy suất cơm.

   Đúng như dự đoán của tiểu đoàn trưởng Tân. Ngay đầu tháng Mười các loại vật chất, khí tài được chở về dồn dập. Hàng chục tấn xích, bánh chịu nặng, bánh dẫn xích và trăm thứ bà rằn được ô tô của trung đoàn chở về xếp ngồn ngộn trong mấy cái lán chờ cố định lên xe. Bên quân nhu cũng tổ chức cấp phát quân trang đi B và chở về hàng đống gạo, lương khô, thịt hộp... chật hết cả kho. Nhìn đống khí tài và lương thực thực phẩm chở về ùn ùn ai cũng hể hả, chỉ có tiểu đoàn phó kỹ thuật Thiên là lo ngay ngáy. Chỉ tính toán sơ qua anh cũng thấy mỗi xe phải cõng hơn một tấn khí tài, cộng với người cùng quân tư trang và lương thực, thực phẩm nữa là hơn hai tấn. Chạy trên bộ thì không sao nhưng xuống nước thì chưa biết thế nào. Vì vậy anh quyết định phải cho thử nghiệm.
Trong lúc các xe đang triển khai việc hàn giá ngụy trang cửa xả thì Thiên đến xe 567 và ra lệnh:
- Các đồng chí cho xe đến ngay kho khí tài để làm nhiệm vụ!
Nhã ngơ ngác:
- Có nhiệm vụ gì thế tiểu đoàn phó? Bọn em sắp đến lượt hàn giá ngụy trang cửa xả rồi.
Tiểu đoàn phó Thiên cười:
- Không có vấn đề gì đâu! Để xếp thử khí tài lên thôi mà. Còn hàn giá ngụy trang để sau cũng được.
Bốn anh em thu dọn đồ đạc xong thì Cân nổ máy cho xe chạy đến trước kho khí tài, ở đấy đã có tiểu đội thợ đang bảo dưỡng, sắp xếp và phân loại vật tư. Tiểu đoàn phó Thiên chỉ vào hai phuy dầu và một đống khí tài đã được xếp riêng ra phía trước:
- Bây giờ các cậu cố định hai phuy dầu và số khí tài này lên xe. Cố gắng xếp cho cân và buộc cho chắc chắn vào nhé, đảm bảo khi có tình huống xảy ra vẫn phải quay được pháo và súng 12 ly 7. Sau khi xếp xong khí tài thì cho xe ra bờ đập. Lúc qua kho quân nhu thì lấy thêm cơ số lương thực và thực phẩm. Tất cả phải được xếp đặt gọn gàng và cố định chặt chẽ đấy. Rõ nhiệm vụ chưa?
Trưởng xe Nhã thay mặt xe trả lời:
- Báo cáo, chúng tôi rõ rồi ạ!
Nhìn đống khí tài cũng không lớn lắm Hòa lanh chanh:
- Gớm! Có mỗi tý thế này mà cũng phải thử với thách. Cả cái nắp buồng động lực mênh mông thế kia thì có đến ba đống thế này cũng hết.
Cân vừa từ trong xe xách hòm dụng cụ ra vừa cười:
- Chỉ được cái nhanh nhảu đoảng! Xếp hết lên đấy lúc cần kiểm tra, bảo dưỡng thì làm thế nào? Mà đánh đống cả lên phía sau như thế khi bơi nó dìm hẳn đuôi xe xuống, nước mà tràn vào cửa xả thì toi luôn chứ còn gì nữa.
Nhã gật gù:
- Chả thế mà anh Thiên dặn phải xếp đặt cho cân. Mà nguyên hai phuy dầu này đã ngót bốn tạ rồi.
Cân bảo:
- Tớ đã tính rồi. Các miếng xích thì gài vào tay vịn bộ binh và hai bên lá chắn bùn. Mấy cái bánh chịu nặng thì luồn dây qua ổ bi cũng buộc vào tay vịn. Các thứ khác cố định sau lồng đèn pha và hai bên cửa lái xe. Mấy bao gạo để ngay trên nóc tháp pháo rồi phủ bạt lên. Còn lương khô thịt hộp thì cho vào trong xe cho chắc chắn. Đại khái cứ thế đã! Bây giờ cậu Hòa vào quay pháo ra phía sau đi, cố định tầm hướng cho chắc chắn vào.   
Trong lúc Hòa quay pháo thì Cân mở các đai cố định thùng nhiên liệu, Nhã và Thắng loay hoay nâng thử phuy dầu nhưng không nổi. Thắng càu nhàu:
- Trông thế mà nặng ra phết! Có lẽ anh phải gọi mấy cậu thợ kia ra nâng giúp mới được!
Cân đang lúi húi mở ốc nhìn xuống thấy thế phì cười:
- Cần gì nhiều người. Hai ông ra vác hai cây gỗ lại đây bắc thành cái cầu là vần lên được ngay thôi mà. Có thêm người thì cũng làm gì có chỗ mà bấu tay.
Nhã lại gật gù:
- Cậu này được! Nào, anh em ta đi lấy gỗ đi Thắng!
Hai cây gỗ được bắc song song từ dưới đất lên đuôi xe thành một cái cầu, bốn anh em xúm vào người vần, người đẩy hai phuy dầu lên khá nhẹ nhàng. Hòa tếu:
- Thằng cha này mà không phải đi bộ đội chắc sẽ trở thành nhà bác học.
Cân cười tủm tỉm:
- Cái món này người ta nghĩ ra từ đời nảo đời nào rồi. Chỉ tại các cậu không chịu để ý thôi.
Phải mất gần hai tiếng đồng hồ bốn anh em mới sắp xếp hết các thứ lên xe. Chiếc xe tăng bây giờ biến dạng hẳn vì hàng chục thứ vật tư được cố định trên mình. Cân nhìn qua một lượt rồi tự nhủ:
- Kể ra cũng chưa được chắc chắn lắm nhưng hôm nay mới là thử thôi mà. Nào, các cậu lên xe đi.
Đợi mọi người ngồi cả lên tháp pháo Cân nổ máy đánh xe xuống gần kho quân nhu. Ba bao gạo được cho mượn để trên đỉnh tháp pháo rất vừa vặn. Ngoài bờ đập tiểu đoàn phó Thiên và mấy cán bộ đại đội đang đứng cạnh một xe đỗ ngay gần bến lên xuống từ bao giờ đang tranh luận rất sôi nổi. Thấy xe 567 đã xếp sắp xong anh giơ tay vẫy:
- Cân! Cho xe lại đây đi!
Cân nổ máy cho xe từ từ chạy lại chỗ mấy cán bộ đang đứng. Tiểu đoàn phó Thiên chỉ huy cho xe 567 đi thẳng xuống đầu bến rồi ra hiệu dừng xe, tắt máy. Sau đó anh chỉ thị:
- Bây giờ các cậu kiểm tra lại một lần nữa tình hình xe cộ, sau đó đóng van ngăn nước động cơ và mặc áo bơi vào. Còn xe này- Anh quay sang mấy thành viên kíp xe 591 của đại đội 6- Các cậu cho nối hai cáp vào và móc sẵn vào đuôi xe 567.  Khi nào xe 567 nổ máy thì xe các cậu cũng nổ máy luôn, để sẵn số ở số 1. Có lệnh của tôi là khởi xe ngay. Rõ chưa?.
Cả hai xe đồng thanh:
- Rõ!
Nhìn thấy vẻ mặt quan trọng của mấy cán bộ Cân cũng thấy lo lo. Thực ra từ trước đến giờ bơi nước anh lái cũng đã nhiều nhưng đúng là chưa bao giờ trên xe lại phải cõng một trọng lượng lớn như hôm nay. Vì vậy anh giục mấy anh em kiểm tra xe rất kỹ. Tiểu đoàn phó Thiên cũng nhảy lên xe, anh lấy cờ- lê siết thật chặt hàng ốc cố định nắp buồng truyền động và buồng động lực. Thắng lấy làm lạ hỏi:
- Sao thủ trưởng phải vặn chặt thế?.
Thiên cười:
- Tại các cậu lười, mỗi khi kiểm tra truyền động và động cơ xong chỉ vặn qua loa để lần sau mở ra cho dễ. Để như thế chạy trên bộ thì không sao nhưng khi xuống nước nếu đuôi xe bị chìm, nước dềnh lên đây sẽ tràn vào trong xe và thế là đi đứt. Hiểu chưa?.
Thắng bẽn lẽn:
- Đúng là mấy hàng ốc này thường chúng em chỉ vặn qua loa thôi thật.
Đợi cho hai xe chuẩn bị xong Thiên đứng hẳn lên tháp pháo xe 567 nói to:
- Bây giờ các đồng chí vào đúng vị trí đi. Đồng chí Cân sẽ dùng số cạn để cho xe xuống bến. Nhớ phải đi thật chậm. Khi nào hai xích không chạm đất nữa thì về số “không” để kiểm tra. Chỉ khi nào có lệnh của tôi mới được vào số bơi. Trong khi bơi giữ ổn định chân dầu khoảng 1000 đến 1200 vòng phút và theo sự chỉ huy của tôi. Trường hợp xe bị chìm thì cứ bình tĩnh, đợi nước vào đầy xe rồi mới chui ra bơi vào bờ. Rõ cả chưa?
Tất cả lại đồng thanh:
- Rõ!
Nhìn quanh một lượt thấy mọi thứ đã sẵn sàng Thiên hô:
- Cả hai xe chú ý! Nổ máy!
Hai bộ động cơ cùng gầm lên một lúc, làn khói xả xanh xanh hăng hắc phụt lên từ cửa xả. Xiết lại mũ công tác Thiên hô tiếp:
- Lái xe chú ý! Tiến!
Cân cẩn trọng vào số “một” rồi từ từ cho xe xuống bến. Nước sâu dần, mũi xe chúi hẳn xuống làm nước trào qua cả lá chắn sóng ào lên đến tận cửa lái xe. Đã quen với tình trạng này nên Cân vẫn bình tĩnh giữ đều chân ga cho xe tiếp tục tiến.
Bỗng chiếc xe nghiêng hẳn sang trái, nước trào hẳn lên mặt trên thân xe, cửa xả bị nước tràn phun phì phì như mũi con trâu đang ngụp. Dường như băng xích bên trái đã không còn bám xuống nền đất nữa. Trên bờ mấy đại đội phó khoa tay múa chân rối rít. Cả Nhã, Hòa, Thắng đều hoảng hốt nhưng nhìn tiểu đoàn phó Thiên vẫn đứng lặng phắc nên đành ngồi im thin thít. Cân cũng hơi hoảng nhưng không thấy tiểu đoàn phó chỉ thị gì nên vẫn giữ đều ga. Tuy nhiên chỉ một lát sau chiếc xe đã trở lại tương đối cân bằng. Đến lúc này Cân đã cảm nhận thấy cả hai băng xích đang quay tự do vì không còn chạm đất nữa, anh nhẹ nhàng về số “không”. Xe đã dừng hẳn và nổi bập bềnh, nước mấp mé mép trên thân xe. Cũng đến lúc này tiểu đoàn phó Thiên mới thở phào nhẹ nhõm, gương mặt căng thẳng của anh đã giãn ra. Thực ra, lúc thấy xe nghiêng hẳn về bên trái anh rất lo và suýt nữa đã ra lệnh cho xe 591 kéo xe này lên. Nhưng chỉ trong một tích tắc anh đã quyết định cứ cho xe tiến vì phán đoán rằng lý do xe nghiêng hẳn về một bên chỉ vì hai băng xích đã rời nền bến xuống không cùng một lúc. Bình thường khi tập lái bơi ở bến này xe nhẹ hơn và lao xuống nước rất nhanh nên không mấy ai nhận thấy hiện tượng ấy. Để kiểm tra xem xe đã hoàn toàn nổi chưa Thiên ra lệnh:
- Nhã và Hòa ra lấy sào đẩy thử xem sao.
Nhã và Hòa chui ra khỏi buồng chiến đấu, hai anh em tháo cây sào vẫn cố định ở cạnh xe ra đi về phía cuối xe và chống vào bờ đẩy mạnh. Chiếc xe hơi chòng chành rồi nhích về phía trước một chút, tuy nhiên xe vẫn hơi bị nghiêng về bên trái. Biết chắc chắn hai băng xích đã rời mặt đất và đã nổi được Thiên hô:
- Thôi được rồi! Bây giờ xe 591 xuống tháo cáp ra! Còn các cậu vần mấy bao gạo sang phía bên phải cho xe cân lại đi!
Ba anh em xúm lại nhẹ nhàng dịch chuyển mấy bao gạo sang hẳn phía bên phải tháp pháo, xe trở lại cân bằng hơn. Đợi cho kíp xe 591 tháo xong cáp Thiên mới nói với Cân:
- Bây giờ cậu vào số bơi và bơi một vòng hồ. Tuy nhiên vẫn phải giữ chân dầu ổn định, lúc nào tôi bảo tăng mới được tăng. Rõ chưa?
Cân nhỏ nhẹ:
- Rõ rồi ạ!
Thiên hất cằm:
- Bắt đầu đi!
Cân nhẹ nhàng mở cửa phản lực, gài số bơi rồi thả ly hợp. Hai luồng nước từ hai cửa phản lực phun ra sủi lên ùng ục, chiếc xe nặng nề từ từ di chuyển, nước vẫn mấp mé mặt trên thân xe. Chỉ một lát xe đã ra đến giữa hồ, Thiên xiết ống nói nhắc Cân:
- Từ từ tăng ga lên khoảng 1500 nhé!
Cân vẫn nhỏ nhẹ:
- Nhận đủ!
Miệng trả lời đồng thời chân Cân từ từ nhấn xuống, tiếng máy nổ giòn giã hơn. Chiếc xe băng băng tăng tốc độ, mũi xe dềnh lên còn đuôi xe chìm hẳn xuống, nước ngập lên đến tận chỗ cố định hai phuy dầu. Thiên nhìn chằm chằm vào chỗ ngập nước nhưng vẫn không có bất cứ động tĩnh gì. Nhã cũng chú mục vào đuôi xe, thỉnh thoảng lại liếc sang phía tiểu đoàn phó. Thấy Thiên vẫn không có biểu hiện gì nên anh cũng vững tâm hơn.
Xe đã gần đến bờ hồ bên kia, Cân kéo cần lái nước. Chiếc xe lượn một vòng thật mềm mại hướng mũi về phía bến lên. Đến lúc này thì tất cả mọi người đều thấy nhẹ nhõm. Cả Nhã, Hòa, Thắng đều chui ra khỏi buồng chiến đấu ngồi lên đỉnh tháp pháo thảnh thơi ngắm nghía bốn xung quanh. Khung cảnh thật thanh bình và thơ mộng. Thắng hồn nhiên:
- Thích quá các anh nhỉ? Khác gì bơi thuyền đi chơi hồ Bảy Mẫu. Mà nhiều cá chết không kìa. Chốc nữa có khi mình vớt về là được một bữa đấy!
Quả thật, những chú cá không may chui vào ống phản lực bị cánh quạt chém chết nằm rải rác trên mặt nước sau xe.
Xe đã tiếp cận với bến lên, Cân về số hỗn hợp. Chiếc xe từ từ bò lên bờ giữa tiếng vỗ tay của mấy cán bộ đại đội và kíp xe 591. Đợi cho Cân tắt máy xong tiểu đoàn phó Thiên nhắc:
- Các đồng chí vào kiểm tra xem nước có vào xe không rồi ra báo cáo tôi. Còn các đồng chí cán bộ đại đội lại cả đây ta rút kinh nghiệm.
Mấy đại đội phó kỹ thuật leo cả lên xe 567. Vừa lúc đó Cân nhô đầu lên miệng tươi như hoa:
- Báo cáo tiểu đoàn phó, không có một tý nước nào vào xe ạ!
Thiên gật đầu:
- Thế thì tốt!- Quay ra mấy cán bộ kỹ thuật anh cười- Lúc nãy trên bờ các ông hò hét gì thế?
Đại đội phó đại đội 9 phân trần:
- Thấy xe nghiêng hẳn về một bên tôi nghĩ nó sẽ bị lật nên nhắc anh cho kéo lên thôi.
Thiên bật cười:
- Lúc ấy tôi cũng hơi hoảng nhưng bụng bảo dạ “kiểu gì cũng không chìm được” nên cứ để cho nó tiến. Thôi, bây giờ ta rút kinh nghiệm một chút để các anh về chỉ đạo các xe trong đơn vị sắp xếp, cố định vật chất cho chắc chắn. Trước hết, qua cuộc thử nghiệm hôm nay chúng ta khẳng định với nhau rằng ngoài trọng lượng chiến đấu xe PT76 hoàn toàn đủ khả năng mang thêm tải trọng đến hai tấn khi bơi nước. Đề nghị các anh thông báo kết quả này để anh em yên tâm. Thứ hai, về sắp xếp như anh em kíp xe 567 như thế này là tương đối tốt, khi xe xuống nước nhìn chung là cân bằng. Tuy nhiên cần được cố định cho chắc chắn hơn, tránh tình trạng bị rơi vãi, mất mát. Thứ ba, chúng ta cần nhắc anh em phải vặn chặt hàng ốc cố định tấm thiết giáp nắp buồng động lực và buồng truyền động. Các anh thấy đấy, khi đi chân dầu lớn đuôi xe bị dìm hẳn xuống nước, nếu không vặn chặt hàng ốc này chắc chắn nước sẽ tràn vào xe. Thứ tư, khi cố định vật chất vẫn phải quay được pháo và súng máy 12 ly 7 để đảm bảo khả năng chiến đấu khi có tình huống xảy ra. Các anh có ý kiến bổ sung gì không!
Dường như mọi người đã thấy kết quả cuộc thử nghiệm như thế là mỹ mãn nên đều gật đầu và không ai có ý kiến gì. Thấy vậy Thiên nói tiếp:
- Nếu không ai có ý kiến gì thì ngay chiều nay tôi sẽ cho phân phối khí tài và các loại vật chất cho đại đội 3 và đại đội 9. Các anh tính toán phân chia cho từng xe sao cho hợp lý và chỉ đạo cho các xe bắt đầu cố định. Sau khi cố định xong các khoa mục huấn luyện thực xe sẽ do đại đội 6 bảo đảm. Nếu không có ý kiến gì thì ta về. Còn hai kíp xe các đồng chí kiểm tra xe rồi đánh xe về lán nhé!
Cả hai kíp xe đồng thanh:
- Rõ ạ!

   Gần đến ngày kỷ niệm 8 năm thành lập binh chủng chính ủy Ngọc bàn với quyền tư lệnh Đào:
- Năm nay không phải là năm chẵn kỷ niệm thành lập binh chủng nên ta không tổ chức rầm rộ. Nhưng có lẽ ta vẫn nên tổ chức một cách trọng thể tại tiểu đoàn 198 để khích lệ tinh thần anh em trước khi lên đường chiến đấu. Anh thấy thế nào?.
Quyền tư lệnh Đào sốt sắng:
- Việc này anh thấy làm thế nào cho hiệu quả thì làm. Tôi hoàn toàn ủng hộ ý kiến của anh.
- Nếu anh đã đồng ý thì tôi sẽ giao cơ quan chính trị chủ trì- Chính ủy Ngọc trả lời và quày quả đi về phía nhà mình.
Còn lại một mình quyền tư lệnh Đào trầm ngâm nhìn ra ngoài. Dạo này trời đã chuyển sẳn sang thu. Ban ngày mặc dù còn nắng nhưng cũng đã dịu hơn, chiều chiều đã thấy gió heo may về se lạnh, bầu trời lúc nào cũng xanh ngăn ngắt. Chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ vẫn diễn ra ác liệt, đặc biệt là vùng “cán xoong” ở khu Bốn. Ông lẩm bẩm: “Mùa khô đã đến rồi, chắc chỉ nay mai 198 sẽ được lên đường”.
Đúng lúc ấy tham mưu trưởng Dương xuất hiện trước khoảng sân nhỏ. Thấy quyền tư lệnh đang trầm ngâm suy nghĩ ông chào to như đánh tiếng:
- Chào tư lệnh!
Quyền tư lệnh Đào như bừng tỉnh khỏi cơn suy tưởng nhìn ra đã thấy cái dáng lách chách của tham mưu trưởng ngay trước cửa, ông đon đả:
- Anh Dương đấy à? Đi đâu mà có vẻ vội vàng thế?
Tham mưu trưởng Dương tươi tỉnh:
- Báo cáo tư lệnh, Bộ Tổng tham mưu vừa điện xuống giục ta khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị để cho 198 lên đường.
Vừa nói ông vừa đưa cho quyền tư lệnh bức điện của Bộ Tổng tham mưu. Liếc qua mấy dòng chữ ông Đào ngẩng lên:
- Như vậy Bộ chỉ ấn định chung chung là trung tuần tháng Mười mà vẫn cho ta quyền tự quyết định ngày cụ thể. Vậy theo anh ta nên xuất phát lúc nào?
Như đã được chuẩn bị trước tham mưu trưởng Dương trả lời ngay:
- Về công tác chuẩn bị cho đến thời điểm này đã cơ bản hoàn thành, việc cấp phát khí tài và vật chất cũng đã xong, anh em đang tiến hành cố định lên xe. Nhìn chung chỉ cần vài ba ngày nữa là có thể lên đường được.
Quyền tư lệnh Đào mở cuốn lịch bướm lúc nào cũng mang theo người lật giở đến tháng Mười, ông chăm chú xem đi xem lại một lúc mới chậm rãi:
- Theo tôi ta nên xuất phát vào tầm 14, 15 tháng 10 là tốt nhất, hôm đó cũng qua mồng Mười âm rồi nên trăng sáng suốt đêm, bộ đội ta có thể lợi dụng ánh trăng trong hàng chục ngày sau đó để hành quân. Anh thấy thế nào?
Đôi mắt tham mưu trưởng Dương sáng hẳn lên mừng rỡ:
- Quả thật tôi cũng chưa nghĩ đến vấn đề này nhưng đúng là có trăng sáng hành quân sẽ rất thuận lợi.
Quyền tư lệnh Đào quả quyết:
- Thế thì ta thống nhất luôn nhé: đại đội 9 sẽ xuất phát tối ngày 14, đại đội 3 xuất phát tối ngày 15. Anh tổ chức thông báo cho H03 và các bộ phận liên quan để phối hợp hành động. Anh cũng thông báo luôn cho bên chính trị để họ chủ trì tổ chức lễ xuất quân vào chiều 14 luôn. Làm đơn giản thôi nhưng sao cho trang trọng và thiết thực nhất.
Tham mưu trưởng Dương đứng dạy:
- Vậy tôi xin phép tư lệnh về để triển khai ngay.
Quyền tư lệnh Đào vội xua tay:
- Khoan đã! Anh ngồi xuống! Tôi có một vài việc muốn trao đổi với anh.
Tham mưu trưởng Dương lại ngồi xuống:
- Vâng! Tôi xin nghe!
Trở lại vẻ trầm ngâm thường ngày quyền tư lệnh Đào nhỏ nhẹ:
- Anh đã biết rồi đấy, trên đã quyết tôi ở nhà mà để anh Ngọc đi đợt này. Tuy nhiên khách quan mà nói anh Ngọc dù sao cũng là cán bộ chính trị, lại ở binh chủng chưa lâu, chắc chắn việc chỉ đạo sâu về chuyên môn sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, về mặt quân sự anh sẽ là người chịu trách nhiệm chính. Anh hiểu điều đó chứ?
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Tôi hiểu ạ!
Quyền tư lệnh Đào tiếp tục:
- Chắc là anh cũng đã có suy nghĩ của mình về các biện pháp cần tiến hành để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên tôi đề nghị anh lưu ý mấy điểm sau. Một là cần tận dụng tối đa sự chi viện, giúp đỡ của cấp trên và các đơn vị bạn. Có một điều khó khăn là hiểu biết của người chỉ huy binh chủng hợp thành và các binh chủng bạn về xe tăng của chúng ta cũng còn nhiều hạn chế nên mỗi khi đề xuất vấn đề gì anh cần có sự giải thích cho cặn kẽ tại sao phải làm như vậy. Anh có đồng ý với tôi về điểm này không?
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Tôi cũng nghĩ như vậy.
Tư lệnh Đào cũng gật đầu:
- Thế thì tốt! Vấn đề thứ hai anh cần hết sức lưu ý là lựa chọn mục tiêu. Anh đã biết, thành bại của trận này có một ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Vì vậy cần chọn mục tiêu sao cho vừa sức, đã đánh là thắng mà thương vong phải ít nhất. Vấn đề này cũng liên quan đến nhận thức của người chỉ huy mặt trận về xe tăng đấy. Có đồng chí cứ nghĩ rằng xe tăng là có thể giải quyết mọi vấn đề, có đồng chí lại nghĩ cái xe tăng như người chiến sĩ bộ binh đánh chỗ nào cũng được. Trong những trường hợp như vậy tôi đề nghị anh phải bám chắc nguyên tắc sử dụng xe tăng mà chúng ta đã đúc kết nên mấy năm qua- Ông dừng lời nhìn thẳng vào mắt tham mưu trưởng Dương, thấy ông Dương vẫn đang chăm chú lắng nghe thì tiếp tục- Vấn đề thứ ba là phải bằng mọi biện pháp bảo toàn lực lượng, trang bị đặc biệt là trong hành trú quân. Ở ngoài này khi diễn tập ta cũng đã có huấn luyện anh em nhưng dù sao cũng chỉ là giả định, còn vào đó là địch thật. Máy bay trên trời, biệt kích thám báo dưới đất... nên sai một ly là đi một dặm ngay. Vì vậy anh phải thường xuyên nhắc nhở anh em, tuyệt đối không được chủ quan mất cảnh giác. Nếu không làm được điều này chúng ta sẽ phải trả giá đắt đấy. 
Tham mưu trưởng Dương xác nhận:
- Đúng vậy! Tôi cũng suy nghĩ rất nhiều về vấn đề này.
Tư lệnh Đào hạ giọng:
- Còn vấn đề cuối cùng là mối quan hệ công tác. Anh Ngọc mặc dù không phải cán bộ quân sự nhưng là chỉ huy cao nhất, có thể coi là tư lệnh tiền phương. Vì vậy, mọi vấn đề anh cần phải báo cáo, giải thích cặn kẽ với anh ấy và để anh ấy là người quyết định cuối cùng. Anh có đồng ý như vậy không?
Tham mưu trưởng Dương gật mạnh đầu:
- Tôi sẽ làm đúng như vậy! Anh cứ yên tâm.
Quyền tư lệnh Đào đứng dạy:
- Thôi được rồi! Còn bây giờ anh về cho triển khai tiếp công việc chuẩn bị đi.
Tham mưu trưởng Dương đứng dạy bắt tay quyền tư lệnh, ông nhỏ nhẹ:
- Anh cứ yên tâm! Tôi sẽ hết sức lưu ý những vấn đề anh đã trao đổi.

   Chiều muộn một ngày giữa thu. Mặt trời đã xuống sau rặng núi phía Tây khu doanh trại nhưng vẫn hắt lên nền trời những ráng vàng rực rỡ. Bầu trời xanh ngắt không một gợn mây báo hiệu một đêm trăng sáng đẹp. Gió heo may thổi qua đập nước mang theo hơi nước se se lạnh. Ngoài cổng tiểu đoàn, dọc theo con đường ven hồ là mười một cái xe tăng và ba cái ô tô mình cắm đầy lá ngụy trang đỗ nép vào những lùm cây trong trạng thái sẵn sàng xuất kích. Mấy chiến sĩ của đại đội 6 có nhiệm vụ canh gác ôm súng đứng im phăng phắc. Không khí chung khu doanh trại vốn sôi động vào giờ này hàng ngày có vẻ trang nghiêm, trầm trầm như thường thấy trước khi có một việc gì đó hệ trọng xảy ra.   
Đúng là có một việc hệ trọng sắp xảy ra thật. Ngày hôm nay tiểu đoàn 198 sẽ chính thức xuất quân đi chiến trường. Ngày hôm nay niềm mong ước suốt gần chục năm trời của cán bộ, chiến sĩ binh chủng “thép” sẽ trở thành sự thật.
Trái ngược với vẻ im ắng bên ngoài, trong nhà của đại đội 9 một không khí cực kỳ vui vẻ, náo nhiệt đang diễn ra. Hầu như tất cả cán bộ, chiến sĩ các đại đội 3, đại đội 6 đều có mặt ở đây để tiễn các đồng đội của mình. Cánh đại đội 3 thì đe: “không chạy nhanh bọn tớ sẽ vượt” vì chính họ ngày mai cũng sẽ lên đường. Còn cánh đại đội 6 thì ghen tỵ với những người đồng đội được lên đường trước. Riêng cánh đại đội 9 là hớn hở nhất, cậu nào cậu ấy mặt mũi cứ tươi hơn hớn. To tiếng nhất vẫn là Hòa đen:
- Thôi, các cậu “xê 6” cứ yên trí ăn no ngủ kỹ và chuẩn bị sẵn bao tải đi!
Một cậu của đại đội 6 ngơ ngác:
- Chuẩn bị bao tải để làm gì?
Hòa cười ngặt nghẽo:
- Để mà đựng vỏ đồ hộp chứ còn để làm gì nữa.
Tiếng cười bung ra khoái trá, cậu bị lừa túm lấy Hòa đấm thụp. Hòa vừa né vừa bô bô:
- Bọn tớ đi phen này là đánh cho bọn nó không còn mảnh giáp, sau này các cậu có vào thì cũng chỉ thu dọn chiến trường, nhặt vỏ đồ hộp mà thôi.
Một cậu quay sang Cân:
- Thế nhà thơ Cân đã có bài thơ mới nào chưa? Có khi chính vì bài thơ của cậu hồi ấy mà “xê 9” được đi trước đấy!
   Cân cười khiêm tốn:
   - Tớ viết nhì nhằng ấy mà, nhà thơ với lều thơ gì?
   Thắng bật mí:
   - Anh Cân có bài thơ mới rồi đấy!
   Mấy tiếng reo hưởng ứng:
   - Đọc đi! Đọc đi!
   Cân xấu hổ:
   - Thắng nó nói đùa đấy! Thơ với thẩn gì!
Cánh đại đội 6 vẫn không buông tha, một cậu “tỉa”:
- Ai chả biết cậu khiêm tốn rồi.
Cân đỏ mặt:
- Thì tớ cũng có viết nhưng cảm thấy chưa đạt yêu cầu lắm.
Cả mấy cái miệng cùng nhao nhao:
- Chưa đạt cũng đọc đi!
Biết chối cũng chẳng được Cân đành gật đầu:
- Thôi được! Nhưng đừng có chê đấy nhé!
Thấy Cân chuẩn bị đọc thơ mấy nhóm bên cạnh cũng xúm lại. Đợi cho tiếng ồn ào lắng xuống Cân hắng giọng mấy cái rồi bắt đầu:
- Xe ta đi chưa biết đâu là đích, Nhưng cứ nhằm tiếng súng mà đi, Những tiếng súng vang- Ôi tiếng gọi thần kỳ, Trận chiến đấu đang gọi ta đến đó. Hết!.
Tất cả lặng đi một lát rồi ồ lên:
- Hay quá đi chứ! Tiếng súng là hiệu lệnh tiến công, là tiếng gọi lên đường. Kiểu này cậu Cân nhà ta phải được phong là nhà thơ mới đúng. 
Cân xấu hổ:
- Các cậu cứ hay đùa. Thật tình tớ thấy chưa ổn lắm, nhất là câu đầu. Các thủ trưởng có khi lại bảo thằng này mù quáng, chẳng biết đích ở đâu mà cứ đi.
Một cậu ra vẻ hiểu biết gật gù:
- Cậu Cân nghĩ thế cũng phải! Nhưng theo tớ để thế cũng được, đúng tinh thần “đâu có giặc là ta cứ đi” rồi còn gì nữa.
Trên nhà ban chỉ huy tiểu đoàn câu chuyện cũng rôm rả không kém. Cả đại biểu Bộ tư lệnh, ban chỉ huy trung đoàn và đại diện các đơn vị bạn đang cười nghiêng ngả trước câu chuyện tranh thủ thăm nhà của tiểu đoàn trưởng Tân. Số là hôm anh em bắt đầu đi phép Tân có viết thư báo tin ngày ấy, ngày ấy sẽ về. Nhưng thật không may, dạo ấy không quân Mỹ tăng cường đánh phá nên cơ quan vợ anh đã đi sơ tán tận trên Vĩnh Phú. Đạp xe về đến nhà chẳng thấy vợ con đâu, anh hỏi thăm thì biết vợ con đã đi sơ tán nên bấm bụng ngủ lại nhà một đêm, hôm sau dậy từ sớm nhằm hướng cơ quan vợ sơ tán mải miết đạp xe. Vì thư đến chậm nên ngay khi nhận được thư vợ anh tức tốc gửi con rồi đáp tàu xuôi về Hà Nội để gặp chồng. Lên đến cơ quan vợ Tân tiu nghỉu khi biết vợ đã về Hà Nội. Chả lẽ lại quay về ngay mà cũng chẳng biết vợ mình có đợi ở Hà Nội không hay cũng lại quày quả quay lên nên Tân quyết định ở lại chỗ sơ tán chơi với con và đợi vợ. Cũng còn một chút may mắn là sau khi về đến nhà, biết tin Tân đã lên chỗ cơ quan mình sơ tán ngay hôm sau vợ Tân lại đáp tàu ngược lên. Thế là hai vợ chồng được một đêm “tâm sự”. Chính ủy Ngọc nén cơn cười hỏi Tân:
- Thế bố nó có truy lĩnh hết tiêu chuẩn năm ngày tranh thủ không?
Tân cười ngượng nghịu:
- Thủ trưởng cứ đùa! Ở nhờ nhà dân, hai vợ chồng nhà chủ một đầu, hai vợ chồng tôi với thằng cu con một đầu, nhà thì cứ thông thống thế thì làm ăn gì được?. 
Tham mưu phó Ba góp chuyện:
- Trên ấy nhà nào chả có một đồi chè rộng mênh mông, ra đấy mà tâm sự thì sướng phải biết!
Tân cười xí xóa:
- Thôi thì cũng cố gắng động viên cô ấy một chút gọi là.
Chính ủy Ngọc vẫn cười đỏ cả mặt:
- Gọi là của các cậu thì cũng được rồi. Các cậu có biết hai câu ca này không: “ba năm du kích nằm kề, không bằng chủ lực nó về một đêm”. Một đêm của cậu Tân nhưng là một đêm có chất lượng đấy chứ không đùa đâu.
Ai đó chêm vào:
- Khéo không chín tháng mười ngày sau lại tòi ra hai, ba cái xe tăng con chưa biết chừng.
Mọi người lại cười nghiêng ngả nên không phát hiện ra một chiếc xe con đã phóng thẳng vào sân và đỗ trước cửa nhà. Chỉ đến khi cái bóng thấp đậm của quyền tư lệnh Đào hiện ra ngay trước cửa mọi người mới thôi cười. Khác hẳn vẻ nghiêm nghị hàng ngày tư lệnh Đào tươi cười hỏi:
- Các ông có chuyện gì mà rôm rả thế?.
Chính ủy Ngọc nén cười trả lời:
- Anh em đùa cậu Tân một tý ấy mà! Mà sao anh bảo không sang được...
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Kế hoạch thì như vậy đấy nhưng ngồi nhà không yên được- Quay sang Tân ông hỏi- Tình hình chuẩn bị thế nào rồi?.
Tiểu đoàn trưởng Tân đứng lên lễ phép:
- Báo cáo tư lệnh! Toàn tiểu đoàn đã sẵn sàng, đang chờ đến giờ làm lễ xuất quân xong là “xê Chín” sẽ lên đường ngay ạ.
Đúng lúc đó tiếng còi trực ban bỗng ré lên. Từ trong mấy nhà ở bộ đội túa ra như đàn ong vỡ tổ. Tiếng huyên náo chỉ lắng đi khi chỉ huy các đơn vị tập hợp bộ đội, chấn chỉnh hàng ngũ tiến về phía sân nhà chỉ huy tiểu đoàn.
Chính trị viên Tuấn đứng dạy:
- Báo cáo các thủ trưởng! Đã đến giờ mít tinh rồi ạ!

   Lễ xuất quân được bài trí rất đơn giản. Trên tấm phông vải phin xanh căng trước khoảng sân rộng trước nhà ban chỉ huy tiểu đoàn chỉ đơn giản hai hàng chữ “Lễ xuất quân- đoàn 198”. Gió may thổi mạnh làm tấm vải căng phồng lên như một cánh buồm, còn lá cờ trên đỉnh cột thì reo lên phần phật.
Trực ban tiểu đoàn đã tập hợp bộ đội thành năm khối trước sân, đứng bên phải cùng là khối sĩ quan và chiến sĩ của trung đoàn tăng cường cho 198, ở giữa là ba đại đội, còn bên trái cùng là khối tiểu đoàn bộ. Đã đứng trong đội ngũ nhưng có vẻ như mạch chuyện trong nhà chưa dứt nên tiếng rì rầm vẫn lúc to, lúc nhỏ. Trật tự chỉ được vãn hồi khi tiểu đoàn phó Đức hô:
- Nghiêm!- Đợi cho chủ tịch đoàn vào vị trí anh hô tiếp- Chào cờ! Chào!
Tất cả hướng mặt lên lá cờ đang bay phần phật trên đỉnh cột. Tiếng hát bài quốc ca lúc đầu còn chuyệch choạc càng về sau càng đều và to. Những gương mặt non tơ có phần căng thẳng bên cạnh những gương mặt già dặn, từng trải. Có vẻ như tất cả đã hòa làm một trong giai điệu trầm hùng của lời hát.
Sau lễ chào cờ, đích thân chủ nhiệm chính trị Thu lên làm công việc tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu. Ông hùng hồn:
- Kính thưa các đồng chí đại biểu! Thưa toàn thể các đồng chí! Hôm nay, giữa những ngày Thu lịch sử chúng ta có mặt tại đây để dự buổi lễ xuất quân tiễn đưa đoàn 198 đi chiến trường chiến đấu. Đến dự buổi lễ trọng thể này tôi xin trân trọng giới thiệu có các thủ trưởng Bộ tư lệnh, ban chỉ huy trung đoàn H03 và đại biểu các đơn vị bạn, đề nghị các đồng chí nhiệt liệt hoan nghênh.
Tiếp theo tham mưu phó Ba lên phổ biến các chỉ thị, mệnh lệnh liên quan đến nhiệm vụ của đoàn 198. Trong lúc đó chủ nhiệm chính trị Thu đang cúi xuống phía sau quyền tư lệnh Đào và chính ủy Ngọc thì thầm điều gì đó, chỉ thấy ông Ngọc lắc đầu quầy quậy, còn ông Đào lúc đầu cũng lắc nhưng sau đó thì gật gật đầu dáng chừng đồng ý.
Khi tham mưu phó Ba dừng lời thì chủ nhiệm chính trị Thu đứng dạy, ông trịnh trọng:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Sau đây tôi xin trân trọng giới thiệu đồng chí Vũ Huy Đào, quyền tư lệnh binh chủng lên động viên bộ đội. Xin kính mời đồng chí!
Ông Đào từ từ đứng dạy tiến lại phía cái bục, gương mặt vốn lành lạnh, nghiêm nghiêm thường ngày hôm nay có gì đó rất khác lạ, đầy biểu cảm và xúc động. Nhìn lướt qua một lượt toàn bộ đội hình ông cất tiếng:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Trước hết tôi xin cải chính một chút, tôi không định đến đây để động viên các đồng chí! Có gì mà phải động viên?- Trong hàng quân có tiếng rì rầm nho nhỏ, chắc cán cộ, chiến sĩ thấy hơi lạ về vị thủ trưởng của mình. Đợi cho tiếng xì xào dứt hẳn ông tiếp- Đã từ rất lâu rồi, từ ngày đưa xe tăng về nước chúng ta đã mong mỏi đến ngày này, ngày xe tăng lên đường chiến đấu. Ngay bản thân tôi đây cũng rất muốn được đi cùng các đồng chí nhưng trên không cho phép nên đành chịu. Đó là niềm mong mỏi của chúng ta, là khát vọng của chúng ta. Bây giờ đã trở thành hiện thực. Vậy thì có gì mà phải động viên cơ chứ, có đúng thế không các đồng chí?.
Đến đây thì hàng quân ồ lên một cách khoái trá:
- Có!- Mấy cậu lính trẻ gào lên muốn vỡ họng.
Khuôn mặt tư lệnh Đào giãn ra, vẻ căng thẳng trên gương mặt những người lính trẻ cũng tan biến. Thay vào đó là vẻ hớn hở như vừa được gãi đúng chỗ ngứa. Vẫn với giọng nói trầm ấm ông Đào tiếp:
- Hôm nay tôi phải đi họp trên bộ. Vừa kết thúc buổi họp là tôi về thẳng đây để tiễn chân các đồng chí và cũng muốn tâm sự với các đồng chí đôi điều trước lúc các đồng chí lên đường- Ông dừng lại một chút như để cố nén cảm xúc- Chỉ cách đây mấy ngày chúng ta vừa mới kỷ niệm tám năm ngày thành lập binh chủng. Tám năm đã trôi qua mà chúng ta vẫn án binh bất động, trong khi ở miền Nam đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai đang hàng ngày hàng giờ tàn sát đồng bào, chiến sĩ ta. Căm thù quân giặc bao nhiêu chúng ta càng nóng lòng ra trận bấy nhiêu. Điều đó thể hiện ở chỗ suốt những năm qua chúng tôi đã nhận không biết bao nhiêu quyết tâm thư của các đồng chí, trong đó có nhiều bản viết bằng máu. Do vậy chúng tôi rất hiểu tâm trạng của các đồng chí. Tuy nhiên do tình hình chưa cho phép nên chúng ta chưa được lên đường ra trận. Thực ra, trong suốt những năm qua chúng tôi đã nhiều lần đề nghị cấp trên cho phép chúng ta đi chiến đấu nhưng vì nhiều lý do đề nghị đó đã không được chấp nhận, trong đó có phần là do chúng ta chưa tạo được niềm tin đối với cấp trên. Tuy nhiên, hôm nay chúng ta đã toại nguyện. Cấp trên đã quyết định cho chúng ta đi chiến đấu và chính các đồng chí  ở đoàn 198 đã được nhận vinh dự này. Đây là một niềm vui lớn đối với binh chủng ta nói chung và của đoàn 198 nói riêng. Tôi thành thật chúc mừng các đồng chí!
Tiếng vỗ tay đột ngột nổi lên rào rào, tư lệnh Đào cũng vỗ tay cùng mọi người. Đợi cho tiếng vỗ tay dứt hẳn ông sôi nổi:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Vinh dự lớn lao nhưng trách nhiệm của các đồng chí cũng rất nặng nề. Cụ thể là các đồng chí phải đánh thắng trận đầu để khẳng định: có thể sử dụng và sử dụng có hiệu quả xe tăng ở chiến trường miền Nam. Qua đó củng cố niềm tin của cấp trên cũng như của các quân binh chủng bạn vào binh chủng thiết giáp chúng ta, để mở đường cho xe tăng vào chiến trường ngày một nhiều hơn và góp phần làm cho ngày chiến thắng đến gần hơn. Nặng nề như thế các đồng chí có làm được không?
Ông đột ngột hất mạnh đầu lên, cả hàng quân trả lời như sấm:
- Có!
Gương mặt ông trở lại vẻ trầm ngâm:
- Tuy nhiên, như người xưa đã nói “vạn sự khởi đầu nan”. Các đồng chí là người đi tiên phong nên chắc chắn sẽ gặp vô vàn khó khăn, trở ngại. Trước mắt các đồng chí phải đưa được người và trang bị vượt quãng đường hàng nghìn ki- lô- mét trong điều kiện đường sá hiểm trở lại bị không quân địch thường xuyên ngăn chặn. Đó là việc chưa ở đâu, chưa ai làm và bây giờ các đồng chí là những người đầu tiên thực hiện. Sau đó phải tổ chức chuẩn bị chiến đấu và chiến đấu trong điều kiện ở xa hậu phương, công tác bảo đảm về mọi mặt còn nhiều hạn chế. Nói tóm lại là rất nhiều khó khăn và không loại trừ sẽ có hy sinh, mất mát. Cũng xin nói thêm với các đồng chí là để chuẩn bị cho lần xuất quân này của đoàn 198 cấp trên đã có sự nghiên cứu rất kỹ càng, nhận thấy thời cơ đã chín muồi mới cho phép chúng ta được xuất trận, đồng thời cũng đã chỉ đạo cho các đơn vị bạn phải tích cực giúp đỡ chúng ta. Về phía Bộ tư lệnh cũng coi đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nên đã cử một đoàn cán bộ do đích thân đồng chí chính ủy dẫn đầu đi cùng các đồng chí. Nói tóm lại tất cả các cấp, các ngành đã làm tất cả để các đồng chí hành quân và chiến đấu thắng lợi. Vấn đề còn lại phụ thuộc vào chính các đồng chí mà thôi. Vậy các đồng chí có quyết tâm không- Ông bất ngờ cao giọng.
Hàng quân trả lời rền vang như sấm:
- Có!
Tư lệnh Đào cũng lớn tiếng:
- Vậy thì tôi xin chúc các đồng chí lên đường thắng lợi.
Ông đột ngột kết thúc và đưa tay lên vẫy. Cả hàng quân vỗ tay rào rào. Vừa vẫy tay quyền tư lệnh Đào vừa quay người đi về phía chủ tịch đoàn, đến trước chính ủy Ngọc ông dừng lại. Chính ủy Ngọc đứng lên, quyền tư lệnh Đào đưa cả hai tay bắt chặt tay người đồng nhiệm. Đột ngột, ông dang tay ôm chặt lấy chính ủy Ngọc. Hơi bất ngờ trước cử chỉ hiếm có của người chỉ huy vốn có tiếng là sắt đá chính ủy Ngọc chỉ khẽ lắp bắp:
- Xin cảm ơn anh! Anh cứ yên tâm chờ tin thắng lợi.
Buổi lễ kết thúc sau lời hứa quyết tâm của chính trị viên Tuấn và phổ biến kế hoạch hành quân của tiểu đoàn trưởng Tân. Trời đã sâm sẩm tối.

   Ngay khi buổi lễ kết thúc toàn bộ cán bộ chiến sĩ đại đội 9 về ngay xe của mình để làm những công việc chuẩn bị cuối cùng, cánh đại đội 3 và đại đội 6 cũng kéo cả ra cổng để đưa tiễn đồng đội. Quyền tư lệnh Đào đến bắt tay từng người trong đoàn cán bộ Bộ tư lệnh đi cùng 198. Đến trước chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương ông nán lại hơi lâu:
- Các anh đi đợt này sẽ ác liệt và gian khổ đấy.
Tham mưu trưởng Dương cười:
- Thì chiến tranh mà! Những chưa biết chừng ở ngoài này lại ác liệt hơn ấy chứ!
Quyền tư lệnh Đào đưa tay nắm thật chặt tay chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương, mắt ông có cái gì đó hơi lạ. Như nhận thấy vẻ khác thường nơi người đồng nhiệm ông Ngọc ôn tồn:
- Anh cứ yên tâm! Mọi việc ta đã bàn định kỹ rồi, tôi và anh Dương sẽ dựa trên cơ sở đó bàn bạc với nhau để giải quyết. Còn bây giờ anh ra chia tay anh em đi! Tôi với anh Dương cũng đến lúc phải đi rồi.
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Thôi, các anh đi! Anh Dương nhớ duy trì liên lạc thường xuyên nhé! Chín giờ sáng hàng ngày là tôi phải nhận được điện báo của anh đấy!
Cả chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương cùng nói:
- Anh yên tâm, chúng tôi nhớ rồi! Tạm biệt anh!
Đúng lúc đó các xe tăng bắt đầu khởi động. Mười một động cơ 260 mã lực cùng gầm lên phá tan sự yên tĩnh vốn có của buổi đầu hôm trung du. Một đàn chim từ hàng cây ven hồ nước vụt bay lên xao xác. Chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương bước về phía chiếc xe con đã đợi sẵn bên hông nhà, còn quyền tư lệnh Đào rảo bước đi ra phía đoàn xe tăng đang tăng nhiệt động cơ.
Trong bóng chiều chạng vạng những chiếc xe tăng chất đầy khí tài và cắm đầy lá ngụy trang đang gầm gừ nhả khói trông như những con thú lớn thời tiền sử. Cánh đại đội 3 và đại đội 6 vẫn xúm xít quanh các xe. Những cái bắt tay, những lời chúc tụng và đùa cợt cứ nhao nhao. Ông Đào bước nhanh về phía chiếc xe đầu tiên. Từ trên xe tiểu đoàn trưởng Tân và đại đội trưởng Nghi cùng nhảy xuống:
- Chào tư lệnh!
Quyền tư lệnh Đào đưa hai tay nắm chặt tay hai người cán bộ cấp dưới:
- Sẵn sàng chưa?
Cả Tân và Nghi cùng trả lời:
- Báo cáo tư lệnh! Chúng tôi đã sẵn sàng!
Từ phía sau chiếc xe con của chính ủy Ngọc vọt lên, ông Ngọc nhô hẳn đầu ra ngoài vẫy tay chào tạm biệt. Quyền tư lệnh Đào bắt tay tiểu đoàn trưởng Tân và đại đội trưởng Nghi một lần nữa và giục:
- Thôi! Các cậu đi đi! Chúc các cậu lên đường thắng lợi.
Tân và Nghi cùng đứng nghiêm lại:
- Cảm ơn thủ trưởng! Chúng tôi đi đây!
Dứt lời cả hai trèo lên xe, Nghi bước vào ghế trưởng xe đội mũ công tác rồi siết chặt ống nói. Vài giây sau tiếng vào số kèn kẹt vang lên. Quyền tư lệnh Đào đứng nánh sang một gò đất cao bên đường. Tiếng động cơ gằn lên, chiếc xe tăng rùng mình chuyển động. Từ trên xe Tân, Nghi và các thành viên vẫy tay chào rối rít. Quyền tư lệnh Đào cũng giơ tay vẫy nhẹ. Từ phía sau từng chiếc một tiến lên. Cánh đại đội 3 và đại đội 6 giờ cũng đã dạt sang hai bên đường vẫy tay rối rít. Trên xe những cánh tay cũng đồng loạt hua lên, những tiếng chúc tụng, trêu đùa nhau át cả tiếng động cơ. Qua chỗ ông Đào đứng nhiều cậu còn nhô hẳn người lên hét:
- Chúc thủ trưởng khỏe!
Ông Đào vẫn vẫy tay nhè nhẹ khi mỗi chiếc xe qua. Mắt ông thấy cay cay, không hiểu vì khói xả hay vì cái gì đó không rõ. Chỉ biết trong ông đang dấy lên những cảm xúc thật khó tả. Vui mừng, phấn khởi, tự hào xen lẫn lo lắng làm lòng ông thấy lâng lâng. Tay ông vẫn vẫy đấy mà hồn như đang phiêu diêu theo từng vòng xích đến tận những miền xa. Không vui sướng sao được khi mà nguyện vọng bấy lâu nay đã thành hiện thực. Không tự hào sao được khi sắp được đóng góp sức mình vào cuộc chiến đấu giải phóng nửa nước thiêng liêng. Nhưng cũng không thể không lo lắng: những chiếc xe tăng nặng nề này có đi được đến đích hay không? Đến được rồi có tham gia chiến đấu được không? Và tham gia chiến đấu được thì kết quả thế nào?... Không nói ra nhưng ai cũng biết rằng cuộc ra quân lần này là một cuộc thử nghiệm lớn nhằm chứng minh khả năng sử dụng xe tăng tại miền Nam. Mà đã là thử nghiệm thì có thể thành công mà cũng có thể thất bại. Từ trong sâu thẳm của lý trí ông Đào luôn tin tưởng vào một chiến thắng. Nhưng biết đâu đấy, có khi chỉ vì một nguyên nhân rất vớ vẩn nào đó mà các ông chưa tính toán đến lại làm đổ bể tất cả. Trong những lần thảo luận ở Bộ tư lệnh khả năng này cũng đã được nhắc tới nhưng hầu như không ai muốn đi sâu vào, tất cả chỉ tập trung vào thảo luận những biện pháp để giành thắng lợi mà thôi. Những lúc chỉ có một mình ông cũng nghĩ tới khả năng xấu nhất này nhưng rồi cuối cùng tự ông cũng đi đến kết luận: không còn giải pháp nào khác mà phải “liều” thôi bởi không thử thì làm sao mà biết tốt xấu, mạnh yếu thế nào!.
Trời đã tối hẳn. Ánh trăng thượng tuần nhàn nhạt chỉ đủ để nhận ra những hình khối đen sì đang chuyển động trong tiếng động cơ gầm gừ và tiếng xích nghiến ken két. Dưới ánh trăng ông Đào không nhìn rõ mặt những chiến sĩ đang ngồi trên tháp pháo mà chỉ nhìn thấy hàm răng sáng lóa của họ khi họ cười và hét lên để chào ông. Lòng ông lại dội lên cảm xúc tự hào và thương mến. Những người lính của ông đi vào trận đánh mà vui như hội. Nào ai biết được rằng những gì đang chờ đợi họ ở phía trước, thế mà họ ra đi nhẹ nhàng làm sao.
Chiếc xe tăng cuối cùng đã qua, quyền tư lệnh Đào vẫn đứng lặng nhìn theo như bị thôi miên. Mãi đến khi chính trị viên Tuấn và tiểu đoàn phó Thiên đến bên cạnh ông mới bừng tỉnh. Chính trị viên Tuấn mời:
- Báo cáo tư lệnh! Đại đội 9 đã đi hết rồi! Mời tư lệnh về chỗ chúng tôi nghỉ ạ!
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Được! Các cậu bố trí cho tớ và mấy anh em đi cùng bữa cơm nhé! Chiều nay họp xong đi thẳng về đây đã kịp cơm nước gì đâu.
Cả hai cán bộ tiểu đoàn ngớ ra, Thiện phàn nàn:
- Chết thật! Thế mà anh em tôi không nghĩ ra. Mời thủ trưởng cứ về nghỉ, vài phút nữa sẽ có cơm thôi.
Nói rồi anh rảo bước về phía nhà chỉ huy. Quyền tư lệnh Đào cười:
- Chủ yếu là phải lo cho cậu lái xe thôi. Nó mà đói không lái được thì đêm nay khéo phải ngủ đường.
Tuấn ngạc nhiên:
- Thế thủ trưởng không nghỉ lại đây sao?
Ông Đào lắc đầu:
- Trong lúc đợi cơm tớ sẽ trao đổi với cậu một vài việc. Ăn cơm xong bọn tớ phải về cơ quan ngay, ngày mai còn rất nhiều việc phải làm.
Biết có nói cũng chẳng giữ được chính trị viên Tuấn đành mời:
- Thế thì mời thủ trưởng về nhà chỉ huy ngay ạ!
Hai thày trò lững thững đi về. Trăng đã lên cao và ngày một sáng hơn.       

   Ra khỏi con đường nhỏ ven hồ đoàn xe bắt vào quốc lộ và bắt đầu tăng tốc độ. Đã gần đến Tết trung thu nên trăng khá sáng. Ánh trăng đủ để quan sát đường và dễ dàng phát hiện những chỗ ổ gà hay rãnh nước. Được lái thò đầu nên điều kiện quan sát của các lái xe cũng thuận lợi hơn. Xe đại đội trưởng Nghi đi đầu đội hình. Trên cửa trưởng xe chỉ có anh và tiểu đoàn trưởng Tân, mấy chiến sĩ còn lại đều bị anh bắt đi ngủ sớm để giữ sức khỏe lâu dài. Tuy nhiên mấy anh em đều khẩn khoản đề nghị cho họ cùng thức lúc nào buồn ngủ sẽ vào trong xe ngủ nên anh bắt ngồi cả phía sau tháp pháo. Đường vẫn còn dễ đi nên việc chỉ huy cũng nhàn, thỉnh thoảng anh chỉ phải nhắc lái xe giảm tốc độ để không làm vỡ đội hình.
Xe 567 đi gần cuối đội hình đại đội. Từ hôm qua xe đã được bổ sung thêm hai chiến sĩ nữa: Thực- thợ sửa chữa và Bình- chiến sĩ công binh. Cả hai đều mới trên dưới hai mươi nên nếu tính tuổi bình quân thì xe này đâm ra trẻ nhất đại đội. Cùng tuổi trẻ nên hai chiến sĩ mới về đã hòa nhập rất nhanh với các thành viên trong xe. Ngay cả lúc này theo quy định thì chỉ có trưởng xe phải thức để chỉ huy xe nhưng chẳng tay nào chịu đi ngủ. Tất cả ngồi túm tụm trên tháp pháo ngắm trăng và chí chóe trêu chọc nhau.
Mặc dù trăng tương đối sáng Cân vẫn căng mắt nhìn đường vì đây là loại xe bơi nước, mũi xe cao nên không nhìn thấy những gì ở ngay sát dưới mũi xe. Anh thận trọng dùng chân dầu kết hợp với cần lái để giảm xóc nên xe chạy rất êm. Xe chạy tốt, cự ly với xe trước được giữ đều nên trưởng xe Nhã cũng không phải nhắc nhở nhiều nhưng anh vẫn đứng sừng sững trên ghế trưởng xe, hai tay bám chắc vào mép cửa chăm chú nhìn đường như sẵn sàng đối phó với những bất trắc sắp xảy ra. Ngồi trên tháp pháo ngay phía trên cửa lái xe là Thắng, cậu ta vừa quan sát đường vừa cúi nhìn cách xử trí của Cân. Trong thâm tâm Thắng phải công nhận tay lái của Cân rất điêu luyện, xứng đáng là bậc thầy của cậu. Trong lúc đó Hòa, Bình và Thực ngồi phía sau và đang gân cổ hét vào tai nhau. Như mọi ngày Hòa đen vẫn là trung tâm của mọi cuộc tán gẫu. Hắn thọc tay vào sườn Bình:
- Này, mai có cái gì thì bỏ ra mà chiêu đãi đi nhé!
Bình đang mải nghiêng ngó không nghe rõ nên gân cổ hỏi lại:
- Cái gì? Vừa mới đi một lúc làm gì đã buồn đái!
Hòa tức máu quát lại:
- Đái đái cái gì? Không có bọn tớ cho đi nhờ thì bây giờ đang è cổ ra mà cõng ba lô đi bộ đấy- Đến đây thì Bình đã nghe ra, cậu ta gật đầu, Hòa tiếp- Thế thì mai có cái gì ngon phải đem ra chiêu đãi bọn tớ nhé! Hiểu chưa?.
Bình nhăn răng cười:
- Hiểu rồi! Nhưng bọn tớ “trên răng, dưới cát tút” cậu thích cái gì?
Biết là gặp phải “đối thủ rắn” Hòa quay sang Thực:
- Còn cậu này! Có gì ngon không?
Thực cười:
- Bọn em thì có cái gì? Đâu có như các anh ăn tiêu chuẩn xe tăng, đi chiến trường lại được ưu tiên đủ thứ!
Hòa nhăn nhó:
- Vớ được mấy tay này “xương” quá! Đi chiến đấu mà xe đưa xe đón thế này, sướng như đi du lịch chỉ việc ngồi ngắm cảnh mà chẳng chịu bỏ ra gì cả.
Thực công nhận:
- Công nhận đi với các anh sướng thật!
Nghe lõm bõm câu được câu chăng nhưng Nhã vẫn hiểu cuộc trao đổi của mấy anh em. Anh nhủ thầm: “cứ đợi đấy, vài hôm nữa thì mới biết sướng hay khổ”.

Chín giờ sáng hôm sau bức điện đầu tiên của đoàn 198 gửi về đã được trao cho quyền tư lệnh Đào. Nhận bức điện từ tay đồng chí cơ yếu ông Đào nôn nóng mở ngay ra xem. Bức điện rất ngắn gọn: “Thực hiện đúng kế hoạch hành quân. 100% người và trang bị an toàn. Ký điện: Số 2”. Hơi nhíu mày ông nghĩ bụng: “đồng ý là điện trời thì phải ngắn gọn nhưng như thế này thì ngắn gọn quá, có lẽ phải quy định chi tiết thêm các nội dung báo cáo mới được”. Ông bảo đồng chí cơ yếu:
- Đồng chí đứng đây đợi tôi một lát nhé!
Không đợi trả lời ông quay vào bàn làm việc lật mặt sau bức điện lên viết nhanh mấy dòng:
“Yêu cầu báo cáo chi tiết theo từng đại đội:
- Giờ xuất phát, giờ đến đích, địa điểm trú quân
- Số lần nghỉ ngắn, tốc độ bình quân
- Các sự cố về kỹ thuật
- Các tình huống gặp phải trên đường hành quân
- Tỷ lệ người và xe đến đích
- Chiều dài hành quân chặng tới, dự kiến giờ xuất phát
Ký điện : Số 1”
Quay ra đưa cho đồng chí cơ yếu bức điện ông dặn:
- Trong phiên liên lạc tới đồng chí gửi ngay cho tôi bức điện này. Rõ chưa?
Đồng chí cơ yếu vội trả lời:
- Rõ ạ!
- Được! Đồng chí về đi!- Ông phẩy tay.
Còn lại một mình quyền tư lệnh Đào ngồi vào bàn làm việc, ông giở tấm bản đồ kế hoạch hành quân của đoàn 198 trải rộng ra mặt bàn. Chăm chú nhìn vào tấm bản đồ một lúc ông lấy cây bút mực đỏ đệm thêm vào bên cạnh nét bút chì vẽ đường hành quân. Đây là ký hiệu của riêng ông cho dễ nhớ, như thế có nghĩa là đại đội 9 đã đi hết đoạn đường này. Ngày mai đường đệm thứ hai sẽ là của đại đội 3. Ông nhẩm tính như vậy đêm qua đại đội 9 đã đi được 60 ki- lô- mét, tốc độ bình quân đạt gần 10 ki- lô- mét một giờ. Tuy nhiên ông cũng hiểu rằng đó mới chỉ là đêm đầu tiên, những đêm ngày tiếp sau mới thật sự là những thử thách. Nhớ lại khi cơ quan tham mưu trình lên bản dự thảo kế hoạch lần đầu ông không khỏi bật cười. Các sĩ quan nhà ta đã vận dụng những kiến thức của Liên Xô, Trung Quốc để tính toán nên chủ yếu dựa vào chiều dài quãng đường và tốc độ bình quân. Vì vậy họ dự kiến chỉ hai mươi đến hai mươi nhăm ngày sẽ đến đích. Không phải là một người quá thận trọng song ông không đồng ý với bản kế hoạch đó. Chính ông yêu cầu họ phải tính toán lại và đưa vào đó một số ngày dự trữ chí ít cũng phải với hệ số 1,5. Sau vài ba buổi họp bản kế hoạch hành quân đã được thông qua nhưng ông hiểu kế hoạch vẫn chỉ là kế hoạch. Còn việc thực hiện nó sẽ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố cả khách quan lẫn chủ quan.

   Đúng như dự đoán của quyền tư lệnh Đào, phải mất 34 ngày đêm đại đội 3 mới tới vị trí tập kết ở Bắc đường 9. Còn đại đội 9 do vị trí tập kết ở Nam đường 9 gần trăm ki- lô- mét nên cuộc hành quân đã kéo dài tới 51 ngày đêm. Mặc dù bị không quân địch đánh chặn nhiều lần, đã có một chiến sĩ hy sinh và mấy chiến sĩ bị thương nhưng cuối cùng cả hai đại đội đã đưa được 100% xe tới đích. Tuy nhiên điều đáng quan tâm nhất bây giờ là bộ phận hành động của tất cả các xe bị hư hỏng nặng nề. Đây là vấn đề đã được tính toán đến nên ngoài số khí tài dự trữ đi cùng được các xe tăng tự mang binh chủng còn bố trí thêm một số khí tài để các xe ô tô chở theo nữa. Tuy nhiên do điều kiện đường sá khó khăn hơn nhiều so với đợt hành quân của M77 nên hiện tại đơn vị đã sử dụng hết. Vì vậy trong bức điện mới nhất của chính ủy Ngọc gửi về Bộ tư lệnh đã yêu cầu binh chủng gửi gấp vào một số khí tài, trong đó chủ yếu là bánh chịu nặng, mảnh xích và đai hãm.
Cầm bức điện trên tay, mắt chăm chăm nhìn vào mấy dòng chữ ngắn gọn một lúc quyền tư lệnh Đào bảo công vụ Lưu đi gọi chủ nhiệm kỹ thuật Nhật lên gặp ông ngay. Chỉ ít phút sau cái dáng lòng khòng của chủ nhiệm Nhật đã xuất hiện ngoài cửa. Vừa nhìn thấy Nhật quyền tư lệnh Đào đã nói ngay:
- Anh vào đây! 198 đang kêu cứu đây này!- Ông đưa bức điện cho chủ nhiệm Nhật.
Chủ nhiệm Nhật cầm bức điện chăm chú đọc, miệng lẩm bẩm:
- Quái lạ! Sao nó nhai bánh chịu nặng và xích dữ đến vậy?
Quyền tư lệnh Đào đăm chiêu:
- Có lẽ ta chưa lường hết những yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng kỹ thuật của các thiết bị anh Nhật ạ. Bây giờ theo anh phải làm thế nào?
Tay vẫn giở ra gập vào bức điện chủ nhiệm Nhật trầm ngâm:
- Có lẽ phải cho cho bổ sung gấp khí tài vào thôi.
Quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Vậy thì anh về tính toán cụ thể và lập kế hoạch để chuyển hàng vào cho anh em càng sớm càng tốt. Chú ý tập trung vào mấy loại khí tài anh em người ta yêu cầu thôi. Tám giờ sáng mai anh báo cáo kế hoạch với tôi. Nhớ là phải thật cụ thể đấy!
Chủ nhiệm Nhật đứng dạy:
- Vậy xin phép tư lệnh tôi về.
Không nhìn lên quyền tư lệnh Đào chỉ vẫy nhẹ tay. Còn lại một mình ông giở cuốn sổ “điện mật đi” ngồi ngẫm nghĩ một chút rồi viết rất nhanh:
“Gửi số 2!
Số 1 biểu dương đoàn 198 đã đưa được 100% trang bị tới đích. Sắp tới số 1 sẽ gửi tiếp hàng vào theo đường dây 559. Cần tổ chức rút kinh nghiệm đợt hành quân vừa qua và khôi phục ngay xe pháo để sẵn sàng bước vào chiến đấu.
Ký điện- Số 1”.
Gọi Lưu đưa bức điện xuống cho cơ yếu xong quyền tư lệnh Đào lại giở tấm bản đồ khu vực Tây Quảng Trị ra ngồi nghiền ngẫm. Chỉ mất chưa đầy một phút ông đã tìm thấy vị trí tập kết của đại đội 3. Nhưng đến vị trí tập kết của đại đội 9 mãi một lúc sau ông mới tìm thấy. Khoanh hai vòng bút chì đỏ vào hai vị trí khuôn mặt ông trầm hẳn lại rồi vớ lấy bút chì đánh một dấu hỏi rất đậm vào cạnh vị trí trú quân của đại đội 9. 

Trong lúc đó tại sở chỉ huy tiền phương chính ủy Ngọc cũng đang chuẩn bị cho cuộc họp tổng kết đợt hành quân dự kiến vào ngày mai. Sở chỉ huy nằm trên sườn một quả đồi thấp cách đường 9 khoảng 5 ki- lô- mét về phía bắc, ngay gần vị trí tập kết của đại đội 3. Ngay từ hôm vào tới đây tham mưu trưởng Dương đã bỏ ra cả một ngày đi thực địa mới chọn được địa điểm này làm sở chỉ huy. Khu vực này ít chịu ảnh hưởng của bom đạn Mỹ nên rừng nguyên sinh hầu như còn nguyên vẹn, những cây cổ thụ hai ba người ôm chen nhau mọc san sát. Tầng tầng lớp lớp tán lá cây cao vút ken khít nhau đến nỗi ngửa cổ nhìn lên không thấy trời. Ngay dưới chân đồi là một dòng suối nhỏ, vì mới là đầu mùa khô nên nước còn đầy ắp. Sẵn gỗ, đất lại dễ đào nên chỉ sau gần một tuần tiểu đội công binh đã hoàn thành việc xây dựng sở chỉ huy. Nằm ở trung tâm khu vực là hầm của chính ủy và tham mưu trưởng. Hai căn hầm chữ A chắc chắn, rộng rãi có cửa dẫn ra một hầm thùng làm nơi hội họp. Đó là một căn hầm sâu gần một mét rộng chừng chục mét vuông được lợp cỏ tranh, giữa hầm là bộ bàn ghế được ghép bằng mấy tấm gỗ anh em công binh xin từ bên xưởng cưa mặt trận về vẫn còn thơm mùi nhựa. Nằm tản mát xung quanh đó là hầm dành cho cán bộ các cơ quan Bộ tư lệnh và trung đoàn H03. Bên kia con suối cách một quả đồi là vị trí trú quân của đại đội 3. Từ đây đến sở chỉ huy mặt trận cũng không xa lắm nên chính ủy Ngọc tỏ ra khá ưng ý với vị trí này.
  Buổi sáng trong rừng già thật dễ chịu. Có vẻ như cái nắng của mùa khô đất Lào không ảnh hưởng gì đến nơi đây. Ngồi bên bộ bàn ghế tự tạo chính ủy Ngọc đang xem lại cuốn nhật ký hành quân mà ông đã ghi chép suốt hơn một tháng qua. Thói quen ghi chép tỷ mỷ mọi sự kiện của một cán bộ chính trị lâu năm bây giờ xem ra đắc dụng. Mặc dù không phải lúc nào cũng đi cùng đội hình hành quân của bộ đội nhưng hầu như mọi sự kiện xảy ra trên đường hành quân đều được ông ghi chép cụ thể, đặc biệt là những diễn biến tư tưởng của bộ đội. Từ trong tiềm thức ông hiểu những kinh nghiệm rút ra từ cuộc hành quân này sẽ vô cùng bổ ích một khi lực lượng tăng thiết giáp phát triển và đi sâu vào các mặt trận phía Nam.
Đang cắm cúi ghi chép chính ủy Ngọc chợt giật mình vì một bóng đen lừng lững xuất hiện trước cửa hầm và cất tiếng chào. Phải mất gần một phút ông mới nhận ra người đứng trước mặt mình là tiểu đoàn trưởng Tân. Mới không gặp nhau có nửa tháng mà trông anh chàng tiểu đoàn trưởng điển trai này khác quá. Khuôn mặt béo tốt, hồng hào nay đen sắt lại, hàm râu quai nón đẹp tuyệt thường được cạo nhẵn nhụi nay tua tủa trông đến khiếp. Chỉ cái ghế băng phía đối diện chính ủy Ngọc niềm nở:
- Ngồi xuống đây đã!- Với tay lấy bi- đông nước chè rừng bên cạnh rót ra bát sắt đẩy về phía Tân ông mời- Uống nước đi nào!
Đón bát nước màu xanh đen tỏa mùi thơm hăng hắc Tân tươi hẳn nét mặt:
- Cảm ơn thủ trưởng! Đang khát quá!- Dứt lời anh đưa bát nước lên miệng làm một hơi hết sạch.
Chính ủy Ngọc lấy cái bát nghiêng bi đông rót thêm bát nước nữa và ân cần:
- Cậu đi thế nào nhanh thế? Từ đấy về đây cũng phải hơn trăm cây số chứ ít ỏi gì?
Tân cầm bát nước làm tiếp một hơi nữa. Chừng như đã đỡ cơn khát anh mới trả lời:
- Chiều hôm kia nhận được điện triệu tập của thủ trưởng tôi đi ngay. Cũng may đi nhờ được xe nên mới nhanh như thế chứ nếu đi bộ chắc phải mất mấy ngày nữa mới đến.
Chính ủy Ngọc gập cuốn sổ tay lại:
- Tình hình trong ấy thế nào?
Tân trở lại vẻ trịnh trọng thường ngày:
- Báo cáo thủ trưởng! Hiện tại “xê Chín” đã vào vị trí tập kết theo quy định. Anh em đang đào hầm xe, hầm người. Chắc độ hai, ba ngày nữa sẽ ổn định mọi mặt- Dường như đã nung nấu từ lâu nên Tân làm luôn một lèo- Tuy nhiên cho đến giờ tôi vẫn không hiểu tại sao lại đưa “xê Chín” vào sâu như thế? Tiểu đoàn có hai đại đội mà mỗi thằng nằm một nẻo cách nhau hàng trăm ki- lô- mét như vậy công tác chỉ huy sẽ rất khó khăn. Mà theo tôi được biết là ta đã xác định mục tiêu chỉ ở quanh quanh khu vực đường 9 này thôi cơ mà!
Chính ủy Ngọc trầm ngâm một lát rồi mới trả lời:
- Thực ra lúc đầu tớ cũng thắc mắc như vậy. Nhưng hôm vừa rồi vào Bộ tư lệnh mới biết đó là ý định của mặt trận. Các anh trên ấy định đưa đại đội 9 vào A Lưới để từ đó đánh xuống Huế.
Tân trợn tròn mắt:
- Đánh Huế?
Chính ủy Ngọc xác nhận:
- Đúng thế! Tuy nhiên tớ với anh Dương đã có ý kiến với các anh ấy rồi. Một là trận đánh sắp tới là trận đánh đầu tiên của binh chủng, sự thành bại của nó có ý nghĩa cực kỳ quan trọng nên cần thiết phải sử dụng lực lượng tập trung. Vì vậy hai đại đội phải để gần nhau để có thể hỗ trợ lẫn nhau khi cần thiết. Hai là chúng ta cũng chưa nắm được tình hình đường sá từ A Lưới xuống Huế thế nào, đưa xe tăng vào đó chắc gì đã sử dụng được.
Tân nôn nóng:
- Vậy họ quyết định thế nào?
Chính ủy Ngọc đăm chiêu:
- Các anh ấy hứa sẽ nghiên cứu thêm các ý kiến của ta. Tớ cũng đã điện báo về Bộ tư lệnh để anh Đào nghiên cứu và có ý kiến với Bộ rồi. Tạm thời “xê Chín” cứ nằm ở đó đã. Thôi, bây giờ cậu nghỉ ngơi, tắm giặt và chuẩn bị báo cáo tổng kết đi! Sáng ngày mai ta sẽ họp. Mà cậu phải cạo bộ râu đi chứ, trông rõ khiếp!
Tân đứng dạy:
- Xin lỗi thủ trưởng! Mới có hai ngày hai đêm không cạo mà nó đã như thế đấy! Còn bây giờ xin phép thủ trưởng tôi về - Chừng như vẫn còn hậm hực anh vừa quày quả đi ra cửa vừa lầm bầm- Mấy ông cứ tưởng xe tăng như cái xe đồ chơi, cứ thích đặt vào đâu là đặt.

   Mặc dù vẫn còn mệt vì hai đêm lắc lư trên thùng ô tô và hai ngày cuốc bộ vã Tân chỉ tắm rửa qua loa và cạo qua quýt bộ râu rồi gọi một chiến sĩ thông tin đi cùng anh sang vị trí trú quân của đại đội 3. Anh muốn xem tình hình ăn ở của đại đội này thế nào. Tiếng là tiểu đoàn trưởng nhưng thực ra từ hôm bắt đầu hành quân đến nay anh toàn đi với đại đội 9, bây giờ được chính ủy Ngọc giao viết báo cáo tổng kết anh cũng cần phải nắm lại tình hình của bên này.
Vừa đến chỗ trú quân của đại đội 3 Tân đã thấy ưng ý lắm. Anh thốt lên: “chỗ này thì tập kết cả sư đoàn xe tăng cũng được”. Cũng giống như bên sở chỉ huy tiền phương vị trí tập kết của đại đội 3 nằm dưới một cánh rừng nguyên sinh rậm rạp. Đại đội trưởng Phan Văn Hải đưa tiểu đoàn trưởng của mình đi khắp lượt khu trú quân của đại đội. Đã có hơn chục ngày nằm ở đây nên hệ thống hầm xe và người của đại đội 3 đã xây dựng gần như hoàn tất. Mười một chiếc xe tăng nằm gọn gàng trong những căn hầm sâu gần ngập thân xe, dưới bụng xe là hầm ngủ của thành viên có cửa ra vào ở phía trước xe, còn anh em trong đại đội đang tập trung củng cố kỹ thuật xe pháo. Đại đội trưởng Hải hể hả:
- Cũng may ở đây toàn là đất ba- zan nên đào hầm cũng đỡ vất vả.   
Tiểu đoàn trưởng Tân gật đầu ra vẻ hài lòng. Tuy vậy anh cũng góp ý:
- Nhưng các ông cũng phải chú ý đến việc thoát nước đấy. Hầm thế này mà mưa to một trận là gay ngay.
Hải công nhận:
- Đúng thế ạ! Nhưng vì bây giờ đang còn là mùa khô nên chúng tôi tạm thời dừng việc này để bộ đội tập trung khôi phục xe trước. Sau đó nếu ở lâu dài sẽ phải đào hệ thống rãnh thoát nước chứ.
Liếc nhìn đồng hồ Tân bảo:
- Thôi, ta về chỗ xe ông đi! Ông sẽ báo cáo tóm tắt tình hình hành quân của đại đội cho tôi để tôi còn đưa vào báo cáo tổng kết. Sáng mai mời cả ông lên họp luôn.
Xe của đại đội trưởng Hải nằm ở vị trí trung tâm của khu vực trú quân. Ngoài hầm xe, hầm ngủ xe đại đội trưởng có thêm một hầm họp được đào cạnh xe và có cửa thông với hầm ngủ. Hầm họp còn chưa có mái mà mới được che tạm bằng tấm bạt xe tăng nhưng cũng đã có bộ bàn ghế ghép bằng vỏ hòm đạn.  Đại đội trưởng Hải có vẻ tâm đắc lắm:
- Như thế này mọi sinh hoạt đều ở dưới hầm hoặc trong xe, từ trong xe muốn xuống hầm ngủ thì chui qua cửa an toàn. Còn đang ngồi ngoài này muốn vào hầm ngủ thì theo cửa kia- Hải chỉ tay vào cái cửa ngách thông sang hầm ngủ.
Tiểu đoàn trưởng Tân gật đầu:
- Tốt lắm! Nhưng các ông phải kiếm cái gì mà lợp chứ không được sử dụng bạt thế này đâu nhé. Còn bây giờ ông lấy nhật ký hành quân ra đây.
Đại đội trưởng Hải chui vào xe, một lát sau anh mang theo cái xắc cốt ra hầm họp và đưa cho tiểu đoàn trưởng Tân cuốn nhật ký hành quân đã quăn hết cả mép. Lật cuốn nhật ký chăm chú xem một lúc Tân bảo:
- Tôi mượn ông cuốn sổ này để làm báo cáo tổng kết. Còn bây giờ ông báo cáo tóm tắt những vấn đề nổi bật nhất mà ông rút ra qua cuộc hành quân vừa rồi.
Hai người hí húi trao đổi mãi cho đến khi cậu pháo hai chạy về gọi đi ăn trưa.

   Cuộc họp tổng kết đợt hành quân đường dài của đoàn 198 được tiến hành ngay tại căn hầm họp của sở chỉ huy tiền phương. Chỉ trừ trưởng ban tác huấn Phúc được Bộ tư lệnh mặt trận gọi đi nhận nhiệm vụ còn lại có mặt đầy đủ các cán bộ của Bộ tư lệnh, đoàn 198 và có thêm đại đội trưởng đại đội 3 Phan Văn Hải. Sau tuần nước chè rừng trong những chiếc bát B52 to đùng chính ủy Ngọc khai mạc cuộc họp:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Chấp hành chỉ thị của Bộ chúng ta đã tiến hành đưa đoàn 198 rời hậu phương miền Bắc vào đây để chuẩn bị tham gia chiến đấu. Cho đến thời điểm này đã có thể khẳng định chúng ta đã hoàn thành nhiệm vụ của cuộc hành quân. Chúng ta đã đưa được 100% xe tới đích an toàn. Tuy nhiên cũng còn tồn tại một số vấn đề cần tiếp tục khắc phục. Cuộc họp hôm nay được tổ chức nhằm đánh giá một cách đầy đủ những kết quả đã đạt được cũng như những vấn đề chưa làm tốt của chúng ta. Qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho các cuộc hành quân đường dài của xe tăng sau này. Vì vậy tôi đề nghị tất cả chúng ta phát huy mạnh mẽ tinh thần đấu tranh phê bình, nói thẳng nói thật cả điểm mạnh điểm yếu, cả những cái đã làm được và những việc còn làm chưa tốt. Đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất những biện pháp khắc phục để có thể hoàn thành nhiệm vụ với chất lượng cao hơn. Trước hết xin mời các đồng chí nghe bản báo cáo tổng kết của đồng chí tiểu đoàn trưởng. Xin mời đồng chí Tân!
Tiểu đoàn trưởng Tân hôm nay trông khác hẳn hôm qua, bộ râu quai nón bờm xờm đã được cạo nhẵn, một chút sắc hồng đã trở lại trên gò má. Anh đứng dạy trịnh trọng:
- Kính thưa đồng chí chính ủy! Thưa toàn thể các đồng chí! Theo sự phân công của đồng chí chính ủy tôi đã chuẩn bị xong bản báo cáo tổng kết về cuộc hành quân đường dài của tiểu đoàn 198. Tuy nhiên do điều kiện bản thân tôi đi với đại đội 9 nên việc nắm tình hình chung toàn tiểu đoàn cũng chưa thật sát nên báo cáo chắc chắn sẽ chưa thật đầy đủ. Vì vậy mong các đồng chí thông cảm và cũng đề nghị các đồng chí sẽ bổ sung cho. Sau đây tôi xin đi vào nội dung báo cáo- Sau khi nêu lên một loạt những con số về chiều dài đường hành quân, số cung chặng, số trọng điểm, sông suối phải vượt qua, số lần bị địch đánh phá vào đội hình, số người hy sinh và thương vong, số khí tài dự trữ phải thay thế, tốc độ bình quân đạt đượcv.v... Tân kết luận- Tóm lại, sau hơn một tháng hành quân chúng ta đã đưa được 100% trang bị và gần 100% người tới đích an toàn, trước thời gian quy định của Bộ. Theo chúng tôi đây là đây là một thắng lợi rất có ý nghĩa và có thể kết luận rằng cuộc hành quân của đoàn 198 đã thành công tốt đẹp.
Chính ủy Ngọc xen vào:
- Thành công thế thì ta phải hoan hô chứ!- Nói rồi ông vỗ mạnh tay, tất cả mọi người cùng vỗ tay theo. Không khí cuộc họp có vẻ sôi nổi hẳn lên.
Đợi cho mọi người trật tự trở lại tiểu đoàn trưởng Tân tiếp tục:
- Để rút ra những bài học kinh nghiệm cho nhiệm vụ tiếp theo chúng tôi tạm thời rút ra một số ưu nhược điểm chính của cuộc hành quân như sau, đề nghị các đồng chí chú ý và cho ý kiến. Trước hết về ưu điểm nổi lên một số vấn đề: một là cuộc hành quân có sự lãnh đạo sâu sát, sự chỉ đạo tập trung của Bộ tư lệnh, của cơ quan binh chủng và của trung đoàn H03 nên đã xây dựng được quyết tâm vững chắc, chuẩn bị chu đáo về mọi mặt, lập kế hoạch hành quân cơ bản sát với thực tế, tuy có phải điều chỉnh nhưng không lớn. Ưu điểm thứ hai là công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật nhìn chung bố trí hợp lý, có lượng dự trữ từ từng xe lên đến đoàn, lại có sự chi viện đắc lực của Bộ tư lệnh nên có thể chủ động đối phó với mọi tình huống. Ưu điểm thứ ba là nhờ có sự hiệp đồng chặt chẽ của Bộ tư lệnh và sự quan tâm của cấp trên nên đi đến đâu đoàn 198 cũng được sự giúp đỡ, ủng hộ nhiệt tình của các địa phương, các đơn vị bạn. Ưu điểm thứ tư là trình độ chính trị tư tưởng vững vàng và trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững chắc của đại đa số cán bộ chiến sĩ là nhân tố có ý nghĩa quan trọng đối với thắng lợi của cuộc hành quân. Về khuyết điểm chúng tôi nhận thấy còn tồn tại một số vấn đề sau: một là về trình độ và kinh nghiệm của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ còn hạn chế. Chính khuyết điểm này là nguyên nhân gây nên một số sự cố như trôi xe, đổ xe v.v... Khuyết điểm thứ hai là việc tính toán lượng khí tài dự trữ chưa thật sát với điều kiện, hoàn cảnh nên hiện tại chúng ta gặp khó khăn rất lớn về khả năng cơ động - Đặt cuốn sổ tay xuống bàn Tân ngước lên nhìn một vòng quanh căn hầm rồi đột ngột kết luận- Trên đây là toàn bộ báo cáo tổng kết cuộc hành quân của tiểu đoàn chúng tôi, đề nghị các thủ trưởng và các đồng chí cho ý kiến. Hết ạ!
Chính ủy Ngọc nhìn quanh một lượt rồi gật gù ra vẻ hài lòng:
- Trước hết xin biểu dương đồng chí tiểu đoàn trưởng đã có bản báo cáo tổng kết tương đối đầy đủ và rất sát thực tế. Bây giờ ta nghỉ giải lao ít phút rồi sau đó các đồng chí sẽ thảo luận đóng góp ý kiến cho thật hoàn chỉnh. Nào, mời các đồng chí uống nước đi!
Không khí trong căn hầm họp sôi nổi hẳn lên, chiếc bi đông xe đầy nước chè rừng được chuyền tay rót ra các bát. Tiếng bình phẩm nổi lên:
- Thua xa chè Tam Đảo thủ trưởng nhỉ?.
- Trông thì cũng màu mè đấy nhưng uống cứ nhạt thếch!
Tranh thủ lúc giải lao mấy tay nghiện ngập kéo nhau ra cửa hầm hút thuốc. Cả hội chuyền tay nhau điếu thuốc và đều băn khoăn “không hiểu rồi đây lấy gì mà hút”.
Trong lúc đó chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương đang thì thầm với nhau ở đầu bàn. Có vẻ như hai người đang trao đổi về bản báo cáo của tiểu đoàn trưởng Tân thì phải, chỉ thấy tham mưu trưởng nói còn chính ủy Ngọc lúc lúc lại gật đầu.
Đúng lúc đó trưởng ban tác huấn Phúc xuất hiện, anh vồn vã bắt tay tất cả mọi người. Chính ủy Ngọc tươi cười:
- Thế nào? Bộ tư lệnh mặt trận gọi lên có gì mới không?- Thấy Phúc tỏ vẻ ngần ngừ ông giục- Không sao cả, cứ nói đi! Toàn anh em cán bộ cả mà.
Trưởng ban tác huấn Phúc gỡ cái xắc cốt bên mình ra, anh mở xắc cốt lấy tấm bản đồ trải ra mặt bàn rồi hạ giọng:
- Báo cáo chính ủy và các anh, Bộ tư lệnh mặt trận đã chỉ định mục tiêu cho xe tăng và giao nhiệm vụ cho chúng ta bắt đầu tiến hành công tác chuẩn bị mọi mặt để 198 bước vào chiến đấu.
Tất cả mọi người có mặt đều xúm lại quanh tấm bản đồ, nhao nhao hỏi. Chính ủy Ngọc ôn tồn:
- Cứ bình tĩnh để cậu ấy nói xem thế nào!
Trưởng ban Phúc chỉ vào hai vị trí đã đánh dấu trên bản đồ rồi nói:
- Theo chủ trương của trên Đông Xuân này ta sẽ đánh lớn trên phạm vi rộng, trong đó có chiến dịch Đường Chín- Khe Sanh. Tiểu đoàn 198 được chỉ định tham gia tiêu diệt các cứ điểm Làng Vây và Hướng Hóa trong tuyến phòng thủ đường Chín.
Mấy cán bộ phía sau nhướn cả người lên nhìn vào bản đồ nhao nhao hỏi:
- Làng Vây ở chỗ nào? Hướng Hóa ở chỗ nào?
Trưởng ban Phúc rút cây bút máy trên túi ngực xuống chỉ vào một điểm trên bản đồ và trả lời:
- Đây là Làng Vây- Anh rê cái bút dịch sang phía đông- Còn đây là Hướng Hóa. Cả hai đều nằm trên trục đường Chín.
Tham mưu trưởng Dương ghé vào tai chính ủy Ngọc thì thầm gì đó một lát, chính ủy Ngọc gật đầu rồi cao giọng:
- Thôi, mời các đồng chí ổn định trật tự. Bây giờ ta tập trung vào việc tổng kết hành quân cho xong đã- Đợi cho mọi người trật tự trở lại ông tiếp- Vừa rồi các đồng chí đã nghe bản báo cáo của đồng chí tiểu đoàn trưởng. Sau đây đề nghị các đồng chí thảo luận đóng góp ý kiến bổ sung. Đồng chí Tân nhớ ghi chép cẩn thận để sau này hoàn chỉnh báo cáo gửi ra Bộ tư lệnh làm tài liệu học tập cho các đơn vị. Xin mời các đồng chí!
Trưởng ban tác huấn Phúc nhè nhẹ gấp tấm bản đồ lại. Ngay sau đó chính trị viên Tuấn có ý kiến:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Trong quá trình chuẩn bị báo cáo tôi và anh Tân cũng đã có trao đổi với nhau. Vì vậy tôi xin hoàn toàn nhất trí với bản báo cáo. Tuy nhiên tôi muốn nhấn mạnh thêm một ưu điểm rất cơ bản, có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi của cuộc hành quân vừa qua. Đó là chúng ta đã tiến hành rất tốt công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng. Qua đó đảm bảo bộ đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối không có hiện tượng dao động, ngả nghiêng. Hơn một tháng vừa qua chúng ta đã phải vượt qua không ít khó khăn gian khổ, hy sinh có, bị thương có nhưng cán bộ chiến sĩ toàn tiểu đoàn vẫn giữ vững ý chí quyết tâm. Cũng nhờ có quyết tâm cao nên anh em rất tích cực, chủ động, sáng tạo khắc phục khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. Hết ý kiến!
Vẫn giữ thái độ điềm đạm như mọi ngày chính ủy Ngọc gật đầu:
- Được! Xin mời các đồng chí khác.
Tham mưu trưởng Dương giơ tay:
- Tôi có ý kiến!- Không đợi chính ủy Ngọc cho phép ông nói luôn- Về cơ bản tôi nhất trí với phần đánh giá ưu khuyết điểm của bản báo cáo. Tuy nhiên tôi xin bổ sung thêm một ưu điểm cũng rất quan trọng là: chúng ta đã kịp thời rút kinh nghiệm và truyền đạt kinh nghiệm cho bộ đội nên càng về sau khả năng xử trí tình huống của anh em khi gặp sự cố xảy ra càng linh hoạt hơn. Ngoài ra về bố cục của bản báo cáo tôi đề nghị tách riêng nội dung rút kinh nghiệm ra thành một phần riêng biệt với tiêu đề những bài học kinh nghiệm. Trong đó ta sẽ chỉ rõ những kinh nghiệm trong quá trình chuẩn bị cũng như tổ chức hành quân. Như vậy bản báo cáo sẽ rõ ràng hơn và có ý nghĩa thiết thực hơn. Hết ạ!
Chính ủy Ngọc vẫn điềm đạm:
- Các đồng chí khác thấy thế nào?
Có vẻ nóng ruột với những tin tức trưởng ban tác huấn Phúc mang về trung đoàn phó Lãm nói to:
- Tôi thấy như thế là đầy đủ lắm rồi ạ!
Chính ủy Ngọc nhìn quanh một lượt thấy không ai phản ứng gì. Ông kết luận:
- Các đồng chí không có ý kiến gì tôi xin kết luận phần thảo luận ở đây. Trước hết xin hoan nghênh ý kiến của đồng chí Dương. Mục đích của việc tổng kết này như tôi đã nói lúc đầu là rút ra những bài học kinh nghiệm để truyền đạt cho các đơn vị đi sau. Vì vậy cần làm nổi rõ điều đó và tôi nhất trí phải tách những bài học kinh nghiệm ra thành một phần riêng. Các ý kiến bổ sung của các đồng chí tôi cũng hoàn toàn nhất trí. Đề nghị đồng chí Tân tổng hợp lại và hoàn chỉnh báo cáo. Lúc nào xong đưa tôi xem và sẽ gửi ra Bộ tư lệnh bằng đường công văn. Các đồng chí còn ý kiến gì không?
- Hết!- Mọi người đồng thanh trả lời.
Chính ủy Ngọc cười bắt nọn:
- Chắc lại sốt ruột muốn nghe anh Phúc thông báo tin mới chứ gì? Thôi được, bây giờ mời đồng chí Phúc nói rõ hơn về hai mục tiêu mà trên giao cho chúng ta xem nào!
Trưởng ban tác huấn Phúc lại trải tấm bản đồ ra bàn, mọi người nhổm hết cả dạy để nhìn. Phúc trang trọng:
- Báo cáo chính ủy và các đồng chí! Trước hết xin báo cáo với chính ủy và các đồng chí, do yêu cầu nhiệm vụ trên đã quyết định thành lập Bộ tư lệnh mặt trận Đường Chín- Khe Sanh do một đồng chí Tổng tham mưu phó làm tư lệnh và đồng chí phó chủ nhiệm Tổng cục chính trị làm chính ủy. Như vậy hiện nay mặt trận Đường Chín- Khe Sanh không còn nằm trong quân khu Trị Thiên nữa mà sẽ hoạt động độc lập.
Chính ủy Ngọc gật đầu nói nhỏ:
- Sẽ đánh lớn ở đây đây. Tiếp tục đi!
Phúc cúi xuống vuốt phẳng tấm bản đồ và tiếp tục:
- Như tôi đã nói lúc trước, hai mục tiêu trên giao cho ta tham gia tiêu diệt là Hướng Hóa và Làng Vây. Tuy nhiên thông tin của trên cung cấp về hai mục tiêu này còn rất sơ lược. Cụ thể giờ mới chỉ biết Hướng Hóa là quận lỵ của quận Hướng Hóa, ở đây có một chi khu quân sự với quân số khoảng một tiểu đoàn. Còn lực lượng địch ở Làng Vây cũng có một tiểu đoàn biệt kích chiếm đóng. Cả hai mục tiêu này đều nằm trên trục đường Chín, trong đó Làng Vây được coi là cứ điểm tiền tiêu của hệ thống phòng thủ này nên được xây dựng rất kiên cố. Để có thông tin chi tiết thêm về các mục tiêu này ta sẽ cần tổ chức đi trinh sát trong thời gian tới.
Tham mưu trưởng Dương nhăn trán một lát rồi hỏi 
- Thế đã biết mình sẽ phối hợp với đơn vị bộ binh nào chưa?
Phúc lắc đầu:
- Hiện tại mới là giao nhiệm vụ sơ bộ để  mình chuẩn bị chiến trường nên chưa biết cụ thể, nhưng có khả năng là ta sẽ hiệp đồng với B04.
Rê rê cây bút máy theo đường chì màu xanh trên hai khu vực Hướng Hóa và Làng Vây tham mưu trưởng Dương lẩm bẩm:
- Hai cứ điểm này đều khá lớn đây- Nói rồi ông ngẩng lên quay sang phía chính ủy Ngọc- Có lẽ ta phải tiếp tục đề nghị mặt trận cho kéo “xê Chín” ra thôi anh ạ!
Xung quanh cùng rộ lên tiếng phàn nàn:
- Chả hiểu các bố ấy tính toán thế nào mà đưa “xê Chín” vào sâu thế!
Chính ủy Ngọc ôn tồn:
- Các đồng chí cứ bình tĩnh đã nào! Việc đưa đại đội 9 vào trong đó là một ý định rất táo bạo của Bộ chỉ huy mặt trận nhưng có lẽ chưa thích hợp vào lúc này. Chúng tôi đã có ý kiến rồi và các anh ấy đã hứa sẽ nghiên cứu. Tôi nhất trí với anh Dương là tiếp tục đề nghị với mặt trận để kéo đại đội 9 ra cùng tham gia chiến đấu ở ngoài này. Có lẽ nay mai ta sẽ đi làm việc cụ thể với mặt trận anh Dương ạ!
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Thực ra đấy cũng là một ý định tốt nhưng cũng có vẻ hơi phiêu lưu. Có thể là do các anh ấy chưa thật hiểu về sở trường và sở đoản của xe tăng. Tôi nghĩ rằng để sử dụng xe tăng cho hợp lý rất cần thiết phải có người của ta bên cạnh Bộ chỉ huy mặt trận. Anh nghĩ thế nào về vấn đề này anh Ngọc?
Chính ủy Ngọc trầm ngâm một lát mới chậm rãi:
- Ý kiến của anh rất hay. Theo chỗ tôi biết thì các binh chủng khác đều có chủ nhiệm binh chủng bên cạnh người chỉ huy. Vậy thì xe tăng cũng không phải là một ngoại lệ- Ông dừng lại ngẫm nghĩ một chút rồi dứt khoát- Tôi thống nhất thế này nhé: ngày kia tôi với anh Dương sẽ lên làm việc với Bộ tư lệnh mặt trận, sau đó ở lại luôn trên ấy. Mọi việc ở dưới này sẽ giao cho ban chỉ huy đoàn 198 toàn quyền định đoạt. Còn bây giờ ta kết thúc cuộc họp ở đây. Anh Dương soạn ngay điện về báo cáo số 1. Anh Tân tiếp tục hoàn chỉnh bản báo cáo tổng kết hành quân. Anh Lãm và các anh trong ban chỉ huy bàn bạc lên kế hoạch chuẩn bị chiến trường. Chiều mai các anh báo cáo với tôi và anh Dương. Công việc thế các đồng chí rõ cả chưa?- Dừng một lát không thấy ai tỏ thái độ gì ông tiếp- Các đồng chí nghỉ!       
Mọi người lục tục rời phòng họp, khuôn mặt ai cũng lộ vẻ đăm chiêu.

   Nhận được bức điện báo cáo tình hình tổng kết hành quân và ý định sử dụng xe tăng của Bộ tư lệnh mặt trận từ tiền phương gửi về quyền tư lệnh Đào thấy rất bức xúc. Sau một hồi suy nghĩ ông quyết định sẽ đi gặp các thủ trưởng trên Bộ để trình bày ý kiến của mình. Mặc dù không đăng ký trước nhưng vốn đã có thời gian công tác tại cục Tác chiến nên ông tin rằng mình có thể có cách gặp được thủ trưởng Bộ. Ông bảo Lưu đi gọi xe và một mình về Hà Nội.
Đầu giờ làm việc buổi chiều hai thày trò đã có mặt ở cổng khu A. Nhưng dù cho đã trình tất cả các loại giấy tờ ông vẫn phải ngồi lại phòng chờ để vệ binh điện báo vào trực ban. Mặc dù không thoải mái cho lắm những ông vẫn phải thầm khen tác phong chính quy và thái độ dứt khoát của những chiến sĩ vệ binh ở đây.
Ngồi một mình trong phòng chờ quyền tư lệnh Đào sắp xếp lại các ý nghĩ của mình. Ông tự dặn mình phải hết sức kiềm chế, mềm mỏng khi báo cáo. Tự ông biết khả năng thuyết phục của mình còn hạn chế không phải vì nội dung mà chủ yếu là ở phương pháp. Ông vốn thẳng tính và lý trí quá. Chính vì vậy ông đã đề cử tham mưu trưởng Dương đi thuyết trình hồi tháng Bảy vừa qua.
Mất gần 10 phút chờ đợi đồng chí trực ban mới ra đón và đưa thẳng ông về phòng thường trực của văn phòng. Quyền tư lệnh Đào thấy hơi thất vọng vì người ra đón ông là một trong những người phản đối việc đưa xe tăng vào chiến trường miền Nam mạnh mẽ nhất. Trong một vài lần làm việc với cấp trên và nhất là trong cuộc diễn tập gần đây giữa ông và vị sĩ quan này đã có những cuộc tranh luận khá căng thẳng về quan điểm sử dụng xe tăng ở Việt Nam. Đối với ông việc tranh luận về mặt học thuật là hết sức bình thường, có điều thái độ của vị này trong tranh luận đã làm ông không khỏi có ác cảm. Vì vậy một lần nữa ông tự dặn mình phải thật kiềm chế.
Sau tuần trà và vài lời thăm hỏi xã giao người sĩ quan trực hỏi:
- Anh lên đây có việc gì thế anh Đào?
Bỏ qua mối ác cảm trong đầu quyền tư lệnh Đào nhỏ nhẹ:
- Tôi có chút việc cần gặp thủ trưởng Bộ nên định lên đây nhờ các anh giúp đỡ. Vì thời gian rất gấp nên nếu làm công văn gửi thì sợ không kịp.
Vị sĩ quan trực cười:
- Thủ trưởng Bộ đã đồng ý với các anh, đã cho phép các anh đưa xe tăng vào miền Nam rồi. Anh còn định đề nghị gì nữa đây?
Quyền tư lệnh Đào vẫn mềm mỏng:
- Báo cáo anh, hiện tại chúng tôi đã đưa được toàn bộ trang bị tới đích. Tuy nhiên có một vài vấn đề về bố trí và sử dụng lực lượng của mặt trận chưa thật hợp lý lắm nên tôi muốn đề nghị thủ trưởng Bộ chỉ đạo vào trong ấy cho kịp thời.
Người đối thoại nhìn xoáy vào mặt ông Đào:
- Anh thấy chưa hợp lý ở chỗ nào?
Quyền tư lệnh Đào nôn nóng:
- Chắc anh đã biết: trước khi đưa xe tăng vào đồng chí cục trưởng cục Tác chiến đã xuống làm việc với chúng tôi. Hai bên đã thống nhất với nhau là chỉ đưa xe tăng vào Đường Chín và sẽ tác chiến ở xung quanh khu vực đó. Thế mà hiện nay mặt trận lại xé lẻ hai đại đội của chúng tôi ra, đưa một đại đội vào A Lưới để đánh xuống Huế. Một tiểu đoàn có hai đại đội lại phải tác chiến ở hai khu vực cách nhau mấy trăm cây số như thế chúng tôi làm sao hỗ trợ cho nhau được, mà công tác tổ chức chỉ huy cũng hết sức khó khăn.
Vị sĩ quan trực cướp lời:
- Vậy anh định đề nghị thế nào?
Quyền tư lệnh Đào trả lời ngay:
- Tôi đề nghị phải đưa đại đội kia quay trở ra khu vực Đường Chín.
Ông ta tỏ ra quan trọng:
- Theo tôi việc chúng ta ngồi ngoài này thống nhất với nhau là một chuyện. Đó mới là chỉ kế hoạch, là dự định. Còn khi vào trong kia căn cứ tình hình cụ thể mặt trận người ta có quyền thay đổi chứ. Mà các anh còn có cả một Bộ tư lệnh tiền phương đi cùng, tại sao không có ý kiến ngay lại phải để ngoài này can thiệp vào?
Biết là ông ta nói có lý nên quyền tư lệnh Đào đấu dịu:
- Trong thời gian vừa qua tiền phương của chúng tôi có nhiệm vụ chủ yếu là đi sát đơn vị để chỉ đạo hành quân nên chưa kịp làm việc với Bộ tư lệnh mặt trận. Chắc là rồi đây các anh ấy cũng sẽ có ý kiến với trong đó nhưng tôi muốn đề nghị Bộ chỉ đạo vào thì sẽ nhanh hơn.
Đến lúc này vị sĩ quan trực mới mở cuốn sổ tay ra chăm chú xem một lúc rồi ngẩng lên:
- Dạo này nhiều việc quá nên các thủ trưởng rất bận. Hôm nay không thủ trưởng nào có nhà. Có lẽ anh phải để hôm khác thôi!- Ông ta chợt hấp háy mắt đầy tinh quái- Nhưng tôi nghe nói hai đại đội của các anh vào đến đó đều mất sức chiến đấu rồi cơ mà?.
Quyền tư lệnh Đào đứng phắt dậy, hai thái dương ông giần giật, quai hàm bạnh ra, hai bàn tay bất giác nắm lại. Ông chỉ muốn đấm thật mạnh vào cái miệng vừa buông ra câu giễu cợt độc địa kia. Tuy nhiên nhớ đến lời tự dặn mình trước khi vào đây ông chỉ bình thản:
- Các thủ trưởng đi vắng thì tôi về vậy. Xin cảm ơn anh đã tiếp tôi. Chào anh!
Không đợi cho vị sĩ quan trực trả lời ông quay người bước ngay ra cửa. Có vẻ như cơn gió lạnh đầu đông làm quyền tư lệnh Đào bình tĩnh hẳn lại. Ông nhủ thầm: “hãy đợi đấy!” rồi rảo bước ra cổng. Qua chỗ trực ban ông ghé vào hỏi nhỏ:
- Này, cục trưởng Tác chiến đi công tác bao giờ về nhỉ?
Đồng chí trực ban tươi cười:
- Báo cáo thủ trưởng! Tôi cũng không biết ạ!
Quyền tư lệnh Đào ngỡ ngàng:
- Thế anh ấy đi công tác ở đâu?
Người trực ban nhìn trước ngó sau một lát rồi hạ giọng:
- Cục trưởng vào làm tham mưu phó mặt trận Đường Chín- Khe Sanh ạ!
Mắt quyền tư lệnh Đào chợt sáng lên, trong đầu ông đã vụt hiện một giải pháp. Ông vội chào đồng chí trực ban và bước nhanh ra phía cổng.

   Ngay khi vừa lên gặp Bộ tư lệnh mặt trận chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương đã đề nghị ngay việc kéo đại đội 9 ra khu vực nam đường Chín. Tư lệnh mặt trận hứa sẽ nghiên cứu và giải quyết trong thời gian ngắn nhất. Ông cũng đồng ý để chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương ở lại làm tham mưu cho Bộ tư lệnh mặt trận về sử dụng xe tăng.
Không biết vì ở ngoài Bộ điện vào hay do nhận thấy rõ sự bất hợp lý khi để xảy ra tình trạng này mà hai ngày sau mặt trận chính thức đồng ý với đề nghị của đại diện xe tăng về việc đưa đại đội 9 ra nam Đường Chín. Tham mưu trưởng Dương lập tức điện báo cho đoàn 198 và cho đại đội 9.
Lúc này đại đội 9 đang nằm ở cây số 54 đường B45, từ đây về biên giới Việt Lào chỉ chừng vài chục ki- lô- mét. Cũng là con đường nối hai nước Việt Lào nhưng nói về độ hiểm trở thì đường B45 so với đường Chín thật sự là “một trời, một vực”. Nếu như đường Chín vượt qua biên giới ở Lao Bảo chỉ nằm ở độ cao hơn 200 mét so với mực nước biển  thì đường B45 phải vượt qua dốc Con Mèo ở độ cao hơn thế đến năm lần. Nếu như đường Chín là một dải lụa êm đềm vắt ngang bình nguyên Nam Lào thì đường B45 lại như một con rắn len lỏi qua những đỉnh cao trập chùng mây phủ. Không chỉ có địa hình hiểm trở đường B45 cũng là con đường được không quân Mỹ “chăm sóc” vào loại chu đáo nhất. Cả con đường oằn mình chịu đựng những trận không kích suốt ngày đêm cộng với những cơn mưa chất rụng lá cây nên hai bên đường chỉ còn nham nhở những vách đá trơ trụi. Vì vậy ngay sau khi đại đội 9 đến vị trí này đại đội trưởng Nghi đã phải bỏ ra gần một ngày mới tìm được khu vực giấu quân tạm gọi là ưng ý. Đó là một thung lũng nhỏ nằm kẹp giữa hai quả đồi, ở giữa có một con suối chảy qua. Mặc dù chỉ còn sót lại ít cây cối lưa thưa mới tái sinh nhưng nơi đó vẫn là khá lý tưởng cho một đại đội xe tăng giấu quân trên con đường độc đạo vượt Trường Sơn để về đất Việt. Nhận thấy cường độ hoạt động của không quân địch rất cao nên đại đội trưởng Nghi quyết định trước hết phải hoàn chỉnh hệ thống công sự, hầm hố và tăng cường công tác ngụy trang, giữ bí mật. Phải cái đất ở đây nhiều đá quá nên công việc tiến hành rất chậm. Ngay như ở xe đại đội trưởng bốn anh em thay nhau đào đào, xúc xúc  mấy ngày mới được cái hầm xe, bây giờ đang đào hầm ngủ. Đất toàn sỏi đá, mỗi nhát cuốc chim bổ xuống lại tóe lửa lên như hoa cà hoa cải. Những bàn tay quai búa tạ đã chai sạn mà vẫn tê dại đi, bật cả máu tươi. Mấy thành viên đều thương đại đội trưởng sức yếu nhưng bảo đi nghỉ thì anh không chịu, cuối cùng đành thống nhất ưu tiên cho đại đội trưởng dùng xẻng đắp lại thành hầm. Vừa làm Nghi vừa nhẩm tính: sau khi hoàn chỉnh hệ thống hầm xe, hầm người sẽ phải bắt tay ngay vào củng cố tình trạng kỹ thuật để đảm bảo sẵn sàng chiến đấu. Trong thâm tâm anh vẫn thấy băn khoăn về việc đại đội mình sao lại bị đưa vào đến tận đây. Căn trên bản đồ anh biết chỉ cần đi thêm vài chục ki- lô- mét nữa là các anh sẽ lại về đất Việt Nam. Tất nhiên là ở phía nam Đường Chín hàng trăm ki- lô- mét.
Đang vừa làm vừa suy nghĩ mông lung thì cậu cơ yếu hớt hải chạy đến:
- Báo cáo đại trưởng! Có điện của trên gửi đại đội ta ạ!
Nhận bức điện từ tay người chiến sĩ cơ yếu Nghi chăm chú đọc rồi thừ mặt ra. Bức điện ghi rõ đại đội anh phải quay ra nam Đường Chín gấp. Nghĩ cũng bực: “bật cả máu tay mới đào xong hầm giờ lại bỏ đấy”. Nhưng rồi Nghi lại tặc lưỡi: “nước sông, công lính mà” rồi ra lệnh cho các thành viên:
- Thôi! Không phải đào hầm nữa! Cậu nào đi gọi hộ tớ anh Tú, anh Vĩnh và các trung đội trưởng lên hội ý ngay nhé. Nhớ bảo các xe thôi không đào hầm nữa!
Nói rồi anh chui vào xe lấy tấm bản đồ ra chăm chú xem. Vị trí mà trên quy định đại đội anh phải quay ra là Mường Noòng ở phía nam đường Chín. Như vậy các anh sẽ phải quay ra hơn trăm ki- lô- mét. Quãng đường đó bình thường ra chẳng nhằm nhò gì nhưng bây giờ đối với các anh sẽ rất khó khăn bởi vì tình trạng kỹ thuật bộ phận vận hành của tất cả các xe đều đã quá cũ nát.
  Chừng mười lăm phút sau chính trị viên Tú, đại đội phó kỹ thuật Vĩnh và ba trung đội trưởng đã có mặt. Nghe đại đội trưởng Nghi phổ biến mệnh lệnh xong ai cũng phấn khởi bởi được về lại đội hình tiểu đoàn và có lẽ cũng vì không phải đánh vật với đống đất đá nơi đây. Chỉ có đại đội phó kỹ thuật Vĩnh là lầm lì hẳn đi. Đại đội trưởng Nghi lo lắng hỏi:
- Thế nào anh Vĩnh? Liệu ta có đủ khả năng hành quân ngay không?
Vĩnh vẫn lầm lì:
- Đi thì vẫn đi được nhưng sẽ vất vả đấy!
Nghi dứt khoát:
- Vất thì cũng phải đi! Bây giờ các trung đội về phổ biến nhiệm vụ cho anh em biết. Chiều nay tập trung củng cố xe pháo, ăn cơm sớm. Đúng 17 giờ phải sẵn sàng xuất phát được- Quay sang Vĩnh đại đội trưởng Nghi hỏi-  Anh có nhắc gì anh em không?
Đại đội phó Vĩnh gật đầu:
- Tôi cứ hy vọng nằm ở đây ít ngày sẽ nhận được khí tài bổ sung. Nhưng bây giờ tình hình thế này thì đề nghị các anh về cho anh em tập trung kiểm tra bộ phận hành động, những mắt xích đã rạn nứt quá thì cho thay ngay. Bánh chịu nặng cũng vậy, cái nào đã bong hết cao su thì thay. Nhớ là thay ra nhưng không được vứt đi đâu đấy, cứ xếp hết lên xe cho tôi.
Mấy trung đội trưởng phì cười:
- Đã thay ra rồi còn xếp lên xe làm gì cho nặng?
Vĩnh gắt:
- Cứ đợi đấy! Rồi có lúc bói không ra đâu.
Đại đội trưởng Nghi dàn hòa:
- Thôi, các cậu! Anh Vĩnh đã bảo thế thì cứ thế mà làm! Còn ai hỏi gì nữa không?- Thấy không ai có ý kiến gì anh tiếp- Thế thì về triển khai đi.
Mọi người lục tục về xe. Trên đầu thằng chỉ điểm OV10 đang vè vè soi rất thấp. Nghi vội dặn với theo:
- Nhớ chú ý khói lửa đấy nhé!

   Quãng đường chỉ có hơn trăm ki- lô- mét mà đại đội 9 phải mất bốn đêm cật lực mới tới được vị trí quy định. Người mệt mỏi nhất là đại đội phó kỹ thuật Vĩnh. Mỗi đêm phải chỉ huy khắc phục  hàng chục ca đứt xích, trật xích đã hút hết sức lực của anh. Về đến Mường Noòng người Vĩnh teo tóp như cái dải khoai khô. Anh thủng thẳng bảo đại đội trưởng Nghi:
- Ông điện báo cho đoàn biết đi! Đại đội ta chỉ cố đến đây là kiệt sức rồi. Nếu không có khí tài bổ sung thì coi như bị liệt đấy.
Không cần Vĩnh nói thì Nghi cũng đã biết. Chính anh suốt bốn ngày đêm vừa qua đã chứng kiến sự vất vả của anh em trong toàn đại đội khi họ phải đánh vật với đường sá, xe pháo để đưa được xe về đến vị trí quy định. Gần như tất cả các mảnh xích đều bị rạn nứt, quá nửa bị gãy vú, còn bánh chịu nặng cũng đã bong tróc gần hết lớp cao su. Ngay lập tức anh viết điện gửi về thủ trưởng đoàn báo cáo tình hình.
Đang làm kế hoạch trinh sát thì tiểu đoàn trưởng Tân được đoàn trưởng Lãm gọi lên. Chìa bức điện của đại đội 9 ra trước mặt Tân Lãm bảo:
- Gay quá Tân ạ! “Xê Chín” đã ra đến Mường Noòng rồi nhưng bị liệt hoàn toàn bộ phận vận hành. Cậu bảo phải làm sao bây giờ?
Cầm bức điện từ tay đoàn trưởng Lãm, Tân nhíu mày:
- Còn làm sao được nữa? Phải tìm mọi cách bổ sung khí tài cho nó thôi!
Lãm nhăn trán:
- Nhưng lấy đâu ra khí tài bây giờ? Bộ tư lệnh thông báo đã gửi khí tài theo đường dây 559 nhưng mình chưa thấy họ thông báo gì cả nên cũng chẳng biết bây giờ hàng đang ở đâu?
Suy nghĩ một lát Tân đưa ra ý kiến:
- Có lẽ mình phải tự đi tìm thôi chứ cứ đợi 559 thì không biết đến bao giờ họ mới trả lời.
Lãm gật đầu:
- Thôi được! Tôi quyết định thế này: để Phúc ở nhà làm kế hoạch trinh sát, còn cậu chịu khó đi một chuyến. Phải tìm bằng được số khí tài đó chứ không thì gay go to đấy.
Biết là sẽ như “mò kim đáy bể” nhưng Tân cũng biết rằng không còn cách nào khác nên anh quả quyết:
- Vâng! Tôi nhất định sẽ tìm bằng được mới thôi.
Nói thì nói vậy nhưng trên đường đi về hầm của mình Tân cũng chưa biết bắt đầu từ đâu. Chiến trường thì mênh mông. Mạng lưới đường sá, kho tàng của đoàn 559 thì chằng chịt. Hàng hóa thì “hằng hà sa số”. Mấy chục tấn khí tài xe tăng chắc đang nằm lọt thỏm trong một cánh rừng hoặc một cái hang nào đó. Tuy nhiên anh cũng có một nhận định: “chắc chắn là số hàng đó đã được gửi vào khu vực này của chiến trường, nghĩa là sẽ nằm trong phạm vi binh trạm 12 này”. Vì vậy anh quyết định sẽ tới các kho của binh trạm 12 để tìm kiếm.
Với kinh nghiệm thu được sau chuyến đi từ đại đội 9 ra Tân dự định sẽ dựa vào cánh lái xe để tìm hiểu tình hình. Thường xuyên vận chuyển hàng hóa trên các cung đường nên cánh lái xe là những người biết nhiều chuyện nhất. Từ chuyện lớn như chiến dịch sắp mở ở đâu đến những chuyện lặt vặt như binh trạm này cô nào xinh nhất v.v... và v.v...  Vì vậy ngay đầu giờ chiều anh đã gọi một chiến sĩ thông tin đi cùng ra đường tuyến và chỉ nửa giờ sau hai thày trò đã tìm được một đoàn xe tải đang náu mình trong một cánh rừng cạnh đó. Lúc này đã quá nửa chiều nên cánh lái xe đang ngồi túm tụm tán gẫu chờ cơm chiều. Vốn bản tính bỗ bã lại là kho chuyện tiếu lâm nên chỉ nhập cuộc một lúc Tân đã được anh em lái xe coi là người cùng cánh, chuyện trò cứ nở như ngô rang. Nhưng đến khi chuyển sang thăm dò về số khí tài xe tăng thì tất cả bọn họ đều lắc đầu không biết. Cũng không phải vì anh em người ta giữ bí mật gì mà đơn giản là đơn vị này chưa bao giờ chở thứ hàng đó. Nhận thấy sự thất vọng hiện rõ trên gương mặt của Tân một lái xe có vẻ từng trài nhất an ủi:
- Ông bạn cứ yên tâm! Tối nay tôi sẽ đưa ông đến tổng kho của binh trạm, ở đó họ có danh mục hàng hóa và chắc là ông sẽ tìm được thôi.
Cũng chẳng có cách nào hơn nên Tân đành đồng ý với phương án đó.

   Khi vào làm việc với tổng kho của binh trạm 12 Tân thật sự ngỡ ngàng. Hoàn toàn không như tưởng tượng của anh về một tổng kho. Không nhà cửa, không tòa ngang dãy dọc, cũng chẳng có sổ sách thống kê chi tiết hàng hóa. Mà có phải chỉ có một chỗ đâu. Gọi là tổng kho nhưng lại bố trí rải ra thành năm, sáu cái phân kho để tránh thiệt hại. Ở mỗi phân kho cũng chỉ có độ một trung đội kiêm nhiệm cả bảo vệ, bốc vác và bảo quản. Nơi nào may mắn có hang thì lợi dụng, nếu không chỉ có một vài dãy lán để bảo quản hàng lưu kho, còn hàng trung chuyển thì cứ xếp đống đấy chờ xe đến lại bốc đi. Thấy sự lạ lẫm hiện lên trên gương mặt anh cán bộ xe tăng người chỉ huy kho cũng ái ngại:
- Đồng chí thông cảm! Kho tàng dã chiến nên không thể quy củ như ngoài kia được. Tiếng là tổng kho nhưng phải bố trí phân tán ra, phân kho nào chịu trách nhiệm quản lý hàng hóa ở đó. Vì vậy đồng chí chịu khó đi một lượt tất cả các phân kho chắc sẽ tìm thấy. Tôi sẽ cử người dẫn đồng chí đi.
Mất gần hai ngày lội bộ khắp mấy phân kho mà số khí tài vẫn như “bóng chim, tăm cá” Tân thất vọng lắm. Chưa biết sẽ làm gì tiếp theo Tân đành quay lại chỗ tổng kho. Vừa nhìn thấy mặt Tân người chỉ huy kho đã niềm nở:
-  Thế nào anh? Tìm được hàng chưa?
Tân mệt mỏi lắc đầu:
- Không thấy tăm hơi gì cả!
Anh ta nhíu mày suy nghĩ một lát rồi vỗ trán:
- Còn một điểm nữa! Nếu đã gửi vào đây rồi thì chỉ còn ở đấy nữa thôi.
Tân như người sắp chết đuối vớ được cọc:
- Chỗ nào? Có xa đây không?
Người chỉ huy kho cười:
- Đấy là một điểm tiếp nhận những loại hàng đặc biệt được gửi thẳng từ ngoài kia vào không qua các trạm trung chuyển. Thế mà tôi không nghĩ ra!
Tân hỏi dồn:
- Có xa đây không?
- Cũng không xa lắm!- Nhìn lướt qua cái bộ dạng thiểu não của Tân anh ta tiếp-  Nếu anh còn đi được thì tôi dẫn anh đi luôn.
Mặc dù suốt hai ngày chỉ lương khô với nước suối người cứ bã cả ra Tân vẫn hăm hở:
- Được! Tôi còn đi được mà.
Gần một tiếng sau ba người đã đến trạm tiếp nhận. Vừa đến nơi mắt Tân đã sáng rực lên khi nhìn thấy một đống thù lù những bánh chịu nặng, xích xe tăng và động cơ, hộp số vứt lỏng chỏng ở một góc rừng. Người chỉ huy trạm tiếp nhận phân trần:
- Chúng tôi chỉ biết đây là hàng gửi, lúc nào có người đến nhận thì giao chứ có biết của các anh đâu mà thông báo- Nhìn vẻ mặt của Tân anh ta đoán người cán bộ xe tăng phật ý về công tác bảo quản hàng hóa nên tiếp tục- Mà hàng của các bố toàn sắt thép nặng bỏ “xừ” đi được. Nửa đêm xe nó chở vào, cứ vần đại xuống đấy thôi chứ có người đâu mà sắp xếp lại.
Tỏ ra thông cảm với những người lính kho Tân vỗ về:
- Thế là tốt rồi! Xin cảm ơn các anh!- Anh bắt tay người chỉ huy kho thật chặt- Cũng may có anh giúp đỡ, nếu không thì tôi cũng đến chịu chết không tìm được.
Người chỉ huy kho nhã nhặn:
- Đây cũng là trách nhiệm của chúng tôi mà. Thôi, xin phép anh tôi về!
Người chỉ huy kho định quay lưng đi thì Tân vội giật giọng:
- Anh phải bố trí cho tôi mấy chuyến xe chứ tôi làm sao mà cõng về được?
Người chỉ huy kho lắc đầu cười:
- Việc ấy không phải của chúng tôi. Mà tôi có muốn giúp anh cũng không được, chúng tôi làm gì có cái xe nào- Anh ta nghiêng đầu nói nhỏ- Muốn xin xe anh phải vào binh trạm bộ, cũng gần đây thôi. Thôi, tôi về nhé!

Cứ tưởng tìm được hàng rồi sẽ đâu vào đấy Tân không ngờ việc đưa hàng về lại khó khăn đến vậy. Đã hai lần anh vào binh trạm bộ đề nghị xin mấy chuyến xe nhưng chỉ nhận được cái lắc đầu. Hôm nay các thủ trưởng binh trạm đều đi vắng chỉ duy nhất một binh trạm phó ở nhà trực. Ngay khi nghe Tân đặt vấn đề ông ta đã lắc cái đầu trơ trụi chỉ còn vài sợi tóc và nói luôn:
- Hàng của các anh là hàng gửi. Chúng tôi chỉ có trách nhiệm nhận, bảo quản và giao lại cho các anh. Nay các anh đã đến nhận rồi là chúng tôi hết trách nhiệm.
Lần thứ hai trở vào mặc dù Tân đã hết sức nhũn nhặn: “tình hình rất khẩn trương, nhờ binh trạm tạo điều kiện giúp đỡ” ông ta vẫn khăng khăng:
- Đã vào đây rồi thì ai chẳng khẩn trương với gấp gáp. Nhưng hiện tại chúng tôi cũng rất bận. “Vắt chân lên cổ” rồi mà cũng không kịp với kế hoạch vận chuyển trên yêu cầu nên không thể rút ra một cái xe nào cả. Các anh không có kế hoạch trước nên chúng tôi đành chịu!
Quay trở lại trạm tiếp nhận Tân đứng thẫn thờ nhìn đống hàng quý như vàng mà không làm sao được. Anh đã tính đến nước cùng là nhờ xe về tiểu đoàn để đưa xe ra chở nhưng như thế cũng mất mất vài ngày, mà cái xe Gát của tiểu đoàn anh thì cõng mấy chuyến mới hết số hàng này.
Nhìn thấy vẻ thất vọng trên nét mặt anh cán bộ xe tăng người chỉ huy trạm tiếp nhận hỏi thăm vẻ thông cảm:
- Không xin được xe hả? Chắc anh gặp phải bố già “mồ côi vợ” rồi?
Đang bực mình nhưng nghe là lạ Tân dỏng tai lên hỏi lại:
- Thế là thế nào? Hôm nay có mỗi ông binh trạm phó ở nhà thôi. Không biết có phải là ông ấy không?
Người lính kho cười:
- Thế thì đúng rồi! Ở cái binh trạm này bố ấy nổi tiếng là người nguyên tắc, không có kế hoạch thì đừng hòng mà xin xỏ gì được- Dừng một lát anh trầm giọng xuống- Nhưng nghĩ cũng tội, hơn bốn mươi rồi mà chưa có mảnh tình vắt vai nên khó tính thế thôi chứ ông ấy cũng là người tốt bụng lắm. Anh em thiếu thốn cái gì cứ lên xin là ông ấy cho ngay.
Thấy câu chuyện hay hay Tân tỏ ra quan tâm:
- Ừ! Người ta cũng đã tổng kết ngoài “băm” mà chưa vợ thì thế nào cũng bị hâm hâm...   
Người lính kho vẫn say sưa kể về thủ trưởng của mình:
- Ông ấy vào đây từ hồi mới mở đường 559 đấy. Sốt rét rụng hết cả tóc đầu, gần đây mới mọc lại được vài cái lơ thơ. Thế mà trên cho ra Bắc an dưỡng cứ khăng khăng không chịu. Ông ấy bảo bao giờ chiến thắng thì về một thể.
Nghe người chiến sĩ nói về thủ trưởng của mình với một giọng cực kỳ trìu mến Tân nghĩ bụng: “con người này không thể dựa vào nguyên tắc, vào kế hoạch mà có lẽ phải đánh vào tình cảm mới được”. Nghĩ vậy anh hỏi người chiến sĩ:
- Thế ông ấy quê ở đâu vậy?
Anh chiến sĩ kho vẫn vô tư dốc bầu tâm sự: 
- Hà Nam Ninh anh ạ! Binh trạm này cũng có khối đồng hương nữ đấy, các thủ trưởng cũng đã có ý định làm mối cho mấy cô mà chưa đám nào thành.
Cảm ơn người chiến sĩ kho hai thày trò Tân lại lò dò vào binh trạm bộ lần thứ ba. Vừa thấy mặt anh ông binh trạm phó đã xua tay:
- Tôi đã nói rồi! Không có kế hoạch thì không thể giải quyết được! Anh về đi!
Tân tỏ ra mệt mỏi:
- Gần tối rồi mà hai anh em tôi mệt quá, mấy hôm nay toàn lương khô với nước suối định vào chỗ các anh xin bữa cơm.
Ông ta đay lại:
- Cơm thì tôi cho nhưng xe thì vẫn không có đâu.
Tân cười bỗ bã:
- Đồng hương làm gì mà chặt chẽ với nhau thế?
Ông binh trạm phó trợn mắt:
- Ai đồng hương với ông? Mà ông ở đâu lại nhận đồng hương với tôi?.
Tân vẫn cười cợt:
- Thì dân “cầu tõm” với nhau cả mà.
Binh trạm phó vẫn kiên quyết:
- Đồng hương thì cũng thế thôi! Ông cứ chịu khó về mặt trận xin kế hoạch đi! Tôi đảm bảo cứ có kế hoạch là tôi sẽ giải quyết ngay!
Biết rằng cứ cố mãi sẽ hỏng việc nên Tân hoãn binh:
- Xin phép anh tôi đi tắm rửa cái đã! Ba hôm nay cứ đi miết người bốc mùi rồi đây này.
- Được! Xuống suối mà tắm rồi chốc nữa về đây ăn cơm với tôi.
Chiều trong rừng già xuống thật nhanh, chẳng mấy bóng tối đã lan tỏa khắp khu vực binh trạm bộ. Trời se se lạnh nên Tân tắm qua loa rồi quay về ngay. Cho đến lúc ngồi xuống mâm cơm câu chuyện giữa Tân với người binh trạm phó vẫn chẳng mấy mặn mà. Chỉ đến lúc biết anh ở xe tăng ông ta mới trợn mắt lên:
- Các ông đã vào đến đây rồi à?
Tân gật đầu xác nhận:
- Vâng ạ!- Thấy người đối diện tỏ ra chăm chú anh bồi thêm- Nhưng lần đầu hành quân đường dài, vào đến đây xe hư hỏng nhiều quá. Nếu không có số khí tài này thay thế thì mất sức chiến đấu mất.
Binh trạm phó sửng sốt:
- Mới vào đến đây, chưa đánh đấm gì mà đã không chiến đấu được thì vứt.
Tân vội giải thích:
- Không! Xe pháo thì không việc gì, chỉ hỏng xích và bánh đỡ nặng thôi! Chỉ cần có ít xích với bánh đỡ nặng thay vào là chạy được ngay.
Ngẫm nghĩ một lát ông ta bảo:
- Thế mà ông không nói rõ ngay từ đầu! Thôi được! Tôi sẽ giải quyết trước cho ông một xe! Ông xem những thứ nào cần thiết nhất thì chở trước đi!
Tân và vội miếng cơm rồi đặt bát xuống:
- Rất cảm ơn anh! Nhưng có bố trí được xe tối nay ngay không?
   Binh trạm phó cười:
- Thế không mệt nữa à?
    Tân ngượng nghịu:
   - Được tắm rửa, lại được bữa cơm ngon nên không thấy mệt mỏi gì nữa!
   Binh trạm phó trở lại vẻ nghiêm túc:
   - Nếu ông đi được thì về bên trạm tiếp nhận ngay đi! Nửa tiếng nữa sẽ có xe.
   Tân rối rít cảm ơn người binh trạm phó và quày quả đi ngay về trạm tiếp nhận. Ngay trong đêm một chiếc đại xa Zin 57 lặc lè chở đầy xích và bánh chịu nặng đã về đến Mường Noòng. Đại đội 9 như được hồi sinh.

   Có vẻ như phía bên kia chiến tuyến cũng đoán nhận được có một cái gì đó rất to lớn sắp xảy ra tại khu vực này nên những hoạt động của không quân và pháo binh được tăng cường gấp bội. Ban ngày hai chiếc OV10 thay nhau soi mói dọc theo đường Chín và các con đường vận tải quân sự. Thỉnh thoảng chúng lại lao xuống bắn một phát pháo hiệu và chỉ vài phút sau đã thấy bọn AD6 hoặc A37 đến ném bom. Ban đêm một chiếc AC130 to đùng bay là là dọc theo các tuyến đường và chốc chốc lại xả hàng loạt đạn dai như đỉa đói xuống đất. Những trận bom tọa độ bằng máy bay B52 cũng được tiến hành dày đặc hơn. Cả một vùng rừng núi phía bắc Đường Chín kéo dài từ Khe Sanh đến Huội San như bị cày nát bởi hàng chục trận bom rải thảm mỗi ngày. Còn pháo ở Khe Sanh, Cồn Tiên thì bắn bất kể giờ nào. Hình như tướng Oét-mo-len định dùng bom pháo nghiền nát đối phương trước khi kịp ra tay. Những toán biệt kích được tung ra xung quanh các cứ điểm nhiều hơn và đã có một số cuộc đụng độ với các toán trinh sát của bộ binh. Rất may là khu vực trú quân của đoàn 198 nằm khá xa các trọng điểm trên và vẫn an toàn. Bộ đội đang tập trung khôi phục xe cộ và củng cố hầm hào đợi lệnh.
   Có mặt tại vị trí trú quân của đoàn 198 từ hai hôm trước để chuẩn bị đi trinh sát chiến trường tham mưu trưởng Dương tỏ ra khá lo lắng. Cứ mỗi lần nghe tiếng ù ù rền rền từ trên trời vọng xuống ông lại ngước nhìn lên và thở dài. Cứ như thế này việc đi trinh sát thực địa của đơn vị sẽ gặp nhiều khó khăn.
   Điều lo lắng của tham mưu trưởng Dương không phải là không có căn cứ. Ngay chuyến xuất quân đi trinh sát đầu tiên của đoàn 198 cùng trung đoàn bộ binh 9 đã không thành công. Mới đến cách Làng Vây chừng 5 cây số đoàn đã bị lọt vào một ổ phục kích của bọn thám báo ngụy. Cuộc đọ súng diễn ra rất ngắn ngủi nhưng về phía ta cũng đã bị thiệt hại nặng nề. Ngay sau loạt đạn đầu tiên đồng chí trung đoàn trưởng bộ binh bị thương, đồng chí tham mưu phó trung đoàn và tiểu đoàn trưởng đặc công cùng hai chiến sĩ hy sinh. Tiểu đội đặc công đi cùng đã nhanh chóng nổ súng đánh địch nhưng chúng đã nhanh chân lủi mất bỏ lại hai tên đã chết. Nhóm cán bộ xe tăng vì không quen lội bộ cắt rừng, lúc nào cũng tụt lại sau vài chục mét nên may mắn nằm ngoài tầm súng. Mấy anh em chỉ kịp chạy lên cùng các chiến sĩ đưa thương binh, liệt sỹ về phía sau một quãng tìm nơi băng bó thì một trận pháo kích dữ dội đã trùm lên cả khu vực. Chuyến đi trinh sát buộc phải hủy bỏ một cách bất đắc dĩ.
   Quay trở về khu vực tập kết đợi mấy ngày vẫn chưa thấy tin tức gì của bộ binh tham mưu trưởng Dương bàn với các cán bộ đoàn 198:
   - Như vậy chắc là tình hình trung đoàn 9 đang rất khó khăn. Vì vậy chúng ta cần phải chủ động hơn. Theo tôi trước mắt chúng ta nên đến vị trí đứng chân của họ xem tình hình thế nào. Sau đó tùy tình hình để quyết định. Đề nghị anh Phúc cho biết hiện nay trung đoàn 9 đang ở khu vực nào.
   Mở tấm bản đồ khu vực ra trưởng ban tác huấn Phúc khoanh một vòng ở phía Nam làng Vây:
   - Hiện nay trung đoàn 9 đang đứng chân ở khu vực Pê Sai, nam Làng Vây khoảng 6 ki- lô- mét. Sư bộ B04 cũng đang ở khu vực này. Vì vậy theo tôi ta cũng nên đến cả sư bộ để nắm luôn ý định chiến đấu của họ. Ngoài ra nhân dịp này ta cũng nên nghiên cứu xem có thể mở thêm một mũi tiến công từ phía Nam lên không chứ chỉ tiến công theo hướng Tây chắc sẽ gặp nhiều khó khăn đấy.
   Tham mưu trưởng Dương gật gù:
   - Đó cũng là một ý kiến hay! Đề nghị các anh chuẩn bị, sáng mai ta sẽ đi sớm.
   Ngay đêm hôm ấy đoàn trưởng Lãm lăn ra sốt rét. Tham mưu trưởng Dương quyết định để Lãm ở nhà, còn ông và Phúc, Tân sẽ đi trinh sát. Mất gần hai ngày lặn lội đoàn của ông mới đến được Pê Sai. Ra đón đoàn là tham mưu phó sư đoàn Nguyễn Văn Hoài, thường được lính gọi là Hoài Đen vì nước da như cột nhà cháy. Gặp nhau Hoài Đen niềm nở:
   - Tôi mới được cử xuống để thay anh Phan bị thương hôm đi trinh sát với các anh. Cũng vừa mới xuống nên chưa tổ chức đi trinh sát tiếp được. Thật may là các anh đã xuống đây. Bây giờ các anh cứ nghỉ ngơi, tắm rửa đi. Tối nay ta sẽ thống nhất cụ thể kế hoạch làm viêc. Các anh cứ xuống hẳn sông Sê Pôn mà tắm cho thoải mái.
    Sông Sê Pôn đoạn này ôm sát chân đồi Pê Sai. Đây là con sông khá đặc biệt vì sau mấy chục ki- lô- mét làm đường biên giới tự nhiên giữa hai nước Việt Lào nó chuyển hướng về phía tây chứ không đổ ra biển Đông như hầu hết những con sông khác trên dãy Trường Sơn. Đang là mùa khô, nước sông trong vắt hiền hòa chảy như một dải lụa dịu dàng vắt giữa trùng điệp núi rừng. Trong buổi hoàng hôn chạng vạng cảnh sắc thật là hùng vĩ nhưng cũng nhuốm màu huyền bí, u hoài. Vốn không được khỏe tham mưu trưởng Dương chỉ loanh quanh gần bờ một lát rồi lên. Phúc và Tân thì thỏa sức vẫy vùng giữa làn nước trong xanh và mát lạnh, mọi mệt nhọc của hai ngày đi đường như tan biến.
   Cơm chiều xong Hoài Đen cho mời mấy anh em lên hầm của mình, anh trải tấm bản đồ ra và bắt đầu buổi hội ý:
   - Theo thông báo của trên và qua kết quả trinh sát những ngày vừa rồi chúng tôi nắm được tình hình cứ điểm Làng Vây như sau: đó là cứ điểm tiền đồn phía tây của hệ thống phòng thủ Đường Chín- Chiếc bút chì trong tay Hoài khoanh một vòng xung quanh khu vực có in chữ Làng Vây- Về lực lượng địch ở đây có 1 tiểu đoàn biệt kích ngụy do cố vấn Mỹ chỉ huy, quân số khoảng 600 tên. Vì là cứ điểm tiền đồn nên Làng Vây được xây dựng khá kiên cố, xung quanh cứ điểm có 6 lớp hàng rào dây thép gai kết hợp với mìn, bên trong cứ điểm phân làm bốn khu, giữa các khu cũng có hàng rào để đảm bảo có thể tác chiến độc lập đồng thời hỗ trợ lẫn nhau. Về công sự chủ yếu là gỗ đất, ở khu trung tâm có công sự bằng bê tông và một số hầm ngầm. Về địa hình cũng tương đối phức tạp. Phía bắc độ dốc rất lớn. Phía nam có con sông Sê Pôn làm thành một vật cản tự nhiên. Phía đông là trại Làng Vây cũ hiện đang trong tầm kiểm soát của địch. Chỉ có hướng tây là tương đối thuận lợi vì có đường Chín chạy sát chân cứ điểm. Nhìn chung đây là một mục tiêu khá “rắn”.
   Mấy cái đầu cùng gật gù, tham mưu trưởng Dương ngẩng lên:
   - Thế ý định của các anh thế nào?
   Hoài Đen sửa lại tấm bản đồ cho phẳng phiu rồi chậm rãi:
- Hiện nay chúng tôi chưa hoàn chỉnh quyết tâm chiến đấu nhưng sơ bộ thế này: chúng tôi định tiến công Làng Vây theo ba hướng. Một hướng từ phía tây theo đường Chín đánh vào 230, sau đó phát triển lên 320- Cây bút chì trong tay Hoài Đen được di theo từng hướng- Một hướng từ phía nam lên và hướng thứ ba từ bắc xuống. Vì địa hình phía bắc rất dốc nên khó triển khai đội hình, chúng tôi dự định đó chỉ là hướng phối hợp. Còn hai hướng tây và nam chúng tôi đang phân vân chưa biết nên chọn hướng nào là hướng chủ yếu.
   Tham mưu trưởng Dương thắc mắc:
   - Tại sao? 
   Ngừng lại như cân nhắc điều gì một lát sau Hoài mới tiếp tục:
   - Có nhiều ý kiến cho rắng nên chọn hướng chủ yếu là hướng tây vì địa hình thuận lợi, có đường Chín để đưa xe tăng vào chiến đấu. Tuy nhiên về mặt chiến thuật thì không có lợi vì đây là hướng phòng ngự chủ yếu của địch. Như các anh thấy đấy, hôm trước ta mới mò vào còn cách mấy cây đã chạm biệt kích. Vì vậy “húc” vào đây không khéo sẽ “bươu đầu, mẻ trán” đấy.
   Mấy cái đầu lại gật gù ra vẻ tán đồng, tham mưu trưởng Dương gặng:
   - Vậy hướng nam thì sao:
   Hoài Đen lắc đầu:
   - Cũng có một vài ý kiến đề xuất nên chọn hướng nam vì đây không phải hướng phòng ngự chủ yếu của địch nên chúng ít chú ý. Mặt khác từ hướng này lên sẽ rất nhanh chóng tiếp cận được trung tâm chỉ huy. Độ dốc cũng không cao lắm vì xe ô tô của bọn chúng vẫn leo lên được. Giá như các “bố” mà đưa được xe tăng xuống hướng này thì hay biết mấy!
   Cả mấy cặp mắt cùng chăm chú nhìn xoáy vào bản đồ, Phúc giật giọng:
   - Đâu? Đường ô tô ở đâu?
   Cây bút chì của Hoài Đen chỉ vào một điểm sát bờ sông:
   - Đây này! Chỗ này là Làng Troài, nó nằm sát bờ sông. Từ đây có một con đường lên điểm cao 320. Đó là con đường mà ô tô bọn chúng vẫn xuống lấy cát ở sông Sê Pôn lên để xây công sự.
   Từ nãy giờ vẫn im lặng giờ Tân mới lên tiếng:
   - Xe ô tô đã leo được thì xe tăng chắc chắn leo được. Vì vậy ta hoàn toàn có thể đưa xe tăng tiến công theo hướng này.
   Hoài Đen lắc đầu ngán ngẩm:
   - Nhưng làm thế nào mà đưa được xe tăng đến đây cơ chứ! Con sông Sê Pôn bao bọc hoàn toàn mặt nam cứ điểm, hai bên là núi đá sừng sững thế này các ông định đưa xe tăng vào theo đường nào?
   Đang chăm chú nhìn vào bản đồ tham  mưu trưởng Dương chợt ngẩng lên, hai mắt sáng lấp lánh:
   - Này! Các cậu có nhớ cuộc diễn tập ở Thanh Tước không? Hồi ấy mình đã cho một trung đội bơi theo sông Cà Lồ rồi đánh lên cứ điểm địch. Tại sao bây giờ ta không cho xe tăng bơi theo sông Sê Pôn đến Làng Troài rồi đánh lên.
   Cả Phúc và Tân đều hưởng ứng:
   - Đúng rồi!
   Hoài Đen vẫn lắc đầu:
   - Các “bố” không biết đấy thôi! Con sông này nó có như sông Cà Lồ đâu, mùa này là mùa khô, nước thì cạn, lòng sông thì đầy đá hộc bơi thế quái nào được!
   Tham mưu trưởng Dương quả quyết:
   - Cái đó có thể giải quyết được! Bây giờ tôi đề nghị thế này: ngày mai anh cứ cho chúng tôi lên quan sát chỗ Làng Troài và mặt nam cứ điểm. Nếu thấy đánh được chúng ta sẽ nghiên cứu kỹ con sông Sê Pôn này để lợi dụng- Chăm chú nhìn vào tận mép dưới tấm bản đồ một lát ông tiếp- “Xê Chín” hiện đang ở dưới này, nếu đưa nó sang đây cũng không xa lắm.
   Hoài Đen tỏ ra không mấy tin tưởng:
   - Các “bố” mà đưa được xe tăng vào hướng này thì tôi “gọi bằng cụ”. Nhưng thôi, ngày mai tôi sẽ cho trinh sát dẫn đường cho các “bố”. Còn bây giờ thì về nghỉ cho khỏe! 

   Mới sáng sớm tham mưu trưởng Dương đã gọi Phúc và Tân dậy. Mỗi người làm tạm hai thanh lương khô dằn bụng xong là trang bị gọn gàng rồi cùng nhau đến hầm của Hoài Đen. Ở đó một tiểu đội trinh sát bộ binh đã có mặt. Hoài Đen chỉ một chiến sĩ đang đứng gần anh nhất:
- Đây là đồng chí tiểu đội trưởng trinh sát. Tiểu đội này sẽ có nhiệm vụ dẫn đường cho các anh. Tôi hôm nay bận nên không đi với các anh được. Mà vùng này thì tôi cũng đã thuộc rồi. Có gì chiều về ta trao đổi tiếp.
Nhìn một lượt các chiến sĩ bộ binh nai nịt gọn gàng tham mưu trưởng Dương hỏi tiểu đội trưởng:
- Ta đi được chưa?
Anh chàng tiểu đội trưởng trẻ măng gật đầu:
- Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi sẵn sàng rồi.
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Thế thì đi!
Gần hai tiếng sau toán trinh sát đã đưa ba thày trò đến mỏm bắc của dãy Cô Rốc. Từ đây nhìn sang Làng Vây như một con voi nằm phủ phục, cái đầu là điểm cao 230, còn điểm cao 320 là cái lưng. Sưốt từ bờ sông lên đến mặt nam cứ điểm lau lách và chuối rừng phủ kín. Chỉ vào một vệt mờ mờ giữa đám lau lách người tiểu đội trưởng trinh sát nói:
- Cái vệt mờ mờ kia chính là con đường ô tô đấy các thủ trưởng ạ! Bọn tôi đã sang đấy rồi, vẫn thấy dấu của lốp xe.
Hết dùng mắt thường lại dùng ống nhòm thay nhau săm soi kỹ từng chi tiết rồi đối chiếu với bản đồ tham mưu Dương bảo:
- Quả thật nếu đưa được xe tăng vào đây để tiến công theo hướng này thì lý tưởng đấy! Có thể nói đây sẽ là một bất ngờ lớn với địch. Các cậu thấy thế nào?
Trưởng ban tác huấn Phúc thận trọng:
- Tôi đề nghị ta cần phải xem xét kỹ hơn mới được!
Tham mưu trưởng Dương gật đầu rồi quay sang người tiểu đội trưởng trinh sát:
- Đồng chí đưa chúng tôi xuống dưới ấy được không?
Người chiến sĩ trinh sát gật đầu:
- Tôi có thể đưa các thủ trưởng xuống sát bờ sông bên này. Còn sang bờ bên kia thì tuyệt đối không được. Thủ trưởng Hoài đã dặn kỹ chúng tôi rồi!
Tham mưu trưởng Dương đồng ý:
- Được! Đồng chí cứ đưa chúng tôi xuống sát bờ sông cái đã.
Người tiểu đội trưởng trinh sát tỏ ra rất có kinh nghiệm, anh phân công ba chiến sĩ đi trước soi đường, còn lại thành một hàng dọc mỗi người cách nhau 3 mét, tất cả vũ khí sẵn sàng, tuyệt đối không nói chuyện, không hút thuốc và khi có tình huống xảy ra phải nghe theo sự hướng dẫn của anh ta.
Đoàn người lặng lẽ cắt rừng xuống núi. Càng xuống thấp tre mọc càng nhiều và gần đến bờ sông thì chỉ còn có tre. Những bụi tre ken khít vào nhau tuy có cái lợi là kín đáo nhưng đi lại khá khó khăn. Nhìn những người lính trinh sát cứ thoắt ẩn, thoắt hiện phía trước tham mưu trưởng Dương thấy rất khâm phục, ông nghĩ bụng: “về khoản này thì lính xe tăng còn lơ ngơ lắm, có lẽ phải chú ý hơn đến việc huấn luyện thêm về kỹ thuật chiến đấu bộ binh cho anh em”.
Mãi gần trưa cả đoàn mới tiếp cận được bờ sông. Người tiểu đội trưởng ra hiệu tiểu đội của mình tản ra cảnh giới rồi đưa ba cán bộ xe tăng đến sau một lùm tre. Anh thì thầm:
- Mặc dù mặt này bọn địch không thật chú ý đề phòng nhưng các thủ trưởng vẫn phải hết sức cảnh giác, không loại trừ các toán biệt kích, tuần tiễu của chúng bất ngờ xuất hiện. Vì vậy đề nghị các thủ trưởng tuyệt đối không được nói to và cũng không được nhô hẳn người ra.
Quả thật đây là một vị trí quan sát khá lý tưởng. Đứng ở đây có thể nhìn rõ mồn một bờ sông bên kia. Ngay sát bờ sông là một bãi cát khá phẳng phiu chắc là nơi bọn địch tập kết cát sỏi trước khi chở về cứ điểm. Lòng sông chỗ này khá rộng, mặt nước êm ả chảy chứng tỏ độ sâu cũng khá. Dọc bờ sông lau lách um tùm. Từ bãi cát trở về chân cứ điểm Làng Vây cũng chủ yếu là lau lách và chuối rừng. Con đường từ bãi cát về cứ điểm vẫn hằn những vệt bánh xe. Tham mưu trưởng Dương chỉ tay xuống mặt sông thì thầm:
- Đoạn này xe tăng bơi tốt. Còn bãi cát kia có thể chọn làm bến lên. Các cậu thấy có được không?
Cả Phúc và Tân cùng đáp khẽ:
- Tốt lắm ạ!
Tham mưu trưởng Dương ngước nhìn về phía điểm cao 320 rồi tiếp:
- Từ đây đến đỉnh 320 chắc chỉ 2 cây số. Như vậy chỉ cần vài phút sau là đã triển khai đội hình và phát huy hỏa lực được. Vì vậy ta cứ tạm xác định đây là vị trí tạm dừng. Anh Tân đánh dấu vào bản đồ đi nhé!
Tiểu đoàn trưởng Dương mở bản đồ lấy cây bút chì đỏ khoanh một vòng vào chỗ có địa danh Làng Troài. Sau đó ba thày trò còn chụm đầu thì thầm trao đổi với nhau thêm một lúc nữa. Cuối cùng tham mưu trưởng Dương kết luận:
- Chúng ta tạm thời thống nhất thế này: hoàn toàn có thể đưa xe tăng vào tham gia tiến công Làng Vây từ hướng Nam. Vấn đề đặt ra bây giờ là làm thế nào để cơ động được xe tăng vào Làng Troài. Có lẽ bây giờ ta sẽ trinh sát sơ bộ lòng sông xem sao.
Cả Phúc và Tân cùng đáp:
- Nhất trí ạ!
Vẫy người tiểu đội trưởng trinh sát lại tham mưu trưởng Dương nói:
- Nội dung trinh sát ở đây thế là được rồi. Bây giờ đồng chí cho chúng tôi đi dọc bờ sông Sê Pôn để về trung đoàn nhé! Cố gắng đi sát bờ sông để chúng tôi còn quan sát mặt sông.
Người tiểu đội trưởng trinh sát tỏ ra miễn cưỡng:
- Thế cũng được ạ!
Ngay lập tức cả đoàn lên đường. Cứ tưởng theo bờ sông đường dễ đi hơn nhưng không phải. Những bụi tre dày cứ ken sát vào nhau như bức tường thành làm ba cán bộ xe tăng bở cả hơi tai mới theo kịp các chiến sĩ trinh sát. Không chỉ có vậy, cứ một quãng họ lại phải chật vật vượt qua những con suối từ dãy Cô Rốc đổ ra sông. Tuy vậy ba anh em vẫn không lơi là nhiệm vụ quan sát mặt sông. Càng về phía nam lòng sông càng cạn hơn, có khá nhiều đoạn đá ngầm nhô cả lên mặt nước như những con rùa lớn. Nguy hại nhất là hai cái ghềnh, nước từ trên cao dội xuống qua những mỏm đá lô nhô réo ào ào. Tham mưu trưởng Dương chỉ những mỏm đá nhô lên trên mặt nước lẩm bẩm:
- Những chỗ này xe tăng dễ bị đội bụng lắm đây.
Trưởng ban tác huấn Phúc tỏ ra lo lắng:
- Khó khăn đấy anh ạ! Nếu quyết tâm đưa xe tăng vào hướng này sẽ tốn nhiều công sức lắm đây.
Tiểu đoàn trưởng Tân cũng góp ý:
- Tôi thấy rằng nếu muốn đưa xe tăng vào hướng này cần trinh sát kỹ hơn và phải khắc phục triệt để các vật cản này.
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Được! Tớ sẽ đề nghị với Bộ tư lệnh mặt trận điều công binh về khắc phục. Tuy nhiên ta cũng còn phải xem xem có đường để “xê Chín” cơ động về Pê Sai không đã.
Mãi chiều tối đoàn trinh sát mới về đến Pê Sai, người nào người nấy mệt rã rời. Đón các anh trong căn hầm chỉ huy không chỉ có mình Hoài mà còn có cả sư đoàn trưởng B04. Chào hỏi nhau xong nhìn bộ dạng mấy cán bộ xe tăng Hoài Đen châm chọc:
- Chắc là chịu rồi hả?
Không trả lời câu hỏi ngay tham mưu trưởng Dương hỏi lại:
- Anh cho hỏi từ đây về Mường Noòng có con đường nào không?
Hơi ngạc nhiên một chút nhưng rồi Hoài Đen vẫn trả lời:
- Có! Nhưng chỉ là đường mòn thôi.
Ngay lập tức tiểu đoàn trưởng Tân giở tấm bản đồ ra. Hoài Đen đưa ngón tay to sù rê theo một đường đứt đoạn và nói:
- Bọn tôi vẫn đi theo đường này về Mường Noòng để nhận gạo và đạn ở A30.
   Tham mưu trưởng Dương nôn nóng:
- Anh thấy liệu xe tăng có thể cơ động theo đường ấy được không?
Hoài Đen lắc đầu:
- Đây chỉ là đường mòn của dân các bản người ta đi lại với nhau thôi. Tôi không phải lính tăng nên cũng không biết “các bố” có bò qua được không.
Ngẫm nghĩ một lát tham mưu trưởng Dương quả quyết:
- Vậy thì thế này. Ngày mai đề nghị anh cho một người dẫn đường cho anh em tôi về Mường Noòng. Nếu đường này mà xe tăng đi được thì sẽ có xe tăng cho anh dùng từ hướng nam đấy.
Hoài Đen trố mắt ngạc nhiên:
- Các “bố” chỉ hay đùa?
Tham mưu trưởng Dương cười:
- Cứ đợi đấy rồi sẽ biết!
Quay về chỗ sư trưởng B04 tham mưu trưởng Dương nhũn nhặn:
- Xin lỗi anh! Vấn đề nóng sốt quá nên phải làm ngay.
Sư trưởng B04 tươi cười:
- Không sao! Nhưng tôi nghe các anh nói chuyện mà chưa hiểu “đầu cua, tai nheo” gì cả!
Tham mưu trưởng Dương trả lời chắc nịch:
- Chúng tôi đang định cho xe tăng vào hướng nam này.
Sư trưởng B04 mừng rỡ:
- Thật thế không? Nếu đúng thế thì tốt quá! Bọn tôi đang phân vân xem nên chọn hướng nào làm hướng tiến công chủ yếu đây. Nếu các anh đưa được xe tăng vào đây thì “tuyệt cú mèo” đấy!
Tham mưu trưởng Dương quả quyết:
- Tất nhiên là rất khó khăn nhưng chúng tôi sẽ cố gắng- Như chợt nhớ ra điều gì đó hệ trọng tham mưu trưởng Dương hạ giọng- Có một vấn đề chúng tôi đang định tìm anh để hỏi, thật may lại gặp anh ở đây.
Sư trưởng B04 tỏ ra quan tâm:
- Có vấn đề gì mà quan trọng thế?
Tham mưu trưởng Dương bảo Tân mở bản đồ ra, ông chỉ vào một chỗ đã khoanh bút chì xanh:
- Các anh đều biết đoàn 198 của chúng tôi đã được trên giao sơ bộ giao nhiệm vụ đánh Làng Vây. Để cơ động được đại đội 3 vào Làng Vây thì buộc phải đi theo đường Chín. Nhưng hiện nay còn vướng địch ở Huội San, chúng tôi đã trinh sát mà không tìm được đường vòng tránh. Tôi muốn biết ý định của các anh định giải quyết “cái” Huội San này như thế nào?
Sư trưởng B04 hạ giọng:
- Thực ra chúng tôi cũng mới nhận lệnh của Bộ tư lệnh chiến dịch mấy hôm nay thôi. Theo ý định của trên thì ta sẽ nổ súng tiến công vào một số điểm trọng yếu trên tuyến phòng thủ Đường Chín- Khe Sanh, trong đó có Huội San vào trung tuần tháng Giêng này. Hôm qua tôi đã giao nhiệm vụ cho trung đoàn 24 đảm nhiệm mục tiêu này rồi. Vì vậy các anh cứ yên tâm, sẽ có đường cơ động cho xe tăng thôi.
Cả ba cán bộ xe tăng tỉnh hẳn người. Hoài Đen giục:
- Thôi! Các “bố” đi tắm rửa đi rồi còn ăn cơm. Hôm nay trung đoàn bộ săn được con hoẵng, sẽ chiêu đãi các “bố” một bữa mệt nghỉ.
Bữa cơm tối diễn ra trong không khí thật vui vẻ. Về hầm rồi ba anh em lăn ngay ra ngủ một giấc thật say. Ngay sáng hôm sau họ chia tay anh em bộ binh để về vị trí tập kết của đại đội 9 ở Mường Noòng.
Thật may! Con đường từ Pê Sai về Mường Noòng cũng không quá khó khăn, chỉ có đoạn qua Làng Thiêm độ dốc hơi cao nhưng hoàn toàn có thể khắc phục được. Đã quen hơn với chuyện cắt rừng lội bộ nên mới nửa chiều đoàn của tham mưu trưởng Dương đã đến vị trí của đại đội 9.

   Mặc dù số lượng khí tài được chi viện chưa đáp ứng được một trăm phần trăm nhu cầu song cũng đã làm cho đại đội 9 như được tái sinh. Phấn khởi nhất là đại đội phó kỹ thuật Vĩnh. Trên cơ sở kiểm tra thực trạng của từng xe anh đã lên một bản kế hoạch phân phối khí tài rất chi tiết và duy trì một cách nghiêm ngặt. Bỏ ngoài tai mọi lời kỳ kèo xin xỏ hay bực tức châm chọc Vĩnh cứ một mực: “chỉ có thế thôi, liều liệu mà dùng”.
Xe 567 của Nhã cũng nằm trong tình trạng chung của đại đội. Khi biết tin có khí tài bổ sung Nhã đã phái ngay Cân lên trinh sát và cũng thầm mong dựa vào sự thân mật, tin tưởng của đại phó Vĩnh với Cân sẽ kiếm thêm được tý chút. Tuy vậy âm mưu ấy đã không thành công, xe vẫn chỉ nhận được đúng khẩu phần đã tính toán không hơn không kém một mắt xích. Cân an ủi mọi người:
- Thế cũng là tốt lắm rồi. Còn bây giờ thì phải cắt xích ra kiểm tra từng mắt một. Mắt nào còn dùng được thì phải tận dụng chứ chừng này cũng chỉ như muối bỏ bể thôi. Bánh chịu nặng cũng chỉ ưu tiên cái số 1 và cái số 6, còn mấy cái nằm ở giữa thì cứ để chạy tạm cũng được.
Mặc cho thằng OV10 vẫn vè vè nhòm ngó trên trời và tiếng bom ùng oàng ngoài đường tuyến công việc khôi phục xe cộ được tiến hành một cách khẩn trương. Xe nào xe ấy cứ chí cha, chí chát như một công xưởng. Ở xe 567 Nhã phân công Hòa cùng anh chịu trách nhiệm tháo rời từng mắt xích, còn Cân và Thắng gõ sạch đất và kiểm tra từng mắt một. Vừa tỷ mẩn cậy đất Thắng vừa lẩm bẩm:
- Hầu như mắt xích nào cũng bị rạn cả anh Cân ạ!
Cân xác nhận:
- Đúng thế! Nhưng đứng có vứt đi vội. Cứ xếp vào đấy có khi vẫn còn dùng đến đấy!
Nhìn đống mắt xích bị rạn và gãy vú ngày một cao lên Cân xót ruột quá, anh đứng bần thần ngắm nghía một lúc rồi ngồi thụp xuống nhặt mấy mắt xích gãy vú ra  xếp đi xếp lại trên mặt đất. Nhã, Hòa, Thắng cũng dừng tay nhìn vẻ bần thần của Cân. Đột nhiên Cân nhảy cẫng lên, miệng hét:
- Ơ- rê- ca!
Đúng lúc đó đại đội phó kỹ thuật Vĩnh có mặt. Anh hài hước:
- Cậu làm gì mà như Ác- si- mét tìm ra định luật mới thế?
Cân vừa sắp xếp lại các mảnh xích vừa liến thoắng:
- Cũng gần như thế ạ! “Đại phó” xem thế này có được không nhé: những mắt xích gãy một vú ở băng xích bên này ta đổi sang bên kia, bên kia lại đổi sang bên này, cứ xen kẽ một mắt gãy vú trái với một mắt gãy vú phải. Như thế là vẫn đảm bảo dẫn hướng được cho bánh chịu nặng. “Đại phó” thấy thế nào?
Mắt đại đội phó Vĩnh sáng hẳn lên:
- Cậu này khá! Có thể coi đây là một sáng kiến hay đấy. Các cậu cứ làm thế đi! Tớ sẽ đi phổ biến sáng kiến này trong toàn đại đội.
Mất ba ngày cật lực hệ thống vận hành của toàn đại đội đã được củng cố đạt mức “tàm tạm” theo nhận định của đại đội phó kỹ thuật Vĩnh. Đúng lúc đó thì đoàn của tham mưu trưởng Dương đến. Vừa tay bắt mặt mừng Vĩnh đã rối rít cảm ơn sự quan tâm của thủ trưởng cấp trên đã chi viện kịp thời cho đơn vị. Tham mưu trưởng Dương chỉ vào tiểu đoàn trưởng Tân:
- Có cảm ơn thì cảm ơn cậu Tân đây này! Không có cậu ấy lần mò khắp các kho của 559 thì còn lâu mới có chi viện.
Tân cười ngượng nghịu:
- Có gì đâu mà cảm ơn. Không có các thủ trưởng Bộ tư lệnh nhanh chóng đưa vào thì có tìm cả năm cũng chẳng thấy.
Tham mưu trưởng Dương yêu cầu đại đội báo cáo tình hình. Đại đội trưởng Nghi lập tức tuôn ngay một tràng:
- Báo cáo thủ trưởng! Khó khăn lớn nhất của chúng tôi là tình trạng kỹ thuật của thiết bị vận hành thì nay nhờ sự chi viện của cấp trên đã khắc phục được phần nào. Còn các vấn đề khác thì không có gì đặc biệt, cán bộ chiến sĩ vẫn vững vàng và luôn sẵn sàng chiến đấu- Ngần ngừ một lát như đắn đo điều gì đó rồi Nghi tiếp- Có một vấn đề đề nghị thủ trưởng nghiên cứu xem có thể cho chúng tôi di chuyển đi vị trí khác được không. Ở đây gần ngã ba Mường Noòng quá, không quân địch cứ đánh phá suốt, mặc dù chưa lần nào chúng tôi “dính” nhưng theo tôi di chuyển đi chỗ khác vẫn hơn.
Tham mưu trưởng Dương bảo Tân giở bản đồ ra. Thực ra trên đường đi từ Pê Sai về đây ông đã ngắm nghía và rất ưng ý một vị trí. Nếu đưa đại đội 9 vào đó thì vừa tránh được trọng điểm Mường Noòng, lại vừa tiện cơ động về Pê Sai khi ý định sử dụng xe tăng ở hướng nam được phê chuẩn.
Vẫy mấy cán bộ đại đội lại xung quanh tấm bản đồ tham mưu trưởng Dương chậm rãi:
- Vừa qua chúng tôi đã đi trinh sát phía nam Làng Vây và đã quyết tâm đưa đại đội các đồng chí vào tham gia tiến công Làng Vây từ hướng nam. Sơ bộ như thế này- Ông rê ngón tay theo cái vệt xanh nhạt trên bản đồ- Chúng ta sẽ lợi dụng dòng sông Sê Pôn để cơ động từ Pê Sai đến Làng Troài, từ đây sẽ cùng bộ binh triển khai đội hình và đánh địch từ phía nam. Quyết định hay không thì còn phải chờ ý kiến của trên nhưng theo tôi chắc là trên sẽ đồng ý thôi. Bây giờ tôi quyết định thế này, trước mắt các đồng chí cho đại đội cơ động đến Ha Sin Ta Sinh. Tại đó tiếp tục làm công tác chuẩn bị và trinh sát đường cơ động đến Pê Sai, xác định cụ thể những chỗ cần khắc phục. Khi nào trên chính thức phê chuẩn sẽ có công binh đến làm việc cùng các đồng chí.
Cả mấy cặp mắt cùng sáng lên. Đại đội trưởng Nghi đưa cả hai tay nắm lấy tay tham mưu trưởng:
- Cảm ơn thủ trưởng đã cho chúng tôi “công ăn, việc làm”.
Tham mưu trưởng Dương cười:
- Thế thì chuẩn bị mà làm cho thật tốt nhé!
Chiều hôm sau khi đại đội 9 chuẩn bị cơ động thì ba thày trò ông Dương cũng lên đường. Họ không về đoàn bộ 198 mà đi thẳng tới tiền phương mặt trận ở bắc đường Chín.

   Từ hôm tham mưu trưởng Dương đi chuẩn bị chiến trường với 198 chính ủy Ngọc lúc nào cũng thấy bồn chồn, lo lắng. Nhất là sau hôm ông Dương đi được mấy ngày thì nghe tin đoàn cán bộ trinh sát chiến trường bị lọt vào ổ phục kích,  bốn người hy sinh, một người bị thương ông lo cuống cả lên. Chạy đôn, chạy đáo mấy cơ quan để hỏi biết số cán bộ xe tăng không việc gì ông mới hơi yên tâm. Sống và làm việc với nhau đã mấy năm ông đặc biệt quý trọng người tham mưu trưởng này. Mặc dù là người làm công tác quân sự nhưng ông Dương lại mang nhiều dáng dấp của một cán bộ chính trị. Dáng người thì nhỏ nhắn, mảnh khảnh. Tính nết thì ôn hòa, nhũn nhặn. Thái độ lúc nào cũng cởi mở, dễ gần. Khi làm việc thì cương quyết đấy nhưng cũng hết sức mềm dẻo. Dù có bực bội đến đâu cũng chưa thấy ông Dương to tiếng bao giờ. Từ ngày cùng đi với 198 hai anh em càng có dịp gần gũi nhau hơn và ông càng nhận thấy ở ông Dương có nhiều điểm tương đồng với mình hơn và hai người càng quý trọng nhau hơn.
Chính ủy Ngọc còn mong tham mưu trưởng Dương về vì một lẽ nữa là một, hai ngày tới mặt trận sẽ chính thức giao nhiệm vụ cho các đơn vị, trong đó có tiểu đoàn xe tăng 198. Tất nhiên một mình ông cũng có thể thay mặt Bộ tư lệnh Thiết giáp để đề đạt về phương án sử dụng nhưng dù sao có các cán bộ quân sự vẫn hơn. Vì vậy khi thấy tham mưu trưởng Dương và Phúc, Tân đi trinh sát về ông mừng lắm. Nắm chặt hai tay người đồng chí ông líu ríu khác hẳn vẻ điềm đạm thường ngày:
- Gớm! Cái hôm nghe tin đoàn các ông bị trúng phục kích tôi lo lo là. Nói dại hôm ấy mấy anh em mà bị làm sao thì gay go to.
Tham mưu trưởng Dương trái lại vẫn giữ được vẻ bình tĩnh cố hữu:
- Cũng may anh ạ! Suốt dọc đường đi cứ bị các “bố” bộ binh chê là chân ngắn, nhưng chính vì thế mà lại nằm ngoài tầm súng.
Trưởng ban tác huấn Phúc góp chuyện:
- Cũng chẳng biết thế nào mà nói. Người ta bảo bom đạn nó tránh mình thôi! Mà nghe nói ở sở chỉ huy cũng bị nó đánh liên tục phải không thủ trưởng?
Chính ủy Ngọc cười:
- Cúng may mà Bộ tư lệnh quyết định chuyển vị trí chứ nếu cứ ở chỗ cũ có khi không gặp được các cậu nữa ấy chứ! Từ hôm về đây máy bay nó vẫn đánh nhưng chỉ đánh các khu vực xung quanh thôi.
Hàn huyên một hồi tham mưu trưởng Dương mới sơ bộ báo cáo kết quả chuyến trinh sát. Khi nghe được ý định đưa xe tăng vào hướng nam Làng Vây chính ủy Ngọc mừng rỡ:
- Tốt lắm! Nếu đưa được xe tăng vào hướng này ta sẽ gây ra một bất ngờ lớn cho địch và chắc chắn sẽ đạt hiệu quả cao. Có lẽ sáng mai tôi và anh sẽ lên gặp Bộ tư lệnh mặt trận để báo cáo tình hình. Còn bây giờ các anh nghỉ ngơi, tắm giặt đi đã!
Tham mưu trưởng Dương hỏi nhỏ:
- Vấn đề này có cần xin ý kiến số 1 không anh?
Chính ủy Ngọc trầm ngâm:
- Theo tôi cũng không cần thiết đâu. Khi nào Bộ tư lệnh mặt trận đồng ý ta sẽ báo cáo về cho anh ấy biết là được.

Ngày hôm sau chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương đến gặp tham mưu trưởng mặt trận để đề đạt ý kiến sử dụng xe tăng. Sau khi nghe hai người báo cáo ý định sử dụng xe tăng tham gia tiến công Làng Vây trên cả hai hướng tây và nam ông mừng lắm song cũng đắn đo:
- Hướng tây thì rõ rồi, các anh có thể đưa xe tăng vào tham chiến theo đường Chín. Còn hướng nam địa hình như thế liệu các anh có thực hiện được không?- Ông chỉ tay vào vệt xanh mờ của con sông Sê Pôn- Con sông này nó bao bọc quanh mặt nam cứ điểm mà theo tôi biết hai bờ của nó rất đứng, các anh làm sao mà qua nổi?
Tham mưu trưởng Dương cũng chỉ vào bản đồ:
- Báo cáo thủ trưởng! Chúng tôi dự kiến sẽ cơ động theo đường bộ đến Pê Sai, sau đó từ Pê Sai vào Làng Vây chúng tôi sẽ lợi dụng lòng sông để cơ động.
Tham mưu trưởng mặt trận ngạc nhiên:
- Nghĩa là các anh cho xe bơi theo dòng sông à?
Chính ủy Ngọc giờ mới lên tiếng:
- Báo cáo anh, đúng thế đấy! Hồi ở ngoài bắc chúng tôi cũng đã có một cuộc diễn tập trong tình huống tương tự. Xe tăng lợi dụng lòng sông để cơ động tiếp cận cứ điểm địch một cách bí mật, sau đó bất ngờ xuất hiện nên đạt hiệu quả rất cao.
Tham mưu trưởng mặt trận tỏ vẻ ngờ vực:
- Tôi cũng đã nghe nói về cuộc diễn tập đó. Tuy nhiên chế độ thủy văn của con sông này rất khác với các con sông ngoài bắc, mùa này lại là mùa khô nên chắc sẽ rất nhiều đá ngầm. Liệu các anh có vượt qua được không?
Tham mưu trưởng Dương chắc nịch:
- Báo cáo thủ trưởng! Đúng là có rất nhiều khó khăn khi đưa xe tăng vào hướng này. Nhưng nếu cấp trên cho công binh giúp chúng tôi khắc phục đường cơ động thì chắc chắn sẽ thực hiện được
Tham mưu trưởng mặt trận gật đầu:
- Hiện nay mặt trận có một trung đoàn công binh, nếu cần thiết có thể huy động thêm công binh của 559 nên cũng không khó khăn lắm về lực lượng. Tuy nhiên phải xem xét kỹ khối lượng công việc và khả năng liệu có hoàn thành được không?
Tham mưu trưởng Dương tươi hẳn nét mặt:
- Mặc dù chúng tôi chưa trinh sát thật kỹ càng nhưng sơ bộ thấy rằng cũng không lớn lắm. Nếu thủ trưởng đồng ý chúng tôi sẽ cùng bên công binh trinh sát thật cụ thể. Ngoài ra chúng tôi cũng đã trinh sát sơ bộ trên hướng tây, ở hướng này xe tăng chỉ có thể đi theo đường Chín nên đề nghị mặt trận giải quyết Huội San sớm chúng tôi mới cơ động được.
Tham mưu trưởng mặt trận gật đầu:
- Được! Quyết tâm của chiến dịch là sẽ “nhổ” Huội San trước nên các anh yên tâm.
Được lời như cởi tấm lòng, hai anh em chào tham mưu trưởng mặt trận rồi cùng về. Chính ủy Ngọc bảo ông Dương viết điện về báo cáo tình hình cho số 1.

Nhận được điện báo từ mặt trận gửi về báo cáo việc đại đội 9 đã được gọi quay ra và ý định sử dụng lực lượng tham gia tiến công Làng Vây từ hai hướng quyền tư lệnh Đào thấy nhẹ cả người. Ông giở tấm bản đồ miền Tây Quảng Trị ra nghiền ngẫm. Thực ra từ khi quyết định đưa xe tăng vào địa bàn này ông đã giành nhiều thời gian và công sức để nghiên cứu về tuyến phòng thủ Đường Chín- Khe Sanh của địch. Mặc dù các nguồn thông tin không thật đày đủ nhưng ông cũng biết rằng đây là tuyến phòng thủ mạnh nhất của Mỹ và ngụy quân Sài Gòn. Nói gì thì nói đây cũng là nơi đối đầu trực tiếp giữa ta và địch, giữa miền Bắc với miền Nam, ngoài ra đây cũng là một khu vực có vị trí hết sức quan trọng trong âm mưu ngăn chặn hệ thống đường tiếp vận của ta vào các mặt trận phía trong. Chính vì vậy chính quyền Giôn- xơn đã không ngần ngại bỏ ra không biết bao nhiêu tiền của và tâm sức để thiết lập nên ở đây một tuyến phòng thủ vào loại vững chắc nhất, được ứng dụng những phát minh mới nhất của nền công nghiệp quân sự hùng mạnh bậc nhất thế giới. Chẳng thế mà Mắc - Na- ma- ra- bộ trưởng quốc phòng Mỹ đã mạnh miệng tuyên bố: “một con chuột nhắt cũng không lọt qua được”. Trong chuỗi cứ điểm phòng thủ ấy Khe Sanh được tướng Oét- mo- len đặc biệt coi trọng và đã đổ vào đây một lực lượng lớn các đơn vị thiện chiến nhất của quân đội Mỹ tại miền Nam cộng với sự chi viện tối đa của hỏa lực không quân và pháo binh. Ỷ vào sức mạnh quân sự phía Mỹ định biến nơi đây thành một Điện- biên- phủ để tiêu diệt lực lượng chủ lực của ta. Làng Vây lại là cứ điểm tiền tiêu về phía tây của Khe Sanh nên chắc chắn rằng sẽ chẳng dễ dàng gì khi phải đánh vào đó. Từ hôm được báo cáo về nhiệm vụ sơ bộ mặt trận giao cho tiểu đoàn 198 tham gia đánh Làng Vây ông đã nhiều lần nghiên cứ địa hình của khu vực này. Nhìn trên bản đồ ông thấy với địa hình như vậy thì rất có khả năng xe tăng chỉ có thể đánh trên một hướng theo đường Chín và chắc chắn đó là hướng phòng ngự chủ yếu của địch. Điều đó sẽ là một khó khăn rất lớn và khó tránh khỏi thiệt hại. Việc Bộ tư lệnh tiền phương và đoàn 198 quyết định sử dụng xe tăng tiến công Làng Vây từ hai hướng khiến ông rất hài lòng. Ông thầm khen tinh thần tích cực chủ động và tính sáng tạo của những người cộng sự. Đây sẽ là ngón đòn bất ngờ mà các đồng đội của ông dành cho kẻ địch. Với tay lấy cuốn “Sổ điện đi” ông viết ngay bức điện trả lời: “Hoàn toàn nhất trí với ý định của số 2. Chú ý tuyệt đối giữ bí mật thật để tạo thế bất ngờ. Ký điện: Số 1” và gọi công vụ Lưu đưa ngay xuống cơ yếu.

   Hai ngày sau Bộ tư lệnh mặt trận chính thức giao nhiệm vụ cho các đơn vị. Đến phần nhiệm vụ của xe tăng cả chính ủy Ngọc, tham mưu trưởng Dương lẫn các cán bộ của đoàn 198 đều bị bất ngờ bởi ngoài nhiệm vụ tham gia tiến công Làng Vây như đã được dự báo trước giờ đây tiểu đoàn 198 còn có nhiệm vụ phối thuộc cho trung đoàn bộ binh 24 đánh Huội San.
Như đoán được ý nghĩ của mấy cán bộ xe tăng, sau khi phổ biến xong nhiệm vụ cho các đơn vị đồng chí tham mưu trưởng mặt trận nói thêm:
- Đối với xe tăng lúc đầu chúng tôi dự định sẽ chỉ sử dụng để đánh Làng Vây và sau đó phát triển về phía đông. Tuy nhiên sau khi xem xét lại tình hình cũng như so sánh tương quan lực lượng ta và địch ở Huội San chúng tôi thấy rằng để đảm bảo chắc thắng và mở thông đường Chín cho xe tăng tiếp cận Làng Vây cần thiết phải tăng cường xe tăng cho trung đoàn 24. Thời gian nổ súng đánh Huội San dự kiến từ 20 đến 24 tháng Giêng. Vì vậy ngay sau đây các đồng chí cần hiệp đồng cụ thể với bên 24 và khẩn trương làm công tác chuẩn bị ngay mới kịp. Còn công tác chuẩn bị để đánh Làng Vây tiếp tục tiến hành theo kế hoạch, nội dung công việc như thế nào các đồng chí hiệp đồng trực tiếp với trung đoàn 7 công binh. Các đồng chí còn hỏi gì nữa không?
Tham mưu trưởng Dương giật mình, như vậy chỉ còn chưa đầy một tuần nữa sẽ đánh Huội San, thời gian chuẩn bị như vậy là quá gấp gáp. Ông đưa mắt nhìn chính ủy Ngọc, ông Ngọc khẽ gật đầu như ngầm bảo: “Thôi! Quân lệnh như sơn! Cứ thế mà làm thôi!” nên đứng dạy:
- Báo cáo! Chúng tôi đã rõ nhiệm vụ.
Tham mưu trưởng mặt trận gật đầu:
- Thế thì tốt! Các đồng chí có thể về được.
Từ sở chỉ huy về hầm chính ủy Ngọc mấy anh em không ai nói một lời. Đã đành là người lính cấp trên giao bất cứ nhiệm vụ gì đều phải tận tâm, tận lực để hoàn thành nhưng mấy anh em vẫn cảm thấy có cái gì đó không thoải mái. Từ khi vào đây rồi nhận nhiệm vụ sơ bộ tất cả tâm trí, sức lực của họ đều dồn vào cho một mục tiêu duy nhất là Làng Vây. Đó sẽ là trận đánh đầu tiên của binh chủng, là trận đánh để đời của họ. Thành hay bại của trận đánh này có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của binh chủng sau này nên họ nhất định phải thắng. Mà một trong những yếu tố góp phần đảm bảo cho họ đánh thắng là yếu tố bất ngờ. Kẻ địch không thể ngờ sẽ có một cơn bão thép và lửa sẽ bất thần giáng xuống đầu chúng trong những ngày sắp tới. Thế mà bây giờ họ lại phải đưa lực lượng tham gia đánh vào một mục tiêu khác. Yếu tố bí mật bất ngờ đối với địch ở Làng Vây sẽ không còn, điều đó sẽ ảnh hưởng lớn đến thắng lợi của trận đánh.
Mặc dù trong lòng cũng đang rối như tơ vò nhưng nhìn vẻ mặt đăm chiêu của các cán bộ dưới quyền chính ủy Ngọc vẫn phải tươi cười:
- Thôi! Có gì mà buồn như đưa đám vậy! Đã vào đây đằng nào chả phải đánh nhau! Mà không nhổ được “cái Huội San” này thì mình cũng “cóc” có đường tiếp cận Làng Vây phải không?. 
Đoàn trưởng Lãm vừa cắt cơn sốt rét được mấy ngày người đang còn xanh rớt nhưng cũng cố có mặt nhận nhiệm vụ. Từ lúc được nghe phổ biến sẽ phải tham gia đánh Huội San anh đã hậm hực lắm giờ mới có dịp bung ra:
- Đã đành là thế nhưng các “bố” ấy cứ làm như trò trẻ ấy! Dự báo một đằng đến lúc triển khai thực hiện lại một nẻo. Mà chỉ còn có chưa đầy một tuần nữa đã đến ngày nổ súng thì chuẩn bị làm sao kịp.
Đoàn phó Phúc tỏ vẻ lo lắng:
- Chuẩn bị gấp cũng không đáng ngại vì Huội San này cũng không đến nỗi “rắn” nếu so với Làng Vây. Tuy nhiên cái đáng lo nhất là ta sẽ mất yếu tố bí mật, bất ngờ dành cho Làng Vây. Kiểu gì khi tham gia đánh Huội San ta cũng phải bộc lộ lực lượng. Mà đã như vậy chắc chắn bọn địch ở Làng Vây và cả miền Nam này đều biết ta đã đưa xe tăng vào chiến trường.
Tiểu đoàn trưởng Tân cũng tham gia:
- Gay đấy các anh ạ! Khi ta đã xuất hiện ở Huội San chắc chắn địch sẽ tăng cường phòng thủ cho làng Vây. Mà đã như thế thì khó “nhằn” lắm.
Tai vẫn nghe mọi người bàn tán nhưng tham mưu trưởng Dương vẫn cúi đầu trầm ngâm. Điều Phúc vừa nói cũng là mối quan tâm lớn nhất của ông lúc này. Tuy nhiên ông lại có suy nghĩ hơi khác một chút: trước sau gì ta chẳng phải bộc lộ lực lượng. Tất nhiên như vậy khi đánh Làng Vây sẽ khó khăn hơn nhưng nếu coi Làng Vây là một cuộc thử nghiệm thì như vậy cuộc thử nghiệm này sẽ hoàn chỉnh hơn, sòng phẳng hơn và cũng sẽ cho một đáp số thực hơn. Và rõ ràng những kết quả, những bài học rút ra từ đó cũng sẽ thiết thực hơn, có giá trị hơn. Trong điều kiện như vậy cái cần thiết nhất là cái “trí” của người cầm quân. Dẫu biết rõ lực lượng của nhau rồi đấy nhưng không phải là không có những bất ngờ. Ừ thì cứ cho là chúng đã biết ta đã đưa xe tăng vào chiến trường này nhưng chúng vẫn hoàn toàn có thể bị bất ngờ bởi cách ta sử dụng lực lượng, bởi cách ta chọn hướng tiến công, bởi cách thực hành tiến công rồi bởi cả thời cơ, thời điểm nổ súng... cơ mà. Nghĩ vậy ông cười:
- Thôi! Không có gì mà phải quá lo lắng như vậy. Chúng ta vẫn có thể làm cho chúng bị bất ngờ các anh ạ!
Cả mấy anh em đều ngỡ ngàng, đoàn trưởng Lãm nôn nóng:
- Thủ trưởng nói thế nghĩa là thế nào?
Tham mưu trưởng Dương vẫn nhỏ nhẹ như thường lệ:
- Có thể chắc chắn một điều là sau khi ta đánh Huội San địch sẽ tăng cường lực lượng phòng thủ cho Làng Vây, và cũng có một điều chắc chắn hướng phòng ngự chủ yếu của chúng sẽ là hướng Tây. Vì vậy ta sẽ dành cho chúng bất ngờ thứ nhất là lấy hướng Nam làm hướng tiến công chủ yếu. Ngoài ra có tăng cường thì tăng cường chúng vẫn không thể căng như dây đàn suốt hai mươi tư giờ trong ngày, suốt bảy ngày trong tuần và suốt ba mươi ngày trong tháng. Vậy thì chúng ta sẽ dành cho chúng một bất ngờ lớn nữa là sẽ đánh chúng vào lúc chúng không ngờ nhất. Nói tóm lại các anh đừng có quá lo lắng. Nếu chịu khó suy nghĩ chúng ta sẽ còn nhiều bất ngờ dành cho chúng.
Mấy khuôn mặt như giãn cả ra, sự lo lắng đã dịu đi phần nào. Tham mưu trưởng Dương quay sang chính ủy Ngọc thì thầm một lát rồi cao giọng:
- Còn bây giờ ta sẽ đi vào công việc cụ thể. Chấp hành mệnh lệnh của mặt trận tôi đã xin ý kiến anh Ngọc và chúng tôi quyết định sẽ để đại đội 3 tăng cường cho trung đoàn 24 đánh Huội San. Để đảm bảo yêu cầu về thời gian tôi đề nghị thế này: ngay sau đây anh Lãm, anh Phúc tới làm việc với trung đoàn 24 về phương án sử dụng xe tăng và tổ chức cho anh em “xê Ba” trinh sát chiến trường. Còn anh Tân sẽ đến hiệp đồng với trung đoàn công binh 7 về công tác bảo đảm cơ động cho xe tăng. Theo tôi ta nên đề xuất với họ dành phần lớn lực lượng cho hướng Nam. Bên cạnh đó cũng đề nghị các anh xác định vị trí tập kết chiến đấu và cho cơ động dần lực lượng lên. Các anh thấy thế nào?
Ba cán bộ của đoàn 198 nhìn nhau, cuối cùng đoàn trưởng Lãm lên tiếng:
- Chúng tôi hoàn toàn nhất trí ạ!
Chính ủy Ngọc tươi cười:
- Thôi! Bây giờ các anh về trước lo công việc đi. Một vài ngày nữa ổn định ở trên này chúng tôi sẽ xuống với anh em.
Lãm, Phúc, Tân đứng dạy bắt tay tạm biệt chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương rồi lập tức lên đường về đơn vị. Tham mưu trưởng Dương cũng viết ngay một bức điện báo cáo nhiệm vụ mới của đoàn 198 đưa chính ủy Ngọc ký để gửi về Bộ tư lệnh. Trong đó ông báo cáo ý định của mình là sẽ sử dụng đại đội 3 vào trận đánh này.

   Cầm bức điện từ tiền phương gửi về quyền tư lệnh Đào ngồi lặng đi đến hàng phút. Huội San ở chỗ nào, là cái gì mà những người chỉ huy binh chủng hợp thành lại yêu cầu phải đưa xe tăng vào tham chiến? Sự thay đổi này trong cách sử dụng xe tăng của Bộ tư lệnh mặt trận đã làm tình hình thay đổi hoàn toàn. Yếu tố bất ngờ mà các đồng đội của ông đã chuẩn bị dành cho địch ở Làng Vây thế là đã bị phá sản. Thế cờ đã được sắp đặt sẵn sàng, chỉ cần đi một nước quyết định nay lại bị xáo trộn. Đã khó khăn giờ sẽ lại chồng chất thêm khó khăn.
Trong cuộc đời binh nghiệp hơn hai mươi năm ông cũng đã trải qua không ít thời điểm khó khăn. Kinh nghiệm dạy cho ông biết những lúc như vậy cần phải hết sức bình tĩnh và phải có cách tiếp cận vấn đề từ nhiều phía. Vì vậy chỉ một lát sau ông đã trở lại vẻ bình thản như mọi ngày. Ngồi ngay ngắn lại ông trải rộng tấm bản đồ địa hình khu vực Tây Quảng Trị trên bàn và bắt đầu tìm kiếm cái địa danh vừa mới được nhắc đến trong bức điện. Phải mất một lúc lâu ông mới tìm thấy ba chữ “Bản Huội San” nhỏ li ti trên bản đồ. Ngồi chú mục vào ông bắt đầu nhận thấy những yếu tố hợp lý trong quyết định của những người chỉ huy mặt trận. Rõ ràng là Huội San có một vị trí hết sức trọng yếu. Nó án ngữ con đường huyết mạch số Chín. Không diệt được nó thì không thể đưa lực lượng từ Lào về Việt Nam được. Và ngay cả xe tăng cũng không thể tiếp cận Làng Vây từ hướng tây. Vấn đề là tại sao Bộ tư lệnh mặt trận lại không quyết định sử dụng xe tăng ngay từ đầu cho cụm cứ điểm này. “Chắc nó không quá mạnh- ông suy luận- nhưng bởi yêu cầu chắc thắng nên cuối cùng họ mới thay đổi quyết định”. Ông tự nhủ: “nếu là mình có lẽ mình cũng sẽ làm như vậy”. Nghĩ đến đây ông cảm thấy nhẹ nhõm hơn. Quyết định của Bộ tư lệnh mặt trận rõ ràng là không thể thay đổi được. Bây giờ chỉ còn một con đường duy nhất là tìm cách thực hiện sao cho tốt nhất mà thôi.
Với cây bút chì xanh quyền tư lệnh Đào khoanh một vòng vào khu vực có dòng chữ Huội San rồi lại ngồi im suy ngẫm. Ông bỗng nhận thấy rằng tất cả chưa phải đã hoàn toàn bế tắc. Điều đầu tiên ông nghĩ đến là trước sau gì cũng sẽ đến lúc phải bộc lộ lực lượng. Nếu ở Làng Vây ta quá đề cao yếu tố bất ngờ về sự xuất hiện của xe tăng trên chiến trường thì rõ ràng những bài học rút ra từ đó sẽ không thật thực sự, thực tế. Và nếu đem những bài học đó vận dụng vào những trận đánh sau có khi sẽ đem lại những kết quả tồi? Vậy thì không nên đặt vấn đề này quá ư quan trọng. Còn yếu tố bất ngờ lúc nào mà chẳng có, nó chẳng phải từ trên trời rơi xuống mà xuất phát từ những ý tưởng táo bạo của người chỉ huy trước một tình hình cụ thể. Không chỉ có bất ngờ về lực lượng mà còn có thể tạo bất ngờ về thế trận, về thời gian, về địa điểm, về quy mô, về cách đánh v.v... Trong lịch sử mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước, bằng cách tạo ra yếu tố bất ngờ mà dân tộc này đã từng biết bao lần làm thất điên, bát đảo những đội quân hùng mạnh và thiện chiến nhất bằng lực lượng quân sự nhỏ, yếu hơn nhiều lần. Tất nhiên, để tạo ra nó cũng chẳng hề dễ dàng mà thường là phải tốn khá nhiều tâm lực. Vậy thì các đồng đội của ông sẽ dành cho địch sự bất ngờ nào đây? Tất nhiên ở Huội San bất ngờ đầu tiên phải kể đến là lực lượng, địch chưa hề biết xe tăng ta đã có mặt trên chiến trường. Đây sẽ là một lợi thế lớn. Còn ở Làng Vây yếu tố bất ngờ về lực lượng đã không còn, vấn đề là phải tạo ra những bất ngờ khác và ý định sử dụng xe tăng từ hướng nam sẽ là bất ngờ lớn nhất với kẻ địch. Ông hơi mỉm cười khi nghĩ rằng chính trận Huội San này sẽ là một mẹo “dương tây” để “kích nam” ở Làng Vây. Nghĩ đến đây ông thấy nhẹ hẳn người. Ngay lập tức ông với cuốn sổ điện đi và viết: “Gửi số 2! Số 2 cần tích cực đề nghị để Bộ tư lệnh mặt trận chọn hướng nam làm hướng tiến công chủ yếu vào Làng Vây. Còn trước mắt tập trung làm thật tốt công tác chuẩn bị để đánh thắng tại Huội San. Ký điện: số 1”.   

   Nằm cách biên giới Việt- Lào chừng 10 ki- lô- mét, kẹp giữa con đường số Chín ở phía Bắc và dòng sông Sê- Pôn thơ mộng ở phía Nam Huội San vốn là một bản của người dân Lào từ lâu lắm rồi. Có thể nói trên suốt chiều dài hàng trăm ki- lô- mét của dòng sông Sê- Pôn thì đây là nơi bằng phẳng nhất. Những ngọn đồi thấp nằm xen với những cánh đồng lúa nước cùng với những lũy tre dày làm cho Huội San khá giống với một làng trung du Bắc Bộ. Con sông Sê- Pôn sau khi thỏa sức vùng vẫy giữa các triền núi cao của Trường Sơn đến đoạn này trở nên hiền hòa hơn như đã thấm mệt. Dòng sông không bao giờ cạn vừa là nguồn nước dồi dào tưới tắm cho những cánh đồng và cũng là nguồn cung cấp cá tôm vô tận cho dân bản. Huội San lại có đường Chín chạy qua, việc thông thương với các vùng miền trong nước cũng như với phía Việt Nam hết sức thuận tiện đã làm cho nơi này trở thành giàu có, trù phú bậc nhất cả vùng. Nhưng đó chỉ là quá khứ.
Vào đầu những năm 60, sau khi lật đổ Chính phủ liên hiệp của Vương quốc Lào Mỹ đã dựng Phủi Xa-na-ni-con lên làm thủ tướng. Hơn 5000 cố vấn Mỹ được đưa vào Lào để tiêu diệt “họa cộng sản” đồng thời chống phá cách mạng Việt Nam và chặn đứng nguồn tiếp tế từ miền Bắc sang Lào cũng như vào chiến trường miền Nam. Một trong những con bài được chúng sử dụng chính là Vàng Pao cùng đội quân thổ phỉ của hắn. Để thực hiện âm mưu của mình dọc theo biên giới Lào- Việt Vàng Pao đã cho xây dựng 68 căn cứ, đồn bốt và một số cụm phỉ cơ động. Từ các căn cứ này chúng tăng cường các hoạt động chống phá cách mạng Lào và xâm phạm lãnh thổ Việt Nam. Với lợi thế về mặt địa lý Huội San cũng được chọn làm một trong những căn cứ đó. Không chịu được sự quấy nhiễu của đám thổ phỉ người dân Huội San đành rời bỏ quê hương bản quán lánh về những vùng núi xa xôi. Bản Huội San trù phú bị bỏ hoang từ đó.
Nhằm triệt phá các hoạt động của Vàng Pao, bảo vệ vững chắc an ninh biên giới và hỗ trợ cho cách mạng Lào năm 1961 quân tình nguyện Việt nam phối hợp với bộ đội Pa- thét Lào đã tiến công xóa sổ căn cứ phỉ ở Huội San. Tuy nhiên sau đó khu vực này vẫn nằm trong quyền kiểm soát của chính quyền ngụy Lào và do một tiểu đoàn quân ngụy Lào đồn trú. Do vị trí xung yếu của mình Huội San được xây dựng thành một cụm cứ điểm với 12 cứ điểm nhỏ nằm rải rác dọc theo hai bên đường Chín, trong đó Tà Mây là cứ điểm quan trọng nhất và sở chỉ huy tiểu đoàn được đặt ở đây.
So với các cứ điểm khác trong cụm cứ điểm này thì Tà Mây có độ cao lớn nhất. Nằm giữa một vùng đồng bằng và đồi thấp với độ cao 239 mét so với mực nước biển Tà Mây đột khởi hẳn lên và có tầm kiểm soát khá rộng. Nó lại nằm sát đường Chín về phía bắc nên có khả năng khống chế mọi hoạt động trên con đường chiến lược này. Có thể nói đó là một cửa ải bắt buộc phải vượt qua nếu muốn đưa lực lượng cơ giới theo đường Chín tiến về phía Đông. Với vị trí có tầm quan trọng chiến lược như vậy Huội San nói chung và đặc biệt là Tà Mây được xây dựng khá kiên cố, bên ngoài các cứ điểm đều có hai đến ba hàng rào dây thép gai xen kẽ với các loại mìn. Hệ thống công sự cũng được xây dựng tương đối vững chắc bằng bao cát và gỗ súc. Đặc biệt hỏa lực tự thân của cụm cứ điểm Huội San khá mạnh, lại được sự chi viện đắc lực của không quân và pháo binh Mỹ từ Khe Sanh, Cồn Tiên vào bất cứ lúc nào. Chính vì vậy Bộ tư lệnh mặt trận đã quyết định phải tăng cường xe tăng cho bộ binh để phá tan bằng được “cửa ải” này.

   Có lẽ những người vui mừng nhất trước quyết định này là ban chỉ huy của trung đoàn bộ binh 24. Họ cũng vừa mới hành quân từ Bắc vào tăng cường cho mặt trận Đường Chín- Khe Sanh. Hầu hết cán bộ, chiến sĩ đều còn trẻ, kinh nghiệm trận mạc chưa có gì nên không có gì khó hiểu khi họ hết sức phấn khởi khi có xe tăng cùng xung trận. Vì vậy khi thấy hai cán bộ đoàn 198 xuất hiện cả ban chỉ huy trung đoàn đều tiếp đón rất niềm nở và trọng thị.
Buổi làm việc giữa hai đơn vị diễn ra rất khẩn trương bên tấm bản đồ khu vực. Điều phấn khởi nhất mà hai cán bộ xe tăng được thông báo là qua vài lần trinh sát anh em bộ binh đã phát hiện ra xung quanh các cứ điểm đều bố trí mìn dày đặc nhưng chỉ có mìn chống bộ binh và không có mìn chống tăng. Hai bên đã thống nhất xác định được mục tiêu chủ yếu của trận đánh là cứ điểm Tà Mây và vị trí tập kết của đại đội 3 tại một bản có cái tên hơi lạ: Cha- ki- phìn. Về cách đánh sẽ cho bộ binh bí mật chiếm lĩnh trận địa xuất phát xung phong trước, còn xe tăng cũng từ vị trí tập kết bí mật tiếp cận mục tiêu càng gần càng tốt. Khi pháo bắn chuẩn bị bộ binh sẽ mở cửa cho xe tăng, còn xe tăng sẽ tăng tốc độ triển khai đội hình, phát huy hỏa lực tiêu diệt mục tiêu đầu cầu rồi nhanh chóng xung phong dẫn dắt bộ binh đánh chiếm mục tiêu bên trong. Rất may là khi còn ở ngoài bắc đơn vị này cũng đã có dịp diễn tập hiệp đồng với xe tăng nên anh em cũng không bỡ ngỡ lắm. Điều duy nhất làm hai cán bộ xe tăng thấy phân vân là đoạn đường Chín từ vị trí tập kết của đại đội 3 đến Huội San chất lượng rất xấu vì bị bỏ hoang đã lâu ngày, hầu hết các cây cầu trên đường đều đã bị phá nên chắc chắn việc cơ động rất khó khăn. Vì vậy ngay sau khi kết thúc buổi hiệp đồng Lãm và Phúc đã vội vã xin phép chia tay mặc dù ban chỉ huy trung đoàn 24 đã rất nhiệt tình chèo kéo hai người ở lại nghỉ ngơi cho đỡ mệt. Trước lúc lên đường Lãm còn dặn với:
- Ngay sau đây chúng tôi sẽ cơ động đại đội 3 lên vị trí tập kết. Khi xe tăng đến đó chúng tôi sẽ cho anh em cán bộ đến gặp các anh ngay. Đề nghị các anh cho trinh sát dẫn đường cho anh em xe tăng trinh sát đường cơ động đến sát Tà Mây. Tôi nghĩ rằng đó sẽ là vấn đề cốt lõi của trận đánh này đấy! Còn chúng ta sẽ hiệp đồng lần cuối cùng trước giờ nổ súng theo quy định của mặt trận.

   Trong lúc đoàn trưởng Lãm và đoàn phó Phúc làm việc ở trung đoàn bộ binh 24 thì tiểu đoàn trưởng Tân cũng đã có mặt tại trung đoàn công binh 7. Do đã nắm được nhiệm vụ, lại được Tân cung cấp sơ bộ tình hình trên cả hai hướng tây và nam nên trung đoàn trưởng công binh đã nhanh chóng phác thảo kế hoạch bảo đảm cơ động cho xe tăng của đơn vị mình. Gọi thêm mấy sĩ quan tham mưu tới hầm của mình, trung đoàn trưởng công binh trải rộng tấm bản đồ địa hình khu vực trên bàn và trình bày rất ngắn gọn:
- Căn cứ vào cung cấp tình hình của đồng chí và một số nội dung chúng tôi đã nắm được thì theo tính toán của chúng tôi khối lượng công việc ở hướng nam là rất lớn. Chúng ta phải mở khoảng 15 ki- lô- mét đường bộ từ Ha- Sin- Ta- Sing đến Pê- Sai và mở thông 6 ki- lô- mét đường sông từ Pê- Sai tới Làng Troài. Trong khi đó lực lượng của chúng tôi chỉ còn hai tiểu đoàn. Vì vậy tôi dự kiến sẽ chỉ để lại một đại đội để bảo đảm cho hướng tây, còn bao nhiêu sẽ dồn hết về hướng nam. Anh thấy thế có được không?.
Tiểu đoàn trưởng Tân ngẫm nghĩ một lát rồi mới chậm rãi:
- Tôi hoàn toàn nhất trí với đánh giá tình hình của các anh. Tuy nhiên đề nghị các anh lưu ý cho một điều: theo chỗ chúng tôi biết chất lượng đường Chín từ chỗ chúng tôi đến Huội San rất xấu, hầu hết các cầu đều đã bị phá hủy mà chỉ còn gần một tuần nữa đã nổ súng, nếu lực lượng bảo đảm mỏng quá e rằng không kịp. Còn ở hướng nam tuy khối lượng công việc lớn nhưng chúng ta còn nhiều thời gian. Vì vậy đề nghị các anh nghiên cứu thêm. Theo tôi giai đoạn đầu các anh nên để hẳn một tiểu đoàn ở hướng tây, sau khi đã khắc phục cơ bản đường cho xe tăng cơ động hãy dồn xuống hướng nam. Làm như vậy sẽ đảm bảo chắc chắn hơn.
Cúi xuống tấm bản đồ soi mói nhìn vào đoạn đường Chín phía tây Huội San một lát trung đoàn trưởng công binh gật đầu:
- Anh nói rất có lý! Tôi đồng ý với ý kiến của anh. Trước mắt chúng tôi sẽ cho một tiểu đoàn khắc phục ngay đoạn đường Chín này. Sau khi cơ bản xong sẽ để lại một đại đội để bảo đảm cho các anh trong quá trình chiến đấu và bảo đảm cơ động về Làng Vây sau này.
Tân vẫn có vẻ chưa yên tâm:
- Thực ra về nền đường thì không có gì lớn lắm mà tôi thấy gay go nhất là mấy chiếc cầu. Bây giờ mà bắc cầu chắc chúng ta không đủ khả năng, vậy các anh định thế nào?
Trung đoàn trưởng công binh cười:
- Anh cứ yên tâm! Đó là nghề của chúng tôi mà. Tuy nhiên đề nghị anh cho một số cán bộ đến trực tiếp làm việc cùng chúng tôi thì sẽ bảo đảm hơn.
Có vẻ đã yên tâm hơn Tân vội chia tay và quay ngay về đơn vị.

   Công việc chuẩn bị cho trận tiến công Huội San của trung đoàn bộ binh 24 và đại đội xe tăng 3 không mấy thuận lợi.. Đã hai lần đoàn cán bộ của xe tăng được bộ binh đưa đi trinh sát đều phải quay ra sớm vì đụng phải biệt kích nên chỉ quan sát được từ xa. Việc khắc phục cầu đường cũng rất khó khăn. Đặc biệt sau khi ta tiến công chi khu quân sự Hướng Hóa hoạt động của không quân địch và các toán biệt kích tuần tiễu được tăng cường gấp bội. Hàng ngày hai chiếc OV10 thay nhau soi mói dọc theo đường Chín, bất kỳ chỗ nào nghi ngờ là chúng gọi phản lực đến đánh ngay. Các trận tọa độ B52 cũng dày hơn nhất là phía bắc các cứ điểm Khe Sanh, Tà Cơn, Làng Vây... Công việc khắc phục cầu đường của tiểu đoàn công binh vì vậy phải chuyển sang làm đêm nên tiến độ rất chậm.
Từ vị trí tập kết của đại đội tăng 3 đến Huội San có 7 cây cầu lớn và một số cây cầu nhỏ đều đã bị phá sập, một số đoạn đường bị sạt lở nặng. Để khắc phục công binh buộc phải mở đường tránh và làm ngầm cho xe tăng qua. Tuy nhiên do không khai thác được đá hộc nên vật liệu làm ngầm chủ yếu là cây cối. Những bó thân cây, cành cây và cả lau lách được anh em công binh tập kết sẵn hai đầu ngầm đến tối mới đem ra vùi xuống thành đường. Làm đến gần sáng lại phải ngụy trang đề phòng ban ngày máy bay địch phát hiện ra.
Được tiểu đoàn cử đi làm cố vấn cho bên công binh đại đội phó kỹ thuật Minh đã lăn lộn với tiểu đoàn công binh này gần cả tuần nay. Suốt đêm anh như con thoi đi từ ngầm này sang ngầm khác để góp ý, chỉ đạo. Ban ngày thì lại đi kiểm tra, có vấn đề gì chưa đạt yêu cầu sẽ đề nghị bên công binh khắc phục ngay. Đã cuối tháng Chạp ta, trời se se lạnh mà mồ hôi lúc nào cũng đẫm lưng áo anh. Được cái anh em công binh làm rất tích cực và có trách nhiệm nên chỉ sau ba ngày đêm đã cơ bản hoàn thành được 6 ngầm lớn và hầu hết các ngầm nhỏ với chất lượng chấp nhận được. Các đoạn đường bị sạt lở cũng đã được khắc phục xong. Tuy nhiên chỉ còn mỗi cái ngầm qua con suối Huổi Lau cả Minh lẫn tiểu đoàn trưởng công binh đều lúng túng chưa biết xử trí thế nào. Từ đó về Tà Mây chỉ chưa đầy 2 ki- lô- mét, bọn địch vẫn thường xuyên tuần tiễu ra đến tận đấy nên không thể bố trí cho bộ đội làm ngay được. Đứng trên đỉnh một ngọn đồi cao phía nam đường nhìn sang thỉnh thoảng lại thấy thấp thoáng bóng bọn ngụy Lào nghênh ngang đi ra tận đầu cây cầu sập ngó nghiêng, có thằng ngứa tay còn lia mấy loạt đạn vu vơ sang bờ tây Minh bàn với tiểu đoàn trưởng công binh:
- Tình hình này có khi ta phải đợi đến sát giờ nổ súng mới làm được anh ạ!
Tiểu đoàn trưởng công binh gật đầu:
- Tôi cũng nghĩ vậy! Chúng tôi sẽ cho anh em chuẩn bị sẵn vật liệu tập kết ở gần đấy. Đợi đến sát giờ nổ súng mới tập trung lực lượng xuống làm thật nhanh. Anh cứ yên tâm! Tôi tin rằng sẽ làm kịp trước khi các anh cơ động đến đây.
Thấy cũng chẳng còn cách nào khác Minh chấp nhận:
- Tôi đồng ý! Tuy nhiên tôi đề nghị anh phải cho bộ đội kiểm tra thêm một lần nữa các điểm ta đã làm. Đối với xe tăng chúng tôi vấn đề cơ động kịp thời đến mục tiêu là quan trọng bậc nhất đấy.
Người tiểu đoàn trưởng công binh mỉm cười:
- Anh cứ yên tâm! Chúng tôi xin đảm bảo với các anh sẽ hoàn thành kịp thời gian quy định.
Hai người bắt tay nhau và chia tay.

   Ngay sau khi ổn định vị trí trú quân mới ở Ha Sin- Ta Sinh đại đội trưởng Nghi đã tổ chức cho đi trinh sát đường cơ động theo chỉ thị của tham mưu trưởng Dương. Đích thân anh cùng đại đội phó kỹ thuật Vĩnh và một số cán bộ đã khảo sát kỹ con đường bộ từ nơi trú quân mới đến bờ tây sông Sê- Pôn và ghi chép cẩn thận những đoạn cần khắc phục vào bản đồ. Riêng đoạn đường sông đoàn mới chỉ đi trên bờ và khảo sát sơ bộ.
Khi Nam- tiểu đoàn trưởng công binh được Nghi trao cho tấm sơ đồ rất tỷ mỷ anh mừng rỡ:
- Tốt quá! Như thế này ta sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian. Tối nay tôi sẽ triển khai nhiệm vụ cho các đại đội và ngay ngày mai có thể bắt đầu công việc được rồi. Để tranh thủ thời gian cũng ngay ngày mai chúng tôi bắt đầu trinh sát đoạn đường sông. Tôi đề nghị các anh cử một số cán bộ đi cùng chúng tôi để kiểm tra khả năng lưu thông của xe tăng trên sông cho chính xác.
Đại đội trưởng Nghi tham gia:
- Chúng tôi hoàn toàn nhất trí và sẽ cử người theo yêu cầu của các anh. Tuy nhiên tôi chỉ xin lưu ý các anh một điều: dù làm gì thì vấn đề giữ bí mật phải được đặt lên hàng đầu.
Đã hiểu rõ tầm quan trọng của hướng này nên Nam gật đầu:
- Các anh cứ yên tâm! Đoạn đường trên bộ này tôi sẽ yêu cầu anh em làm đến đâu ngụy trang đến đó, đảm bảo địch từ trên không không thể phát hiện ra. Còn việc đi trinh sát trên sông tôi dự định sẽ làm mấy cái mảng nứa và đóng giả làm người dân đi đánh cá trên sông. Riêng đoạn gần Làng Troài thì buộc phải trinh sát ban đêm. Anh nhớ cử anh nào gầy gầy, đen đen ấy nhé. Cử mấy ông béo tốt, trắng trẻo đi thì khác gì “lạy ông tôi ở bụi này”. Còn bây giờ tôi phải về để triển khai công việc cho anh em các đại đội. Hẹn các anh sáu giờ sáng mai ta sẽ lên đường.
Tiễn người tiểu đoàn trưởng công binh về Nghi còn đứng nhìn theo mãi. Anh biết rằng sự thành công của đại đội anh trong trận đánh này sẽ phụ thuộc rất nhiều vào người anh em này.

   Mãi đến gần trưa hôm sau nhóm trinh sát lòng sông Sê- Pôn mới tới được bờ sông phía tây. Ý định của tiểu đoàn trưởng Nam có vẻ gặp khó khăn vì hai bên bờ sông có khá nhiều tre nhưng là loại tre nhỏ và đặc nên không làm mảng được. Thấy vậy đại đội phó Vĩnh- anh và Hòa đen được đại đội trưởng Nghi cử đi trinh sát cùng công binh- góp ý:
- Ở đồi Pê Sai bên kia sông có một đơn vị bộ binh đã đứng chân ở đây từ trước. Có lẽ ta nên sang bên ấy nhờ các đồng chí ấy giúp đỡ.
Thấy cũng chẳng có cách nào hơn Nam đành đồng ý. Cả nhóm lò mò tìm cách vượt sông sang bờ bên kia. Vừa mới lóp ngóp từ dưới sông lên họ đã xanh mặt khi nhìn thấy mấy họng AK đang chĩa thẳng vào mình. Chỉ khi nhận ra đúng là đồng đội những khẩu súng mới hạ xuống. Họ được đưa vào gặp chỉ huy đơn vị. Sau khi nghe Nam trình bày ý định và đề nghị giúp đỡ người chỉ huy bộ binh nói:
- Về ý định đi trinh sát lòng sông của các anh theo tôi ta nên liên hệ nhờ bà con ở đây giúp đỡ. Từ hôm về đây thỉnh thoảng chúng tôi vẫn thấy bà con dùng thuyền độc mộc và mảng nứa đánh cá trên sông. Nếu các anh đồng ý tôi sẽ cho người dẫn các anh vào bản gặp các đồng chí xã đội để nhờ giúp đỡ.
Đại đội phó Vĩnh tỏ ra lo lắng:
- Như thế liệu có đảm bảo bí mật được không?
Người chỉ huy bộ binh cười rõ tươi:
- Các anh cứ yên tâm! Đồng bào ở đây toàn là người Vân Kiều. Cả dân tộc đã lấy họ của Bác Hồ làm họ của mình nên quyết tâm theo cách mạng đến cùng.
Tiểu đoàn trưởng Nam phấn khởi ra mặt:
- Thế thì tốt rồi! Nhưng còn tình hình hoạt động của bọn địch ở khu vực này thế nào cũng xin anh cho biết luôn.
Người chỉ huy bộ binh giở tấm bản đồ khu vực ra và chỉ:
- Nhìn chung ở hướng này địch hoạt động không mạnh lắm. Chắc là do địa hình phức tạp nên chúng có phần chủ quan. Trên không thỉnh thoảng OV10 đến nhòm ngó. Còn dưới đất bọn biệt kích chủ yếu tuần tiễu đến khu vực Làng Troài thôi, chưa thấy khi nào chúng vượt qua sông và con suối Pe Rang này. Có nghi ngờ gì đó chúng cũng gọi pháo bắn vài loạt hoặc gọi phản lực đến thả vài loạt bom rồi thôi. Tuy nhiên theo tôi các anh chỉ nên đi trinh sát ban ngày đoạn trên này thôi- Anh chỉ tay vào một điểm trên bản đồ-  Còn từ Vực Tang trở xuống thì bắt buộc phải đi ban đêm.
Cả nhóm cán bộ chăm chú nhìn vào tấm bản đồ, vẻ mặt người nào người nấy tỏ ra rất lo lắng. Thấy vậy người chỉ huy bộ binh trấn an:
- Cũng xin nói thêm thế này để các anh yên tâm: hiện nay chúng tôi vẫn có một số tổ trinh sát bám địch ở khu vực Làng Troài và Pe Rang. Chúng tôi sẽ thông báo cho anh em cảnh giới và sẵn sàng bảo vệ các anh khi có tình huống xảy ra.
Ngẫm nghĩ một lát Nam nói:
- Vậy thì đề nghị anh cho anh em dẫn chúng tôi vào gặp bà con Vân Kiều luôn. Chúng tôi muốn bắt đầu càng sớm càng tốt.
Người chỉ huy bộ binh gật đầu:
- Được! Đây là địa bàn xã Thuận. Tôi sẽ cho người đưa các anh đến gặp đồng chí xã đội trưởng. Có yêu cầu gì các anh trực tiếp trao đổi với đồng chí ấy!

   Ăn trưa xong tiểu đoàn trưởng Nam kéo Vĩnh và một cán bộ nữa đi cùng, còn lại cho nghỉ ngơi và chuẩn bị cá nhân. Dẫn đường cho các anh là một chiến sĩ trẻ măng người nhỏ thó nhưng tỏ ra rất nhanh nhẹn. Men theo con đường mòn dọc bờ sông khoảng hơn một tiếng thì gặp một con suối. Người chiến sĩ bộ binh chỉ tay xuống dòng nước trong xanh và nói:
- Suối La La đấy! Từ đây vào bản chỉ khoảng mười phút nữa thôi.
Con suối mùa khô nước cạn lội qua được, càng đi vào cây cối càng rậm rạp hơn. Chừng mười phút sau đã thấy thấp thoáng những ngôi nhà sàn lụp xụp nằm dọc theo bờ suối. Chỉ tay vào một ngôi nhà nằm ở ngay đầu bản người chiến sĩ nói:
- Nhà xã đội trưởng đấy! Anh ấy tên là Hồ Măng. Nhưng chắc giờ này không có nhà.
Đúng như vậy! Trong nhà chỉ có một cậu bé chừng hơn mười tuổi người nhỏ quắt, đen thui nằm co quắp bên bếp lửa đang âm ỉ cháy giữa nhà. Thấy người lạ đi vào cậu ta choàng tỉnh nhưng vẫn nằm yên giương đôi mắt lờ đờ ngái ngủ lên nhìn. Người chiến sĩ bộ binh hỏi nhỏ:
- Cha đi đâu cháu?
Chừng như đã nhận ra người quen, cậu bé ngồi dậy:
- Cha đi rãy!
Người chiến sĩ bộ binh ngồi xuống cạnh cậu bé, anh móc trong túi quần ra phong lương khô đưa cho cậu bé:
- Đi gọi cha về đây cho chú được không?
Đưa tay cầm vội lấy phong lương khô mắt cậu bé sáng lên:
- Được!
Nói rồi cậu chạy vụt đi như một mũi tên. Người chiến sĩ cúi xuống thổi bếp cho cháy lên rồi bảo:
- Các anh ngồi lại đây cho ấm! Rãy gần đây thôi mà.
Ngồi xuống cạnh bếp lửa Vĩnh tò mò đưa mắt nhìn căn nhà. Cũng là nhà sàn nhưng không giống với những ngôi nhà sàn to cao, chắc chắn của bà con người Mường những nơi anh đã có dịp đi qua. Nó thấp, nhỏ, lụp xụp và hình như không có mộng mẹo gì cả thì phải. Các cột nhà chỉ là những thân cây có chạc. Xà, kèo chỉ gác lên đó rồi buộc lại bằng dây rừng. Sàn nhà là phên nứa đặt lên trên những thân cây nhỏ nên đi lại cứ bùng nhà, bùng nhùng. Các bức vách quây xung quanh cũng là phên nứa. Quanh nhà chẳng thấy có tài sản gì đáng giá. Ngay trên bếp lửa giữa nhà là một cái giàn được treo lên mái nhà bằng bốn sợi dây, trên đó lủng củng xoong nồi, bát sắt, ca Mỹ, mấy bắp ngô giống, mấy con cá khô, vài túm ớt và nhiều nhất là những mẩu gì đó dài chừng gang tay, to bằng ngón tay cái trông như những khúc rễ cây. Chắc là bếp lửa được đốt suốt ngày đêm nên mái nhà và tất cả mọi thứ trên cái giá treo đều đen thui một màu bồ hóng. Thấy Vĩnh cứ săm soi mấy cái mẩu đó trên giá người chiến sĩ bộ binh với tay lấy một mẩu xuống:
- Lõi sắn đấy mà- Anh bẻ đôi mẩu lõi sắn ra, một màu trắng của tinh bột hiện ra chỗ bị bẻ gãy- Bà con ở đây ăn ngô, sắn là chủ yếu. Sắn tươi đào về, bóc vỏ xong họ nạo thành lát mỏng nấu với rau thành một món giống như cháo để ăn, còn phần lõi để lên đây cho khô đi làm nguồn dự trữ. Lúc nào ăn chỉ cần đem giã dập, bỏ xơ đi và nấu lên. Nói chung bà con ở đây khổ lắm- Anh kết luận.
Không ai nói gì. Người nào cũng thấy bùi ngùi trước sự nghèo khổ của bà con.
Đợi chừng mười lăm phút thì thấy một người đàn ông cao, gầy, đen trũi rất khó đoán tuổi đang rảo bước về phía ngôi nhà. Mặc dù đã cuối tháng Chạp ta, trời khá lạnh mà trên người anh chỉ có độc cái khố và tấm áo bộ đội cũ. Đến cách cửa nhà vài bước anh đã bỏ cái tẩu thuốc to đùng trên miệng ra và hồ hởi:
- Chào các bộ đội!
Người chiến sĩ bộ binh đứng dạy:
- Chào đồng chí xã đội trưởng!
Vào hẳn trong nhà, hạ cái gùi trong lổng chổng mấy củ sắn và con dao quắm xuống anh sà vào bên bếp lửa:
- Bộ đội tìm mình có việc gì thế?
Người chiến sĩ bộ binh chỉ vào mấy người đi cùng:
- Đây là các bộ đội công binh. Họ muốn nhờ Hồ Măng giúp đỡ đấy!
Tiểu đoàn trưởng công binh hơi nhổm dậy bắt tay người xã đội trưởng:
- Chào anh Hồ Măng! Chúng tôi muốn nhờ Hồ Măng giúp đỡ một việc.
Hồ Măng cười phô hàm răng ám khói khuyết mấy cái răng cửa:
- Bộ đội nói đi! Việc gì mình làm được mình sẽ giúp.
Sau một hồi nghe Nam trình bày người xã đội trưởng tỏ ra đã hiểu:
- Mình hiểu rồi! Bộ đội muốn mình đưa đi xem sông Sê- Pôn chỗ nào sâu, chỗ nào nông chứ gì? Được thôi! Bản mình có thuyền, có cả mảng nữa. Bọn mình giấu ở dưới bờ sông đó. Lúc nào cần thì lấy ra thôi.
Thêm một lúc bàn bạc nữa họ đã thống nhất được kế hoạch công tác. Hồ Măng sẽ cử hai du kích đi trước bằng thuyền độc mộc làm nhiệm vụ cảnh giới và đối phó với địch khi chúng phát hiện ra. Số còn lại sẽ đi bằng mảng nứa phía sau khoảng 50 mét. Tất cả phải ăn mặc giống như đồng bào và sẽ được trang bị lưới làm như đi đánh cá. Súng ống phải giấu dưới lòng thuyền, mảng và phủ lá cây lên. Thấy máy bay trinh sát thì cứ việc làm như đang mải đánh cá. Trường hợp gặp địch phục kích sẽ nhảy xuống nước, dùng be thuyền và mảng làm vật chắn để đánh lại. Còn việc thăm dò lòng sông chủ yếu bằng sào, những chỗ không chắc chắn sẽ phải cho người lặn xuống để thăm dò. Đồng thời phải hiệp đồng với các tổ trinh sát bám địch của bộ binh nhờ họ giúp đỡ.
Chiều muộn họ chia tay và hẹn nhau sáng sớm mai sẽ gặp lại ở chân đồi Pê Sai.

   Buổi sáng cuối năm miền sơn cước thật lạnh lẽo. Sương mù từ mặt sông lãng đãng tràn lên làm tăng gấp bội cái lạnh. Trong bộ trang phục của người Vân Kiều cả mấy cán bộ, chiến sĩ cứ run lên cầm cập. Nhìn bộ dạng của mấy anh bộ đội xã đội trưởng Hồ Măng bật cười:
- Bộ đội rét hung hả? Nhưng một lúc sẽ quen thôi mà- Nghĩ ngợi một lát anh bảo- Thôi! Hay đợi một lúc nữa cái mặt trời lên đi cũng được.
Thấy bản thân mình cũng đang rét không chịu được Nam đành phải đồng ý. Anh bảo mọi người ngồi tụm lại bàn thảo thêm kế hoạch và đặc biệt là cách xử trí khi có tình huống xảy ra.
Đợi thêm một lúc nữa thì sương mù đã tan bớt, có một chút nắng hửng lên thì Nam quyết định lên đường. Nhìn mấy chú bộ đội vẫn co ro vì lạnh Hồ Măng tỏ ra thông cảm:
- Nếu bộ đội vẫn còn rét thì lấy áo mà mặc cũng được nhưng phải xé tay áo và túi ngực đi- Anh làm bộ giật cái túi ngực- Và phải bôi lem vào.
Được lời như cởi tấm lòng mấy anh em quay vào dùng dao găm cắt hai ống tay áo, xé túi ngực và lấy tro than bếp bôi nhọ nhem lên quần áo. Vĩnh nhìn Hòa đen đã diện bộ xong cười ngất:
- Bây giờ thì cậu đúng là người Vân Kiều chính cống rồi!
Hòa đen cũng trả đũa:
- Bây giờ thì đại phó cũng thành ông “bọ” thật sự rồi!
Ngồi trên mảng cùng với Hồ Măng là Nam, Vĩnh, Hòa đen và một chiến sĩ công binh tên Dũng. Bốn khẩu AK đặt trên mặt mảng và được phủ bằng đống lá cây tươi, tấm lưới và mấy cái rọ đánh cá. Mảng cứ để nước đẩy đi để ước tính tốc độ cơ động khi cho xe trôi theo dòng nước, còn hai chiến sĩ giả đò chống sào nhưng nhiệm vụ chính là đo chiều sâu lòng sông. Hồ Măng có nhiệm vụ chỉ đường, giới thiệu đặc điểm từng khúc sông. Nam và Vĩnh có nhiệm vụ xác định dòng chảy chính cùng những chướng ngại cần khắc phục để tính toán khối lượng công việc phải làm.
Con sông biên giới Sê- Pôn mùa khô nước trong văn vắt như lọc. Bờ bên đất Lào là dãy Cô Rốc sừng sững nhiều chỗ lấn sát bờ sông tạo thành một bức thành dựng đứng cao vài mét. Bên phía Việt Nam là những dãy đồi cỏ tranh lúp xúp lơ thơ những lùm cây bụi nối tiếp nhau. Dưới làn nước trong văt những đàn cá bơi lội nhởn nhơ, chỉ khi thấy mảng tới gần mới tỏa ra lao vút đi như tên bắn.  Đúng là “sơn thủy hữu tình”. Sẽ thơ mộng biết bao nếu đây là một buổi đi chơi trên sông. Còn bây giờ chẳng ai có lòng dạ nào mà ngắm cảnh.
Rời chân đồi Pê Sai cái mảng nứa theo sức đẩy của dòng nước trôi lừ đừ, êm ả. Hồ Măng ngồi chồm hỗm trên mảng, cái tẩu thuốc to đùng vẫn dính trên miệng làm trễ cả môi dưới. Có vẻ như anh đã thuộc lòng về con sông này nên chẳng cần nhìn xuống nước vẫn nhắc nhở hai chiến sĩ chống sào cho mảng đi vào chỗ sâu nhất. Chỉ tay vào hai bờ sông dựng đứng Hồ Măng nói:
- Bộ đội nhớ nhé! Cứ chỗ nào bờ sông dựng đứng như thế này thì sông càng sâu, nước chảy càng mạnh mà cá cũng nhiều lắm.
Quả đúng như vậy, đã gần một cây số xuôi dòng giữa hai bờ sông dựng đứng mà hai cái khấc đánh dấu độ sâu tối thiểu của hai cây sào lúc nào cũng ngập dưới nước. Nam và Vĩnh tỏ ra phấn khởi lắm, nếu cứ như thế này thì công việc của họ sẽ thuận lợi biết bao.
  Gần trưa, mặt trời đã lên cao. Một chút nắng đã hửng lên. Những cơn gió thổi dọc theo lòng sông đã làm tan bớt sương mù, tầm nhìn đã được mở rộng hơn. Mọi người đang chăm chú làm công việc của mình thì Hồ Măng đứng hẳn lên nghe ngóng. Anh vội đưa cho Nam và Vĩnh mỗi người một cái rọ cá rồi bảo:
- Cứ bình tĩnh nhé! Có thằng “tàu càng” đang bay tới đấy! Ai đang làm gì cứ làm, đừng chú ý tới hắn.
Vừa dứt lời đã thấy tiếng o o từ trên trời vọng xuống. Một chiếc OV10 hai thân đang lừ lừ bay dọc theo triền sông từ phía Làng Vây lên. Chắc nó biết lực lượng phòng không của ta ở đây không có nên nó bay thật thấp, thỉnh thoảng đảo qua đảo lại soi mói. Hai du kích trên chiếc thuyền độc mộc phía trước vẫn đang cắm cúi ra vẻ mải miết với công việc của mình. Hồ Măng cầm tấm lưới đánh cá lên rải xuống một bên mảng, miệng vẫn nhắc:
- Cứ kệ hắn! Đừng ai nhìn lên nhé.
Trong bụng tuy hơi run nhưng thấy thái độ bình tĩnh của Hồ Măng nên mấy anh em cũng vững dạ. Chiếc OV10 bay tiếp lên trên một đoạn rồi vòng lại. Hồ Măng bảo Vĩnh cùng xúm lại kéo lưới lên. Đúng là đoạn sông này lắm cá thật. Mới thả giả vờ có một lúc mà đã có mấy con mắc lưới. Những con cá to gần bằng bàn tay bị kéo lên nằm vật mình trên mảng choanh choách, vẩy cá sáng lên lấp lánh trong nắng. Chắc không thấy có gì đặc biệt chiếc OV10 chuyển hướng sang hướng tây. Một lát sau đã thấy một tốp phản lực kéo đến và nhào xuống. Những cột khói bốc cao và những tiếng bom nổ ùng oàng dội đến. Hồ Măng lẩm bẩm:
- Chắc hắn đánh bên đường Chín đó. 
Đi thêm một đoạn nữa nhìn về phía trước thấy lòng sông bỗng rộng hẳn ra, hai bên bờ không còn dựng đứng như trước nữa. Hồ Măng bảo:
- Những chỗ hai bên bờ thoải như thế này thì lòng sông sẽ cạn hơn, mà nước cũng chảy chậm hơn.
Quả thật, cái mảng nứa cũng đang trôi chậm hẳn lại. Nam hỏi nhỏ:
- Hồ Măng chỉ cho bọn mình biết chỗ nào sâu nhất đi.
Hồ Măng chỉ tay về phía bờ bên Lào:
- Phía bên này thì nước sâu hơn nhưng ở dưới nhiều đá lắm.
Nam quả quyết:
- Các cậu cứ chống sào cho đi về bên ấy xem sao.
Quả nhiên hai vạch khấc đánh dấu trên sào giờ không còn ngập sâu trong nước nữa mà đang dần trồi lên, có chỗ độ sâu chỉ còn chừng một mét. Dưới làn nước trong vắt có thể nhìn thấy lổng chổng những hòn đá nằm dưới đáy. Hòn to thì như con voi, hòn bé cũng bằng cái cối đá lỗ. Nam lo lắng hỏi Vĩnh:
- Như thế này xe các ông có qua được không?
Vĩnh lắc đầu:
- Kiểu này thì trôi cũng không qua được mà có nổ máy đi qua cũng không xong vì sẽ bị “đội bụng”.
Chiếc mảng tiếp tục lừ đừ trôi chừng vài trăm mét nữa thì lòng sông lại thu hẹp lại và độ sâu dần dần tăng lên như trước. Nam quyết định:
- Bây giờ chống ngược lên theo bờ bên kia xem sao.
Cả Hòa và Dũng cùng nắm chặt cây sào đẩy mạnh. Chiếc mảng quay đầu ngược lại và ì ạch ngược dòng từng tý một. Hồ Măng vẫy tay ra hiệu cho hai du kích phía trước dừng lại đợi. Tuy nhiên phía bên này cũng chẳng khá hơn. Lòng sông chỉ còn chưa đầy một mét mà đá ở dưới cũng nhiều, có điều đá ở phía bên này nhỏ hơn phía bên kia. Nam nhìn Vĩnh thấy Vĩnh ngán ngẩm lắc đầu anh quyết định:
- Các cậu cho mảng về dòng bên kia rồi cắm sào cho dừng lại nhé!- Đợi cho cái mảng dừng hẳn Nam tiếp- Bây giờ ta phải xuống kiểm tra cụ thể xem đá ở dưới đó thế nào, có vần được hay không?
Hai chiến sĩ cởi áo ngoài rồi nhảy ùm xuống sông. Cả hai lặn ngụp một hồi rồi trồi cả lên. Hòa đen bám vào mép mảng, hai hàm răng đánh vào nhau cầm cập:
- Những hòn nhỏ thì có thể vần được. Nhưng những hòn to thì chịu. Chắc phải đông người may ra mới lay được nó.
Nhìn đi nhìn lại đoạn sông như ước tính khối lượng công việc Nam bảo:
- Thôi được rồi! Các cậu lên đi!
Chiếc mảng lại tiếp tục trôi xuôi dòng. Hồ Măng vẫy tay ra hiệu cho chiếc thuyền độc mộc tiếp tục tiến. Lại thêm một bãi cạn nữa rồi lòng sông thu hẹp hẳn lại. Tốc độ dòng chảy tăng hẳn lên, có chỗ lòng sông sâu gần ngập cây sào. Đã nghe tiếng nước réo ào ào phía trước. Hồ Măng chỉ tay về phía phát ra tiếng nước réo và bảo:
- Đấy là Vực Tang, đi qua đó khó hung! Mỗi khi phải đi qua chỗ này bọn mình cực lắm.
Cả mấy cặp mắt cùng chăm chú nhìn về phía trước. Có cảm tưởng những dãy núi hai bên bờ sông đang muốn chồm vào nhau để nhập lại làm một. Hai bờ sông dựng đứng lởm chởm những đá là đá. Dòng sông như bị bóp chẹt lại và đang cố gắng vùng vẫy để thoát ra khỏi sự chèn ép của hai khối núi. Tất cả mấy anh em đều lặng đi như bị ngợp trước khung cảnh hùng vĩ của thiên nhiên. Trong một thoáng Vĩnh bỗng liên tưởng đến truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh. Bỗng Hồ Măng đứng dạy dành lấy cây sào trong tay Hòa đen và lên tiếng nhắc:
- Mọi người ngồi cho chắc vào!
Ngay phía trước đã nhìn thấy lô nhô những mỏm đá nằm chắn ngang dòng chảy. Dòng nước vùng vãy lách qua những khối đá réo lên ào ào và bắn tung tóe. Nam bảo Hồ Măng cho mảng cập sát bờ rồi dừng lại. Anh ngán ngẩm:
- Chỗ này khó xơi đây!
Đợi cho mảng dừng hẳn mấy anh em trèo lên một gộp đá đứng nhìn. Thì ra đây là một cái ghềnh. Những khối đá từ hai bên sườn núi đổ ập xuống đây chia cắt lòng sông thành nhiều dòng nhỏ. Độ chênh cao của mực nước trên và dưới ghềnh chỉ chừng hơn một mét nhưng vì dòng chảy bị thu hẹp lại nên tốc độ chảy của dòng nước tăng lên đột ngột. Phía trước hai du kích vẫn đang khéo léo chèo lái đưa chiệc thuyền độc mộc len qua những khối đá để xuống phía dưới. Hồ Măng chỉ tay về phía chiếc thuyền:
- Khi đi qua chỗ này bọn mình phải lách vậy đó!
Chăm chăm nhìn theo con thuyền Nam hỏi Vĩnh:
- Anh thấy có thể lách qua như thế kia được không?
Vĩnh lúc lắc đầu:
- Tốc độ chảy thì không lo nhưng dòng chảy này quá hẹp nên xe sẽ không luồn lách qua được.
Nam gặng:
- Nếu chúng tôi phá đá cho rộng dòng chảy ra thì qua được chứ?
Vĩnh gật đầu:
- Tất nhiên là qua được! Nhưng anh định làm thế nào?
Nam cười hồ hởi:
- Phá đá mở đường là nghề của chúng tôi mà. Anh cứ yên tâm!- Quay về phía Hồ Măng anh hỏi- Hồ Măng, đoạn dưới kia có dễ đi hơn không?
Hồ Măng gật đầu:
- Ồ! Dễ đi thôi mà! Từ đây đến Làng Troài chỉ có một chỗ như thế này và một chỗ nước cạn nữa thôi- Hồ Măng đưa tay chỉ về một mỏm núi của dãy Cô Rốc chìa ra sát bờ sông phía trước- Đó! Chỗ mỏm núi kia kìa, cũng nhiều đá như chỗ này nhưng dễ đi hơn. Nhưng bây giờ không đi xuống đó được đâu. Nguy hiểm lắm! Muốn đi phải đợi trời tối.
Nam đồng ý. Anh bảo Hồ Măng đưa mảng xuống dưới ghềnh rồi tấp vào một bụi cây rậm rì nghỉ ăn cơm đợi trời tối sẽ đi tiếp. Trong lúc hai du kích cùng Hòa, Dũng lúi húi nướng mấy con cá Nam lần mò ra bờ ghềnh. Anh săm soi từng tảng đá và nhẩm tính khối lượng công việc cần làm rồi lúi húi ghi vào cuốn sổ nhỏ vẫn để trong túi ngực. Trong lúc đó Vĩnh đứng trên một mỏm đá cao nhìn bao quát cả khúc sông. Quả thật nếu đưa được xe tăng theo dòng sông này để tiến công Làng Vây từ hướng nam thì thật sự là một bất ngờ rất lớn dành cho quân địch. Anh thầm cảm phục tầm nhìn và quyết định táo bạo của các thủ trưởng cấp trên. Tuy nhiên để đạt được mục đích đó sẽ có rất nhiều việc phải làm.

   Mấy vắt cơm được tăng cường xâu cá nướng theo cách của người Vân Kiều nhanh chóng hết veo. Mặt trời đã khuất sau dãy Cô Rốc. Sương mù đã bắt đầu lan tỏa trên mặt sông. Màn đêm nhanh chóng ập xuống. Con sông biên giới mất hẳn vẻ thơ mộng ban ngày, thay vào đó là một sự bí hiểm đầy thách thức. Hồ Măng trấn an mọi người:
- Đừng lo mà! Bọn mình đi đêm ở đây nhiều rồi. Cứ đi theo cái thuyền kia là trúng giữa dòng đó.
Theo kế hoạch buổi tối con thuyền độc mộc vẫn đi trước nhưng khoảng cách sẽ rút lại còn chừng mười lăm, hai mươi mét. Hồ Măng sẽ có cách để liên lạc với hai du kích trên thuyền.
Thấy trời đã tối hẳn Nam ra lệnh cho xuất phát. So với ban ngày việc xác định mực nước khó khăn hơn vì không còn nhìn thấy vạch khấc độ sâu trên cây sào. Hòa và Dũng phải ước lượng là chính, thỉnh thoảng lại phải nhảy xuống để kiểm tra. Nhưng đúng như Hồ Măng đã nói, đoạn sông phía sau ghềnh đá khá sâu, có lẽ chính vì vậy nên được gọi là Vực Tang. Ngồi trên mảng căng mắt nhìn về phía trước để dẫn đường, thỉnh thoảng quờ tay xuống nước Hồ Măng thì thầm:
- Bộ đội yên tâm đi! Vực Tang này sâu lắm, mà nhiều cá hung! Hồi bọn Mỹ chưa đóng đồn Làng Vây bọn mình vẫn xuống đây đánh cá đấy! Có lần bắt được con cá to bằng thằng con mình cơ.
   Lòng sông bỗng thu hẹp dần, bóng núi hai bên như đang tiến gần lại. nghe tiếng nước đổ ào ào phía trước Hồ Măng bảo:
   - Sắp đến một chỗ nhiều đá nữa đấy bộ đội à! Cứ ngồi cho chắc nhớ!
   Nam hỏi nhỏ:
   - Có khó đi như chỗ hồi chiều không?
   Hồ Măng cười:
   - Ồ! Không khó bằng nhau đâu. Chỗ này cũng nhiều đá nhưng nước chảy chậm hơn. 
Nam quyết định:
- Hồ Măng cứ cho mảng dừng lại để bọn mình xem nhé!
- Được thôi!- Hồ Măng trả lời. Anh đứng dạy giả tiếng cú kêu một hồi rồi dành lấy cây sào trong tay Hòa.
Chỉ vài phút sau đã thấy hiện ra mấy tảng đá đen trũi như một bầy voi nằm phủ phục giữa dòng nước. Hồ Măng đẩy mạnh cây sào, cái mảng nứa tấp sát vào một hòn đá to. Ở đó chiếc thuyền độc mộc cùng hai du kích đã dừng lại từ lúc nào.
Đêm cuối năm tối như hũ nút nên dẫu có căng hết mắt ra nhìn cũng không thấy rõ được luồng lạch nên Nam và Vĩnh phải lần mò xuống tận nơi. Bằng cảm nhận của bàn tay các anh thấy dòng nước không chảy mạnh như ở cái ghềnh lúc chiều, chắc độ chênh cao không lớn và luồng lạch cũng rộng hơn. Vĩnh bảo nhỏ Nam:
- Cái này chắc đỡ khó khăn hơn cái lúc chiều.
- Đúng vậy- Nam xác nhận.
 Đúng lúc đó từ phía trước rộ lên những tiếng nổ của đạn tiểu liên. Có thể phân biệt rõ ràng tiếng “rẹt rẹt” tiểu liên cực nhanh AR15 và tiếng điểm xạ từng nhịp chắc nịch của súng AK. Nhưng cũng bất ngờ như khi bắt đầu, cuộc chạm súng nhanh chóng kết thúc. Hồ Măng cao giọng:
- Lên bờ tìm chỗ nấp ngay! Nó kích liền ngay giờ đó!
Nam và Vĩnh vội vàng leo ngược vào bờ. Vừa chúi mình sau một gộp đá thì những loạt đạn pháo không biết từ đâu đã dội xuống ngay chỗ vừa mới xảy ra đụng độ và khu vực xung quanh. Một quả rơi sát ngay ghềnh đá làm nước bắn lên tung tóe, mảnh đạn bay viu víu chém vào đá nghe chói cả tai. 
Trận pháo kích kéo dài khoảng mười phút thì kết thúc. Màn đêm trở lại yên tĩnh đầy bí hiểm. Bỗng nhiên bầu trời phía cứ điểm Làng Vây rực sáng, một chùm bốn, năm quả pháo sáng vừa được bắn lên soi sáng cả một vùng. Chùm này chưa tắt chùm khác đã được bắn lên. Hồ Măng thì thầm:
- Bọn giặc ở Làng Vây bắn để soi đường cho tụi biệt kích ấy mà. 
Thật may, chút ánh sáng ấy cũng đủ để cho toán trinh sát quan sát rõ cái ghềnh đá và đoạn sông phía trước. So với cái ghềnh ban chiều cái ghềnh này đỡ dữ dội hơn nhiều, luồng lạch rộng hơn và tốc độ chảy của nước cũng chậm hơn. Còn khúc sông phía trước hình như rộng ra thì phải. Hồ Măng chỉ tay về phía trước:
- Bộ đội à! Chỗ này là Pe Rang. Đi thêm chừng hai cái rãy nữa là đến Làng Troài. Ở đó con sông quặt về hướng tay trái mình nè, chỗ đó phình ra rộng hung- Anh khoát tay ra hiệu rất lớn- Có cả một bãi cát to Mỹ vẫn xuống chở về xây đồn đó. Giờ bộ đội tính sao?
Nam hơi ngần ngừ. Dù sao lính công binh cũng không mấy khi tiếp cận gần địch như thế này nên anh đang phân vân không biết có nên đi tiếp hay không. Vì vậy Nam đưa ra một câu thăm dò:
- Hay là mình quay về?
Hồ Măng hơi giật giọng:
- Sao lại quay về? Bộ đội không cần đi coi tiếp nữa à?
Nam vội phân trần:
- Không phải! Bọn mình rất cần coi tiếp nhưng mình sợ đi sẽ đụng biệt kích.
Hồ Măng cười:
- Không sợ! Đụng với bộ đội tụi chúng rút hết về đồn rồi mà.
Có vẻ người xã đội trưởng này rất hiểu tính nết bọn địch ở đây. Nghĩ vậy Vĩnh bàn góp:
- Có lẽ Hồ Măng nói đúng đấy. Ta cứ đi tiếp đi anh Nam ạ!
Nam gật đầu quả quyết:
- Thế thì ta tiếp tục đi!
Mấy anh em tiếp tục lên đường. Nhờ những chùm pháo sáng của địch bắn lên liên tục việc trinh sát khúc sông này thuận lợi hơn nhiều. Hồ Măng bảo hai chiến sĩ chống sào cho mảng đi sát vào bờ phía tay phải vì bên đó sâu hơn mà lại lợi dụng được bóng tối của bờ sông.
Đúng như lời Hồ Măng đã nói. Con sông biên giới về đến đây đã làm một cuộc đổi dòng ngoạn mục. Đang chảy theo hướng Nam Bắc nó đột ngột quay ngoắt về hướng Tây. Dòng nước thúc vào ngọn đồi phía trước rồi đổi hướng chảy làm lòng sông đột nhiên mở rộng ra gấp hai đến ba lần và hình thành một bãi bồi dài hàng trăm mét ở phía đối diện. Hồ Măng thì thào:
- Bãi cát Làng Troài đó!
Nam cũng thì thầm hỏi:
- Bây giờ có lên đó được không?
Hồ Măng bảo:
- Được chớ! Nhưng để mình lên đó trước. Nếu nghe mình làm tiếng cú kêu thì bộ đội hãy lên nghe!
Thấy Nam gật đầu Hồ Măng trườn xuống nước cùng một du kích bơi rất nhẹ nhàng về hướng bãi cát đen ngòm lau lách. Chừng mười phút sau mấy anh em đã nghe thấy mấy hồi cú rúc từ phía trước. Nam thì thầm:
- Hòa ở đây giữ mảng! Còn mấy anh em mình vừa bơi vừa kiểm tra độ sâu và tốc độ chảy nhé! Anh Vĩnh nhớ phải kiểm tra chất đất chỗ bến lên đấy!
Dứt lời Nam trườn xuống nước, theo sau anh là Vĩnh và Dũng. Hòa chống sào cho mảng tấp sát vào bờ. Cậu sốt ruột căng mắt nhìn về phía trước nhưng chẳng thấy gì. Mãi một lúc lâu sau mới thấy mấy cái đầu đang nhấp nhô bơi ngược trở lại không một tiếng động. Hòa đưa tay kéo từng người một lên mảng.
Vừa ngồi yên chỗ trên mảng Hồ Măng đã hỏi:
- Bộ đội coi thế đã được chưa? Có cần coi thêm nữa không?
Trao đổi nhỏ với Vĩnh một lát Nam quyết định:
- Hôm nay thế là tốt rồi. Bây giờ mình về Hồ Măng nhé.
Chặng đường về tuy khá mệt vì phải đi ngược nước nhưng đối với Hòa và Dũng thì lại là một dịp may vì người ấm hơn nhiều. Trên mảng Nam bàn với Vĩnh:
- Như vậy ta đã nắm được sơ bộ tình hình. Ngày mai tôi sẽ cho cánh kỹ thuật bên tôi đi khảo sát và tính toán cụ thể. Ngoài mấy bãi cạn và hai cái ghềnh anh thấy còn chỗ nào cần khắc phục không?
Vĩnh cười:
- Thì các ông cứ khắc phục hết mấy chỗ ấy là chúng tôi đã biết ơn các ông nhiều lắm rồi.
  Như chợt nhớ ra điều gì Nam vỗ vai Hồ Măng:
- Hồ Măng này! Bọn Mỹ hay pháo kích như hồi nãy không?
Hồ Măng quay đầu lại gật:
- Thường à! Đêm nào nó chả kích. Ít thì một lần, nhiều thì đếm không hết à. Có hôm nó còn cho máy bay lên ném bom nữa đấy.
Nam có vẻ phấn khởi:
- Vậy thì ta cứ bố trí sẵn thuốc nổ, đợi khi nào nó pháo kích ta sẽ điểm hỏa. Hồ Măng thấy thế có được không?
Người xã đội trưởng gật mạnh đầu:
- Được chớ!- Anh chợt hạ giọng- Nhưng mình không biết bộ đội định phá đá làm gì. Nếu phải bí mật thì đừng nói. Mình không giận đâu!
Nam và Vĩnh nhìn nhau. Mới chỉ hơn một ngày tiếp xúc nhưng hai anh biết rằng không còn việc gì phải giữ bí mật với người xã đội trưởng này. Nam cười:
- Bọn mình mở đường cho xe tăng đánh Làng Vây.
Hồ Măng ngạc nhiên:
- Xe tăng? Làm sao xe tăng đi được theo đường này?
Nam chỉ Vĩnh:
- Xe tăng của bộ đội Vĩnh biết bơi mà!
Hồ Măng xuýt xoa:
- Thế thì chết cha thằng Mỹ rồi!
Gần sáng hôm ấy họ về đến Pê Sai an toàn.

   Ngày ông Táo lên Trời ở rừng Lào không giá buốt như ngoài Bắc nhưng rét cũng khá đậm. Tuy nhiên lưng áo đoàn cán bộ tiền phương của binh chủng Thiết giáp ai cũng đẫm mồ hôi. Họ đang trên đường từ sở chỉ huy mặt trận tới vị trí tập kết của đại đội tăng 3. Hôm qua mặt trận đã thông báo ngày mai sẽ đánh Huội San, sau đó hai ngày sẽ đánh Làng Vây nên chính ủy Ngọc quyết định sẽ đến “xê Ba” trong ngày hôm nay để giao nhiệm vụ và động viên bộ đội trước giờ nổ súng. Đường khá xa nên cả đoàn phải đi từ sáng sớm và hành quân với tốc độ cao nhất. Từ ngày vào chiến trường các cán bộ xe tăng đã dần quen với việc hành quân bộ nên mới được như thế này chứ cứ như hồi mới vào quãng đường này chắc phải mất hai ngày.
Vị trí tập kết của đại đội 3 hiện tại là bản Cha- ki- phìn, một bản nhỏ nằm cách đường Chín chừng hơn ki- lô- mét và cách Huội San gần mười ki- lô- mét. Cũng như Huội San người dân ở đây không chịu được sự tàn phá của bom đạn cũng như sự quấy nhiễu của bọn ngụy Lào nên đã dạt vào những vùng núi cao xa xôi. Bản đã bị bỏ hoang mấy năm. Những ngôi nhà cả trệt lẫn sàn lâu ngày không có người ở trông tàn tạ, rệu rã đến tội nghiệp. Được cái cây cối, vườn tược vẫn xanh um, những cây mít to hàng người ôm đang mùa ra hoa trở thành những điểm giấu xe lý tưởng. Dưới tán cây rậm rạp ấy các xe đang tập trung chuẩn bị cho trận đánh sắp tới. Ban chỉ huy đoàn 198 ở tạm trong một ngôi nhà trệt khá rộng và có vẻ còn vững chãi nhất bản, có cả bộ bàn ghế đã long chân nhưng vẫn dùng tạm được. Tuy vậy những bức vách thưng bằng gỗ cũng đã xiêu vẹo và nhiều chỗ hở toang hoác cả ra, các chiến sĩ công binh phải mất nửa ngày dọn dẹp và sửa chữa lại mới tạm ổn. 
Chiều muộn đoàn của chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương mới đến nơi. Lúc này ban chỉ huy đoàn 198 đang chuẩn bị ăn chiều. Thấy chính ủy bất ngờ xuất hiện đoàn trưởng Lãm mừng quá cứ nắm lấy hai tay ông mà lắp bắp:
- Sao thủ trưởng xuống muộn thế? Chúng tôi cứ mong mãi.
Chính ủy Ngọc cười hiền từ:
- Xuống sớm mà làm gì? Lại để các cậu phải mất công phục vụ à?
Tranh thủ lúc chờ công vụ nấu cơm thêm các cán bộ đoàn 198 đã báo cáo với chính ủy Ngọc và đoàn cán bộ của Bộ tư lệnh tiền phương về tình hình công tác chuẩn bị của đại đội 3, công tác hiệp đồng với bộ binh và công tác bảo đảm cơ động của công binh. Chăm chú lắng nghe đến lúc đoàn trưởng Lãm báo cáo hết chính ủy Ngọc mới lên tiếng:
- Tôi chưa thấy đồng chí báo cáo xem tình hình tư tưởng của bộ đội thế nào?
Biết là mình đã báo cáo thiếu một nội dung rất quan trọng đoàn trưởng Lãm vội phân trần:
- Xin lỗi thủ trưởng! Thực ra về tình hình tư tưởng của bộ đội quá tốt rồi, anh em ai cũng phấn khởi được đi chiến đấu thành ra tôi quên mất.
Chính ủy Ngọc vẫn điềm đạm:
- Các anh không được chủ quan đâu. Chúng ta chưa lường trước được hết những khó khăn trong trận đánh sắp tới nên nếu cứ thấy bộ đội lạc quan mà không chuẩn bị tư tưởng cho họ thật vững thì khi gặp khó khăn, trở ngại rất dễ trở thành bi quan đấy.
Chính trị viên Tuấn vội đỡ lời:
- Báo cáo thủ trưởng! Thực ra chúng tôi cũng đã tiến hành giáo dục, quán triệt cho bộ đội nhận rõ vinh dự, trách nhiệm của mình trong trận đánh sắp tới. Thấy anh em ai cũng quyết tâm và rất phấn khởi nên bản thân chúng tôi cũng hơi chủ quan. Chúng tôi xin rút kinh nghiệm ngay ạ! 
Đến lượt tham mưu trưởng Dương lên tiếng:
- Vậy theo các đồng chí cho đến giờ vấn đề gì là khó khăn nhất?
Tiểu đoàn trưởng Tân vội đứng dạy:
- Báo cáo thủ trưởng! Có hai vấn đề chúng tôi cho rằng khó khăn nhất là trinh sát và cơ động. Về trinh sát đã mấy lần anh em tổ chức đi nhưng đều gặp địch nên chỉ quan sát được từ xa mà thôi. Còn về bảo đảm cơ động của công binh cho đến giờ vẫn còn một cái ngầm chưa làm được vì quá gần địch.
Tham mưu trưởng Dương tiếp tục truy:
- Vậy các đồng chí đã có hướng khắc phục thế nào?
Vẫn tiểu đoàn trưởng Tân trả lời:
- Báo cáo thủ trưởng! Mặc dù không trực tiếp đến sát hàng rào cứ điểm địch được nhưng qua quan sát từ xa và tình hình bộ binh cung cấp chúng tôi cũng đã nắm tương đối chắc tình hình địch cũng như đường cơ động. Có một thuận lợi là địch chưa biết ta có xe tăng ở đây nên hầu như không bố trí mìn chống tăng. Ngoài ra từ đường Chín lên cứ điểm Tà Mây là sở chỉ huy địch có một con đường ô tô nên việc cơ động của xe tăng lên cứ điểm chắc sẽ không quá khó khăn. Còn về ngầm Huổi Lao chúng tôi đã thống nhất với công binh thế này: anh em công binh sẽ tập kết sẵn vật liệu gần đó, khi nào pháo bắn chuẩn bị họ sẽ nhanh chóng làm ngầm. Họ đã bảo đảm là khi ta cơ động đến đó thì ngầm cũng làm xong. Báo cáo, hết!
Chính ủy Ngọc lại lên tiếng:
- Còn việc hiệp đồng với bộ binh thế nào rồi?
Đến lượt đoàn phó Phúc trả lời:
- Báo cáo thủ trưởng! Chúng tôi đã hiệp đồng sơ bộ với bộ binh một lần rồi. Còn họ vừa mới cho người sang thông báo sáng mai sẽ tổ chức hiệp đồng trên bàn cát tại sở chỉ huy của họ. Chúng tôi định sau khi hiệp đồng với bộ binh xong sẽ về giao nhiệm vụ cụ thể cho bộ đội.
Chính ủy Ngọc ghé tai tham mưu trưởng Dương thì thầm gì đó một lát rồi ông kết luận:
- Như vậy là các đồng chí đã có công tác chuẩn bị tương đối toàn diện và kịp thời. Tôi đề nghị các đồng chí tiếp tục tiến hành thật chu đáo những nội dung còn lại để đảm bảo đánh thắng trận này. Đặc biệt chú ý nội dung hiệp đồng với bộ binh và công binh- Ông sửa lại dáng ngồi rồi cho có vẻ trịnh trọng rồi tiếp- Còn bây giờ các đồng chí chú ý nghe đây: chúng tôi đã đề nghị Bộ tư lệnh mặt trận chọn hướng nam làm hướng tiến công chủ yếu vào Làng Vây. Vì vậy Bộ tư lệnh phân công đồng chí Lãm và đồng chí Hồng sẽ xuống với đại đội 9, ngay ngày mai các đồng chí sẽ lên đường. Nếu dưới đó đường cơ động đã xong có thể tranh thủ ngay đêm mai khi ta đánh Huội San thì tổ chức đưa đại đội 9 về vị trí tập kết tại Pê Sai. Sau khi đánh xong Huội San chúng tôi cũng sẽ xuống dưới đó để động viên bộ đội và kiểm tra công tác chuẩn bị. Ở hướng này giao cho đồng chí Phúc, đồng chí Tân và đồng chí Tuấn chịu trách nhiệm. Cụ thể trong trận đánh ngày mai đồng chí Phúc và đồng chí Tuấn sẽ ở bên cạnh chỉ huy của trung đoàn 24, đồng chí Tân làm việc với chúng tôi về công tác chuẩn bị cho trận Làng Vây.  Riêng tối hôm nay các đồng chí tập hợp bộ đội để Bộ tư lệnh giao nhiệm vụ. Như thế rõ chưa?
Mấy cán bộ đoàn 198 đồng thanh:
- Rõ!
Thấy đồng chí công vụ đã thập thò ngoài cửa đoàn trưởng Lãm vội xoa tay:
- Mời các thủ trưởng ra ăn cơm. Chắc đi suốt ngày ai cũng đói rồi.

   Căn nhà mà ban chỉ huy đoàn chọn làm nhà ở khá rộng nên toàn đại đội được tập trung tại đây. Một cây đuốc nhỏ được cắm lên vách cháy bập bùng. Hơn bốn chục người xếp thành hàng ngồi chen vai thích cánh ở phía dưới. Mấy cái ghế được xếp gọn ra hai bên dành cho đoàn cán bộ Bộ tư lệnh và ban chỉ huy đoàn. Chính giữa là cái bàn trên phủ một lá cờ đỏ thắm. Ánh sáng bập bùng của ngọn đuốc không đủ soi tỏ những bộ mặt đã sạm đen vì dầu dãi nắng sương nhưng lại làm cho những sợi chỉ kim tuyến trên lá cờ thêm óng ánh. Có thể nhìn rõ bên dưới ngôi sao vàng năm cánh là dòng chữ “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Tiếng xì xào nho nhỏ chắc là đang bàn tán về lá cờ.
Đột nhiên đại đội trưởng Hải xuất hiện trước cửa. Tất cả im bặt. Tiếng Hải vang lên dõng dạc:
- Đứng dạy...! Nghiêm!- Anh quay ra phía ngoài cửa- Báo cáo đồng chí chính ủy! Đại đội ba có mặt đủ. Xin mời đồng chí chính ủy vào chủ lễ!
Chính ủy Ngọc dẫn đầu đoàn cán bộ tiến vào phía hai dãy ghế, ông vãy tay:
- Mời các đồng chí ngồi xuống!
Tuy vậy cả hàng quân vẫn đứng im phăng phắc, tất cả chỉ ngồi xuống khi có khẩu lệnh của đại đội trưởng Hải:
- Ngồi xuống!
Chính ủy Ngọc hiền từ nhìn bao quát hàng quân. Ánh sáng yếu ớt của ngọn đuốc làm ông không nhìn rõ gương mặt từng người nhưng ông cảm nhận rõ sự trưởng thành vượt bậc của những người lính dưới quyền kể từ buổi lễ xuất quân cách đây hai tháng. Đúng là thực tế chiến trường đã rèn luyện con người ta thật là nhanh. Trong ánh sáng chập chờn của ngọn đuốc và trước những gương mặt dày dạn gió sương ông như thấy mình đang sống lại cái cảm giác khi đọc “Hội thề Lũng Nhai” hay “Trùng Quang tâm sử”. Đúng vậy, khung cảnh đêm nay có cái gì đó hơi giống với những cuộc ăn thề của những dũng sĩ sắp dấn thân vì nghĩa lớn.
Đang mải thả hồn theo những cảm giác rất hào hùng chính ủy Ngọc chợt giật mình vì đã thấy chính trị viên tiểu đoàn mời mình lên giao nhiệm vụ cho bộ đội. Ông từ từ đứng dạy và tiến về phía sau cái bàn trong tiếng vỗ tay lộp độp của bộ đội. Đợi cho trật tự được vãn hồi chính ủy Ngọc mới lên tiếng. Giọng ông thao thiết như muốn truyền hết cái cảm giác đang dồn nén trong lòng mình tới từng người chiến sĩ:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Chúng ta đang đứng trước một thời điểm cực kỳ trọng đại: ngày mai, các đồng chí sẽ thay mặt binh chủng thiết giáp đánh trận đánh đầu tiên trong lịch sử của mình. Trận đánh mà mỗi cán bộ, chiến sĩ trong binh chủng đã mong đợi suốt gần mười năm qua. Không cần nói chắc các đồng chí đều hiểu trận đánh này có ý nghĩa như thế nào. Thắng lợi của trận đánh sẽ khẳng định vị thế của xe tăng trong đội hình binh chủng hợp thành của quân đội nhân dân Việt Nam, sẽ củng cố lòng tin của Đảng, của nhân dân, của cấp trên và của các binh chủng bạn đối với chúng ta. Vì vậy các đồng chí phải đánh thắng và chỉ có đánh thắng- Ông chợt dừng lại một chút và cao giọng- Các đồng chí có quyết tâm đánh thắng không?   
Hơn bốn chục lồng ngực trẻ đồng thanh hô đến vỡ họng:
- Quyết tâm!
Hướng cái nhìn đầy vẻ trìu mến về phía các chiến sĩ chính ủy Ngọc chỉ tay vào lá cờ để trên bàn giọng đầy trịnh trọng:
- Đây là lá cờ “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” của Đảng ủy và thủ trưởng binh chủng dành cho đơn vị đầu tiên tham gia chiến đấu. Tất cả niềm tin của toàn thể cán bộ chiến sĩ trong binh chủng đã gửi gắm vào đây. Vinh dự đó hôm nay thuộc về chính các đồng chí. Mời đồng chí đại đội trưởng và đồng chí chính trị viên đại đội lên nhận cờ!
Đại đội trưởng Hải và chính trị viên Du rời hàng quân lên đứng nghiêm trang cạnh cái bàn, gương mặt hai người có vẻ hơi căng thẳng. Chính ủy Ngọc trịnh trọng nâng lá cờ bằng hai tay trao cho hai người. Hải và Du đón lấy lá cờ một cách trang trọng. Chính ủy Ngọc bắt tay hai người rồi quay lại phía hàng quân cao giọng:
- Tôi mong rằng ngày mai lá cờ này sẽ được các đồng chí cắm lên nóc hầm chỉ huy quân địch tại cứ điểm Tà Mây.
Tiếng vỗ tay nổi lên đầy phấn khích. Đợi chính ủy Ngọc về chỗ ngồi chính trị viên Du tiến lại chỗ bàn, giọng anh run run cảm động khác hẳn ngày thường:
- Kính thưa đồng chí chính ủy! Kính thưa các thủ trưởng! Thưa toàn thể các đồng chí! Thay mặt cán bộ, chiến sĩ đại đội 3 xe tăng tôi xin hứa với đồng chí chính ủy và các thủ trưởng: cán bộ chiến sĩ đại đội 3 sẽ khắc phục mọi khó khăn, không ngại hy sinh, gian khổ, còn một người một xe cũng đánh, quyết tâm đánh thắng trận đầu để xứng đáng với lòng tin của thủ trưởng Bộ tư lệnh, của cán bộ chiến sĩ toàn binh chủng. Để thể hiện quyết tâm của mình tôi đề nghị tất cả cán bộ, chiến sĩ đại đội 3 đứng dạy hô khẩu hiệu- Đợi cho toàn thể đại đội đứng dạy anh dằn từng tiếng- Cán bộ, chiến sĩ đại đội 3 đoàn kết, khắc phục mọi khó khăn, quyết tâm đánh thắng trận đầu.
Hơn bốn chục lồng ngực trẻ lại một lần nữa gào lên:
- Quyết tâm! Quyết tâm! Quyết tâm!
Tiếp theo là một tràng vỗ tay nhiệt liệt. Bỗng chính ủy Ngọc đứng dạy vẫy tay, tất cả trở lại im lặng. Chính ủy Ngọc nở một nụ cười hóm hỉnh:
- Các đồng chí biết hôm nay là ngày gì không?- Không đợi trả lời ông tiếp- Hôm nay là 23 tháng Chạp năm Đinh Mùi, ngày ông Táo lên trời các đồng chí ạ. Và tôi muốn rằng ông Táo sẽ báo cáo với Ngọc Hoàng thượng đế một tin vui: binh chủng thiết giáp Việt Nam đã ra quân và đã đánh thắng.
Tiếng vỗ tay lại nổi lên rào rào. Buổi lễ kết thúc trong những tiếng cười hỉ hả và những lời bàn tán vui vẻ. Cánh lính trẻ có vẻ khoái chí trước cách kết thúc buổi lễ rất ấn tượng của chính ủy Ngọc.

   Sáng sớm hôm sau đoàn trưởng Lãm và phái viên Hồng cùng mấy chiến sĩ đã lên đường đi về đại đội 9. Họ quyết tâm sẽ có mặt ngay trong ngày để đêm nay lợi dụng thời cơ quân địch đang tập trung đối phó tại Huội San sẽ tổ chức cho đại đội 9 hành quân vào vị trí tập kết trước chiến đấu một cách bí mật. Tham mưu trưởng Dương cũng dạy sớm, ông tiễn hai người ra tận đầu bản và nhắc đi, nhắc lại:
- Các cậu phải đảm bảo tuyệt đối giữ bí mật đấy nhé! Cả trong quá trình hành quân cũng như thời gian tập kết ở Pê Sai. Nhớ là tuyệt đối đấy!
Lãm tươi cười:
- Thủ trưởng cứ yên tâm! Chúng tôi hiểu rồi.
Tham mưu trưởng Dương còn đứng nhìn theo cho đến khi đoàn người khuất vào làn sương buổi sớm thì ông mới quay về giục mọi người chuẩn bị sang trung đoàn 24 để hiệp đồng.
Buổi hiệp đồng tác chiến giữa đại đội 3 xe tăng và đại đội bộ binh chủ công được tiến hành tại sở chỉ huy trung đoàn do đích thân đồng chí trung đoàn phó tham mưu trưởng chủ trì. Trong căn hầm thùng một bàn cát khu vực cụm cứ điểm Huội San đã được đắp một cách khá chi tiết.  Ngoài số cán bộ xe tăng đến theo dõi còn có cả đồng chí phó phòng tác chiến mặt trận. Anh xởi lởi:
- Lần đầu có xe tăng tham gia mặt trận quan tâm lắm. Các thủ trưởng cử tôi đến tận đây để theo dõi đấy.
Vốn đã có lần tham gia diễn tập cùng nhau nên buổi hiệp đồng tác chiến diễn ra rất bài bản và nhanh chóng. Mặc cho tiếng vè vè khó chịu của thắng OV10 đang quần lượn trên đầu tất cả đều tập trung vào công việc. Những tình huống đặt ra được cả hai đại đội trưởng xử trí rất nhanh và được tham mưu trưởng trung đoàn 24 kết luận một cách ngắn gọn. Đại diện công binh một lần nữa bảo đảm sẽ kịp làm xong ngầm Huổi Lao khi xe tăng cơ động đến làm cho mọi người thêm tin tưởng. Đến gần trưa thì buổi hiệp đồng kết thúc.
Vừa ra khỏi hầm tham mưu trưởng Dương đã ngẩng lên nhìn trời. Trên đầu thằng OV10 vẫn đang quần lượn và có vẻ đang chú tâm tìm kiếm cái gì đấy ở khu vực này. Linh cảm người lính già mách bảo ông cần cẩn thận. Vì vậy ông nhắc to:
- Thôi! Mọi người tản ra đi! Thằng OV10 đang xoi mói đấy!- Ông giục chính ủy Ngọc và mấy cán bộ xe tăng- Ta về đi các anh, tập trung đông người ở đây không có lợi đâu.
Đoàn phó Phúc từ cửa hầm nhô nửa người ra đề nghị:
- Các thủ trưởng cứ về đi! Tôi với anh Tuấn ở lại đây luôn để bàn bạc thêm với các anh bộ binh một số việc.
Chính ủy Ngọc đồng tình:
- Được! Có lẽ như thế sẽ tốt hơn. Các cậu cứ ở lại đi, bọn tớ về đây.
Nói rồi ông giục mấy anh em rảo bước đi theo tham mưu trưởng Dương đang đứng chờ phía trước.

   Kết quả làm việc khá suôn sẻ với bộ binh và công binh làm cho ai nấy đều phấn khích hơn nên trên đường về chuyện cứ nở như ngô rang. Chỉ có tham mưu trưởng Dương vẫn để tâm theo dõi hoạt động của thằng OV10. Thấy mấy cán bộ trẻ cứ nghênh ngang giữa đường ông phải nhắc:
- Các cậu chớ có chủ quan thế kia! Nó mà đánh thì chạy không kịp đâu đấy!
 Linh cảm người lính già quả không sai.  Đoàn cán bộ xe tăng mới rời khỏi sở chỉ huy trung đoàn bộ binh được chừng vài trăm mét thì thằng OV10 thu hẹp vòng lượn và phóng xuống ngọn đồi đặt sở chỉ huy một quả pháo khói. Gần như ngay lập tức hai chiếc AD6 đã có mặt. Chúng thay nhau bổ nhào cắt bom. Từ chỗ ẩn nấp của mình mấy cán bộ xe tăng nhìn rõ từng quả bom rời khỏi thân máy bay lừng lững lao xuống. Đại đội trưởng Hải lè lưỡi:
- Chịu “cụ”! Sao “cụ” đoán chính xác thế!
Trận oanh kích kéo dài chừng hơn mười phút. Từ chỗ nấp của cả đoàn nhìn thấy từng cột khói bốc cao trên ngọn đồi có sở chỉ huy của trung đoàn bộ binh. Chính ủy Ngọc lo lắng:
- Gay quá! Không biết có thiệt hại gì không?
Tham mưu trưởng Dương phán đoán:
- Chắc chắn là có rồi. Theo tôi ta nên đợi một lúc nữa rồi trở lại đấy xem sao.
Tuy nhiên thằng OV10 vẫn chưa chịu dời đi, nó vẫn lượn vòng rất hẹp trên ngọn đồi như muốn kiểm tra kết quả của trận không kích thành ra cả đoàn vẫn phải ngồi im tại chỗ chờ đợi. Mãi đến khi tên trinh sát hai thân đổi hướng bay tham mưu trưởng Dương mới phân công hai cán bộ quay lại để nắm tình hình. Hai người chưa kịp đi thì đã thấy Mậu- người chiến sĩ thông tin mang đài 2 oát đi cùng sở chỉ huy đang vừa chạy vừa vấp ngã về phía họ, khuôn mặt trẻ măng trắng bệch vì sợ hãi. Đại đội trưởng Hải ra giữa đường chặn Mậu lại, anh phải giang cả hai tay mới giữ được cậu chiến sĩ trẻ khỏi ngã. Trước những câu hỏi dồn dập của mọi người Mậu lắp bắp:
- Bom đánh... đánh trúng ngay cạnh... hầm. Chết và bị... bị thương nhiều lắm.   
Tham mưu trưởng Dương vỗ về người chiến sĩ trẻ:
- An toàn rồi! Bình tĩnh lại nào! Thế anh Phúc với anh Tuấn có bị làm sao không?
Cậu chiến sĩ vẫn chưa hết sợ nhưng đã bình tĩnh hơn:
- Em chỉ thấy thủ trưởng Phúc bị hất tung lên rồi nằm lịm đi, không biết có làm sao không?
Tham mưu trưởng Dương nói nhỏ điều gì đó với chính ủy Ngọc, chỉ thấy chính ủy Ngọc gật đầu rồi tham mưu trưởng Dương nói to:
- Bây giờ đồng chí Tân, đồng chí Huấn trợ lý chính trị đi với tôi, còn tất cả anh em về đơn vị tiếp tục làm công tác chuẩn bị cho trận đánh tối nay. Các đồng chí “xê Ba” chú ý giao nhiệm vụ thật cụ thể cho từng trung đội, từng xe. Nếu không thấy chúng tôi về thì cứ theo hiệp đồng mà thực hiện.
Đoàn người chia thành hai ngả. Tham mưu trưởng Dương vẫy Mậu lại, ông chìa cái bi đông vẫn đeo bên mình ra:
- Uống nước đi! Thế đồng chí để đài ở đâu?
Mậu đã bớt run, cậu ta bẽn lẽn:
- Em giấu nó dưới gầm cầu rồi.
Tham mưu trưởng Dương nhỏ nhẹ:
- Thôi! Bây giờ đi với chúng tớ, còn phải lấy đài lên mà làm việc chứ.
Bốn thày trò đi ngược lại con đường về phía quả đồi vừa bị đánh phá. Mới đi được một quãng thì gặp mấy cái võng đang chạy huỳnh huỵch trên đường. Những chiến sĩ khiêng võng có vẻ rất vội vã. Tham mưu trưởng Dương đứng ra giữa đường giữ cái võng đi đầu lại. Trên võng là đoàn phó Phúc đang nằm thiêm thiếp. Mấy anh em xúm lại lay gọi nhưng Phúc chỉ mở to cặp mắt ngơ ngác ra mấy giây rồi lại nhắm lại. Võng phía sau chính trị viên Tuấn cũng trong tình trạng tương tự. Người chiến sĩ khiêng võng nói trong hơi thở:
- Báo cáo thủ trưởng! Có ba đồng chí hy sinh, còn lại chủ yếu là bị sức ép. Bây giờ chúng tôi phải đưa các đồng chí ấy về quân y sư đoàn ngay.
Tham mưu trưởng Dương vẫn giữ đầu võng:
- Thế ban chỉ huy trung đoàn chuyển đi đâu?
Người chiến sĩ gấp gáp:
- Báo cáo, đã chuyển sang ngọn đồi phía bắc đường rồi ạ! Thôi, thủ trưởng để chúng tôi đi chứ!
Ông Dương buông tay giữ đầu võng. Mấy cái võng lại tức tốc lao đi. Quay lại phía hai cán bộ ông chỉ thị:
- Tình hình đã thế này tôi quyết định hai đồng chí sẽ làm đại diện chỉ huy xe tăng bên cạnh sở chỉ huy trung đoàn bộ binh thay đồng chí Phúc và đồng chí Tuấn. Còn tôi phải quay về để cùng anh Ngọc lên bộ chỉ huy sư đoàn. Bây giờ ba anh em lên gặp 24 đi, bắt được liên lạc thì báo về nhé!
Tân gật đầu:
- Thủ trưởng cứ yên tâm!- Quay lại phía Huấn và Mậu anh giục- Thôi, ta đi nào các đồng chí!
Tham mưu trưởng Dương rảo bước đuổi theo mấy cái võng, ông muốn đến tận quân y sư đoàn để xem tình hình Phúc và Tuấn ra sao. Lúc đuổi kịp mấy chiến sĩ khiêng võng ông mới biết trong số người hy sinh có cả đồng chí phó phòng tác chiến mặt trận. Ông tự nhủ: “đúng là bom đạn vô tình, chẳng biết thế nào mà tránh cả”.

   Chuyến hành quân của đoàn trưởng Lãm và phái viên Hồng đến “xê Chín” khá thuận lợi. Mới tầm bốn giời chiều hai người đã đến nơi. Vừa chân ướt chân ráo Lãm đã yêu cầu đại đội trưởng Nghi triệu tập ban chỉ huy đại đội đến báo cáo tình hình. Chỉ ít phút sau tất cả cán bộ đại đội và tiểu đoàn phó Thiên đã có mặt tại xe đại đội trưởng Nghi. Anh thay mặt Ban chỉ huy báo cáo tổng hợp tình hình với đoàn trưởng Lãm. Chăm chú lắng nghe một hồi Lãm gặng:
- Vậy ngay đêm nay tôi yêu cầu các anh đưa đại đội đến Pê Sai có được không?
Mấy cán bộ nhìn nhau, một lát sau tiểu đoàn phó kỹ thuật Thiên lên tiếng:
- Báo cáo anh! Đường bộ từ đây đến Pê Sai thì thông rồi nhưng cái đáng lo nhất với đại đội 9 vẫn là tình trạng kỹ thuật của thiết bị vận hành. Vừa qua được trên chi viện một xe khí tài nhưng cũng chỉ như muối bỏ bể- Chỉ tay vào băng xích xe đại đội trưởng Nghi Thiên tiếp- Đấy, anh xem! Bánh chịu nặng thì chỉ được cái đầu, cái cuối còn cao su; xích thì xen kẽ mắt gãy vú trái với mắt gãy vú phải. Như thế này mà hành quân thì còn tàm tạm nhưng nếu bước vào chiến đấu tôi e rằng sẽ không hoàn thành nhiệm vụ được. Nói dại, khi đang xung phong qua cửa mở mà một ông đứt xích nằm ịch ở đấy thì các xe sau biết chạy đằng nào?
Đoàn trưởng Lãm nhăn trán. Quả thật đây là một tình huống khá là khó xử. Những điều Thiên nói hoàn toàn có lý. Đối với một binh chủng kỹ thuật thì tình trạng xe pháo là một yếu tố cực kỳ quan trọng. Kỹ thuật mà không bảo đảm thì thà rằng đừng đưa đi chiến đấu còn hơn. Ngẩng phắt đầu lên nhìn một lượt các khuôn mặt cấp dưới Lãm hỏi hơi gay gắt:
- Thế các anh có biện pháp gì chưa?
Mấy cán bộ nhìn nhau rồi Nghi dè dặt lên tiếng:
- Chúng tôi cũng đã bàn nát cả nước rồi nhưng không có khí tài bổ sung thì đành chịu. Chỉ còn một cách duy nhất...
Lãm hỏi dồn:
- Cách duy nhất thế nào?
Nghi vẫn dè dặt:
- Chúng tôi định đề nghị cấp trên cho giảm số đầu xe chiến đấu để dồn khí tài cho các xe còn lại. Tuy nhiên vẫn đảm bảo đủ các trung đội và xe đại đội trưởng, xe chính trị viên.
Đoàn trưởng Lãm hơi bất ngờ trước đề nghị này, anh hỏi lại:
- Cụ thể giảm thế nào?
Đến lượt đại đội phó kỹ thuật Vĩnh trả lời:
- Theo tính toán của chúng tôi có thể để lại 3 xe để dồn khí tài cho 8 xe tham gia chiến đấu. Như vậy mỗi trung đội vẫn có 2 xe cùng với xe của đại đội trưởng và xe của chính trị viên.
Lãm lại nhăn vầng trán vốn đã có nhiều nếp nhăn so với tuổi của anh. Công bằng mà nói đề nghị của anh em đại đội 9 có nhiều yếu tố hợp lý. Nhưng cấp trên thì ở xa. Nếu đợi báo cáo xin chỉ thị sẽ chậm mất thời cơ di chuyển vào vị trí tập kết đêm nay, trong khi chỉ còn hai ngày nữa sẽ nổ súng. Trong đầu anh là những suy nghĩ mông lung. Đồng ý hay không đồng ý. Nếu đồng ý anh sẽ phải chịu trách nhiệm trước quyết định của mình một khi lực lượng tham gia chiến đấu không đủ mạnh. Nếu không đồng ý thì rất có thể sẽ xảy ra cái viễn cảnh mà Thiên nêu ra hồi nãy. Quay về phía phái viên Hồng anh hỏi nhỏ:
- Anh thấy thế nào?
Hồng cũng đáp rất nhỏ:
- Tôi thấy đề nghị của anh em rất hợp lý. Nhưng quyết định thế nào là tùy anh.
Lãm lại ngồi trầm ngâm, trong đầu anh hiện lên toàn cảnh cứ điểm Làng Vây mà anh đã nắm được. Với một cứ điểm cỡ tiểu đoàn địch mà ta sử dụng hai đại đội tăng trên hai hướng thì tương quan lực lượng rõ ràng là có lợi về phía ta. Ngoài ra còn phải kể đến yếu tố bất ngờ của hướng này. Vì vậy chỉ cần vài xe vào được cứ điểm là có thể nhanh chóng làm chủ. Nhớ lại phương châm “Quân cốt tinh không cốt nhiều” đã được nghe nói đến nhiều khi còn học ở trường Lãm quả quyết:
- Được! Tôi đồng ý với đề nghị của các anh. Ngay bây giờ các anh cứ thực hiện phương án để đưa bằng được 8 xe vào Pê Sai trong đêm nay. Sau đó ta sẽ báo cáo Bộ tư lệnh. Nếu cấp trên không đồng ý ta sẽ tìm cách đưa 3 xe này vào sau cũng được.
Khuôn mặt của mấy cán bộ đại đội như giãn ra. Họ giải tán và chỉ một lát sau đã thấy tiếng búa tạ chí chát cắt xích để dồn sang cho 8 xe đi tối nay.

   Chia tay tham mưu trưởng Dương Tân giục Huấn, Mậu cùng rảo bước. Qua cây cầu mà Mậu giấu máy vô tuyến điện ba thày trò trèo xuống. Thật may, chiếc đài 2 oát vẫn còn nguyên vẹn, bật công tắc lên vẫn thấy sôi rào rào. Thông cảm với người lính trẻ Tân an ủi:
- Đài vẫn còn làm việc được. Thế là tốt rồi! Nhưng sau phải chú ý nhé, cái đài này chính là vũ khí của cậu đấy, nó phải là “vật bất ly thân” tuyệt đối không được vứt lung tung.
Cậu lính trẻ bẽn lẽn:
- Vâng! Em nhớ rồi ạ!
Ba thày trò đến ngang chỗ quả đồi bị máy bay oanh tạc thì gặp một tốp chiến sĩ thông tin đang rải dây điện thoại. Tân hỏi thăm đường và chỉ ít phút sau đã tìm được sở chỉ huy của trung đoàn bộ binh mà các anh đến phối thuộc. Thì ra ngoài đồng chí phó phòng tác chiến bị hy sinh bên bộ binh còn mất thêm hai cán bộ nữa. Tuy nhiên kế hoạch tác chiến vẫn không có gì thay đổi. Bộ đội đã được ăn cơm sớm để chuẩn bị lên chiếm tuyến xuất phát xung phong ngay khi trời tối. Tân bảo Mậu lên đài dùng ám hiệu thông báo anh đã bắt liên lạc được với bộ binh và kế hoạch không có gì thay đổi.
Tại vị trí tập kết của đại đội 3 đại đội trưởng Hải đã phổ biến nhiệm vụ cho bộ đội xong. Các xe đã tản về ăn cơm và tiếp tục hoàn tất mọi công việc chuẩn bị trước khi trời tối. Gương mặt các cán bộ, chiến sĩ đều hơi có vẻ căng thẳng. Họ biết rằng mình đang đứng trước một thời điểm vô cùng trọng đại và kết quả trận đánh của họ có ý nghĩa to lớn như thế nào. Nhiều cậu lính trẻ moi từ đáy ba lô ra bộ quần áo mới để “diện”. Đại đội trưởng Hải thì đứng ngồi không yên, hết chạy qua “bê Một” kiểm tra cái này lại vọt sang “bê Hai” kiểm tra cái khác. Có vẻ như cái gì cũng tốt, cũng chu đáo nhưng lại cũng chưa tốt, chưa đầy đủ.
Màn đêm chầm chậm buông xuống. Những đàn chim xao xác kéo nhau về tổ. Hơi lạnh của đêm cuối năm len vào sau những làn áo mỏng. Công việc chuẩn bị đã xong. Những người lính ngồi tất cả trên tháp pháo đợi giờ xuất kích. Người thì nhẩm lại mật ngữ chỉ huy. Người thì ôn lại động tác kỹ thuật. Số đông ngồi trầm mặc, có trao đổi gì với nhau cũng thì thầm nho nhỏ. Thời gian chờ đợi thật dài!
Rồi cái thời khắc ấy cũng tới.
Hai mươi giờ. Đã nghe tiếng đề- pa của pháo binh mặt trận và những chớp lửa nháng lên trong cứ điểm địch. Tân giục Mậu:
- Lệnh cho “xê Ba” xuất kích!
Vừa nhận được điện của sở chỉ huy đại đội trưởng Hải đã lập tức đứng thẳng dậy trên đỉnh tháp pháo hô lớn:
- Tất cả vào xe! Chuẩn bị xuất kích!
Như có một luồng điện truyền qua người. Tất cả nhảy dựng lên vào xe ngay lập tức. Mười một chiếc động cơ lập tức gầm lên. Những làn khói xả bay lên tỏa một mùi hăng hắc. Xe 544 của đại đội trưởng Hải đã tiến ra con đường mòn đầu bản, cả đại đội thành một hàng dọc phía sau. Đoàn xe tăng lầm lũi bò đi trong ánh sáng nhạt nhòa của những bóng đèn gầm. Chỉ ít phút sau toàn đại đội đã ra đến đường Chín. Hải lệnh cho toàn đại đội tăng tốc độ.
Những loạt đạn phá hoại của pháo binh vẫn tiếp tục bắn vào cụm cứ điểm địch. Chắc đoán ta sắp tiến công nên địch phản ứng dữ dội. Súng cối và đại liên từ Tà Mây và các cứ điểm xung quanh bắn như vãi đạn về phía tây. Hai chiếc máy bay đã xuất hiện. Chúng lượn vòng xung quanh cứ điểm và phóng ra mấy quả pháo sáng. Cả một vùng rộng lớn xung quanh Tà Mây sáng rực như ban ngày. Lượn thêm mấy vòng chúng bắt đầu xả đạn dọc theo đường Chín. Tân cảm thấy hơi lo lắng vì không biết công binh có thể làm xong ngầm Huổi Lau trước khi xe tăng đến không.
Nhìn thấy quầng sáng phía trước và những dây đạn đỏ lừ từ trên trời phóng xuống Hải biết thế nào đại đội mình cũng sẽ bị máy bay ngăn chặn nên anh lệnh cho tất cả các xe đóng cửa. Thật may, con đường và mấy cái cầu sập đã được công binh khắc phục khá tốt nên tốc độ vẫn đảm bảo. Nếu cứ như thế này thì đúng giờ hiệp đồng các anh sẽ có mặt.
Chắc hai chiếc máy bay đã phát hiện ra điều gì đó khác lạ dưới mặt đất. Bây giờ chúng không chỉ bắn trọng liên mà bắt đầu ném cả bom. Những quả bom ném trong ánh pháo sáng không thật chính xác, có quả rơi ngay sát chân đồi sở chỉ huy. Hơn chục phút trôi qua, chắc hết bom nên hai chiếc máy bay đã cút. Nhưng chỉ vài phút sau hai chiếc khác lại tới. Pháo sáng lại bùng lên. Đạn pháo từ ngoài bắn vào. Đạn cối và đại liên từ trong cứ điểm bắn ra. Đạn trọng liên và bom từ trên trời phóng xuống. Tất cả hòa trộn vào nhau thành một bản hợp tấu đầy chết chóc. Trong lúc đó đoàn xe tăng vẫn lầm lũi bò. Mặc cho đạn trọng liên nổ như hoa cà, hoa cải trên tháp pháo. Mặc cho mảnh bom chém chan chát vào thành xe. Có vẻ như họ bất chấp tất cả để đến đích. 
Dưới ánh pháo sáng nhạt nhòa đại đội trưởng Hải đã nhìn thấy ngầm Huổi Lau trước mặt. Giữa làn đạn dày đặc những chiến sĩ công binh vẫn kiên nhẫn vác từng tảng đá hay rạp mình kéo từng bó cành cây rải xuống ngầm. Con ngầm đã thành hình, loáng thoáng hai bên là dãy cọc tiêu và những chiến sĩ công binh đang mải miết làm việc. Hải lệnh cho xe giảm tốc độ. Một chiến sĩ công binh đứng hẳn ra giữa đường làm hiệu cho xe đi vào đường tránh. Hải lại giục lái xe tiếp tục tiến theo con đường tránh để xuống ngầm.
Một thoáng sau xe đã xuống đến ngầm. Hải cảm nhận thấy hai băng xích đang gập ghềnh trườn qua những tảng đá và bó cành cây dưới làn nước loang loáng. Con suối Huổi Lau khá rộng nên cái ngầm phải dài đến hơn năm chục mét. Anh nhìn lại phía sau thấy các xe cũng đang xếp thành một hàng dọc xuống ngầm. Đạn từ Tà Mây và hai chiếc máy bay vẫn vãi vô tội vạ xuống xung quanh. Con ngầm trở thành trọng điểm ngăn chặn của địch.
Đã qua gần hết ngầm, chỉ còn một quãng nữa là tới bờ bên kia. Hải mừng thầm vì qua được con ngầm này coi như các anh đã tiếp cận được với cứ điểm địch. Bỗng anh cảm thấy như hai băng xích đang quay tròn tại chỗ. Hé cửa xe ra nhìn Hải giật mình: quả thật xích xe vẫn guồng làm nước, bùn bắn tung tóe nhưng xe vẫn đứng nguyên tại chỗ. Anh biết xe mình đã bị sa lầy.   

   Vừa định mở hẳn cửa để ra ngoài Hải vội sập ngay lại. Một loạt đạn từ trên máy bay chụp xuống ngay cạnh xe anh, có một viên trúng thành xe tóe lửa. Ngẫm nghĩ trong giây lát Hải lên đài:
- 44 gọi 03! Cho pháo hai lên bắn máy bay!- Bật về nội bộ anh hô- Lái xe, tắt máy xuống khắc phục lầy! Pháo hai, mở cửa bắn máy bay! 
  Gần như đồng loạt các cửa xe được bật mở. Những loạt 12 ly 7 chát chúa đã làm hai chiếc máy bay bất ngờ. Đang như bay ở chỗ không người thả sức bắn phá chúng vội vọt lên cao. Những dây lửa vẫn tiếp tục được dội xuống nhưng chuyệch choạc và kém chính xác hơn nhiều. Hải nhún mình nhảy hẳn ra ngoài rồi vọt từ trên xe xuống, ngay lập tức anh thấy mình ngập ngụa trong đám bùn nước tới ngang bụng. Từ phía sau tiểu đoàn phó Phụng và một số anh em công binh đang chạy tới. Tất cả xúm lại bên xe 544. Lúc này nước bùn đã ngập gần hết băng xích, những bó cành cây vứt xuống từ trước đã bị xích cào chuội hết về phía sau. Phụng vẫy một chiến sĩ công binh:
- Chỉ huy của các đồng chí đâu?
Một người lấm lem bùn đứng phía đầu xe lên tiếng:
- Đại đội trưởng của chúng tôi ở trên bờ. Còn tôi đang phụ trách ở đây.
Tiểu đoàn phó Phụng nói như quát:
- Các anh làm ăn thế nào mà đẻ xe lầy nặng thế này? Bây giờ phải làm sao?
Người phụ trách công binh vẫn nhỏ nhẹ như biết lỗi:
- Ngầm thì dài mà phải làm gấp quá. Bây giờ phải tăng cường gỗ, đá, cành cây vào đây thôi- Anh chụm tay lên miệng gào to, tiếng khản đặc- Mang nhanh vật liệu lên đây!
Từ phía sau một toán chiến sĩ công binh lặc lè vác đá và những bó cành cây tới. Người chỉ huy công binh liên tục quát thét chỉ đạo:
- Rải xuống chỗ này. Bó kia nhét vào tận đầu băng xích ấy. Còn đâu rải tiếp lên phía trước.
Chợt nhớ ra việc báo cáo chỉ huy, Hải lại trèo lên xe, chụp vội chiếc mũ công tác lên đầu anh lên đài:
- 44 gọi 11! 44 bị sa lầy ở ngầm số 3! Nhận đủ trả lời!
Tín hiệu phát đi như rơi tõm trong khoảng không vì không thấy tiếng trả lời. Hải phát hai ba lần vẫn không thấy hồi đáp, anh bực dọc bỏ chiếc mũ công tác ra khỏi đầu rồi lại nhảy xuống.
Trong lúc đó tiểu đoàn trưởng Tân đang lúp xúp chạy theo trung đoàn trưởng bộ binh. Cách đây mấy phút khi thấy Tân cho biết đại đội xe tăng báo cáo đã đến ngầm Huổi Lau theo đúng kế hoạch trung đoàn trưởng bộ binh quyết định sẽ di chuyển sở chỉ huy về phía trước để chuẩn bị phát lệnh tiến công. Tuy nhiên khi đến gần ngầm vì máy bay bắn rát quá nên đành dừng lại khi còn cách ngầm chừng năm trăm mét. Vừa dừng lại anh đã quay sang hỏi Tân:
- Anh hỏi xem xe tăng đã vượt qua ngầm chưa?
Tân nhìn quanh không thấy Mậu đâu. Anh gọi phái viên chính trị Huấn định hỏi thì nhìn thấy Huấn đang nhăn nhó ôm cánh tay bị thương, những vòng băng tự cuốn lỏng lẻo thấm đầy máu. Tân bảo:
- Anh bị thương rồi. Quay về tuyến sau đi!
Huấn lúc lắc đầu:
- Tôi bị nhẹ thôi! Không sao đâu!
Tân túm lấy đầu dải băng buộc lại cho Huấn. Vừa buộc anh vừa hỏi:
- Anh có thấy cậu Mậu đâu không?
Huấn lắc đầu:
- Trời tối quá nên tôi chẳng nhìn thấy cậu ta đâu cả.
Tân chạy quay về phía sau để tìm vẫn không thấy Mậu. Quái lạ! Lúc sở chỉ huy bắt đầu di chuyển anh đã bảo người chiến sĩ thông tin phải thường xuyên bám sát mình. Thế mà mới chạy được vài trăm mét đã không thấy đâu? Không lẽ cậu ta bị làm sao rồi. Chỉ huy xe tăng mà không có đài vô tuyến điện thì khác nào đi cày không trâu! Đang lúc bối rối Tân chợt trông thấy mấy chiến sĩ thông tin của bộ binh vẫn đang nói chuyện qua hữu tuyến. Anh xán lại:
- Có cách nào giúp tôi liên lạc được với xe tăng ở trên kia không?
Người chiến sĩ thông tin trả lời:
- Tôi thấy anh em ở bên kia ngầm nói hình như xe tăng bị sa lầy rồi thì phải. Từ nãy đến giờ thấy xe cứ đứng mãi một chỗ mà nhiều người xúm lại lắm.
Tân gấp gáp:
- Nhờ đồng chí bảo anh em gọi hộ tôi đồng chí chỉ huy xe tăng báo cáo tình hình về ngay. Tôi là Tân đang đợi ở đầu dây.
Chừng như đã hết bom đạn hai chiếc AD6 theo nhau bay về phía đông. Mấy quả pháo sáng cũng tắt dần trả lại bóng tối đêm cuối năm dày đặc. Tuy nhiên đạn các cỡ từ cứ điểm Tà Mây vẫn không ngừng bắn ra. Những chùm đạn M50, M30 như những đàn châu chấu lửa vẫn vung vãi về phía quân ta. Tân vẫn nhìn như đóng đinh vào chiếc máy điện thoại. Thời gian lúc này đối với anh như vô tận. Chợt có tiếng chuông reo Tân vội vồ lấy tổ hợp. Từ phía đầu dây bên kia tiếng người chiến sĩ thông tin:
- A lô! Có đồng chí Phụng gặp đồng chí Tân xe tăng.
Tân nói gần như quát:
- Tôi Tân đây!
Từ bên kia có tiếng tiểu đoàn phó Phụng xen với tiếng thở hi hóp:
- Báo cáo anh! Xe đại đội trưởng đang bị sa lầy nên toàn bộ đội hình đang ùn lại ở ngầm Huổi Lau.
Tân gấp gáp:
- Sa lầy nặng không? Mất bao lâu mới khắc phục được?
Tiếng Phụng cũng gấp gáp không kém:
- Lầy khá nặng anh ạ! Lại còn đoạn ngầm phía trước cũng phải củng cố thêm. Vì vậy có khi phải mất hàng tiếng.
Ngẫm nghĩ một lát Tân quyết định:
- Thôi! Bây giờ anh về tổ chức khắc phục đi! Cố gắng càng nhanh càng tốt. Bao giờ xong thì báo cáo về ngay nhé!
Không đợi nghe Phụng trả lời Tân vội quay lại chỗ trung đoàn trưởng bộ binh. Sau khi nghe Tân báo cáo tình hình người chỉ huy trận đánh quyết định lùi giờ tiến công để đợi xe tăng lên. Đến lúc ấy mới thấy Mậu thập thững đeo cái đài 2 oát chạy tới. Tân quát:
- Cậu đi đâu mà bây giờ mới tới?
Mậu lúng túng:
- Trời tối quá, em bị vấp ngã sái cả chân. Phải ngồi nắn bóp cho đỡ đau mới đi được.
Nghe giọng nói đầy tội nghiệp của người chiến sĩ trẻ Tân cũng thấy thương thương, anh hạ giọng ôn tồn:
- Từ bây giờ phải bám sát tớ nhé! Nhớ đấy! Mà phải mở đài canh liên tục để anh em người ta báo cáo về.
Tận dụng lúc vắng bóng máy bay các chiến sĩ công binh đã tập trung toàn lực đưa được khá nhiều vật liệu về phía trước, trên mặt nước đã thấy thấp thoáng bóng dáng một con đường. Phụng bảo Hải:
- Hòm hòm rồi đấy! Anh cho xe tiến xem nào?
Hải gọi lái xe, ra hiệu nổ máy rồi vẫy tay cho xe tiến. Tiếng động cơ gằn lên. Chiếc xe rùng mình rồi rướn lên tiến về phía trước. Lác đác có tiếng vỗ tay. Bỗng nó dừng lại và hơi ngoẹo đầu sang một bên. Băng xích bên phải vẫn guồng sùng sục, còn bên trái không thấy động tĩnh gì. Phụng vẫy tay ra hiệu dừng xe rồi lại gần xem. Anh thất kinh khi thấy băng xích bên trái đã bị đứt dồn thành đống trên dãy bánh chịu nặng. Hải chạy lại xem cũng lắc đầu ngán ngẩm. Đứt xích ở trên cạn đã khốn nạn rồi, bây giờ lại bị đứt giữa ngầm ngập trong bùn nước thế này thì thật là vô vọng. Nhưng phải nghĩ ra một cách nào đó chứ. Hai anh em xúm lại bàn bạc với nhau một lúc rồi quyết định sẽ đề nghị công binh mở thêm một đoạn ngầm vòng tránh để các xe phía sau vượt lên. Trong tình thế này chắc chẳng có giải pháp nào khác. Phụng vẫy tay gọi người chỉ huy công binh. Sau khi nghe anh nêu ý định và tự mình cũng biết đó là giải pháp duy nhất người chỉ huy công binh đồng ý. Anh lập tức chỉ huy các chiến sĩ công binh tập trung vật liệu để làm đoạn ngầm tránh.
Định đi lên chỗ tổ thông tin để báo về nhưng chắc là đã quá mệt nên Phụng giục Hải lên đài xem sao. Hải trèo lên xe, vừa chụp mũ công tác lên đầu anh mừng rỡ khi thấy sở chỉ huy đang yêu cầu báo cáo. Nhưng rồi anh ngắc ngứ:
- 44 báo cáo 11! 44 bị đứt xích giữa ngầm. Đang yêu cầu công binh mở đường vòng tránh cho phía sau vượt lên. 
Tiếng Tân vọng về nghe xa tắp:
- Khả năng bao lâu thì xong?
Hải ngập ngừng:
- Báo cáo! Cũng không biết được nhưng chắc sẽ khá lâu!

   Tân quay lại báo cáo người chỉ huy trận đánh. Trung đoàn trưởng bộ binh nhăn mặt. Đã quá giờ tiến công theo kế hoạch từ lâu. Pháo ta cũng chỉ còn bắn cầm canh vào cứ điểm. Mà chờ xe tăng chưa biết đến thế nào. Ngộ nhỡ sáng ra vẫn chưa xong thì sao? Đến lúc ấy thì máy bay nó “ăn gỏi” cả đám. Bấm cây đèn pin đã bọc vải vào cổ tay nhìn đồng hồ, ngẫm nghĩ một lát anh quyết định:
- Thôi! Tôi không thể chờ thêm được nữa! Tôi sẽ cho bộ binh đánh trước.
Tân bỗng thấy buồn nẫu cả người. Trận đánh hiệp đồng binh chủng đầu tiên bao mong đợi giờ đây có vẻ đã không thành. Những kỳ vọng, những khát khao có lẽ sẽ trở thành thất vọng. Anh buông xuôi:
- Tùy các anh thôi!
Không nói gì thêm với Tân người chỉ huy bộ binh gọi người chiến sĩ thông tin:
- Nối máy cho tôi với sở chỉ huy sư đoàn!- Rồi anh gào to vào tổ hợp- Báo cáo sư trưởng! Xe tăng đang bị lầy ở ngầm Huổi Lau, chưa biết đến bao giờ mới khắc phục xong. Mà trời đã gần sáng rồi nên chúng tôi đề nghị cho bộ binh tiến công trước không đợi xe tăng nữa. Xin chỉ thị của thủ trưởng!
Đầu dây bên kia ắng đi một lát, chắc là có sự trao đổi giữa những người có mặt tại sở chỉ huy. Một lát sau nét mặt người chỉ huy bộ binh có vẻ giãn ra. Anh quay lại phía tổ chiến sĩ thông tin:
- Phát lệnh tiến công!
Người chiến sĩ thông tin cúi người hét vào tổ hợp. Một chiến sĩ khác giơ khẩu súng tín hiệu lên. Hai quả đạn tín hiệu đỏ vọt lên nền trời. Ngay lập tức tiếng bộc phá và tiếng súng các cỡ rộ lên từ phía cứ điểm Tà Mây. Bọn địch trong cứ điểm nãy giờ bắn ra có phần thưa thớt nay lại tiếp tục vãi đạn ra xung quanh. Đủ thứ tiếng nổ vọng về. Tiếng nổ trầm đục của cối, của thủ pháo. Tiếng nổ rền rền không dứt của đại liên, trọng liên. Tiếng điểm xạ đĩnh đạc của AK. Tiếng rèn rẹt như pháo tép của tiểu liên cực nhanh. Những làn đạn đan chéo nhau, đối chọi nhau tạo thành một lưới lửa dưới bầu trời đêm cuối năm đen kịt. Trên trời hai chiếc máy bay lại xuất hiện. Bây giờ chúng không đánh dọc đường Chín như trước mà tập trung ném bom, bắn đại liên ngay sát chân cứ điểm. Những dây lửa kéo dài từ trên trời phóng xuống như những tia sét. Thỉnh thoảng một chớp bom lại bùng lên. Pháo sáng lại soi tỏ cả một vùng rộng lớn.
Lợi dụng ánh pháo sáng công việc làm đường vòng tránh được tiến hành nhanh hơn. Các chiến sĩ xe tăng cũng xúm vào vác, kéo, xếp, chèn. Ngập ngụa. Trầy trụa. Dúi dụi. Nháo nhào. Ngã xuống lại vục dậy ngay. Tất cả như chạy đua với thời gian. Mất gần một giờ thì đoạn đường vòng tránh mới tàm tạm xong. Phụng chụm tay làm loa gọi to:
- Tất cả về xe! Lần lượt từng xe một vượt lên nhé!- Vừa nói anh vừa đứng ra giữa đoạn đường tránh để chỉ huy- Nào, 555 lên đi! 
Xe 555 nổ máy, vào số. Tiếng động cơ gằn lên. Nó nhúc nhích rồi rùng mình trườn đi trong con mắt lo lắng của mọi người. Phụng chỉ huy cho xe chuyển hướng từng tý một. Anh biết rằng nếu chuyển hướng gấp một cái chắc chắn sẽ làm xô lệch những bó cành cây và chính xe này sẽ bị sa lầy nặng hơn.
Đợi cho xe 555 vượt hẳn lên và trở về ngầm chính anh vẫy tay cho xe 558 tiến lên. Tất cả cùng thở phào nhẹ nhõm khi 558 cũng vượt qua đoạn vòng tránh. Nhưng xe thứ ba thì lại ì ra. Chắc là do hai xe trước đi qua đã làm lún sâu các bó cành cây xuống bùn và lúc này thì nó nằm song song với xe của đại đội trưởng.
Đúng lúc ấy từ phía trước trưởng xe 555 chạy quay lại túm áo Phụng:
- Báo cáo tiểu đoàn phó! Xe tôi lại bị lầy rồi.
Phụng kéo Hải chạy lên phía trước. Chiếc 555 sau một hồi vùng vẫy nay nằm im mệt mỏi trong vũng bùn nước ngập hết băng xích. Phụng gọi người chỉ huy công binh:
- Lúc nãy các anh đã có thời gian gia cố đoạn ngầm này rồi cơ mà. Tại sao xe vẫn lầy thế này?
Người chỉ huy công binh hơi có vẻ ngượng ngùng:
- Có lẽ do nền đất yếu quá, các thứ vật liệu ném xuống nhiều nhưng chắc là bị lún hết xuống bùn rồi.
Nhìn khoảng cách đến bờ bên kia còn không xa lắm Phụng quả quyết:
- Tháo gỗ tự cứu xuống đây!
Kíp xe 555 nhanh chóng tháo cây gỗ tự cứu xuống đặt trước hai băng xích rồi dùng cáp cuốn lại như họ đã được luyện tập từ trước. Phụng bảo Hải:
- Anh đứng ở đây, khi nào gỗ tự cứu gần đến bánh chủ động thì ra hiệu cho tôi nhé!
Nói rồi anh vượt lên phía trước và ra hiệu cho lái xe nổ máy. Mất hai lần tháo và lắp gỗ tự cứu nữa thì xe 555 mới lên được bờ. Trong lúc 555 đang tháo gỗ tự cứu thì Hải đã vãy cho xe 558 tiến lên. Nhưng cũng như xe trước, được chừng chục mét xe 558 lại ì ra. Hải đang định cho tháo gỗ tự cứu thì Phụng hét:
- Nối cáp vào để 555 nó kéo!
Hai kíp xe và nhóm công binh xúm vào nối cáp, căng cáp từ 558 lên 555. Hai xe cùng nổ máy và chỉ vài phút sau cả hai đã lên được bờ. Phía Tà Mây tiếng súng vẫn lúc nhặt, lúc khoan. Có lẽ do hỏa lực địch quá dày nên bộ binh ta không thể xung phong được. Trời đã sáng. Thêm hai chiếc máy bay nữa đang quần lượn chuẩn bị thay phiên. Phụng suy nghĩ một lát rồi anh nhảy lên xe 558 giật lấy cái mũ công tác của trưởng xe chụp lên đầu, anh bóp phát gọi sở chỉ huy:
- 03 gọi 11! Đã đưa được 2 xe vượt ngầm. Hai xe đang lầy nặng giữa ngầm. Các xe phía sau không có đường lên. Xin chỉ thị!
Từ lúc người chỉ huy trận đánh quyết định cho bộ binh tiến công trước Tân buồn hẳn. Tuy nhiên anh vẫn chú ý lắng nghe những lời trao đổi của trung đoàn trưởng bộ binh với tổ thông tin và các sĩ quan xung quanh. Lõm bõm thôi nhưng Tân cũng hiểu do hỏa lực địch quá mạnh, lại có sự yểm hộ từ trên không nên bộ binh ta vẫn chưa xung phong được. Nay nghe được báo cáo của Phụng anh mừng quá, suy nghĩ trong giây lát Tân quyết định:
- 11 gọi 03! Lên được xe nào đánh xe đó. Bộ phận còn lại tiếp tục khắc phục rồi vào tham gia chiến đấu sau. Nhận đủ trả lời!
Tiếng Phụng vọng về đầy phấn khích:
- 03 nhận đủ!
Tân bỏ tổ hợp tiến lại phía người chỉ huy trận đánh đang đứng rầu rĩ cạnh cái máy điện thoại, anh nói nhỏ:
- Chúng tôi đã có hai chiếc qua được ngầm. Tôi đã lệnh cho các đồng chí ấy  xung phong. Anh báo cho anh em trên ấy chuẩn bị bắt liên lạc hiệp đồng với xe tăng đi.
Người chỉ huy trận đánh tươi hẳn nét mặt. Suốt mấy tiếng đồng hồ quân của anh đã phải dán mình trong công sự và giao thông hào vì hỏa lực của địch quá mạnh. Hai chiếc xe tăng này có thể sẽ là cứu cánh chăng. Túm vội lấy tổ hợp anh hét rõ to:
- Xe tăng đã lên! Các hướng, mũi chuẩn bị xung phong!
Phía bên kia ngầm Huổi Lau Phụng bảo Hải:
- Anh lên xe 555, tôi lên xe 558. Anh Tân đã đồng ý có xe nào đánh xe ấy- Quay về phía dưới ngầm anh chụm tay làm loa gọi- Các xe còn lại tự khắc phục. Còn bộ phận công binh mở cửa lên xe với chúng tôi.
Hải lõm bõm chạy ngược trở về xe mình. Phụng ngơ ngác không hiểu Hải chạy đi đâu. Anh chợt mỉm cười khi thấy người đại đội trưởng vít cần ăn- ten tháo lá cờ chính ủy Ngọc trao tối hôm kia cho vào ngực áo. Đợi cho Hải và toán công binh lên xe xong Phụng vẫy tay:
- Tiến!- Nói rồi anh lệnh cho lái xe nổ máy.
Trên xe 555 Hải bảo trưởng xe Tứ:
- Cậu tập trung vào bắn đi! Tớ chỉ huy xe cho- Quay ra phía sau anh hỏi to- Có đồng chí nào bắn được 12 ly 7 không?
Người cán bộ công binh lúc nãy xưng là phụ trách gật đầu. Hải chỉ khẩu 12 ly 7 bên cửa pháo hai:
- Thế thì đồng chí dùng khẩu súng này bắn máy bay nhé!- Bóp công tắc ngực về nội bộ anh hô- Lái xe, nổ máy! Tiến!
Trời đã sáng hẳn. Chạy thêm vài trăm mét nữa từ trên xe đã nhìn rõ mồn một từng công sự trong cứ điểm Tà Mây. Cả hai xe cùng phát hỏa. Những phát trọng pháo 76 ly bắn trực tiếp từ cự ly gần có độ chính xác cao và uy lực khủng khiếp. Cứ một phát pháo nổ thì một công sự lại tung lên, cánh bộ binh lại reo hò ầm ỹ. Hỏa lực từ trong cứ điểm bắn ra yếu hẳn đi.
Dường như đã phát hiện ra xe tăng ta tiến công hai chiếc máy bay thu hẹp vòng lượn định lao xuống cắt bom. Nhưng hai khẩu 12 ly 7 trên hai xe được các chiến sĩ công binh sử dụng khá thành thạo, những loạt đạn đĩnh đạc như một chùm lửa chặn đầu máy bay làm chúng phải ngóc vội lên. Những quả bom ném vội rơi lung tung về phía sau.
Vừa chạy vừa bắn chỉ mấy phút sau hai chiếc xe tăng đã đến con đường chính từ đường Chín dẫn lên cứ điểm. Trên xe 558 mặc dù nhìn thấy cửa mở chưa thông Phụng vẫn lệnh cho lái xe tăng tốc vượt qua. Xích xe đè bẹp mấy hàng rào thép gai còn sót lại và cuốn luôn theo, cửa mở đã thông suốt. Xe 555 cũng tăng tốc vượt qua.
Đang say sưa chỉ đạo trưởng xe bắn diệt các mục tiêu còn lại Phụng chợt thấy xe chùn lại. Ngoảnh lại phía sau anh giật thót mình vì một búi dây thép gai to tổ bố đang lùng nhùng cuốn vào bánh chủ động. Phụng bóp công tắc về nội bộ hô:
- Lái xe, về số một! Tăng chân dầu!
Ngay lập tức động cơ gằn lên, chiếc xe rùng mình một cái rồi lạng sang một bên. Băng xích bị bó dây thép gai cuốn vào đứt tung. Biết không thể làm gì nữa lúc này Phụng bóp phát:
- 58 gọi 55! Cho 55 vượt lên trước! 58 sẽ yểm hộ!
Hải chẳng kịp báo nhận đủ, anh lệnh cho lái xe vượt lên. Xe 555 như một con mãnh hổ lao thẳng vào cổng chính. Bộ binh tràn vào theo như một dòng thác. Từ phía sau xe 558 vẫn bắn từng phát chắc nịch. Những ụ công sự làm bằng bao cát và gỗ súc lại tung lên. Bên trong xe 555 vừa bắn vừa dùng xích sắt nghiến nát những ụ súng, những khẩu cối. Khẩu 12 ly 7 chợt im tiếng. Hải nhìn sang thấy người cán bộ công binh đang rũ người xuống đuôi súng, máu thấm đẫm một bên ngực áo, anh vội gọi mấy chiến sĩ đang ngồi phía sau truyền động đỡ lấy đồng đội của mình. Bộ binh đã ào vào đông đặc và đang túa ra xung quanh bắt tù binh, thu vũ khí. Tại các cứ điểm bên cạnh cũng đã nhìn thấy quân ta đang xông lên. Dường như cảm thấy mọi sự đã an bài hai chiếc máy bay trút hết bom rồi hướng về phía đông cút thẳng. Ta đã hoàn toàn làm chủ trận địa. Lúc đó là hơn bảy giờ sáng.
Trong lúc Phụng lên đài báo cáo tình hình về sở chỉ huy thì Hải vít cần ăn- ten xe 555 xuống. Móc lá cờ trong ngực áo ra anh lồng vào đốt ăn- ten cao nhất rồi thả mạnh ra. Lá cờ đỏ sao vàng gặp gió tung bay phất phới. Ngôi sao vàng và hàng chữ “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” lấp lánh trong ánh nắng mặt trời buổi sớm.
Tại sở chỉ huy đồng chí trung đoàn trưởng sau khi nghe báo cáo tình hình của các hướng về anh tươi cười tiến lại phía Tân. Đưa cả hai tay ra bắt tay Tân anh cứ nắm chặt và giật giật mãi:
- Tôi thật không ngờ. Chúng tôi trầy trật mấy tiếng đồng hồ không làm gì được. Thế mà chỉ có hai cái xe tăng lên đã lật ngược tình thế. Xin cảm ơn các anh! Cảm ơn các anh rất nhiều.
Tân cười sung sướng, anh khiêm tốn:
- Là thành công chung của chúng ta thôi mà anh!- Nói rồi anh vớ lấy tổ hợp bộ đàm- 11 gọi 03! Nhanh chóng tổ chức rời khỏi về vị trí quy định! Chú ý đánh máy bay và ngụy trang xóa vết xích! Nhận đủ trả lời?
Cùng lúc đó ở sở chỉ huy sư đoàn đồng chí sư đoàn trưởng và phái viên mặt trận cũng đang rối rít chúc mừng chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương. Cả hai đều thấy lâng lâng vì một cảm giác thật khó tả. Trước sự mừng rỡ của mọi người chính ủy Ngọc vội quay đi để giấu một giọt nước vừa lăn trên khóe mắt.
Cũng trong đêm ấy 8 chiếc xe tăng của đại đội 9 đã di chuyển trót lọt đến vị trí tập kết tại đồi Pê Sai mà không gặp phải một khó khăn nào đáng kể. Sáng ra mọi dấu vết trên đường đã được xóa sạch, những chiếc xe tăng cũng đã ẩn mình kín đáo dưới những lùm cây bụi hoặc những vầng cỏ tranh được đánh to đặt vào trong sọt để trên thân xe. Từ xa nhìn vào hoặc từ trên cao nhìn xuống không ai biết có một đại đội xe tăng đang náu mình tại đó.

   Chỉ còn chưa đầy một tuần nữa là đến Tết Mậu Thân. Cái xóm nhỏ trung du heo hút nơi cơ quan Bộ tư lệnh thiết giáp sơ tán cũng đã thấy phảng phất không khí Tết. Trong vườn mấy cây đào đã lác đác trổ hoa. Đào ở đây không dày hoa như đào bích, đào phai Hà Nội mà chỉ lưa thưa. Hoa đào chỉ là hoa đơn với một tầng cánh nhưng được cái dáng gân guốc, khỏe khắn đầy sức sống. Bà con ở đây cũng không biết tuốt lá và thiến đào cho hoa nở đúng dịp Tết mà cứ mặc nó phát triển tự nhiên nên cây thì đã nở tung tóe, cây thì mới lấm tấm nụ. Ngoài chợ đã thấy bầy la liệt những gánh lá dong rừng xanh biếc và những nắm lạt giang óng mượt. Thi thoảng lại rộ lên một chùm pháo tép của bọn trẻ con. Trời trở nên rét đậm.
Suốt đêm qua quyền tư lệnh Đào gần như thức trắng. Hết đọc sách, nghiên cứu tài liệu ông lại mở đài dò tìm sóng của các đài phát thanh để xem có “thằng” nào đưa tin về trận đánh trong đêm ở một địa điểm xa lơ, xa lắc ven đường Chín hay không nhưng chịu. Không một đài nào đả động đến trận tiến công Huội San, trận đánh mà các chiến sĩ của ông lần đầu xuất trận. Tuy nhiên ông vẫn tin với một niềm tin mãnh liệt là những người đồng đội của ông sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Gần sáng ông quyết định bỏ tất cả đấy đi tập thể dục và tắm nước lạnh để chuẩn bị cho một ngày làm việc mới.
Sáng nay có cuộc họp giữa thủ trưởng Bộ tư lệnh với các cơ quan về công tác chuẩn bị cho bộ đội ăn Tết Mậu Thân. Quyền tư lệnh Đào phổ biến những nội dung nhiệm vụ mới mà ông nắm được trong cuộc họp do Bộ tổ chức mới đây. Ông cũng thông báo cho mọi người biết chiến dịch Đường Chín- Khe Sanh mà xe tăng có tham gia sẽ là một đòn nghi binh chiến lược nhằm mục đích tập trung sự đối phó của địch để thực hiện một nhiệm vụ khác to lớn hơn. Qua đó ông khẳng định Tết này sẽ cấm trại 100%, các cơ quan Bộ tư lệnh cần tập trung bảo đảm đủ tiêu chuẩn cho bộ đội ăn Tết, đồng thời chỉ đạo các đơn vị duy trì sẵn sàng chiến đấu cao, sẵn sàng đối phó với mọi tình huống xảy ra. Những người trong phòng họp tỏ ra chăm chú lắng nghe nhưng nếu để ý kỹ một chút sẽ thấy hình như tâm trí của họ đang để ở đâu đó thì phải.
Gần trưa, khi cuộc họp đã kết thúc, mọi người đang lục tục thu dọn sổ sách ra về thì đồng chí chiến sĩ cơ yếu chạy như lao vào phòng họp. Cậu ta đứng sững lại giữa cửa nói trong hơi thở:
- Báo cáo... thủ trưởng! Có điện của tiền phương ạ!
Quyền tư lệnh Đào đứng phắt dậy, chỉ hai bước ông đã ra tới cửa và gần như giật lấy bức điện từ tay người chiến sĩ cơ yếu. Lướt qua mấy dòng chữ ngắn gọn trên bức điện ông đứng lặng đi rồi từ từ gỡ cặp kính xuống và dụi mắt. Tất cả các cán bộ có mặt đã xúm lại quanh ông. Quyền tư lệnh Đào đưa bức điện cho chủ nhiệm chính trị Thu, giọng ông như nghẹn lại:
- Anh Thu đọc cho anh em nghe!
Đón lấy bức điện từ tay quyền tư lệnh Đào, vừa lướt qua một lượt chủ nhiệm chính trị Thu đã reo to:
- Thắng rồi! Các đồng chí ơi, ta thắng rồi!- Ông quay lại phía quyền tư lệnh Đào bắt tay rối rít- Xin chúc mừng tư lệnh.
Mấy cán bộ các cơ quan tham mưu, hậu cần, kỹ thuật cũng xúm lại bắt tay chúc mừng quyền tư lệnh. Ông Đào nghẹn ngào:
- Thế là yên tâm rồi. Xin cảm ơn các đồng chí! Trưa nay có thể ngủ bù cho đêm qua được rồi.
Buổi họp kết thúc, còn lại một mình quyền tư lệnh Đào ngồi xuống săm soi bức điện. Chắc là vội gửi về để báo tin vui cho ở nhà nên bức điện quá ngắn gọn. Đã đành là thắng rồi, hoàn thành nhiệm vụ rồi nhưng thắng như thế nào, hoàn thành nhiệm vụ như thế nào mới là quan trọng. Mặc dù biết tham mưu trưởng Dương sẽ báo cáo đày đủ nhưng ông vẫn với cuốn “Sổ điện đi” và viết rất nhanh bằng nét chữ gãy gọn và dứt khoát:
“Số 1 gửi số 2! Xin chúc mừng các đồng chí! Anh em ở nhà rất phấn khởi. Thay mặt cán bộ, chiến sĩ toàn binh chủng biểu dương các đồng chí đoàn 198. Đề nghị báo cáo chi tiết hơn về diễn biến, kết quả trận đánh, số thương vong, hỏng hóc, kết quả hiệp đồng với công binh và bộ binh v.v...”- Ngẫm nghĩ thêm một lát ông viết thêm- “Lưu ý tổ chức rút kinh nghiệm ngay để chuẩn bị cho trận LV sắp tới. Ký điện: Số 1”.

   Do công tác chuẩn bị chưa thật chu đáo nên kế hoạch tiến công Làng Vây phải hoãn lại. Bộ tư lệnh mặt trận triệu tập các đơn vị về họp sơ kết đợt 1 của chiến dịch. Chính ủy Ngọc giao Tân chuẩn bị nội dung báo cáo của xe tăng để cùng ông và tham mưu trưởng Dương đi họp. Tân đề nghị:
- Báo cáo thủ trưởng! Tình hình này có lẽ sẽ hoãn đánh Làng Vây hơi lâu. Vì vậy nếu để đại đội 3 ở Lao Bảo tôi e không có lợi. Từ Làng Vây đến đó chỉ chưa đầy mười cây số, không cẩn thận bọn biệt kích phát hiện ra thì gay to. Tôi đề nghị các thủ trưởng cho đại đội 3 rút ra xa một chút, khi nào chuẩn bị chính thức thì đưa lên cũng kịp.
Tham mưu trưởng Dương đồng tình:
- Cậu Tân nói có lý đấy anh ạ! Mất Huội San thế nào chúng cũng tăng cường đánh phá phía này. Vì vậy để “xê Ba” nằm ở đây lâu sẽ rất nguy hiểm.
Ngẫm nghĩ một lát chính ủy Ngọc gật đầu:
- Tôi đồng ý!- Ông chợt ngẩng lên- Thế “xê Chín” thì sao? Có kéo “nó” ra không?.
Câu hỏi của chính ủy Ngọc làm hai người thấy bất ngờ. Đúng vậy! Thời gian chờ đợi chưa biết đến khi nào, mà chỗ “xê Chín” nằm cũng chỉ cách Làng Vây có sáu cây số. Ngẫm nghĩ một lát tham mưu trưởng Dương lên tiếng:
- Đối với “xê Chín” theo tôi ta không nên kéo ra. Một là hướng ấy là hướng địch không đề phòng nên chúng sẽ không tăng cường lùng sục, đánh phá. Hai là đưa được “nó” vào đấy rồi mà lại kéo ra có khi lộ mất ý định của ta. Vì vậy tôi đề nghị cứ để nguyên “nó” ở đấy, chỉ cần nhắc anh em chú ý giữ bí mật thật tốt là được.
Chính ủy Ngọc gật gật đầu rồi chậm rãi:
- Thôi được! Đề nghị đồng chí Tân cử người xuống nhắc nhở đại đội 9 phải hết sức chú ý giữ gìn bí mật.
Tân đứng dạy:
- Vậy tôi xin phép các thủ trưởng ngay đêm nay sẽ cơ động đại đội 3 về bản Ka Đáp. Chỗ ấy hôm trước chúng tôi trinh sát rồi, đi lại cũng thuận tiện mà khoảng cách cũng không quá xa. Còn ngày mai tôi sẽ cho anh em họp rút kinh nghiệm trận đánh Tà Mây, mời các thủ trưởng xuống dự với chúng tôi. Sau đó tôi sẽ tổng hợp ý kiến để viết báo cáo cho hội nghị sơ kết của mặt trận. Các thủ trưởng thấy thế có được không ạ?
Chính ủy Ngọc lại gật đầu:
- Được! Các cậu cứ thế mà làm. Mai bọn tớ sẽ có mặt.

   Giống như Huội San bản Ka Đáp nằm kẹp giữa đường Chín và sông Sê Pôn và cũng đã bị bỏ hoang từ những năm đầu thập kỷ 60. Tuy vậy những cây mít cổ thụ và những khu vườn rậm rạp lại là nơi giấu quân lý tưởng của đại đội tăng 3 sau khi từ Lao Bảo trở về. Ngay sau khi về đến đấy Tân đã chỉ đạo ban chỉ huy đại đội tổ chức sinh hoạt rút kinh nghiệm trận đánh. Cuộc họp rất sôi nổi, có nhiều ý kiến đóng góp rất bổ ích và Tân đã tổng hợp thành bản báo cáo chung để cùng chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương đi họp ở Bộ tư lệnh mặt trận.
Buổi sơ kết giai đoạn 1 chiến dịch có sự góp mặt đày đủ chỉ huy các đơn bị, các binh chủng cùng đoàn phái viên của Bộ. Mở đầu cuộc họp tư lệnh mặt trận đánh giá:
- Mặc dù mới được thành lập chưa đầy hai tháng, thời gian chuẩn bị chiến dịch gấp gáp lại bị quân Mỹ với lực lượng đông và hỏa lực mạnh gấp bội chống cự quyết liệt song Mặt trận Đường Chín- Khe Sanh của chúng ta đã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ trên giao. Chỉ trong vòng một tuần chúng ta đã tiêu diệt chi khu quân sự Hướng Hóa và cụm cứ điểm Huội San, chặt đứt hai mắt xích quan trọng trong tuyến phòng thủ đường Chín của địch. Đồng thời ta đã tiến hành vây ép một số cứ điểm khác buộc địch phải tăng cường lực lượng chi viện cho Khe Sanh. Như vậy mục tiêu thu hút lực lượng và giam chân kẻ địch ở đây theo yêu cầu của trên đã được thực hiện tương đối tốt - Nhìn về phía đoàn cán bộ xe tăng ông cười tươi tỉnh- Đặc biệt tại Huội San xe tăng ta lần đầu tiên tham gia chiến đấu đã thể hiện được sức mạnh đột kích, góp phần quyết định thắng lợi của trận đánh. Nhân đây tôi xin chúc mừng và nhiệt liệt biểu dương các đồng chí xe tăng cùng các đơn vị liên quan đã tích cực chủ động làm tốt công tác chuẩn bị và đã đánh thắng ngay trong trận đầu ra quân.
Một tràng vỗ tay bất ngờ nổi lên, lúc đầu còn lẻ tẻ càng về sau càng dồn dập. Chính ủy Ngọc đứng hẳn dậy vỗ tay và quay người sang các phía như muốn tỏ lòng cảm ơn. Đợi cho tràng vỗ tay kết thúc tư lệnh mặt trận tiếp tục:
- Sau đây đồng chí tham mưu trưởng mặt trận sẽ báo cáo chi tiết về kết quả hoạt động toàn mặt trận trong đợt 1 vừa qua của chiến dịch. Đề nghị các đồng chí lắng nghe và đóng góp ý kiến, đặc biệt là rút ra những bài học kinh nghiệm cho các đợt tiến công tiếp theo. Xin mời đồng chí tham mưu trưởng!
Bản báo cáo của tham mưu trưởng mặt trận khá dài. Trong đó ông đề cập một cách đày đủ và khá chi tiết về công tác tổ chức chuẩn bị chiến đấu, thực hành chiến đấu và những ưu khuyết điểm chủ yếu của từng trận đánh. Cuối cùng ông rút ra một số bài học kinh nghiệm:
- Qua đợt 1 của chiến dịch chúng ta có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm sau. Một là cần tiếp tục giáo dục tinh thần cách mạng tiến công và ý chí quyết chiến quyết thắng đồi với cán bộ chiến sĩ, trong bất cứ hoàn cảnh nào đây vẫn là yếu tố mang tính quyết định đối với thắng lợi. Hai là để tiêu diệt được quân địch có quân số đông, hỏa lực mạnh lại ở trong công sự vững chắc chúng ta cần hết sức tận dụng yếu tố bí mật, bất ngờ. Thứ ba là cần làm tốt hơn nữa công tác hiệp đồng chiến đấu giữa bộ binh với các binh chủng. Đây là chiến dịch đầu tiên ta có sự hiệp đồng chiến đấu bộ- tăng- công- pháo, vì vậy còn nhiều bỡ ngỡ nên đề nghị các đồng chí cần chú ý hơn. Vấn đề thứ tư là chất lượng và hiệu quả công tác bảo đảm các mặt- đặc biệt là bảo đảm cơ động cho các phương tiện cơ giới cần được quan tâm chú trọng nhiều hơn- Ông dừng lại nhìn lướt một lượt khắp hội trường rồi tiếp- Tiếp theo xin mời các đồng chí chỉ huy sư đoàn cũng như đại diện các binh chủng tham gia ý kiến. Hy vọng rằng sau hội nghị này chúng ta sẽ thực hiện tốt hơn nhiệm vụ trên giao.
Có khá nhiều ý kiến được thảo luận tại hội nghị nhưng nhìn chung đều thống nhất với báo cáo trung tâm của mặt trận, đồng thời cũng bổ sung thêm những vấn đề cần phải làm tốt hơn. Đặc biệt ý kiến của sư trưởng B04 đã nhấn rất mạnh về vai trò của xe tăng, về sức mạnh đột phá của nó. Ông lấy dẫn chứng:
- Như trong trận Huội San, cả một trung đoàn bộ binh nằm chết dí mấy tiếng đồng hồ không thể xung phong được vì hỏa lực dày đặc trong cứ điểm bắn ra cũng như của không quân địch trên trời bắn xuống. Thế mà chỉ cần hai chiếc xe tăng qua được ngầm tham gia chiến đấu đã đảo ngược tình thế hoàn toàn, chúng ta chỉ cần chưa đầy một giờ đã làm chủ cụm cứ điểm Huội San. Vì vậy, có thể khẳng định vai trò đột kích của xe tăng là rất lớn. Trong điều kiện địch phòng ngự trong công sự vững chắc và có hỏa lực mạnh như hiện nay đề nghị mặt trận nên sử dụng xe tăng nhiều hơn vào các trận đánh sau này. Tuy nhiên phải làm tốt hơn công tác bảo đảm, nhất là bảo đảm cơ động tránh tình trạng để xe tăng bị sa lầy dẫn đến bước vào chiến đấu không đúng thời gian quay định như trận Huội San vừa qua.
Một vài ý kiến khác cũng tán đồng quan điểm như vậy. Đến lượt xe tăng chính ủy Ngọc đứng dạy, có vẻ như thấy các ý kiến khác đã nêu khá đày đủ rồi nên ông không dùng đến bản báo cáo của Tân đã chuẩn bị sẵn mà nói một cách rất giản dị:
- Trước hết tôi xin cảm ơn đồng chí tư lệnh mặt trận và một số đồng chí khác đã đánh giá cao vai trò của xe tăng trong đợt 1 của chiến dịch vừa qua. Chúng tôi sẽ cố gắng phát huy hơn nữa trong các trận đánh tiếp theo. Về phía chúng tôi anh em cũng đã rút kinh nghiệm rất sâu sắc và nhận thấy cũng còn tồn tại rất nhiều khuyết điểm cần phải khắc phục ngay. Về vấn đề để xe tăng sa lầy không hoàn toàn do lỗi phía công binh mà cũng còn do chúng tôi chưa làm tốt công tác hiệp đồng cũng như kiểm tra, giám sát. Ngoài ra về bảo đảm kỹ thuật cũng chưa tốt nên còn để bị đứt xích giữa ngầm và ngay trước đầu cầu. Chúng tôi xin hứa trước Bộ tư lệnh mặt trận và toàn thể các đồng chí sẽ triệt để khắc phục những khuyết điểm này.
Hội nghị kết thúc trong không khí rất phấn khởi và tự tin. Trước khi ra về trung đoàn trưởng công binh đến bắt tay chính ủy Ngọc và các cán bộ xe tăng. Sau khi chúc mừng anh hứa như đinh đóng cột:
- Các anh cứ yên tâm! Lần đầu làm đường cho xe tăng anh em tôi chưa có kinh nghiệm nên đã để xảy ra sự cố. Tôi hứa với các anh từ nay về sau sẽ không để tình trạng tương tự xảy ra.
Trên đường về mọi người đều vui vẻ hào hứng nói chuyện, riêng tham mưu trưởng Dương vẫn giữ vẻ mặt trầm ngâm. Chỉ đến khi chính ủy Ngọc gặng hỏi ông mới bộc bạch:
- Tôi đang suy nghĩ xem có cách nào để tăng cường thêm cho bộ phận hành động, tuyệt đối không để tình trạng xe bị đứt xích khi đang cơ động hoặc đang chiến đấu. Mà khí tài bổ sung từ ngoài kia vẫn chưa thấy vào nên không biết làm thế nào?
Câu nói của tham mưu trưởng Dương làm không khí có vẻ ắng đi. Đề tài câu chuyện bây giờ lại xoay sang vấn đề đó. Chợt vẻ mặt lầm lì của tham mưu trưởng Dương tươi hẳn lên, ông vui vẻ quay về phía chính ủy Ngọc:
- Tôi nghĩ ra rồi! Chỉ cần hai xe xuất hiện đã làm thay đổi tình thế. Như vậy chúng ta không nhất thiết phải dùng cả hai mươi hai xe cho trận sắp tới. Những xe không dùng đến tạm thời dồn khí tài cho những xe tham gia chiến đấu. Anh thấy thế có được không?
Mọi người bàn tán ồn cả lên, chính ủy Ngọc thì gật gù:
- “Quý hồ tinh, bất quý hồ đa”. Được đấy!
Lúc về đến sở chỉ huy đoàn 198 thì nhận được báo cáo của đại đội 9 và xin ý kiến về việc để lại 3 xe ở Ha Shin Ta Sing của đoàn trưởng Lãm. Chìa bức điện cho tham mưu trưởng Dương chính ủy Ngọc đùa:
- “Các tư tưởng lớn thường gặp nhau”. Anh thấy chưa, chỗ cậu Lãm cũng đã nghĩ đến cách giảm đầu xe, thậm chí còn thực hiện rồi mới báo cáo đây này.
Tay cầm bức điện ngẫm nghĩ một lát tham mưu trưởng Dương đề nghị:
- Vậy thì xin ý kiến anh luôn. Trong trận Làng Vây sắp tới tôi đề nghị mỗi đại đội sẽ chỉ sử dụng tám xe, ba xe kia tạm thời dồn khí tài sang cho những xe này. Ta sẽ cho anh em tổng kiểm tra, tất cả những mắt xích gãy vú hoặc bị nứt đều phải thay ra. Nếu anh đồng ý tôi sẽ điện cho “xê Chín”.
Chính ủy Ngọc cười:
- Thôi! Anh không phải điện nữa. Tết đến nơi rồi. Tôi đang định xuống dưới ấy ăn Tết với anh em “xê Chín”, có gì ta truyền đạt trực tiếp cũng được.
Tham mưu trưởng Dương hơi ngớ người ra. Đúng là bận túi bụi nên quên cả ngày tháng. Hôm nay đã là 28 Tết, mà tháng này lại thiếu nên coi như 29 rồi.

   Đối với đại đội 3 việc trú quân và tổ chức ăn Tết cho bộ đội cũng như làm công tác chuẩn bị chiến đấu thuận lợi bao nhiêu thì đại đội 9 lại khó khăn bấy nhiêu. Nếu như ở đại đội 3 những chiếc xe tăng giấu mình kín đáo trong những vườn cây rậm rạp hoặc dưới những gốc mít cổ thụ vài người ôm thì đại đội 9 chỉ cách địch chưa đầy 6 ki- lô- mét, lại nằm ở vùng đồi cỏ tranh chỉ lơ thơ vài lùm cây còi cọc. Cùng nằm trên bờ con sông Sê Pôn nhưng ở đại đội 3 cánh lính trẻ tha hồ tắm giặt, ngụp lặn, có hôm còn bắt được cả xô cá trong đó có con to bằng bắp đùi thì lính đại đội 9 suốt ngày náu mình trong hầm, nói cũng chẳng dám nói to. Từ hôm có lệnh hoãn đánh Làng Vây ban chỉ huy đã huy động toàn lực của đại đội củng cố ngụy trang và hầm hào. Tất cả các xe đều phải đào hầm sinh hoạt dưới bụng xe. Đại đội trưởng Nghi đã cử một nhóm anh em sang sông chặt tre về đan sọt để đánh thêm cỏ tranh tăng cường lên nóc xe. Những vầng cỏ tranh to được bổ sung lên thân xe và tưới nước thường xuyên nên đều xanh tốt và vẫn giữ cho những chiếc xe tăng khỏi con mắt nhòm ngó của bọn chỉ điểm OV10, L19. Bên cạnh đó lại còn phải củng cố kỹ thuật xe máy, tổ chức cho cán bộ đi trinh sát trận địa và lái xe đi trinh sát đường lái nên cả đại đội cứ túi bụi cả lên. Chuyện chuẩn bị tết nhất được giao cho chính trị viên phó Lê Văn Giỏ đặc trách.
Được giao nhiệm vụ này Giỏ lo lắng lắm. Cũng may có mấy cân thịt tươi cùng một số hàng tiêu chuẩn Tết do mặt trận cấp được bộ phận ở hậu cứ Ha Shin Ta Sing vừa gửi sang. Anh cũng cử một bộ phận sang bên kia sông lấy được ít măng tươi, lại giao tổ nuôi quân ngâm một thùng giá đậu và vào bản dân vận được một ít rau nên về vật chất cũng không đáng ngại lắm. Nhưng riêng về tổ chức đón Tết thì Giỏ bí thật sự: nằm cách địch chỉ vài cây số, phải giữ bí mật tuyệt đối, trong tay lại chẳng có tý vật tư gì... thì tổ chức ra làm sao? Cuối cùng anh đành đưa ra một phương án gọi là có Tết: “Về vật chất: chiều 30 và trưa Mồng Một ăn tươi; tiêu chuẩn kẹo, thuốc cá nhân chia về từng xe tự giải quyết. Về tinh thần: giao thừa đêm 30 tập trung nghe Bác Hồ chúc Tết và nghe chương trình ca nhạc của Đài tiếng nói Việt Nam, chính trị viên sẽ thay mặt đơn vị chúc Tết bộ đội. Ngày Mồng Một các xe đi chúc Tết lẫn nhau. Đại đội chỉ tổ chức một trò chơi là thi đấu cờ tướng, mỗi trung đội và bộ phận “xê bộ” cử hai người tham gia thi đấu theo thể thức loại trực tiếp. Tuy nhiên mọi hoạt động đều phải chấp hành nghiêm kỷ luật giữ bí mật”. Tất cả đang búi xùi xùi lên thành ra ban chỉ huy gật đầu ngay tắp lự.
Vì vậy cả đoàn trưởng Lãm và ban chỉ huy đại đội đều bất ngờ khi chính ủy Ngọc cùng đoàn cán bộ Bộ tư lệnh xuất hiện và tuyên bố: “đến ăn Tết với đại đội 9”. Đại đội trưởng Nghi cứ xoa hai bàn tay vào nhau ái ngại:
- Chẳng mấy khi được chính ủy và các anh về cùng ăn Tết với anh em nhưng thực tình chúng tôi bận quá, mà điều kiện như thế này cũng chẳng biết tổ chức thế nào hơn.   
Chính ủy Ngọc xuề xòa:
- Thì có thế nào ta làm thế ấy! Các cậu đừng ngại.
Sau một hồi hàn huyên vui vẻ chính ủy Ngọc trở lại vẻ nghiêm trang thường thấy:
- Trước hết xin thông báo: Bộ tư lệnh tiền phương thống nhất với đề nghị sử dụng 8 xe của các đồng chí. Ở bên đại đội 3 cũng sẽ làm như vậy. Còn bây giờ đề nghị các đồng chí cho tôi biết tình hình chuẩn bị chiến đấu ở hướng này đến đâu rồi?
Đoàn trưởng Lãm thay mặt mọi người trả lời:
- Báo cáo thủ trưởng! Cho đến nay đường cơ động trên sông Sê Pôn bên công binh đã mở xong. Về phía ta chúng tôi đã cho cán bộ đi trinh sát thực địa được hai lần, có lần anh em đã vào sát hàng rào địch. Riêng số lái xe đã được đi trinh sát đường lái trên sông. Về đơn vị đã đắp bàn cát thảo luận phương án tác chiến. Chúng tôi cũng đã tổ chức hiệp đồng với đơn vị bộ binh ở đây và đã giành thời gian cho anh em bộ binh làm quen với xe tăng. Về mặt kỹ thuật đã hiệu chỉnh lại súng pháo và kiểm tra điều chỉnh các cụm máy. Nói tóm lại công tác chuẩn bị chiến đấu của đơn vị tương đối hoàn chỉnh.
Chính ủy Ngọc nheo mắt hóm hỉnh
- Thế ngay bây giờ đi đánh nhau có được không?
Tất cả gần như đồng thanh:
- Được chứ ạ!
Chính ủy Ngọc cười xòa:
- Thế là tốt rồi! Tốt rồi!
Tham mưu trưởng Dương có vẻ chưa thật vững tâm:
- Đề nghị các đồng chí nói thật: trong công tác chuẩn bị chiến đấu cho đến giờ các đồng chí còn băn khoăn điều gì không?
Mấy anh em nhìn nhau, cuối cùng đại đội phó kỹ thuật Vĩnh là người lên tiếng đầu tiên:
- Báo cáo thủ trưởng! Thực ra nếu thủ trưởng yêu cầu đi đánh nhau ngay thì chúng tôi cũng sẽ đi được ngay. Nhưng nếu nói chuẩn bị đã mỹ mãn chưa thì phải nói thật rằng chưa thật mỹ mãn. Riêng về kỹ thuật tôi cũng chưa thật yên tâm. Mặc dù đã dồn hết số xích dự bị của ba xe kia sang nhưng khi đến đây kiểm tra lại vẫn thấy còn một số mắt xích bị nứt mà vẫn phải dùng. Ngoài ra số bình điện của chúng tôi chất lượng cũng không được bảo đảm cho lắm, nếu phải chờ đợi lâu thì sẽ hơi bí.
Tham mưu trưởng Dương gật đầu:
- Thôi được rồi! Vừa rồi anh Ngọc đã thông báo cho các đồng chí biết Bộ tư lệnh đồng ý cho giảm đầu xe. Tuy nhiên còn điều kiện kèm theo thì tôi thông báo luôn: phải đảm bảo thay hết các mắt xích nứt hoặc gãy vú, các bánh chịu nặng đã tróc hết cao su. Tuyệt đối không để đứt xích hoặc hỏng hóc kỹ thuật khi cơ động cũng như khi chiến đấu. Thời gian chờ đợi chưa biết đến bao giờ, đề nghị các đồng chí nghiên cứu lên kế hoạch chuẩn bị thêm cho tốt.
Chính ủy Ngọc giơ tay xem đồng hồ, ông vui vẻ:
- Thôi! Cứ tạm thế đã. Xem bữa cơm tất niên của các cậu hôm nay có những món gì nào?
Trời đã sẩm tối. Cánh nhà bếp đã chuẩn bị xong cơm nước. Mâm cơm tất niên tiếp đoàn cán bộ Bộ tư lệnh cũng xuyềnh xoàng như bữa cơm thường được tăng cường chút ít. Chiếc đĩa hai ngăn một góc lùm lùm thịt áp chảo, một góc là chả rán bằng bột trứng, nửa bên kia là món rau cải xào. Bên cạnh là một cái xoong 5 canh măng và một nắp ăng- gô đựng thịt kho tàu. Nhìn mâm cơm đạm bạc chiều ba mươi Tết chính ủy Ngọc thấy chạnh lòng. Ông thoáng nhớ về những chiều ba mươi xum họp bên gia đình, không biết năm nay vợ con mình ăn tết thế nào. 
Trong khi đó Vĩnh vẫn kéo Nghi nán lại trong hầm. Nỗi lo công việc vẫn bám riết lấy đầu anh nay lại có dịp bùng lên nên anh chẳng có bụng dạ nào nghĩ đến chuyện ăn uống. Vĩnh bảo:
- Có lẽ ta phải cho người về tháo hết số mắt xích còn tốt ở ba xe kia sang đây anh ạ. Ngoài ra có khi phải tổ chức nạp điện bên ấy rồi khiêng sang đây mà đổi cho từng xe chứ chỉ vài hôm nữa có xe không nổ máy được đâu.
Nghi gật đầu:
- Làm được như thế thì tốt quá- Nhưng ngay lập tức anh nhăn mặt lại - Nhưng đại đội có một dúm người thế này thì lấy ai ra mà khiêng? Lại còn phải đảm bảo quân số sẵn sàng chiến đấu nữa chứ!
Cả hai cùng cúi đầu trầm ngâm. Quả thật là một việc khó. Bỗng một ý nghĩ lóe lên trong đầu Vĩnh như một tia chớp, anh vội tuôn ra:
- Có cách rồi!
Nghi ngẩng phắt lên:
- Cách gì?
Vĩnh hào hứng:
- Đồng bào! Ta sẽ nhờ đồng bào Vân Kiều giúp đỡ. Ngày mai tôi sẽ vào bản chúc Tết rồi đặt vấn đề với xã đội trưởng Hồ Măng. Tôi tin là sẽ được.
Nghi gật đầu:
- Tạm thời thế đã! Giờ thì đi ăn cơm không mọi người chờ.
Bữa cơm tất niên đơn sơ nhưng không kém phần vui vẻ. Ăn cơm xong xe nào xe ấy túm tụm chuyện gẫu chờ đến giờ tập trung đón giao thừa.

   Hơn mười một giờ đêm, sương mù từ mặt sông đã tràn cả lên đồi mang theo cái lạnh se sắt. Bầu trời đêm ba mươi đen kịt thỉnh thoảng lại ửng lên một chút bởi những chùm pháo sáng của bọn địch ở Làng Vây bắn lên. Thỉnh thoảng một cơn gió mạnh thổi dọc theo triền sông làm đám cỏ tranh rạp mình rên lên ràn rạt. Từng tốp ba, bốn người một đang lặng lẽ đi về phía xe đại đội trưởng Nghi. Không một ánh lửa, không một chớp đèn pin, trông họ như đang bơi trong bể sương mù đặc quánh. 
Khoảng đất trống cạnh xe đại đội trưởng được dùng làm nơi tập trung đón giao thừa của đại đội. Một mảnh bạt được căng từ khẩu 12 ly7 ra trùm lên tháp pháo. Một bóng đèn 0,5 oát câu từ trong xe ra được gắn sát vào mặt dưới tấm bạt, đảm bảo từ trên nhìn xuống hoặc từ xa nhìn về sẽ không thấy gì. Ánh sáng ngọn đèn tuy yếu ớt nhưng cũng đủ soi tỏ tấm ảnh Bác Hồ đặt ngay ngắn cạnh ngôi sao trên thành tháp pháo. Phía trước ảnh Bác là một đĩa bánh kẹo thay cho mâm ngũ quả và một vỏ hộp sữa bột cắm mấy cành hoa dại không ai biết tên gọi là gì. Bàn thờ Tổ quốc tuy giản dị nhưng ai nhìn vào cũng thấy rung lên trong lòng một cảm giác thật là khó tả.
Sắp đến giao thừa chính trị viên phó Giỏ tập trung bộ đội ngồi thành hình chữ U hướng về ảnh Bác. Anh phổ biến:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Đêm nay đại đội ta tập trung đón giao thừa tại đây. Do điều kiện đang trú quân gần địch chương trình đón giao thừa của chúng ta chỉ gồm các nội dung sau: trước hết chúng ta cùng liên hoan và nghe ca nhạc của đài tiếng nói Việt Nam. Tiếp theo chúng ta nghe Bác Hồ chúc Tết. Cuối cùng là nghe đồng chí chính ủy binh chủng phát biểu ý kiến và chúc Tết đơn vị. Tôi thống nhất một số quy định sau: một là không ai được hút thuốc tại đây. Hai là phải giữ tuyệt đối im lặng, không nói to, cũng không vỗ tay. Ba là khi có báo động tất cả phải nhanh chóng cơ động về xe để đảm bảo sẵn sàng chiến đấu. Ngày mai chúng ta nghỉ, đại đội tổ chức thi đấu cờ tướng. Mỗi trung đội và “xê bộ” cử hai đồng chí tham gia, địa điểm tại hầm xe đại đội trưởng. Các đồng chí rõ cả chưa?
Tiếng trả lời đồng thanh nhưng gằn xuống nghe trầm trầm, đục đục:
- Rõ!
Giỏ quay xuống phía hầm sinh hoạt của xe đại đội trưởng mời chính ủy và các đại biểu ra. Chính ủy Ngọc đi đầu, ông vừa đi vừa giơ một tay lên vẫy vẫy. Một vài tiếng vỗ tay lẹt đẹt nổi lên nhưng ngay lập tức bị những tiếng “suỵt, suỵt” nhắc nhở. Đợi cho các đại biểu ngồi xuống ngay sát băng xích Giỏ tiến lại phía chiếc đài Li- do đặt trên một cái hòm đạn ở giữa vòng người, anh cúi xuống bật công tắc. Một giọng hát trong vắt cất lên: “Bên ven bờ Hiền Lương, chiều nay ra đứng trông về...” Giỏ lúi húi chỉnh âm lượng, tiếng hát rõ dần nhưng cũng chỉ đủ nghe.
Hết bài hát này đến bài hát khác, những giai điệu ngọt ngào ca ngợi đất nước, quê hương, ca ngợi Đảng, Bác Hồ vang lên làm say đắm con tim những người lính trẻ. Tất cả lặng im thả hồn theo tiếng hát, nhiều cánh tay đưa lên quệt ngang mắt. Không khí chỉ hơi ồn lên một chút khi hai chiến sĩ của “xê bộ” bưng ra hai đĩa hai ngăn đựng đầy kẹo. Các cậu đi phía trước hàng quân để chia kẹo. Chính trị viên phó Giỏ nói khẽ:
- Đây là quà của Bộ tư lệnh tặng đại đội ta đón giao thừa. Mỗi người chỉ được hai cái thôi đấy nhé!
Cậu lính trẻ bưng đĩa kẹo đến trước xe 567, Nhã nhặt lấy tám chiếc kẹo rồi quay lại chia cho mỗi người hai cái. Hòa và Thắng bóc ngay bỏ tọt vào mồm nhai ngấu nghiến, Cân thì nhẹ nhàng đặt viên kẹo vào đầu lưỡi và mút rất chậm rãi như tận hưởng từng chút một vị ngọt ngào và mùi thơm ngào ngạt của chiếc kẹo đã vượt qua muôn trùng gian khó để đến với các anh. Riêng Nhã không ăn, anh bỏ hai cái kẹo vào túi ngực.
Đã sát đến giờ giao thừa. Chương trình ca nhạc đã tạm ngừng. Có vẻ như tất cả đang nín thở để đợi chờ phút giao hòa thiêng liêng giữa năm cũ và năm mới. Cả gió hình như cũng đã ngừng thổi. Chợt từ chiếc đài tiếng pháo rộ lên. Hàng quân hơi xao động, một vài cánh tay đã giơ lên định vỗ nhưng kịp dừng lại rồi thõng xuống đầy tiếc nuối. Chính ủy Ngọc ngước nhìn lên, từ phía Làng Vây hàng chục quả pháo sáng được bọn lính bắn lên làm hửng sáng cả một góc trời. Ông lẩm nhẩm cầu chúc cho một năm mới tươi đẹp hơn đến với toàn dân tộc cũng như cho mỗi gia đình. 
Tiếng pháo rộ lên rồi tắt hẳn. Phát thanh viên giới thiệu Bác Hồ chúc Tết. Tất cả lặng đi. Từ chiếc đài một giọng nói xứ Nghệ trầm ấm, thân thuộc vang lên. Tất cả nín thở như nuốt lấy từng lời:
      “... Xuân này hơn hẳn mấy Xuân qua
      Thắng trận tin vui khắp mọi nhà.
      Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ
      Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!”
Một vài tiếng vỗ tay nổi lên. Lại những tiếng “suỵt, suỵt” nhắc nhở. Cân lặng người đi, cậu lẩm nhẩm:
- “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” Hay quá! Hào hùng quá!
Đợi cho tiếng ồn lắng xuống Giỏ giới thiệu chính ủy Ngọc lên phát biểu.
Từ từ đứng dạy chính ủy Ngọc hít một hơi dài không khí lạnh vào đầy lồng ngực. Ông muốn nén cái cảm giác kỳ diệu vừa trỗi dạy trong lòng mình xuống. Đã được nghe người Cha Già dân tộc đọc thơ chúc Tết nhiều lần nhưng chưa khi nào ông thấy trong lòng xúc động như hôm nay. Câu thơ cuối cứ lặp đi, lặp lại mãi trong đầu ông như một điệp khúc đầy hào sảng. Ông những muốn truyền tất cả những rung động của lòng mình đến những người chiến sĩ trẻ đang ngồi lặng phắc trước mặt mình. Rất chậm rãi chính ủy Ngọc cất lời:
- Thưa toàn thể các đồng chí! Chúng ta đang ở trong những thời khắc vô cùng thiêng liêng, thời khắc giao hòa giữa trời đất với con người, thời khắc giao hòa giữa năm cũ và năm mới. Lẽ ra chúng ta đang được quây quần bên gia đình, bè bạn để đón một năm mới đến trong tiếng pháo và lời ca. Thế mà chúng ta lại đang ở đây đón một cái Tết không bánh chưng xanh, không thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ. Một giao thừa không pháo, không ánh sáng, không tiếng hát lời ca. Đến cả một tràng pháo tay cũng không được vỗ- Giọng chính ủy Ngọc như nghẹn lại, ông dừng một lát rồi bất ngờ cao giọng- Nhưng có phải chúng ta muốn vậy đâu. Chính kẻ thù đã bắt chúng ta phải như vậy. Song tôi tin rằng vào chính cái đêm giao thừa đặc biệt này tất cả chúng ta sẽ cảm nhận đầy đủ hơn nỗi đau của một dân tộc chưa được hoàn toàn độc lập, tự do. Sẽ cảm thông hơn với hàng triệu đồng bào ta đang rên xiết dưới gót sắt quân thù. Vì vậy chúng ta cũng thấy rõ hơn rằng để có những cái Tết bình yên, để có những tháng năm hạnh phúc chúng ta chỉ có một con đường duy nhất đó là đánh đuổi chúng đi. Đúng như lời hiệu triệu của Bác Hồ kính yêu mà chúng ta vừa được nghe: “Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ. Tiến lên toàn thắng ắt về ta”- Ông dừng lại một chút như để lắng cơn xúc động trong lòng rồi ngẩng cao đầu- Trong thời khắc thiêng liêng này, thay mặt thủ trưởng Bộ tư lệnh tôi xin gửi đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ đại đội 9 nói riêng và đoàn 198 nói chung lời chúc mừng năm mới tốt đẹp nhất. Chúc các đồng chí một năm mới dồi dào sức khỏe, đoàn kết chặt chẽ, khắc phục khó khăn để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao mà trước mắt là đánh thắng trong trận Làng Vây sắp tới.
Mấy cánh tay giơ lên định vỗ nhưng rồi kìm lại được. Chính trị viên Tú bước lên hướng về phía chính ủy Ngọc và đoàn phái viên trang trọng:
- Kính thưa đồng chí chính ủy! Kính thưa các thủ trưởng! Thưa toàn thể các đồng chí! Thay mặt cán bộ, chiến sĩ đại đội 9 tôi xin cảm ơn đồng chí chính ủy và các thủ trưởng đã đến với chúng tôi trong thời khắc đặc biệt này. Xin cảm ơn những lời chúc mừng tốt đẹp của chính ủy dành cho đại đội 9. Chúng tôi cũng xin kính chúc chính ủy và các thủ trưởng luôn mạnh khỏe, thường xuyên sâu sát chỉ đạo, giúp đỡ chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ. Nhân dịp này chúng tôi xin hứa: cán bộ chiến sĩ đại đội 9 sẽ đoàn kết chặt chẽ, vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Anh quay lại, chính ủy Ngọc đưa cả hai tay bắt tay người chính trị viên trẻ tuổi. Vẫn cầm tay Tú ông chợt cao giọng:
- Đến lúc này tôi được phép thông báo với các đồng chí một tin quan trọng. Vào đêm nay, vào đúng thời điểm này một trận tổng tiến công với quy mô lớn đã xảy ra trên khắp chiến trường miền Nam. Để đảm bảo đánh thắng địch cấp trên đã giao cho mặt trận Đường Chín- Khe Sanh chúng ta nhiệm vụ nghi binh chiến lược nhằm thu hút và giam chân một lực lượng lớn của địch ở ngoài này. Bước đầu chúng ta đã thực hiện được điều đó, trong đó đại đội 3 của đoàn 198 cũng đã góp phần làm nên chiến thắng tại Huội San một tuần trước đây. Còn nhiệm vụ trước mắt của các đồng chí cũng như toàn mặt trận là tiếp tục đánh mạnh hơn nữa- Ông chém mạnh tay vào không khí-  Trong đánh ra, ngoài đánh vào, chúng ta không cho địch rảnh tay đối phó và có thể tin rằng ngày toàn thắng đang tới rất gần.
Tất cả hơi ồn lên vì thông tin này quá bất ngờ. Chính ủy Ngọc vẫy vẫy tay và trở về chỗ ngồi. Chính trị viên phó Giỏ thì thầm gì đó với ông rồi đứng lên tuyên bố:
- Buổi liên hoan đón giao thừa của chúng ta kết thúc tại đây! Xin kính mời các thủ trưởng và các đồng chí về nghỉ.
Đến lúc này cánh lính trẻ mới tụ lại từng tốp chúc Tết nhau. Những cái bắt tay. Những lời chúc như tiếng thì thầm. Những tiếng cười bị nén lại cứ khùng khục trong cổ họng. Mãi một lúc sau họ mới tản đi về các ngả.

  Vừa về đến xe Cân đã chui vào hầm xòe bật lửa châm cái đèn bé tẹo làm bằng hộp thịt lên. Ngọn lửa leo lét soi sáng căn hầm chật hẹp nhưng khá ấm cúng. Cậu khẽ khàng cắm cành lộc vừa hái trên đường về vào bên cạnh bó hoa dại. Lúc chập tối tranh thủ chưa đến giờ đón giao thừa Cân đã đốc thúc Hòa và Thắng cùng cậu trang trí căn hầm, cậu bảo: “dù bất kỳ hoàn cảnh nào cũng phải đón Tết cho đàng hoàng”. Thế là bốn cái tăng được moi ra căng lên vách hầm. Phía đối diện với cửa ra vào Cân giăng một sợi dây sát bụng xe rồi vắt lên đó tấm vỏ chăn bộ đội làm phông. Trên đó cậu đính lá cờ của xe lên. Ngay dưới ngôi sao vàng là tấm ảnh Bác được bóc ra từ cuốn sổ tay cậu được thưởng trong kỳ hội diễn năm ngoái. Phía dưới là một bó hoa dại cắm trong hộp sữa bột bây giờ được bổ sung bởi một cành lộc mà Cân hái về. Hai bên lá cờ là đôi câu đối viết bằng thuốc đỏ trên mấy tờ giấy học sinh chắp lại với nhau trông khá nổi. Kiểu chữ triện tròn hơi cầu kỳ nhưng không khó khăn lắm cũng đọc được hai hàng chữ: “Đinh Mùi qua thiết giáp ra quân; Mậu Thân đến xe tăng đánh thắng”. Thực ra đôi câu đối này bật ra rất bất ngờ trong đầu Cân lúc chiều nay khi nghe mọi người bàn tán về trận đầu ra quân của đại đội 3 hôm 25 tháng Chạp vừa qua, lại nghĩ đến trận đánh mà đại đội mình sắp tham gia trong đầu năm mới. Kể ra cũng chưa thật chỉnh lắm nhưng cũng tạm được. Giờ đây cậu ngồi tựa lưng vào vách hầm ngắm nhìn công trình của mình với vẻ mặt rất ư là mãn nguyện.
Hòa đen phụ trách hậu cần của xe nên mọi tiêu chuẩn Tết cậu đang quản lý cả. Từ lúc về Hòa chui tọt vào xe chẳng biết để làm gì, chợt thấy tiếng cậu ta vọng ra từ cửa an toàn:     
- Thắng đâu! Đỡ lấy này!
Thắng ngỏng cổ lên cửa an toàn và cẩn thận đỡ lấy đĩa kẹo Hòa đưa xuống đặt vào giữa hầm. Vừa chui từ xe xuống Hòa đã tuyên bố ngay:
- Nào! Bây giờ xe mình liên hoan mừng năm mới nhé!
Chẳng đợi câu thứ hai Thắng đã vớ ngay một cái bóc ra bỏ tọt vào mồm nhai rau ráu. Nhã nhắc:
- Mỗi cậu ăn một hai cái thôi. Còn để mai tiếp khách chứ!
Hòa lẩm bẩm:
- Làm gì có khách khứa nào! Cứ ăn đi!
Dứt lời cậu ta bóc một cái nhai ngon lành và đưa cho Cân một cái. Nhìn vẻ mặt trầm tư của Nhã Hòa trêu:
- Sao không ăn đi? Lại nhớ vợ hả?
Nhã cười hiền lành:
- Ai chả nhớ! Không biết bây giờ Hiền đang làm gì?
Nghe Nhã nhắc đến Hiền, Hòa bỗng thoáng nhớ về Thu. Trong chặng dừng chân trước khi vượt biên giới sang đất Lào cậu đã viết một bức thư dài về cho Thu nói hết mọi chuyện, cậu khuyên Thu không nên chờ đợi mình mà hãy đi tìm một tình yêu khác. Từ đó đến nay cả xe cũng không ai nhắc đến chuyện ấy nữa. Nhưng trong thời khắc đặc biệt này cậu lại thoáng nhớ về người con gái xinh đẹp, dịu hiền nơi xóm nhỏ ngoài kia. Nhưng rồi cậu lắc mạnh đầu như xua đuổi ý nghĩ đó đi, mọi chuyện đã qua rồi. Trong lúc đó  Thắng vẫn vô tư:
- Chắc chị ấy lại đang thức trông nồi bánh chưng!
Nhã trầm nét mặt:
- Dạo vừa rồi dồn hết vào đám cưới tớ, chẳng biết có còn gì mà gói bánh hay không?
Cân vẫn đang nhai nhỏ nhẻ góp chuyện:
- Chắc thế nào hợp tác xã chẳng có gạo nếp và thịt lợn để chia. Ở quê tớ năm nào cũng thế, nhà nào nghèo đến đâu thì nghèo nhưng Tết đến vẫn phải có đủ thứ.
Nhã lại cười hiền lành:
- Thì cũng mong như thế- Chợt anh thay đổi nét mặt- Thế nếu ở nhà bây giờ các cậu làm gì?
Thắng láu táu:
- Chắc chắn là em phải đi gánh nước rồi. Làng em có cái giếng cổ nghe nói từ thời vua Hùng. Cứ sau giao thừa là cả làng lại ra gánh nước ở đó về để lấy may. Vui lắm các anh ạ.
Nhã gật đầu:
- Ở đấy có cái tục lệ hay nhỉ. Thế còn Cân?
Cân tủm tỉm:
- Chắc là tớ đang phải mài mực hầu ông nội. Giờ này là giờ ông tớ khai bút đầu năm mà.
Cả Hòa và Thắng cùng ngơ ngác:
- Khai bút là thế nào?
Cân cười:
- Tớ cũng chẳng biết ý nghĩa của nó thế nào nhưng năm nào cũng vậy. Cứ đón giao thừa xong là ông tớ khăn áo chỉnh tề ngồi khai bút. Năm thì làm một bài thơ rõ dài, năm thì ngồi mãi mà viết được độc một chữ. Những lúc ấy cả nhà cứ nem nép không ai dám to tiếng.
Nhã ra vẻ hiểu biết:
- Đó là một cái nếp rất hay của các cụ đồ đấy mà. Thế hôm nay cậu đã khai bút chưa? Có được bài thơ nào không?
Cân cười bẽn lẽn:
- Thì đang ngồi đây cả khai làm sao được. Nhưng... vừa ngồi nghe bài thơ chúc Tết của bác Hồ tớ cũng nảy ra mấy vần nhưng có lẽ phải chỉnh sửa thêm.
Cả xe nhao nhao:
- Cứ đọc đi! Lúc nào rỗi thì sửa sau cũng được.
Cân vẫn nhỏ nhẹ như thường ngày:
- Thế thì các cậu nghe rồi góp ý cho tớ nhé- Cậu hắng giọng, mắt nhìn lên gầm xe nhưng cứ như đang nhìn về một nơi nào xa lắm rồi từ tốn đọc- Xuân này không pháo, cũng không hoa; Không bánh chưng xanh, vắng lời ca; Chỉ một niềm tin theo lời Bác; Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta! 
Ba thính giả bất ngờ vỗ tay lộp bộp. Nhã khen:
- Hay thế còn gì nữa. Giá có báo tường xe ta chắc lại được nhất- Quay sang phía Hòa anh hỏi- Thế còn Hòa, giờ này cậu làm gì?
Hòa đắc chí:
- Chắc là tớ đang dẫn một đàn trẻ con đi xông nhà. Các cậu cứ chê tớ đen đủi chứ ở quê mọi người thích tớ xông nhà lắm. Họ bảo năm nào tớ xông nhà thì cả nhà khỏe mạnh, làm cái gì cũng băng băng. Đi từ giao thừa đến sáng thế nào tớ cũng được mừng tuổi một túi to tiền xu, tha hồ mà đánh đáo. 
Hòa lại chia kẹo cho mọi người. Nhưng rồi chợt nghĩ ra điều gì đó cậu cất cái đĩa ra sau lưng:
- Mỗi người một cái này nữa thôi nhé! Phải để dành lúc nào vào cho bọn trẻ trong bản. Các cậu không biết chứ, chúng nó khổ lắm. 
Nhã lẳng lặng móc hai cái kẹo được chia lúc đón giao thừa vẫn để trong túi ngực ra cùng với cái kẹo Hòa vừa đưa cho Hòa:
- Cậu cất vào đấy đi! Tớ không thích của ngọt.
Cân, Thắng cũng đưa trả lại chiếc kẹo. Không khí trong hầm chợt ắng lại. Hòa đen trầm giọng xuống:
- Các cậu biết không? Thằng bé con xã đội trưởng Hồ Măng mười hai, mười ba rồi đấy mà chỉ bằng đứa trẻ bảy, tám tuổi ngoài Bắc- Cậu chép miệng- Từ lúc đẻ ra đến giờ toàn ăn sắn thì làm sao mà lớn được cơ chứ.
Câu chuyện giữa bốn anh em cứ rỉ rả mãi đến lúc tiếng gà rừng eo óc gáy họ mới chợp mắt.
Trong lúc đó, cũng bên dòng Sê Pôn cuộc vui liên hoan đón giao thừa ở đại đội 3 còn kéo dài đến tận hai giờ sáng. Họ vui là phải vì chính họ là những người đã ra quân đánh thắng trận đầu một tuần trước đó và đang hết sức tin tưởng vào chiến thắng ở trận đánh nay mai.
Còn dưới chân dãy Tam Đảo cũng có một người thức trắng đêm. Đó là quyền tư lệnh Đào. Sau khi tham gia liên hoan đón giao thừa cùng anh em cơ quan ông trở về ngồi trầm ngâm bên bàn viết. Trước mặt ông là một tờ giấy trắng tinh và bộ bút lông mua từ Trung Quốc về, một lọ mực Tàu loại pha sẵn mà thỉnh thoảng ông mới có dịp dùng đến. Không biết ông nghĩ những gì, chỉ biết lúc gà gáy sáng ông mới phóng bút viết đúng một chữ rồi bỏ đấy đi ra ngoài vươn vai, ngắm trời ngắm đất.

   Mới tầm tám giờ sáng chính ủy Ngọc đã dẫn đầu đoàn cán bộ đi đến từng xe chúc Tết. Ông bảo:
- Đây là một tục lệ rất tốt đẹp của dân tộc ta. Không biết nó có từ bao giờ nhưng nó đã và sẽ trường tồn mãi mãi cùng dân tộc.
Xe 567 là xe đoàn đến sau cùng. Vừa chui vào hầm nhìn thấy bàn thờ Tổ quốc và đôi câu đối chính ủy Ngọc đã thầm khen ngợi những người lính trẻ của mình. Có lẽ đây cũng là một khác biệt lớn giữa họ và thế hệ ông. Ngày ông bước vào quân ngũ đa số anh em trong đơn vị xuất thân từ nông dân nghèo, nhiều người một chữ bẻ đôi không biết. Họ ra đi chỉ đơn giản vì họ muốn thoát khỏi và phá bung cái ách áp bức bóc lột mà bọn thực dân, phong kiến đang quàng lên đầu lên cổ họ. Còn những người lính hôm nay lớn lên dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, họ được giáo dục một cách hệ thống về tri thức, về văn hóa và cả về lý tưởng. Có lẽ chính vì vậy họ đi vào chỗ chết mà cứ nhẹ nhàng như không. Ngay sát nách quân thù mà vẫn làm thơ, viết câu đối và đón Tết thật đàng hoàng.
Tham mưu trưởng Dương thì cứ nắc nỏm khen đôi câu đối, tuy có phần mộc mạc nhưng cũng tạm được. Chính ủy Ngọc lắc đầu phản bác:
- Anh kỹ tính quá! Tôi thì thấy thế là hay lắm rồi. “Đinh Mùi qua” đối với “Mậu Thân đến” nhé. “Thiết giáp” đối với “xe tăng” nhé. “Ra quân” đối với “đánh thắng” nhé. Anh không thấy đối nhau cứ chan chát à. Lại gắn với sự kiện rất thời sự là trận ra quân tuần trước của ta nữa chứ- Chỉ tay một vòng vào bốn anh em ông hỏi- Đồng chí nào là tác giả đôi câu đối này?   
Hòa ẩy vào lưng Cân:
- Báo cáo thủ trưởng, đây ạ!
Đồng chí phái viên chính trị ghé tai chính ủy Ngọc nói thầm điều gì đấy, ông gật gật đầu:
- À! Ra thế! Này, tớ biết tên cậu từ lâu rồi đấy nhé! Thế Tết này có làm được bài thơ nào không?
Mặt Cân đỏ bừng, sắc đỏ lan đến tận hai mang tai. Cậu chưa kịp trả lời thì Hòa đã láu táu:
- Có thủ trưởng ạ! Đêm qua cậu ta vừa mới khai bút được một bài. Bọn em thấy hay lắm ạ!
Thấy Cân đang ngượng chính ủy Ngọc hiền từ động viên:
- Nào! Đọc đi! Hay sẽ có thưởng, mà có dở cũng không sao cả.
Thấy mọi người đều khuyến khích Cân lấy hết can đảm ra nhưng vẫn lắp bắp:
- Dạ! Sau khi nghe bài thơ chúc Tết của Bác Hồ em cũng nảy ra mấy vần tức cảnh. Có gì các thủ trưởng thông cảm- Thấy mọi người vẫn chăm chú lắng nghe cậu hắng giọng rồi đọc- Xuân này không pháo, cũng không hoa; Không bánh chưng xanh, vắng lời ca; Chỉ một niềm tin theo lời Bác; Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta! Hết rồi ạ!
Một tràng vỗ tay đột ngột nổi lên. Chính ủy Ngọc gật đầu:
- Hay lắm! Rất thời sự, rất hợp cảnh hợp tình- Ông cúi nhìn đồng hồ rồi ngẩng lên- Thôi! Lúc khác sẽ nói chuyện thêm về thơ, còn bây giờ ta phải đi vào bản đã. Một lần nữa chúc các đồng chí mạnh khỏe, tiến bộ.
Ông bắt tay từng người một rồi khom mình đi ra. Vĩnh vẫy Hòa:
- Hòa đi với bọn tớ! Cậu mà không vào Hồ Măng lại trách mình.
Chuyến đi vào xã Thuận chúc Tết đã để lại trong lòng chính ủy Ngọc và đoàn cán bộ xe tăng nhiều cảm xúc. Không ai nói với ai nhưng người nào cũng thấy mủi lòng vì thấy bà con sống khổ quá, nghèo quá. Nhưng ai cũng cảm phục tấm lòng trung thành vô hạn với cách mạng của những con người vô cùng thuần hậu và chất phác này.
Ngồi bên bếp lửa, nhìn xung quanh ngôi nhà trống hơ, trống hoác và chẳng có tài sản gì đáng giá của người xã đội trưởng chính ủy Ngọc ái ngại hỏi Hồ Măng:
- Thế bà con mình năm nay ăn Tết thế nào?
Hồ Măng bỏ cái tẩu ra khỏi miệng cười rất vô tư:
- Tụi mình ngày nào cũng là Tết mà ngày nào cũng không là Tết. Ngày nào bọn mình cũng ăn sắn thôi mà- Chỉ tay ra phía sau nhà anh kể rất hồn nhiên-  Tụi mình làm rẫy cũng thu được nhiều lúa hung nhưng để dành cho bộ đội ăn no mà đánh  Mỹ. Tụi mình ăn sắn quen rồi.
Thế nhưng khi Vĩnh hỏi có giúp đỡ bộ đội gùi hàng được không Hồ Măng nhận lời ngay. Anh còn cho biết có con đường tắt đến Ha Shin Ta Sinh nên đi về trong ngày được. Ngay ngày mai đã có thể huy động được mười lăm người đi giúp bộ đội.
Trên đường về chính ủy Ngọc cứ áy náy mãi vì món quà ông mang vào chúc Tết bà con quá nhỏ bé.
Ngay trưa hôm đó Vĩnh đã phái hai chiến sĩ về báo cho bộ phận còn lại ở Ha Shin Ta Sinh tổ chức tháo dỡ lấy 100 mắt xích còn tốt ở 3 xe, đồng thời tổ chức nạp sẵn hai bộ bình điện để ngày mai trên này đưa về đổi.

  Sáng sớm hôm sau, khi màn sương còn phủ kín mặt sông và chân đồi thì đoàn của chính ủy Ngọc đã lên đường về sở chỉ huy. Cũng lúc đó Hồ Măng đã dẫn mười lăm du kích đến chỗ hẹn, anh bảo:
- Xã Thuận mình không đủ người, phải sang cả bên xã Thanh mượn đó.
Biết bà con đang khó khăn nên đoàn trưởng Lãm đã chỉ thị cho bộ phận hậu cần nắm cho mỗi người một nắm cơm. Nhưng khi đưa cơm ra thì Hồ Măng một mực từ chối:
- Mình không lấy cơm của bộ đội đâu! Bọn mình đã có sắn rồi.
Mấy anh em phải xúm lại nói mãi Hồ Măng mới chịu nhận túi cơm đem chia cho mọi người.
Hai bộ bình điện đã được bộ đội tháo ra để sẵn bên bờ sông. Vĩnh đứng ra hướng dẫn nhóm du kích cách bảo quản và di chuyển an toàn bình điện. Anh cũng cử thêm một người đi cùng đoàn để xử trí các tình huống xảy ra.
Bốn chiếc bình điện được đưa xuống con thuyền độc mộc để vượt sông. Sang bờ bên kia chúng sẽ được xỏ vào cây đòn mà bà con gọi là cây xà- roong để hai người khiêng. Nhìn đoàn người đang xúm lại khiêng bình điện xuống thuyền Vĩnh cứ thấy lo lắng, không hiểu những con người gày gò, đen đúa kia sẽ làm như thế nào để chuyển những cái bình điện sáu mươi tư ki- lô- gam kia đi và về hơn ba chục ki- lô- mét trong ngày.
Suốt ngày hôm ấy Vĩnh cứ lo ngay ngáy, thỉnh thoảng anh lại ra bờ sông ngóng về phía con đường mòn bên kia. Anh chỉ thở phào nhẹ nhõm lúc chiều muộn khi đoàn người đen đúa xuất hiện phía bên kia sông. Từ xa anh đã nhận được cái dáng cao lòng khòng của Hồ Măng, trên vai là cái đòn hai đầu toòng teng hai mảnh xích.  Đón hai bộ bình điện mới nạp và bốn mươi hai miếng xích từ tay những người du kích anh thấy mắt mình cay cay. Hồ Măng thì vẫn vô tư cười hở hàm răng cửa trống lổng:
- Cái gì của bộ đội xe tăng cũng nặng mà cứng hung. Bọn mình định gùi mấy cái mảnh xích này mà không được, đau lưng lắm. Phải chặt tre làm xà- roong để gánh đó. Thế mà đi đường cũng gãy mất ba cây xà- roong đó.
Nắm chặt hai bàn tay người xã đội trưởng Vĩnh chỉ biết lặp đi lặp lại:
- Cảm ơn Hồ Măng! Cảm ơn đồng bào nhiều lắm!
Hồ Măng vẫn cười vô tư:
- Có gì mà bộ đội phải cảm ơn! Ngày mai bộ đội cần thì mình lại đi. Ngày mốt bộ đội cần thì mình cũng lại đi. Việc của bộ đội cũng là việc của mình mà!
Thế nhưng khi Vĩnh mời bà con ở lại ăn cơm thì Hồ Măng và tất cả đoàn đều khăng từ chối. Nói thế nào cũng không được anh nghĩ bụng: “sẽ phải tìm cách nào đó để đền đáp cho bà con sau”. Họ chia tay sau khi hẹn ngày mai lại đến.
Thêm một ngày nữa toàn bộ số xích còn tốt và bốn bộ bình điện mới nạp đã được đưa về Pê Sai theo đúng dự định. Đoàn trưởng Lãm thay mặt đơn vị ra biếu bà con một bao gạo và một túi muối. Hồ Măng lại một lần nữa không chịu nhận, cánh du kích đi cùng cũng vậy, họ cứ một mực lắc đầu từ chối. Đã tiếp xúc với bà con từ hôm đi trinh sát lòng sông nên Vĩnh hiểu họ hơn, anh đến cạnh Hồ Măng vỗ vai thân mật:
- Hồ Măng à! Hai hôm vừa rồi đồng bào giúp đỡ bộ đội. Đến bây giờ thì bộ đội giúp đỡ đồng bào chứ không phải là trả công đâu. Hồ Măng nhận đi cho bộ đội vui lòng.
Đến lúc đó Hồ Măng và đám du kích mới chịu nhận gạo và muối. Nhận xong rồi vẫn thấy đám du kích nấn ná chưa về. Vĩnh hỏi Hồ Măng:
- Sao Hồ Măng chưa về? Sắp tối rồi đó!
Hồ Măng có vẻ hơi bẽn lẽn:
- Mình biết là bộ đội phải giữ bí mật. Nhưng tụi du kích nhà mình nó cứ muốn coi xe tăng. Nếu bộ đội thông cảm thì cho bọn mình coi một tý. Một tý thôi mà! Còn nếu không cho coi được thì thôi, mình không giận đâu!
Nghe cái giọng nài nỉ của người xã đội trưởng Vĩnh thấy tồi tội. Có gì mà phải giữ bí mật với những con người đã dành trọn tấm lòng và niềm tin vào Đảng, Bác. Anh cười thật tươi:
- Không việc gì đâu! Bây giờ đi theo mình!
Vĩnh dẫn đám du kích về xe 567 đỗ gần đấy nhất. Đám du kích xúm lại xem, họ tò mò sờ nắn thân xe, nòng pháo rồi trầm trồ với nhau bằng tiếng Vân Kiều. Một cậu thò cánh tay vào dưới thân xe đo đo đạc đạc rồi cứ giơ cánh tay lên mà ngơ ngác:
- Thép dày thế này thì nặng hung, làm sao bơi được?
Thấy cũng khó có thể giải thích cặn kẽ Vĩnh chỉ nói đơn giản:
- Cái xe nặng thế nhưng vì nó kín nên khi xuống nước nó cũng nổi như cái thuyền độc mộc của đồng bào ấy mà.
Không biết họ có hiểu không nhưng ai cũng gật đầu rối rít. Một cậu bảo:
- Thế này thì thằng Mỹ ở Làng Vây hết sống rồi.
Riêng Hòa đen lại có dịp thể hiện tình thân ái đặc biệt với Hồ Măng, cậu ta xăng xái giới thiệu các đồng đội của mình cho Hồ Măng biết, lại còn cho đồng chí xã đội trưởng chui vào xe để xem. Lúc Hồ Măng về cậu còn kịp dúi cho anh tất cả kẹo bánh còn lại trong dịp Tết.

   Có xích rồi đại đội triển khai ngay việc thay thế. Vĩnh yêu cầu các xe phải kiểm tra kỹ từng mắt một, mắt nào có dấu hiệu nứt hoặc gãy vú phải thay ra nhưng vẫn không quên cái điệp khúc “không được vứt đi”. Nhưng rồi mọi việc lại trục trặc.
Sáng hôm ấy ban chỉ huy đang chuẩn bị đón đồng chí tiểu đoàn trưởng công binh sang hiệp đồng lần cuối về việc bảo đảm cơ động thì nghe thấy xung quanh cứ chan chát, chan chát. Đoàn trưởng Lãm chột dạ hỏi:
- Tiếng gì thế nhỉ?
Đại đội trưởng Nghi đoán ra ngay:
- Tiếng búa tạ đóng chốt xích. Ông Vĩnh đâu, bảo chúng nó dừng lại ngay.
Vĩnh lao ra khỏi hầm như một mũi tên. Tiếng “chí chát” giờ vẳng lại từ tứ phía. Vĩnh túm mấy chiến sĩ “xê bộ” quát:
- Mỗi cậu chạy đến một xe, bảo anh em thôi không làm nữa!- Nói rồi anh cũng quáng quàng chạy về phía xe 567.
Kíp xe 567 đã cắt xích và dùng tay kéo về phía sau thành một dải trên mặt cỏ tranh. Cân đang đặt cái tống chốt vào đầu mắt xích rồi bảo Thắng:
- Nào! Đóng đi! Nhát đầu nhẹ thôi. Từ nhát thứ hai trở đi hãy đóng mạnh.
Thắng đứng de chân chèo lựa thế rồi vung cái búa tạ lên, cậu vừa định quai xuống thì đại đội phó Vĩnh từ xa vừa chạy tới vừa hớt hải:
- Dừng ngay!
Như bị phanh cấp tốc Thắng buông thõng cái búa xuống, ngơ ngác:
- Sao thế đại phó?
Vĩnh vừa thở vừa nói:
- Các cậu làm gì mà ầm ĩ thế? Đã dặn rồi cơ mà, phải làm sao không có tiếng động chứ.
Thắng quăng cái búa tạ rồi ngồi phịch xuống dằn dỗi:
- Cắt xích, nối xích mà không cho quai búa thì làm thế nào?
Vĩnh đã đỡ mệt hơn, anh nói rành rọt:
- Ai cấm các cậu quai búa nhưng phải quai thế nào cho nó không gây ra tiếng động lớn. Lộ bây giờ là chết cả nút đấy!
Cân cũng vứt cái tống chốt xuống, cậu rút cái dép cao su dưới chân ra đặt lên một đống mối để ngồi. Đã dợm ngồi xuống nhưng rồi Cân lại đứng thẳng dậy, tay cậu ta cứ cầm cái dép săm soi rồi bảo Thắng:
- Này! Ra đóng thử xem có kêu không?
Thắng ngạc nhiên nhưng cũng đứng dạy, cậu xách cái búa tạ đến đứng cạnh Cân. Một tay Cân loay hoay đặt cái tống chốt vào đầu chốt xích, tay kia lót cái dép cao su lên đầu tống chốt rồi nói:
- Nào! Đóng đi! Nhưng cứ đóng nhè nhẹ đã.
Thắng vung búa lên rồi quai xuống. Tiếng va đập của búa tạ vào đầu tống chốt không còn chát chúa nữa mà chỉ “bịch, bịch” trầm đục. Đại đội phó Vĩnh mừng quýnh:
- Ừ! Được đấy! Làm thử mấy nhát nữa xem nào.
Thắng vung cao búa quai mạnh xuống, tiếng va đập vẫn chỉ “bịch, bịch” cụt lủn. Vĩnh vỗ tay:
- Tốt lắm! Cứ thế mà làm nhé- Nói rồi anh quay đi dợm bước- Để tớ đi phổ biến cho các xe khác.
Dứt lời anh chạy vụt đi.
Chỉ trong hai ngày toàn bộ xích hỏng đã được thay xong, mấy cái bình điện yếu cũng đã được thay thế. Vĩnh tự nhủ: “giờ thì mình mới thật sự yên tâm”

   Đối với đại đội 3 khó khăn lại đến từ hướng khác. Đóng quân xa địch, xe lại đang tập trung một chỗ nên việc kiểm tra thay xích hỏng cũng như củng cố kỹ thuật của đại đội rất thuận lợi. Tuy nhiên việc trinh sát mục tiêu của đại đội lại hết sức khó khăn. Đã hai lần Tân và Hải cùng các cán bộ trung đoàn bộ binh đi trinh sát đều phải về không vì đụng biệt kích địch. Điều đó cũng dễ hiểu vì ta vừa mới tiêu diệt cụm cứ điểm Huội San và thông tin xe tăng xuất hiện chắc chắn đã đến tai chúng. Ngoài ra sau cuộc tổng tiến công hôm Tết vào một loạt các đô thị toàn miền Nam làm chúng chột dạ thì phải. Vì vậy không chỉ tung biệt kích, thám báo ra lùng sục hoạt động của máy bay trinh sát cũng được tăng cường đến mức tối đa. Hàng ngày hai chiếc OV10 thay nhau săm soi từng ly, từng tý trên suốt đoạn đường từ Tà Mây về Làng Vây. Ban đêm tên tuần đường mẫn cán AC130 cũng thỉnh thoảng xuất hiện. Nghi ngờ chỗ nào chúng lại gọi phản lực đến đánh. Còn B52 thì cứ đùng một cái lại làm một trận xuống phía tây và phía bắc Làng Vây. Thật may khi đại đội 3 đã kịp rút ra khỏi Lao Bảo lùi về Ka Đáp. Một điều thuận lợi nữa là do đã rút kinh nghiệm từ trận trước bên công binh đã khắc phục khá tốt đường cơ động cho xe tăng từ đó đến Lao Bảo, còn đoạn từ Lao Bảo về Làng Vây chất lượng khá tốt nên cũng không đáng lo lắm.
Hôm nay Tân và Hải lại sang trung đoàn bộ binh để đi trinh sát. Nhưng cũng như hai lần trước, khi còn cách Làng Vây gần ba ki- lô- mét bộ phận cảnh giới đã phát hiện ra bọn biệt kích đang lùng sục phía trước. Vì muốn giữ bí mật nên cả đoàn lùi lại sau ẩn nấp chờ thời cơ. Ngồi ngẩn ngơ ngắm trời ngắm đất chợt Tân nhìn thấy cách đó không xa có một cái cây rất to, cành lá um tùm cao vượt hẳn lên trên tán rừng xung quanh. Tân bảo với trung đoàn trưởng bộ binh:
- Đối với xe tăng chúng tôi thì đường cơ động là một vấn đề cốt yếu. Nhưng giờ không thể vào gần được thì chúng tôi phải quan sát xa vậy. Tôi định trèo lên cái cây kia để quan sát, anh xem có được không? 
Đã sát cánh bên nhau trong trận Tà Mây nên người trung đoàn trưởng bộ binh rất tin và quý Tân, anh ta gật đầu ngay:
- Phải đấy! Các anh cứ lên đi! Chúng tôi ở dưới này cảnh giới cho.
Tân kéo Hải cắt rừng nhằm hướng cái cây thẳng tiến. Đến sát gốc cây hai anh em đều lắc đầu, lè lưỡi vì cái cây to phải bốn năm người ôm. Những bạnh rễ phè ra bốn phía trông như những tấm phản đặt dựng đứng. Tân và Hải loay hoay mãi nhưng cứ trèo lên được một tý lại tụt xuống. Phải mất gần mười phút hai anh em mới leo tới được cái chạc ba gần nhất. Từ đó trở lên thì thuận lợi hơn vì có khá nhiều dây rừng cuốn quanh thân cây. Chọn một chạc ba cao và vững chãi nhất Tân giương ống nhòm nhìn về phía Làng Vây, anh thốt lên mừng rỡ:
- Nhìn rõ lắm Hải ạ! 
Hải cũng đang điều chỉnh tiêu cự ống nhòm, anh công nhận:
- May quá! Nhìn thấy cả mấy thằng lính đang đi lại kia kìa. Anh có nhìn thấy không?
Tân gật đầu:
- Tớ thấy rồi. Bây giờ ta quan sát kỹ đường cơ động và xác định các mục tiêu chủ yếu nhé. Nhớ kỹ vào về còn đắp sa bàn giao nhiệm vụ cho đơn vị.
Vị trí quan sát của Tân và Hải nằm trên một sườn núi đối diện với mỏm 230 nên các anh có thể nhìn rõ từng cái lô cốt và những công sự chiến đấu đắp bằng bao cát ở điểm cao này. Còn ở điểm cao 320 thì nhìn không rõ lắm, chỉ thấy mấy dãy nhà và mấy cái lô cốt to. Tuy nhiên cũng có thể phán đoán được vị trí sở chỉ huy của cứ điểm, nó nằm ở chỗ cao nhất và hơi lệch về phía nam. Tân nghĩ bụng: “thế này thì “xê Chín” chỉ cần xông vào qua hàng rào là đã áp sát sở chỉ huy rồi”. Con đường số Chín chạy men hàng rào cứ điểm nhưng có thể nhìn thấy một vệt đường từ đường Chín lên điểm cao 320 và đi vào trung tâm. Dụi mắt mấy lần nhìn vẫn không rõ Tân hỏi Hải:
- Nhìn cho kỹ vào nhé! Có phải có con đường từ đường Chín lên 320 phải không?
Hải xác nhận:
- Mặc dù nhìn không rõ lắm nhưng chắc chắn đấy là đường vào cứ điểm.
Ngẫm nghĩ một lát Tân bảo Hải:
- Thế thì ta sẽ thống nhất với bộ binh mở cửa mở ở chỗ đó nhé! Còn phương án tiến công theo tớ sơ bộ thế này: sau khi có lệnh xung phong ta sẽ cho một trung đội đánh vào 230, một trung đội vượt lên đánh thẳng vào 320. Chắc chắn bọn ở 230 là lực lượng tiền phòng, công sự sơ sài thế kia nên sẽ giải quyết nhanh thôi. Sau khi giải quyết xong 230 trung đội này sẽ tiếp tục phát triển sang 320. Ông thấy thế có được không?
Hải gật đầu:
- Tôi nhất trí! Nhưng anh xem nên chọn chỗ nào làm vị trí tạm dừng?
Lia ống nhòm ngược lại phía tây mấy lần vẫn không nhìn rõ được đường Chín vì vướng cành cây, mặt khác đoạn đường này hai bên bị lau lách trùm kín nên dẫu không vướng cũng không nhìn thấy mặt đường nên Tân bảo Hải:
- Thôi! Vấn đề này xuống dưới đất ta sẽ trao đổi thêm. Theo tớ chỗ cầu  By Hiên là tốt nhất. Xem trên bản đồ tớ thấy ở đó có một mỏm núi chìa ra che chắn tầm nhìn của bọn địch.
Hai anh em trèo xuống, ở dưới cánh bộ binh vẫn chờ. Họ cũng đang trao đổi về phương án tác chiến. Nghe Tân thông báo kết quả quan sát và nói ý định sử dụng lực lượng xe tăng đồng chí trung đoàn trưởng bộ binh đồng ý ngay lập tức:
- Nhìn chung ý định của các anh như thế là phù hợp với chúng tôi. Bên tôi cũng định bố trí một đại đội đánh vào 230, còn lực lượng chủ yếu sẽ đánh vào 320. Còn bây giờ có lẽ ta sẽ lên vị trí sở chỉ huy của chúng tôi, trên đó đã có bàn cát rồi ta sẽ tổ chức hiệp đồng luôn.
Chiều muộn công việc hiệp đồng mới xong. Đợi trời tối cả đoàn lại định đi trinh sát tiếp nhưng rồi cũng không thực hiện được và phải quay trở ra. Tân và Hải quyết định ngày mai sẽ đắp bàn cát và giao nhiệm vụ cho đơn vị tại khu vực Ka Đáp. Nhưng rồi dự định đó không thực hiện được. Trong lúc hai thày trò đang lặn lội ở đây thì phái viên của Bộ tư lệnh tiền phương đã xuống truyền đạt mệnh lệnh của mặt trận cho đại đội 3 cơ động lên vị trí tập kết chiến đấu tại Lao Bảo.

  Gần sáng đại đội 3 mới cơ động đến vị trí quy định. Các xe khẩn trương xóa vết xích và ngụy trang xe. Sáng ra một lúc thì Tân và Hải về đến nơi. Quan sát chung khu vực giấu quân Tân cảm thấy không được yên tâm cho lắm. Vị trí giấu quân của đại đội nằm ngay cạnh đường Chín, giữa một bãi cỏ tranh bằng phẳng điểm xuyết những bụi le, bụi sặt lơ thơ. Đang là mùa khô những đám cỏ tranh vàng úa, sặt và le cũng vậy. Nói dại chỉ cần một quả bom cháy ném xuống đây thì cả khu vực này sẽ thành biển lửa và không biết chạy đi đâu. Nhưng cũng chẳng làm sao được vì đang là ban ngày rồi. Trên đầu thằng OV10 đã vè vè canh từ sáng sớm. Tân chỉ biết bảo Hải nhắc anh em phải tuyệt đối giữ bí mật.
Chọn mãi không thấy có chỗ nào khả dĩ tập trung được đông người Tân bàn với Hải:
- Bây giờ thì không thể đắp bàn cát được mà cũng chẳng có chỗ nào để tập trung bộ đội. Có lẽ ta phải đến từng xe mà giao nhiệm vụ thôi, ông ạ!
Hải đồng ý:
- Tôi cũng thấy thế.
Tân bảo:
- Bây giờ ông vẽ lại cái sơ đồ cho nó to ra một tý. Nhớ đánh dấu chính xác vị trí các tuyến và cửa mở, quy định cụ thể thời gian có mặt và ký tín hiệu hiệp đồng. Khi nào xong ta đến từng trung đội rồi gọi các trưởng xe đến xe trung đội trưởng mà nghe giao nhiệm vụ. Hết trung đội này lại sang trung đội khác. Ông thấy thế có được không?
Chẳng còn cách nào khác nên Hải cũng phải đồng ý. Anh xoay trần ra loay hoay đến quá trưa thì xong tấm sơ đồ kế hoạch chiến đấu của đại đội. Đầu giờ chiều việc giao nhiệm vụ được bắt đầu. Cũng may là buồng chiến đấu xe PT76 khá rộng nên công việc được tiến hành trong đó không quá khó khăn. Đến gần tối thì việc giao nhiệm vụ cho từng trung đội cũng như từng xe đã hoàn thành.
Bên đại đội 9 cũng đã thực hiện xong việc giao nhiệm vụ và tổ chức hiệp đồng lần cuối giữa bộ binh, công binh và xe tăng trên bàn cát. Luồng lạch đã mở thông, công binh đã chặt hàng trăm cây tre chẻ đôi ra làm cọc tiêu để chuẩn bị cắm xuống sông.
Tất cả đã sẵn sàng đợi ngày N và giờ G.

   Rồi cái ngày ấy cũng tới.
Theo kế hoạch trên giao 16 giờ ngày 5 tháng 2 pháo binh sẽ bắt đầu bắn phá hoại, bộ binh sẽ áp sát địch chiếm trận địa xuất phát xung phong. 18 giờ xe tăng sẽ xuất kích lên tuyến điều chỉnh cuối cùng tại Làng Troài và cầu By Hiên. 23 giờ pháo binh sẽ bắn chế áp đợt 2 để mở cửa. Lúc này xe tăng sẽ lên chiếm tuyến triển khai và chuyển sang xung phong. Trực tiếp chỉ huy xe tăng bên cạnh chỉ huy bộ binh trên hướng chủ yếu là đoàn phó Bá và phái viên Hồng, trên hướng thứ yếu là tiểu đoàn trưởng Tân và phái viên Huấn. Chính ủy Ngọc, tham mưu trưởng Dương và đoàn trưởng Lãm thì ở sở chỉ huy của sư đoàn.
Vì vậy ngay sau khi ăn trưa xong Tân đã kéo phái viên chính trị Huấn và chiến sĩ thông tin Mậu đến sở chỉ huy của trung đoàn bộ binh. Trước khi đi anh chỉ nhắc lại với đại đội trưởng Hải: “cứ theo hiệp đồng mà thực hiện”.
Tại sở chỉ huy trung đoàn hôm nay có cả mấy đồng chí phái viên của mặt trận và sư đoàn xuống trực tiếp theo dõi và chỉ đạo. Vốn quen biết cả nên anh em tay bắt mặt mừng. Phái viên mặt trận cười cười trêu Tân:
- Hôm nay mà các ông lại sa lầy như hôm ở Tà Mây thì xẻo hết giái cho chó nó xơi nhé!
Tân cũng cười, anh chỉ trung đoàn trưởng công binh đang đứng cạnh mình:
- Thôi thì trăm sự nhờ vào mấy ông này cả.
Trung đoàn trưởng công binh đáp chắc nịch:
- Tôi chỉ sợ các ông đứt xích thôi chứ đường sá, luồng lạch lần này thì hết chê rồi.
Phái viên mặt trận tiến lại cầm tay cả hai người:
- Để tôi làm chứng cho! Nếu đường sá, luồng lạch thông suốt thì ngày mai các ông xe tăng phải mang xôi gà đến mà biếu mấy ông công binh nhé!
Cả sở chỉ huy cùng cười òa. Không khí căng thẳng trong sự chờ đợi giãn ra một chút.
Gần 16 giờ trung đoàn trưởng bộ binh nhắc to:
- Sắp đến giờ pháo bắn phá hoại! Tất cả vào vị trí!
Như bị điện giật, tất cả mọi người nhanh chóng về vị trí của mình, các chiến sĩ thông tin đang tít tít kiểm tra lại mạng thông tin liên lạc, Tân cũng bảo Mậu mở đài canh. Mọi con mắt đều đổ dồn về phía cứ điểm Làng Vây để đợi những cụm khói của đạn pháo. Bỗng tiểu đội trưởng thông tin chạy lại bên cạnh trung đoàn trưởng đứng nghiêm báo cáo:
- Báo cáo trung đoàn trưởng! Mạng thông tin hữu tuyến đến các đơn vị trong trung đoàn thông suốt. Riêng đường hữu tuyến về sư đoàn không liên lạc được, chắc là bị đứt dây. Xin chỉ thị thủ trưởng!
Vẫn đang căng mắt theo dõi động tĩnh ở Làng Vây trung đoàn trưởng hạ lệnh ngắn gọn:
- Cho người đi khắc phục và mở đài vô tuyến điện để canh ngay!- Quay về phía phái viên mặt trận anh hỏi nhỏ- Thế nào anh? Mất liên lạc với sư đoàn rồi.
Vẻ mặt hơi căng thẳng phái viên mặt trận suy nghĩ một lát rồi trả lời:
- Cứ theo kế hoạch mà thực hiện thôi!
Đã qua 16 giờ. Tất cả vẫn im lặng như tờ.
16 giờ 30. Mọi sinh hoạt của bọn lính trong cứ điểm diễn ra bình thường.
17 giờ. Một loạt tiếng nổ dội lên nhưng là pháo địch đang bắn vào ngay chân đồi sở chỉ huy.
17 giờ 30. Vẫn không thấy động tĩnh gì. Tổ thông tin vẫn cố tìm cách liên lạc với sư đoàn nhưng vô vọng.
Không khí trong sở chỉ huy căng như dây đàn. Khuôn mặt ai nấy đều tỏ vẻ hết sức lo lắng. Trung đoàn trưởng quay lại phía phái viên mặt trận, mặt anh tái nhợt, trán lấm tấm mồ hôi:
- Thế này là thế nào hả anh? Quá giờ hiệp đồng hơn một tiếng rồi. 
Bối rối không kém phái viên mặt trận ngập ngừng:
- Không lẽ lại hoãn đánh! Mà chẳng thấy thông báo gì cả, dây điện đứt thì phải dùng cách khác để truyền đạt chứ!- Quay lại phía Tân anh hỏi nhỏ- Anh nghĩ thế nào?
Quả thật là một tình huống khó xử. Tân suy nghĩ một thoáng rồi anh lắc đầu:
- Thực tình tôi cũng không hiểu ra làm sao nữa. Nhưng theo tôi các anh nên cho hội ý thường vụ đảng ủy trung đoàn rồi ra quyết định. Mà phải nhanh nhanh lên, theo hiệp đồng xe tăng chúng tôi chuẩn bị xuất kích rồi đấy!
Phái viên mặt trận quay lại trao đổi với trung đoàn trưởng bộ binh rồi kéo nhau đi. Tân vội bảo Mậu lên đài liên lạc với đại đội 3. Một lát sau Mậu kéo áo anh lắc đầu:
- Báo cáo thủ trưởng! Không thấy tín hiệu gì cả!
Tân thoáng nghĩ: “chắc giờ này anh em họ đang sắp xếp đội hình, trước khi đi mình chả dặn là cứ theo hiệp đồng mà thực hiện rồi còn gì”. Ý nghĩ ấy càng làm cho anh lo lắng. Phái viên chính trị Huấn cũng lo ra mặt, anh thì thầm:
- Gay quá anh Tân ơi! Bây giờ anh em “nó” xuất kích rồi thì sao?
Không trả lời Huấn anh gọi Mậu:
- Đồng chí để đài đấy, tôi tự sử dụng. Ngay bây giờ chạy xuôi đường Chín về Lao Bảo, gặp anh Hải ở đâu bảo dừng lại mở đài chờ lệnh. Chạy nhanh lên nhé!
Mậu vừa lao đi thì phái viên mặt trận và trung đoàn trưởng trở lại. Trung đoàn trưởng bộ binh thông báo:
- Các đồng chí chú ý! Chúng tôi vừa hội ý thường vụ đảng ủy trung đoàn. Căn cứ vào nhận định tình hình chung chúng tôi quyết định hoãn trận đánh hôm nay. Đề nghị các đồng chí thông báo cho các lực lượng thuộc quyền ngay. Hết!
Mấy chiến sĩ thông tin lập tức nối máy gọi đi các nơi í a í ới. Chợt nhớ ra lúc đi lên đây thấy có một tổ thông tin trực ngay rìa đường Chín Tân xán lại chỗ tổng đài:
- Này! Hình như các đồng chí có một tổ trực ở dưới đường Chín phải không.
- Vâng ạ!- Người chiến sĩ thông tin xác nhận- Đấy là trạm T4.
Tân hớt hải:
- Vậy nhờ đồng chí nối máy cho tôi làm việc một tý!
Người chiến sĩ rút ra, cắm vào mấy cái phích rồi bảo Tân:
- Thủ trưởng gọi đi! Tôi nối được máy rồi đấy.
Tân vội cầm tổ hợp:
- A lô! T4 phải không?
Tiếng nói từ bên kia vọng lại:
- Vâng! T4 nghe đây.
Tân mừng rỡ:
- Tôi là chỉ huy xe tăng tại sở chỉ huy. Tôi cần nhờ đồng chí một việc: nếu các đồng chí thấy xe tăng hành quân đến đấy thì chặn họ lại và thông báo cho họ quay về vị trí cũ đợi lệnh. Nghe rõ chưa?
Người chiến sĩ đầu dây bên kia trả lời:
- Tôi nghe rõ rồi- Nhưng anh ta cẩn thận hỏi lại- Thế nếu anh em người ta không nghe mà cứ đi thì sao?
Tân quát to:
- Đồng chí cứ đứng ra giữa đường mà chặn họ lại và nói đây là lệnh của đồng chí Tân. Nếu vẫn không nghe thì bảo họ xuống gọi điện thoại về đây!
Người chiến sĩ trả lời dứt khoát:
- Vâng! Thủ trưởng cứ an tâm.
Tân lại vội vàng quay về bên cái máy 2 oát, anh quàng vội tai nghe lên đầu nhưng vẫn không thấy một tín hiệu gì.
   

   Trong lúc đó đại đội trưởng Hải đã chỉ huy các xe rời khỏi chỗ giấu ra đường Chín xếp đội hình. Thực ra từ lúc 16 giờ anh đã dỏng tai lên nghe ngóng xem có động tĩnh gì không vì theo hiệp đồng đó là lúc pháo binh bắt đầu bắn phá hoại đợt 1. Nghe ngóng chán chả thấy gì trừ vài loạt pháo địch bắn vu vơ và một loạt tọa độ của B52 sâu tít trong mấy khe núi phía đông bắc. Hai tiếng đồng hồ đã trôi qua, trời đã sâm sẩm tối vẫn không thấy động tĩnh gì Hải tặc lưỡi: “ thôi thì cứ theo hiệp đồng mà thực hiện vậy”.
   Gần đến 18 giờ Hải xuống xe ra đôn đốc các trung đội trưởng kiểm tra lại một lượt công tác chuẩn bị và chỉ huy xe rời chỗ giấu ra đường Chín. Không quá mười phút mọi việc đã xong. Nhìn qua một lượt tám cái xe tăng mình phủ đày lá ngụy trang đã đỗ thành một hàng dọc nép sát vào bờ đường, trên xe các thành viên đều đã sẵn sàng anh tỏ ra hài lòng rồi đi về xe mình. Chụp cái mũ công tác vào đầu, xiết chặt ống nói Hải đưa tay bật công tắc đài, ngay lập tức anh nhận ra cái giọng khàn khàn của tiểu đoàn trưởng Tân:
   - 11 gọi 44! Nghe rõ không trả lời?
Hải vội bóp công tắc phát trả lời:
- 44 gọi 11! Nghe tốt!
Giọng Tân gấp gáp:
- 11 gọi 44! Hiện nay các anh đang ở đâu?
Hải vẫn bình thản:
- 44 gọi 11! Chúng tôi vừa xếp xong đội hình, đang chuẩn bị di chuyển!
Giọng Tân có vẻ mừng rỡ:
- 11 gọi 44! Chú ý nhận điện: cho 03 về vị trí cũ ngay! Hôm nay hoãn! Nhận đủ, trả lời.
Không tin vào tai mình Hải hỏi lại lần nữa nhưng mệnh lệnh “về vị trí cũ ngay” vẫn được nhắc lại một cách dứt khoát. Không những thế anh còn nhận được một chỉ thị nữa: “không về vị trí cũ nữa, tìm vị trí mới kín đáo hơn”.
Nhớ lại mấy lần đi trinh sát được anh em bộ binh chỉ vào đám cây um tùm ở cách đường Chín chừng hơn cây số và giới thiệu đó là nhà tù Lao Bảo của bọn Pháp ngày xưa Hải quyết định đưa đại đội vào đó. Anh tin rằng ở trong đó giấu quân tốt hơn bãi cỏ tranh ven đường Chín này.
Sau khi truyền đạt được lệnh cho đại đội 3 quay về Tân thở phào nhẹ nhõm. nhưng rồi anh lại lo lắng không hiểu bên đại đội 9 thế nào? Hướng ấy mà cho xe xuất kích rồi thì bao nhiêu công sức giữ bí mật đổ xuống sông xuống biển hết. Nhớ đến tần số dự phòng trong trường hợp khẩn cấp Tân vội mở máy dò tần số, lấy được rồi anh thử gọi mấy lần đều không được đành tự động viên mình “chắc là không có động tĩnh gì, nếu họ xuất kích thế nào chả mở máy và nghe được anh gọi”.
   Không khí trong sở chỉ huy vẫn nặng như chì. Cả đồng chí chính ủy trung đoàn giờ cũng sang đây. Tất cả im lặng dỏng tai nghe ngóng động tĩnh từ chỗ tổ chiến sĩ thông tin và từ hướng nam. Tân hiểu rằng những người đồng đội của mình đang chịu một áp lực rất lớn. Họ đã phải lấy sinh mạng chính trị của mình ra để đi đến một quyết định hết sức quan trọng, một quyết định có thể liên quan đến tính mạng hàng trăm, hàng nghìn con người. Nói gì thì nói chưa có lệnh trên mà tự ý hoãn trận đánh chắc chắn không phải là việc nhỏ. Nếu bây giờ bên hướng nam vẫn đánh thì sao? Một lần nữa Tân thấy thấm thía hơn sức nặng đặt lên vai những người chỉ huy như anh.
   Tất cả chỉ trút được gánh nặng khi đường dây điện thoại được nối thông. Lúc đó đã nửa đêm. Thì ra lệnh hoãn trận đánh của sư đoàn đã được gửi đi từ trưa nhưng đường dây điện thoại đến trung đoàn bị bom đánh đứt, máy vô tuyến điện thì bị nhiễu phá không thể liên lạc được, còn tổ truyền đạt chạy chân thì cũng thương vong do “dính” tọa độ B52. Thật may là thường vụ đảng ủy trung đoàn đã ra một quyết định rất chính xác và kịp thời. Đêm hôm đó Tân gần như không ngủ được.

   Đêm hôm đó ngọn đèn bàn trong phòng quyền tư lệnh Đào cũng sáng suốt đêm. Bên tấm sơ đồ khu vực Làng Vây đã được ban tác huấn phóng ra to gần bằng cái mặt bàn ông ngồi như bức tượng từ lúc nửa đêm. Bên cạnh ông là chiếc ra- đi- ô Xương Mao lúc nào cũng rỉ rả một chương trình nào đó. Chăm chú nhìn vào sơ đồ ông mường tượng ra trận đánh theo cách riêng của mình. Giờ này chắc pháo binh ta đang bắn phá hoại. Trên hướng tây đại đội 3 cũng bắt đầu đi số thấp, chân dầu nhỏ lên vị trí tạm dừng. Còn ở hướng nam theo đại đội 9 sẽ cơ động theo dòng sông Sê Pôn, cạn thì đi bằng xích, sâu thì thả trôi. Ông nhớ lại cuộc diễn tập đánh địch trên điểm cao ở Thanh Tước năm ngoái. Có một cái gì đó rất giống nhau giữa cuộc diễn tập ấy và trận đánh hôm nay. Lần đó trên một hướng xe tăng cũng được thả trôi theo dòng sông Cà Lồ, sau đó bất ngờ xuất hiện ở hướng “địch” ít đề phòng nhất. Thế mới biết trong diễn tập, trong huấn luyện càng chịu khó động não tìm ra nhiều phương án, dự kiến nhiều các tình huống xảy ra thì sẽ có ích biết bao cho chiến đấu sau này. Thật quá chí lý khi quân đội ta đã tổng kết: “thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu”. Riêng cái thủ đoạn “bí mật tiếp cận” này cũng là kết quả của một quá trình “lao tâm, khổ tứ” của bao nhiêu bộ óc. Có thể nói đó là một sự kết hợp rất táo bạo giữa khoa học kỹ thuật hiện đại với cách đánh truyền thống của dân tộc. Và đêm nay thực tiễn trận đánh sẽ kiểm nghiệm nó.
Còn bây giờ xe tăng đã đến vị trí tạm dừng. Chắc cũng đã đến lúc pháo binh thực hành hỏa lực chuẩn bị, công binh sẽ thực hành mở cửa. Trước mắt quyền tư lệnh Đào như hiện lên những chớp lửa dồn dập trùm lên cứ điểm địch, còn ở trước cửa mở là bóng những chiến sĩ công binh lui cui lao lên giữa làn đạn địch để đặt những ống bộc phá vào hàng rào. Cái gì chứ việc thực hành mở cửa bằng bộc phá liên tục thì ông đã quá hiểu sau gần mười năm chiến đấu ở bộ binh. Đến lúc này thì xe tăng sẽ hoàn toàn có quyền cơ động với tốc độ cao, sau đó triển khai đội hình và phát huy hỏa lực tiêu diệt địch ở tiền duyên để yểm hộ cho công binh mở cửa. Vấn đề là cửa mở có thông được không. Ông đã từng chứng kiến những trận đánh mà hàng trung đội thương vong nhưng vẫn không mở được cửa. Nhưng không sao, xe tăng có thể vượt qua những hàng rào còn lại bằng sức mạnh khủng khiếp của nó. Khi tất cả các xe đã vượt qua cửa mở đội hình sẽ tản ra để đánh chiếm từng khu vực. Xa thì đạn pháo. Gần thì đạn đại liên. Gần hơn nữa thì dùng xích sắt đè bẹp, nghiến nát. Phía sau là bộ binh được xe tăng che đỡ, dẫn dắt sẽ ào lên làm chủ trận địa. Đáng lo nhất là hỏa khí chống tăng của địch, chắc chắn sau trận Tà Mây chúng sẽ được tăng cường. Nhưng nếu giữa xe tăng và bộ binh có sự hiệp đồng chặt chẽ, xe tăng dẫn dắt bộ binh, còn bộ binh bảo vệ xe tăng thì có thể giảm đến mức thấp nhất thiệt hại do bọn chúng gây ra. Và cả hai hướng tiến công đã gặp nhau ở khu trung tâm chỉ huy. Đến lúc này trận đánh đã coi như kết thúc. Xe tăng cần nhanh chóng rời khỏi trận địa trước khi trời sáng. Ông ngả người ra lưng ghế lim dim mắt mường tượng cảnh các chiến sĩ của mình đưa xe về khu tập kết sau chiến đấu, họ sẽ khẩn trương xóa vết xích, ngụy trang xe và sẽ nghỉ ngơi trong niềm vui chiến thắng.
Ngồi lim dim mắt một lúc quyền tư lệnh Đào với tay lấy chiếc đài, ông ghé nó vào tai và vặn núm điều chỉnh tần số. Hết đài này đến đài khác. Tin chiến sự thì rất nhiều nhưng chủ yếu là về cuộc chiến đấu ở Huế và một số đô thị khác, tịnh không một đài nào nhắc đến hai tiếng “Làng Vây”. Hơi chán nản ông mang theo chiếc đài vào giường nằm và thiếp đi một cách mệt nhọc.
Mãi chín giờ sáng hôm sau, trong phiên liên lạc đầu tiên tham mưu trưởng Dương mới điện báo về là trận đánh đã bị hoãn lại một ngày. Cầm bức điện trên tay quyền tư lệnh Đào biết rằng ngày hôm nay sẽ rất dài đối với mình.

   Đúng như đại đội trưởng Hải suy nghĩ, khu vực nhà tù cũ Lao Bảo rất thuận lợi cho việc giấu quân. Những hàng cây ngay hàng thẳng lối chắc là do bàn tay các phạm nhân năm xưa trồng trọt, chăm tưới nay đã thành cổ thụ xòe tán lá rộng che kín những chiếc xe tăng khỏi tầm mắt soi mói của bọn trinh sát OV10, L19. Chắc là không sử dụng từ lâu nên mấy dãy nhà lao xây bằng đá có tường dày hàng mét nay đã trở thành hoang phế, cỏ cây mọc um tùm. Tuy nhiên, qua những ô cửa nhìn vào vẫn thấy những thanh sắt nguyên là gọng cùm ngày xưa nay nằm dài trên nền xi măng đang bắt đầu hoen rỉ.
   Vẫn chưa yên tâm vì việc giao nhiệm vụ ngày hôm trước mới được tiến hành trên sơ đồ, lại làm với từng trung đội nên vừa sáng ra Hải đã gọi các cán bộ trung đội đến cùng anh đắp bàn cát khu vực cứ điểm Làng Vây để giao nhiệm vụ và tổ chức hiệp đồng thêm một lần nữa.
   Mặc dù mấy chuyến trinh sát đều gặp khó khăn, chưa vào được tận hàng rào cứ điểm địch như yêu cầu nhưng thông qua quan sát, qua các nguồn tin do cấp trên và đơn vị bạn cung cấp Hải cũng đã nắm được khá tường tận tình hình của cứ điểm Làng Vây. Và anh thấy cần thiết phải truyền đạt cho tất cả cán bộ, chiến sĩ của mình nắm được.
   Là cứ điểm tiền tiêu phía tây của “tuyến phòng thủ đường Chín”, là điểm mút của “hàng rào điện tử Mắc Na- Ma- Ra”, là nơi xuất phát của các toán biệt kích có nhiệm vụ thám sát, ngăn chặn sự di chuyển lực lượng cũng như hàng hóa của ta... Làng Vây được xây dựng trên điểm cao 320 nằm ở phía nam con đường chiến lược số Chín, cách biên giới Việt Lào khoảng 10 ki- lô- mét, cách Khe Sanh khoảng tám ki- lô- mét. Về phía nam Làng Vây được con sông Sê Pôn bao bọc, về phía bắc là sườn núi có độ dốc rất cao. Con đường số Chín chạy theo hướng đông- tây nằm ngay dưới chân cứ điểm. Lực lượng địch đồn trú ở đây là một tiểu đoàn biệt kích ngụy gồm 4 đại đội mang phiên hiệu 101, 102, 103 và 104. Quân số địch khoảng 600 tên và có thể hơn nữa do số địch từ Huội San chạy về. Ngoài ra còn có từ 25 đến 30 cố vấn Mỹ do một sĩ quan cấp trung tá chỉ huy thường xuyên có mặt tại đây. Để bảo vệ cho Làng Vây bọn địch còn thiết lập một cứ điểm tiền tiêu trên điểm cao 230 nằm về phía tây cứ điểm chính chừng 800 mét do một trung đội biệt kích thường xuyên chốt giữ. Hỏa lực tại chỗ của địch gồm hai khẩu DKZ75, một trận địa cối 106,7 mi- li- mét và mới được tăng cường một số vũ khí chống tăng cá nhân do trực thăng chở đến sau khi ta tiến công Huội San. Với khoảng cách chưa đầy 10 ki- lô- mét Làng Vây sẽ được chi viện đắc lực bằng hỏa lực của các trận địa pháo tại Tà Cơn, Khe Sanh và của không quân Mỹ; khi cần thiết sẽ được ứng cứu, giải tỏa bởi trung đoàn lính thủy đánh bộ số 26 đang đóng tại Khe Sanh. Hệ thống công sự vật cản ở Làng Vây được xây dựng một cách cơ bản và khá kiên cố. Bên ngoài cứ điểm là hàng rào dây thép gai từ 5 đến 6 lớp xen kẽ với mìn chống bộ binh và mìn sáng. Bên trong cứ điểm được phân thành 5 khu riêng biệt gồm khu trung tâm chỉ huy và 4 khu do 4 đại đội đảm trách. Giữa các khu này cũng có hàng rào thép gai ngăn cách và được xây dựng thành những tiền đồn độc lập theo nguyên tắc “chiến đấu riêng rẽ, yểm trợ hỗ tương”. Hệ thống công sự chiến đấu được xây dựng chủ yếu bằng gỗ súc và bao cát, riêng khu trung tâm có hầm ngầm bằng bê tông cốt thép rất kiên cố. Trên nóc hầm ngầm là một đài quan sát có thể bao quát toàn bộ khu vực cứ điểm. Với vị trí, địa thế và bố trí binh hỏa lực như vậy Làng Vây có thể khống chế hoàn toàn một khu vực rộng lớn, đồng thời gây rất nhiều khó khăn cho đối phương khi tiến công vào đây.
   Quyết tâm chiến đấu của trung đoàn bộ binh 24 là tiến công Làng Vây trên ba hướng, trong đó hướng chủ yếu là hướng nam, hướng thứ yếu là hướng tây và hướng phối hợp là hướng bắc. Trên hướng nam và hướng tây sẽ sử dụng một tiểu đoàn bộ binh được tăng cường một đại đội xe tăng.
Căn cứ vào quyết tâm của trên và tình hình cụ thể ban chỉ huy đoàn 198 đã giao nhiệm vụ cho đại đội 9 tiến công từ hướng nam. Từ vị trí tập kết ở đồi Pê Sai đại đội 9 sẽ lợi dụng dòng sông Sê Pôn để cơ động, đoạn nào sâu thì thả trôi, đoạn nào cạn thì chạy xích đến vị trí tạm dừng tại Làng Troài cách cứ điểm khoảng hai ki- lô- mét. Khi có lệnh nhanh chóng triển khai đội hình nổ súng tiêu diệt các đại đội biệt kích 104, 101, sau đó đánh vào khu trung tâm chỉ huy. Còn đại đội 3 cơ động theo đường Chín tiến công từ hướng tây, tạm dừng ở cầu By Hiên. Khi có lệnh xung phong sẽ cho một trung đội tiêu diệt cứ điểm tiền tiêu, còn lại tập trung tiêu diệt các đại đội biệt kích 102, 103. Sau đó bắt liên lạc với đại đội 9 tại khu trung tâm chỉ huy.
Bên đại đội 9 việc giao nhiệm vụ và tổ chức hiệp đồng giữa bộ binh, xe tăng cùng các lực lượng khác đã được làm rất kỹ từ mấy hôm trước, các bộ phận đã thảo luận đến từng chi tiết, dự kiến các tình huống có thể xảy ra và biện pháp xử trí. Còn ở đại đội 3 đến quá trưa nay mọi việc cũng đã xong.
Tầm ba giờ chiều chính ủy Ngọc, tham mưu trưởng Dương và đoàn trưởng Lãm đã có mặt trại sở chỉ huy sư đoàn. Tân và Huấn cũng đã đến sở chỉ huy bộ binh ở hướng tây. Còn ở hướng nam phái viên Hồng cùng đoàn phó Bá cũng đã có mặt ở sở chỉ huy.
Tất cả đã sẵn sàng cho trận đánh.

   Chiều xuống dần. Hôm nay là mồng chín Tết nên tiết trời còn khá lạnh. Mới 4 giờ chiều mà trên mặt sông Sê Pôn đã bảng lảng những đám sương mù. Xe nào xe ấy đã ăn cơm xong và đang làm những công việc chuẩn bị cuối cùng hay ngồi tán gẫu trên tháp pháo nhưng tai anh nào anh nấy đều dỏng lên chờ nghe tiếng pháo hay hiệu lệnh xuất kích. Có vẻ như ai cũng nóng lòng chờ đến giờ xuất trận.
Ngồi mân mê những viên đạn 12 ly 7 vàng chóe Thắng mơ màng:
- Hôm nay em sẽ bắn hết cả năm hòm đạn này, cứ bỏ rẻ năm viên một tên thì thế nào em cũng diệt được năm mươi tên địch.
Hòa cười khinh khích:
- Thế mỗi quả đạn pháo diệt được bao nhiêu tên?
Thắng nhăn mặt:
- Mỗi quả đạn pháo diệt một lô cốt, mà mỗi lô cốt có một tiểu đội. Vậy cứ tính rẻ thì cũng phải diệt được ba tên.
Hòa vẫn cười:
- Thế đại liên thì mấy viên một tên?
Thắng vẫn hồn nhiên:
- Thì cũng như 12 ly 7, cứ năm viên một tên.
Đến lúc này thì cả Nhã đang ngồi tỷ mẩn lau chùi cái đài vô tuyến điện cũng phải tham gia câu chuyện:
- Thế thì riêng xe mình đã diệt được bao nhiêu?
Hòa bấm đốt ngón tay nhẩm tính rồi trả lời thay Thắng:
- Nếu cứ tính toán như cậu thì riêng một xe đã diệt được khoảng năm trăm tên địch rồi. Thế thì cần quái gì phải huy động cả sư đoàn bộ binh với một tiểu đoàn xe tăng nữa.
Thắng cười một cách vô tư:
- Thì cứ tính thế cho sướng miệng. Du kích miền Nam người ta chỉ dùng súng trường mà còn “mỗi phát đạn một quân thù” kia mà.
Cân không tham gia vào câu chuyện của cả xe, cậu đang ngồi dựa lưng vào tháp pháo mơ màng ngắm dòng sông trước mặt. Như thường lệ Hòa đen lại chọc:
- Này, thi sĩ mơ mộng gì đấy?
Cân nhỏ nhẹ:
- Các cậu này! Từ hôm đến đây cứ túi bụi cả lên chả có lúc nào ngắm cảnh, hôm nay ngồi ngắm thấy cảnh ở đây cũng đẹp thật đấy.
Hòa làu bàu:
- Đẹp gì mà đẹp! Có lội xuống đấy mới thấy đẹp- Ý Hòa muốn nhắc đến những bất trắc của lòng sông mà các cậu đã gặp khi đi trinh sát.
Cân vẫn mơ màng:
- Càng nhìn tớ lại thấy càng giống quê tớ- Cân bỗng cao giọng hỏi- Có cậu nào được đi chùa Hương chưa nhỉ?
Nhìn mấy cái mặt đều nghệt cả ra Cân cười:
- Chắc là chưa phải không? Nếu đến đấy rồi các cậu sẽ thấy đây chẳng khác gì suối Yến, cũng một dòng nước trong xanh chảy êm đềm giữa những dãy núi xanh ngút ngàn. Đúng là sơn thủy hữu tình- Giọng anh chùng xuống đầy kỷ niệm- Cuối năm lớp Mười lớp tớ tổ chức đi chùa Hương tập thể. Đi vào ngày thường thôi chứ không đúng Hội. Hơn bốn mươi đứa thuê mười cái thuyền tự chèo lấy, vừa đi vừa hát vừa trêu chọc nhau. Vui lắm!
Hòa vẫn giọng châm chọc:
- Thế có đứa nào ngã xuống suối không?
Cân cười bẽn lẽn:
- Thì chính tớ bị ngã- Nhưng rồi cậu ngắc ngứ giấu biệt luôn cái kỷ niệm vui vui hôm ấy. Vừa đến bến Cân đã xuống một con thuyền, cậu đứng chênh vênh trên mũi hướng tầm mắt về dãy núi xa xa. Khi lớp trưởng ra lệnh: “xuống thuyền” thì ba bốn cô bạn tranh nhau xuống để đi chung thuyền với cậu làm thuyền chòng chành hất Cân xuống suối. Mỉm cười thú vị với kỷ niệm xưa Cân hào hứng- Bao giờ hòa bình tớ nhất định mời các cậu về quê tớ đi chùa Hương một chuyến.
Thắng vô tư ngắt lời:
- Chẳng biết còn sống đến lúc ấy không cơ chứ?
Không khí chợt trầm hẳn xuống. Điều mà Thắng vừa nói ai cũng đã có lần nghĩ đến nhưng chẳng muốn nói ra. Quả thật, ai mà biết mình sẽ đi qua cuộc chiến này như thế nào và liệu có trở về được không? Thấy tình hình như vậy Nhã vội can thiệp vào câu chuyện:
- Thì cứ hẹn với nhau như thế đi!
Thắng thì vẫn vô tư:
- Theo em mình không chỉ đến nhà anh Cân để đi chùa Hương mà bốn anh em mình nhất định sẽ phải thường xuyên đến nhà nhau. Nếu em cưới vợ cả ba anh cùng phải có mặt đấy nhé!
Đúng lúc ấy một tràng tiếng nổ dậy lên từ phía Làng Vây. Cả bốn anh em đứng hẳn lên tháp pháo nhìn về phía cứ điểm nhưng chẳng thấy gì, chỉ nghe thấy những tiếng nổ lúc dồn dập lúc thưa thớt vọng về. Trời đã sâm sẩm tối, sương mù đã dày đặc hơn. Nhã bảo:
- Pháo binh bắt đầu bắn phá hoại rồi đấy.
Từ phía sau tiếng đại đội Nghi vẳng lại:
- Tất cả vào xe! Mở đài đợi lệnh!
Như một cỗ máy được khởi động, tất cả răm rắp nhảy vào xe và nhanh chóng chụp mũ công tác vào đầu. Những khuôn mặt hơi có vẻ căng thẳng.
Bên đại đội 3 tất cả cũng đã sẵn sàng ngay khi những tiếng nổ đầu tiên của đạn pháo vọng đến.

   Khi những loạt đạn pháo đầu tiên chụp xuống điểm cao 320 bọn địch có vẻ hơi bất ngờ nên chưa kịp có phản ứng gì. Nhưng chỉ vài phút sau trận địa cối 106,7 của chúng đã khai hỏa. Pháo từ Tà Cơn, Khe Sanh cũng bắt đầu lên tiếng. Những đụn khói bốc lên dày đặc xung quanh cứ điểm. Pháo ta vẫn bắn đều đều. Hai chiếc máy bay xuất hiện trên bầu trời, một chùm pháo sáng bung ra. Cả khu vực Làng Vây sáng trưng như ban ngày. Đến lượt các loại súng bộ binh trong cứ điểm bắn vô tội vạ ra xung quanh, hai khẩu đại liên M50 xổ những tràng dài như vô tận.
Từ trên sở chỉ huy quan sát thấy những luồng đạn đan chéo nhau và những chớp lửa dày đặc của bom pháo Tân thấy hơi lo cho các đơn vị bộ binh, giờ này họ đã chiếm lĩnh trận địa xuất phát xung phong và đang phải gồng mình chịu trận trước hỏa lực của địch. Cũng may trận bắn phá hoại của pháo binh ta vẫn tiếp tục và có vẻ như dày hơn nên hỏa lực từ trong cứ điểm bắn ra giảm dần, chắc bọn chúng đang phải chui xuống hầm ẩn nấp. Tuy nhiên pháo từ Tà Cơn, Khe Sanh bắn về vẫn dày đặc, có quả rơi sát ngay chân cao điểm đặt sở chỉ huy. Hai chiếc máy bay vẫn quần lượn nhòm ngó, thỉnh thoảng lại chúi xuống xổ một tràng trọng liên hay ném một quả bom.
Đúng 18 giờ Tân lên đài lệnh cho đại đội 3 xuất kích. Bên hướng nam Hồng cũng lệnh cho đại đội 9 bắt đầu cơ động.

   Vừa nghe thấy trên đài tín hiệu “Xuất kích” Nhã đã lệnh cho Cân:
- Nổ máy! Tiến!
Cân cho xe nổ máy rồi từ từ bò xuống triền sông. Hôm nay xe 567 sẽ đi đầu đội hình vì có Hòa là người thông thuộc địa hình và luồng lạch nhất. Cậu và Thắng mỗi người một cây sào trong tay sẵn sàng điều khiển xe khi xe tự trôi theo dòng nước. Chỉ ít phút sau tám chiếc xe đã xếp thành đội hình hàng dọc trên bờ sông. Một tín hiệu nữa đến tai nghe của Nhã, anh giục Cân:
- Tiến! 
Cân vào số giữ chân dầu ổn định thật êm rồi khởi xe, chiếc xe từ từ trườn xuống mép nước. Mũi xe chìm hẳn xuống nước đến tận cửa lái xe rồi trở lại thăng bằng khi toàn bộ thân xe đã ở dưới sông. Thêm vài mét nữa Cân đã cảm thấy xe bồng bềnh, hai băng xích quay tròn không tải, anh biết đã ra đến chỗ nước sâu nên về số và tắt máy. Từ lúc này việc điều khiển xe sẽ do Hòa và Thắng đảm nhiệm. Có vẻ đã rất thành thạo Hòa và Thắng phối hợp với nhau lúc đẩy, lúc chống rất nhịp nhàng. Cũng may đang là mùa khô tốc độ dòng chảy khá chậm, trời lại chưa tối hẳn nên việc điều khiển xe khá dễ dàng. Chiếc xe lừ lừ trôi không một tiếng động. Nhã quay nhìn về phía sau, cách xe anh khoảng hai mươi mét là xe đại đội trưởng Nghi trông như một chiếc bè đen kịt cũng đang trôi lừ đừ trên dòng sông bàng bạc giữa hai bờ dựng đứng đen ngòm.
Trời đã tối hẳn, mảnh trăng mồng Chín chênh chếch trên bầu trời chỉ gieo chút ánh sáng yếu ớt nhưng cũng đủ để quan sát trong tầm vài mét. Đã nhìn thấy hàng lộ tiêu và bóng mấy chiến sĩ công binh ở phía trước Hòa nhắc Cân:
- Sắp đến bãi cạn rồi đấy. Nổ máy đi! 
Cân nhấp nhấp chân dầu rồi đặt ở vị trí khá nhỏ, anh đưa tay ấn nút khởi động. Tiếng động cơ không gầm lên như mọi khi mà chỉ “gừ gừ” như một cái cối xay lúa đã cũ. Kỹ thuật này các anh đã được huấn luyện nhiều nên bây giờ lái xe nào cũng thực hành khá điêu luyện. Giữ chân dầu thật êm Cân vào số hỗn hợp, đợi cho khi cảm nhận thấy xích đã chạm vào đáy sông anh mới thả ly hợp và tăng nhẹ chân dầu. Hai luồng nước tuôn ra như xối từ hai ống phản lực, chiếc xe đã tiếp đất hoàn toàn và bắt đầu chuyển động cả bằng xích lẫn lực đẩy của chân vịt. Hòa đã bỏ cây sào xuống về ngồi bên cạnh cửa lái xe để phụ giúp Nhã chỉ huy Cân lái cho đúng đường. Lòng sông tuy đã được dọn dẹp những tảng đá to nhưng còn khá gập ghềnh, chiếc xe lắc lư như người say rượu nhưng vẫn tiến lên một cách chắc chắn. Cân căng mắt nhìn hai hàng lộ tiêu trắng mờ mờ, hai tay liên tục thao tác cố giữ cho xe đi đúng đường. Nhã nhô hẳn người lên cửa trưởng xe vừa quan sát đường vừa theo dõi tình hình phía trước. Thỉnh thoảng anh lại quay người nhìn ra phía sau. Khối đen thù lù của xe đại đội trưởng vẫn bám sát ngay sau xe anh. Cự ly đội hình vẫn được giữ vững.
Qua hết đoạn sông cạn thứ nhất xe lại trôi một đoạn và tiếp đến là đoạn sông cạn thứ hai. Qua hết đoạn sông cạn thứ hai Hòa bảo:
- Từ đây thì mặc chúng tớ!- Cậu giục Thắng- Cầm sào lên, sắp đến chỗ nước chảy mạnh rồi đấy. Cậu sang phía bên kia, đoạn này nước nó ép mạnh vào bờ phải.
Đúng như vậy, ngay phía trước là ghềnh Vực Tang. Dòng sông từ từ thu hẹp lại. Hai bờ sông dựng đứng đen ngòm như muốn chụp xuống đầu. Đã cảm thấy xe trôi nhanh hơn. Cũng may, ánh trăng đã được mấy quả pháo sáng tiếp sức nên tầm nhìn được mở rộng hơn. Hòa bảo Thắng:
- Cố gắng giữ cho xe đi đúng theo hàng lộ tiêu nhé!
Cả xe căng mắt nhìn. Trên mặt nước bàng bạc nổi lên một hàng cọc tiêu.  Nhưng cái gì thế này? Bên cạnh mỗi cọc tiêu là một cái đầu chỉ hở từ cổ trở lên. Không nhìn rõ mặt người, chỉ nhìn thấy hàm răng trắng bóng đang cười và một cánh tay đang vẫy. Xe trôi đến gần Hòa cúi xuống gằn giọng hỏi:
- Sao không cắm xuống mà lại đứng giữ thế kia?
Từ cái đầu đang nhô lên mặt nước vọng lên tiếng trả lời khó nhọc, nghe rõ cả tiếng hai hàm răng đang va vào nhau lập cập:
- Đáy... sông toàn... đá, nước chảy... mạnh, không... giữ thì... đổ.
Đến cái đầu thứ hai Hòa cúi xuống ân cần:
- Lạnh lắm hả?
Vẫn tiếng trả lời lập bập:
- Lạnh... nhưng không sao! Đánh... thắng... nhé!
Nhã đứng chết lặng trên ghế trưởng xe. Mắt anh dân dấn nước. Những người đồng đội của anh thật đáng trọng biết bao. Tiết trời này chỉ cần nhúng tay xuống nước đã buốt muốn rụng mà họ phải ngâm mình dưới đó hàng tiếng đồng hồ. Thế này mà mình không đánh thắng chúng nó thì phụ công đồng đội quá. Bất chấp kỷ luật thông tin anh lên đài phát mà không cần mật ngữ:
- 67 gọi 09! Chú ý quan sát không đâm vào người.
Nước chảy càng mạnh hơn. Xe trôi cũng nhanh hơn. Đã nghe tiếng nước réo ào ào ở ghềnh đá. Hàng cọc tiêu sống ở đây cũng dày đặc hơn. Đã lội qua đoạn này nhiều lần Hòa biết ở đây muốn đứng cho vững là rất khó thế mà những “cọc tiêu sống” này vẫn đứng im phăng phắc. Chắc họ đang phải gồng mình lên mà chống chọi với dòng nước. Mũi Hòa thấy cay cay.
Ngồi ở vị trí thấp nhất trên xe nhưng Cân cũng không nhìn rõ được gương mặt những chiến sĩ công binh đang đứng làm lộ tiêu cho xe mình, anh chỉ thấy những hàm răng trắng mờ mờ như một nụ cười gửi gắm niềm tin vào các anh. Không phải làm gì cả nhưng cũng không được ra ngoài giúp đỡ đồng đội Cân cảm thấy có cái gì đó bất nhẫn trong lòng. Hai tay anh nắm chặt cần lái mà nước mắt rưng rưng.
Xe đã tiến sát đến ghềnh đá. Đoạn này chỉ rộng hơn thân xe một ít nên phải điều khiển cho xe đi thật chính xác. Hòa tiến lên tận mũi xe căng mắt nhìn bờ đá rồi đẩy mạnh cây sào, mũi xe nhích sang trái vào giữa luồng nước hẹp rồi trôi vụt xuống. Đầu xe chìm xuống nước một chút rồi lại nổi lên. Ghềnh Vực Tang đã ở phía sau. Tốc độ dòng chảy giảm hẳn. Chiếc xe lại lừ đừ trôi như một người đi bộ.
Chỉ còn cách Làng Vây chừng ba ki- lô- mét. Đã nghe rõ hơn những âm thanh cuồng nộ của các loại đạn pháo cả của ta lẫn của địch. Có lẽ chúng vẫn yên tâm với hướng này nên chủ yếu bắn về phía tây cứ điểm.
Qua một cái ghềnh nữa dòng sông lại phẳng lặng trôi và chẳng mấy chốc đã gần đến bãi cát Làng Troài. Dưới ánh sáng chập chờn của mấy chùm pháo sáng dòng sông như mở rộng ra bát ngát. Chỉ tay vào bờ cây đen ngòm phía xa xa Hòa bảo:
- Chỗ đen đen kia là bãi cát Làng Troài đấy nhé- Cúi xuống chỗ cửa lái xe Hòa nói nhỏ với Cân- Khi nào xe chuyển hướng đối diện với bờ cát thì cậu nổ máy nhé. Nhớ là chân dầu thật êm đấy.
Cân gật đầu:
- Cứ yên tâm!
Cứ điểm Làng Vây đã hiện ra lù lù phía trước. Đã phân biệt rõ hơn tiếng các loại đạn. Đạn pháo ta bắn vào cứ điểm thì lúc nhặt, lúc khoan đều đều, đĩnh đạc. Pháo địch từ Khe Sanh, Tà Cơn bắn lên thì rầm rầm, rộ rộ đúng như quân ta đã gọi là “pháo bầy”. Hai chiếc máy bay đang bắn dọc theo đường Chín. Chắc là chúng đã phát hiện được đại đội 3 đang di chuyển.
Chiếc xe đã trôi đến đoạn dòng sông đổi dòng. Dòng nước đẩy sát nó vào bờ phải rồi đột ngột xoay nó về phía tây. Hòa và Thắng gồng mình chống sào. Chiếc xe ngang ngạnh chống lại sức đẩy của dòng nước và từ từ tiến vào bờ cây phía trước. Nhã giục Cân:
- Nổ máy!
Cân ấn nút khởi động. Tiếng động cơ lại rên lên gừ gừ. Hai dòng nước từ ống phản lực phun ra trắng xóa. Mũi xe dềnh lên nhằm thẳng vào bờ. Đã nghe thấy tiếng xích xe lịch kịch bám vào bờ cát. Vài giây sau chiếc xe như con trâu nước rũ mình từ từ tiến vào bờ. Cân cho xe nép mình vào một bụi lau cao ngang tháp pháo rồi tắt máy, anh thở phào nhẹ nhõm. Quay lại phía sau Nhã đã thấy xe của đại đội trưởng Nghi cũng đang hướng vào bờ, tiếng máy như chìm đi trong tiếng nổ của các loại đạn từ phía trước vọng lại.
Xe vừa dừng lại bên một bụi lau Nghi đã vội nhìn đồng hồ. Mới hơn tám giờ. Như vậy đại đội anh đã có mặt sớm gần hai tiếng. Vấn đề đặt ra bây giờ là phải giữ bí mật đến cùng. Anh nhảy vội xuống đất chỉ huy những chiếc xe tiếp theo vào đúng vị trí đã định. Gần mười phút sau toàn đại đội đã lên bờ. Tám chiếc xe tăng nép mình kín đáo bên những khóm lau, bụi chuối. Nghi tự nhủ: “nhìn từ trên xuống chắc chắn không phát hiện ra, chỉ ít phút nữa đây sẽ là mũi dao thép bất ngờ đâm vào sườn quân địch”. Anh trở lại xe báo cáo sở chỉ huy bằng mật ngữ:
- 09 đã đến vị trí quy định an toàn.

   Lúc tiểu đoàn trưởng Tân phát lệnh xuất kích thì tám xe của đại đội 3 đã xếp thành đội hình hàng dọc từ trước. Đại đội trưởng Hải chỉ cần đứng lên tháp pháo vẫy tay một cái là tất cả đã vào xe và nổ máy. Mặc dù còn rất xa địch nhưng các lái xe hôm nay không vù ga, phun khói mù mịt như mọi khi. Tiếng động cơ của tám chiếc xe tăng chỉ ù ù, rền rền chứ không gằn lên gắt gỏng như mọi ngày. Lại một cái phất tay nữa cả đại đội rùng rùng chuyển động. Những khối sắt đen sì cắm đầy lá ngụy trang lầm lũi tiến trong bóng đêm đang chụp xuống ngày càng dày đặc.
Đã sắp ra đến đường Chín. Hải ngước nhìn lên chùm pháo sáng đang lơ lửng trên nền trời bàng bạc phía Làng Vây mà lòng đầy lo lắng: “chắc chắn chúng sẽ quan tâm đến hướng này hơn cả, nếu để chúng phát hiện ra thì sẽ bị chặn đánh quyết liệt”. Anh bảo lái xe dừng xe rồi ra hiệu cho các trưởng xe lại gần. Nhìn qua một lượt thấy mọi người đã đến đủ Hải nói nhỏ nhưng gằn từng tiếng:
- Như các đồng chí đã thấy: hiện nay địch đang thả pháo sáng và tăng cường quan sát trên không ở hướng này. Vì vậy đề nghị các đồng chí cần tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc của chiến thuật bí mật tiếp cận. Tôi xin nhắc lại một lần nữa: lái xe chỉ đi chân dầu nhỏ, không được bật đèn, chỗ nào nhìn không rõ đường trưởng xe phải xuống chỉ huy. Các xe phải tăng cường cảnh giới trên không. Trường hợp bị địch phát hiện đánh phá ngăn chặn pháo hai sẵn sàng dùng 12 ly 7 bắn máy bay, còn nếu chúng chỉ quần lượn quan sát có thể tạm dừng giấu xe vào rìa đường. Các đồng chí rõ cả chưa?
Tất cả đồng thanh:
- Rõ!
Hải quay sang phía chính trị viên Du:
- Anh Du có dặn gì anh em không?
Chính trị viên Du lắc đầu:
- Không! Mọi cái cần nói tôi đã nói rồi.
Hải phẩy tay:
- Vậy thì tất cả về xe!
Đoàn xe tiếp tục lầm lũi bò đi trong ánh sáng bàng bạc của con trăng mồng Chín. Dọc hai bên đường chỉ thỉnh thoảng thấy vài chiến sĩ công binh chống xẻng đứng vẫy tay chào. Không nhìn rõ mặt mà chỉ thấy những hàm răng trắng lóa đang cười. Họ đang gửi gắm niềm tin vào những người đồng đội “thép” của mình.
Đã vượt qua trót lọt bốn cái ngầm. Hải thầm cảm ơn những người đồng đội đã không quản hy sinh để đảm bảo cho các anh cơ động thuận lợi như vậy, chỉ còn một cái ngầm số 5 nữa thôi là các anh sẽ đến vị trí tạm dừng theo quy định. Liếc nhìn đồng hồ Hải đoán là đại đội mình sẽ đến sớm trước giờ quy định khá nhiều.
Nhưng mọi việc không diễn ra theo dự tính.
Cũng giống như ngầm Huổi Lau trong trận Tà Mây, ngầm số 5 là ngầm gần Làng Vây nhất. Chỉ cách điểm cao 230 chừng hơn 2 ki- lô- mét nên công binh cũng chỉ tiến hành làm ngầm khi pháo binh ta bắt đầu bắn phá hoại. Hải thầm nghĩ: “đã có kinh nghiệm làm ngầm Huổi Lau rồi nên chắc công binh sẽ không để xảy ra sự cố như hôm đánh Tà Mây”. Vì vậy khi thấy một chiến sĩ công binh đứng bên đường ra hiệu cho xe tiếp tục tiến anh nhắc khẽ lái xe:
- Cho xe vượt ngầm!
Cũng vì rút được kinh nghiệm trong trận Tà Mây nên Hải đã quy định khi vượt ngầm chỉ đi từng xe một, xe đi trước qua rồi thì dừng lại chờ để sẵn sàng cứu kéo xe sau. Vì vậy khi xe Hải vào ngầm thì các xe còn lại đều dạt vào bên đường náu mình trong những khóm lau lách cao ngập đầu người. Phía trước tiếng pháo của cả ta lẫn địch vẫn dồn dập. Trên đầu hai chiếc máy bay lại thả pháo sáng, thỉnh thoảng chúng lao xuống bắn một tràng trọng liên hoặc thả một quả bom phía cầu By Hiên. Hải thầm nghĩ: “chắc là chúng chưa phát hiện ra đại đội mình”. Lợi dụng ánh pháo sáng chiếc xe dò dẫm từng mét một qua ngầm. Hai bên đường các chiến sĩ công binh vẫn đang tíu tít chuyền nhau những bó cành cây về phía trước. Chỉ còn chừng năm sáu mét nữa là đến bờ bên kia. Hải mừng thầm: “thoát nạn rồi”.
Nhưng chiếc xe bỗng chững lại. Tiếng động cơ gằn lên nhưng hai băng xích chỉ quay tròn tại chỗ. Hải vội quát lái xe:
- Dừng lại! Lầy rồi- Tháo vội cái mũ công tác Hải quay sang bảo pháo hai- Chú ý cảnh giới trên không nhé!
Nói rồi anh nhảy đại xuống ngầm, nước lạnh buốt ngập gần đến thắt lưng. Một chiến sĩ công binh chạy lại, Hải hỏi như quát:
- Ai phụ trách ở đây?
Chính người vừa chạy đến lên tiếng:
- Tôi đây ạ!
Trong ánh sáng bàng bạc của chùm pháo sáng trên đầu Hải nhìn thấy một cái mặt gầy quắt đầy bùn đất. Anh hạ giọng:
- Các bố làm ăn thế nào mà lại thế này? Đừng để xảy ra một cái Tà Mây nữa nhé!
Người cán bộ công binh nhỏ nhẹ:
- Anh cứ bình tĩnh. Đợi một tý tôi cho anh em tăng cường thật chắc chắn hãy cho xe tiến- Quay ra phái sau anh ta hét lớn- Đưa nhanh vật liệu lên đây.
Những bó cành cây, những viên đá hộc được tới tấp đưa tới. Người cán bộ công binh yêu cầu chiến sĩ của mình ấn chặt những bó cành cây to vào sát đầu hai băng xích và rải thêm lên phía trước. Tiểu đoàn phó Phụng cũng từ phía sau vọt lên, anh ngán ngẩm:
- Thế này thì có chết không cơ chứ!
 Chừng mười phút sau người chỉ huy công binh nói với Hải:
- Các anh thử cho xe tiến xem sao.
Hải ra hiệu cho lái xe nổ máy, đợi cho lái xe vào số xong anh ra hiệu tiến. Tiếng động cơ gằn lên, hai băng xích guồng mạnh làm bùn nước bắn tung tóe, những bó cành cây bị xích cuốn cả ra phía sau. Biết là không thể qua được Hải ra hiệu cho lái xe tắt máy. Phụng bàn với Hải:
- Chỉ còn hơn một thân xe nữa là tới bờ. Theo tôi ta nên dùng gỗ tự cứu, chỉ một lần là vượt qua được.
Hải gật đầu đồng ý, anh gọi các thành viên của mình xuống lắp gỗ tự cứu và bảo với người chỉ huy công binh:
- Bây giờ tôi sẽ sử dụng gỗ tự cứu để qua chỗ này. Sau khi tôi qua được các anh phải khẩn trương củng cố ngay. Tôi mà đến chậm là các anh chết đấy.
Gỗ tự cứu đã lắp xong, Hải chỉ huy cho xe tiến. Đúng như Phụng nói, chỉ sau một lần tự cứu xích xe đã bám được phần đất cừng trên bờ và vượt được ngầm. Trong lúc đó các chiến sĩ công binh hối hả củng cố đoạn ngầm mà xe Hải vừa bị lầy. Phụng thống nhất với Hải:
- Anh cứ cho xe dừng ở đây, chuẩn bị cáp sẵn sàng. Tôi sẽ sang bên kia điều từng xe qua một. Trường hợp bị lầy thì cho kéo ngay.
Xe thứ hai và thứ ba đi qua trót lọt. Đến xe thứ tư lại bị lầy. Không chần chừ Hải chỉ huy hai kíp xe nối cáp vào kéo ngay. Bốn cái tiếp theo cũng được áp dụng phương pháp ấy nên chỉ mất thêm chưa đầy mười phút cả đại đội đã vượt hết qua ngầm. Từ đấy đến cầu By Hiên chỉ còn chừng 500 mét nên chỉ ít phút sau toàn đại đội đã đến vị trí quy định. Cúi nhìn đồng hồ Hải thở phào nhẹ nhõm: “đại đội anh đã có mặt sớm mười lăm phút”. Đếm đủ tám cái xe đã nép mình bên vệ đường Hải mới lên đài báo cáo sở chỉ huy:
- 44 gọi 11! 03 (đại đội 3) có mặt đủ!
Trên sở chỉ huy Tân cũng thở ra một hơi dài. Anh lập tức quay máy điện thoại báo cáo cho tham mưu trưởng Dương đang ở sở chỉ huy sư đoàn.

   Không khí ở sở chỉ huy sư đoàn sôi động hẳn lên từ khi pháo binh bắt đầu bắn chuẩn bị. Hàng loạt cú điện thoại từ các nơi liên tục báo cáo về. Hai chiếc đài 2 oát của đại diện xe tăng cũng đã được để ở chế độ trực canh, mỗi chiếc có nhiệm vụ theo dõi ở một hướng. Thông qua những mệnh lệnh, chỉ thị và báo cáo trên mạng chính ủy Ngọc, tham mưu trưởng Dương và đoàn trưởng Lãm đã nắm được khá vững tình hình.  Trên hướng nam mọi việc có vẻ thuận lợi, bộ binh đã chiếm lĩnh trận địa xuất phát xung phong từ rất sớm mà không gặp phải khó khăn nào đáng kể. Có lẽ bọn địch vẫn không nghĩ ta sẽ tiến công ở hướng này. Nhưng trên hướng tây và hướng bắc thì gặp khó khăn vì hỏa lực pháo binh, không quân của địch ngăn chặn quyết liệt. Các đơn vị bộ binh tiến rất chậm chạp và đã có thương vong. Sự căng thẳng bao trùm cả sở chỉ huy.
Ngồi theo dõi những báo cáo từ các nơi gửi về chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương không khỏi lo lắng. Rõ ràng nếu bộ binh đã bị phát hiện và ngăn chặn như thế thì khi xe tăng bị phát hiện ra sẽ bị ngăn chặn quyết liệt đến mức nào. Tham mưu trưởng Dương ngồi trầm ngâm suy nghĩ. Nếu hôm nay hai đại đội xe tăng không có mặt trước thời điểm xung phong, nhất là lại bị thương vong do hỏa lực pháo binh, không quân địch ngăn chặn thì chiến thuật “bí mật tiếp cận” mà ông và các đồng đội đã dày công nghiên cứu để xây dựng nên rất có thể sẽ phá sản. Những lời thuyết trình của quyền tư lệnh Đào, của chính ông trước cấp trên- nhất là trong buổi báo cáo hồi tháng bảy năm ngoái sẽ chỉ là một mớ lý thuyết suông. Và cái gọi là cách đánh riêng của xe tăng Việt Nam cũng sẽ chỉ là một mơ ước viển vông trong con mắt của mọi người. Ông mường tượng ra khuôn mặt đắc thắng hay cái cười mỉa mai của những người phản đối việc đưa xe tăng vào sử dụng ở chiến trường miền Nam khi họ nhận được tin này. Đúng lúc đó một cơn đau bụng dội lên làm ông nhăn mặt. Thực ra từ khoảng một tháng nay thỉnh thoảng tham mưu trưởng Dương lại bị một cơn đau hành hạ nhưng ông vẫn giấu mọi người. Không hiểu sao đến lúc cần có sức khỏe nhất nó lại lên cơn thế này. 
Nỗi lo của mọi người chỉ được giảm bớt khi từ hướng nam báo cáo lên đại đội 9 đã có mặt tại vị trí tạm dừng. Mừng đấy nhưng rồi tham mưu trưởng Dương lại lo: đến được vị trí quy định mà không có thiệt hại nào là rất quý nhưng đến sớm những gần hai tiếng đồng hồ lại không phải là một điều tốt. Hai tiếng nằm chờ đợi cách địch chưa đầy hai ki- lô- mét có thể xảy ra nhiều chuyện không ai đoán trước được. Chỉ cần một sự chủ quan vô ý, có khi chỉ là một sự kiện ngẫu nhiên trời ơi đất hỡi nào đó là có thể dẫn tới những hậu quả khôn lường. Có lẽ trong quá trình khảo sát, tính toán cấp dưới của ông đã có nhầm lẫn về tốc độ dòng chảy. Ông tự dặn lòng mình phải nhớ kỹ điều này và sẽ phải bổ sung vào tài liệu huấn luyện ngay.
Chỉ đến khi từ hướng tây Tân báo về đại đội 3 đã có mặt tại vị trí quy định ông mới như trút được gánh nặng trong lòng. Quay sang chính ủy Ngọc ông cố nén cơn đau bụng giữ vẻ bình thản:
- Anh ạ! Cả hai đại đội của ta đều đã đến vị trí quy định.
Chính ủy Ngọc mừng ra mặt, ông vồ lấy tay tham mưu trưởng Dương lắc lấy lắc để:
- Như thế là ta thắng lợi được một nửa rồi.

   Vẫn biết thời gian chờ đợi bao giờ cũng dài nhưng chờ đợi ở cái nơi chỉ cách quân địch chưa đầy hai ki- lô- mét, trên trời thì pháo sáng cứ sáng trưng, xung quanh thì súng đạn cứ ùng oàng... thì thời gian còn dài đến thế nào. Đã thế lại phải ngồi tịt ở trong xe, đèn đóm tắt hết, thuốc men không được hút, cửa xe tuy không phải đóng chặt nhưng cũng phải hạ xuống đâm bức bối cả con người. Mà chẳng hiểu làm sao cái cậu Thắng cứ vài phút lại đòi chui ra đi đái đến nỗi Hòa phải gắt lên:
- Nước ở đâu ra mà lắm thế?   
Thắng vẫn thật thà như mọi khi:
- Đâu mà lắm! Buồn thì buồn đấy nhưng ra rặn mãi cũng chỉ được vài giọt thôi. Mà không biết làm sao cứ vào một tý lại buồn.
Hòa cười nhăn nhở:
- À! Thế là do cậu sợ đấy mà. Người ta chẳng bảo sợ “vãi đái ra quần” là gì.
Thắng cãi:
- Em mà sợ ấy à? Đừng hòng! Mà đây có phải vãi đâu!
Sợ hai thằng lại to tiếng Nhã phải dàn hòa:
- Thôi, kệ nó! Buồn thì phải đi chứ sao. Nhưng lần sau cứ đứng trên xe mà phóng xuống, đừng có nhảy xuống đất nữa.
Thấy Cân vẫn im hơi lặng tiếng Hòa lại chuyển hướng:
- Cân! Giờ này mà đã buồn ngủ rồi à?
Cân trả lời giọng tỉnh như sáo:
- Không! Tớ vẫn thức đấy chứ.
Hòa vặn vẹo:
- Thức mà “im như thóc” thế à?
Cân trả đũa:
- Thì cậu nói hết phần rồi còn nói vào đâu được nữa.
Hòa có vẻ xấu hổ nên lảng:
- Thế cậu đang nghĩ gì? Hay lại làm thơ?
Cân cười khùng khục:
- Không! Bây giờ thì không làm thơ được. Nhưng giá làm được bài thơ thì hay biết mấy. Tớ nghĩ rằng chúng mình đang sắp được tham gia vào một trận đánh lịch sử đấy. Tớ tin rằng rồi đây các nhà sử học sẽ còn tốn nhiều giấy mực với trận đánh này.
Câu chuyện đã chuyển sang hướng nghiêm túc. Thắng hỏi lại:
- Sao anh lại nghĩ thế?
Cân hào hứng:
- Còn sao nữa? Nếu coi Tà Mây chỉ là cú thử sức nhẹ nhàng thì chính trận đánh này mới là trận đánh đầu tiên của xe tăng ở Việt Nam. Một trận đánh đã được chờ đợi từ hàng chục năm các cậu bảo sao không đi vào lịch sử. Tớ không biết gì nhiều về chiến thuật nhưng chỉ riêng việc đưa được cả một đại đội xe tăng đến sát quân địch như thế này đã là cả một nghệ thuật rồi. Bây giờ chỉ cần đợi lệnh “100” thôi là bọn chúng sẽ biết tay.
Nhã đồng tình:
- Quả thật đây là một thành công lớn về chiến thuật. Phải thừa nhận “các cụ” nhà mình chọn hướng tiến công này là quá bất ngờ, quá hiểm. 
Bỗng những tiếng nổ từ phía cứ điểm có vẻ dồn dập hơn. Nhã biết rằng pháo binh ta đã chuyển sang giai đoạn hỏa lực chuẩn bị, anh nhắc cả xe:
- Đội mũ công tác vào! Chắc sắp xuất kích đấy!- Vừa nói Nhã vừa đưa tay cài chốt cửa.

   Không như các xe khác phải đóng cửa, xe của đại đội trưởng Nghi vẫn mở cửa. Anh đang nhô hẳn người lên tháp pháo để quan sát và nghe ngóng. Khi thấy pháo ta bắn dồn dập hơn Nghi hiểu pháo binh đã chuyển sang hỏa lực chuẩn bị. Một phút sau những ánh chớp kèm theo tiếng nổ dội lên từ phía chân cứ điểm, Nghi đoán là bộ binh đang mở cửa. Hỏa lực địch từ trong cứ điểm và pháo từ xa bắn về cũng dồn dập hơn nhưng chỉ tập trung vào sát hàng rào. Nghi chắc rằng đã sắp đến lúc lên chiếm tuyến triển khai, anh vội thụp xuống và nhắc chung cả xe:
- Tất cả sẵn sàng!
Đúng lúc đó trong tai nghe của anh vang lên giọng của phái viên Hồng:
- 22 gọi 65! Cho 09- 100- 47 (Cho đại đội xuất kích! Nhận đủ trả lời)
Nghi vội bóp phát vừa báo cáo và ra lệnh luôn:
- 65- 49! 65 gọi 09! 100- 47.
Lần lượt trên mạng vang lên tiếng báo cáo “Nhận đủ”. Đã thấy những tiếng động cơ gầm lên. Không đợi Nghi ra lệnh lái xe của anh cũng đã nổ máy. Nghi lên đài ra lệnh tiếp:
- 65 gọi 09! Nhanh chóng chiếm 101 (tuyến triển khai) theo thứ tự.
Những khối thép đen sì bắt đầu rùng rùng chuyển động theo con đường vẫn còn hằn viết bánh ô tô về phía cứ điểm. Dưới ánh pháo sáng nhạt nhòa việc quan sát của lái xe khá thuận lợi nên tốc độ cơ động khá cao. Đến lúc này có lẽ bọn địch đã phát hiện ra quân ta tiến công cả từ hướng nam nên hỏa lực bắn ra ngăn chặn rất quyết liệt. Nhiều quả đạn pháo, đạn cối nổ ngay cạnh xe. Có thể nghe rõ tiếng mảnh đạn chém vào xe chan chát. Khẩu trọng liên M50 đặt trên nóc sở chỉ huy xổ hàng tràng dài về vị trí dự định mở cửa mở của ta. Nghi hơi lo lắng: “hỏa lực địch ngăn chặn thế kia không biết bộ binh có mở được cửa không?”.
Còn cách cứ điểm khoảng 800 mét Nghi ra lệnh:
- 65 gọi 09! Nhanh chóng 101 (triển khai đội hình), phát hiện mục tiêu tiêu diệt- 47 (Nhận đủ, trả lời)!
Chẳng thấy ai trả lời nhưng nhìn thấy các xe đang tản rộng ra hai bên Nghi biết mọi người đều đã nhận đủ. Đây là loại xe trưởng xe kiêm pháo thủ nên đòi hỏi rất cao ở người trưởng xe: vừa phải quan sát đường để chỉ huy lái xe, vừa phải quan sát chiến trường phát hiện mục tiêu, rồi chỉ huy pháo hai nạp đạn, rồi thao tác ngắm bắn và thực hiện việc liên lạc trong mạng vô tuyến. Vì vậy những lúc cấp bách như thế này chắc các trưởng xe của anh đều nhăm nhăm vào kính ngắm mà chẳng còn đầu óc nào đâu để trả lời. Anh cũng cúi xuống ghé mắt vào kính ngắm.
Ánh sáng của chùm pháo sáng trên đầu không đủ để nhìn rõ các mục tiêu nhưng cũng đủ để nhìn thấy hình khối của những lô cốt, những khu nhà trong cứ điểm. Nhận thấy rõ sự lợi hại của khẩu trọng liên M50, chính nó là yếu tố chính cản trở quá trình mở cửa của bộ binh nên anh quyết định sẽ phải tập trung hỏa lực để diệt nó trước. Vì đài đã ở chế độ song công nên Nghi vừa quay pháo vào mục tiêu vừa hạ lệnh:
- 09 tập trung hỏa lực diệt ổ trọng liên!
Trong thị trường kính ngắm đầu mũi tên của chỉ tiêu lớn đã chập chờn quanh ánh chớp đang loe lóe lửa, Nghi hô:
- Lái xe! Dừng!
Chiếc xe chưa dừng hẳn Nghi đã nhanh tay quay pháo đưa đầu chỉ tiêu vào đúng mục tiêu. Anh bóp cò. Một ánh chớp bùng lên từ đầu nóng pháo. Tiếng vỏ đạn rơi đánh xoảng suống sàn xe. Ngay lập tức những ánh chớp liên tục bừng sáng quanh xe anh, Nghi biết các xe khác cũng đã phát hỏa. Không quan sát được điểm nổ của đạn nhưng chắc là đã trúng nên khẩu trọng liên trên nóc sở chỉ huy địch im bặt. Nghi lại lên đài:
- 09 tiếp tục diệt các mục tiêu đầu cầu.
Đang quay pháo vào một lô cốt gần nhất Nghi bỗng thấy trong tai nghe vang lên tiếng trưởng xe 561:
- 61 gọi 65! 61 bị sa xuống hố bom, không lên được. Đề nghị cho cứu kéo.
Nghi lầm bầm rủa: “giờ thì còn ai cứu kéo ai được nữa”, anh chỉ nói ngắn gọn:
- 61 tự khắc phục! 09 tiếp tục diệt mục tiêu đầu cầu.
Những chớp lửa đầu nòng liên tục bùng sáng xung quanh. Nghi cũng quay pháo đưa chỉ tiêu lớn vào cái lô cốt án ngữ ngay gần cửa mở rồi bóp cò. Một chớp lửa lại bừng lên, tiếng vỏ đạn rơi loảng xoảng. Buồng chiến đấu khét lẹt mùi thuốc súng. Nghi giơ tay bật quạt gió và tiếp tục giã mấy phát nữa vào khu vực đầu cầu.
Dường như đã phát hiện được hướng nam cũng có xe tăng hỏa lực pháo binh ngăn chặn của địch trở nên dày đặc hơn. Những chớp lửa đạn pháo trùm lên đội hình. Đúng lúc ấy Nghi nghe được trên đài:
- 22 gọi 09! 103 (xung phong)- 47.
Ngay lập tức Nghi lên đài:
- 65 gọi 09! Nhanh chóng 103 qua 102 (cửa mở), đánh chiếm đầu cầu! 47!
Ấn nút liên lạc nội bộ Nghi ra lệnh:
- Lái xe! Tiến!
Chiếc xe chồm lên lao về hướng cửa mở. Nghi hé cửa nhìn ra xung quanh. Ngay sau xe anh các xe trong đại đội cũng đang chuyển thành hàng dọc xung phong. Xe nào cũng vừa chạy vừa bắn. Còn trung đội 3 vẫn dừng tại chỗ dùng hỏa lực chi viện xung phong theo đúng phương án. Nghi yên tâm chúi đầu vào kính ngắm và liên tục bắn về phía các lô cốt ở đầu cầu.
Hỏa lực ngăn chặn của địch càng dày đặc. Những chớp lửa liên tục xuất hiện đằng trước, đằng sau, bên phải, bên trái. Bỗng Nghi nhìn thấy một quả đạn sáng lao vụt qua mũi xe. Anh hiểu rằng khẩu DKZ75 của địch đã lên tiếng. Trong khi đi trinh sát nắm tình hình địch các anh đã biết ở hướng này có một khẩu DKZ75 nhưng chưa xác định được vị trí của nó. Đây chính là một đối thủ nặng ký của xe tăng. Vì vậy phải diệt nó ngay. Nghi lập tức lên đài:
- 09 chú ý! Phát hiện DKZ tiêu diệt!
Lại một đường lửa nữa xẹt qua bên phải xe. Nghi hiểu rằng nó nằm ở phía bên phải đội hình, chỗ đại đội 104. Nghi vội quay pháo về phía đó và hét lên trong ống nói:
- 09 chú ý! DKZ bên phải!
Thấy một ánh chớp bừng lên trên sườn đồi Nghi ngắm ngay vào đó tương một phát. Đúng lúc ấy những vạch dấu cửa mở đã hiện ra trước mắt anh. Chú mục quan sát Nghi giật bắn mình: “cửa mở vẫn chưa thông, vẫn còn một hàng rào trong cùng chưa bị phá”. Thấy xe hơi giảm tốc độ Nghi quát:
- Cứ tiến lên! Lấy xích mà đè!
Chiếc xe tăng tốc độ chồm lên. Hàng rào thép gai sụp xuống dưới hai băng xích. Ngay phía trước là những lô cốt, những hỏa điểm đã hiên ra rõ mồn một, bóng một vài tên địch chạy nhốn nháo. Nghi nhấn cò đại liên và rê nòng pháo. Một hình dẻ quạt bằng đạn lửa được vẽ lên phía trước mũi xe. Nghi quay lại phía sau, anh nhìn thấy các xe sau cũng đã qua cửa mở, đạn các loại từ vị trí của đại đội 104 bắn như vãi trấu vào sườn phải đội hình.

   Đúng như dự đoán, khi đại đội 3 vừa rời khỏi chỗ ẩn nấp ở cầu By Hiên một đoạn thì đã bị phát hiện. Hỏa lực pháo binh ngay lập tức trùm lên đội hình. Bên phải, bên trái, phía trước, phía sau liên hồi những ánh chớp của đạn pháo. Hai chiếc máy bay cũng thu hẹp vòng lượn, chúng phóng ra thêm hai quả pháo sáng rồi lao xuống cắt bom. Đã dự kiến tình huống này, vả lại do giảm số đầu xe chiến đấu nên trên các xe của đại đội 3 đều có thêm một chiến sĩ bắn cao xạ 12 ly 7. Ngay lập tức 8 khẩu 12 ly 7 lên tiếng. Những tràng đạn đỏ rực nhằm hai chiếc máy bay phóng tới. Mặc dù không trúng nhưng cũng làm chúng chờn tay không dám lao xuống thấp. Những quả bom không được định hướng chính xác rơi lung tung xuống khe núi.
Theo đúng phương án đã hiệp đồng trung đội 3 lao thẳng lên điểm cao 230, các xe còn lại theo đường Chín chạy về điểm cao 320. Mới chỉ vài phát pháo và vài tràng đại liên bọn địch ở 230 đã nháo nhào bỏ chạy về cứ điểm chính. Trung đội 3 nhanh chóng làm chủ điểm cao 230 và hướng nòng pháo về 320 để chi viện cho đội hình đại đội. Đạn các loại từ trong cứ điểm bắn ra như vãi trấu, một khẩu trọng liên M50 đặt trên đỉnh dãy nhà nằm sát hàng rào đang bắn như điên xuống dọc theo đường Chín.
Đã gần đến lối rẽ từ đường Chín lên điểm cao 320. Nhờ ánh sáng chập choạng của pháo sáng đại đội trưởng Hải nhìn rõ chỗ cửa mở vẫn còn mấy hàng rào dây thép gai. Biết rằng cửa mở chưa thông anh ra lệnh:
- 44 gọi 03! Tập trung bắn mạnh vào đầu cầu chi viện cho bộ binh mở cửa.
Hỏa lực toàn đại đội dội vào khu vực đầu cầu. Những khẩu pháo 76 ly bắn trực tiếp ở cự ly gần có sức công phá mãnh liệt. Những mảng tường sụp xuống, những ụ súng, công sự tung lên, khẩu M50 cũng đã im bặt. Một loạt tiếng nổ dậy lên chỗ đường vào cứ điểm. Hải đoán bộ binh đã lên dùng thủ pháo mở cửa. Không đợi nhìn rõ cửa mở đã thông chưa Hải ra lệnh:
- 03 chú ý! Nhanh chóng 103 đánh chiếm đầu cầu!
Chuyển về nội bộ anh hô tiếp:
- Lái xe! Tiến!
Như một cái lò xo nén đã lâu chiếc xe vọt lên phía trước. Ngay phía trước anh là trung đội 1. Trung đội 2 và trung đội 3 vẫn tiếp tục dùng pháo bắn vào khu vực đầu cầu để chi viện. Vừa lọt qua cửa mở Hải chợt thấy một chớp lửa trùm lên tháp pháo xe đi đầu, chiếc xe khựng lại, xe trung đội trưởng trung đội 1 đã bị trúng đạn. Anh biết rằng hỏa lực chống tăng của địch đang tập trung ngăn chặn các anh trước cửa mở, cần phải quét sạch bọn chúng trước rồi mới xung phong tiếp được. Nghĩ vậy Hải ra lệnh:
- 03 chú ý! 32, 33 tập trung hỏa lực chi viện cho 31 xung phong!
Chiếc xe của anh đã dừng sau một ụ chiến đấu khá cao nên tương đối an toàn, Hải lập tức quay pháo nã vào những ụ súng phía trước mấy phát đạn pháo. Lúc anh quay lại phía sau thì thấy trung đội 2 đã vượt qua cửa mở, lúp xúp đằng sau là bóng những chiến sĩ bộ binh. Trung đội 3 cũng đang bám sát theo sau. Như vậy gần như toàn đại đội của anh đã ở trong cứ điểm. Đạn các loại từ phía đỉnh điểm cao vẫn vãi xuống như điên. Hải quyết định phải nhanh chóng đánh chiếm khu trung tâm, anh lên đài ra lệnh:
- 03 chú ý! 32 đánh 102, 33 đánh 103, còn lại theo tôi vào khu trung tâm!     

   Bắn được mấy phát pháo và vài loạt đạn đại liên Nghi hé cửa nhìn ra: những chiếc xe tăng của đại đội anh đã vượt qua cửa mở hết. Nhưng có điều lạ: không có một chiến sĩ bộ binh nào vào theo! Rồi anh tự trả lời: “hỏa lực ngăn chặn của địch dày đặc quá nên bộ binh không thể xung phong được. Vấn đề bây giờ là phải giữ vững đầu cầu, chờ bộ binh vào mới làm chủ được”. Nghĩ vậy Nghi ra lệnh:
- 09 chú ý! Chiếm địa hình có lợi, giữ vững đầu cầu!
Mệnh lệnh của anh được thực thi ngay. Các xe tản ra chiếm các vị trí có lợi và tiếp tục bắn vào trung tâm cứ điểm và mỏm nam nơi đại đội 104 đang bắn trả điên cuồng. Khẩu DKZ75 hình như đã bị diệt nên không thấy lên tiếng nữa, giờ chủ yếu là hỏa lực súng bộ binh. Tuy nhiên thỉnh thoảng vẫn thấy một chớp lửa lóe lên và từ đó một đường lửa vụt đi, Nghi đoán đó là súng chống tăng M72. Anh tự dặn mình: “phải cảnh giác với thằng này”.
Đã yên tâm hơn nên Nghi lại tập trung vào bắn. Với khoảng cách gần và mục tiêu tương đối rõ nên mấy khẩu pháo xe tăng phát huy tác dụng rõ rệt. Đang mải siết cò khẩu đại liên Nghi lại nghe thấy giọng của phái viên Hồng:
- 22 gọi 65! 125 ngăn chặn bộ binh không xung phong được. 65 cho xe ra dẫn vào! 47!
Nghi hơi bực: “đã hiệp đồng cụ thể từng tý một rồi, lúc người ta xung phong không chịu bám theo giờ lại còn bắt quay ra dẫn vào”. Nhưng mệnh lệnh là mệnh lệnh nên chẳng còn cách nào khác Nghi buộc phải ra lệnh:
- 65 gọi 93 (trung đội 3)! 93 quay ra cửa mở dẫn dắt bộ binh vào! 47!
Hai chiếc xe rời vị trí quay ngược lại phía cửa mở. Nghi lại dán mắt vào kính ngắm để bắn. Vừa mới bắn được một phát pháo và hai loạt đại liên Nghi bỗng thấy kính ngắm tối đen. Ý nghĩ đầu tiên hiện lên trong đầu Nghi là “đèn chiếu sáng kính ngắm bị cháy”. Nhưng rồi anh lại nghĩ: “ nếu đèn bị cháy thì vẫn phải nhìn thấy cảnh vật bên ngoài, đằng này lại tối như hũ nút thì chắc là đầu kính đã bị đạn bắn trúng”. Tình thế cấp bách không thể đợi sửa chữa Nghi hét pháo hai:
- Tháo đạn ra, tớ ngắm xong mới lắp lại!
Như một cái máy, pháo hai tháo viên đạn ra. Tay trái vẫn nắm tay quay cơ cấu hướng Nghi nghiêng người sang phải ngắm qua nòng pháo, anh quay pháo chầm chậm tìm mục tiêu. Đã lờ mờ thấy một cái lô cốt anh ngồi thẳng dậy hô:
- Nạp đạn!
Vừa nghe tiếng khóa nòng đóng Nghi đã nhấn nút cò, qua kính mặt bằng anh thấy cái lô cốt tung lên. Áp dụng kiểu ngắm này bắn thêm hai phát pháo nữa Nghi quyết định chuyển sang bắn đại liên bằng kính mặt bằng. Ban đầu anh cứ lia một loạt ngắn, sau đó quan sát vết đạn để chỉnh cho những loạt sau. Có vẻ như cách bắn này thuận lợi hơn, dựa vào kết quả bắn đại liên anh vẫn có thể bắn được pháo tương đối chính xác.
 Chừng mười phút sau hai chiếc xe tăng được lệnh quay ra đón bộ binh đã lại vào tới nơi. Cả hai chiếc vừa đi vừa bắn mạnh vào phía bên phải, theo sau là khoảng một trung đội bộ binh.
Mở hẳn cửa xe nhô người ra Nghi hét át cả tiếng súng đang nổ rền:
- Tản ra! Mỗi xe mấy người! Trèo lên xe, nấp sau tháp pháo ấy!
Đến lúc này Nghi mới phát hiện đại đội mình chỉ còn 5 xe. Chợt nhìn thấy lái xe của chính trị viên Tú đang cùng mấy bộ binh trèo lên xe anh quát:
- Xe đâu mà lên đây?
Người chiến sĩ rạp mình tránh đạn rồi áp sát tháp pháo hổn hển:
- Xe em bị trúng đạn pháo, anh Tú với pháo hai bị thương rồi. Xe trung đội trưởng trung đội 1 bị trúng đạn DKZ, còn cái xe bị tụt xuống hố bom vẫn chưa lên được.
Nghi giật giọng:
- Thế anh em đâu cả?
Người chiến sĩ vẫn thở gấp:
- Số bị thương đã được chuyển ra phía sau, còn lại anh em đều vào theo hai xe ban nãy.
Nghi gật:
- Thôi được! Đồng chí lên bắn 12 ly 7 đi.
Đợi cho bộ binh đã ổn định trên các xe Nghi ra lệnh:
- 09 chú ý! 92 đánh vào 104, còn lại theo tôi đánh vào sở chỉ huy. 47!
Lác đác một vài xe trả lời. Nghi bấm nút liên lạc nội bộ:
- Đánh vào sở chỉ huy!
So với bên hướng tây thì từ đây vào sở chỉ huy rất gần. Mới tiến lên được một quãng Nghi đã nhìn thấy cái khối vuông to lù lù trên đó có một cái chòi canh. Anh đoán đó là sở chỉ huy nên bắn liên tiếp vào đó ba phát pháo mà chẳng cần ngắm nghía gì. Có lẽ do khoảng cách đã quá gần nên cả ba phát đạn đều trúng đích. Phía sau anh hai chiếc xe còn lại cũng phát hỏa liên tục. Các chiến sĩ bộ binh cũng đang điểm xạ từng loạt chắc chắn vào những công sự, hỏa điểm xung quanh đang loe lóe lửa. Bỗng Nghi thấy một chớp sáng bừng lên phía trước, một tiếng nổ dữ dội ngay sườn xe bên trái. Anh lịm đi không biết bao lâu, lúc tỉnh dậy thì thấy lửa khói mù mịt trong buồng chiến đấu, các thành viên trong xe đang cấp tập dập ngọn lửa đang lem lém cháy ngay phía sau anh. Có lẽ một quả chống tăng M72 bắn trúng vào thân một viên đạn pháo đã gây nên đám cháy này. Nhìn ra bên ngoài hai xe kia đã vượt lên trước và đều chạy thẳng về phía khu vực của đại đội 101 Nghi vội lên đài định gọi họ tập trung đánh vào sở chỉ huy nhưng bất lực vì đài không làm việc.
Thật may, hôm nay cơ công Chiến lại đi cùng xe đại đội trưởng. Trong lúc Nghi tập trung tiêu diệt các mục tiêu thì Chiến lúi húi khắc phục sự cố. Chỉ mấy phút sau anh đã đập lưng Nghi:
- Đại trưởng mở đài đi! Có lẽ được rồi đấy.
Nghi đưa tay bật công tắc điện đài, ít giây sau trong tai nghe đã thấy tiếng rào. Ngay lập tức Nghi ra lệnh:
- 09 chú ý! Tập trung tiêu diệt sở chỉ huy bên trái!
Mệnh lệnh có hiệu lực gần như tức thì. Hai chiếc xe đang chạy phía trước đều chuyển hướng sang trái nhằm hướng sở chỉ huy lao tới. Những băng xích xe nghiến nát không thương tiếc những ụ súng trên đường. Hai khẩu pháo vẫn nhả đạn đều đều. Nghi giục lái xe tăng tốc độ. Chừng năm phút sau anh đã đối diện với sở chỉ huy địch. Ở khoảng cách rất gần Nghi mới nhận thấy cái khối vuông lù lù đó là một đống bao cát được xếp tầng tầng, lớp lớp. Từ những lỗ châu mai ở đó những chớp lửa vẫn liên tục lóe lên. Anh nã vào đó thêm ba quả đạn pháo nữa. Trên đầu anh khẩu 12 ly 7 cũng đang xả hàng tràng đạn dài. Những chớp lửa biến mất. Từ trong đống bao cát đó lố nhố vài cái bóng chạy dạt về phía bắc. Nghi quét theo một tràng đại liên về hướng đó, một vài bóng đen đổ gục như cây chuối bị phạt ngang.
Khoảng cách đến sở chỉ huy địch đã gần lắm rồi, Nghi thoáng nghĩ: “cần phải nhanh chóng đánh chiếm ngay”. Lập tức anh ra lệnh:
- 93 yểm hộ cho 65!- Rồi anh chuyển về liên lạc nội bộ gằn từng tiếng- Lao thẳng vào sở chỉ huy.
Tiếng động cơ gầm lên. Chiếc xe băng về phía sở chỉ huy địch. Nghi vẫn dán mắt vào kính mặt bằng xả từng loạt dài đại liên. Chiếc xe đã áp sát đống bao cát, nó hơi khựng lại một chút rồi leo lên một cách khá khó khăn. Khi xe vừa trở lại thăng bằng Nghi phát hiện thấy trên đó cũng la liệt các ụ súng bằng bao cát. Đang đà trườn tới chiếc xe xô nghiêng cái tháp canh và dùng xích nghiến nát các ụ súng xung quanh. Từ vị trí này Nghi có thể quan sát dược toàn bộ cứ điểm, anh có cảm tưởng sức kháng cự của địch đã giảm đi nhiều, chỉ còn ở hướng tây và tây nam chỗ khu vực các đại đội 102 và 103 là còn nhiều tiếng nổ. Nhưng anh cũng đã nhìn thấy ba chiếc xe của đại đội 3 đang càn lướt qua những ụ súng để tiến về phía sở chỉ huy. Mở hẳn cửa ra Nghi hét mấy chiến sĩ bộ binh:
- Xuống đi chứ! Ta đang ở trên nóc hầm chỉ huy đấy!
 Mấy chiến sĩ bộ binh nhảy xuống. Từ phía sau một tốp bộ binh cũng đang xông lên. Chỉ trong giây lát xung quanh khu vực sở chỉ huy đã tràn ngập bộ binh. Nghi biết rằng về cơ bản ta đã làm chủ được trận đánh, anh lên đài báo cáo sở chỉ huy:
- 65 gọi 22! 09 đã đánh chiếm được sở chỉ huy. Xin chỉ thị!
Ắng đi một lát rồi tiếng của phái viên Hồng vang lên trong tai nghe:
- 22 biểu dương 09 đã hoàn thành nhiệm vụ! 09 tiếp tục yểm hộ bộ binh làm chủ trận địa. Chú ý bắt liên lạc hiệp đồng với 03! 47!
Nghi thở dài nhẹ nhõm, anh cúi nhìn đồng hồ- đã gần ba giờ sáng. Phía tây và phía bắc cứ điểm tiếng súng vẫn nổ dữ dội.
 

   Mặc dù đi đầu khi xuất kích lên vị trí tạm dừng nhưng khi xung phong thì xe 567 gần như đi cuối cùng vì nằm trong đội hình thê đội 2, các anh phải tạm dừng dùng hỏa lực chi viện cho thê đội 1 xung phong trước. Vì ở phía sau nên Nhã quan sát và nắm rất chắc diễn biến cuộc chiến đấu của toàn đại đội. Lúc nhìn thấy xe chính trị viên Tú trúng đạn ngay trước xe mình chỉ hơn chục mét ngực Nhã nhói lên, anh biết rằng với loại xe này mà trúng một quả đạn pháo cỡ lớn như vậy thì kíp xe khó lòng qua khỏi. Thế mà chỉ giây lát sau anh lại thấy một chớp lửa đầu nòng từ chính cái xe đang ngùn ngụt khói nháng lên. Như thế nghĩa là anh Tú vẫn còn sống(?). Nhưng chỉ một phát đó thôi rồi im hẳn. Nhã thầm mong chính trị viên chỉ bị qua loa, “anh còn phải về thăm con em như anh đã hứa trong ngày về dự cưới đã chứ”. Từ lúc đó hình như mắt của Nhã tinh hơn, anh quan sát khá rõ các mục tiêu và tiêu diệt được khá nhiều lô cốt, ụ súng trước tiền duyên. Khi gần vào đến cửa mở thì Nhã giục Thắng lên bắn 12 ly 7. Vừa mới thò đầu lên cậu ta đã làm một loạt dài gần hết thùng đạn khiến Nhã phải nhắc:
- Bắn loạt ngắn thôi! Phải tiết kiệm đạn chứ.
Đúng lúc ấy xe trung đội trưởng trung đội 1 bị bắn cháy. Nhìn vệt đạn Nhã biết đấy là DKZ. Khi phát hiện nó nằm ở sườn bên phải, chỗ đại đội 104 Nhã đã kịp nã vào đấy hai quả đạn nổ. Không biết xe nào bắn trúng mà ngay sau đó nó đã câm họng.
Khi đã đánh chiếm được đầu cầu chuẩn bị đánh chiếm các mục tiêu bên trong thì Nhã nhận lệnh đưa trung đội ra đón bộ binh vào. Anh hơi bực nhưng rồi cũng lệnh cho xe 568 và Cân quay đầu xe trở ra. Bọn địch từ khu vực 104 vẫn bắn như vãi trấu vào trung đội anh nhưng rất may chỉ có hỏa lực bộ binh. Lúc bắt liên lạc được với bộ binh anh bảo họ:
- Hỏa lực của địch rất mạnh ở phía bên phải. Các ông cứ chạy theo xe ở phía bên trái là an toàn.
Nói rồi anh chỉ huy xe 568 cùng quay pháo về phía bên phải vừa cơ động với tốc độ thấp vừa bắn đại liên và 12 ly 7 chế áp bớt hỏa lực của địch ở 104. Cánh bộ binh được thân xe đỡ đạn nên vượt qua cửa mở một cách khá dễ dàng.
Lúc nhận được lệnh đánh vào sở chỉ huy Nhã bấm nút báo gọi bảo cả xe:
- Theo xe đại trưởng đánh vào sở chỉ huy. Cân chú ý dùng xích sắt diệt địch. Hòa liên tục nạp đạn nổ nhé. Còn Thắng tiếp tục bắn 12 ly 7, nhưng phải nhớ tiết kiệm đạn đấy.
Vừa thấy xe đại đội trưởng tiến lên Nhã đã giục Cân tiến theo. Như một con voi rừng chiếc xe chồm lên. Cân khéo léo điều khiển hai băng xích nghiền nát hàng loạt ụ súng trên đường. Còn Nhã vẫn điềm đạm nổ từng phát pháo chắc nịch. Đã có một chút kinh nghiệm khẩu 12 ly 7 của Thắng bây giờ điểm xạ từng loạt ngắn rất chững chạc. Từ các công sự phía trước bọn địch lốc nhốc chui ra và chạy dạt về phía bắc cứ điểm. Đúng lúc đó Nhã thấy xe 565 của đại trưởng Nghi bốc khói và khựng lại. Không chần chừ anh giục Cân vượt lên. Mải truy kích bọn địch nên mãi đến lúc nghe Nghi ra lệnh “quay sang trái đánh vào sở chỉ huy” Nhã mới biết trung đội mình đã vượt qua cả sở chỉ huy sang địa phận khu vực đại đội 101. Lập tức anh bấm báo gọi cho Cân:
- Quay sang trái, đánh vào sở chỉ huy!
Xe vừa quay về hướng mới thì Nhã phát hiện ra cái khối vuông thù lù trên đó lừng lững một tháp canh, từ đó liên tục lóe lên những chớp lửa đầu nòng của các loại hỏa khí. Nhanh như chớp anh nã vào đấy mấy quả đạn pháo, những chớp lửa tắt hẳn. Khi xe 567 tiến đến cách cái khối vuông ấy chừng năm chục mét thì Nhã nhìn thấy xe của đại đội trưởng Nghi đang lao thẳng vào sở chỉ huy. Nhã hơi lo vì không biết lực lượng địch trong ấy thế nào, anh rê nòng pháo và bấm cò đại liên. Một lưới lửa hình rẻ quạt trùm lấy cái khối đen đen, vuông vuông ấy. Chỉ đến khi thấy xe 565 đã chễm chệ ngự trên đỉnh sở chỉ huy Nhã mới buông nút cò nhưng vẫn để tay trên đó sẵn sàng nổ súng. Trong khi đó Thắng cũng nã vào chân khối vuông ấy một loạt đạn dài. Những viên đạn 12 ly 7 bắn gần cắm thun thút vào những cái hốc đen ngòm xung quanh sở chỉ huy địch.
Biết là đã chiếm được sở chỉ huy Nhã quay pháo về phía bắc hướng đại đội 101 nhưng khi nhìn thấy bộ binh ta đã tràn ngập anh không bắn nữa. Thắng đang thay một hòm đạn 12 ly 7 mới, cậu ta phàn nàn:
- Tiếc quá! Em mới bắn hết có ba hòm mà chúng nó đã chạy sạch.
Nhã phì cười:
- Thế thì tốt chứ sao?
Hòa đen nhoi hẳn lên cửa tháp pháo cậu ta hứng chí gào lên:
- Thắng rồi! Sống rồi!
Cân cũng mở cửa lái xe và nhô đầu lên. Hình ảnh đầu tiên cậu nhìn thấy là bóng dáng hùng dũng của chiếc xe tăng trên nóc sở chỉ huy. Một cái gì đó dội lên trong lồng ngực cậu. Cân nghẹn ngào thốt lên:
- Đẹp quá! Kiêu hùng quá!

   Sau khi lệnh cho hai trung đội đánh chiếm các khu vực 102 và 103 đại đội trưởng Hải dẫn đầu các xe còn lại nhằm hướng khu trung tâm thẳng tiến. Thật may, con đường từ đường Chín vào cứ điểm chạy thẳng vào khu trung tâm nên các anh có thể lợi dụng được. Là hướng phòng ngự chủ yếu của địch nên các hỏa điểm dày đặc. Đạn từ các công sự phía trước và hai bên bắn như xối vào đội hình. Thỉnh thoảng một chớp lửa của súng chống tăng M72 lại lóe lên. Có điều may là các anh đã vào cứ điểm nên không còn bị pháo địch chụp lên đầu nữa. Hai chiếc máy bay vẫn lượn vòng nhưng chủ yếu xả đại liên xuống đường Chín mà thôi. Hải tập trung tinh lực vào kính ngắm, anh liên tục nã pháo và quét súng máy vào các hỏa điểm phía trước. Hai xe sau anh cũng đang bắn từng phát chắc nịch vào các hỏa điểm hai bên sườn. Sau mỗi phát pháo những bao cát và gỗ súc lại tung lên, một hỏa điểm lại câm bặt. Hải ngoảnh lại phía sau, các chiến sĩ bộ binh bám sát sau xe như những người bạn đồng hành tin cậy. Họ tận dụng sự che đỡ của các anh nhưng cũng bảo vệ cho các anh khỏi những tên bắn lén.
Từ trong tai nghe Hải bỗng thấy tiếng trung đội trưởng trung đội 2:
- 32 báo cáo! Đã làm chủ 102! Xin chỉ thị!
Hải thấy nhẹ cả người. Vậy là một đại đội đã bị diệt hoàn toàn. Anh lên đài:
- 32 chú ý! Tập trung lực lượng đánh chiếm sở chỉ huy! 47!
Đầu bên kia nhanh chóng trả lời:
- 49!   
Liếc sang bên trái Hải đã nhìn thấy bóng hai chiếc xe của trung đội 2 cũng đã hướng về phía trung tâm. Anh thấy yên tâm hơn vì lực lượng đã được tăng cường đáng kể. Tuy nhiên, ngay trước mặt anh lại xuất hiện một lớp hàng rào dây thép gai khá dày. Dẫu đã biết địch có phân khu trong cứ điểm bằng hàng rào dây thép gai nhưng Hải không ngờ chúng dày đến thế. Nhô đầu lên khỏi cửa anh hỏi mấy chiến sĩ bộ binh:
- Còn thủ pháo không?
Phải hét đến hai lần mới thấy các chiến sĩ bộ binh hươ tay ra hiệu “không còn”. Suy nghĩ trong giây lát Hải quyết định sẽ dùng đạn pháo để phá hàng rào, anh lên đài ra lệnh:
- 03 chú ý! Tập trung hỏa lực bắn vào hàng rào dây thép gai!
Gần như cùng một lúc ba khẩu pháo đều gầm lên. Những chớp lửa nháng lên chỗ hàng rào thép gai chắn ngang đường. Một viên đạn chống tăng xẹt ngang bên cạnh. Hải liếc về phía sau, chiếc xe bên phải anh đã bị bắn trúng. Hải vội bắn tiếp vào đó một phát nữa rồi giục lái xe tiến. Hàng rào dây thép gai vẫn còn nhưng đã bị phá nham nhở, Hải lệnh cho lái xe tăng tốc độ vượt qua.
Dường như sức chống cự của địch đã giảm đi nhiều, hỏa lực ngăn chặn đã yếu đi trông thấy, chỉ còn một vài hỏa điểm vẫn đang loe lóe lửa. Xe Hải và xe còn lại vẫn kiên nhẫn vừa tiến vừa bắn. Khoảng cách từ tiền duyên đến sở chỉ huy địch chỉ chưa đầy 1000 mét mà dài như vô tận.
Lên gần đến đỉnh 320 Hải chợt nhìn thấy trên đỉnh cái khối vuông thù lù mà các anh xác định là sở chỉ huy địch sừng sững một chiếc xe tăng. Hình bóng chiếc xe tăng đen sẫm nổi bật trên nền trời bàng bạc ánh pháo sáng thật kiêu dũng. Như vậy là người anh em đại đội 9 đã đến đích trước các anh. Hải bỗng thấy nhẹ bẫng cả người, một cảm giác lâng lâng dâng lên trong lòng anh, hai mắt anh bỗng nhòa đi. Hít một hơi dài để trấn tĩnh lòng mình Hải mới lên đài báo cáo:
- 03 gọi 11! 03 và 09 đã đánh chiếm được sở chỉ huy địch! Xin chỉ thị!

   Tại sở chỉ huy sư đoàn, từ lúc pháo binh chuyển làn sang hỏa lực chuẩn bị cả chính ủy Ngọc, tham mưu trưởng Dương và đoàn trưởng Lãm đều xúm quanh hai chiếc đài 2 oát vẫn đang sôi rào rào. Tham mưu trưởng Dương chuyên theo dõi hướng chủ yếu, còn đoàn trưởng Lãm theo dõi hướng thứ yếu. Nhưng cả hai vẫn thường xuyên thông báo cho nhau và cho chính ủy Ngọc mọi diễn biến xảy ra trên hướng mà mình theo dõi. Mặc dù trời tối và ở khoảng cách khá xa không trực tiếp quan sát được mọi chi tiết của trận đánh nhưng qua theo dõi trên mạng vô tuyến điện cả ba cũng nắm được diễn biến của trận đánh. Có lẽ do sở chỉ huy nằm ở trên cao nên các đài vô tuyến điện “nhìn trực tiếp” được nhau, tín hiệu thu được rất rõ ràng, còn phân biệt được rõ giọng nói của từng người. Theo quy định từ trước việc chỉ huy xe tăng trên hướng chủ yếu do phái viên Hồng và đoàn phó Bá, trên hướng tây do tiểu đoàn trưởng Tân và phái viên Huấn nên cả tham mưu trưởng Dương lẫn doàn trưởng Lãm đều không can thiệp vào trừ trường hợp thật cần thiết.
Đang là tiết đầu xuân, ngoài trời rất lạnh nhưng trán ai cũng lấm tấm mồ hôi. Thỉnh thoảng họ mới trao đổi với nhau mấy câu nho nhỏ, còn thì ai cũng phải căng tai để nghe ngóng mọi diễn biến của trận đánh qua đôi tai nghe nhỏ xíu. Cơn đau bụng của tham mưu trưởng Dương vừa lắng xuống lại dội lên khi vừa có lệnh xuất kích được một lát đã nghe thấy một xe báo cáo bị sa xuống hố bom. Mặc dù vẫn tin tưởng rằng với sự chuẩn bị tốt và yếu tố bất ngờ nhất định ta sẽ giành thắng lợi nhưng ông cũng nhận thấy được sẽ có nhiều tình huống đột xuất xảy ra mà không ai có thể dự đoán trước được. Rồi đến lúc trên mạng vang lên tiếng đốc thúc của Hồng yêu cầu “65 báo cáo tình hình về ngay” mà mãi không thấy Nghi lên tiếng tham mưu trưởng Dương đã nghĩ đến điều xấu nhất đã xảy ra với người đại đội trưởng trên hướng chủ yếu. Chỉ đến lúc nghe được Nghi ra lệnh cho hai xe của đại đội quay lại đánh vào sở chỉ huy ông mới thở phào nhẹ nhõm.
Còn đoàn trưởng Lãm cũng toát mồ hôi khi nghe đại đội trưởng Hải báo cáo bị lầy ở ngầm số 5. Chỉ đến khi nghe được anh báo cáo đã đến vị trí tạm dừng đúng thời gian quy định anh mới yên tâm phần nào. Rồi khi đã đến sát cứ điểm rồi mà cửa mở vẫn chưa thông, phải dừng lại dùng hỏa lực chi viện bộ binh mở cửa. Rồi khi đã vào trong cứ điểm lại nghe Hải lệnh “tập trung hỏa lực bắn vào hàng rào” anh lại một lần nữa toát mồ hôi. Anh biết đó là một khó khăn rất lớn, nếu không phá được những vật cản này sẽ không thể tiếp tục tiến công.
Suốt gần ba tiếng đồng hồ không ai rời đôi tai nghe lấy một phút. Sự căng thẳng trên nét mặt thay đổi theo mức độ căng thẳng trên chiến trường. Cơn đau bụng của tham mưu trưởng Dương cũng lúc dội lên, lúc lắng xuống theo những gì ông theo dõi được. Những gương mặt chỉ giãn ra khi tham mưu trưởng Dương bỏ tai nghe ra khỏi đầu và hồ hởi thông báo:
- “Xê chín” đã chiếm được sở chỉ huy!
Niềm vui lại được nhân lên khi chỉ lát sau đoàn trưởng Lãm hét toáng lên:
- Hai “xê” bắt liên lạc được với nhau ở trung tâm rồi các thủ trưởng ơi!
Vừa dứt lời Lãm đã bỏ tai nghe ra khỏi đầu, anh đứng vụt dạy bắt tay hết lượt mọi người trong hầm. Mấy chiến sĩ thông tin cũng nhảy cẫng cả lên như trẻ nhỏ được quà. Chỉ có chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương vẫn giữ được vẻ bình tĩnh nhưng niềm vui cũng đang ánh lên trong mắt hai người.
Rời khỏi cái chỗ đã ngồi lì mấy tiếng tham mưu trưởng Dương kéo chính ủy Ngọc bước sang hầm chỉ huy của sư trưởng. Vừa nhìn thấy hai người sư trưởng bộ binh đã tất tả rời vị trí đến rồi đưa cả hai tay ra bắt tay chính ủy Ngọc và tham mưu trưởng Dương, miệng thì rối rít:
- Xin chúc mừng! Xin chúc mừng các anh! Anh em ở trên ấy báo về một xe tăng của ta đã trèo hẳn lên nóc hầm chỉ huy. Thật là tuyệt vời! Tuyệt vời!- Tay đồng chí sư trưởng vẫn nắm tay hai người lắc lấy, lắc để theo nhịp của lời nói.
Chính ủy Ngọc cảm động không nói lên lời, còn tham mưu trưởng Dương vẫn nhỏ nhẹ:
- Xin cảm ơn anh! Bây giờ anh định thế nào?
Sư trưởng bộ binh bỏ tay hai người ra, anh nhăn trán:
- Có một bọn cố thủ trong hầm ngầm. Gọi mãi chúng không ra hàng, tôi đã lệnh cho anh em tập trung bộc phá để đánh sập hầm.
Tham mưu trưởng Dương vẫn từ tốn như thường ngày:
- Có lẽ việc giải quyết chiến trường chỉ cần anh em bộ binh là đủ. Còn đề nghị anh cho xe tăng chúng tôi rời khỏi chiến trường ngay. Chúng tôi phải về vị trí tập kết sau chiến đấu trước khi trời sáng.
Sư trưởng bộ binh như chợt nhớ ra:
- Phải rồi! Phấn khởi quá nên tôi quên mất. Tôi đồng ý! Các anh cứ cho xe tăng rời khỏi đi, mọi việc còn lại chúng tôi sẽ giải quyết.
 Tham mưu trưởng Dương quay trở lại hầm đại diện xe tăng, ông nói một mạch:
- Anh Lãm! Anh lệnh cho anh em tổ chức rời khỏi chiến trường ngay. Chú ý làm tốt công tác thương binh, tử sĩ, cứu kéo xe hỏng. Phải về đến vị trí tập kết trước khi trời sáng.
Đến lúc này thì cơn đau bụng tưởng đã quên đi nay lại bùng lên dữ dội, nghiến chặt răng tham mưu trưởng Dương lặng lẽ ngồi xuống dựa vào vách hầm, ông nói nhỏ với người chiến sĩ thông tin bên cạnh:
- Đồng chí gọi quân y lại đây giúp tôi!
Chỉ một lát sau đồng chí quân y sĩ đã có mặt. Sau khi hỏi rồi sờ nắn bụng tham mưu trưởng Dương anh đưa cho ông mấy viên thuốc. Chắc là mấy viên thuốc giảm đau, an thần nên uống vào một lát ông thấy đỡ đau hẳn và thiu thiu buồn ngủ. Thế là chẳng võng cáng gì tham mưu trưởng Dương dựa mình vào thành hầm thiếp đi.
Trở về từ hầm chỉ huy chính ủy Ngọc lắc đầu thương cảm trước giấc ngủ đầy mệt nhọc của tham mưu trưởng Dương. Ông biết rằng suốt hàng tháng nay người đồng đội của ông đã phải gắng gượng rất nhiều, đã phải thường xuyên chống cự lại những cơn đau hành hạ hàng ngày mà không một lời kêu ca, phàn nàn. Gỡ tấm khăn dù đang quàng quanh cổ xuống ông nhẹ nhàng đắp lên cái thân hình nhỏ thó của người đồng đội. Tự nhiên ông cũng thấy díp mắt lại. Chả gì cũng hơn hai ngày đêm thức trắng rồi. Nhìn mấy chiến sĩ xung quanh ông thấy ai cũng lộ vẻ mệt mỏi, chỉ có Lãm là đang còn khá sung sức ông nói ngắn gọn:
- Anh Lãm và một chiến sĩ nữa thức trực đài! Có vấn đề gì thì gọi tôi và anh Dương dạy! Còn tất cả đi nghỉ!
Vừa dứt lời ông đã ngồi bệt luôn xuống dựa lưng vào thành hầm và nhanh chóng thiếp đi. Có lẽ đây là giấc ngủ ngon nhất của chính ủy Ngọc từ khi ông đi cùng 198 vào chiến trường.
Nhưng rồi giấc ngủ của mấy thầy trò cũng chẳng kéo dài được bao lâu. Mới sáng ra những tiếng nổ liên hồi ở xung quanh khu vực Làng Vây đã đánh thức họ dậy. Hết B52 đến phản lực, hết phản lực lại đến pháo bày. Có vẻ như bọn Mỹ muốn hủy diệt luôn những gì còn lại của cái cứ điểm tiền tiêu này đồng thời ngăn chặn đường rời khỏi của quân ta. Vừa thức dậy Lãm đã đến báo cáo hai người:
- Báo cáo các thủ trưởng! Đại đội 3 đã về đến vị trí tập kết an toàn, có một xe bị hỏng phải giấu trên đường Chín. Còn đại đội 9 thì...
Chính ủy Ngọc giật giọng:
- Đại đội 9 thì sao?
Lãm vẫn ấp a ấp úng:
- Đại đội 9 vẫn chưa về được vì xe bị thủng nhiều, khi xuống sông nước tràn vào nên anh em phải giấu quân ở khu vực Làng Troài chờ khắc phục rồi mới về được. Tôi đã yêu cầu anh em ngụy trang kỹ và có phương án đánh địch đổ bộ.
Tham mưu trưởng Dương đã tỉnh hẳn:
- Các đại đội báo cáo tình hình thiệt hại chưa?
Lãm gật đầu:
 - Đã báo cáo sơ bộ rồi ạ! Ta bị cháy, bị hỏng 4 xe; hy sinh 3; bị thương 6. Các xe bị cháy đã cho hủy bằng bộc phá và chôn xuống hố bom.
Quay sang chính ủy Ngọc tham mưu trưởng Dương hỏi:
- Sắp đến giờ liên lạc với số 1! Xin ý kiến anh, ta cứ báo cáo đầy đủ như vậy hay chỉ vắn tắt thôi.
Ngẫm nghĩ một lát chính ủy Ngọc phẩy tay:
- Anh cứ báo cáo đầy đủ tình hình về đi. Cuộc chiến đấu nào mà chẳng có tổn thất.
Mở cái xắc- cốt vẫn đeo bên mình tham mưu trưởng Dương lấy cuốn sổ điện kê lên hai đầu gối hý hoáy viết. Gương mặt ông lúc thì rạng rỡ, lúc lại trở nên trầm ngâm. 

   Lại một đêm nữa quyền tư lệnh Đào gần như thức trắng. Nửa đêm về sáng ông cứ nằm trên giường áp cái đài vào tai và thỉnh thoảng lại đổi tần số dò tìm đài khác. Tuy vậy, cho đến lúc kẻng báo thức đã vang lên vẫn không thấy một đài nào nhắc đến hai tiếng Làng Vây.
Bỏ qua những thói quen đã hình thành nhiều năm quyền tư lệnh Đào chỉ ra ngoài vươn vai mấy cái và rửa qua cái mặt rồi lại vào phòng ngồi ôm lấy cái đài. Nhưng đúng lúc công vụ Lưu thập thò mời đi ăn sáng thì từ cái đài vang lên thứ giọng nghèn nghẹt của phát thanh viên đài BBC: “Mời quý vị đón nghe tin tức mà bản đài vừa mới nhận được từ phóng viên thường trú tại Khe Sanh gửi về”. Ông vội xua tay cho Lưu quay trở ra và vặn to âm lượng của đài. Sau vài giây một giọng nghèn ngẹt khác vang lên:
“ Nửa đêm ngày 6 tháng 2 năm 1968, Cộng quân sử dụng một biệt đội thiết vận xa PT 76 của Nga chế tạo có bộ binh tùng thiết và 1 trung đoàn chủ lực tấn công vào trại Lực lượng Đặc biệt tại Làng Vei, gần căn cứ Khe Sanh. Trại này do Đại úy Frank C. Willoughby chỉ huy gồm 1 phân đội Lực lượng Đặc biệt Hoa Kỳ 24 người và khoảng 200 Dân sự Chiến đấu (tức Biệt kích quân biên phòng) phần lớn là dân thiểu số miền núi tỉnh Quảng Trị. Cho đến rạng sáng hôm nay trại này đã bị tràn ngập bởi lực lượng Cộng quân, một số đông binh sĩ và cố vấn do Đại úy Frank C. chỉ huy phải rút ra ngoài. Khi tấn công vào trại này, một số chiến xa của Cộng quân bị bắn cháy, số còn lại đã tràn vào trại cùng với bộ binh của Cộng quân. Dân cư gần Làng Vei đã ùa chạy về phía căn cứ Khe Sanh, trong số đó có cả những người lính Biệt kích quân biên phòng của trại Lực lượng Đặc biệt cùng rút về.
Khi Cộng quân tấn công vào trại Làng Vei, Đại tá Jonathan Ladd, chỉ huy Lực lượng 5 Đặc biệt Hoa Kỳ đã yêu cầu quân tiếp viện đến giải cứu trại này. Theo kế hoạch đã được định trước, Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ đóng tại Khe Sanh sẽ phái đơn vị đi giải cứu Làng Vei nếu trại này bị khốn đốn nhưng đã hai lần Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ tại đây đã từ chối không chịu đi cứu viện. Các cấp chỉ huy của lực lượng trú phòng Khe Sanh nói rằng nếu đi cứu viện bằng đường bộ thì sẽ bị phục kích, còn nếu dùng trực thăng để giải vây thì sợ bắn nhầm quân bạn.
Diễn biến chi tiết của trận tấn công này sẽ được chúng tôi đề cập trong các bản tin tiếp theo. Xin kính mời quý vị thính giả tiếp tục theo dõi”.
Bản tin của đài chuyển sang những tin tức từ mặt trận Huế. Quyền tư lệnh Đào đưa tay vặn nhỏ đài và ngả người ra lưng ghế, ông khoan khoái thở một hơi dài. Một cảm giác lâng lâng khó tả dâng lên trong lòng ông. Dẫu chưa biết độ chính xác của bản tin này thế nào nhưng có một điều chắc chắn là quân ta đã tiêu diệt cứ điểm Làng Vây. Quân ta đã thắng! Tiểu đoàn xe tăng 198 đã thắng! Binh chủng thiết giáp đã thắng! Cuộc thử nghiệm đầu tiên đã thành công! Câu hỏi “có thể sử dụng xe tăng ở chiến trường miền Nam được hay không?” đã có lời đáp. Ông nhắm mắt mường tượng ra viễn cảnh những đoàn xe tăng nối nhau vào chiến trường Trị Thiên, Khu Năm, Tây Nguyên, Miền Đông và Nam Bộ. Rồi chính những chiếc xe tăng ấy sẽ làm  lực lượng đột kích mạnh dẫn dắt các lực lượng binh chủng hợp thành phá vỡ từng mảng thành lũy của địch cho đến dinh lũy cuối cùng. Cứ lặng lẽ như vậy ông ngồi tận hưởng niềm vui sướng đang dâng lên âm ỉ trong lòng.
Đột nhiên chủ nhiệm chính trị Thu xuất hiện trên khoảng sân hẹp trước cửa. Dáng đi tất tả của ông khác hẳn vẻ đạo mạo, đàng hoàng thường ngày. Vừa vào tới cửa ông đã hối hả:
- Anh Đào! Anh đã biết tin gì chưa?
Quyền tư lệnh Đào ngẩng lên từ tốn:
- Tin gì cơ?
Nhìn thấy cái đài Xương Mao trước mặt quyền tư lệnh đang ri rỉ nói bằng cái giọng nghẹt mũi của đài BBC chủ nhiệm chính trị Thu hiểu rằng ông Đào cũng đã nghe được tin về trận đánh Làng Vây rồi. Ngồi xuống cái ghế đối diện trước mặt quyền tư lệnh Đào ông hạ giọng:
- Chắc anh cũng nghe đài BBC đưa tin về trận Làng Vây rồi phải không?
Ông Đào gật đầu xác nhận:
- Tôi nghe rồi! Chắc anh cũng ngóng tin suốt đêm qua phải không?
Đến lượt chủ nhiệm chính trị Thu gật đầu:
- Vâng ạ! Tôi với mấy anh em trong phòng và bên tham mưu thức suốt đêm. Giờ ở bên đó anh em đang hò nhau tổ chức liên hoan mừng đánh thắng trận đầu. Chắc là lại vài quả trứng luộc mà thôi. Mời anh sang bên đó vui với anh em!
Ông Đào lắc đầu:
- Thôi anh ạ! Có tôi có khi anh em người ta lại mất vui- Ngẫm nghĩ một lát ông tiếp- Chắc phải đến phiên liên lạc đầu tiên trong kia mới điện báo ra. Anh bảo hộ hành chính thông báo đúng 8 giờ 30 giao ban đột xuất. Mời tất cả thủ trưởng các phòng, ban có mặt.
Biết nài ép thêm cũng không được chủ nhiệm chính trị Thu đứng dạy:
- Vậy thì tôi về đây ạ!

   Chưa đến 8 giờ 30 các thành phần dự giao ban đã có mặt đủ tại phòng họp. Ai nấy đều hớn hở như vừa bắt được vàng, chuyện trò cứ nở như ngô rang. Đầu đề câu chuyện vẫn là tin sốt dẻo về trận Làng Vây. Ai cũng muốn nhận mình là người biết đầu tiên. Câu chuyện chỉ lắng xuống khi quyền tư lệnh Đào và chủ nhiệm chính trị Thu xuất hiện trước cửa. Khác hẳn với vẻ lạnh lùng xa cách mọi ngày, quyền tư lệnh Đào niềm nở:
- Có chuyện gì mà vui thế?
Mọi người chưa biết trả lời sao thì tham mưu phó Ba đã nhanh nhảu:
- Thủ trưởng biết rồi lại còn hỏi!
Quyền tư lệnh Đào mỉm cười:
- Thế sáng nay các ông liên hoan bằng gì? Có rượu không?
Bị bắt đúng thóp mấy sĩ quan đều cười, vẫn tham mưu phó Ba trả lời:
- Thì anh em cũng có cụng nhau một vài chén. Gần mười năm chờ đợi mới có ngày hôm nay mà thủ trưởng.
Quyền tư lệnh Đào trở lại vẻ nghiêm nghị thường ngày:
- Thôi! Mời các đồng chí ngồi xuống!- Đợi mọi người yên vị ông mới tiếp- Hôm nay tôi triệu tập các đồng chí đến giao ban đột xuất vì có một số việc phải làm ngay. Trước hết, các đồng chí đều đã biết đêm qua tiểu đoàn 198 của chúng ta đã bước vào chiến đấu tại Làng Vây. Mặc dù tiền phương chưa có báo cáo về nhưng có một điều chắc chắn là chúng ta đã giành thắng lợi, cứ điểm Làng Vây đã bị tiêu diệt. Chiến thắng này đã là một lời giải đáp xác đáng nhất cho những ai còn nghi ngờ về khả năng sử dụng xe tăng ở chiến trường miền Nam và sẽ mở ra một cơ hội mới cho binh chủng chúng ta. Theo như kế hoạch đã được Bộ phê chuẩn chúng ta sẽ đưa tiếp đại đội 6 vào để tăng cường lực lượng cho 198. Tôi dự kiến ngày mồng Mười này sẽ xuất phát. Vì vậy các cơ quan cần tiến hành ngay một số việc sau. Phòng tham mưu cần nghiên cứu kỹ bản tổng kết hành quân của 198 gửi về để điều chỉnh lại kế hoạch hành quân cho phù hợp, đồng thời kiểm tra bổ sung quân số cho đại đội 6 theo yêu cầu. Một việc rất cần thiết nữa là các đồng chí phải báo cáo ngay với cục Tác chiến và đề nghị các đồng chí đó thông báo cho các đơn vị, binh trạm giúp đỡ chúng ta trên đường hành quân. Các đồng chí rõ chưa?
Tham mưu phó Ba vẫn lia bút trên cuốn sổ tay, miệng trả lời:
- Rõ!
Liếc về phía chủ nhiệm chính trị Thu quyền tư lệnh Đào tiếp tục bằng cái giọng khúc chiết của mình:
- Bên phòng chính trị đề nghị các đồng chí rà soát lại đội ngũ cán bộ của đại đội 6, nắm tình hình tư tưởng cán bộ chiến sĩ xem có vấn đề gì cần khắc phục, tiếp đó thống nhất với H03 để tổ chức lễ xuất quân cho trọng thể. Ngoài ra đề nghị anh Thu cho anh em soạn một bức điện biểu dương đoàn 198 để gửi vào ngay hôm nay.
Chủ nhiệm chính trị Thu hồ hởi:
- Chúng tôi sẽ làm ngay ạ!
Quay về phía chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật Nhật quyền tư lệnh Đào tiếp tục:
- Về hậu cần- kỹ thuật tôi đề nghị các anh tính toán lại lần chót rồi tổ chức vận chuyển vật tư, khí tài sang cho anh em đại đội 6 xong trước 17 giờ ngày mai. Các anh lưu ý cho vấn đề khí tài dự trữ, cần tăng thêm một số mắt xích và bánh chịu nặng dự phòng. Nội dung công việc như vậy các đồng chí còn hỏi gì nữa không?
Chủ nhiệm chính trị Thu giơ tay:
- Đề nghị tư lệnh cho biết cơ quan Bộ tư lệnh lần này có ai đi cùng với đại đội 6 không ạ?
Quyền tư lệnh Đào trả lời ngay lập tức:
- Tôi sẽ trực tiếp đi cùng đại đội 6- Ngẫm nghĩ một lát ông thêm- Các cơ quan nếu thấy cần thay người trong tiền phương thì cử cán bộ đi cùng với tôi, nếu không cần thì thôi. Danh sách cán bộ nào đi cùng với tôi các đồng chí báo cáo chậm nhất là trưa mai.
Chủ nhiệm hậu cần- kỹ thuật giơ tay:
- Báo cáo tư lệnh! Về vật tư khí tài và lương thực, thực phẩm chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng, có thể cấp phát ngay được. Riêng về một số mặt hàng nhu yếu phẩm theo tiêu chuẩn đi B vì không có dự trữ trong kho nên có thể không kịp cấp phát xong trong ngày mai. Chúng tôi đề nghị tư lệnh cho phép sẽ dùng ô tô chở theo để cấp phát sau có được không ạ?
Quyền tư lệnh Đào ngẫm nghĩ một lát rồi gật đầu:
- Tôi đồng ý! Miễn là đừng để anh em vào đến chiến trường rồi mà vẫn không có đồ dùng.
Đúng lúc đó đồng chí cơ yếu chạy như bay đến trước cửa phòng họp. Thấy mọi người đang ngồi nghiêm chỉnh trong phòng anh dừng lại như được phanh cấp tốc. Khác hẳn mọi ngày quyền tư lệnh Đào mỉm cười niềm nở:
- Có điện hả? Đưa đây cho tôi!
Đồng chí cơ yếu rụt rè tiến vào phòng họp. Hai tay anh đưa điện cho quyền tư lệnh Đào, miệng nói:
- Báo cáo tư lệnh! Có hai bức điện ạ! Một của Bộ Tổng tư lệnh, một của tiền phương.
Nhận hai bức điện từ tay người chiến sĩ cơ yếu quyền tư lệnh Đào gật đầu:
- Được! Đồng chí về đi!- Quyền tư lệnh Đào lần lượt giở từng bức điện ra xem trước cặp mắt chăm chú của tất cả mọi người trong phòng họp, một lúc sau ông mới lên tiếng- Tiền phương báo về: ta đã thắng lợi giòn giã, tổn thất không đáng kể, sáng nay cả hai đại đội đã rời khỏi trận địa. Còn Bộ Tổng tư lệnh thì điện khen ngợi binh chủng. Anh Thu đọc cho mọi người nghe đi!
Chủ nhiệm chính trị Thu đón lấy bức điện từ tay quyền tư lệnh Đào, lướt qua một lượt rồi ông cất giọng trang trọng:
-“ Bộ Tổng tư lệnh gửi Bộ tư lệnh Thiết giáp!
Các đồng chí thân mến!
Trong trận tiến công Làng Vây các đồng chí đã nêu cao tinh thần chiến đấu mưu trí, sáng tạo, vượt mọi khó khăn gian khổ, hiệp đồng chặt chẽ với các đơn vị bạn xung phong thọc sâu chia cắt địch, tiêu diệt hoàn toàn vị trí then chốt của giặc Mỹ và tay sai trên tuyến phòng ngự đường số Chín, bắt tù binh, thu vũ khí, làm cho kẻ thù khiếp sợ.
Với chiến công vang dội đó các đồng chí đã góp phần xứng đáng cùng quân và dân miền Nam anh hùng, liên tục tiến công và đồng loạt nổi dậy trong cao trào cách mạng mới, giành thắng lợi to lớn và toàn diện trên khắp các chiến trường.
Bộ Tổng tư lệnh nhiệt liệt biểu dương các đồng chí đã đánh thắng trận đầu oanh liệt, góp phần xây dựng truyền thống vẻ vang của bộ đội thiết giáp nhân dân Việt Nam nói riêng và các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam nói chung.
“Hễ ra quân là đánh thắng, đã nổ súng là tiêu diệt địch giòn giã”
Các đồng chí hãy phát huy khí thế chiến thắng, kịp thời rút kinh nghiệm trận chiến đấu vừa qua, ra sức giữ gìn tốt vũ khí, khí tài, không ngừng nâng cao sức mạnh hơn nữa, quyết cùng toàn dân thừa thắng xông lên đánh thắng hoàn toàn giặc Mỹ xâm lược”.
Vẫn chăm chú lắng nghe, khi chủ nhiệm chính trị Thu vừa dứt lời thì quyền tư lệnh Đào cứ lẩm bẩm như người nhập đồng:
- Hễ ra quân là đánh thắng! Hay! Hễ... Đã ra quân... là đánh thắng! Hay lắm!
Bên ngoài, một trận gió mạnh thổi về tạo thành một cơn lốc làm những tàu lá cọ trên đồi rung lên phành phạch. Cơn lốc tràn qua triền đồi xuống mấy thửa ruộng trước mặt  cuốn tung từng đám bụi và lá khô lên trời. Những cái lá khô cứ quay tròn mãi trong không khí không chịu rơi xuống. Quyền tư lệnh Đào vẫn đứng, mắt nhìn chăm chắm vào đám bụi đang bốc cao, miệng thì vẫn lẩm bẩm:
- Đã ra quân là đánh thắng! Hay...! Hay tuyệt!- Vẫn nhìn theo đám bụi, ông cao giọng nói với mọi người- Có cơn lốc đầu mùa các anh ạ!