Lịch sử Quân sự Việt Nam

Toi rat quan tam den nhung ytan doi dau chu luc giua quan tinh nhue My va chu luc "Bac Viet" o Tay Nguyen.
Ai co So do nhung tran danh nay thi post len voi.

Đề nghị bạn viết tiếng Việt có dấu và gọi đúng danh xưng của các bên

Có bài này em lượm được ở đâu không nhớ về Trận Iadrang. Có gì sai sót các bác cho ý kiến

Trận Ia đrăng diễn ra trong thời gian từ sáng 14-11-1965 đến tối 17-11-1965:
- Trận thứ nhất: sáng ngày 14-11-1965, tiểu đoàn 1 thuộc lữ 3 cùng 12 pháo 105mm được trực thăng đổ xuống. Lực lượng này tấn công vào sở chỉ huy tiểu đoàn 9 TĐ66, bị lực lượng công binh, thông tin, vận tải, anh nuôi tại chỗ dựa vào công sự đánh trả khá mạnh. Khi thấy sở chỉ huy bị tấn công, 2 đại đội của tiểu đoàn 9 với 1 cối 82mm đã hành quân đến phản công bằng lưỡi lê, lựu đạn. Theo tiểu đoàn 9, 1 đại đội Mĩ bị diệt. Quân Mĩ rút lui.
- Trận thứ 2: 5h sáng 15-11-1965, tiểu đoàn 7 dùng 2 đại đội + 2 cối 82mm tập kích vị trí trú quân của Mĩ. Bộ đội VN dùng 1 trung đội đột kích với 3 B-40, 6 RPD, 3 thượng liên, 13 AK vào diệt điện đài và đánh giáp lá cà với quân Mĩ. Đến 5h45, bộ đội VN rút lui. Tiểu đoàn 7 báo cáo diệt 1 đại đội và 4 trực thăng, 1 AD-6. Sau đó Mĩ đổ 2 đại đội thuộc tiểu đoàn 2 lữ 3. 2 trực thăng bị trúng đạn của bộ đội VN.
- Trận thứ 3: đêm 15 rạng ngày 16-11, tiểu đoàn 7 dùng đại đội còn lại với 3 cối 82mm tiếp tục tập kích quân Mĩ. Trận đánh kéo dài đến trưa 16-11. Quân Mĩ bị thiệt hại 1 đại đội. Đến thời điểm này, toàn bộ quân Mĩ còn lại khoảng 400 bỏ lại xác rút lui (sau đó ném bom napal huỷ xác). Chính trong trận này, Mĩ đã dùng B-52 chi viện chiến thuật cho bộ binh.
- Trận thứ 4 : Trung đoàn 66 điều tiểu đoàn 8 còn hoàn toàn sung sức tiếp tục truy kích quân Mĩ. 12 giờ trưa 17-11 lực lượng này đụng quân Mĩ và đã diễn ra trận đánh lớn nhất ở thung lũng Ia Đrăng. Tiểu đoàn 8 cùng 1 đại đội của tiểu đoàn 1 TĐ33 tới chi viện xông vào đánh giáp lá cà bằng lưỡi lê, dao găm, lựu đạn. Cả 2 bên đều chịu nhiều tổn thất, phía VN có cả tiểu đoàn trưởng, tiểu đoàn phó hy sinh. Trận đánh kết thúc vào chiều tối, hầu hết quân Mĩ bị tiêu diệt, chỉ còn một số chạy thoát.

Trận đánh đầu tiên giữa chủ lực Việt Nam và lục quân Mỹ đã diễn ra vào giữa tháng 11 năm 1965. Trận đánh được biết đến với tên gọi là trận đánh sông Drang hay Chư Prong. Bài viết dưới đây được tổng hợp từ "Sự lừa dối hào nhoáng" của Neil Sheehan từ trang 679 - 691
Chỉ huy lực lượng Mỹ là Trung tá Harold "Hal" Moore, một chỉ huy tiểu đoàn giỏi nhất dưới quyền đại tá Thomas "Tim" Brown. Brown, chỉ huy lữ đoàn 3 của Air Cay, được cử đi cao nguyên trong tháng 11 để tìm dấu tích của hai trung đoàn quân đội Bắc Việt Nam đang có âm mưu tiến công một trại Lực lượng đặc biệt cách Pleyme khoảng 36 cây số về phía nam. Brown nhận được tin có một cơ sở bí mật của Bắc Việt nằm ở Chư Prong, một khu vực trải rộng khoảng 10 cây số từ sông Drang phía tây trại Plei me về phía biên giới Campuchia. Trung tá Harold "Hal" Moore nhận lệnh đưa một tiểu đoàn đột nhập bằng không vận vào khu vực. Trong lúc một tiểu đoàn khác được đổ xuống gần đó để ứng chiến.
Sáng chủ nhật 14/11/1965, ba mươi lăm phút sau cuộc đổ bộ an toàn, một trung đội của Moore bắt được một lính Bắc Việt đào ngũ. Người này không mang vũ khí, chỉ có một chiếc bình rỗng. Anh ta khai rằng có những lực lượng quan trọng Bắc Việt trong vùng. Chỉ vào Chư Prong, kẻ đào ngũ cho biết trong đó có 3 tiểu đoàn đang nóng lòng diệt Mỹ. Moore gấp rút cho tiến hành chuẩn bị phòng thủ. Chiều rộng của vùng tiểu đoàn chiếm đóng chỉ ba trăm mét và vùng máy bay lên thẳng hạ cánh còn bé hơn. Trong vùng sẽ phủ đầy xác lính Mỹ nếu Hal Moore không phải là một người chiến đấu giỏi, dũng cảm và mưu mẹo, được tôi luyện trong chiến tranh Triều Tiên. Trực giác cho ông thấy kẻ đào ngũ đã không nói dối. Ngoài ra một chiếc máy bay lên thẳng đã dò ra một dây điện thoại mắc dọc con đường phía bắc bìa rừng.
Quân đội Bắc Việt Nam thực ra chỉ trang bị tồi về điện đài và dùng điện thoại trên cánh đồng. Moore hiểu ngay nếu quân Bắc Việt dùng làn sóng người tiến công từ chỏm núi xuống bìa rừng, họ có thể ngăn cản những máy bay lên thẳng khác hạ cánh và tàn sát lính Mỹ. Phải tuyệt đối ngăn quân địch đến gần cho đến khi ông có thể đưa đến toàn bộ các lực lượng yểm trợ.Không thụ động chờ đợi, Moore cho quân leo lên sườn núi vừa đúng lúc. Ba tiểu đoàn Bắc Việt ở Chư Prong có khoảng 1.700 người. Moore có trong tay 450 quân nhưng được yểm trợ đầy đủ bằng pháo binh từ căn cứ chính, và nhất là không quân theo yêu cầu. Tiểu đoàn đầu tiên của Bắc Việt cũng đã vận động tới bìa rừng, thế là hai đối thủ đụng đầu nhau dưới tán cây.
Một cuộc chiến quyết liệt xảy ra. Người Việt Nam và Mỹ giết nhau, chỉ cách nhau mấy mét. Người Việt Nam xung phong tiếp cận nhưng hoàn toàn không phải là hành động nướng quân kiểu biển người. Họ tính toán một cách khôn ngoan khi cho rằng khoảng cách áp sát sẽ làm mất lợi thế của hoả lực tối tân Mỹ. Không lực và trọng pháo Mỹ sẽ không thể hỗ trợ nhiều cho bộ binh Mỹ nếu họ đến gần lực lượng này. Chiến thuật của họ được gọi là "nắm chặt thắt lưng địch mà đánh". Một chiến thuật tỉnh táo và khôn ngoan. Nếu lính của Moore không được trang bị loại súng liên thanh M-16 và súng phóng lựu đạn M-79, sử dụng đơn giản như một khẩu súng săn bình thường thì một số lớn hơn nhiều trong bọn họ đã bị tiêu diệt.
Nhưng thiệt hại của bộ binh Mỹ vẫn rất nặng nề. Một trung đội Mỹ rơi vào một cái bẫy cổ truyền của Việt Nam, anh ta xua quân đuổi theo một tiểu đội địch có vẻ vừa đánh vừa rút lui, và rốt cuộc cả trung đội đã bị bao vây tại một vị trí cô lập trên chỏm núi, cách ly với những toán quân khác.Moore dự kiến quân địch sẽ bao vây đại đội đầu tiên của mình vì ở địa vị họ ông cũng sẽ làm như thế. Ngay khi máy bay lên thẳng đưa lực lượng yểm trợ tới, ông bố trí họ áp sườn đại đội đầu ở lòng suối cạn dưới chân núi. Đại đội ba cũng được bố trí áp sườn đại đội hai. Như vậy Moore bỏ trống phía sau bìa rừng, nhưng ông đúng khi dự kiến rằng chỉ huy lính Bắc Việt sẽ không mạo hiểm đưa quân vượt qua đồng trống để tiến công phía sau lính của ông. Những chiếc máy bay, trọng pháo đã làm việc hiệu quả khi một toán quân Bắc Việt thử làm việc này. Moore cử đại đội đầu và thứ hai lên chỏm núi cố cứu trung đội bị vây.
Cả hai đại đội bị chặn đứng ngay và thiệt hại nặng. Thiếu uý Walter Marm được nhận huân chương vì một mình đã vô hiệu hoá một đại liên VN và giết chết tám lính sử dụng nó trước khi bị một viên đạn vào mặt. Moore mất trọn vẹn một phần ba quân số trong ngày đầu tiên. Đại tá Brown gửi đến cho Moore một đại đội của tiểu đoàn khác vào xế chiều chủ nhật lúc cuộc chiến tạm lắng và máy bay lên thẳng có thể hạ cánh được. Moore tập hợp quân lính lại để qua đêm.
Sáng thứ hai, "Tia X", mật danh Moore sử dụng để chỉ vùng hạ cánh cho máy bay, là một hòn đảo ở giữa biểm bom napalm màu da cam hơi đỏ và những vụ nổ bom và trọng pháo. Peter Arnett và tôi (Neil Sheehan) nhìn từ độ cao tám trăm mét, kinh hoàng với ý nghĩ hạ cánh. Arnet và tôi nhảy xuống đất, chạy lại ngồi xổm sau một tổ kiến đồ sộ, là nơi Moore dùng làm trạm chỉ huy tiểu đoàn. Moore tỏ vẻ vui sướng vì tiểu đoàn của mình đã bẻ gãy cuộc tấn công của tiểu đoàn đầu tiên của Bắc Việt trong ngày chủ nhật, dù lính của ông vẫn đang tiếp tục bị giết chết lẻ tẻ bởi những tay súng bắn tỉa Bắc Việt nằm ẩn trong đám cỏ khổng lồ hoặc những ngọn cây xung quanh.
Ngay từ bình minh ngày thứ hai, chính đại đội thứ ba, "C" phải chịu thử lửa. Đại đội này đã giữ được quân lính VN ở một cự ly đủ để không thiệt hại suốt ngày chủ nhật, kiểm soát phía nam và tây nam của trận địa phòng thủ, và được yểm hộ tối đa nhờ hoả lực phi pháo và máy bay. Chỉ huy không đề nghị tình nguyện chiếm giữ tiền đồn trong đêm vì cây cối rậm rạp che khuất trước mặt. Bình minh lên, Moore ra lệnh mỗi đại đội cho người đi thám báo, một sự cẩn thận hợp lý. Chỉ huy đại đội C lệnh các trung đội trưởng cử đi một tiểu đội. Họ giáp mặt với tiểu đoàn thứ hai của Bắc Việt mới vận động tới. Những người lính vừa bắn vừa bỏ chạy, chết trong cây cỏ um tùm. Những người khác bị bắn chết khi tới cứu các bạn.
Quân Việt Nam tiến công mạnh đại đội C, hy vọng tiêu diệt địch để tạo một lỗ hổng ở chu vi bố phòng tiểu đoàn của Moore. Chỉ huy đại đội đề nghị Moore bổ sung cho trung đội thám báo, Moore từ chối. Ông phải giữ người cho lúc cần thiết cuối cùng. Trong trận chiến lẫn lộn ông không thể biết đại đội C đang bị toàn lực tấn công hay lính Bắc Việt chỉ đang đánh lạc hướng để rồi tấn công một đại đội khác. Đại đội trưởng C trúng đạn vào lưng, bị thương nặng lúc ông đứng dậy ném lựu đạn vào hai lính Bắc Việt. Moore buộc phải lấy một trung đội của đại đội khác đến tiếp viện. Thất bại. Họ không đến được chỗ đại đội C và bị tổn thất 4 người, chết hai , bị thương hai.
Trong khi đó, những người Việt Nam nã đạn vào chu vi bố phòng với lưới lửa dồn dập, khá thấp để trúng người đang bò. Chẳng bao lâu tất cả các sỹ quan và phần lớn hạ sỹ quan của đại đội C đều bị chết hoặc bị thương nặng như chỉ huy của họ. Trong khi đó, các đại đội bên cạnh cũng bị tấn công mạnh. Những đợt tấn công bằng máy bay và trọng pháo hình như không có kết quả. Người Việt Nam vẫn tiến sát và tấn công dồn dập bất chấp lưới lửa do napalm và trọng pháo gây ra. Thất vọng, trung tá Moore qua điện đài kêu gọi các đơn vị ngừng ném lựu đạn khói và đề nghị một hàng rào bảo vệ ở giới hạn chu vi bố phòng. Nhiều viên đạn súng cối yểm trợ do đó bắn nhầm vào bên trong trận địa và máy bay ném bom F-105 thả hai quả bom napalm gần ngay tổ kiến, nơi đặt đài chỉ huy của Moore, thiêu chết nhiều người của ông, làm nổ một lô đạn M-16 và suýt đốt cháy một chỗ dự trữ lựu đạn.

Chiến thuật tiến công dũng cảm của người Việt Nam đã phát huy hiệu quả chết người của nó. Cuối cùng, Moore phải cử trung đội thám báo đi cứu đại đội kia. Trong lúc đó, lính Bắc Việt tiến hành một đợt tấn công vào phía thứ ba của trận địa. Moore vội tập hợp quân dự trữ khẩn cấp, lấy một trung đội ở khu vực chưa bị đe doạ và đề nghị đại tá Brown khẩn cấp cho quân tăng viện khi tiểu đoàn Bắc Việt cuối cùng cũng tỏ ra kiệt sức, các loạt bắn giảm bớt. Sau hai giờ chiến đấu, đại đội C không tồn tại nữa. Trong hàng trăm người lính của tiểu đoàn nhìn thấy ánh sáng đầu tiên ban ngày hôm thứ hai này, có hơn sáu chục đã chết và bị thương, chu vi bố phòng bị hổng nhiều chỗ.
Số lượng quân Bắc Việt đột nhập trận địa không nhiều lắm để thực sự đe doạ vị trí của tiểu đoàn. Những người lính của đại đội C trước khi chết đã cố gắng diệt địch. Một thiếu uý bị bắn hạ trong một hầm súng liên thanh, xung quanh là 5 xác người Việt. Trong đám cỏ khổng lồ, một người Mỹ và một người Việt gục chết bên nhau, người Mỹ bị lưỡi lê xuyên qua trong khi đôi tay còn bóp chặt cổ người Việt. Giữa buổi sáng thứ hai, lúc Arnett và tôi (Neil Sheehan) đến trận địa của Moore, trọng pháo và máy bay bỏ bom liên tiếp vì Moore sợ tiểu đoàn thứ ba của Bắc Việt Nam, như kẻ đào ngũ cho biết, chuyển sang tấn công. Trong 24 giờ, trọng pháo đã bắn gần 4000 loạt đạn và máy bay ném bom thực hiện 300 phi vụ (bình quân 5 phút một đợt ném bom). Những người sống sót của trung đội đơn độc trên chỏm núi cuối cùng cũng được cứu vào đầu buổi chiều, khi tiểu đoàn 2 của đoàn Kỵ binh bay thứ 7 đến tiếp ứng cho tiểu đoàn của Moore sau đợt hành quân bộ từ điểm hạ cánh khác cách đó 3 cây số.
Ba đại đội tiến dần lên khu vực ấy, coi thường những người Việt Nam bắn lẻ. Một đại uý trúng đạn vào ngực. Trong số 27 người của trung đội hôm trước bị vây thì chỉ còn có 7 người trở về bìa rừng lành lặn. Thiếu uý Walter hăng hái nằm trong số tám người chết được chuyển về. Những người còn lại đã được cứu sống nhờ tài năng của tiểu đội trưởng, trung sỹ Clyde Savage, 21 tuổi. Anh là hạ sỹ quan duy nhất nguyên vẹn, khi người điều chỉnh tầm bắn trọng pháo yểm trợ bị một viên đạn vào họng, Savage chộp lấy điện đài. Anh điều khiển trọng pháo bắn gần hơn, dựng lên một bức tường bằng tạc đạn và pháo nổ chỉ cách chu vi bố phòng nhỏ hẹp của toán quân bị vây có 25 mét, mà không quá đạn nào bắn nhầm vào bên trong. Nhờ sự giúp đỡ ấy, những người sống sót đã có thể thoát được 3 đợt tấn công liên tiếp trong đêm, và rồi trong lúc hỗn loạn, dường như quân đội Bắc Việt Nam đã quên trung đội cô lập ấy.
Đợt tấn công thứ ba Moore dự kiến, tiến hành trước bình minh ngày thứ ba, ít quyết liệt hơn. Chỉ có hai đại đội Bắc Việt tấn công vào phía nam và tây nam. Đại đội C đã được một đơn vị khác đến thay thế, trang bị hoàn hảo. Lần này, những kẻ tấn công đã bị phát hiện sớm, bị chặn lại bởi lửa đạn của bom và trọng pháo, và lính bộ binh thanh toán nốt những kẻ đến gần bằng lựu đạn và những loạt đạn M-16. Buổi chiều, Moore được tăng cường một tiểu đoàn khác thay thế, từ chối ra đi không có ba trung sỹ của đại đội C mất tích hôm trước trong vùng cỏ cao. Trọng pháo và máy bay tấn công đã ngừng lại chốc lát để máy bay lên thẳng dễ lui tới. Một trong những chỉ huy của tiểu đoàn thay thế sợ quân Bắc Việt lợi dụng đợt yên tĩnh tạm thời này để bắn súng cối từ Chư Prong. Ông ta muốn đi gấp nhưng Moore từ chối.
Moore đã không ngủ 48 tiếng, tiểu đoàn của ông bị xoá xổ đến hơn hai phần ba với hai đại đội bị tiêu diệt cộng thêm nhiều lính tăng cường, nhưng ông là người chiến thắng. Hàng trăm xác lính Bắc Việt nằm trên sườn núi và trước những vị trí Mỹ ở đáy thung lũng. Họ chết nhiều như vậy vì tấn công mà không có vũ khí hạng nặng hỗ trợ, một điều gần như thật khó tưởng tượng khi phải đối mặt với ưu thế vượt trội của hoả lực Mỹ. Nhưng thiệt hại của họ đã được đền đáp bằng mạng sống quân lính của Moore. Bây giờ cuộc chiến đã kết thúc, có thể xác định được cái giá phải trả. Có 200 người Mỹ đã bị thương vong, trong đó có 79 người chết và khoảng 121 bị thương. Cuối cùng, người ta xác minh được rằng xác của ba trung sỹ đã được tìm thấy và chuyển đi mà Moore không được thông báo.
Moore không chịu đựng được ý nghĩ bỏ rơi thân thể họ trong chốn thê thảm này: "Tôi không đi mà không có các hạ sỹ quan của tôi" - ông kêu lên vừa khóc vừa vung vẩy súng và ra lệnh tiếp tục tìm kiếm. Trận đánh đã kết thúc với tiểu đoàn của Moore nhưng một bi kịch nặng nề hơn đang chờ đón Tiểu đoàn 2 của đoàn Kỵ binh bay thứ 7 đến tăng cường cho Moore. Ngày hôm sau, tiểu đoàn 2 của đoàn Kỵ binh bay thứ 7 rơi vào một cuộc phục kích và bị tiêu diệt khi trở lên vùng thung lũng cách địa điểm "tia X" bốn cây số về hướng bắc. Chỉ huy tiểu đoàn này không thận trọng như Moore, sai lầm khi cho rằng lính Bắc Việt đã bị chặn lại và nhụt chí trong 3 ngày kịch chiến liên tiếp, đã cho quân tiến theo hàng, cũng không bảo vệ sườn.
Một bộ phận của một tiểu đoàn Bắc Việt Nam tham gia cuộc tấn công hôm trước bố trí nhanh một cuộc phục kích hình chữ U, trong đó hai đại đội của tiểu đoàn 2 đi đầu lao vào; một bộ phận khác của họ đánh vào đại đội thứ ba đang rải rác trong cỏ cao. Binh lính tiểu đoàn 2 chống cự lại dũng cảm, nhiều lính Việt Nam bị giết trong cuộc giáp lá cà kéo dài gần suốt buổi chiều. Nhưng thiệt hại là nặng nề. Hai đại đội đi đầu bị thiệt hại nghiêm trọng, và đại đội thứ ba thì thực sự bị tàn sát. Có tổng số 279 người Mỹ thương vong, trong đó có 151 bị giết, 124 bị thương và 4 mất tích chỉ trong ít giờ giao chiến. Lính Bắc Việt đã gỡ lại vốn của họ ở trận này sau trận kịch chiến với tiểu đoàn của Moore.
Trong bốn ngày giao chiến, chỉ với lực lượng bộ binh trang bị nhẹ, "trận đánh sông Drang" của chủ lực Việt Nam đã loại khỏi biên chế Mỹ 476 người, trong đó có 230 sinh mạng bị lấy đi và 4 người mất tích bị coi là đã chết. Họ bị thiệt hại nhiều hơn, đặc biệt trong các đợt tấn công trận địa của Moore vì hoả lực oanh tạc không ngừng nghỉ của trọng pháo và máy bay, nhưng bị thiệt hại không đáng kể trong trận tao ngộ chiến phục kích tiểu đoàn 2. Trận đánh gây ra một ảnh hưởng sâu rộng về quan điểm chiến tranh của người Mỹ. Ngay tuần lễ sau đó Westmoreland đã đề nghị cho ông thêm 41.500 lính Mỹ với lý do lực lượng Bắc Việt đã thâm nhập vào miền Nam. Những đề nghị này không ngừng tăng lên kể từ tháng 7, và đề nghị mới này đưa số quân Mỹ đến VN lên đến 375.000 người. Bộ trưởng Mac  namara phải bỏ dở ngay một hội nghị của OTAN ở Paris, khẩn cấp sang Sài Gòn một thời gian 30 giờ để đánh giá lại cuộc chiến. Mac Namara tuyên bố gửi cho ông ta 400.000 quân "không đảm bảo thắng lợi" - "Lính Mỹ trong những cuộc hành quân mỗi tháng bị chết có đến hơn 1000" và cơ may vào đầu năm 1967 phải "một mức độ cao hơn". Lần đầu tiên Mac Namara nói đến việc Chính phủ có thể "thử cách thương lượng theo giải pháp hoà giải" đồng thời vẫn gửi quân tăng cường "ở một mức độ tối thiểu". Rõ ràng trận đụng độ đầu tiên với lực lượng chủ lực Bắc Việt đã làm những người đứng đầu quân đội Mỹ tại Việt Nam thay đổi cách nhìn lạc quan về triển vọng chiến thắng dễ dàng vỗn vẫn được duy trì hồi tháng 7.

1. Về mục tiêu trận đánh:
- Tài liệu của Mỹ (Sheehan) cho thấy, về phía Mỹ, các tiểu đoàn 1,2,3 kỵ binh bay số 7 được tung ra nhằm: Tìm diệt lực lượng chủ lực của VC đang hoạt động đe doạ một trại của Lực lượng đặt biệt cách Playme khoảng vài chục cây số
- Về phía Việt Nam, theo tài liệu của VN (Hồi ký thượng tướng Nguyễn Hữu An, Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp) cho thấy trung đoàn 66 được giao mục tiêu thí điểm tìm Mỹ để đọ sức.Vậy là hai bên gặp nhau tại Ia Drang sau khi Mỹ đổ quân xuống Chư Prong để tìm kiếm chủ lực VC.
2. Về lực lượng tham chiến:
Phía Việt Nam: Tài liệu của Mỹ (Sheehan) cho rằng Việt Cộng có 3 tiểu đoàn tham chiến. Tài liệu của Việt Nam (Hồi Ký các Thượng tướng Nguyễn Hữu An, Đặng Vũ Hiệp) cho biết có 3 tiểu đoàn 7, 8, 9 của trung đoàn 66 tham chiến, và một đại đội (lưu ý là đại đội) của tiểu đoàn 1, trung đoàn 33 tham gia chiến đấu vào ngày thứ 4 (trong trận tao ngộ chiến hỗ trợ tiểu đoàn 8 tiêu diệt tiểu đoàn 2 kỵ binh bay Mỹ). Như vậy đối chiếu hai nguồn tài liệu cho phép kết luận: Lực lượng Việt Nam tham chiến có 3 tiểu đoàn và một đại đội, gồm toàn lực lượng bộ binh trang bị nhẹ.
Về phía Mỹ:  Tài liệu của Sheehan cho thấy có hai tiểu đoàn 1 và 2 kỵ binh bay tham chiến, ngoài ra, trong quá trình chiến đấu, tiểu đoàn 1 được tăng cường thêm hai đại đội của tiểu đoàn 3 kỵ binh bay. Tài liệu của Việt Nam (hồi ký tướng An, Hiệp) cho rằng phía Mỹ có hai tiểu đoàn 1,2 và một bộ phận của tiểu đoàn 3. Ngoài ra, như đã nói, không thể không tính đến lực lượng không quân và pháo binh Mỹ trực tiếp tham chiến. Tài liệu của Sheehan cho biết pháo binh Mỹ bắn 4000 loạt/ ngày, không quân xuất kích 300 phi vụ/ngày, từ đó cho phép ước lượng: Pháo binh Mỹ tham chiến ít nhất 1 tiểu đoàn, không quân Mỹ tham chiến ít nhất 3 tiểu đoàn. So sánh đối chiếu hai nguồn tài liệu của phía VN, và phía Mỹ, cho phép kết luận: Phía Mỹ tham gia trận đánh có ít nhất 6 tiểu đoàn rưỡi gồm hai tiểu đoàn rưỡi bộ binh, ít nhất 1 tiểu đoàn pháo binh, ít nhất 3 tiểu đoàn không quân.

3. Về thiệt hại đôi bên:
Tài liệu của Sheehan và hồi ký các tướng lĩnh Việt Nam cho thấy, chính lực lượng Việt Nam mới là lực lượng tấn công, mặc dù lực lượng của Mỹ được sử dụng nhằm truy kích. Rõ ràng tiểu đoàn 1, kỵ binh bay của Moore thì bị bao vây (chứ không phải Moore tấn công) và tiểu đoàn 2 kỵ binh bay thì bị tiêu diệt trong tao ngộ chiến phục kích. Từ hai nguồn tài liệu của cả VN và Mỹ cho phép kết luận: trong trận chiến này, phía VN với 3 tiểu đoàn và một đại đội bộ binh thuần túy trang bị nhẹ, là lực lượng tấn công. Phía Mỹ với ít nhất 6 tiểu đoàn rưỡi, gồm đủ bộ binh, không quân, pháo binh là lực lượng phòng thủ. Kết quả: Tài liệu của Mỹ (Sheehan) cho thấy phía Mỹ tổn thất tổng cộng 479 người, trong đó có 234 chết.
Cũng tài liệu của Mỹ (nguồn khác trích dẫn) cho biết phía Việt Nam tử trận khoảng 1037 người, số bị thương thì không rõ, chắc lớn hơn??? Hơi lạ, bởi theo tài liệu của Mỹ, toàn bộ lực lượng VN tham chiến có 1700 người (Sheehan), mà đã chết mất hơn 1037, thì chắc chắn số bị thương phải lớn gấp đôi số chết, như vậy phải bị thương khoảng 2000 là ít, tổng số chết và bị thương, chưa cộng số còn sống nguyên vẹn, cho thấy quân số Bắc Việt phải khoảng 3000 người là ít??? Mà điều này thì mâu thuẫn với tài liệu của Mỹ, khi kết luận phía Việt Nam chỉ có 3 tiểu đoàn với quân số tổng cộng 1700 người, không hiểu phải đào đâu ra số lính còn thiếu cho đủ số bị thương và đã chết???
Từ dữ liệu lịch sử cho thấy tiểu đoàn của Moore bị vây rất chặt, trên một phạm vi hẹp dài rộng 300 mét (Sheehan), không quân và pháo binh phải liên tục dội bom và bắn pháo xung quanh để tạo bức "fire wall" ngăn Bắc Việt tấn công, trong bối cảnh khói bom mù mịt như thế, không biết Moore đếm bằng cách nào, do đó, có thể nghi ngờ một cách có lý về thông số ước lượng đơn phương của Moore về số thương vong của đối phương. Ngoài ra phải lưu ý là lực lượng của Moore trong ba ngày kể từ lúc bị vây đến lúc rút quân, chỉ bị hai tiểu đoàn 7 và 9 tấn công, mà tổng quân số hai tiểu đoàn này chỉ vào khoảng 1133 người (tài liệu của Mỹ cho biết 3 tiểu đoàn Bắc Việt có tổng cộng 1700 người--> 2 tiểu đoàn có 1133 người), tiểu đoàn 8 nguyên vẹn hành quân đến sau đó kịch chiến và tiêu diệt tiểu đoàn hai kỵ binh bay ngày thứ 4). Thế mà tổng kết của Moore cho thấy, riêng tiểu đoàn Moore đã diệt và làm bị thương được 1215 người, vượt quá cả quân số của hai tiểu đoàn 7 và 9 cộng lại.
Điều này cho phép kết luận, tiểu đoàn của Moore đã diệt sạch hai tiểu đoàn bao vây tấn công và thừa thắng diệt thêm được khoảng gần 100 người không rõ quốc tịch (1215 - 1133 = 82 người), và sau này tình tiết các tiểu đoàn 7, 9 mừng công, tặng huân chương các dũng sỹ diệt Mỹ ở các tiểu đoàn đều là bịa đặt.

Nhưng rõ ràng là các tiểu đoàn 7 và 9 vẫn tồn tại một số khá đông sau trận đánh, điều này cho phép kết luận người của Moore đã diệt được một số lượng người không rõ quốc tịch lớn hơn, cho phù hợp logic toán học, chứ nếu không không hiểu người lấy ở đâu ra. Thôi, có thể tạm coi đây là sự nhầm lẫn thường có trong chiến tranh. Tài liệu của Việt Nam (hồi ký các tướng An, Hiệp) cho biết, phía Việt Nam hy sinh khoảng 500 người, và bị thương khoảng 600 người, tổng số thương vong khoảng 1100 người. Tài liệu phía VN cho rằng thiệt hại của Mỹ lớn hơn con số Mỹ thừa nhận. Từ hai nguồn tài liệu cho phép kết luận: Cả hai con số thương vong các bên liệt kê đều có sự lệch so với nhận định của hai bên. Xét về quan điểm logic, phía Việt Nam có 1700 quân, sau trận đánh, chắc ít ra cũng phải còn độ 500 người lành mạnh, vậy số chết và bị thương sẽ vào khoảng 1200 người. Cứ cho là chết và bị thương tương đương nhau, suy ra Việt Nam chết 600 và bị thương 600. So sánh với số bị chết của Mỹ: 600/305 = 1,95. Vậy kết luận trận này 2 Việt đổi 1 Mỹ.

4. Về ảnh hưởng chính trị, ngoại giao của trận đánh.- Trước trận đánh này Việt Nam vẫn quyết tâm đánh Mỹ, và sau trận đánh này thì càng quyết tâm đánh Mỹ. Điều đó cho phép kết luận, với phía Việt Nam, trận Ia Drang, trận đầu tiên đụng độ quân đội Mỹ của chủ lực Việt Nam đã củng cố và cổ vũ quyết tâm chiến tranh của Việt Nam. (Nguồn tài liệu: Hồi ký tướng An, tướng Hiệp)- Về phía Mỹ, trước trận Ia Drang, tâm lý hội đồng chiến tranh Mỹ là thắng lợi dễ dàng (Báo cáo đại tướng Westmoreland hồi tháng 7). Sau trận Ia Drang một tuần, Westmolend đòi tăng quân 41.000 người do Bắc Việt tăng cường thâm nhập bất ngờ, và cuối năm đòi nâng tổng quân lên 400.000 người (và tự kết luận vẫn là chưa đủ thắng) (nguồn tài liệu: Sheehan, hồi ký Mac. Namara), và đặc biệt, phía Mỹ bắt đầu nghĩ đến chuyện thương lượng thoả hiệp với chính phủ Việt Nam. Từ những dữ kiện này cho phép kết luận, trận Ia Drang làm nhụt bớt ý chí chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam.

Vài đoạn hồi kí của tướng Đặng Vũ Hiệp để hiểu thêm tinh thần của QĐNDVN trong trận đánh:
"...Anh Lã Ngọc Châu [chính ủy trung đoàn 66] kể lại: trên đường xuống tiểu đoàn 9 tôi gặp hơn 20 anh em thương binh, người băng kín đầu, người băng ngực, băng cánh tay, có người chống gậy đi khập khiễng nhưng họ đều đem theo vũ khí của mình. Có người còn mang thêm cả những khẩu súng AR-15 và M-79 thu được của Mĩ. Khi được hỏi về tình hình địch anh em sôi nổi: "Lính Mĩ rất đông, có cả da đen và da trắng. Lúc đầu chúng rất hung hăng, dàn hàng ngang tiến lên. Nhưng khi bị ta nổ súng đánh trả, rồi anh em ta giương lê lao vào chúng vô cùng hoảng sợ, dẫm đạp lên nhau mà chạy". Có anh em lại nói: "Lính Mĩ lười đào công sự, khi chạm súng với ta nhiều tên cúi mắt bắn lên trời". Số đông anh em cho rằng: "Lính Mĩ chẳng có gì đáng sợ, nó to cồng kềnh xuyên rừng khó hơn ta, bắn nó dễ trúng, nó xoay xoả chậm hơn anh em mình nên chúng rất sợ ta đánh gần".
Khi được hỏi về hoả lực phi pháo của Mĩ nhiều người tỏ ra rất ngại. Một số anh em kêu lên: "Sao tụi Mĩ nhiều bom lắm pháo thế. Tuy vậy nhiều anh em lạc quan: "Nếu cấp trên kiềm đưọc phi pháo của chúng, một mình em chấp 3 thằng Mĩ".
Trận ngày 15-11: "...Anh em ta lao thẳng vào quân Mĩ đánh chúng bằng lựu đạn và AK. Nhiều đồng chí dùng lưỡi lê, dao găm diệt địch. Đại đội trưởng đại đội 2 Lê Văn Tam [được tặng huân chương chiến công hạng nhì và danh hiệu dũng sĩ diệt Mĩ cấp 3], tiểu đội phó Hà Huy Trọng [quê Thanh Hoá], Phạm Văn Tiết [quê Thanh Hoá], Cao Thái Thưởng [quê Thanh Hoá], trần Minh Duyên [quê Ninh Bình], Đỗ Văn Vinh [quê Thanh Hoá] là những chiến sĩ diệt từ 5-7 tên Mĩ, đạt danh hiệu dũng sĩ diệt Mĩ. Riêng đồng chí Lê Văn Tam dùng lê diệt 7 tên Mĩ. Trận đánh kéo dài đến 5h45, tiểu đoàn 7 diệt gọn 1 đại đội Mĩ...
Trên đường lui quân là cuộc chiến đấu quyết liệt với máy bay Mĩ. Chiến sĩ ta trên vai mang vác thương binh, tử sĩ, chiến lợi phẩm nhưng vẫn phải đánh trả quyết liệt máy bay địch. Nguyễn Hữu Tài trung đội 1 đại đội 1 ba lần lấy thân mình làm giá súng để đồng đội bắn rơi 1 máy bay AD-6 của địch. Trong trận này tiểu đoàn 7 còn bắn rơi 4 trực thăng Mĩ. Tôi đã gặp các chiến sĩ tiểu đoàn 7. Anh em kể lại: "Khi đánh nhau lính Mĩ không có gì đáng gờm cả. Tụi nó cúi đầu giơ súng bóp cò lia lịa hoặc vác súng ngược đằng sau vừa tháo chạy vừa bắn. Quân ta truy sát còn cách 20 đến 30m ngắm thẳng vào đầu và lưng từng đứa mà bắn thật dễ dàng..."
Trận ngày 17-11: "...Anh em ta theo dõi từng bước của chúng chờ đến khi phần đông đội hình địch lọt vào trong tầm đạn AK và lựu đạn, chỉ huy tiểu đoàn 8 mới ra lệnh cho súng cối 82 ly bắn cấp tập vào đội hình địch. Cùng lúc chiến sĩ thượng liên Lê Khắc Nga nã loạt đạn chính xác bắn gục 20 tên Mĩ, đạt danh hiệu dũng sĩ diệt Mĩ cấp ưu tú đầu tiên của chiến trường. Trung đội 3 đại đội 6 cũng đồng loạt nổ súng chính xác vào đội hình quân Mĩ. Bị đòn bất ngờ, quân Mĩ vô cùng hoảng loạn. Anh em ta xông lên dùng AK và lưỡi lê diệt địch. Trận đánh kéo dài chưa đầy 10 phút, đại đội 6 đã diệt gọn 2 trung đội Mĩ đi đầu... Quân Mĩ bị ta giáng trả quyết liệt phải bật trở lại. Hơn chục tên nhảy xuống một hố bom cạnh con suối cạn ngoan cố chống cự. Trung đội trưởng trung đội 2 đại đội 6 Phạm Minh Tâm liền lệnh cho cối 60 ly bắn. Lê Xuân Phôi [tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 8] chạy lên nhắc:
- Đồng chí Tâm, không cần dùng cối, cho anh em dùng lựu đạn tiêu diệt địch.
Tâm giao nhiệm vụ tiêu diệt quân Mĩ cho tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Giao [quê Thanh Hoá] và Nguyễn Văn Khuyến [quê Hà Tây]. Cả 2 còn rất trẻ, tuổi đời chưa quá đôi mươi. Sau 4 tiếng nổ liên tiếp đanh gọn, hơn chục tên lính kị binh không một tên sống sót... chiến sĩ ta hình thành từng tổ, từng mũi bám sát, yểm hộ cho nhau lao lên đánh giáp lá cà quyết liệt với quân Mĩ. Chiến sĩ Cao Đình Thơ bằng một đường lê chính xác và quả cảm đâm chết 1 tên Mĩ, cứu được đồng đội đang ôm vật với lính Mĩ. Chính trị viên phó đại đội 6 Đinh Văn Đế [quê Quảng Ngãi] 3 lần bị thương vẫn dồn hết sức lực còn lại đuổi địch bắn chết 5 tên Mĩ. Khi hết đạn anh dùng dao găm đâm chết 3 tên Mĩ. Trung uý Vũ Đình Dự chính trị viên đại đội 8 [quê Kiến An], trung úy Đoàn Ngọc Đảnh đại đội trưởng đại đội 7[quê Bến Tre], thiếu úy Nguyễn Xuân Ngạnh trung đội trưởng [quê Vĩnh Phúc], thiếu úy Vũ Đức Thắng trung đội trưởng [quê Ninh Bình], chiến sĩ trẻ Lê Văn Quỳnh (18 tuổi) [quê Hà Tây]...người diệt ít nhất 5 tên, có người diệt đến hai chục tên Mĩ, đạt danh hiệu dũng sĩ diệt Mĩ cấp ưu tú...
...Chúng tôi đi kiểm tra trận địa sau khi ta làm chủ chiến trường, địa hình hàng chục ki-lô mét vuông bị đảo lộn, cây gãy đổ ngổn ngang, không còn đường còn lối. Địch chết thành đống, có chỗ năm, ba tên; xen lẫn vào đó là xác chiến sĩ ta. Nhiều đồng chí nằm đè lên xác lính Mĩ, lưỡi lê còn cắm vào ngực tên địch. Có đồng chí hy sinh tay vẫn nắm chặt quả lựu đạn bên sườn. Có tổ ba ba hy sinh mà phía trước và phía sau các anh có hàng chục xác Mĩ. Có đồng chí hy sinh trên vai còn vác thi thể đồng đội. Nhìn vào trạng thái địch ta như trên không những thấy rõ được tính chất quyết liệt một cách cụ thể, đồng thời thấy được sự hy sinh dũng cảm tuyệt vời của cán bộ, chiến sĩ ta. Về mặt chiến thuật càng thấy rõ nét hoạt động của tổ ba ba, thậm chí của những bộ phận một, hai đồng chí có rất nhiều tác dung trong việc đột nhập sâu vào đội hình tung thâm của địch. Hầu hết anh em ta hy sinh trong phạm vi 1 ki-lô mét vuông nhưng tư thế đều hướng vào giữa, hình thành các mũi bao vây kín rất rõ. Ngay trong chỉ huy sở của địch, cạnh đài 15W, cạnh 1 lô cốt nắp sắt cũng có thi hài của anh em ta..."
Bản thân trung đoàn 66 trong trận này thiệt hại cũng không nhỏ: 208 hy sinh, 146 bị thương. TĐ đã được tặng thưởng một lúc 2 huân chương quân công hạng nhất, vì theo lời đại tướng Nguyễn Chí Thanh, ta không có huân chương nào cao hơn, vì vậy tặng một lúc 2 huân chương để thưởng công cho thành tích tuyệt vời của TĐ66.

Bọn Wiki thì bốc quân số của ta lên tới 4000, và do đó con số 1509 KIA tỏ ra vô cùng hợp lí. Đọc xong cười vỡ cả bụng. Xem We are Soliders còn thấy tức cười xen lẫn...buồn nôn  

Cảm ơn anh SARUMAN
Playme làchiến dich không lớn, nhưng có ý nghĩa rất quan trọng vì là cuộc thử sức đầu tiên giữa 2 đội tinh nhuệ của Mỹ và Bắc Việt.
Đây là đòn cảnh cáo đầu tiên với các anh cả Mỹ. Sau đó, mỗi năm có một chiến dịch (Sa Thầy 1966, Đắc Tô 1 1967, sau này còn Abia 1969-khi Mỹ bắt đầu rút), là những trận đối đầu ác liệt,đánh bại chiến lựơc "tìm diệt" ("search and Destroy")
Nhìn vào tương quan lực lượng một cách vật lý, ta đánh trên thế rất yếu, trừ một yếu tố (quan trọng) là địa hình rừng núi. Mỹ có ưu thế siêu tuyệt đối về FirePower + Mobility. Trên cơ sở kinh nghiệm Iadrang, ta đã hiểu được quy luật địch. Cái hơn của ta (ngoài tinh thần chiến đấu), là Nghệ thuật chỉ huy chiến dịch, lừa địch vào bẫy.
Trận điển hình là Đắc Tô 1, hay nhất là trận điểm cao 875. Bạn đã đọc NHAn và HMThảo chưa?
Tôi đã gặp chú Đồng Thoại (tham mưu cz) kể lại chuyện 875.
Báo chí sử liệu viết quá ít về những trận đối đầu này.
Tôi tạm goi là "Elite Confrontation" có được ko?

Trận vận động tiến công ở thung lũng Ia đrăng của trung đoàn bộ binh 66 và tiểu đoàn 1 trung đoàn bộ binh 33   

Từ ngày 14 đến 17 tháng 11 năm 1965 

Là một trận đánh nằm trong chiến dịch tiến công Plây Me, đối tượng tác chiến là quân Mỹ thuộc lực lượng sư đoàn ky binh bay số 1, sư đoàn lục quân đầu tiên của Mỹ đổ bộ vào miền Nam. Quân Mỹ đổ quân xuống Chư Pông vừa đúng lúc trung đoàn 66 vào đến chiến trường, mặc dù vừa vượt qua chặng đường dài, hành quân bộ, sức khỏe giảm sút nhưng trung đoàn đã bước vào trận đánh với phương châm: "Tìm Mỹ mà diệt” trải qua bốn ngày đêm chiến đấu dũng cảm ngoan cường, cùng với một tiểu đoàn của đơn vị bạn, trung đoàn 66 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Tiêu diệt tiểu đoàn 2, dành thiệt hại nặng tiểu đoàn 1 thuộc lữ 3, sư đoàn ky binh bay số 1 Mỹ. 30 năm đã trôi qua, nhưng thắng lợi và kinh nghiệm của trận đánh vẫn có giá trì đối với việc giáo dục huấn luyện bộ đội thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

I. Tình hình chung 

A. Địa hình 

Ia đrăng là thung lũng nằm trong khu vực tứ giác Plây Me - Bầu Cạn - Đức Cơ - Plây Thê, rộng chừng 12 km2, nằm ở tây nam thị xã Plây Cu 45km.  Khu vực này độ cao trung bình từ 400 đến 500 mét. Phía nam Iađrăng có dãy núi Chư Pông cao đột xuất (732m) nằm vắt ngang giữa đường biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia, phía tây đường số 21 có điểm Chư Ré (725m) rất tiện cho ta bố trí đài quan sát ra khu vực từ ngã ba Phú Mỹ đến Bầu Cạn và Thanh An. Rừng ở khu vực này có hai dạng: dạng rừng rậm vừa, kín đáo, loại thứ 2 là rừng thộp tha, trống tri chạy dài hai_ bên bờ sông Iađrăng, có những bãi cỏ cao ngập đầu ngời, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ đội ta tiếp cận, bám sát địch mà đánh.   

Sông ngòi: Trong khu vực tác chiến ở phía bắc có sông Iađrăng chảy từ đông sang tây, sông rộng có chỗ tới 100m, khi ta tác chiến đã vào mùa khô nên nhiều chỗ lội qua dễ dàng. Không gây trở ngại nhiều cho việc cơ động.

Tóm lại: Khu vực tác chiến chạy ngay dới phân núi Chư Pông, có nhiều suối nhỏ và rừng cây rậm rạp, nơi này xa các căn cứ hậu phương của địch nên chúng khó triển khai các trận địa pháo để chi viện cho lực lượng bộ binh tiến công.

Đối với ta Iađrăng sát vùng căn cứ và dường hành lang chiến lược thuận tiện cho cơ động, vận chuyển, bộ đội có thể phát huy sở trường đánh vận động. Nhìn chung việc lựa chọn khu vực này để tổ chức các trận đánh trong chiến dịch ta có nhiều thuận lợi nhưng có một vấn đề khó khăn là địch có nhiều máy bay trực thăng có thể đổ quân xuống nhiều vị trí, hình thành các chốt cứng gây khó khăn cho ta.   


B. Tình hình địch   

Nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng ở cao nguyên miền Trung, sư đoàn ky binh số 1 Mỹ sau khi đổ bộ vào Quy Nhơn đã được chuyển lên An Khê, đồng thời địch cũng vận chuyển lên Plây Cu hàng ngàn tấn vật chất ky thuật, tại Plây Ku có sân bay quân sự (sân bay Aréa) để trực tiếp chi viện cho các cuộc hành quân vào sâu trong hậu cứ của ta.   Bằng chiến thuật "trực thăng vận" ngày 14 tháng 11 tiểu đoàn 1 lữ đoàn 3 ky binh không vận Mỹ nhay xuống khu vực phía bắc Chư Pông 3km? đồng thời chúng đổ xuống tây nam Quynh Kia và đông nam Iađrăng hai trận địa pháo và tiểu đoàn 2. Tiểu đoàn 3 làm lực lượng dự bị.   

Nhìn chung địch mới xuống có lực lượng đông, cơ động rất nhanh, có thể đổ bộ xuống cùng một lúc tới hai đại đội đầy đủ trang bị, có thể chiến đấu ngay được. Nhưng địch tác chiến xa hậu phương chi viện đầy đủ kịp thời cho những đơn vị ky thuật là rất khó khăn, vì vậy máy bay hoạt động cũng có phần hạn chế. Tinh thần binh lính tác chiến sâu trong các địa hình mới lạ phức tạp nên hoang mang, sợ cách đánh du kích của ta.   


C. Tình hình ta   

Căn cứ vào tình hình địch đã đổ bộ xuống một số nơi và đang nằm lại sâu trong hậu phương của ta, đây là cơhội rất tốt để tiêu diệt địch. Đảng ủy và bộ tư lệnh B3 chu trương tạm thời đình chỉ các trận đánh ở khu vực khác, trước mát tập trung đánh bọn Mỹ đã ra với mục đích tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, đánh bại một bước chiến thuật đổ bộ trực thăng nhảy cóc của sư đoàn không vận số 1.   

Tình hình hết sức khẩn trương, trung đoàn 66 vừa vào đến nơi, một bộ phận cán bộ đã đi trước chuẩn bị chiến trường, đơn vị vào sau chưa ổn đình vị trí trú quân, tình hình địch chưa rõ, đạn, gạo, muối chưa được bổ sung đầy đủ, sức khoẻ của bộ đội qua hành quân đường dài giảm sút chưa được nghỉ ngơi. 

Lực lượng cụ thể: Trung đoàn gồm có ba tiểu đoàn 7, 8, 9, quân số nhìn chung các đơn vị đều bảo đảm 80% so với biên chế. Vị trí trú quân của trung đoàn trước khi bước vào chiến đấu rất rộng, trung đoàn chỉ nắm được tiểu đoàn 7, còn tiểu đoàn 8 và 9 không chỉ huy được. Cụ thể chỉ huy sở trung đoàn ở phía bắc Làng Tung 1, tiểu đoàn 7 ở bắc Làng Tung 2 (phía đông Chư Pông) tiểu đoàn 8 ở Ba Bỉ, tiểu đoàn 9 ở đông bắc Chư Pông (02-91). 

Cư dân trong vùng phần lớn là đồng bào dân tộc Gia Lai sống tập trung ở các buôn làng ven đường, ven sông, ở vùng sâu có một số đồng bào sống trong các rừng kín, trong vùng không eo lực lượng vũ trang địa phương. 

Bạn có liên quan: Cùng chiến đấu với trung đoàn ở đây có trung đoàn 33 đã hoạt động lâu ngày ở chiến trường, thông thuộc địa hình, dày dạn kinh nghiệm chiến đấu, ngoài ra còn có các lực lượng của mặt trận Tây Nguyên. Các đơn vị chiến đấu độc lập cấp trung đoàn là chính nhưng đều dưới sự chỉ huy trực tiếp của Bộ Tư lệnh mặt trận Tây Nguyên.   


II. Tổ chức, chuẩn bị chiến đấu 

A. Ý định chiến đấu cấp trên 

Bộ tư lệnh mặt trận chủ chương tiếp tục châm ngòi Plây Me, nhử quân Mỹ vào sâu để tiêu diệt một bộ phận sinh lực của chúng. Khi địch ra tương đối đúng với ý định của ta, mặt trận lệnh cho các đơn vị phải nhanh chóng tiến công ngay thời gian dứt điểm trong vài ba ngày, không nên kéo dài địch tăng viện, ta sẽ gặp khó khăn.   


B. Nhiệm vụ của trung đoàn 66 

Ngày 11 tháng 11 năm 1965, trung đoàn nhận nhiệm vụ của Bộ tư lệnh mặt trận.   Nhiệm vụ trước mất tiêu diệt địch ở khu vực (08-96) . Sau đó nếu địch tiếp tục đổ bộ xuống xung quanh khu vực trên thì kiên quyết tiêu diệt, trung đoàn để lại một tiểu đoàn ở khu vực Ia Dao sẵn sàng tiêu diệt quân địch đổ bộ trực thăng sâu vào hậu phương ta. Trung đoàn phi tổ chức từ 10 đếnn 12 tổ săn máy bay (mỗi tổ 3 đến 5 ngời) hình thành một mạng lưới săn máy bay để diệt nhiều máy bay địch, trung đoàn bắt liên lạc với tiểu đoàn 1 trung đoàn 33 ở phía bắc Chư Pông để bàn phối hợp chiến đấu.   


C. Quyết tâm của trung đoàn 66   

Căn cứ vào nhiệm vụ của cấp trên, chi huy trung đoàn họp và quyết định dùng phương án như sau: Tiểu đoàn 8 (K8) tăng cường 1 đại đội 12,7mm tập kích vào quân địch ở tọa độ (0896) còn toàn bộ trung đoàn ở khu vực đông bắc Chư Pông đê đánh địch phản ứng sau khi tiểu đoàn 8 đánh.   

III. Diễn biến chiến đấu, kết quả, ý nghĩa   

A. Sơ lược tình hình hoạt động của trung đoàn trước chiến đấu

Ngày 12 tháng 11 sau khi nhận nhiệm vụ, trung đoàn quyết tâm cho tiểu đoàn 8 đánh địch vào chiều 13 hoặc sáng  ngày 14 tháng 11. Đêm 12 làm xong công tác chuẩn bị, sáng 13 tiểu đoàn 8 và 9 bắt đầu hành quân lên khu vực đông bắc Chư Pông, đồng thời trinh sát ở khu vực (08-96). 11 giờ ngày 13 trinh sát báo cáo địch đã rút khỏi khu vực (08-96) trung đoàn quyết định cho tiểu đoàn 8 tạm dừng ở đông bắc Chư Pông để báo cáo lên cấp trên.   

Ngày 13 tháng 11 trung đoàn 33 vẫn ở đông bắc Chư Pông nên hai trung đoàn ở chen vào nhau.   

Ngày 14 trung đoàn đang điều chỉnh lại vị trí trú quân và nhận nhiệm vụ mới, tiểu đoàn 8 đang hành quân bên Ba Bỉ, tiểu đoàn 9 tiếp tục chuyển gạo lên khu vực (02-96) tiểu đoàn 7 và trung đoàn bộ có bộ phận đang đi lấy gạo và đang đứng chân ở phía bắc Làng Tung 1 và Tung 2 . 


B. Diễn biến chiến đấu   

1. Trận phản kích ngày 14 tháng 11 của tiểu đoàn 9

Sáng 14 tháng 11 , pháo binh địch ở phía Ia me Plây Nso (04-08) bắn về đông bắc dãy Chư Pông, máy bay trinh sát L19 và trực thăng bay thấp bắn phá. 10 giờ, địch đổ tiểu đoàn 1 (thiếu) thuộc trung đoàn 7 lữ 3 sư đoàn không vận xuống khu vực (02  90 9) đông báo Chư Pông. Một bộ phận đổ xuống gần tiểu đoàn bộ tiểu đoàn 9 tổ chức một mũi đánh vào đại đội 11 (tiểu đoàn 9) ở phía bạc. Từ khi chúng đổ quân và tiến vào, tiểu đoàn 9 không hề biết, mãi tới khì chúng vào gần, bắn chết đồng chí trinh sát cảnh giới phía trước của tiểu đoàn, lúc đó ta mới biết bị địch tập kích.   

Tình hình tiểu đoàn 9: tiểu đoàn trưởng đang đi gặp trung đoàn trưởng để nhận nhiệm vụ. Tham mưu trưởng tiểu đoàn cung đang đi chuẩn bị chiến trường ở Ban Mê Thuộ1, chính trị  viên phó cũng đang ở sở chỉ huy trung đoàn, chính trị viên trưởng đang ở chỗ đại đội 12. Chi huy cao nhất lúc bấy giờ có đồng chí trợ lý tác huấn tiểu đoàn . 

Vì chưa ổn định nên tiểu đoàn bộ bố trí đội hình thành hàng dọc theo bờ suối ở đông bắc Chư Pông, khi địch vào ta bị lúng túng. Nhưng với tinh thần tích cực chiến đấu, linh hoạt, đồng chí trợ lý tác huấn đã ra lệnh cho cán bộ phận gồm y tá, anh nuôi, liên lạc v.v. . . chiếm lĩnh công sự kiên quyết chặn đánh quân địch. Ngay sau khi nổ súng được vài phút, đại đội 13 ở phía nam nghe súng nổ đã kịp thời vận  động xuống phối hợp, đại đội 1 cũng huy động toàn bộ lực lượng xuất kích đánh vào quân địch từ hướng tây bắc xuống. Đến khoảng 11 giờ, tiểu đoàn trương chạy về đến chỗ đại đội 11 nắm được đại đội 11 và một bộ phận của đại đội 12, một khẩu súng cối 82mm tiếp tục tổ chức đánh vào quân địch, trước sức tiến công mạnh của các cánh quân của ta, cả hai mũi xung phong cuả địch đều bị bẽ gãy chúng phải lui về cụm lại cách tiểu đoàn 9 hơn 1km về phla đông để chống lại ta. 17 gìờ địch dùng phi pháo đánh liên tục vào đội hình ta, các đại đội tự động rút khỏi vị trí (đại đội 11, 12, 15 rút về phla tây bắc suối Khôn Chưa, đại đội 13 rút về hướng tiểu đoàn 7) tiểu đoàn trưởng không nắm được quân. Kết qu tiểu đoàn 9 đa đánh bại cuộc tập kích cua địch diệt khong 150 tên, bn ri một máy bay chiến đấu.   

Đại đội 13 trên đường rút về hướng tiểu đoàn 7 gặp đồng chí chính ủy đang trên đường đi đến sở chỉ huy để gặp đồng chí trung đoàn trưởng. Đồng chí chinh ủy biết được tình hình chiến đấu cua tiểu đoàn 9 và địch đã cụm lại, thấy đây là thời cơ tốt cho nên đã lệnh cho đại đội 13 dùng một trung đội ở lại bám địch còn đồng chí quay về báo cáo với cấp trên và điều tiểu đoàn 7 ra tập kích quân địch.   


2 Trận tập kích lần thứ nhất của tiểu đoàn 7 đêm 14 rạng ngày 15 tháng 11    

Tiểu đoàn 7 đã nhích đội hình vào phía bắc Làng Tung 2 (thiếu đại đội 3 đi lấy gạo chưa về kịp).   

Tình hình địch: Sau khi bị tiểu đoàn 9 đánh thiệt hại nặng, chúng cụm lại thành hình vòng, ban đêm dùng máy bay thả dèn dù, dùng pháo binh bắn chặn xung quanh đề phòng tập kích.   

21 giờ 30 phút tiểu đoàn 7 nhận lệnh tổ chức tập kích ngay vào quân địch ở khu vực phía đông tiểu đoàn 9. Lực lượng sử dụng gồm lại đội 1 và 2 có hai khẩu súng cối 82mm cua đại đội 15. 22 giờ 50 phút, chuẩn bị xong bắt đầu xuất phát, các đại đội vừa đi vừa phổ biến nhiệm vụ, động viên và tổ chức bộ đội (các đại đội vẫn có một số anh em đi lấy gạo chưa về và một số đồng chí bị ốm).   

Lệnh của trung đoàn là đúng 2 giờ ngày 15 phải nổ súng nhưng vì chiến sĩ dẫn đường bị lạc, pháo bắn chặn và cây cối đổ ngổn ngang nên mãi 5 giờ mới phát hiện được địch. Tiểu đoàn triển khai cách địch khoảng 150m, dùng hai khẩu cối 82mm bắn 14 qua sau đó lệnh cho đại đội 1 và 2 xung phong. Trung đội 2 đại đội 2 được tăng cường mạnh nên ngay lúc đầu đã nhanh chóng thọc thẳng vào vị tri chỉ huy của địch, diệt bọn điện đài thông tin làm cho chúng chạy tan tác, chỉ sau khoang 1 0 phút chiến đấu đại đội 1 và 2 đã cơbn chiếm được trận địa cua địch, sau 25 phút lùng sục thu dọn chiến trường đến 5 giờ 4(5 phút, ta rời khom trận địa. Trước khi rút, tiểu đoàn lệnh đại đội 1 để lại một trung đội và hai khẩu súng cối để phục kích nếu trực thăng địch xuống lấy xác thì đánh. Trên đường rút, bị máy bay và pháo binh đánh  chặn các đại đội của tiểu đoàn 7 dùng súng bắn rơi tại chỗ 4 chiếc trực thăng.   

Suốt ngày 15 địch cho nhiều lần máy bay hạ cánh xuống lấy xác nhưng đều bị cối ta bắn chúng không dám đỗ xuống. 17 giờ 30 phút ngày 15 tháng 11, địch đổ hai đại đội xuống để chiếm lại trận địa và thu dọn xác chết, ta dùng cối bắn cháy hai chiếc trực thăng địch xuống cụm lại thành ba cụm ở phía bắc trận địa cũ.   


3. Trận tập kích lần thứ 2 của tiểu đoàn 7 đêm 15 rạng ngày 16 tháng 11   

Tiểu đoàn 7 còn đại đội 3 và hai khẩu súng cối 82mm chưa tham gia chiến đấu. Căn cứ vào tình hình địch cụm lại, cấp trên quyết định dùng lực lượng này và tăng cường thêm trung đội 1 của đại đội 1 (đánh bám địch) và hai khẩu súng cối 82mm tổ chức trận tập kích ngay trong đêm 15.   

20 giờ, đại đội 3 nhận lệnh chuẩn bị chiến đấu, 22 giờ, đại đội hành quân ngay với sự dẫn đường của đồng chí tác huấn tiểu đoàn và một số chiến sĩ của trung đội 1 đại đội 1 về đón. Trên đường hành quân cán bộ đại đội phân công nhau xuống trung đội, tiểu đội để phổ biến nhiệm vụ và động viên anh em chiến đấu.   

2 giờ 15 phút, đại đội 3 gặp trung đội 1 của đại đội 1 đang bám địch, sau khi nghe đồng chí đội trưởng báo cáo lại tình hình. Đại đội trưởng triển khai ngay đội hình chiến đấu, sau đó đồng chí lên quan sát nhưng không thấy địch nên không cho đại đội nổ súng (địch đã lui vào trong, không ở vị trí ban ngày) bộ đội tiếp tục tiến, sau 10 phút thì phát hiện địch. Tiểu đoàn nhận được điện của đại đội 3 xin phép nổ súng, tiểu đoàn trưởng cho phép bắn 21 quả đạn cối và lệnh cho đại đội 3 xung phong đánh ngay vào cụm 1, trung đội 1 (đại đội 1) đánh vào cụm 2. Sau 10 phút trung đội 1 đã đánh vào trận địa súng cối, phá được ba khẩu và đánh vào một phần của cụm 2, có tác dụng chi viện bên sườn cho đại đội 3 đánh vào cụm 1. Đại đội 3 trong khi tiến, trung đội 3 bị lạc, nhưng khi nổ súng trung đội này đã vận động vòng trở lại hiệp đồng với dại đội tiêu diệt cụm 1 của địch (có sở chỉ huy tiểu đoàn địch) sau khi chiếm cụm 1 đại đội tiếp tục vận động sang chiếm cụm 2 và 3, nhưng bị hỏa lực chặn lại. Căn cứ vào tình hình tiểu đoàn cho phép đại đội 3 rút lui.   

Đêm 16 tháng 11, trung đoàn định tiếp tục tập kích vào quân địch nhưng nghiên cứu lại thấy lực lượng còn ít, đạn dược chưa được bổ sung nên quyết định thôi không đánh mà cho lực lượng vào làm công tác thương binh tử sĩ. Bộ phận này vào bị lộ, địch bắn loạn xạ, các cụm địch bắn nhầm vào nhau làm chúng bị thương vong thêm một số. 

Kết quả hai trận tập kích của tiểu đoàn 7 đã diệt được 250 tên, bắn rơi 6 máy bay trực thăng. 


4. Trận tao ngộ chiến ngày 17 tháng 11 của tiểu đoàn 8 trung đoàn 66 và tiểu đoàn 1 trung đoàn 33   

Tình hình địch: Do bị ta đánh liên tục từ khi chúng mới đặt chân xuống đất đã bị thiệt hại nặng nề, để tránh khu vực ta đang uy hiếp và rút lui an toàn, địch trong khu vực còn lại khoảng 400 tên đã rời chỗ cũ sang bãi trống ở ngã ba Làng Tung và Làng Sinh. Trên đường đi khi qua suối, chúng bắt được hai chiến sĩ của đại dội 1, tiểu đoàn 1 trung đoàn 33 đi  săn máy bay, ba chiến sĩ cùng tổ nhanh chóng chạy về báo cáo với tiểu đoàn.   

Tình hình ta: Từ ngày 14 đến 16 tháng 11, tiểu đoàn 9 (trừ đại đội 13) ở tây bắc suối Kun Dra làm công tác thương binh tử sĩ. Tiểu đoàn 8 vẫn ở Ba Bi. Trung đoàn có ý định tập trung toàn bộ lực lượng để tiêu diệt quân địch còn lại cho nên đã phái hai tổ truyền đạt đến hai tiểu đoàn đa mệnh lệnh chiến đấu: Tiểu đoàn 9 nhanh chóng cho bộ đội về Làng Tung đi theo đường làng Sinh, trạm 5. Tiểu đoàn 8 nhanh chóng cơ động xuống nhận nhiệm vụ mới (trên đường đi san sàng chiến đấu vì có thể gặp địch). Tiểu đoàn 8 nhận được lệnh, chiều ngày 16 đã cho bộ đội hành quân ngay về vị trí sở chi huy trung đoàn. Quyết tâm của tiểu đoàn là tìm địch mà đánh, địch lớn nhỏ cũng đánh, không đánh được toàn bộ thì đánh từng bộ phận .   

Lực lượng tiểu đoàn 8 có ba đại đội bộ binh và một đại đội trợ chiến (đại đội 10) ngoài ra còn được tăng cường một đại đội 12,7 mm (6 khẩu, đạn đầy đủ). Đội hình hành quân theo đội hình chiến dấu tao ngộ sắn sàng chiến đấu cao, dặc biệt khi đi đến ngã ba đường Làng Tung và làng Sinh.   

Chiều 16 tháng 11 tiểu đoàn xuất phát, trên đường về do phi pháo địch bắn nhiều nên đội hình bị đứt quãng. Sau khi vượt qua cầu Ba Bi tiểu đoàn tạm dừng lại điều chỉnh đội hình, nấu cơm ăn đến 5 giờ ngày 17 hành quân tiếp. Khoảng 12 giờ, đại đội 8 đi đầu đã đến ngã ba không thấy địch, đại đội 6 đến suối cầu gặp đại đội 1 tiểu đoàn 1, anh em ở dây cho biết phía trước có hai trung đội địch đang tiến về hướng ta, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 8 Lê Xuân Phôi cho tất cả dừng lại triển khai đội hình chuẩn bị chiến đấu, đồng thời cho liên lạc báo cho đại đội 8 biết tình  hình. Tiểu đoàn tổ chức thành hai thê đội: Thê đội 1 gồm đại đội 6 (thiếu trung đội 3) . Thê đội 2 gồm đại  đội 7 và trung đội 3 đại đội 6. Trong vài phút, đại đội 6 đã bí mật triển khai xong thì phát hiện địch đang đi về hướng ta. Khi chúng vào gần cách ta khong 200m, chúng đột ngột nổ súng, đại đội trưởng đại đội 6 thấy địch còn ở xa nên không cho đại đội nổ súng đợi chúng vào gần hn. Khi còn cách 40 đến 50 mét đại đội trưởng lệnh cho đại liên bắn, trung đội 1 và 2 cũng bắn mạnh vào đội hình địch và xung phong. Chỉ trong khoảng 5 phút hai trung đội Mỹ đã bị tiêu diệt hoàn toàn. 12 giờ 7 phút, đội hình chính của chúng ta tới cách ta khong 300m, chúng hốt hoảng bắn vào đội hình của ta. Lực lượng địch đông, nhưng đại đội 6 chiếm địa hình có lợi nên nắm được thế chủ động, đại đội 8 khi nghe tiếng súng cũng cho bộ đội quay lại đánh vào bên sờn quân địch. Tiểu đoàn trưởng Lê Xuân Phôi bình tĩnh  chỉ huy đơn vị tiến công vào giữa đội hình quân Mỹ, làm chúng bị rối loạn và bị cắt rời. Cùng lúc đó đồng chí Luân tiểu đoàn phó tiểu đoàn 1 trung đoàn 33 đang chỉ huy bộ đội lùng địch ở hướng khác nghe súng nổ liền dẫn đơn vị đến phối hợp. Địch bị các lực lượng ta khép vòng vây giữa thung lũng Iađrăng. Ở trên không, máy bay lên thẳng, máy bay phản lực quần lợn nhưng không có cách nào cứu nguy được cho đồng bọn vì bộ đội ta áp sát, đánh gần. Trận đánh đang tiếp diễn thì đồng chí tiểu đoàn trưởng Lê Xuân Phôi hy sinh, chính trị viên phó tiểu đoàn cũng bị thương nặng phải đưa ra khỏi trận địa. Đồng chí Luân tiểu đoàn phó tiểu đoàn 1 trung đoàn 33 chỉ huy luôn cả hai đơn vị.   

Quân địch bị đánh tan tác, mạnh tên nào tên đó chạy. Các chiến sĩ ta giữ vững được đội hình, hình thành tổ yểm hộ cho nhau diệt địch. Trận đánh giáp lá cà quyết liệt bằng lưỡi lê, báng súng kéo dài cho đến gần tối. Chiến sĩ Cao Đình Thơ bằng một đường lê chính xác đã đâm chết một  tên Mỹ cứu được đồng đội đang ôm vật nhau với chúng  giữa bãi cỏ. Chính trị viên phó đại đội Đinh Văn Đế ba lần bị thương vẫn dồn hết sức còn lại đuổi theo bắn chết năm tên Mỹ. Khi hết đau anh dùng dao đâm chết ba tên khác. Khoảng 16 giờ, tiểu đoàn phó Luân hy sinh, cán bộ chiến sĩ tiểu đoàn 8 và tiểu đoàn 1 tiếp tục chiến đấu cho đến khi trận đánh kết thúc. Lê Khắc Nga, Lê Văn Điều xông xáo thọc vào đội hình địch mỗi người diệt hơn 20 tên Mỹ, đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú đầu tiên ở chiến trường.   

Trận quyết chiến ở thung lung Iađrăng diễn ra suốt tám giờ đồng hồ, tiểu đoàn 2 ky binh vận Mỹ chỉ còn 12 tên sống sót chạy về căn cứ (chỗ này không chính xác, hoặc in nhầm thế nào đấy).   


C. Kết quả chiến đấu   

1. Địch

Từ ngày 14 đến 17, lữ đoàn 3 bị diệt 300 tên, bị thương 246 (tổng cộng thương vong: 546 tên).   

2. Ta

Trung đoàn 66 hy sinh 157, bị thương 239 (tổng cộng thương vong 396)

Cảm ơn các bác Saruman và Tunguska. Bác nào có bản đồ khu vực cho xin, với cả thành phần BCH mặt trận lúc đó, BCH chiến dịch và các đơn vị.
Theo tôi biết:
Mặt trận B3:  CHMân TL kiêm CU, PTL NHAn, CNCT Đặng Vũ Hiệp, TMT: Bùi Nam Hà 
E66 : Chính uỷ Lã Ngọc Châu, E trưởng ?
       d8 Lê Xuân Phôi   d7: ?...
E33: ?
E320: Phùng Bá Thường, Võ Tuấn Nam

http://www.wtj.com/articles/xray/xray_02a.swf (http://www.wtj.com/articles/xray/xray_02a.swf)

Bản đồ của bác Tuaans khá hay. Lẽ ra ta cũng phải làm các bản đồ như vậy.
Nhưng tôi ko save cái bản đồ này được.

Thế rút cục thì E66 có E trưởng ở Ia Drang hay không có nhỉ?   :o Nếu có thì tên là gì ?  ???

Rút cục chắc là ...không có ;D
Chính uỷ: Lã Ngọc Châu
E phó: Lê Tiến Hoà
D7: Phạm Công Cửu
D8: Lê Xuân Phôi
D9: Nguyễn Văn Định
Trong hội nghị tổng kết chiến dịch thì bác L.T.Hoà đã là quyền E trưởng.

Thế mấy ông kia đi gặp ai mà lại phải nói dối lính là đi gặp TĐT?  ::) Đi gặp cố vấn TQ chứ gì?  :P

Dùng flashget down về được đấy bác ạ

Anh tunguska ơi, em nghĩ bài viết của anh saruman chính xác hơn bài viết của anh
Trận Iadrang là trận đụng độ đầu tiên của quân ta và Mĩ mà nói thiệt hại của ta ít hơn Mĩ thì em nghĩ là không chính xác đâu

Thứ nhất, đây không phải bài viết của tôi, đây là chiến lệ của QĐ2.

Thứ hai, nếu ai có nguồn tài liệu khác, xin mời bổ sung thêm.

Các bác bây giờ dùng từ "chiến lệ" hay nhỉ!

Trước tui cứ hiểu trận đánh khốc liệt, hy sinh nhiều, khóc nhiều. ::)

Nghe rất chi là VNCH, nói như huyphuc, các bác các chú ấy sính dùng từ Hớn Vịt cho nó oai. Nên mới có "thiết vận xa" là "xe chở sắt".

Vầng, thế thì xin sửa lại là "tài liệu tổng kết của QĐ2", được chưa ạ ;D

Vỉ tất vỉ tất

Chớ ngại dùng từ Hớn-Vịt, có lắm từ tuy gốc Hán nhưng đã trờ thành vốn từ tiếng Việt đượng đại. Chiến lệ cũng không phải do VNCH sáng chế, ta cũng dùng. Khi tôi học SQDB, các giảng viên cũng dùng từ nầy. Giữa "tài liệu tổng kết" với "chiến lệ" có hơi khác ở mục đích sữ dụng. Chiến lệ là các trận đánh, có thể thành hay bại, được tổng kết và biên soạn lại thành bài giảng cho các cán bộ chỉ huy học, minh hoạ cho một chiến thuật hay một vấn đề nào đó trong trong thực hành chỉ huy chiến đấu v.v.

Trong các nhà trường quân đội vẫn dùng từ "chiến lệ" một cách bình thường!

Cảm ơn bác DepTraideu. Tôi phải thử xem được ko.
(Bác nên lấy tên chính là "kẻ thù của chị em" hay hơn. Còn '"kẻ thù của đế quốc" là đương nhiên rồi)

Có 1 chi tiết ngoài lề: Phim We are Soliders nói bọn Mĩ còn phải chiến 1 số lớn quân của MTGP với bà ba đen, nón lá (ở đây đã thấy sạn rồi), liệu có đúng không nhỉ. Em thì chả tin vì nơi rừng rú không dân vậy mà có lắm quân MT thế thì đúng là không tưởng
À mà đúng là có khác biệt số liệu thương vong của ta. Tổng thì sàn sàn rồi nhưng số hi sinh lệch nhau gần 5 chục

Theo Moore thì ở Iađrăng có tiểu đoàn H15 của MTGP tham chiến (cái đội béo ú mặc quần áo đen nón lá trong phim đây). Còn tài liệu ta thì tiểu đoàn này là quân của tỉnh đội Gia Lai, đánh trên hướng phối hợp phía đông đường 14.

Số thương vong phụ thuộc báo cáo lấy ở thời điểm nào, vì có thể có một số "thương" chuyển thành "vong".

[attachment=1]

Chiến lệ trận Iadrang bọn tớ học:

(http://i71.photobucket.com/albums/i152/bodoi_bucket/Iadrang.jpg)

CHIẾN DỊCH PLÂY ME
(Tiến công, từ ngày 19 tháng 10 đến ngày 26 tháng 11 năm 1965)

Tháng 9 năm 1965, Bộ chỉ huy quân Mỹ đã điều sư đoàn kỵ binh không vận số 1 lên án ngữ ở An Khê (Gia Lai), ngăn chặn ta, cắt Tây Nguyên cùng với đồng bằng ven biển. Quân ngụy thành lập biệt khu 24 gồm 2 tỉnh Kon Tum - Gia Lai và chuyển giao nhiệm vụ tác chiến chủ yếu ở Tây Nguyên cho quân Mỹ để thực hiện kế hoạch "tìm và diệt" trong chiến lược "chiến tranh cục bộ" của chúng (Chú thích: Ngày 17 tháng 7 năm 1965. Tổng thống Mỹ L.Giôn-sơn chuẩn y về đề nghị tăng quân lên 44 tiểu đoàn và kế hoạch "tìm và diệt" của tướng Oét mo-len. Từ tháng 7 đến cuối năm 1965, các sư đoàn bộ binh (Anh cả đỏ) sư đoàn kỵ binh không vận số 1. lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn kỵ binh không vận 101 (Thiên thần mũ đỏ). lữ đoàn 3 thuộc sư đoàn bộ binh 25 (Tia chớp nhiệt đới) trung đoàn ky binh thiết giáp 11 ... Tính đến tháng 12 năm 1965, tổng số quân Mỹ lên đến 184.314 tên vào trực tiếp tham gia chiến đấu ở miền Nam.)

Ở khu vực Plây Me, Bầu Cạn, Đức Cơ (tây nam thị xã Plây Ku 30km), địch có lữ đoàn kỵ binh không vận số 3, một chiến đoàn dù, 1 chiến đoàn thiết giáp quân đội Sài Gòn và 1 trung đoàn quân đội Nam Triều Tiên, có pháo binh, máy bay (cả máy bay B52) yểm trợ, để tìm diệt chủ lực của ta, hỗ trợ cho quân ngụy bình định.
Trong bối cảnh đó, Bộ tư lệnh chiến trường Tây Nguyên quyết định thay đổi chủ trương giải phóng bắc Tây Nguyên và hạ quyết tâm mở chiến dịch Plây Me nhằm mục đích phối hợp với chiến trường toàn miền Nam tiêu diệt một bộ phận quân Mỹ để mở rộng và củng cố vùng giải phóng, xây dựng căn cứ, rèn luyện bộ đội và cơ quan chiến dịch. Qua chiến đấu từng bước tìm hiểu quân Mỹ, đồng thời xây dựng lòng tin đánh Mỹ và thắng Mỹ. Thiếu tướng Chu Huy Mân được chỉ định là Tư lệnh kiêm Chính ủy chiến dịch, đại tá Nguyễn Chánh và thượng tá Nguyễn Hữu An làm phó tư lệnh. Đồng chí Huỳnh Đắc Hương giữ chức phó chính ủy, thượng tá Nam Hà là tham mưu trưởng, thượng tá Đặng Vũ Hiệp làm Phó chủ nhiệm chính trị.
Lực lượng tham gia chiến dịch gồm 3 trung đoàn bộ binh (320, 33, 66), 1 tiểu đoàn đặc công, 1 tiểu đoàn pháo binh, 1 tiểu đoàn súng máy phòng không 12,7mm; cùng lực lượng vũ trang địa phương đánh phá giao thông và hậu cứ địch.

Đầu tháng 10 năm 1965, căn cứ vào kết quả nắm địch và tình hình chuẩn bị của ta, Bộ tư lệnh chiến dịch đã xác định quyết tâm và giao nhiệm vụ cho các đơn vị như sau: mục tiêu và khu vực diệt địch là đồn Chư Ho, vây lấn đồn Plây Me, phục kích diệt viện trên đường 21 (từ điểm 538 đến đồi Blu). Khu vực đánh Mỹ là thung lũng Ia Đ'răng. Mục tiêu nghi binh là đồn Đức Cơ và Tân Lạc. Mục tiêu của bộ đội đặc công là đồn Bầu Cạn. Hướng phối hợp ở đông đường 14 và Công Tum. Tư tưởng chỉ đạo là bao vây điểm diệt viện; lấy tiêu diệt địch ngoài công sự là chính.

Về cách đánh: vây điểm để kéo quân ngụy ứng viện bằng đường bộ, tạo điều kiện diệt cỡ chiến đoàn hoặc trung đoàn chủ lực ngụy. Buộc quân Mỹ phản kích để lần lượt tiêu diệt từng đại đội Mỹ khi chúng vận động. Kết hợp đánh đòn tập trung chủ lực với hoạt động nhỏ lẻ của lực lượng khác, tạo thế liên tục tiến công, phân tán sức đối phó của địch.

Về sử dụng lực lượng: vây đồn Plây Me do trung đoàn 3 (thiếu tiểu đoàn 2), được tăng cường 1 đại đội súng máy phòng không 12,7mm. Bộ phận đánh viện trên đường 21 là trung đoàn 320. Trung đoàn 66 và tiểu đoàn 2 đảm nhiệm đánh địch phản kích. Nghi binh ở Đức Cơ do tiểu đoàn pháo 200. Nghi binh ở Tân Lạc là đại đội địa phương. Hoạt động ở hướng phối hợp là tiểu đoàn 15 Gia Rai.

Về kế hoạch, dự kiến chiến dịch chia làm 3 đợt: Đợt 1, vây đồn Plây Me, diệt quân ngụy đi ứng viện; đợt 2, tiếp tục vây đồn Plây Me buộc quân Mỹ vào tham chiến; đợt 3, tập trung lực lượng nhằm vào một cánh quân Mỹ để tiêu diệt và kết thúc chiến dịch.

19 giờ ngày 19 tháng 10, mở màn chiến dịch, tiểu đoàn pháo 200 và đại đội bộ đội địa phương tiến công đồn Tân Lạc và Đức Cơ nhằm thu hút sự chú ý của địch. 22 giờ 54 phút cùng ngày, trung đoàn 33 nổ súng diệt đồn tiền tiêu Chư Ho, đưa lực lượng vào bao vây đồn Plây Me.

Ngày 20, địch dùng không quân đánh phá dữ dội vào đội hình trung đoàn 33. Thông tin giữa đại đội và tiểu đoàn luôn luôn bị gián đoạn. Trên trục đường 21 địch cho một đại đội thám báo phân tán thành nhiều tốp nhỏ đi qua trận địa phục kích của trung đoàn 320. Ngày hôm sau (21 - 10), địch đổ tiểu đoàn biệt kích xuống làng Khọp cách Plây Me 5km về phía bắc. Chiến đoàn 3 và tiểu đoàn 21 biệt động quân lên tập trung ở Phú Mỹ.

Ngày 23 tháng 10 (12 giờ), chiến đoàn 3 thiết giáp từ Phú Mỹ hành quân lên Plây Me, ý định đến Plây Me vào buổi chiều. Đội hình thành 3 chi đoàn M113 và xe tăng; tiểu đoàn 21 biệt động quân, tiểu đoàn 1 trung đoàn 42 và 2 khẩu pháo 105mm. Địch đi chậm vì sợ bị phục kích. Lúc 16 giờ 30 phút, đầu đội hình đến giữa trận địa phục kích của ta. 16 giờ 48 phút, địch bất ngờ ném bom vào điểm cao 538 nơi ta triển khai lực lượng chặn đầu. Sau đó chúng dùng 5 xe tăng dàn hàng ngang đánh chiếm mục tiêu này. Tại đây bộ đội ta bắn cháy 2 xe, giữ vững trận dịa. Các tiểu đoàn 634 và 635 của ta xung phong tiêu diệt địch trên dọn đường 21. Một bộ phận địch co cụm ở đồi Độc Lập, quân ta tổ chức xung phong nhiều lần nhưng không chiếm được đồi. Kết quả, ta diệt 59 xe tăng, xe bọc thép và 800 tên địch, thu 2 pháo 105mm và 6 xe đạn, 40 súng các loại, bắn rơi 2 máy bay.

Trước thất bại của quân ngụy, tướng Oét-mo-len, tư lệnh quân viễn chinh Mỹ lên Tây Nguyên; lệnh cho trung tướng Ha-ri-kin-na, tư lệnh sư đoàn kỵ binh bay số 1: "phải tìm địch và cướp lấy quyền chủ động về tay mình". Nhận lệnh đó, sư đoàn kỵ binh bay số 1 vào tham chiến trên địa bàn chiến dịch. Lúc 7 giờ ngày 24 tháng 10, địch dùng 93 trực thăng đổ tiểu đoàn Mỹ đầu tiên xuống tây nam Phú Mỹ 2km. 15 giờ cùng ngày, Mỹ tiếp tục dùng 60 trực thăng đổ tiểu đoàn Mỹ cùng pháo 105mm và cối 106,7mm xuống Plây Đô Đoát đông bắc đồn Plây Me 10km.
Được sự hỗ trợ của quân Mỹ, số địch còn lại của chiến đoàn 3 và lực lượng mới bổ sung (tiểu đoàn 22 biệt động quân và tiểu đoàn 91 biệt kích) tiếp tục tiến về Plây Me, nhưng chúng bị ta chặn đánh quyết liệt. 

Ngày 26 tháng 10, sở chỉ huy chiến đoàn Mỹ đến Bàu Cạn, Vĩnh Hồ, tư lệnh quân đoàn 2 ngụy cũng có mặt trên trực thăng để chỉ huy quân ngụy giải tỏa cho Plây Me.

Quân Mỹ vào tham chiến đã làm cho cường độ hỏa lực địch tăng lên đột ngột. Chúng tập trung đánh phá vào đội hình của trung đoàn 33, để chi viện cho các mũi phản kích của quân ngụy. Trước tình hình đó, Bộ tư lệnh chiến dịch nhận định ta đã diệt được một phận quan trọng quân cơ động của ngụy buộc quân Mỹ phải vào tham chiến. Nhiệm vụ bao vây của Plây Me đã hoàn thành. Chủ trương của ta mở bao vây, điều chỉnh lại đội hình. Sử dụng 2 trung đoàn 320 và 33 sẵn sàng đánh bại các đợt phản kích tiếp theo của địch. Ngày 29 tháng 10, ta chủ động kết thúc đợt 1 chiến dịch. 

Những ngày cuối tháng 10, địch biết được hậu phương của hai trung đoàn 33 và 66 của ta. Ngày 31 tháng 10, địch cho trực thăng đổ quân Mỹ xuống làng Mùi tập kích tổ trinh sát của ta, sau đó rút ngay. Một đại đội khác của địch đổ xuống Plây Ia Briêng tập kích vào bộ phận thông tin. Ngày 2 tháng 11 một tiểu đoàn Mỹ tiến vào khu doanh điền Đức Nghiệp và ở lại đó một ngày. Ngày 3, một đại đội Mỹ đổ xuống Plây Thê, lực lượng này giao chiến với một đại đội trung đoàn 33. Ngày 4, một đại đội Mỹ cùng quân ngụy tập kích vào nơi cũ của tiểu đoàn 2, tiểu đoàn 3 của ta ở gần đó đã vận động đánh vào bên sườn diệt một trung đội dịch. Ngày 6, một đại đội Mỹ tập kích vào một đại đội của tiểu đoàn 1. Tiểu đoàn 2 đã chủ động phối hợp với tiểu đoàn 1 diệt gần 1 đại đội địch. Ngày 10 tháng 11, quân Mỹ quyết định thay lữ đoàn 1 bằng lữ đoàn 3. Trong đợt này Mỹ ra quân có tính chất thăm dò lực lượng ta. Ta đánh thiệt hại từng bộ phận quân Mỹ và điều chỉnh lực lượng tạo thể cho trận then chốt.

Ngày 11 tháng 11, một tiểu đoàn quân Mỹ tiếp tục đổ xuống Plây Ngo, cách Plây Me 12km về phía tây. Nhận được tin này, Bộ tư lệnh chiến dịch quyết định thực hiện phương án 2. Mở đầu cho đợt 3, đội đặc công của tiểu đoàn 952 dùng 4 súng cối tập kích hỏa lực vào sở chỉ huy lữ đoàn 3 của Mỹ ở Bàu Cạn. Phối hợp với chiến trường Plây Me và miền Đông Nam Bộ, bộ đội đặc công đã tập kích vào sở chỉ huy sư đoàn 1 ở An Khê.

Sau khi trinh sát xác định được vị trí đóng quân của tiểu đoàn 9 trung đoàn 66 ở đông bắc Chư Pông 3km (địch đặt tên khu vực này là bãi tia X), 10 giờ ngày 17 tháng 11, lữ đoàn 3 đổ 2 đại đội lựu pháo xuống phía đông bãi tia X khoảng 11km. Sau khi hoàn thành trận địa, địch tập trung pháo binh và máy bay trực thăng bắn phá khu vực bãi tia X. 10 giờ 48 phút, quân Mỹ dùng 8 trực thăng đổ bộ bộ phận đi đầu (Chú thích: Bộ phận này thuộc đại đội Bra-vô gọi tắt là đại đội B.) của tiểu đoàn 1 (109 tên trong đó có tiểu đoàn trưởng trung tá Hê-rôn Mo và đại úy Giôn-hê Rên) xuống bãi tia X. 35 phút sau, địch tiếp tục đổ đại đội A quân số 106 tên do đại úy Na- đan chỉ huy. Sau khi nắm được đại đội A, tiểu đoàn trưởng Mo cho quân chia làm 2 mũi tiến công vào tiểu đoàn 9 của ta. Trong lúc địch tiến công vào tiểu đoàn 9; tiểu đoàn trưởng đang đi nhận lệnh ở trung đoàn chưa về, đồng chí trợ lý tác chiến đã chỉ huy bộ đội ở cơ quan tiểu đoàn đánh địch và yêu cầu đại đội 13 tiếp ứng. Tuy bị bất ngờ nhưng bộ đội ta chiến đấu rất dũng cảm, các đại đội 13, 11 và 12 nghe tiếng súng đã chủ động cơ động bộ đội đánh vào bên sườn quân dịch. Đại đội B của địch bị đánh mạnh ở hai bên sườn. Trung đội 2 do trung úy Hen-rich chỉ huy bị cắt rời khỏi đội hình và bị bao vây. Tiểu đoàn trưởng Mo gọi đại đội A đến cứu nhưng đại đội này cũng bị ta tiến công. Chiều hôm đó tiểu đoàn trưởng và tiểu đoàn phó nhận lệnh về, nhưng không về vị trí chỉ huy nên không nắm được đại đội 11. Do vậy các đơn vị của tiểu đoàn 9 đà tự động rời vị trí: đại đội 12 và 15 lùi về suối Ea Kốc, đại đội 13 di chuyển về hướng tiểu đoàn 7. Trên đường lui quân, đại đội 13 gặp chính ủy trung đoàn 66, chính ủy lệnh cho đại đội này đưa trung đoàn 9 quay lại nắm địch, số còn lại chuẩn bị chiến đấu.

Đêm 14 tháng 11, nhận được báo cáo của trinh sát, Bộ tư lệnh tiền phương lệnh cho chính ủy trung đoàn 66 đi cùng tiểu đoàn 7 tập kích lực lượng còn lại của tiểu đoàn 1 Mỹ ở bãi tia X. Tiểu đoàn 7 (thiếu đại đội 3) ở đông nam Chư Pông cách địch 5km, được trung đội 9 đại đội 13 tiểu đoàn 9 dẫn đường, xuất phát lúc 22 giờ 50 phút nhưng không gặp địch vì chúng dã di chuyển. Đến 5 giờ sáng ngày 15 tháng 11, ta mới bám được địch, tiểu đoàn triển khai đội hình, dùng cối 82mm bắn chế áp ngắn, rồi xung phong. Ta và địch đánh giáp lá cà, địch bị bất ngờ chống đỡ yếu ớt, ta loại khỏi vòng chiến đấu hơn 200 tên (có 80 tên Mỹ), số còn lại co cụm cầu cứu đại đội khác. Nhưng các đơn vị này của chúng cũng đang bị quân ta tiến công, nên không chi viện cho nhau được.

Trước sức ép của ta, địch đổ 2 đại đội pháo 105mm (12 khẩu) xuống phía đông bãi tia X 4,5km để phối hợp với trận địa pháo ở Phan Cơn và cùng không quân chi viện cho tiểu đoàn 1. Do hoảng hốt và đội hình ta-địch gần nhau nên không quân Mỹ đánh cả bom na pan vào vị trí chỉ huy của tiểu đoàn 1 (Mo). Tư lệnh lữ đoàn 3 vội vã điều khiển tiểu đoàn 2 do trung tá Ro-bớc-tưn-li chỉ huy xuống khu vực Vích To (tên do địch đặt) cách bãi tia X hai dặm để cứu nguy cho tiểu đoàn 1. 
Trong những ngày qua, địch đã tập trung hỏa lực ở mật độ cao: 2 cụm pháo 105mm (48 khẩu) đã bắn 6.000 viên/ngày; xuất kích từ 130 đến 140 lần chiếc máy bay chiến thuật mỗi ngày để yểm trợ cho quân Mỹ. Cũng trong đợt này (ngày 15 tháng 11), lần đầu tiên Mỹ dùng 24 chiếc máy bay B52 làm nhiệm vụ chiến thuật đánh xuống vùng Chư Pông hàng trăm tấn bom.

Sáng ngày 17 tháng 11, Mỹ liên tục cho máy bay B52 đánh phá khu vực núi Chư Pông, sau đó đổ 2 tiểu đoàn: tiểu đoàn 2 thuộc trung đoàn kỵ binh bay số 5 và tiểu đoàn 2 thuộc trung đoàn kỵ binh bay số 7 xuống khu vực Ia Đrăng nhằm ngăn chặn ta rút quân. Tại đây, hai tiểu đoàn (1 và 8 của trung đoàn 33) đã hình thành mũi tiến công vào bên sườn địch. Bị đánh bất ngờ địch co cụm chống đỡ. Trong quá trình chiến đấu, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 8 hy sinh, chính trị viên cũng bị thương nặng, tiểu đoàn phó tiểu đoàn 1 chỉ huy hai tiểu đoàn chiến đấu quyết liệt và anh dũng hy sinh. Trong tình huống đó, bộ đội ta vẫn giữ vững trận địa, chiến đấu ở Ia Đrăng suốt 8 giờ liền, ta diệt gần hết tiểu đoàn 1 của Mỹ và đánh thiệt hại một tiểu đoàn khác của chúng. Đây là trận then chốt quyết định của chiến dịch Plây Me.

Ngày 17 tháng 11, địch đổ chiến đoàn dù xuống Đức Cơ và Plây Chê nhằm chia cắt phía trước với phía sau của ta. Trung đoàn 320 chỉ còn tiểu đoàn 334 ở địa bàn tác chiến nên không tổ chức đánh địch được. Ngày 25 tháng 11 năm 1965, chiến dịch kết thúc.

Kết quả toàn chiến dịch, ta tiêu diệt 1 chiến đoàn bộ binh cơ giới hỗn hợp của quân Sài Gòn; tiêu diệt trung đoàn 2, đánh thiệt hại tiểu đoàn 1 của sư đoàn kỵ binh bay Mỹ số 1, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 2.974 tên địch (có 1700 Mỹ), phá hủy 89 xe quân sự, bắn rơi 59 máy bay (Chú thích: Báo cáo của Mặt trận Tây Nguyên. HS 958. 501. Lưu trữ Cục Tác chiến BQP.).

Plây Me là chiến dịch đánh Mỹ đầu tiên của mặt trận Tây Nguyên trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Chiến dịch đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên giao, tiêu diệt được một bộ phận quân Mỹ ngay trong trận đầu. Thắng lợi của chiến dịch có ý nghĩa to lớn về cả chính trị và quân sự, động viên quân và dân khu 5 nói riêng và cả nước nói chung, góp phần củng cố lòng tin tưởng của quân dân vào sư lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp chống Mỹ, giành độc lập dân tộc. Thung lũng Ia Đrăng đã đi vào lịch sử, đánh dấu sự thất bại đầu tiên của Mỹ trên chiến trường miền Nam Việt Nam.

Thắng lợi của chiến dịch Plây Me không chỉ dừng ở số lượng quân ngụy, quân Mỹ bị tiêu diệt mà còn để lại nhiều bài học có giá trị về nghệ thuật quân sự:

Trước hết là nghệ thuật dự báo đúng đối tượng tác chiến. Khi quân Mỹ vào miền Nam, việc phải tác chiến trực tiếp là điều không thể tránh khỏi. Tuy vậy đến thời điểm này (10 - 1965) những hiểu biết của ta về Mỹ còn rất hạn chế, biên chế tổ chức, nghệ thuật tác chiến, khả năng của quân Mỹ là một câu hỏi chưa có lời giải. Để kiểm chứng điều này, nhân lúc Mỹ mới có mặt ở Tây Nguyên, ta mở chiến dịch tiến công Plây Me. Chủ trương của ta là vừa đánh vừa tìm hiểu để bổ sung cho những nhận định ban đầu. Thực tế cho thấy những dự đoán của ta là dúng.
Lựa chọn cách đánh và đánh thắng địch ngay trận đầu là nét độc đáo của nghệ thuật chỉ huy chiến dịch. Quân Mỹ mới vào miền Nam tuy có chiếm ưu thế về hỏa lực, sức cơ động nhưng chúng rất chủ quan không đánh giá đúng mình và coi thường đối phương. Đó chính là sơ hở để ta lợi dụng đưa Mỹ vào thế trận cài sẵn. Vì vậy, yêu cầu của chiến lược với chiến dịch này là dù phải hy sinh ác liệt tới đâu cũng quyết thắng trận đầu. Dựa vào cơ sở trên, Bộ tư lệnh chiến dịch quyết định dùng cách đánh vây điểm để diệt viện. Tận dụng những sai lầm của địch để đề ra kế hoạch tác chiến cho từng giai đoạn. Ta đã chuẩn bị chiến dịch đầy đủ, cụ thể là có quyết tâm đúng ở từng tình huống. Mặt khác ta không coi thường địch mà đã chuẩn bị tốt tư tưởng tâm lý cho cán bộ, chiến sĩ sẵn sàng chấp nhận hy sinh để giành thắng lợi. Sự sắc sảo của nghệ thuật chỉ huy chính là biết khoét sâu vào chỗ yếu, chỗ sơ hở của địch để lựa chọn địa hình, lựa chọn cách đánh đúng, giành thắng lợi trong từng trận chiến đấu.

Trong chiến dịch này mưu hay của ta là lừa địch, kế giỏi là dụ quân Mỹ vào đúng điểm quyết chiến ta đã chọn; phát huy sở trường đánh gần của ta để làm hạn chế điểm mạnh về hỏa lực, cơ động Mỹ. Thắng lợi của chiến dịch đã khẳng định ta có khả năng đánh tiêu diệt từng tiểu đoàn quân Mỹ.


(Viện Lịch sử quân sự, Tóm tắt các chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975, NXB QĐND, 2003)

CHIẾN DỊCH SA THÀY
(Tiến công, từ ngày 18 tháng 10 đến ngày 6 tháng 12 năm 1966)

Tháng 10 năm 1966, trong chỉ thị của Quân ủy Trung ương chỉ rõ "... Tây Nguyên là một chiến trường ta có điều kiện đánh tiêu diệt vừa và lớn, có điều kiện giữ ưu thế chiến dịch dài ngày, có thể thu hút và giam chân nhiều lực lượng địch...". Từ chỉ thị này, Đảng ủy và Bộ tư lệnh Quân khu 5 đã giao nhiệm vụ tác chiến cho các mặt trận. Căn cứ vào nhiệm vụ của Quân khu giao, Đảng ủy và Bộ tư lệnh mặt trận Tây Nguyên quyết định mở chiến dịch tiến công địch trên hướng Sa Thày (Chú thích: Bộ tư lệnh mặt trận Tây Nguyên: đồng chí Chu Huy Mân. Tư lệnh kiêm Chính ủy mặt trận.) nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, cụ thể từ 2 - 3 tiểu đoàn Mỹ, từ 3 - 5 tiểu đoàn ngụy, hỗ trợ cho phong trào phá ấp, giành dân của địa phương, thu hút và giam chân chủ lực địch để phối hợp chặt chẽ với các chiến trường trên toàn miền đánh bại cuộc phản công của địch.

Khu vực tác chiến chủ yếu xác định khoảng 500km2 nằm trên địa bàn huyện Sa Thày và một phần tây bắc huyện Chư Păh. Cụ thể từ biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia đến đường 15 từ Sùng Lễ đến Sùng Thiện. Địa hình có hai phần tương đối rõ rệt: từ sông Sa Thày đến sông Pô Kô núi cao liên tiếp thành dãy, ở khu vực phía tây cứ điểm Plây Jirăng có một số núi thấp, gần sát sông Sa Thày có một số bãi trống; từ sông Sa Thày đến sát biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia là rừng bằng, cây thưa có nhiều bãi trống, rất có thể địch sẽ lợi dụng đổ quân bằng máy bay lên thẳng. Đường bộ, phía bắc có đường 18, phía nam có đường 19. Đường thủy, có 2 con sông chảy dọc theo địa bàn mở chiến dịch, nước chảy xiết, sông Sa Thày rộng từ 100 đến 200m, sông Pô Kô từ 300 đến 500m.

Phương châm tác chiến là đánh địch ngoài công sự là chính, thực hiện đánh phía trước, đánh bên sườn và đánh phía sau địch, kết hợp với tích cực đánh phá giao thông; bố trí có chiều sâu, có dự bị mạnh, nhử địch vào sâu để tiêu diệt.

Lực lượng tham gia chiến dịch gồm sư đoàn bộ binh 1 (Chú thích: Sư đoàn bộ binh do đồng chí Hoàng Kiện. Tư lệnh; đồng chí Huỳnh Đắc Hương. Chính ủy.), trung đoàn bộ binh 95 (do đồng chí Lê Khắc Cần, trung đoàn trưởng; đồng chí Nguyễn Hữu Hưu, phó chính ủy), tiểu đoàn cối 120mm, 2 tiểu đoàn súng máy phòng không 12,7mm, đây là lực lượng tiến công trên hướng chủ yếu của chiến dịch (ở khu vực tây cứ điểm Plây Jirăng gồm 4 khu: khu A, khu B, khu C và khu D) (Chú thích: Bốn khu A. B. C. D là địa danh từng khu vực tác chiến do Bộ tư lệnh chiến dịch đặt.). Khu vực quyết chiến là 2 khu C, D; trong đó, trung đoàn 95 làm nhiệm vụ đánh khêu ngòi. Hai hướng phối hợp: sử dụng tiểu đoàn bộ binh 6 và 1 đại đội cối 120mm tiến công địch ở khu vực đường 18, tiểu đoàn bộ binh 101 tiến công địch ở khu vực đường 19. Thời gian chiến dịch dự kiến là 1 tháng. Ngoài ra còn huy động lực lượng 2 trung đoàn 24 và 33 hoạt động cùng lực lượng vũ trang địa phương để nghi binh, thu hút địch về bắc Kon Tum và bắc Buôn ra

Ý định chiến dịch: Đợt 1, đánh khêu ngòi, tạo phản ứng nhỏ để diệt đại đội hoặc tiểu đoàn dịch, dụ chúng vào khu B, C. Đợt 2, tập trung đánh một số trận lớn ở khu C và D. Trước khi ta mở chiến dịch, lực lượng địch ở Tây Nguyên gồm quân Mỹ có lữ đoàn 2 thuộc sư đoàn 4 bộ binh, lữ đoàn 3 thuộc sư đoàn 25 bộ binh ở Kon Tum và Tân Cảnh. Quân ngụy có trung đoàn 42 bộ binh (gồm 2 tiểu đoàn ở Tân Cảnh và 1 tiểu đoàn ở Kon Tum), 2 tiểu đoàn (trung đoàn 45 bộ binh), sư đoàn bộ sư đoàn 23 bộ binh ở Buôn Ma Thuột, 2 tiểu đoàn biệt động quân (21, 23) và tiểu đoàn 91 biệt kích dù ở Plây Ku. Ngoài lực lượng trên còn có lực lượng bảo an, dân vệ và địch có thể sử dụng từ 1 đến 2 lữ đoàn thuộc sư đoàn kỵ binh không vận, lữ đoàn 101 dù Mỹ, 1 trung đoàn quân Nam Triều Tiên và từ 1 đến 2 chiến đoàn ngụy vào tham chiến. Thủ đoạn tác chiến của quân Mỹ trên chiến trường Tây Nguyên vẫn chưa thay đổi: ỷ vào sức cơ động nhanh, hỏa lực mạnh, khi phát hiện chủ lực ta, thường nhảy cóc sâu vào phía sau, thực hiện bao vây, chia cắt, chặn đường tiếp tế và hợp điểm tiêu diệt. 

Sau khi có kế hoạch tác chiến, các cơ quan và đơn vị tổ chức đi nghiên cứu và chuẩn bị chiến trường. Thực hiện quyết tâm của Đảng ủy và Bộ tư lệnh mặt trận, công tác đảng, công tác chính trị đã phối hợp chặt chẽ với các công tác khác, tập trung giáo dục, động viên bộ đội, trên cơ sở hiểu âm mưu, thủ đoạn hoạt động động của quân Mỹ, phát động bộ đội thực hiện dân chủ quân sự đề xuất được nhiều mưu kế nghi binh thu hút dịch và đánh địch sáng tạo. Thời kỳ này việc bảo đảm hậu cần là một công tác khó khăn, nhưng Đảng ủy và Bộ tư lệnh mặt trận và các địa phương đã huy động đồng bào căn cứ huyện Chư Prông, Chư Păh (Gia Lai), huyện Sa Thày (Kon Tum) đi dân công hoả tuyến gùi gạo, đạn và các cụm kho chiến dịch, trong điều kiện phải giữ bí mật tuyệt đối. Cho đến ngày nổ súng, hướng chủ yếu của chiến dịch đã nhận đủ 1.005 tấn gạo, thực phẩm và súng đạn bảo đảm cho bộ đội hoạt động. Ở các hướng phối hợp, trung đoàn 24 và trung đoàn 33 cùng lực lượng vũ trang địa phương bắt đầu hoạt động thu hút địch về bắc Kon Tum và bắc Buôn Ma Thuột.

Chiến dịch chia làm 3 đợt. Đợt 1, từ ngày 18 đến 29 tháng 10 năm 1966.
Ngày 18 tháng 10 năm 1966, tiểu đoàn 1 thuộc trung đoàn bộ binh 95 tổ chức pháo kích và bao vây đồn biệt kích biên phòng Plây Jirăng mở màn chiến dịch. Các đơn vị công binh và thông tin của Mặt trận phối hợp với trung đoàn bộ binh 95 bắc 2 cầu treo qua sông Pô Kô và mắc đường dây hữu tuyến điện chạy dọc phía tây sông nghi binh địch.

Phát hiện chủ lực quân giải phóng, quân Mỹ vội vã mở cuộc hành quân "Pôn Ri Vơ 4" đánh vào khu vực đông và tây sông Sa Thày. Trước khi tiến quân, sư đoàn 4 Mỹ lập các trận địa pháo binh ở Sùng Lễ, Sùng Thiện, dùng máy bay B52 rải bom ở khu vực cầu treo, đặc biệt là khu vực đông bắc Plây Jirăng, cho biệt kích sục sạo phát hiện lực lượng của ta, chiếm tuyến bàn đạp ở đông sông Pô Kô. Ngày 20 tháng 10, địch dùng máy bay lên thẳng đổ 1 đại đội biệt kích xuống làng Nú. Ngày 23 tháng 10, 2 đại đội Mỹ đổ bộ xuống đông bắc Chư Bai. Ngày 25 tháng 10, 2 tiểu đoàn bộ binh Mỹ và 2 đại đội pháo được máy bay B52 và pháo binh bắn phá dọn đường đổ bộ sang khu vực tây nam Plây Jirăng. 

Ngày 26 tháng 10, tiểu đoàn 2 trung đoàn bộ binh 95 tập kích 1 đại đội biệt kích ở tây bắc Plây Jirăng 10km, diệt 1 trung đội. Ngày 28 tháng 10, hai đại đội Mỹ hành quân bộ xuyên rừng tiến vào khu B và dừng lại ở B1 và B2 cao điểm 612; bị 2 tiểu đoàn 5 và 6, thuộc trung đoàn 320 tập kích diệt gọn. Cùng đêm, tiểu đoàn 2 tập kích 1 đại đội Mỹ ở bắc Sơn Ló, diệt 1 trung đội. Ngày 29 tháng 10, tiểu đội 6 thuộc trung đoàn 320 tập kích quân địch đóng ở làng Mít Dép, diệt 1 đại đội và 1 trung đội khác, bắn rơi 2 máy bay lên thẳng. Đêm 29, tiểu đoàn 2 tập kích vào trận địa pháo địch ở bắc Chư Groll (khu A), phá hủy 2 khẩu 105mm, bắn rơi 1 máy bay lên thẳng (sau trận này, trên đã điều tiểu đoàn chuyển thuộc trung đoàn 320). Do không nhận thức được nhiệm vụ nên trung đoàn bộ binh 320 chỉ để lại tiểu đoàn 6 ở lại đánh nhỏ lẻ còn toàn bộ trung đoàn hành quân di chuyển lên phía bắc, tách khỏi địch. Căn cứ vào tình hình cụ thể, Bộ tư lệnh chỉ thị cho các đơn vị kết thúc đợt 1 chiến dịch, củng cố và chuẩn bị bước vào đợt 2.

Trong đợt 1, các đơn vị của 2 trung đoàn 95 và 320 liên tục tập kích vào các mũi tiến công, diệt gọn từng đại đội đã gây cho địch tổn thất nặng. Thủ đoạn đổ bộ bằng máy bay lên thẳng kết hợp với từng đại đội biệt kích Mỹ hành quân bộ xuyên rừng đánh chiếm khu vực địa hình khống chế ở đông sông Sa Thày của địch đã thất bại, chúng đã cụm lại ở 2 khu vực: Đất Đỏ và điểm cao 621 (khu B), điểm cao 389, mỗi nơi địch có 1 tiểu đoàn bộ binh và 1 đại đội pháo 105mm, ở vòng ngoài có các đại đội biệt kích lùng sục. Địch đã dùng máy bay B52 đánh 4 lần dọc theo trục cơ động trung đoàn 320.

Bộ tư lệnh chiến dịch nhận định: địch đã phản ứng theo đúng dự kiến của ta, lữ đoàn 2 thuộc sư đoàn 4 Mỹ đã nhảy vào vòng chiến, có thể lữ đoàn 3 thuộc sư đoàn 25 Mỹ sẽ tiếp tục vào tham chiến. Nên đã lệnh cho trung đoàn 320 quay lại khu B, dùng một bộ phận nhỏ thu hút địch ra bờ sông Sa Thày cho công binh bắc một số cầu giả vượt sông tại 2 khu vực C và D.

Trước những hành động nghi binh của quân ta, địch đã cho nhiều toán quân biệt kích sục sạo ở hai bên bờ sông Sa Thày trong khu vực C và D, dùng máy bay B52 ném bom và tăng thêm quân hỏa lực ở khu vực đông Sa Thày, dùng biệt kích đánh mở đường sang bên bờ tây sông.

Đợt 2, từ ngày 5 tháng 11 đến ngày 26 tháng 1 năm 1966.

9 giờ ngày 5 tháng 11, tiểu đoàn 6 của trung đoàn 320 phục kích diệt 1 trung đội biệt kích địch ở bờ sông Sa Thày, mở màn cho đợt 2 chiến dịch. 14 giờ ngày 10 tháng 11, tiểu đoàn 9 của trung đoàn 66 phục kích tại D1 (khu D), diệt 100 tên biệt kích, bắt sống 3 tên, thu 4 súng tiểu liên. Sau đó địch đổ 1 tiểu đoàn thuộc lữ đoàn 2 sư đoàn 25 Mỹ, 1 đại đội biệt kích và 1 đại đội pháo đóng thành 1 cụm tại bãi 10, nhưng trung đoàn 66 không nắm được địch. Ngày 11 tháng 11, một đại đội biệt kích tiến vào bãi 9, bị tiểu đoàn 3 trung đoàn 88 chặn đánh, diệt phần lớn đại đội này. 13 giờ, tiểu đoàn 2 thuộc lữ đoàn 2 sư đoàn 4 Mỹ, 1 đại đội biệt kích, 1 đại đội pháo 105mm, 1 đại đội cối 106,7mm đổ bộ xuống chốt cũ của chúng ở C1, điểm cao 289 (khu C). Như vậy ta đã dụ địch vào khu C theo đúng ý định của chiến dịch và cách bố trí của chúng gần đúng với dự kiến của ta. 17 giờ ngày 12 tháng 11 sau khi tiểu đoàn 32 (pháo cối) bắn gần 300 quả đạn cối 120mm và 82mm làm cho 2 đại đội pháo cối và sở chỉ huy tiểu đoàn 2 Mỹ bị tiêu diệt, bộ binh địch bị thương vong nặng, từ các hướng, các chiến sĩ trung đoàn 88 và tiểu đoàn 7 của trung đoàn 66 xung phong tiêu diệt gần hết cụm quân địch ở điểm cao 289 (còn 70 tên chạy thoát bằng máy bay), phá hủy 6 khẩu pháo 105mm, 6 khẩu cối 106,7mm, bắn rơi 7 máy bay lên thẳng. Ngày 13 tháng 11, dưới sự chi viện không quân, 1 đại đội Mỹ đổ bộ xuống điểm cao 289 nhặt xác đồng bọn rồi rút.

Cùng lúc, ở phía nam điểm cao 289, tiểu đoàn 9 trung đoàn 66 tiến công diệt gọn 1 đại đội Mỹ. Cùng ngày, tiểu đoàn 1 thuộc lữ đoàn 3, sư đoàn 25 Mỹ đổ bộ xuống khu D, chúng cho 1 đại đội lùng sục ra phía tây khu D, bị 2 tiểu đoàn 8 và 9 của trung đoàn 66 diệt gọn. Ngày 16 tháng 11, địch phải điều lữ đoàn 2 thuộc sư đoàn kỵ binh không vận số 1 Mỹ đến. Ngày 19 tháng 11, hai đại đội thuộc tiểu đoàn 1, lữ đoàn 3, sư đoàn 25 Mỹ tiến vào đúng khu vực do tiểu đoàn 8 bố trí, bị diệt gần hết (còn 40 tên lên máy bay chạy thoát). Ngày 22 tháng 11, tiểu đoàn 8 (trung đoàn 66) đánh tiếp 1 trận ở tây khu D, diệt 59 tên Mỹ (xác chết có phù hiệu kỵ binh không vận), bắn rơi 3 máy bay lên thẳng. Điểm cao 346 (khu D) và điểm cao 300 (khu C), mỗi nơi khoảng 1 tiểu đoàn bộ binh và 1 đến 2 đại đội pháo 105mm. Ngày 24 tháng 11, địch đổ tiếp 2 tiểu đoàn Mỹ xuống nam và bắc khu B, bị trung đoàn 320 bằng các trận đánh nhỏ liên tục tiến công tiêu hao nên chúng chùn lại. Do có khó khăn về lương thực nên Bộ tư lệnh chiến dịch rút 2 trung đoàn 95 và 320 về khu vực xóm 10 cũ, chỉ để lại tiểu đoàn 6 đánh nhỏ ở các khư vực làng Nú và đường 5B cho đến hết chiến dịch.

Trên khu vực đường 19, tiểu đoàn 101 đánh nhỏ, uy hiếp tây Thăng Đức bằng bắn máy bay, phục kích, buộc địch phải đổ bộ 1 tiểu đoàn thuộc lữ đoàn 2 sư đoàn kỵ binh không vận số 1 Mỹ xuống Thăng Đức vào ngày 21 tháng 11. Tiểu đoàn 101 tổ chức tập kích ngay khi địch vừa đổ quân, diệt 1 đại đội

Trên khu vực đường 18, ngày 15 tháng 11, tiểu đoàn 6 phục kích địch ở Plây Cần diệt 1 trung đội và liên tục bám địch đánh nhỏ để bảo vệ nhân dân thu hoạch lúa. Ngày 2 tháng 11, đại đội cối 120 bắn vào cụm quân địch tại Plây Dốc diệt 50 tên, phá hủy 1 pháo 105mm. Ngày 25 tháng 11, Đốc binh cùng du kích phục kích địch tại Cần Can, diệt 4 xe GMC. Để phối hợp với chiến dịch, đêm 26 tháng 11, ta tổ chức pháo kích diệt địch ở Plây Me và phục kích chúng trên đường từ Phù Mỹ về Plây Me.

Bộ tư lệnh ra lệnh cho các đơn vị kết thúc đợt 2 của chiến dịch, củng cố, rút kinh nghiệm để bước vào đợt 3 và nhận định: địch ở trong khu chiến cụm lại ở điểm cao 346 (khu D) và điểm cao 300 (khu C), chúng mới hình thành một cụm ở Bơn Lơn. Ở phía bắc khu B xuất hiện 1 tiểu đoàn kỵ binh không vận, trung đoàn 42 ngụy tiến ra Plây Leng, Plây Ke ... Sắp tới có thể địch sẽ dùng lữ đoàn 101 dù Mỹ với âm mưu và thủ đoạn mới, nên Bộ tư lệnh quyết tâm dụ địch vào khu C khu D để đánh một trận lớn nữa và kết thúc chiến dịch.

Đợt 3, từ ngày 2 tháng 12 đến ngày 6 tháng 12 năm 1966.

Liên tiếp bị đánh đau, địch dùng máy bay B52, máy bay phản lực và pháo binh yểm trợ tích cực cho bộ binh (bình quân mỗi ngày địch ném xuống khu chiến hơn 100 tấn bom và bắn hơn 100 tấn đạn pháo, trong toàn chiến dịch địch đã sử dụng 306 lần chiến máy bay B52 và 10.500 tấn bom đạn). Ngày 2 tháng 12, địch dùng 110 lần chiếc máy bay lên thẳng chuyển gần 2 tiểu đoàn từ các khu B, C, D đổ bộ lên xóm 10 (Cà Đin). Ngày 6 tháng 12, một tiểu đoàn của lữ đoàn 2 sư đoàn 4 Mỹ tiến vào Cà Đin; tiểu đoàn 200 (pháo cối) tập kích hỏa lực tiêu hao nặng tiểu đoàn này. Quân địch phải kết thúc cuộc hành quân và cũng để chuẩn bị cho các nhiệm vụ tiếp theo, Bộ tư lệnh chiến dịch lệnh ra cho các đơn vị kết thúc chiến dịch. 

Kết quả, ta đánh 34 trận, diệt 1 tiểu đoàn, 8 đại đội và 4 trung đội Mỹ tiêu hao nặng, 1 tiểu đoàn Mỹ khác, diệt 5 đại đội và 2 trung đội ngụy, tổng số 2.410 tên (trong đó có 2.050 tên Mỹ), bắn rơi 21 máy bay các loại, phá hủy 26 khẩu pháo và 28 xe quân sự, thu 68 súng các loại.

Nghệ thuật khêu ngòi, dụ địch từng bước là nét nổi bật về nghệ thuật của chiến dịch Sa Thày. Qua kinh nghiệm từ chiến dịch Plây Me, từ các cuộc hành quân Pôn Ri Vơ 1, 2, 3 của địch, Bộ tư lệnh chiến dịch đã nắm được thủ đoạn của chúng. Với khả năng cơ động cao, hỏa lực mạnh, khi địch dùng biệt kích sục sạo, phát hiện được chủ lực của ta ở khu vực nào thì chúng kết hợp các mũi tiến quân, luồn rừng và phối hợp đổ bộ bằng máy bay trực thăng xuống khu vực tác chiến tạo một thế trận bao vây ta, rồi bằng các mũi tiến công chúng hợp điểm để tiêu diệt chủ lực ta. Bộ tư lệnh chiến dịch đã có kế hoạch tỉ mỉ, chu đáo, sử dụng lực lượng thích hợp, khôn khéo khêu ngòi nhử địch bằng bao vây và pháo kích địch tại đồn Plây Jirăng, bắc cầu và rải dây thông tin ở bờ sông Pô Kô dụ chủ lực địch vào khu A và khu B để tiêu diệt (trong đợt 1).

Dụ địch vào đã khó, nhưng để diệt gọn chúng thì còn khó gấp nhiều lần, bởi vì, quân địch với quy mô lữ đoàn, chiến đoàn, lại được sự yểm hộ đắc lực của phi pháo. Bộ tư lệnh chiến dịch đã chỉ đạo tổ chức một hệ thống để dụ địch kết hợp với vận động tiến công của đại đội, tiểu đoàn, trung đoàn, liên hoàn có chiều sâu vài ki-lô-mét hoặc hơn chục ki lô mét, tiêu diệt từng cánh quân giải tỏa của địch. Như vậy trên thực tế hàng chục tiểu đoàn, đại đội Mỹ bị xé lẻ và sa vào lưới lửa giăng sẵn của chủ lực ta và bị tiêu diệt. Chiến thắng Sa Thày đã làm mất hiệu lực chiến thuật "trực thăng vận" của Mỹ ở chiến trường Tây Nguyên, là một chiến dịch có nghệ thuật cao, mưu hay, kế hiểm, để lại nhiều kinh nghiệm quý cho các chiến dịch sau.


(Viện Lịch sử quân sự, Tóm tắt các chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975, NXB QĐND, 2003)

CHIẾN DỊCH SA THÀY 2
(Tiến công, từ ngày 14 tháng 2 đến ngày 30 tháng 4 năm 1967)

Sau hai mùa khô 1965 -1966 và 1966 - 1967, quân Mỹ - ngụy đã bị quân ta đánh cho những đòn đau. Chúng đã rất choáng váng nhưng vẫn cố gắng gượng để vớt vát một phần nhỏ trong mục tiêu tham vọng của chúng. Về phía ta, dể đánh bại hoàn toàn gọng kìm "tìm diệt" trong cuộc phản chiến lược lần thứ 2 của địch, sau 2 tháng chuẩn bị, ngày 3 tháng 2, Thường vụ Đảng ủy và Bộ tư lệnh mặt trận Tây Nguyên họp và quyết định sử dụng toàn bộ lực lượng của mặt trận mở chiến dịch tiến công quân địch ở Tây Nguyên trong thời gian một tháng rưỡi hoặc hơn, nhằm phối hợp tác chiến với các chiến trường, tiêu diệt sinh lực địch, với chỉ tiêu cụ thể là diệt từ 8 đến 10 đại đội Mỹ, từ 5 đến 7 đại đội ngụy; nếu địch vào sâu quân ta ở thế rất thuận lợi thì cố gắng diệt gọn từ 1 đến 2 tiểu đoàn Mỹ, buộc chúng phải điều lực lượng lên Tây Nguyên, ta sẽ nhử địch vào sâu để tiêu diệt, góp phần phá tan âm mưu "bình định" của địch ở đồng bằng, phát triển chiến trường du kích và phong trào đấu tranh chính trị của nhân dân, rèn luyện bộ đội.
Bộ tư lệnh mặt trận Tây Nguyên trực tiếp chỉ huy chiến dịch. Đồng chí Nguyễn Chánh trực tiếp làm Tư lệnh, đồng chí Chu Huy Mân làm Chính ủy. Bộ tư lệnh chiến dịch đã đề ra phương châm: tích cực, chủ động, linh hoạt, các lực lượng, luân phiên đánh liên tục (cố gắng tiêu diệt gọn từ 1 đến 2 đại đội trong đánh vận động, đánh địch trong công sự phải bảo đảm chắc thắng), phối hợp chặt chẽ giữa các hướng, bố trí đội hình thưa, có kế hoạch nghi binh chiến dịch, đẩy mạnh đánh nhỏ lẻ trên các tuyến giao thông.

Với phương châm trên, kế hoạch tác chiến xác định như sau: sử dụng toàn bộ sư đoàn bộ binh 1 (Chú thích: Sư đoàn bộ binh 1 do đồng chí Nguyễn Hữu An. Sư đoàn trưởng, đồng chí Huỳnh Đắc Hương. Chính ủy.) (có 3 trung đoàn bộ binh 66, 320 và 88) và trung đoàn pháo binh 40 (gồm 2 tiểu đoàn cối, 1 tiểu đoàn súng máy phòng không) tiến công địch trên hướng chủ yếu ở khu vực đông và tây sông Sa Thày. Khi chiến dịch phát triển sẽ mở thêm hướng tiến công vào khu vực Sùng Thiện, bắc Chư Păk (ở đông sông Pô Kô), có nhiệm vụ tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch ở khu quyết chiến điểm, dùng quy mô vừa, từng tiểu đoàn đánh tiêu diệt từng đại dội địch, khi có điều kiện thuận lợi thì tập trung trung đoàn đánh tiêu diệt tiểu đoàn địch; với cách đánh bao vây uy hiếp quân địch đã có ở đông sông Sa Thày, kéo địch ra để tiêu diệt, từng bước dụ địch sang khu vực tây sông Sa Thày để tiêu diệt lớn quân địch. .

Hướng phối hợp, ở cánh nam sử dụng tiểu đoàn bộ binh 101 và tiểu đoàn 2 (thiếu) thuộc trung đoàn 95 tiến công địch ở khu vực đường 19 (bắc Plây Me); tiểu đoàn 1 thuộc trung đoàn 95 bao vây ở Plây Mơrông. Ở cánh bắc, sử dụng tiêu đoàn bộ binh 6 cùng lực lượng vũ trang địa phương tiến công dịch ở khu vực Pa Kha, Tai Xeng. 

Hướng nghi binh, ở Kon Tum, do trung đoàn bộ binh 24 cùng lực lượng vũ trang địa phương đảm nhiệm; ở Buôn Ma Thuột do trung đoàn bộ binh 33 và lực lượng vũ trang địa phương đảm nhiệm. Sở chỉ huy chiến dịch ở tây nam điểm cao 637 ki-lô-mét (bắc huyện An Dong Pếch, Campuchia).

Địa bàn tác chiến chủ yếu của chiến dịch rộng khoảng 500km2 thuộc huyện Sa Thày (Kon Tum) và bắc huyện Chư Păk. Từ đông Sa Thày kéo dài về phía đông sông Pô Kô, rừng rậm, núi cao liên tiếp thành dãy. Từ sông Sa Thày kéo dài về biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia và phía bắc huyện Chư Păk có một số núi thấp, có nhiều bãi trống.

Đến đầu năm 1967, mặt trận ở Tây Nguyên đã thành lập được binh trạm nam và binh trạm bắc, căn cứ hậu cần khu vực bảo đảm chỗ đứng chân, xây dựng và tác chiến các đơn vị chủ lực.

Chiến dịch được bắt đầu từ ngày 14 tháng 2. Trước ngày ta nổ súng, từ ngày 5 tháng 2, địch đã tăng cường trinh sát đường không. Ngày 10, biệt kích Mỹ xuất hiện ở khu D và C (Chú thích: Các khu A. B C. D. C16. D10... là địa danh tác chiến do ta quy định vì khu vực này đồi núi ít địa danh. Hai khu C và D ở đông sông Sa Thày cách cứ điểm Pki Jirăng khoảng 12km về phía tây. Khu B ở tây sông Sa Thày (cách cứ điểm Pki Jirăng khoảng 8km về phía tây tây bắc. Khu A ở đông cứ điểm Pki Jirăng.) ngày 14, địch tiến sang tây sông Sa Thày bằng 2 mũi: hai đại đội của tiểu đoàn 1 lữ đoàn 2 Mỹ xuyên rừng chiếm cao điểm 346 và 1 tiểu đoàn Mỹ cùng 1 đại đội pháo đổ bộ xuống cao điểm 300.

Như vậy ta chưa khêu ngòi địch đã ra. Bộ tư lệnh chiến dịch quyết định cho các đơn vị nổ súng đánh địch. Khoảng 18 giờ ngày 14, tiểu đoàn 8 của trung đoàn 66 tập kích đánh tiêu hao nặng 2 đại đội quân Mỹ, bắn rơi 4 máy bay lên thẳng ở cao điểm 346 (khu D) mở màn chiến dịch giòn giã. Tiếp đó ngày 15, lúc 6 giờ 30 phút, trung đoàn 320 tổ chức pháo kích vào cao điểm 300 (khu C), diệt một số địch, phá hủy 1 máy bay lên thẳng. Đến 10 giờ, địch đổ thêm một đại đội xuống điểm cao 346. Khoảng 12 giờ, tiểu đoàn 7 trung đoàn 66 phục kích diệt đại đội C (Charlie) thuộc tiểu đoàn 2 trung đoàn 8 lữ đoàn 2 Mỹ, bắn rơi 2 máy bay Mít Dép; tiểu đoàn 4 trung đoàn 320 vận động tiến công 2 đại đội (A và C) của tiểu đoàn 1, lữ đoàn 2 Mỹ, diệt 1 đại đội và 1 trung đội ở bắc điểm cao 300. Đêm, tiểu đoàn 3 trung đoàn 40 pháo kích sở chỉ huy lữ đoàn 2 Mỹ tại Sùng Thiện, diệt 30 tên, phá hủy 1 máy bay.

Vấn đề đặt ra cho Bộ tư lệnh chiến dịch là đánh như thế nào để địch phải tăng quân và giam chân chúng lại. Chủ trương của Bộ tư lệnh rút tiểu đoàn 7 về củng cố, để tiểu đoàn 6 lại khu B hoạt động, đưa một bộ phận thuộc trung đoàn 88 vây ép điểm cao 346, tiểu đoàn 4 trung đoàn 320 vây ép điểm cao 300, triển khai lực lượng bắn máy bay; đôn đốc các hướng hoạt động, tập trung trung đoàn 66 xong sẽ đánh địch thêm bước nữa.

Từ ngày 16 đến ngày 20 tháng 2, địch co vào phòng ngự và dùng phi pháo oanh tạc. Ngày 21 tháng 2, tiểu đoàn 6 vận động tiến công diệt 1 đại đội Mỹ tại đông bắc công trường Đất Đỏ điểm cao 621. Ngày 25 tháng 2, đại đội A tiểu đoàn 1 trung đoàn 12 lữ đoàn 2 Mỹ tiến ra phía tây điểm cao 346 bị đại đội 1 của tiểu đoàn 1 trung đoàn 88 vận động tiến công tiêu hao đại đội này, bắn rơi 1 máy bay lên thẳng. Bị vây ép mạnh, địch đổ khoảng 1 tiểu đoàn xuống bắc điểm cao 300 kết hợp với lực lượng từ công trường Đất Đỏ vượt sang sông với ý định mở thêm hướng tiến công mới nhằm giảm áp lực của quân ta ở cao điểm 300 và cao điểm 346 (ngày 3 tháng 3, ta mới phát hiện lực lượng này) và có tin lữ đoàn 1 sư đoàn 4 lên Plây Ku và bọn ngụy sử dụng 2 tiểu đoàn biệt động quân và một chi đoàn thiết giáp mở cuộc hành quân 131 ở khu vực đường 19 từ 25 tháng 2 để phối hợp với quân Mỹ. .. Ngày 3 tháng 3, 1 đại đội của tiểu đoàn 4, trung đoàn 320 đánh tao ngộ với một bộ phận địch ở bắc cao điểm 300 diệt 1 trung đội. Chiều tối ngày 3, 2 đại đội của địch (một từ bắc xuống một từ phía nam lên) cụm lại tại khu vực điểm cao 289. Ngày 4, tiểu đoàn 4 thuộc trung đoàn 320 tiến công tiêu hao 2 đại đội này. Cho đến ngày 8 tháng 3, bộ đội ta vẫn tích cực vây ép địch ở điểm cao 300 và 346. Các phân đội súng cối đã 5 lần pháo kích vào 2 vị trí này, diệt một số tên địch, các phân đội 12,7mm đã đánh 4 trận bắn rơi 5 máy bay. Lực lượng phòng không của trung đoàn 40 (bố trí phía bắc cao điểm 300) đã đánh 8 trận, bắn rơi 13 máy bay địch. Công binh và du kích đánh mìn trên đường vận chuyển của địch diệt 16 xe các loại. Bị đánh liên tục, 14 giờ ngày 8, địch rút khỏi điểm cao 346. Trên hướng phối hợp, tiểu đoàn 1 trung đoàn 95 đánh 8 trận diệt 119 tên, bắn rơi 5 máy bay lên thẳng, phá hủy 1 pháo 105mm và 5 xe quân sự ở Plây Jirăng. Tiểu đoàn 2 trung đoàn 95 phục kích ở Quỳnh Xom, đường 19, Tân Lạc, diệt nhiều địch và phá hủy nhiều xe quân sự của chúng. Các trận đánh của trung đoàn 95 buộc địch phải kết thúc cuộc hành quân 131. Ở Đắc Lắc, ngày 21 tháng 2, trung đoàn 33 tổ chức phá ấp chiến lược Buôn Lung, diệt 2 trung đội ngụy. Ngày 22 tháng 2, trung đoàn 33 chặn đánh diệt gần hết 1 tiểu đoàn thuộc trung đoàn 45 ngụy. Ở Kon Tum, tiểu đoàn 6 truy quét biệt kích địch, diệt 42 tên (có 3 tên Mỹ).

Bộ tư lệnh chiến dịch chỉ thị cho các đơn vị kết thúc đợt 1 củng cố, rút kinh nghiệm và chuẩn bị mọi mặt cho đợt 2. Bộ tư lệnh cũng có bước điều chỉnh lực lượng. Tiểu đoàn 7 của trung đoàn 66 sang đông sông Sa Thày, tiểu đoàn 31 sang đông sông Pô Kô, tiểu đoàn 101 về khu vực tây Chư Ba (tiểu đoàn 5 và 1 đại đội thuộc trung đoàn 320 ở đông sông Sa Thày từ trước). .

Sau khi rút khỏi cao điểm 346, địch tập trung củng cố cao điểm 300, tăng cường hoạt động phi pháo, rải bom bằng máy bay B52 và thả chất độc hóa học nhằm tiêu hao lực lượng của ta. Chúng điều tiểu đoàn 2 thuộc lữ đoàn 3, sư đoàn 2 Mỹ tăng viện cho khu B và đổ bộ xuống cao điểm 621 (địa danh tác chiến là Đất Đỏ), điều lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn 4 Mỹ về đông sông Pô Kô làm dự bị, đổ quân xuống bắc điểm cao 300 khoảng 10km.

Đợt 2 chiến dịch bắt đầu từ ngày 11 tháng 3. Trong ngày đầu của đợt 2, tiểu đoàn 7 phục kích diệt gọn một đại đội Mỹ tại Mít Dép, tiếp đó đánh tiêu hao nặng 1 đại đội và đánh tiêu hao nặng 2 đại đội khác của tiểu đoàn 2, trung đoàn 35, lữ đoàn 3 đến cứu viện.

Đêm 13 tháng 3, sư đoàn 1 tổ chức pháo kích ở Sùng Thiện 3 đợt, tiêu diệt 2 tiểu đoàn pháo, tiêu hao nặng 1 đại đội bộ binh cùng lữ đoàn bộ của lữ đoàn 2 sư đoàn 4 Mỹ và 2 đại đội biệt kích ngụy, diệt 350 tên Mỹ, 70 tên ngụy, phá hủy 8 khẩu pháo, 7 máy bay lên thẳng, 30 xe quân sự. Cùng đêm, sư đoàn 1 còn tổ chức pháo kích địch ở điểm cao 621 và điểm cao 300, diệt 1 đại đội pháo và một số địch. Lính ngụy tại đồn Đức Cơ, Plây Me, Kon Brai hoảng sợ đào rã ngũ hàng loạt. Chiến dịch đã có thế trận mới, Bộ tư lệnh chiến dịch điều trung đoàn 66 mở thêm 1 hướng tiến công khu vực Chư Ba. 9 giờ 30 phút ngày 15 tháng 3, lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn 4 Mỹ cho 1 lực lượng đổ bộ xuống Chư Ba 2 bị mìn của công binh gài và cối của tiểu đoàn 31 chặn đánh, diệt 1 trung đội. Ngày 23 tháng 3, tiểu đoàn Mỹ ở Chư Ba 1 tiến về phía tây bị tiểu đoàn 101 phục kích, diệt gọn 1 đại đội và tiêu hao 1 đại đội khác

Trên khu vực đông và tây sông Sa Thày, do bị tiểu đoàn 2 của trung đoàn 88 vây ép, ngày 14 tháng 3, địch ở điểm cao 300 buộc phải đưa 2 đại đội Mỹ nống ra tây nam ở diểnl cao 300. Chớp thời cơ, tiểu đoàn 2 vận động tiến công điệp 1 đại đội và tiêu hao 1 đại đội khác. Ngày 15 tháng 3, lực lượng phòng không sư đoàn 1 bắn rơi 2 máy bay. Trước sức vây ép của ta, chiều ngày 15, địch rút khỏi tây sông Sa Thày.

Ngày 18 tháng 3, sau khi địch rút khỏi khu C, Bộ tư lệnh chiến dịch liền điều trung đoàn 320 sang vây ép địch ở điểm cao 621. Ngày 21 tháng 3, tiểu đoàn 5 thuộc trung đoàn 320 vận động tiến công địch ở bắc điểm cao 621 diệt 1 đại đội và tiêu hao 1 đại đội khác thuộc tiểu đoàn 2 trung đoàn 35 Mỹ. Ngày 26 tháng 3, địch rút quân khỏi Chư Pa; ngày 1 tháng 4, địch rút quân ở Sùng Thiện. Ta đã buộc địch rút lui, nhưng không tận dụng thời cơ để đánh quân địch rút chạy.

Trên hướng phối hợp, bộ đội và du kích ở 2 huyện Chư Păk, Chư Prông (Gia Lai) đánh mìn trên đường số 5 và 19, diệt 30 xe quân sự. Ngày 21 tháng 3, tiểu đoàn 2 thuộc trung đoàn 95 phục kích diệt 1 đại đội địch ở đông bắc Plây Me, sau đó đánh quân địch cứu viện, tiêu hao 1 đại đội biệt kích; đồng thời trung đoàn 95 tổ chức pháo kích vào Plây Mo Rông và Đức Cơ. Ở Pa Kha, từ ngày 27 đến 28 tháng 3, tiểu đoàn 6 diệt 1 đại đội biệt kích địch, bắn rơi 2 máy bay. Ở Kon Tum, trung đoàn 24 diệt 148 tên ngụy. Ở Đắc Lắc, trung đoàn 33 tổ chức pháo kích địch ở Buôn Đôn, Buôn Hồ.

Sau khi rút khỏi Sùng Thiện, địch bố trí lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn 4 Mỹ ở khu vực Sùng Lễ - Lệ Thanh, lữ đoàn 2 thuộc sư đoàn 4 Mỹ về Plây Ku. Từ ngày 2 tháng 4, tiểu đoàn 11 biệt động quân ngụy mở cuộc hành quân vào Tân Lạc, Thanh Giáo, Lê Ngọc (nam đường 19) nhằm gom dân; tiểu đoàn 22 biệt động quân ngụy mở cuộc hành quân nhằm đánh bật lực lượng của ta, ổn định đường 15. Bộ tư lệnh quyết định kết thúc đợt 2 chiến dịch và ra lệnh cho các đơn vị củng cố chuẩn bị đánh địch ở khu vực Chư Ba - Đức Cơ.

Bước vào đợt 3, tối 29 tháng 3, tiểu đoàn 1 của trung đoàn 88 vào khu vực nam đường 19 và vây ép địch ở Thăng Đức. Ngày 20 tháng 4, tiểu đoàn 22 biệt động quân ngụy và 1 chi đoàn bọc thép rút về Đức Cơ, bị tiểu đoàn 3 trung đoàn 88 chặn đánh, diệt 1 trung đội, phá hủy 3 xe bọc thép, bắn rơi 1 máy bay. Ngày 21 tháng 4, địch rút khỏi Thăng Đức. Ngày 29 tháng 4, 1 đại đội bộ binh và 1 đại dội pháo Mỹ đổ bộ xuống đông nam Đức Vinh 2km, tối 30 tháng 4, tiểu đoàn 3 pháo kích cụm quân địch này, diệt 40 tên.

Trên hướng Chư Ba, đêm 6 tháng 4, trung đoàn 66 tổ chức pháo kích địch tại Chư Ba. Ngày 20 tháng 4, đại đội của tiểu đoàn pháo 200 pháo kích địch ở Sùng Lễ.
Trên hướng Gia Lai, tại huyện Chư Prông, 1 tiểu đoàn Mỹ càn quét khu vực bắc Plây Me bị đại đội 3 thuộc tiểu đoàn 2, trung đoàn 95 phục kích, tiêu hao nặng 2 đại đội. Ngày 30 tháng 4, trung đoàn 95 chống càn ở Plây Ya Pran, diệt 80 tên Mỹ. Tại huyện 4, đêm 8 tháng 4, bộ đội địa phương pháo kích địch ở Blang Yan, diệt 50 tên Mỹ.

Trên hướng Buôn Ma Thuột, ngày 14 tháng 4, trung đoàn 33 phục kích địch ở Buôn Dơn; ngày 15 tháng 4, phục kích địch ở Buôn Cang, diệt 100 tên.
Ý đồ của địch đã bị đánh bại. Để chuẩn bị cho các nhiệm vụ tiếp theo, ngày 30 tháng 4, Bộ tư lệnh chiến dịch quyết định kết thúc chiến dịch. Kết quả, các đơn vị đã đánh 140 trận, diệt 10 đại đội và 1 trung đội Mỹ; 1 tiểu đoàn, 3 đại đội và 3 trung đội ngụy; loại khỏi vòng chiến đấu 3.397 tên, Mỹ và 1.541 tên ngụy, bắn rơi và phá hủy 61 máy bay, 20 khẩu pháo và 180 xe quân sự, thu 129 súng các loại và 17 máy vô tuyên điện.

Nét đặc sắc của nghệ thuật chiến dịch là nghệ thuật khêu ngòi bằng vây ép nhử địch vào các khu vực ta đã chuẩn bị sẵn để tập trung lực lượng bao vây, tiêu diệt từng cánh quân ứng cứu giải tỏa bằng đường bộ và đường không của chúng. Vận dụng kinh nghiệm các chiến dịch trước, biết địch thường dựa vào sức cơ động cao, hỏa lực mạnh, khi bị ta uy hiếp một vị trí nào đó hoặc phát hiện chủ lực của ta, chúng kết hợp các mũi hành quân bộ luồn rừng và kết hợp đổ quân chặn sau lưng quân ta để bao vây. Bằng tập kích tiêu hao nặng bọn địch ở điểm cao 300 và điểm cao 346, Bộ tư lệnh chiến dịch đã biến 2 vị trí này làm "mồi" để nhử quân địch đến ứng cứu, ngay sau đó đã thực hành bao vây rộng, đưa một số đơn vị vào các vị trí chuẩn bị sẵn (cài thế) ở các khu vực: Mít Dép, Chư Ba, bắc 300, tây 346, rồi nhanh chóng bẻ gãy từng mũi tiến công ứng cứu, giải tỏa địch. Đặc biệt trong chiến dịch này, các đơn vị trong chiến dịch đã sử dụng pháo đồng loạt tập kích địch trong cùng thời gian, hiệp đồng nhịp nhàng, chặt chẽ, góp phần nhanh chóng cải thiện thế trận chiến dịch, tạo điều kiện mở thêm hướng tiến công mới, nhanh chóng giành thắng lợi cho chiến dịch.

Chiến dịch tiến công Sa Thày 2 hoàn toàn thắng lợi, đã đạt được mục tiêu đề ra và tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giam chân một số đơn vị lớn của chúng ở chiến trường Tây Nguyên để phối hợp chiến đấu với các chiến trường, đánh bại thủ đoạn đổ bộ đường không kết hợp với tiến công luồn rừng của địch. Những kinh nghiệm rút ra ở đây thực sự là những bài học quý, có ý nghĩa rất thiết thực cho những chiến dịch tiếp sau trên toàn chiến trường, đặc biệt chiến trường Tây Nguyên. 


(Viện Lịch sử quân sự, Tóm tắt các chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975, NXB QĐND, 2003)

CHIẾN DỊCH ĐẮC TÔ
(Tiến công, từ ngày 3 đến ngày 22 tháng 11 năm 1967)

Sau khi đã đưa khoảng 55.000 quân Mỹ vào miền Nam Việt Nam, để vừa tiếp tục thực hiện chiến lược hai gọng kìm "tìm diệt" và "bình định", vừa giữ ổn định tình hình tạo hậu thuẫn cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào năm 1968, tướng Oét mo-len (West Moreland) tiến hành điều chỉnh lại thế bố trí chiến lược, âm mưu tập trung lực lượng chuẩn bị mở cuộc phản công lần thứ 3 (mùa khô 1967-1968) trên hướng ở miền Đông Nam Bộ hòng cải thiện tình hình. Ở Trung Trung Bộ, địch đánh phá, ngăn chặn ta ở dọc biên giới Việt - Lào, trọng điểm là ở Plây Ku và Kon Tum, tìm diệt chủ lực ta, phá các căn cứ, hỗ trợ cho bình định dọc miền duyên hải.
Bước vào mùa khô năm 1967, quân địch ở Tây Nguyên (gồm lực lượng của vùng 2 chiến thuật, sư đoàn 22 ngụy và sư đoàn 4 Mỹ) ra sức thăm dò các động thái của quân ta. Cuối tháng 10 năm 1967, khi phát hiện ta đang chuẩn bị mở chiến dịch ở bắc Kon Tum, sư đoàn 4 Mỹ vội vã kết thúc cuộc hành quân Mác Át- tơ (Mác Acthur) ở tây thị xã Plây Ku và vùng tây bắc Gia Lai chuyển hướng về vùng rừng núi Đắc Tô. Ngày 2 tháng 11, lữ đoàn 1 Mỹ đến Đắc Tô, chúng thiết lập sở chỉ huy hành quân tại sân bay và hình thành hai cụm quân: cụm thứ nhất ở khu vực ngã ba đường 14 và đường 18 gồm trung đoàn 42 ngụy ở Tân Cảnh, quận lỵ Đắc Tô và sân bay Đắc Tô 1. Cụm quân thứ 2 nằm dọc đường 18, cách ngã ba Tân Cảnh 4km về phía tây, gồm sở chỉ huy hành quân, cụm kho hậu cần của quân Mỹ và sân bay Đắc Tô 2.

Về phía ta, Mặt trận Tây Nguyên được Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng tư lệnh giao nhiệm vụ tiến hành các đợt hoạt động trong đông xuân 1967-1968, nhằm tiêu diệt một bộ phận quân Mỹ, thu hút lực lượng chủ lực cơ động của địch lên Tây Nguyên, tạo điều kiện cho chiến trường Khu 5 và toàn Miền diệt địch, chống phá bình định, sẵn sàng đánh bại cuộc phản công chiến lược lần thứ 3 của địch. Quán triệt nhiệm vụ được giao, ngày 10 tháng 9. năm 1967, Đảng ủy và Bộ tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên quyết định tập trung lực lượng vũ trang ba thứ quân mở chiến dịch tiến công địch ở Đắc Tô nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực Mỹ, buộc chúng phải điều lực lượng cơ động lên Tây Nguyên. Đồng thời tiêu diệt và làm tan rã đại bộ phận quân ngụy, phối hợp chặt chẽ với các chiến trường, rèn luyện nâng cao khả năng tác chiến tập trung của bộ đội, chú trọng rút kinh nghiệm và xây dựng hoàn thiện chiến thuật "Vận động tiến công kết hợp chốt", nâng cao trình độ tập kích địch phòng ngự ở điểm cao.

Bộ tư lệnh đề ra phương châm: Tích cực, chủ động, linh hoạt, tạo thời cơ nhử địch vào thế trận ta đã chuẩn bị sẵn, tiêu diệt từng tiểu đoàn Mỹ phản kích, phản đột kích ứng chiến bằng đường bộ và đổ bộ đường không, tiến tới đánh thiệt hại nặng đơn vị lớn hơn của chúng; thực hiện tiến công liên tục đánh vào toàn bộ đội hình chiến dịch của địch, bao vây chia cắt chiến dịch, đánh cả phía trước và phía sau, đánh vào các căn cứ hành quân chiến dịch của địch, vận dụng chiến thuật linh hoạt, kiên quyết bám trụ, vận dụng cách đánh gần, đánh chồng, đánh bồi của các binh chủng; bố trí đội hình chiến dịch có chiều sâu, có đội dự bị mạnh, có chốt chiến dịch vây hãm và uy hiếp địch buộc chúng phải ra khu quyết chiến để ta đánh tiêu diệt. Phối hợp chặt chẽ giữa quân sự, chính trị, tác chiến và địch vận.

Bộ tư lệnh chiến dịch gồm: Thiếu tướng Hoàng Minh Thảo, Tư lệnh; đại tá Trần Thế Môn, Chính ủy; đại tá Cao Văn Khánh, Phó tư lệnh; thượng tá Bùi Nam Hà, Tham mưu trưởng; thượng tá Đặng Vũ Hiệp, Chủ nhiệm chính trị.

Địa hình khu vực tiến công chính của chiến dịch là quận Đắc Tô (Kon Tum). Quận lỵ nằm trên ngã ba đường 14 và đường 18, cách thị xã Kon Tum 40km về phía bắc, đây là vùng thung lũng có bình độ trung bình từ 600 - 700m, chiều dọc từ bắc xuống nam khoảng 9km, chiều ngang từ đông sang tây khoảng từ 8km đến 9km. Khu vực tác chiến bị chia cắt thành 2 vùng phía bắc và phía nam bởi con sông Pô Kô và đường 18, có nhiều dãy núi cao có giá trị về chiến thuật mà điển hình là dãy Ngọc Bơ Biêng, nếu bị ta chiếm thì toàn. bộ thung lũng Đắc Tô sẽ nằm trong tầm khống chế của hỏa lực pháo binh. Nhìn chung địa hình có lợi cho ta, ta ở thế cao hơn địch, loại bỏ được khả năng sử dụng cơ giới của chúng. Mặt khác vì vùng này chưa có các hoạt động quân sự lớn của ta nên khi ta mở chiến dịch sẽ tạo được bất ngờ đối với địch.

Về kế hoạch tác chiến, Bộ tư lệnh xác định hướng khu vực tiến công chủ yếu ở tây nam Đắc Tô (phía nam sông Pô Kô và đường 18) từ Ngọc Bơ Biêng, Ngọc Kom Liệt đến nam điểm cao 875, do sư đoàn bộ binh 1 (Chú thích: Sư đoàn bộ binh 1 do đồng chí Nguyễn Hữu An. Sư đoàn trưởng; đồng chí Hoàng Thế Thiện. Chính ủy.) đảm nhiệm; sẽ chia làm 3 khu chiến: khu chốt chiến dịch gồm các cụm chốt bộ binh và pháo binh ở Ngọc Bơ Biêng, Ngọc Tang, uy hiếp địch ở Đắc Tô - Tân Cảnh, là nơi khêu ngòi kéo địch ra, tạo thời cơ diệt địch ngoài công sự, do tiểu đoàn 6 của trung đoàn 24, 1 đại đội pháo 175 (2 khẩu) đảm nhiệm. Sử dụng trung đoàn 320 của sư đoàn 1 đánh địch ở khu chiến thứ nhất: ở cao điểm 782, Plây Lang Lo Kram và điểm cao 823, nhằm đánh bại các đợt phản kích và đòn phản đột kích thứ nhất của địch. Sử dụng 2 trung đoàn 66 và 174 của sư đoàn 1 đánh địch ở khu chiến thứ 2 và là khu quyết chiến ở Ngọc Kom Liệt, Bãi Le, điểm cao 875 trong đó điểm cao 875 là trọng điểm. Tiểu đoàn pháo hỏa tiễn ĐKB của Mặt trận do sư đoàn nắm để chi viện chung.

Hướng và khu vực tiến công thứ yếu ở đông bắc Đắc Tô, gồm các điểm cao của dãy Ngọc Lan, Ngọc Sịa, điểm cao 1323, 1030 và quận lỵ Đắc Tô; do trung đoàn 24 (thiếu tiểu đoàn 6), tiểu đoàn 304, 2 đại đội đặc công, 1 đại đội cối, 1 đại đội công binh (thiếu) của tỉnh đảm nhiệm. Có nhiệm vụ đánh vào sau đội hình địch, tiêu diệt từng tiểu đoàn ngụy, từng đại đội Mỹ, dùng lối đánh nhỏ uy hiếp Tân Cảnh, khống chế sân bay Đắc Tô, đường 14 (đoạn nam, bắc Tân Cảnh) nhằm phân tán địch, hỗ trợ cho hướng chủ yếu.

Các hướng nghi binh và phối hợp, ở Gia Lai, do trung đoàn 95, tiểu đoàn 101, 1 tiểu đoàn pháo cối hỗn hợp (6 ĐKZ 75mm, 4 cối 120mm, 4 cối 82mm) cùng lực lượng vũ trang địa phương đảm nhiệm; ở Đắc Lắc do trung đoàn 33 (thiếu), 1 tiểu đoàn bộ binh, 2 đại đội đặc công và 1 đại đội cối 82mm cùng các lực lượng vũ trang địa phương đảm nhiệm.

Để đảm bảo cho một chiến dịch tiến hành trong điều kiện quân số không đông, trang bị không mạnh hơn địch, bộ đội thường xuyên phải tác chiến dài ngày và quyết liệt, việc chuẩn bị sức mạnh tinh thần cho bộ đội trở thành vấn đề cực kỳ quan trọng. Đảng ủy Mặt trận đưa ra nghị quyết triển khai sâu rộng công tác đảng, công tác chính trị, kịp thời giáo dục bộ đội nhận rõ ý nghĩa, mục đích và yêu cầu của chiến dịch phải bước vào chiến đấu sớm hơn so với hành động của địch, động viên cán bộ, chiến sĩ tranh thủ mọi thời gian chuẩn bị về mọi mặt, bảo đảm chất lượng cao nhất để chủ động đánh Mỹ. Công tác tư tưởng tập trung quán triệt quyết tâm, tư tưởng chỉ đạo và cách đánh của chiến dịch.

Trong công tác huấn luyện, các đại đội, tiểu đoàn đều có thao trường huấn luyện các hình thức chiến thuật. Kết hợp ôn luyện kỹ thuật bắn súng, ném lựu đạn khi vận động lên dốc và xuống dốc. Trong những ngày chuẩn bị, các đồng chí trong Bộ tư lệnh chiến dịch chia nhau đi xuống các đơn vị giải quyết những vấn đề còn khó khăn, vướng mắc, xây dựng mối quan hệ gắn bó, mật thiết giữa cấp trên và cấp dưới.

Công tác vận tải bảo đảm hậu cần cho chiến dịch trong điều kiện phải giữ bí mật tuyệt đối là một khó khăn rất lớn. Bộ tư lệnh chiến dịch đã sử dụng công binh và vận tải mở thêm và sửa chữa hệ thống đường cho xe thồ từ cửa khẩu VQ5 đến vùng ba biên giới, dài 200km, làm hệ thống đường bộ cho pháo mang vác, đưa tổng số đường bộ đã mở trong địa bàn tác chiến trên hướng chủ yếu của chiến dịch ở bắc Kon Tum lên đến 500km. Mặt trận phải huy động lực lượng các binh trạm, nhà trường, viện quân y, xưởng sửa chữa, các cơ quan và nhân dân tham gia vận chuyển. Trước ngày nổ súng đã đảm bảo được 679 tấn lương thức, thực phẩm, đạn dược và thuốc men (trong đó có 10.000 bánh lương khô tự chế của ngành hậu cần Tây Nguyên). 

Trong khi ta đang triển khai công tác chuẩn bị, thì quân Mỹ tiến hành các hoạt động thăm dò nhằm đánh phá trước cuộc tiến công mùa khô của ta. Trong tình thế này, Bộ tư lệnh một mặt cho các đơn vị ở sau lưng địch và các hướng khác đẩy mạnh hoạt động để nghi binh, đồng thời lệnh cho các đơn vị tham gia chiến dịch hành quân chiếm lĩnh trận địa sớm hơn dự định 3 đến 5 ngày. Ngày 15 tháng 10, các đơn vị trên hướng chủ yếu cơ động vào vị trí tập kết. Ngày 29 tháng 10, các đơn vị ở khu chốt chiến dịch chiếm lĩnh trận địa xong và đến ngày 2, các đơn vị cơ bản đã vào vị trí chiến đấu.

Ngày 3 tháng 11, chiến dịch bắt đầu. Đầu tiên ta cho hai khẩu pháo 75mm bố trí ở Ngọc Bơ Biêng bắn vào sân bay Đắc Tô 2, để khêu ngòi. Địch phản ứng tức khắc. 10 giờ ngày 3, địch đổ 2 đại đội Mỹ xuống điểm cao 882 Ngọc Dơ Lang, 2 đại đội xuống Ngọc Non, đồng thời triển khai lực lượng pháo binh nhằm tiến công vào khu chốt của ta ở Ngọc Tăng, Ngọc Bơ Biêng. Qua trinh sát kỹ thuật, ta biết địch sẽ dùng lữ đoàn 173 dù và lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn 4 phản kích ta trên 2 hướng tây, tây nam Tân Cảnh và sẽ hợp vây tại khu vực điểm cao 875. Bộ tư lệnh lệnh cho các đơn vị khu chốt chiến dịch kiên quyết chặn địch, sư đoàn 1 giữ kín lực lượng, chờ địch vào khu chiến để tiêu diệt.

15 giờ 30 phút ngày 3 tháng 11, các đơn vị của tiểu đoàn 6 phòng ngự ở khu chốt chiến dịch bắt đầu nổ súng đẩy lùi các đợt tiến công của lữ đoàn 1 Mỹ suốt từ ngày 3 đến ngày 9 tháng 11, tại khu vực này, các phân đội nhỏ của ta đã kiên cường giữ vững các điểm cao, đánh lui nhiều đợt công kích của địch, tiêu hao nhiều đại đội Mỹ. Ngày 10, bộ đội ta rút khỏi khu chốt chiến dịch...

Trong lúc các trận đánh ở khu vực Ngọc Bơ Biêng đang diễn ra ác liệt thì 13 giờ ngày 6, địch đổ 2 đại đội thuộc tiểu đoàn 1 trung đoàn 503 lữ đoàn 173 xuống các điểm cao: 823, 845, 882 ở dãy Ngọc Kom Liệt, hình thành 2 mũi tiến đánh vào sườn sư đoàn 1. Các chốt chiến thuật của trung đoàn 66 ở khu vực này đánh thiệt hại nặng đại đội D (Delta), bắn rơi 2 máy bay lên thẳng, thu 4 súng và 1 máy vô tuyến. Liền sau đó 2 đại đội của tiểu đoàn 4, trung đoàn 503 đổ bộ xuống chân điểm cao 823 và đánh chiếm điểm cao này bị lực lượng trinh sát của trung đoàn 66 diệt 60 tên. Trong 2 ngày (6, 7 tháng 11), trung đoàn 66 tổ chức tập kích và pháo kích vào điểm cao 823, buộc tiểu đoàn 1 thuộc trung đoàn 503 phải bỏ điểm cao này rút về dãy Ngọc Kom Liệt.

Cùng thời gian trên, tại Ngọc Dơ Lang, ngày 6, hai đại đội địch từ điểm cao 882 tiến công chốt của dại đội 9 (tiểu đoàn 6) ở điểm cao 843, chúng bị diệt 20 tên nhưng địch chiếm điểm cao. Ngày 7, địch từ điểm cao 843 tiến về điểm cao 724 bị đại đội 9 thuộc tiểu đoàn 6, trung đoàn 320 vận động tiến công, diệt 10 tên, thu 6 súng của đại đội C (Charlie), tiểu đoàn 3, trung đoàn 8 Mỹ, địch còn lại co cụm ở điểm cao 724.

Bộ tư lệnh chiến dịch nhận định cả hai cánh quân địch đều bị chặn đánh, nhưng có khả năng chúng còn tiến sâu hơn nữa nên lệnh cho trung đoàn 174 hành quân ra khu vực tây nam Lăng Lố Kram chuẩn bị chiến đấu. Chỉ thị cho hướng thứ yếu đánh mạnh vào Đắc Tô - Tân Cảnh và đường 14.

Thực hiện ý định trên, tối 8 tháng 11, tiểu đoàn 4 và đại đội 10 của tiểu đoàn 6, trung đoàn 320 tập kích địch ở điềm cao 724; đang hành quân tiếp cận gặp địch di chuyển ra phía tây bộ đội ta nhanh chóng vận động tiến công, diệt 100 tên, đánh thiệt hại nặng đại đội A và đại đội B của tiểu đoàn 3, trung đoàn 8 lữ đoàn 1 Mỹ. Để chi viện cho trung đoàn 320 đánh địch, sư đoàn 1 đã tổ chức cối 120mm và ĐKZ 75mm pháo kích vào Ngọc Rinh Rua và điểm cao 823, phá hủy 2 khẩu pháo, 2 máy bay lên thẳng, diệt 50 tên địch. Từ ngày 7 đến 10 tháng 11, tại Ngọc Kom Liệt, do bị ta tiến công dồn dập nên tiểu đoàn 4 thuộc trung đoàn 503 Mỹ từ điểm cao 823 hành quân về phía tây. Tiểu đoàn 7 của trung đoàn 66 được các chốt trinh sát yểm hộ, vận động tiến công tiêu diệt gần hết tiểu đoàn Mỹ này. Một số ít còn lại bị tiểu đoàn 8 của trung đoàn 66 tiêu diệt. Để cứu nguy, 12 giờ ngày 11 tháng 11, 2 đại đội A và B thuộc tiểu đoàn 1, trung đoàn 503 Mỹ từ Ngọc Kom Liệt tiến xuống, nhưng bị tiểu đoàn 8 và đại đội 12,7mm của trung đoàn 66 chặn đánh và tiêu diệt. Tổng số địch bị diệt khoảng 400 tên, ta thu 21 súng các loại, 6 vô tuyến điện; địch phải dùng máy bay (cả B52) ném bom thiêu hủy và buổi chiều đổ tiếp tiểu đoàn 2 của trung đoàn 503 xuống điểm cao 845. 14 giờ cùng ngày, tại Ngọc Dơ Lang, tiểu đoàn 3, trung đoàn 8 Mỹ cho 2 đại đội đánh ra phía tây để phối hợp với đồng bọn ở điểm cao 724, bị tiểu đoàn 5 thuộc trung đoàn 320 vận động tiến công diệt gọn đại đội B, tiêu hao nặng đại đội D, diệt 120 tên, số còn lại co về cụm ở điểm cao 724. Các trận đánh của 2 trung đoàn 66 và 320 thắng lợi đã chứng minh: với hình thức chiến thuật "chốt kết hợp vận động", bộ đội ta có thể đánh liên tục dài ngày dưới phi pháo ác liệt của địch (Chú thích: Mỗi ngày địch sử dụng 700 lần chiếc máy bay (có cả B52) ném bom, có những bãi bom B52 đi bộ 1 ngày chưa qua hết. Chiến dịch Đắc Tô" VLSQS xuất bản năm 1997.) để giành thắng lợi, đồng thời nó cũng chứng minh sự phán đoán của Đảng ủy và Bộ tư lệnh chiến dịch về hướng hợp vây chiến dịch của địch là đúng.

Từ nhận định, đánh giá và dự kiến khả năng của địch, từ thắng lợi bước đầu giành được, Bộ tư lệnh giao cho sư đoàn 1 sử dụng 2 trung đoàn 66 và 174 thực hiện trận then chốt quyết định; trong đó trung đoàn 174 làm nhiệm vụ chủ yếu của trận then chốt, bố trí ở điểm cao 875; trung đoàn 66 bố trí ở Ngọc Kom Liệt, điểm cao 823, 845 đánh địch vòng ngoài, bảo vệ sườn trái.

Sáng 12 tháng 11, sau khi không quân và pháo binh bắn phá, lữ đoàn dù 173 Mỹ đổ 2 đại đội thuộc tiểu đoàn 2 trung đoàn 503 xuống điểm cao 845. 10 giờ chúng phản kích lên điểm cao 882. Tiểu đoàn 3 của trung đoàn 174 xuất kích kết hợp chốt diệt 2 trung đội thuộc đại đội A. Lực lượng còn lại chạy về điểm cao 845. Hai ngày 13 và 14 tháng 11, địch tiếp tục đánh lên điểm cao 882, tiểu đoàn 8 liên tục đánh địch, loại khỏi vòng chiến đấu 100 tên Mỹ, thu 6 súng, làm chủ trận địa. Để chi viện cho trung đoàn 174, sư đoàn 1 dùng cối 120mm bắn vào điểm cao 823 tiêu hao nặng đại đội C thuộc tiểu đoàn 4 trung đoàn 503, chặn đứng hỏa lực địch bắn vào điểm cao 882. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ chiến thuật, trung đoàn 174 rút tiểu đoàn 3 và một bộ phận của tiểu đoàn 1 về hai bên sườn điểm cao 875.

Cùng thời gian, từ ngày 12 đến 16 tháng 1, đại đội sơn pháo 75mm tập kích 4 trận bằng hỏa lực (16 giờ ngày 12, 8 giờ và 15 giờ ngày 15, 8 giờ ngày 16) vào căn cứ tiền phương của sư đoàn 4 Mỹ ở Tân Cảnh, sân bay Đắc Tô diệt khoảng 350 tên, phá hủy 3 máy bay C130, 4 xe quân sự, 2 kho xăng, 1 kho đạn. Ở hướng đông bắc Đắc Tô, trung đoàn 24 cùng bộ đội tỉnh tiến công quận lỵ Đắc Tô và Tân Cảnh, chặn đánh các toán quân ứng cứu giải tỏa của địch. Điển hình là các trận của trung đoàn 24 ở Ngọc Sịa ngày 14 tháng 11, ở Tân Cảnh ngày 16 tháng 11, trận phục kích của công binh, trinh sát chiến dịch ở Plây Cần (đường 18), của tiểu đoàn 304 ở Võ Định trên đường 14 ngày 14 tháng 11.

Theo tin trinh sát kỹ thuật, ngày 12 tháng 11, tiểu đoàn 2 thuộc lữ đoàn 1 kỵ binh không vận và chiến đoàn dù 3 ngụy đã đến thị xã Kon Tum. Tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn 12 lữ đoàn 1 sư đoàn 4 nống ra nam Ngọc Dơ Lang. Bộ tư lệnh chiến dịch nhận định: thế trận của địch đã rối loạn nên quyết định tổ chức lực lượng kiềm chế cánh quân của lữ đoàn 1 sư đoàn 4; diệt cánh quân của lữ đoàn dù 173; dùng ĐKZ và cối 82mm kiềm chế địch ở Ngọc Dơ Lang.

Đêm 17 tháng 11, sư đoàn 1 tổ chức pháo kích trận địa hỏa lực của địch ở nam Ngọc Dơ Lang, điểm cao 530, phá hủy 5 pháo 105mm, 3 cối 106,7mm. Sáng 18 tháng 11, hai tiểu đoàn 1 và 2 của trung đoàn 503 Mỹ chia làm 2 mũi tiến công về điểm cao 875; tiểu đoàn 1 Mỹ tiến theo sườn tây bắc điểm cao 882, đến 13 giờ 30 phút bị tiểu đoàn 8 và 1 đại đội của tiểu đoàn 9 thuộc trung đoàn 66 chặn đánh và ghìm chặt tại đây diệt 90 tên, thu 6 súng. Tiểu đoàn 2 Mỹ từ cao điểm 845 tiến chiếm đồi "biệt kích" ở tây bắc điểm cao 875 khoảng 1km để tạo bàn đạp đánh sang 875. Cùng thời gian, ở đông 875, hai đại đội biệt kích, thám báo từ bãi Le tổ chức tiến công vào điểm cao 875. Từ lúc 8 giờ 30 phút ngày 18 đến 11 giờ ngày 19, đại đội 7 của tiểu đoàn 2 đã chịu đựng hỏa lực phi pháo ác liệt của địch (có cả B52), liên tục đẩy lùi các đợt tiến công của chúng, giữ vững 875. Trong lúc địch đang tập trung lực lượng đánh lên 875, tiểu đoàn 2 (thiếu đại đội 7) và 1 đại đội của tiểu đoàn 1 trung đoàn 174 bí mật vận động tiếp cận chúng từ bên sườn và phía sau. 14 giờ ngày 11, sau khi ta bắn 30 quả đạn cối vào sở chỉ huy địch, 4 mũi của ta đồng loạt xung phong vào quân địch đang tập trung ở đồi Yên Ngựa, dưới chân điểm cao 875. Bị đánh bất ngờ, đội hình địch rối loạn. Chớp thời cơ, đại đội 7 từ điểm cao 875 cũng xuất kích đánh xuống. Đến 17 giờ, phần lớn địch bị tiêu diệt, số còn lại bỏ chạy bị trúng bom và đạn pháo của chúng chết một số. Trận đánh đã loại khỏi vòng chiến 300 tên Mỹ, ta thu 18 súng AR15 và 6 máy thông tin vô tuyến điện. Sau đó trung đoàn cho đại đội 7 chốt lại tại điểm cao 875, còn trung đoàn rút về phía sau củng cố.

Ngày 20 tháng 11, tiểu đoàn 2 của trung đoàn 8, lữ đoàn 1 Mỹ đổ bộ xuống bãi Le và tổ chức 7 lần tiến công lên điểm cao 875 nhưng đều bị đại đội 7 bẻ gãy; cho đến 12 giờ ngày 22 tháng 11, đại đội 7 vẫn giữ vững chốt. Chủ trương của Bộ tư lệnh chiến dịch là khi giải quyết xong thương binh, liệt sĩ sẽ bỏ chốt. Thực hiện ý định đó, 18 giờ 40 phút ngày 22, ta bỏ chốt 875, chỉ để 1 trung đoàn 12,7mm và 1 trung đoàn cối 82mm cơ động kiềm chế địch. Đến 24 giờ, địch lên được 875 thì ta đã rút.

Phối hợp với khu quyết chiến, tại khu chốt chiến dịch 13 giờ ngày 17 tháng 11, 1 trung đội của đại đội 11, tiểu đoàn 6 phòng ngự ở điểm cao 1338 đã đánh bại 10 đợt phản kích của địch, diệt 100 tên. Ngày 19 tháng 11, lực lượng chốt ở điểm cao 1262 đánh lui 5 đợt phản kích của địch, diệt 70 tên. Ngày 20 tháng 11, chốt ở điểm cao 1294 diệt 20 tên địch.

Trên hướng đông bắc Đắc Tô - Tân Cảnh, trung đoàn 24 và lực lượng vũ trang tỉnh Kom Tum đã đánh sâu vào thị xã Kon Tum và thị trấn Tân Cảnh, đường 14, tiêu diệt nhiều địch, hoàn thành nhiệm vụ phối hợp chiến dịch. Trong các ngày 17, 18, 19 tháng 11, chiến sự xảy ra ác liệt tại Ngọc Lan: 7 giờ ngày 17, tiểu đoàn 3 dù ngụy tiến công vào chốt của đại đội 7 thuộc tiểu đoàn 5 trung đoàn 24, bị đánh thiệt hại nặng, địch liền đưa tiểu đoàn 2 vào tiến công, bị 2 đại đội của tiểu đoàn 5 đánh bật xuống chân đồi, diệt hơn 100 tên, số còn lại cụm tại chỗ không dám tiến công. 5 giờ ngày 19, tiểu đoàn 5 bất ngờ tập kích cụm quân địch này, diệt 170 tên. 2 tiểu đoàn dù bị thiệt hại nặng, địch đưa tiểu đoàn 23 biệt động quân và tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn 23 biệt động quân và tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn 42 lên cứu nguy, nhưng tiểu đoàn 5 đã hoàn thành nhiệm vụ phối hợp chiến dịch và rời khỏi khu vực Ngọc Lan.

Ở Gia Lai, ta đánh 10 trận diệt 189 tên địch (có 114 tên Mỹ ), bắn rơi 5 máy bay, phá hủy 7 xe quân sự. Ở Đắc Lắc, ta đánh 8 trận, diệt 250 tên địch (có 150 tên Mỹ), bắn rơi và phá hủy 27 máy bay (có 1 chiếc C130), phá hủy 3 khẩu pháo, 2 xe M113, 1 kho đạn, 1 kho xăng. Các đòn tiến công phối hợp này đã góp phần quan trọng hỗ trợ cho sư đoàn 1 - lực lượng chủ yếu của chiến dịch thực hiện trận đánh then chốt quyết định ở khu vực điểm cao 875. Chiến dịch Đắc Tô kết thúc vào ngày 22 tháng 11, vào lúc trận then chốt ở điểm cao 875 giành thắng lợi.

Kết quả, trên hướng tiến công chủ yếu của chiến dịch, các đơn vị đã đánh 57 trận, có 12 trận phòng ngự, 5 trận vận động tiến công kết hợp chốt, 6 trận vận động tiến công, 15 trận pháo kích, 1 trận phục kích, 1 trận tập kích, 1 trận tiến công thị trấn; loại khỏi vòng chiến 3.000 tên địch, trong đó có 2.000 tên Mỹ, phá hỏng nặng 2 sân bay, bắn rơi và phá hủy 38 máy bay (có 3 chiếc C130), phá hủy 7 xe quân sự (có 2 xe thiết giáp). Toàn chiến dịch, ta đã loại khỏi vòng chiến 4.570 tên địch, có 4.030 tên Mỹ; phá hỏng 3 sân bay, bắn rơi và phá hủy 70 máy bay, phá hủy 18 khẩu pháo, 52 xe quân sự có 16 xe thiết giáp, 2 kho đạn, 3 kho xăng, thu 104 súng các loại và 17 máy vô tuyến điện; diệt gần hết 2 tiểu đoàn Mỹ, đánh thiệt hại nặng 6 tiểu đoàn (có 4 tiểu đoàn Mỹ) và 6 đại đội (có 2 đại đội Mỹ); đánh quỵ lữ đoàn 173 dù, đánh thiệt hại nặng lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn 4 Mỹ.

Về nghệ thuật, nét đặc sắc trong chiến dịch này là ta đã chọn đúng và tổ chức thế trận chiến dịch trên hướng chủ yếu hình thành 3 khu chiến: khu vực khêu ngòi nhử dịch, khu vực đánh bại phản kích và khu quyết chiến để đánh trận then chốt quyết định tiêu diệt một bộ phận quan trọng thê dội 2 của địch. Cả ba khu vực đầu là địa hình hiểm trở, núi cao, rừng rậm, ta có lợi thế chiếm giữ các điểm cao để ngăn chặn địch nếu chúng phản kích và phản đột kích, buộc chúng phải triển khai đội hình ở thế bất lợi, phải đánh lần lượt từng điểm cao, khó tập trung được lực lượng lớn vào một mũi tiến công, chi viện hỏa lực khó khăn, không có sức cơ động và đột kích bằng xe tăng, xe thiết giáp, lực lượng địch phải bộc lộ ra ngoài công sự để ta tiêu diệt.

Trong khêu ngòi chiến dịch, Bộ tư lệnh chiến dịch đã sử dụng 1 tiểu đoàn bộ binh và 1 đại đội pháo ở dãy Ngọc Tang, Ngọc Bơ Biêng là nơi địch khó có khả năng ứng cứu giải tỏa nhiều hướng bằng đường bộ, chặn đánh quân của lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn 4 Mỹ tại đây và dùng hỏa lực pháo và ĐKZ bắn thẳng phá hoại sân bay Đắc Tô uy hiếp trực tiếp đầu não chỉ huy và căn cứ của chúng, buộc địch phải đưa quân ứng cứu giải tỏa bằng đường không rơi vào thế trận đã chuẩn bị sẵn của ta. Trận vận động tiến công kết hợp chốt tiêu diệt tiểu đoàn 2 thuộc lữ đoàn dù 173 và một đại đội kỵ binh không vận Mỹ ở điểm cao 875 của trung đoàn 184 từ ngày 18 đến 21 tháng 11 đã thể hiện rõ nét độc đáo của nghệ thuật điều động và thu hút địch để ta thực hiện thành công trận đánh then chốt kết thúc chiến dịch. Tại đây đã khẳng định và hoàn thiện một hình thức chiến thuật mới của quân đội ta đánh địch rất hiệu quả, trước hết ở chiến trường Tây Nguyên: "Chiến thuật vận động tiến công kết hợp chốt". 


(Viện Lịch sử quân sự, Tóm tắt các chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975, NXB QĐND, 2003)

Nào chúng ta cùng sang trận đánh có vô số tranh cãi này ;D





Bối cảnh

Tháng 10/1965, BTL Mặt trận Tây Nguyên mở chiến dịch Plây Me, sử dụng trung đoàn 33 vây hãm trại LLĐB Pleime và trung đoàn 320 phục kích đánh quân viện VNCH ứng cứu Plây Me bằng đường bộ. Để đối phó, lữ đoàn 3 sư đoàn 1 kỵ binh (cơ động đường không) số 1 Mỹ được điều lên Tây Nguyên, mở các trận tập kích đánh vào lực lượng QGP. Ngày 14/11/1965, trong khi tiến hành 1 cuộc hành quân “tìm diệt”, tiểu đoàn 1/7 thuộc lữ đoàn 3 Mỹ đổ bộ bằng trực thăng xuống khu vực thung lũng Ia đrăng (tây nam thị xã Pleiku 45km) đã đụng độ với trung đoàn 66 QĐNDVN vừa hành quân tới chiến trường. Đây là cuộc đọ sức lớn đầu tiên giữa quân Mỹ với 1 đơn vị chủ lực miền Bắc.


Diễn biến

09h17 ngày 14/11/1965, hỏa lực dọn đường của quân Mỹ bắt đầu bắn phá khu vực bãi đáp Xray. Đến 09h50, lực lượng xung kích đầu tiên của tiểu đoàn 1/7 Mỹ là đại đội B (thiếu) và tiểu đoàn bộ được không vận bằng trực thăng đổ quân xuống bãi đáp Xray. Cuộc hành quân được các đơn vị trực thăng vũ trang của sư đoàn 1 KB và trận địa pháo 105mm 12 khẩu đặt tại căn cứ hỏa lực Falcon yểm trợ.


10h20, đợt trực thăng thứ 2 đổ bộ phần còn lại của đại đội B và 1 trung đội + đại đội bộ của đại đội A. Cũng trong thời gian này, lính trinh sát đại đội B bắt được 1 quân nhân VN đào ngũ và qua đó biết được sự hiện diện của trung đoàn 66 QĐNDVN trong khu vực núi Chư Pông.

11h20, đợt trực thăng thứ 3 đổ bộ phần còn lại của đại đội A. Quân Mỹ lập tức tổ chức đại đội A bố trí phòng thủ bãi đáp Xray, trong khi đại đội B được lệnh tản rộng ra về phía bắc và tây nhằm ngăn cản bộ đội VN ở càng xa bãi đáp càng tốt. Tại đây đại đội B đã thọc đúng vào khu vực tiểu đoàn bộ tiểu đoàn 9 trung đoàn 66 và có chạm súng lẻ tẻ với bộ đội VN.

Lúc 11h45, đại đội B bắt đầu bị hỏa lực của bộ đội VN bắn dữ dội. Trận đánh Ia đrăng chính thức bắt đầu. Vào thời điểm này các đơn vị của trung đoàn 66 vẫn còn đang bị phân tán. Đơn vị duy nhất có mặt trong khu vực là tiểu đoàn 9 sau khi tổ chức lại lực lượng đã liên tiếp phản kích, tiến đánh 4 đợt vào đại đội B và cắt rời, bao vây trung đội 2 của đại đội B với phần còn lại của tiểu đoàn 1/7.

12h35, đợt trực thăng thứ 4 đổ bộ đại đội C (thiếu). Đội hình quân Mỹ được tổ chức lại với đại đội C giữ sườn đông, đại đội A và B (thiếu) giữ sườn tây bãi đáp. Đại đội B (thiếu) được tăng cường 1 trung đội của đại đội A cố gắng đến giải vây cho trung đội 2/B nhưng bị chặn lại. Tiểu đoàn 9 VN cũng tổ chức 1 đợt tiến công kéo dài 1 tiếng rưỡi vào khu vực của đại đội C.

13h30, đợt trực thăng thứ 5 đổ bộ phần còn lại của đại đội C cùng với đại đội bộ, trung đội cối và trung đội chống tăng của đại đội  D. Bộ phận này được điều sang sườn đông bãi đáp tăng cường cho các đơn vị phòng thủ của đại đội C. Đợt tiến công của tiểu đoàn 9 VN bị đẩy lùi, tuy nhiên quân Mỹ cũng bị thiệt hại nặng.

Trước tình hình khó khăn của tiểu đoàn 1/7 Mỹ, chỉ huy lữ đoàn 3 Mỹ ra lệnh báo động đại đội B tiểu đoàn 2/7 tới tăng cường cho tiểu đoàn 1/7.

14h20, đợt trực thăng thứ 6 đổ bộ phần còn lại của đại đội D cùng với trung đội trinh sát.


Khoảng 14h45, đại đội A và B mở đợt tiến công nhằm giải vây cho trung đội 2/B nhưng bị chặn lại. Tiểu đoàn trưởng 1/7 Mỹ ra lệnh cho 2 đại đội này tạm thời rút lui, di tản số thương vong. Đại đội C tiếp tục phòng thủ sườn đông bãi đáp.

13h20, đại đội A và B mở đợt tiến công thứ 2, lần này có sự dọn đường của pháo binh và trực thăng phóng rocket. Đại đội B bị chặn đứng trong khi đại đội A tiến được khoảng 100-150m thì bị bộ đội VN chặn đánh quyết liệt. Đến 16h40, tiểu đoàn trưởng 1/7 Mỹ phải gọi pháo bắn yểm trợ và cho 2 đại đội này rút về.

16h00, đợt trực thăng thứ 7 đổ bộ đại đội B tiểu đoàn 2/7 Mỹ. Quân Mỹ tổ chức lại đội hình phòng thủ bãi đáp Xray gồm các đại đội A, B (thiếu), C, D tiểu đoàn 1/7 và đại đội B tiểu đoàn 2/7. Trung đội 2/B tiếp tục bị tiểu đoàn 9 VN bao vây chia cắt. Suốt đêm 14/11 các cuộc đọ súng tiếp tục diễn ra lẻ tẻ khi bộ đội VN tìm cách xâm nhập vành đai phòng thủ của quân Mỹ. Khoảng 03h sáng 15/11, tiểu đoàn 9 mở 3 đợt tiến công đánh vào trung đội B/2 nhưng không tiêu diệt được trung đội này.



BCH lữ đoàn 3 Mỹ cho di chuyển tiểu đoàn 2/5 tới khu vực bãi đáp Victor để đi tăng viện cho tiểu đoàn 1/7 ở Xray sáng hôm sau.

21h30, sau khi 2 đại đội của tiểu đoàn 7 đi lấy gạo trở về, BCH trung đoàn 66 quyết định mở đợt tập kích quân Mỹ với lực lượng tiểu đoàn 7 (thiếu). Do bị pháo binh bắn chặn và lạc đường nên tiểu đoàn 7 không thực hiện được nổ súng lúc 02h00 ngày 15/11 như kế hoạch.

Đến 05h30, tiểu đoàn 7 (thiếu) sau 1 loạt cối 82mm bắn chế áp bắt đầu nổ súng tiến công vào đại đội C Mỹ. 0615, tiểu đoàn 7 tiếp tục đánh vào khu vực bố trí súng cối của đại đội D. Đến 06h30, tiểu đoàn 7 (thiếu) gần như đã chọc thủng vành đai phòng ngự của đại đội C. Quân Mỹ phải cho pháo binh và không quân bắn trùm lên khu vực và điều 1 trung đội của đại đội A cùng trung đội trinh sát tới tăng viện. 08h10, trực thăng Mỹ tiếp tục đổ bộ đại đội A tiểu đoàn 2/7. Giao tranh trên hướng này tiếp tục kéo dài đến khoảng 10h00 mới tạm ngừng, gây thiệt hại nặng cho tiểu đoàn 1/7 Mỹ. Tiểu đoàn 7 (thiếu) sau khi rút về vẫn tiếp tục để lại lực lượng bắn tỉa và pháo kích quấy rối.


Trong khi đó, lúc khoảng 07h00, tiểu đoàn 2/5 Mỹ từ bãi đáp Victor bắt đầu hành quân tới bãi đáp Xray. Lúc 12h15, đại đội B (thiếu) tiểu đoàn 1/7 phối hợp đại đội A và C tiểu đoàn 2/5 mở đợt tiến công mới và đến 14h30 giải vây được cho trung đội 2/B. Đến 15h00, tất cả các đơn vị Mỹ quay về và bố trí vành đai phòng thủ bãi đáp Xray.

Tối 15/11/1965, BCH trung đoàn 66 quyết định mở tiếp trận tập kích với lực lượng đại đội 3 tiểu đoàn 7 được tăng cường 1 trung đội của đại đội 1 tiểu đoàn 7.

Khoảng 02h30 ngày 16/11, đại đội 3 tiểu đoàn 7 sử dụng súng cối bắn 1 loạt cối 82mm chế áp và bắt đầu nổ súng tập kích quân Mỹ ở Xray. Từ 03h00 đến 07h00 ngày 16/11, đại đội 3 đã tổ chức 5 đợt tiến công đánh vào các vị trí của tiểu đoàn 2/5 và 2/7 nhưng đều bị ngăn chặn quyết liệt. Trước tình hình đó, BCH trung đoàn 66 quyết định cho rút quân.


Mặc dù đọ súng lẻ tẻ vẫn còn diễn ra khi quân Mỹ càn rộng ra xung quanh khu vực nhằm kiểm soát chiến trường, nhưng đến đây trận đánh ở khu vực bãi đáp Xray đã kết thúc. Sau 3 ngày chiến đấu, quân Mỹ chịu tổn thất 79 chết và 121 bị thương. Theo phía Mỹ, “đếm được” 634 tử sĩ VN và ước tính còn có 1.215 người khác bị chết. 6 người bị quân Mỹ bắt làm tù binh.

Sau khi trận đánh kết thúc, quân Mỹ tổ chức rút khỏi bãi đáp Xray.

Ngày 16/11, tiểu đoàn 1/7, đại đội B tiểu đoàn 2/7 và 1 trung đội thuộc đại đội A tiểu đoàn 2/7 được trực thăng không vận về căn cứ Holloway ở Pleiku.

Sáng 17/11, tiểu đoàn 2/5 và 2/7 rời bãi đáp Xray. Tiểu đoàn 2/5 hành quân về bãi đáp Colombus và đến nơi lúc 10h40 mà không có đụng độ với bộ đội VN. Tiểu đoàn 2/7 (thiếu) được tăng cường đại đội A tiểu đoàn 1/5 hành quân về bãi đáp Albany. Trong khi đó về phía VN, tiểu đoàn 8 trung đoàn 66 đang trên đường hành quân vào khu vực Ia đrăng.


Lúc 10h57, đơn vị đi đầu của tiểu đoàn 2/7 bắt được 2 quân nhân thuộc trung đoàn 33 QĐNDVN. Khi tiểu đoàn bộ 2/7 và đại đội A tiểu đoàn 2/7 tới bãi đáp Albany, các đơn vị còn lại của tiểu đoàn vẫn còn trải dọc hơn 500m thì trận đánh nổ ra.


Lúc 12h20, đạn cối bất ngờ nổ giữa đội hình của tiểu đoàn 2/7 Mỹ, tiếp theo đó là các đợt xung phong của bộ đội VN. Tiểu đoàn 8 trung đoàn 66 và tiểu đoàn 1 (thiếu) trung đoàn 33 cùng 2 trung đội của trung đoàn 320 tổ chức bao vây, tiếp cận và tiến công chia cắt tiểu đoàn 2/7 Mỹ. Trong quá trình chiến đấu tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 8 và tiểu đoàn phó tiểu đoàn 1 đều hy sinh.

Lúc 15h30, đại đội B tiểu đoàn 1/5 từ bãi đáp Colombus tới tăng cường cho tiểu đoàn 2/7. 17h45, đại đội B tiểu đoàn 2/7 được trực thăng vận xuống bãi Albany. Đến chiều tối, các bộ phận quân Mỹ co cụm được lại và gọi pháo binh, không quân bắn phá xung quanh trận địa để đẩy lùi các đợt tiến công của QĐNDVN.


Kết thúc trận đánh ở bãi đáp Albany, quân Mỹ tổn thất nặng với 151 chết, 121 bị thương và 4 mất tích (sau đó được xác nhận là chết). Theo phía Mỹ, “đếm được” 403 tử sĩ VN và ước tính 100 người khác chết.


Kết quả

Trong trận đánh Ia đrăng (bãi đáp Xray và Albany), quân Mỹ có tổng cộng 234 chết và 242 bị thương. Theo tài liệu Mỹ, QĐNDVN có 2.352 người chết.

Theo tài liệu VN, trung đoàn 66 có 157 hy sinh và 239 bị thương. Không rõ tổn thất của tiểu đoàn 1 trung đoàn 33.



* Lưu ý: bộ phim We Were Soldiers dựng dựa theo hồi ức của H. Moore, tiểu đoàn trưởng 1/7 Mỹ đã cắt đi phần nói về trận đánh ở bãi đáp Albany và phịa ra tình tiết ở cuối phim quân Mỹ xung phong tiêu diệt cả SCH của VN. Trên thực tế như phía Mỹ tuyên bố, khi tiến hành càn quét khu vực Xray sáng 16/11 họ chỉ tiêu diệt được 27 bộ đội VN.

Về trận đánh này thì tư liệu và hình ảnh rất phong phú:
http://www.lzxray.com/
http://www.history.army.mil/books/Vietnam/7-ff/Ch1.htm
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=2047.0

Diễn biến chiến đấu 14 - 16/11/1965
http://www.wtj.com/articles/xray/index_map_01.htm
http://www.wtj.com/articles/xray/index_map_02.htm
http://www.wtj.com/articles/xray/index_map_03.htm

 Theo tài liệu ta thì trận Ia đrăng kết thúc vào ngày 18/11/1965 sau trận tập kích của Trung đoàn 33 vào trận địa pháo Phan-cơn chứ không phải ngày 17/11.

Trong trận Ia đrăng bộ đội VN đã chiến đấu như thế nào, sau đây là trích từ chính báo cáo của H. Moore nhận xét về đối phương:


1. Họ tỏ ra là được huấn luyện tốt. Họ rất dữ tợn. Họ được vũ trang vượt trội bằng vũ khí tự động với khá nhiều đạn. Mỗi người có 3-5 lựu đạn chày TQ. Họ mang theo người túi cơm bằng cỡ quả bóng mềm, phần lớn mang quân trang dùng khi ngủ gồm một tấm vải nhựa chống thấm nước (tăng) và võng. Vũ khí của họ được bảo quản tốt.

2. Họ là những chuyên gia trong ngụy trang và tận dụng địa hình địa vật để ẩn nấp một cách hoàn hảo. Chỉ với vũ khí cá nhân, súng cối và súng chống tăng, họ hiển nhiên là cố gắng tiếp cận quân ta (Mỹ) nhanh chóng với số lượng lớn - trước khi chúng ta phát hiện - có thể là để giảm hiệu quả chi viện hỏa lực của ta và chắc chắn để tràn ngập và bắt quân ta đánh theo kiểu của họ. Không có nhiều hỏa lực hỗ trợ, hợp lý là họ phải dựa vào khả năng ngụy trang tốt, tấn công ồ ạt (strike in mass), xâm nhập và các toán thiện xạ giấu mặt (stay-behind killer parties).

3. Họ là những tay súng chết người. Khi xem xét những người chết và bị thương, tôi đã choáng váng vì số lượng lớn những người bị trúng đạn vào đầu hoặc phần trên của cơ thể - đặc biệt là vào đầu. Họ chủ tâm nhằm vào những chỉ huy - những người hò hét, chỉ trỏ, trao đổi qua điện đài. Họ cũng nhằm vào những người mang điện đài. Họ cũng tỏ ra là chú ý đến những người mang dấu hiệu cấp bậc - nhất là các hạ sĩ quan với vạch cấp bậc trên cánh tay. Trong cuộc chiến này, tôi tự hỏi là liệu có cần thiết, có lẽ thậm chí là ngu xuẩn khi bắt các hạ sĩ quan - hay bất cứ quân nhân nào mang vạch cấp bậc để hút đạn như vậy. Trong các đơn vị nhỏ, tất cả đều biết chỉ huy của mình. Ở căn cứ, các chỉ huy có thể mang dấu hiệu cấp bậc. Khi chiến đấu, họ không nên mang gì trên cánh tay.

4. Khi tấn công, các đơn vị QĐNDVN đối đầu với chúng tôi sử dụng chiến thuật xung phong ồ ạt (mass assault) trong một số trường hợp được khởi đầu bằng hỏa lực cối nhẹ và rocket chống tăng. Cái thứ hai tôi tin rằng vẫn thường bị nhầm với hỏa lực súng cối. Họ cũng sử dụng cách vận động bao vây (encircling movement) với các toán 50-75 người. Họ triển khai súng máy hết sức tốt và hiểu rõ giá trị của hỏa lực  (grazing fire). Ban đêm, họ dùng các toán nhỏ xâm nhập vị trí quân ta. Những toán đó triển khai trên các tổ mối, trên cây và những vị trí bắn tốt trong cự ly gần. Họ rất giỏi trong việc đột nhập vành đai phòng thủ của ta và có nỗ lực lớn trong việc buộc các vị trí của ta phải nổ súng.

5. Khi bị súng cối, pháo binh, không quân hay trực thăng phóng rocket bắn chặn họ tỏ ra rối loạn hơn. Napan và đạn phốtpho trắng hiển nhiên là những thứ họ không thích.

6. Họ có vẻ là không có điện đài. Các sĩ quan chỉ huy bằng cách la hét. Kèn được sử dụng trong đêm 14 và 15/11 ở trên núi ngoài chu vi phòng thủ của tiểu đoàn. Ngoài ra, trong đêm ở trên núi họ cũng dùng đèn hiệu.

7. Họ chiến đấu cho tới chết. Khi bị thương, họ vẫn tiếp tục chiến đấu bằng vũ khí cá nhân và lựu đạn. Họ tỏ ra cuồng tín (fanatical) khi bị thương và phải hết sức thận trọng khi lại gần. Nhiều lính ta đã bị bắn bởi các thương binh QĐNDVN.

8. Họ cũng tỏ ra cuồng tín (fanatical) trong việc nỗ lực thu hồi thương binh, tử sĩ và vũ khí của họ. Họ không bao giờ chịu ngừng điều này và tận dụng màn đêm, cỏ cao, tổ mối và các điều kiện khác để đạt được hiệu quả cao nhất. Chúng tôi tìm thấy nhiều xác chết với dây buộc quanh cổ chân và a short, running and free (?). Tôi thấy 2 lính của ta chết cũng được buộc dây tương tự.

9. Một số người đã đối diện với kẻ địch cho biết một số lính VN có vẻ "phê thuốc" (hopped up"). Họ lập luận dựa trên những gì đã chứng kiến là sau khi trúng đạn, nhiều lính VN tiếp tục chạy thêm nhiều bước và bắn trước khi gục xuống. Trong những trường hợp đó, có thể là đạn M16 với vận tốc cao đã đi xuyên qua người mà không gây hiệu quả tức thời. Ngoài ra vài người kể rằng họ thấy một số lính địch vẫn quàng súng mặc dù đang bị bắn. Một hạ sĩ quan kể rằng một toán 30 hoặc hơn thế tiếp tục đi ngang trước mặt tiểu đội của anh ta mặc dù bị bắn tan tác từ bên sườn.

10. Một chiến thuật ưa thích của QĐNDVN mà chúng tôi gặp có vẻ là sử dụng các phân đội nhỏ, mạnh cơ động bao vây (aggresive small-unit encircling maneuver). Một chiến thuật khác là dùng 6-10 lính VN xung phong nhanh chóng vào 2-3 lính của ta.

11. Chúng tôi tìm thấy một số thẻ bài và ví của lính ta bị giết trên thi thể lính VN.   

"a short, running end free", tức là một đoạn dây ngắn, đầu kia không có gì.

Tài liệu mình có thông tin gì về quân số lúc đầu của d9 và d7 không nhỉ? Theo cái bài đã biến mất trên QĐND về trận Hướng Hóa thì d7/e66B năm 68 quân số tới 700 người?
 

Chúng tôi tìm thấy nhiều xác chết với dây buộc quanh cổ chân và a short, running and free (?).
Đó là cách làm thông thường của lính mình khi đi dọn dẹp làm công tác chinh sách thương binh tử sĩ, nhằm chống lựu đạn hay mìn địch cài lại: buộc dây và đứng xa kéo ra chỗ khác rồi mới làm.

Vẫn còn nguyên đấy chứ: http://www.qdnd.vn/qdnd/baongay.xuan2009.skncxuan09.50380.qdnd

Theo H. Moore thì tướng Nguyễn Hữu An nói mỗi tiểu đoàn của trung đoàn 66 có 40 cán bộ và 515 chiến sĩ. Sau khi vào chiến trường, ổn định lại thì toàn trung đoàn có khoảng 1.600 người.

Bác lấy số liệu 2352 ở đâu bảo em với.
Em thì thấy các tài liệu khác đều không cao như thế. Theo Moore, trận X-Ray "đếm" được 643 (lúc đầu ông này định báo cáo 843 nhưng suy nghĩ lại thấy vô lí qua nên giảm bớt), Albany là 403, tổng là 1046. Thêm các trận đụng độ lẻ tẻ khác, Mĩ tuyên bố là đã giết thêm được hơn 450 nữa, tổng là 1503 (Wiki), và Mĩ mất thêm 71 lính nữa, tổng là 305 chết. Nhưng tựu trung thì những con số này vẫn là phóng đại quá lớn, vì tổng quân số ta đâu quá 2000. Và giữa nơi bom đận mịt mù thì làm sao Moore đếm nổi số KIA của đối phương, nên con số báo cáo chỉ là ước lượng theo kiểu "cứ 1 xác địch bỏ lại thì chắc phải có 5 xác đã chuyển đi" :P?
Mà hình như có sự lệch pha về thời gian. Ta thì cho rằng kết thúc là ngày 18, Mĩ lại tính đến 20

Để khỏi lệch pha thì ta cứ tạm thời thống nhất giới hạn phạm vi trận Ia đrăng thế này:

- Bãi đáp Xray: từ 14/11 - 16/11/1965, gồm 3 diễn biến chính là trận tiến công của d9 suốt cả ngày 14/11, trận tập kích của d7 (-) sáng 15/11 và trận tập kích của c3/d7 sáng 16/11.

- Bãi đáp Albany: 17/11/1965.

Những diễn biến trước và sau đó không tính (trận Falcon của e33 cũng vậy, vì nhà em không có tài liệu ;D)


Về lực lượng:

- Mỹ:

Tại bãi đáp Xray, lực lượng chính của quân Mỹ là tiểu đoàn 1/7 gồm 4 đại đội (A, B, C, D), quân số 431 người (20 sĩ quan và 411 lính), thiếu 3 sĩ quan và 199 lính so với biên chế do ốm đau và 1 số lớn hết hạn nghĩa vụ được về Mỹ (số đỏ). Chiều 14/11 được tăng cường đại đội B tiểu đoàn 2/7 thành 5 đại đội. Sáng 15/11 được tăng cường đại đội A tiểu đoàn 2/7 thành 6 đại đội. Từ trưa 15/11 được tăng cường toàn bộ tiểu đoàn 2/5 (4 đại đội), nâng tổng số quân lên 10 đại đội. Trong quá trình chiến đấu được trực thăng vũ trang, không quân và pháo binh yểm trợ (riêng trận địa pháo Falcon đã bắn hơn 10.000 quả 105mm).

Tại bãi đáp Albany, lực lượng chính của quân Mỹ là tiểu đoàn 2/7 thiếu đại đội B và 1 trung đội của đại đội A, được tăng cường đại đội A tiểu đoàn 1/5 (coi như 4 đại đội). Chiều 17/11 lần lượt được tăng cường đại đội B tiểu đoàn 1/5 và đại đội B tiểu đoàn 2/7, nâng tổng số quân lên 6 đại đội thiếu. Trong quá trình chiến đấu được trực thăng vũ trang, không quân và pháo binh yểm trợ.

- Ta:

Ở Xray sáng 14/11 có d9/e66, từ sáng 15/11 có thêm d7(-)/e66 và đến sáng 16/11 có đủ quân của d7 và d9, nhưng đến thời điểm này không còn đánh lớn nữa.

Ở Albany ngày 17/11 có d8/e66 và d1(-)/e33 (có tài liệu nói là 1c) và khoảng 2b thuộc e320.

Theo H. Moore phỏng vấn các tướng lĩnh ta thì:
+ e66 gồm e bộ và 3 d (7, 8, 9), mỗi d có 40 cán bộ và 515 chiến sĩ. Sau khi vào chiến trường, ổn định xong thì toàn e có 1.600 người.
+ e33 sau khi rút khỏi Pleime + bị quân Mỹ tập kích liên tục nên tổn thất nhiều, sau khi củng cố lại (trước trận Ia đrăng) quân số có khoảng 900 người.
+ dH15 của tỉnh đội Gia Lai (Moore nhầm là chủ lực Miền) có quân số 600 người. Moore cho rằng dH15 có tham gia ở Xray, ta thì nói dH15 chiến đấu ở hướng phối hợp quốc lộ 14, không liên quan gì đến Ia đrăng.


Về con số thương vong:

- Mỹ:

Phía Mỹ công bố, ở Xray (14-16/11) có 79 chết, 121 bị thương. Ở Albany (17/11) có 155 chết, 121 bị thương. Tổng cộng 234 chết, 242 bị thương.

- Ta:

Theo ta công bố (BTL QĐ2, Những trận đánh trong chiến tranh giải phóng-T5, NXB QĐND, 1996): trận Ia đrăng e66 có 157 hy sinh, 239 bị thương. Không rõ về d1/e33.
Ngoài ra theo hồi ký tướng Đ.V.Hiệp (Ký ức Tây Nguyên, NXB QĐND, 2002) thì từ 19/10 đến 26/11 e66 có 208 hy sinh, 146 bị thương (có thể một số thương binh trong trận Ia đrăng tử vong), e33 có 170 hy sinh, 232 bị thương (tính cả những trận trước và sau Ia đrăng).

Theo Mỹ tuyên bố (báo cáo chiến dịch Pleime):

Ở Xray: 634 chết ("đếm xác") + 1.215 chết (ước tính) + bị thương không tính được + 6 tù binh. Vũ khí thu được là 57 AK, 54 SKS, 17 RPD, 5 RPG, 4 đại liên, 2 súng ngắn, 2 cối 82mm. Vũ khí bị phá hủy là 100 súng bộ binh, 9 RPG,, 300-400 lựu đạn, 7.000 viên đạn, 100-150 xẻng cuốc cá nhân...

Ở Albany: 403 chết ("đếm xác") + 100 chết (ước tính) + bị thương không tính được. Vũ khí thu được là 112 AK và SKS, 33 RPD, 3 đại liên, 4 RPG, 4 nòng cối 82mm, 5 chân cối 82mm... Vũ khí bị phá hủy là 106 súng bộ binh, 4 RPG, 2 cối 82mm.

 Theo tài liệu ta thì riêng d7/e66 trong hai trận tập kích X-ray từ 14 đến 16/11/1965 hy sinh 51 người.

Mấy con số của ta các bác giúp hộ phần ghi nguồn để mấy hôm nữa còn mang lên wiki với nhá.

Các bác có đầy đủ tên tuổi cấp bậc các chỉ huy các cấp của ta, từ Mặt trận tới tiểu đoàn (đại đội càng tốt) không ạ?

Hồi trước bên TTVN có bác đăng lại bài hồi ký kể chuyện cụ Chu Huy Mân sau trận đánh khen e66 xong còn thêm một ý là "lần này là lần đầu, cho phép các đồng chí 1 đổi một 1, từ sau này trở đi là không được thế, chỉ được đổi 1 lấy X" (X khoảng từ 3 đến 7, lâu ngày quên mất rồi). Nếu đúng thế thì chứng tỏ cụ Mân rút ra bài học là không coi hỏa lực Mỹ ra cái đinh gì. May còn có cụ Thanh phát động phương châm túm thắt lưng.

Phim truyền hình Mỹ quay ngay sau trận X-Ray (không có tiếng)

http://www.youtube.com/watch?v=CEB5YiCpyFY

Cụ An và Moore thăm lại XRay năm 1993

(http://admin.qdnd.vn/portal/images/Share/images679883_phim4.jpg)
(http://blogs.usatoday.com/photos/uncategorized/2008/05/22/axx_hal_moore_forum.jpg)

Nếu xếp hạng các cựu sỹ quan Mỹ từng chỉ huy các trận đánh lớn tại VN theo thứ tự "tiến bộ", thì chắc cụ Moore xứng đáng đứng đầu sổ. (Cụ Kerry với cụ McCain công to, nhưng hồi ý chỉ là sỹ quan hạng tép thôi).

Cụ Moore kể lại đợt giao lưu với cụ An khá cảm động, cùng thăm chiến trường, cùng tưởng niệm tử sỹ hai bên, cụ Hảo (?) còn làm thơ tặng khách Mỹ, cụ Moore tặng cụ An cái đồng hồ, cụ An tặng lại cái mũ ba sao. Sau này cụ Moore sang thăm lại gia đình cụ An sau khi cụ An qua đời, còn thấy cái đồng hồ được để lên bàn thờ bên cạnh các huân huy chương.

Nói chung đọc sách cụ Moore thấy cụ cũng có trình độ và thiện chí (tất nhiên nhiều chỗ vẫn không qua được "thân phận"). Chứ cái lão chỉ huy trận Ripcord cũng sang Việt Nam, cũng đi tìm lại các chỉ huy VN, mà viết quyển sách láo khoét không thể tả. Bao giờ luận đến trận Ripcord, tôi sẽ bốt các bác xem.  >:(

Cái vụ này là của anh tín già, bài frog of war và bài báo của Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh.

cụ Hảo (?) còn làm thơ tặng khách Mỹ,
-------------------------------
 Hì, cái cụ ấy tên là Hào, đứng ngay sau cụ An và tướng Moore trong bức ảnh đầu tiên, cụ ấy và em khá là thân (chả biết có thể đánh giá 2 người cách nhau cả thế hệ là thân không nhỉ? ;D)

hehe, trong bộ phim "Cuộc chiến 10 nghìn ngày" chính bọn Mỹ cũng đưa ra nhận xét mỉa mai rằng: tỉ lệ tử thương luôn là 1:10 trong tất cả các báo cáo. ;D.

Theo em, đúng là QĐND VN thương vong nhiều nhưng chủ yếu là do hỏa lực ở vòng ngoài chứ còn "trực tiếp tiếp xúc" thì cùng lắm là tương đương nhau thôi.
Chính vì thế các cuộc chiến sau này mà Mỹ tham gia đều nhấn mạnh việc tránh "trực tiếp tiếp xúc".
Có số liệu nữa là phía VN hi sinh 814 chiến sỹ nhưng là trên ANTG, em chả tin bọn này từ lâu rồi.

Tư lệnh quảng giao thế. :) Thế lúc nào có dịp, nhờ bác hỏi hộ hồi Moore sang, các cụ ấy có tranh luận hay thắc mắc gì về các chênh lệch về hầu hết các con số của hai bên không ạ? Hồi trước tôi có đọc đâu đấy là Moore cũng rất muốn tìm hiểu chuyện này, và có viết lại là sau khi nói chuyện với cụ An vẫn không tin được là quân ta (và thương vong) lại ít thế.

Với lại chuyện quân Mỹ nghe lén được điện đài quân ta dùng tiếng Quan Thoại nữa ạ. Có phải cụ An côn phơm là "chúng tôi cũng dùng được thứ tiếng ấy" như bọn Mỹ chúng nó nói không ạ?

Phim này đạo diễn Canađa, bọn Mỹ vẫn coi là "phản động".  ;)


Nếu có đúng như thế thì cũng chả có gì quá tự hào. Đánh nhau với nó để mà đạt mục đích mình đề ra chứ có phải để tự khẳng định "chúng ông tay bo cũng chả kém" đâu. Tôi ít thấy bọn Mỹ dám khẳng định là quân mình đánh giáp lá cà kém. Chúng nó chỉ vỗ ngực là hỏa lực của chúng nó "nghiền" quân mình thôi. Mà quân nào cũng thế thôi, nếu có khả năng dùng hỏa lực chặn địch từ vòng ngoài thì chả quân đội nào lại không dùng. Chả chê chúng nó được.   ;)

À, bác nhắc, tôi mới đi mò lại, đúng là (theo bác ý) là bài viết của cụ Nam Khánh đăng trên QĐND. X = 8 hoặc 9. Nếu đúng (có thông tin ngày tháng đăng) thì không rõ cụ Nam Khánh có ý khen hay là chê cụ Mân nhỉ?  ::)

Một vài ảnh bọn Mỹ chụp ở Ia Đrăng

(http://www.history.army.mil/books/Vietnam/7-ff/p010t.jpg)

(http://www.history.army.mil/books/Vietnam/7-ff/p025t.jpg)

(http://www.history.army.mil/books/Vietnam/7-ff/p038t.jpg)

(http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Ia_Drang_Col._Moore_and_north_vietnamese_casualties.jpg/754px-Ia_Drang_Col._Moore_and_north_vietnamese_casualties.jpg)
(http://img292.imageshack.us/img292/5061/zcustomei4.jpg)
Trung tá Moore

(http://img402.imageshack.us/img402/7089/zcustomja3.jpg)

Quân Mỹ nhận tiếp tế

(http://img519.imageshack.us/img519/9082/79641245ou3.jpg)

(http://img264.imageshack.us/img264/7605/zcustomoc2.jpg)

(http://img264.imageshack.us/img264/3149/zcustomex6.jpg)

(http://img242.imageshack.us/img242/1917/zcustomie9.jpg)

(http://img242.imageshack.us/img242/2171/zcustompl3.jpg)

Lính Mỹ ở XRay

Không thấy cảnh "xác lính BV chất thành từng đống cao 2m nằm dọc đường đi" như mấy anh Mỹ kể nhỉ.

Theo tài liệu 2 bên thì d9/e66 hầu như không có hoạt động gì đáng kể trong 2 ngày cuối, chắc là thiệt hại cũng nặng.

Chắc làm dáng chụp cho oai. Chứ cái hộp đạn bay đâu mất không biết

Cũng có thể còn 1 viên trong nòng mà chú ý không biết  ;D

Đây chứ đâu  :)

(http://www.army.mil/-images/2007/02/26/2850/army.mil-2007-03-23-151735.jpg)

Hộp đạn AK này hết sạch đạn rồi! thế nên lính mình dùng đến lưỡi lê AK đánh với lính của lão Moore

Hôm nay tìm thấy trang này (http://www.nhantimdongdoi.org/?ssoft=2006&EventID=1&item=&subId=16&newsID=2028&sid=Ssoft223990375954368971850622), chắc là chép từ sách nào đấy ra:


Vậy tổng cộng chiến dịch thiệt hại của quân ta là 544 hy sinh, 575 bị thương, 121 mất tích. Tổng cộng thương vong như vậy có thể tính là 1,240. Nhưng là cả chiến dịch Plei Me chứ không phải chỉ mỗi trận Ia Drang.

Tư lệnh quảng giao thế. Thế lúc nào có dịp, nhờ bác hỏi hộ hồi Moore sang, các cụ ấy có tranh luận hay thắc mắc gì về các chênh lệch về hầu hết các con số của hai bên không ạ? Hồi trước tôi có đọc đâu đấy là Moore cũng rất muốn tìm hiểu chuyện này, và có viết lại là sau khi nói chuyện với cụ An vẫn không tin được là quân ta (và thương vong) lại ít thế.
------------------------------------
 Hôm qua vừa ngồi với cụ Hào, có hỏi vấn đề bác Altus thắc mắc về trận Ia đrăng. Cụ Hào nói là: Cụ An nhà mình và Moore có nhắc đến chuyện ấy nhưng cụ thể thì cụ không nhớ, để về kiểm tra lại sổ công tác đã.

 Ngoài ra, cụ Hào có nhắc đến việc Mỹ (theo Moore nói) đã tính rất kỹ khi đổ bộ X-ray, lý do là chiếm nguồn nước, chặn đường tiếp tế của ta,... Để lúc nào rảnh sẽ khai thác tiếp "nguồn" này! ;D

Bổ sung thêm phần bác Sao Vàng mới post về Plei Me

http://www.quansuvn.net/index.php?topic=6081.msg91988#msg91988

Các cụ đưa con số lính Mỹ bị "diệt" cũng ác. Đánh nhau tí là diệt cả trung đội. Lâu tí nữa thì cả đại đội.

Hôm nay tình cờ thấy Moore viết trong quyển sách mới (Hậu Chúng Tôi Từng Là Lính Trẻ) là Bill Beek, xạ thủ súng máy M-60, người đã tác xạ tại khu lòng suối cạn, năm 1994 có quay lại chiến trường cùng một tổ quay phim Mỹ, có gặp một sỹ quan ta, và ông này sau khi biết Beek từng nằm ở vị trí nào, đã xanh mặt mà nói: "Ông và súng máy của ông đã giết cả tiểu đoàn tôi. Bốn trăm người!"

Không biết là bọn Mỹ nổ hay có bác nào nhà ta phát ngôn ẩu tả thế nhỉ?  >:(

http://www.army.mil/-news/2008/09/26/12739-we-were-soldiers-author-packs-them-in-for-px-visit/

Chắc là Mỹ nổ thôi, một khẩu M60 mà giết 400 người thì quá bằng xử bắn à? ;D

Bác Altus thử mail hỏi tay cựu binh đó xem ông ta trao đổi trực tiếp với sĩ quan VN hay qua phiên dịch  ;). Con số trên 500 hy sinh trong chiến dịch em có đọc vài lần ở báo QDND hồi những năm 9x

Dễ bác Nguyễn Văn Định d trưởng d9 lắm ;D

Ko biết có thật ko nhỉ?Nếu mà hắn ta cùng khẩu M60 giết 400 chiến sỹ giải phóng thì chã lẽ quân ta lại tụ dưới lòng suối cạn tác chiến theo hàng dọc à? ???Mà ko biết hắn bắn tổng cộng bao nhiêu dây đạn nhi? ;D Giống Rambo ghê! :D ::)

Chiến dịch Pleime quân ta không đánh trận nào với quân đội VNCH sao?Theo tài liệu VNCH thì 5 tiểu đoàn dù do tướng Ngô Quang Trưởng chỉ huy đã chặn đánh quân ta tại thung lũng Iadrang từ ngày 20 đến 26/11/1965.Không có tài liệu nào của quân ta nhắc đến trận đánh này.

Đơn giản vì thực tế trận đó có xảy ra đâu

Nhà bác đã chắc chưa?  ::)

Còn trận phục kích chiến đoàn cứu viện của VNCH cho đồn PLeime nữa?
Chiến dịch Pleime quân đội VNCH có tham gia chiến trận, sao không thấy một dòng tin tức về các trận đánh này vậy? Riêng 2 trận tại bãi đáp X-RAY và Albany chỉ là 2 trận đánh đơn lẻ trong toàn bộ chiến dịch.Toàn bộ chiến dịch này bao gồm rất nhiều trận đánh, nhưng thông tin lại toàn xoáy vào 2 trận tại X-RAY và Albany.Ai có thông tin chính xác post lên cho anh em xem nào?

Bác muốn đọc thật sự hả? Sao không kiếm sách của 2 bên viết về trận này thiếu gì!

Hay là bác thích đọc cái loạn xà ngầu bên ttvnol cho nó khách quan 2 phía nhé? Thật đấy, không mỉa mai gì đâu! Ở bển có mấy bài của bác Lê Altus và Lê Chiangshan hay lắm!  ;D

Bác kê thiếu bài của lê tín roài  ;D

Nhà em đọc Hồi kí của 1 vị ở Bển chỉ huy 1 dơn vị trong đội ứng cứu, viết rằng khi đến nơi thì quân ta đã rút. Những hôm sau chỉ diễn ra những vụ đọ súng lẻ tẻ, không thể coi là "trận đánh"

Theo hồi kí bác Đặng Vũ Hiệp thì chiến dịch còn tiếp diễn đến 26-11 với sự tham gia của quân VNCH, tuy nhiên trận đánh 17-11 là mốc đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của quân Mỹ tại Tây Nguyên. ;D

7h sáng 23-10-1965 biệt khu 24 ra lệnh cho chiến đoàn 3 thiết giáp cùng 2 tiểu đoàn 21, 22, tiểu đoàn 1 trung đoàn 42 dưới sự chỉ huy của trung tá Luật ứng cứu.Trung đoàn 320 QDNDVN có tiểu đoàn 5,6 phục kích tại Phú Mỹ trận đánh kéo dài 10h( từ 16h30 ngày 23-10 đến 2h sáng 24-10) , E 320 đã làm chủ trận địa tại điểm cao 601, diệt chiến đoàn 3 thiết giáp và 1 tiểu đoàn, 1 đại đội, phá hỏng 89 xe quân sự. 10h ngày 26-10 dưới sự yểm trợ của hỏa lực mạnh, tiểu đoàn 1 TĐ 42 đến giải vây Plây Me. Bên ta chỉ có 1 trung đội 11 người do B trưởng Phơn(E 33) , do chênh lệch lớn nên trải 1 ngày 5 người còn lại rút khi diệt hơn 40 ngụy, 3 Mỹ, 2 tank, 3 M113. 26-10 do thấy đủ gây phản ứng dây chuyền ta quyết định giải vây Plây Me, chuyển E 33 và E 320 về Quynh Kla, Ba Bỉ, đông nam sông  Ia Đrăng.

Bác Moore sau trận này lên nhanh ghê, qua tháng 1-1966 lên đại tá chỉ huy lữ 3 thay Đại tá Tim Brown ;D. Năm 1993-1994 gì đấy bác quay lại thăm Ia Đrăng, tối đến bác lang thang ở thung lũng như người mộng du vậy, làm bác An sáng hôm sau phải bay từ Plei Ku lên đón ;D

Đọc hồi ký Moore thấy ông ta luôn ca ngợi binh lính ta.Lúc nào cũng là các chiến binh giỏi.Còn tài liệu ta thì lúc nào cũng" một đường lê diệt 3 lính Mỹ".Hỏa lực Mỹ Trận này là vô cùng mạnh mẽ, trong khi ta thì chỉ trang bị nhẹ.Làm thế nào mà quân ta lại có thể chiến thắng dễ thế.Hồi ở trường tui đấu Karete 1 đấu 2 đã thấy bất lợi lắm rồi.Lính VNCH +Mỹ tham dự trận này đâu phải là những tay ất ơ đâu mà giết họ dễ thế.

CÒn trong chiến dịch này Mỹ+VNCH : có 8 tiểu đoàn lính kỵ binh bay,dù,1 tiểu đoàn biệt kích LLDDB, 3 tiểu đoàn không quân, B52 chiến thuật.2 tiểu đoàn pháo binh  .Bắc Việt : 3 trung đoàn. nhẹ .Cho đánh bằng tay không ta cũng khó mà thắng được.

Tù binh Mỹ và VNCH bắt được có Họ tên và phiên hiệu đơn vị.Có bác nào xác nhận thử thông tin đó dúng hay sai?

Trận này còn có cả tay nhà báo Mỹ tham dự nữa.Quân lính của Moore đáp xuống bãi đáp cũng theo từng đợt và tay XẾP Tim Brown còn đòi bay xuống xem thì có thể nào quân ta kiểm soát trận địa và chủ động được.
Ta nghi ngờ số thương vong của Mỹ đưa ra  nhưng bằng cách nào giữ vòng mưa bom bão đạn của địch mà ta lại đi đếm xác Mỹ được.Quân ta có truyền thống đếm xác không mà trận nào cũng có SỐ LIỆU hoành tráng vậy?
Nhưng trận này Ta cũng thắng vì đẫ quây cho thằng Mỹ 1 trận ra trò .Thắng ở đây là dám đánh Mỹ và đã tiêu diệt đươc sinh lực Mỹ.Hùng hổ đi tìm đối phương mà bị nó gọi cả làng nó ra cho 1 trận tóe khói
Mỹ cũng không thua vì đã tìm thấy quân ta và đã đánh 1 trận ra trò.Tiêu diệt được lính Bắc Việt.

Sau Trận Này Moore lên như diều dặp gió.Thắng trận mới được lên chức chứ.Còn các XẾP nhà t a thì thế nào?
 

 
[/quote]He he. Không dễ nên mới được 2 quân công Hạng Nhất chứ. Mà nguồn nào ghi là cả 3 trung đoàn ta đều đánh hả bạn? Đọ súng nó khác đấu võ bạn ạ.
Trận X-ray thì quân Mĩ co cụm giữ vị trí và đã thành công do hỏa lực cực mạnh hỗ trợ, còn trận ALbany thì ta hoàn toàn làm chủ trận địa. Và chả ai ở đây nghi ngờ con số 304 Mĩ chết và 524 bị thương cả. Số liệu của ta ước đoán là gần 1000, cũng khá khớp
"Mỹ cũng không thua vì đã tìm thấy quân ta và đã đánh 1 trận ra trò.Tiêu diệt được lính Bắc Việt" - Vậy theo bạn, hỏa lực gấp hàng chục lần mà thiệt hại về người vẫn lớn hơn, không đạt mục đích là diệt gọn 2 trung đoàn ta (thậm chí chỉ là gây thiệt hại đáng kể), thì có thể coi là Mĩ thắng?

Ấy, bọn Mỹ chúng nó chỉ có ý định gặp quân ta bao nhiêu diệt bấy nhiêu chứ nó biết hai trung đoàn ta ở chỗ mô mà đặt kế hoạch diệt hết.

Số liệu về thiệt hại của Mỹ do Mỹ đưa ra thì không ai nghi ngờ, tuy nhiên có một thực tế khách quan là số liệu về thiệt hại của ta do ta đưa ra (mà tìm cũng vã mồ hôi) thì chỉ có ta tin thôi.

Nói chung số liệu 2 bên khó mà khớp được: Mỹ luôn có tỷ lệ(Mỹ/ta):1/10, ta khi chiến đấu rút đi thì cũng không thể nào hoàn thành được công tác thương binh liệt sĩ thì cũng chỉ đưa ra con số ước đoán thôi ;D. Trận này chỉ có 2eBB(33,66) tham gia thôi, eBB320 cắt đường đánh diệt viện Pleime trên đường 21 sau đó rút về Ba Bỉ đông nam sông Ia Drang. Làm gì có 3 e tham gia Ia Drang? ;D

Lúc ấy thì công nhận, tuy nhiên về căn cứ điểm danh rồi dùng phép trừ thì cũng nắm được đại khái tình hình. Tuy nhiên 40 năm sau rồi, giấy báo tử, hồ sơ chính sách chắc chắn đã làm xong từ lâu rồi mà số liệu vẫn vênh kinh khủng.

Đây là câu chuyện dài mà bác, đến xe 377 anh hùng thế mà cũng mới được công nhận vào 2/2009. Đúng 40 năm mới xác nhận thành viên thứ 4 là bác Hoàng văn Ái, còn bác Nguyễn Đức Toàn thì mất tích(hy sinh). Do hoàn cảnh chiến tranh lúc ấy, mình không có phương tiện như Mỹ nên chuyện lộn nhầm dễ xảy ra (Mỹ thậm chí cho khắc hơn 58,000 người lính chết trong đó có cả hơn 1000 người mất tích lên bia đá) ;D

Vâng, cái này đúng quá rồi. Nhưng mà tỷ lệ những vụ nhầm lẫn này chắc chỉ 5-10% thôi chứ chắc không nhiều.

Đúng quá, do xe 377 quá nổi tiếng nên mới được nhiều người chú ý ;D Thật ngạc nhiên là các nhà báo(bác ThanhBQ) mới là người trả lại tên cho anh(trên Báo BVPL), chứ không phải những người có trách nhiệm, nghĩ mà buồn (eT273 có danh sách liệt sỹ hi sinh vào 24/04 ở Tân Cảnh chỉ có LS Hoàng Văn Ái, không có bác Toàn) :'(

Hehe, bắn vào quá khứ bằng súng trường thì tương lai sẽ bắn lại bằng đại bác. Có điều người phải hứng đạn thay lại là thế hệ sau như chúng ta ;D
Thôi thì cố được đến đâu hay đến đấy thôi ;)

Đấu súng cũng như đấu võ thôi .Ai nhanh hơn mạnh hơn là thắng.Có khác là đấu súng là ai bắn nhanh hơn chính xác hơn thôi.
THiệt hại về người lớn hơn về phía Mỹ.Cái này thì chỉ phía ta nói thôi.
Mà báo cáo sau trận đánh sai sự thật để nhận công lao thì ở đâu thời nào, phe nào cũng có mà.
2 Cái quân công đấy là cho tinh thần đánh Mỹ .
Quân ta mất cả tiểu đoàn trưởng+phó, lính bị bắt làm tù binh là có thật.
Nên như đã nói Ta thắng, Mỹ cũng không thua là hợp lý thôi.

Bạn nói vậy là không chính xác, tại sao Mỹ thua ở Việt Nam. Dù Mỹ mạnh và nhanh hơn, bạn thử trả lời xem sao?

Theo tôi chủ yếu vì Mỹ nó không có khả năng theo ta đánh nhau "năm năm, mười năm, hoặc lâu hơn nữa".

Tuy nhiên nếu các bác thích cãi nhau về chủ đề này thì nên mở topic mới, không có lụt mất.  ;)

He he, sau này phiá Mỹ đã thừa nhận: Mỹ thua vì không hiểu hết đuợc văn hóa, lịch sử và con người VN ;D

Vâng, những năm đầu tiên tôi đến Mỹ, tôi cũng có suy diễn như thế cho đến khi tôi gặp một người Mỹ từng làm việc ở VN 9 năm, ông nầy rất mê nhạc TSC, trong nhà ông hầu như không thiếu sách gì của xứ mình, từ truyện Kiều cho đến...; tiếng Việt của ông còn vững hơn đa số người Việt (nói cũng như viết).  Sau 3 đêm tiếp chuyện cùng đối tượng đó, cái nhìn và sự suy diễn của tôi về kinh nghiệm cũng như hiểu biết của những người Mỹ sau hậu trường đã thay đổi hẵn.  Ông ta tên là Robert Jones, III (trợ lý trực tiếp của William Colby ); tôi tin rằng có một số người ở đây có thể biết đối tượng nầy là ai!

Bác Bí Bếp đã tiếp chuyện một nhân vật đinh đấy!  :) Bác có nhớ chuyện gì đặc sắc không ạ?  ;D
Em nghĩ người Mỹ hiểu Việt Nam như thế nào là qua thực tế chiến trường chứ không phải qua một nhân vật là R.J. Nếu hồi đó Mỹ tiếp cận cuộc chiến theo cách khác và quyết tâm khác thì không biết giờ này anh em ta thế nào. Có lẽ bây giờ bác Bí Bếp đang có tour du lịch DMZ vĩ tuyến 17, thậm chí chắc có thả bóng bay gửi thư ra bắc, còn bọn em ngoài này đang đi vẽ khẩu hiệu hoặc nhịn ăn lấy tiền bỏ ống mua đầu đạn nuke. ;)

 @ Bí Bếp: Vấn đề là cái ông "mê nhạc TCS,..." của bạn Bí Bếp chả quyết định được gì về cuộc chiến ở VN ráo! ;D Ý của bạn napoleon ở đây khi nói về việc người Mỹ "không hiểu hết đuợc văn hóa, lịch sử và con người VN" là muốn nói đến cái chung của người Mỹ lúc ấy và nói riêng đến giới cầm quyền Mỹ lúc ấy, bạn ạ!!

He he. Tự trung lại là một bác chưa đọc kĩ mà đã thích phán.
Dòng 1: Bác nên hiểu quân Mĩ đông hơn nhưng là khi tính cả hỏa lực hỗ trợ tuyến sau. Nếu tính tiền duyên (mặt chạm mặt) thì ta lại có lợi thế. Ngoài ra đấu võ thì không có chuyện núp, đánh thọc sườn, lợi dụng địa vật, ngụy trang, cơ động, chất lượng vũ khí...hầm bà lằng đủ thứ.
Dòng 2: Số liệu bên nào thì nên lấy của bên đó. Ta dùng số liệu Mĩ nói về thương vong của Mĩ, vậy cớ gì thương vong ta do ta viết lại không dùng?

Số liệu ta nhiều cái lộn xộn, rời rạc, không thống nhất, thông tin về phạm vi, phương pháp thống kê thường không có, hầu như cái nào cũng phải qua khâu "phải xem". "Xem" mấy lần lại tòi ra cái này cái kia "bởi vì". Báo cáo gốc không có.

Tất nhiên là ta dùng, nhưng thiên hạ có tin hay không thì lại là chuyện khác.

Bao giờ ta có cơ sở dữ liệu tra được từng liệt sỹ, tên họ, ngày tháng, địa điểm hy sinh (cộng trừ một tỷ lệ mất tích) thì mới nói mạnh được.

Thực sự cuộc chiến Việt Nam là cuộc chiến giữa 1 bên có động lực và bên kia không có động lực, mỗi thanh niên VN trong hoàn cảnh ấy từ nhỏ đến lớn đã thấm nhuần tinh thần yêu nước, sẵn sàng đi B và hi sinh vì tổ quốc; trong khi lính Mỹ không hiểu tại sao họ lại có mặt ở VN(nhiều cựu binh Mỹ khi về nước không được coi là anh hùng như thế chiến II, phải mất nhiều thời gian để hòa nhập cuộc sống). Trận Ia drang là trận chạm trán đầu tiên giữa quân chủ lực của 2 phía. Nếu so sánh tương quan 2 bên thì Mỹ ăn đứt ta, hầu hết lính Mỹ rất sợ giáp lá cà với quân ta khi gặp là vác súng trên vai quay đầu vừa bắn vừa bỏ chạy(không bàn đến sự nhanh và chính xác của hỏa lực Mỹ khi lính sợ không dám chơi). Ta phải bám sát Mỹ và giáp lá cà vì nếu tách xa sẽ bị thương vong bởi hỏa lực của Mỹ. Về số liệu thương vong của ta thời đấy không chính xác phần lớn là để phục vụ cho tính tuyên truyền ;D, thực chất đều kiện của ta rất khó khăn(không có máy bay như Mỹ để cứu thương, không có các phương tiện chiến tranh hiện đại, hi sinh vì đói, sốt rét, thú rừng, thiếu thuốc dụng cụ sơ cứu và phẩu thuật...thể hiện qua các hồi kí của các CCB)
Điều này lí giải tại sao 1 đế quốc hùng mạnh, vũ khí hiện đại lại thua VN? Ai đã từng đi qua Tây Nguyên và các vùng khác sẽ hiểu được sự khắc nghiệt ngày ấy, hơn 40 năm mà cây cối nhiều nơi vẫn không mọc nổi do chất dioxin.

"Thời đấy" thì có mà đốt đuốc cũng chẳng kiếm đâu ra số liệu thương vong của ta. "Một số" là cùng. Chỉ có thời nay mới dò được đây một ít, kia một ít trong các sách tổng kết, hồi ký, rất ít khi có diễn giải cụ thể.

Túm lại là ta cứ dùng, trên tinh thần méo mó có hơn không, tuy nhiên nên ý thức là vẫn còn nhiều dấu hỏi.

có lần em đọc trên ANTG  đăng. Trung tá M00Re khóc với các phóng viên rằng :"chưa bao giờ lính của tôi chết nhiều như thế". Mà cái thằng cha diễn viên Đơn Dương sang Mỹ đóng bộ phim :Chúng tôi là người lính" nói về trận này. Sau đó thì Đơn Dương thành đồ "phế thải"

Bạn nên tìm báo khác mà đọc.

Cái này ... tùy. Bây giờ giả sử bác đi hành quân tác chiến, bác biết hỏa lực sư đoàn bác có 24 khẩu 105 và 48 khẩu cối 120mm đã tính sẵn tọa độ sẵn sàng đợi yêu cầu bắn của bác, nếu cần nữa thì 12 chiếc SU-22 mang bom sẽ được điều tới giúp bác trong vòng 15 phút. Bác gặp địch. Bác chọn giáp lá cà cho nó quân tử hay chọn lùi ra gọi pháo dập? Nếu bác chọn lùi ra thì có phải là vì bác nhát chết không dám chơi không?

Cái này thì tùy thật, Mỹ dựa vào hỏa lực mạnh nên không dám giáp lá cà, ta chỉ có cách "bám thắt lưng địch mà đánh" thì mới chơi được. Trận Ia drang là trận chạm trán giữa bộ binh trang bị nhẹ của ta và đội quân hiện đại của Mỹ, ta chỉ có 1 cách còn địch thì có nhiều cách lắm.
Nói nôm na là những anh nhà giàu thì không máu bằng anh nhà nghèo, vì sợ chết ;D

Ai có nhiều cách mà chả chọn cách ít nguy hiểm nhất hở bác. "Máu" để làm gì cơ chứ?

Cái đó chả chắc đã liên quan đến chuyện nhát hay không nhát.

Anh nghèo không có lựa chọn thì mới hay chê đối phương nhát thôi.

Không tính các trận tập kích vào Núi Thành, trận Vạn Tường...nhỏ xét về qui mô tham chiến của hai bên; thì trận Ia Drang chính là trận đọ sức đầu tiên của chủ lực hai bên. Quán triệt cách đánh "bám thắt lưng địch" của E1-QK5 sau này là cách đánh của cả miền(Đại tướng Nguyễn Chí Thanh rất tâm đắc sau khi Tư lệnh QK5-Đại tướng Chu Huy Mân báo cáo). Kết quả trận Ia Drang đều có tổn thất của 2 bên, tuy nhiên ý nghĩa của nó là rất to lớn: sau trận này tinh thần diệt Mỹ lên cao, dám đánh Mỹ và quyết thắng Mỹ, dám đánh với 1 đơn vị tinh nhuệ con cưng của Lầu năm góc. Không phải ngẫu nhiên mà các tướng Westmoreland, Moore,...đều công nhận trận Ia drang có ý nghĩa quyết định đến thất bại của Mỹ tại VN. Không phải 1 đội quân tinh nhuệ, hiện đại có thể đánh bại được đội quân được trang bị kém hơn nếu Mỹ không hiểu hết được văn hóa và con người của đối phương, không hiểu hết được khả năng to lớn của con người có thể làm thay đổi cán cân cuộc chiến và chiến thắng được vũ khí hiện đại (Napoleon đã nói ở các bài trên, với đ/c Altus thì mình nói vui là Mỹ nhát hơn ta nhưng đó cũng là sự thật. Ở trên mình đã bàn về động lực của 2 bên. Mọi thông kê về bom đạn, thiệt hai sau cuộc chiến là rất khủng khiếp nếu so với trong world war II( trừ Liên Xô)).
Ám ảnh cuộc chiến VN lần nữa lại hiện về với nước Mỹ trong cuộc chiến dài thứ 2(gần 8 năm) trong lịch sử: cuộc chiến chống Taliban ở Afghanistan.
(Trích từ Thanh Niên)
Tổn thất về người và của ngày một nhiều, trong khi ngày kết thúc cuộc chiến thì chưa thấy đâu. Điều này cho thấy, sự vượt trội về vũ khí, quân số và độ tinh nhuệ không mang đến chiến thắng cho người Mỹ. Cần phải có một sự thay đổi về chiến thuật. Tổng thống Obama đã quyết định điều này.
...Cuộc chiến marathon kéo dài gần 8 năm đã cho người Mỹ bài học quan trọng, đó là chỉ với sự vượt trội về quân sự, họ khó đạt được mục tiêu của mình trong cuộc chiến. “Chúng ta sẽ không chiến thắng nhờ vào số tay súng Taliban bị tiêu diệt, mà nhờ vào khả năng chúng ta có tách được lực lượng chống đối khỏi người dân hay không”, tướng McChrystal chủ trương. Và trong chiến dịch Vung kiếm, lần đầu tiên người ta được thấy sự cẩn trọng của lính thủy đánh bộ Mỹ trong các quyết định khai hỏa. “Trong giai đoạn đầu của chiến dịch, chúng tôi đã không sử dụng trọng pháo, máy bay cũng không ném bom”, McChrystal nói tiếp.
....Với một vị tổng thống mới, một vị tướng mới, nước Mỹ đang tiến hành một cuộc chiến mới ở Afghanistan. Tổng thống Obama hy vọng chiến thuật này sẽ giúp Mỹ khắc phục được những sai lầm của quá khứ.
http://www.thanhnien.com.vn/News/Pages/200930/20090725221622.aspx

Mới chộp được quyển sách của Moore (http://www.quansuvn.net/index.php?topic=501.msg128520#msg128520), có thêm tung tích rồi. Chi tiết có khác so với trang web trên.

Tướng Moore và đoàn CCB Mỹ cùng phóng viên ABC được mời ăn tối tại nhà hàng nổi Hồ Tây.

"Phía phòng bên kia, có một cuộc trao đổi ấn tượng giữa một Đại tá QĐND Việt Nam với xạ thủ súng máy Bill Beck và George Forrest. Qua phiên dịch, vị đại tá hỏi Bill Beck từng ở vị trí nào tại X-Ray. Bill trả lời anh ở mũi tiền tiêu, bảo vệ sườn đội hình Mỹ, cạnh lòng con suối cạn. Anh phác thảo nhanh một sơ đồ trên mảnh giấy ăn. George Forrest nhoài người sang và thêm một ký hiệu súng máy vào chỗ Bill đánh dấu vị trí của mình.

Người sỹ quan Việt Nam hổn hển, mặt trắng bệch ra: "Ông và súng máy của ông đã diệt tiểu đoàn tôi! Bốn trăm người! Ông giết bạn thân nhất của tôi. Tôi làm cha nuôi con gái anh ấy, và tôi mới gả chồng cho cháu tháng trước. Với tôi, chuyện này không dễ chịu chút nào!" Bill, vẫn từng bị ám ảnh bởi ký ức về khẩu súng máy của mình đốn gục từng đợt quân Bắc Việt xung phong, trả lời ngắn gọn và nhẹ nhàng: "Với tôi, chuyện này cũng hoàn toàn không dễ chịu!"

Đành rằng trận này ta cũng thương vong lớn, Đội hình tấn công của ta trong trận này là tổ ba ba, nói hi sinh cả tiểu đoàn do M60 ở suối cạn bắn chắc ta phải đứng hàng ngang cho Mỹ bắn rồi ;D
Mỹ nổ quá hay bác nhà kia nằm ở hầm không dám ra(thực tế sau trận này có kiểm điểm tình trạng cán bộ chiến sĩ sợ phi pháo nằm hầm không dám ra đánh ;D).
Đọc thấy đoạn bác kia mặt tái mét khi người cựu xạ thủ M60 tiết lộ vị trí chiến đấu thì chắc cũng hay nằm hầm đây. Chiến tranh có rất nhiều trường hợp như vậy.
Xem phim" we were soldiers" thì có thấy cảnh này, đúng là xạo quá!

Về lý thuyết chỉ cần 133 tổ mỗi tổ 03 người xung phong theo hàng dọc. Không phải là hoàn toàn viển vông.

Tôi thì nghĩ là có thể có gì đó bị rơi rớt trong dịch thuật. Có thể ông ta nói ý tứ là d tôi đánh chỗ đó bị thương vong nặng, ông Mỹ hỏi lại thế d ông có bao nhiêu quân, ông ta đáp bốn trăm, rồi qua lại thế nào đó ông Mỹ tưởng chừng ấy người thương vong.

Hoặc cũng có thể bác tá ta kia thuộc típ càng uống càng tái, bia vào lời ra không kiểm soát được con số.  ;)


CCB Mỹ sang tận nơi nhá. Gặp mặt, trao đổi với CCB VN nhá. Cả hai từng có mặt ở đó nhá. Ông VN bảo thế nhá. Thế thì làm sao trách ông làm phim được.  ;D

Coi phim, đến đoạn cuối phim DV Đơn Dương(đóng vai thượng tá An chỉ huy trận đánh Ia Drang lúc đó) hôn lên cờ Mỹ là tắt luôn ;D
Diễn viên đóng quân ta thấy toàn mắt 1 mí(TQ, HQ) buồn cười quá

Là diễn viên Đơn Dương chứ bác ,tay này về nước còn bị chỉ trích là đóng phim ...phản động mà.

Lão nhấc lên xem thôi, hôn hít gì đâu, chắc bác nhớ nhầm phim khác.

Bác xem phim ta làm quay lính Tây, lính Mỹ chưa.  :o

Mà, bác có phải là khán giả tiềm năng của phim này đâu.  ;D

Em xác nhận là không có hôn hít gì hết, em thì tắt ngay từ đầu chứ không đợi hôn bác ợ

Sorry, nhầm tí. Đơn Dương, mới vừa rồi ông này dính vụ phốt cũng hoành tráng lắm ở Mỹ ;D

Bắt quả tang nhà bác thiếu phong cách khoa học nhá!   ;)

Phim này làm chính xác đấy, trừ một số chỗ sai.  ;)

Mới đọc hồi kí của tướng An về trận Ia drang, phim"we were soldiers" thực hiện đúng theo sách hồi kí của tướng Moore. Tuy nhiên bản thân tác giả của nó đã không hiểu đúng đủ về đối phương, sai lệch lịch sử và ca ngợi lính Mỹ thái quá. Tiểu đoàn 1 của tướng Moore bị đánh chay dài, cái đó là cái sai lệch lớn nhất của bộ phim này ;D
.....
Ngày 14 tháng 11 tiểu đoàn 1 (lữ 3 kỵ binh bay) đổ bộ xuống đông bắc Chư Pông 3 ki-lô-mét, cách tiểu đoàn 9 (trung đoàn 66) của ta 200 mét. Cùng ngày chúng đổ hai tiểu đoàn (thiếu một đại đội), một đại đội pháo xuống tây nam Quynh-cơ-la 2 ki-lô-mét, và một trận địa pháo ở đường 19 kéo dài.
......
Tiểu đoàn 7 đã nổ súng tập kích địch từ năm giờ rưỡi sáng 15 tháng 11. Khoảng 15 phút đầu địch hỗn loạn nhưng sau đó chống trả quyết liệt.
......
Tiểu đoàn 7 tiếp tục tiến công địch. Khoảng 12 giờ máy bay địch tới bắn phá, thả bom na-pan trùm cả lên đội hình của quân Mỹ (* Tháng 10 năm 1993 khi trở lại thung lũng chết, trung tướng Ha-rôn Mua (Harold Moore) đã chỉ cho tôi nơi ông ta và tiểu đoàn bộ của ông bị 2 quả bom na'pan ném trúng và cảnh lính Mỹ giống như những bó đuốc sống vừa chạy vừa la thất thanh). Tiểu đoàn 7 để lại một đại đội làm nhiệm vụ bao vây không chế không cho địch rút chạy hoặc cơ động đi nơi khác. Số còn lại tạm rời trận địa lui lại phía sau để chấn chính đội hình.

   Sau một hội lâu bắn phá, địch đổ bộ thêm một đai đội còn lại của tiểu đoàn 1.
...Tiểu đoàn 7 đã nổ súng khoảng 3 giờ sáng 17 tháng 11. Sau ít phút chiến đấu quyết liệt tiểu đoàn 7 đã đánh trúng tiểu đoàn bộ tiểu đoàn 1 và đánh thiệt hại nặng đại đội A và đại đội B quân Mỹ. Tiểu đoàn 1 trung đoàn 33 bị lạc đường không thực hiện được ý định đánh vào trận địa pháo.

   Thấy tiểu đoàn 1 có nguy cơ bị tiêu diệt, lữ 3 kỵ binh bay hạ lệnh cho số còn lại hành quân bộ chạy về phía tây Ia-mơ co cụm ở gần trận địa pháo chờ lệnh.

http://www.quansuvn.net/index.php?topic=8162.0

Sư bảo sư phải, vãi nói vãi hay.

Nói chung táng nhau quyết liệt nên không bên nào nắm hết được toàn cục cả.

Trong quyển hồi ký của Moore, ông ta viết ông An có kể lại là mãi về sau ta mới biết là tiểu đoàn tao ngộ chiến với d8/e6 ở Albany là 2/7. Trước đó ông An cứ tưởng đó là 1/7 trên đường rút bị d8 đánh bồi. Trên thực tế 1/7 được bốc đi bằng trực thăng. Đại đội nằm lại để "bao vây, khống chế, không cho" gì gì đó của d7 có thể xem như có mắt như mù.  ;)

Tiếp viện Mỹ đổ xuống, thậm chí bọn Mỹ đã thay cả một tiểu đoàn mới (2/5), ta cũng không biết.

Vụ na pan kia thì theo Moore viết chỉ có hai lính Mỹ bị cháy nặng thôi.

Nói là 1/7 phải chạy dài là không đúng. Đánh nhau xong, quân địch rút rồi thì bọn nó cũng biến chứ nằm đấy cho kiến càng với mối nó liên hoan à?  :D

Ông Hòang Phương công nhận với Moore, cũng trong buổi chiêu đãi lại nhà hàng nổi Hồ Tây, là quân ta đã bòm chết nhiều lính Mỹ bị thương ở X-Ray, tuy nhiên ông nói thêm là cấp trên không ra lệnh như thế, mà do chiến sỹ ta sợ bọn Mỹ bị thương vẫn có súng, trong đêm tối nằm lẫn lộn với thương binh ta rất nguy hiểm, nên khi vào lấy thương binh phải bòm bọn chúng cho an toàn.

Hai ông lần đầu đụng nhau đánh nhau ra trò, số liệu của hai bên vênh nhau là chuyện bình thường ;D
Trận này công tác liên lạc của ta không tốt, nhiều D đi lạc(do chiến trường bị bom cày nên mất phương hướng, ta lần đầu đánh với Mỹ), thậm trí E trưởng E66 còn bị lạc nữa.
Sau này gặp lại thì chắc cũng biết nhiều vấn đề mà hồi đó không biết nhưng vụ M60 bắn thương vong cả D thì kinh quá ;D

Hẹ hẹ, chỗ này có vẻ hơi cưỡng bác altus nhỉ, nằm lẫn lộn với thương binh ta mà cố bòm Mỹ thì cũng = vô tình bòm ta à bác ???

Em nghĩ bòm là do phát hiện ra vài chú giả chết, nên cứ bắn bồi cho chắc ăn, còn các chú bị bòm là các chú nằm giả chết, lúc ăn đạn mới hự lên chết thật, đại khái thế  :-\

Cái này thì hồi ký bác Đặng Vũ Hiệp có nhắc đến, kinh nghiệm xương máu từ thời gian trước, 1 số chú giả chết, thậm chí còn gây thuơng vong cho ta khi đi lẻ. Nên em đồ rằng các chú này bị bòm tiếp cũng không có gì lạ.

trang mấy vậy đ/c? ???

Chuyên gia đây rồi.  ;) Đề nghị bác cho biết tên tuổi E trưởng E66 đi!  ;D

Không biết, chỉ biết bọn Mỹ tố khổ là trong đêm tối nằm nghe đồng đội bị thương van lạy các ông QGP xin tha mạng, cái gì mà "Mercy! Mercy", mà vẫn bị bùm.  8)

Trận này không thấy nhắc đến E trưởng(vì lí do gì đấy? đang tìm hiểu ;D), trực tiếp chỉ huy là chính ủy Lã Ngọc Châu. Hội nghị tổng kết chiến dịch E66 thì có quyền E trưởng Lê Tiến Hòa, phó chính ủy Nguyễn Văn Lanh, E phó Phạm Công Cửu.

Không nhắc sao bác biết đi lạc?

Bác đọc hết topic từ đầu đi.  ;)

Có đọc rồi, mà không thấy bác nào giải đáp cả? Thì trong hồi kí tướng An có nhắc đấy:
"...Tối 15 tôi lệnh cho chính ủy Lã Ngọc Châu (trung đoàn trưởng đi lạc chưa về) nhanh chóng củng cố lực lượng, cố gắng tập kích ở tọa độ X vào sáng ngày 16..."
Theo thông tin hành lang thì bác E trưởng đi điều nghiên ở hướng khác, nên khi trận đánh xảy ra không có mặt ở E bộ, sau đấy thì bác Hòa lên làm quyền E trưởng(đang check thông tin này trong lịch sử của F304 mà chưa có phần KCCM)? ;D

Lại phải đá để bác Napoleon phát. Hành lang nào thía. ;D Bác Napoleon tự tin nhiệt tình gặp phải tay cáo già Altus rồi.  ;D

Hê hê, thông tin hành lang là chưa có kiểm chứng? Không thấy cụ nào viết trong hồi kí hết ;D
Còn lí do tại sao thì đang tìm hiểu tiếp đây.

Có phải bác là bác Chuyên, người đi lạc được in trên truyền đơn không nhỉ?  ;D

Các bác cứ giỡn bác napoleon@ này rồi!
Ý của bác tuaans@ nói là có tay Chuyên nào đấy "đi lạc" về phía đối phương, nên có mặt trên truyền đơn địch à ;)

He he, theo thông tin thì bác Chuyên này đã đi vào 30/04/1975 rồi. Đúng là mang tiếng suốt đời ;D
Các đ/c Altus, TL Doan... đã chiến đấu nhiều năm ở chiến trường TTVN nên rõ về vụ này ;D

Tổng hợp hết các nguồn thông tin đã có thì có thể là bác Chuyên xuống Đồ Sơn nghỉ phép rồi trót "lạc" lên tàu không số. Đơn vị vẫn đợi bác "về" nên không bổ nhiệm E trưởng.  ::)

Công nhận là nhiều tài liệu có đề cập đến E trưởng E 66 tại Ia Drang. Mỗi tội chả có tên tuổi gì cả. Đến hội nghị tổng kết là hết tông tích luôn.

Cũng có thể bác Hòa có Q., nhưng các sếp lúc viết tổng kết, hồi ký, đã tự động cắt Q. cho bác ấy.

Có coi phim tài liệu về tướng Ẩn, ngoài vụ bác Chuyên (**//) còn có thêm bác Tám Hà (***//). Vụ bác Tám Hà ta phải nhờ bác Ẩn copy bản hỏi cung chứ không là tiêu hết ;D

Cái này (http://www.mediafire.com/?j2mzzmnmymm) bây giờ ai muốn xem cũng được.  :)

Thông tin hành lang của em ;D: Bác Chuyên này nguyên là cán bộ một ban của f304, do Bộ muốn đào tạo để mở rộng các đơn vị nên được điều về e66 để có thực tế chiến đấu. Trong một lần đi nắm địa bàn đã phải lòng một cô y tá, địch ngầm. Dính vào cô này và dính với địch luôn. 30/4/1975 ta có tóm lại được.

 Số phận kẻ phản bội ra sao vậy bạn?

Từ chỗ xanh đến chỗ tím quãng chừng 05 năm.  :)

Tèng téng teng, trong này lại thấy toàn "chiến binh" cũ của topic trung đoàn Hai Râu bên TTVNOL  ;).

Đúng là lạ thật, không thấy trong hồi ký của tướng Nguyễn Hữu An và Đặng Vũ Hiệp nhắc đến tên ông trung đoàn trưởng này. Nếu đúng là ông này theo tàu không số vào nam thì trong hồi ký đã không viết là "trung đoàn trưởng đi lạc chưa về" hoặc "đi điều nghiên hướng khác" dễ dãi như vậy được

Tôi nghĩ có một người có thể giải đáp được rất nhiều thắc mắc ở đây là Thiếu tướng Nguyễn Đồng Thoại, nguyên Cục phó cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu. Ngày đó cụ Thoại đã tham gia trận đánh và là người rất thân thiết với thượng tướng Nguyễn Hữu An. Bình thường thì cực khó mà "moi" thông tin trong trường hợp thế này. Nhưng vì cụ Đồng Thoại là họ hàng thân thiết với cô Hà của QSVN mình, cho nên biết đâu...  ;).

Đoàn Trang Chủ ơi! bác có thể tiếp cận với cụ Đồng Thoại qua cô Hà được không? Cụ Đồng Thoại mà biết đám hậu sinh bọn em quan tâm nhiều đến lịch sử quân sự nước nhà đến như vậy, biết đâu...

Những trường hợp kiểu ông Chuyên, ông Tín khó moi thông tin từ các cụ nhà mình lắm, đặc biệt là với các cụ đã từng gắn bó với họ. Nhiều lần em đề cập đến những người này thì đều nhận được sự từ chối thẳng thừng.  ;D Cũng dễ hiểu thôi, dẫu gì thì cũng đã từng là đồng chí đồng đội bao năm gắn bó.

Chính vì vậy, trong các hồi kí của các cụ không nhắc đến những trường hợp trên. Đối với 1 người nắm nhiều bí mật của cuộc chiến VN như tướng Phạm Xuân Ẩn khi Larry Berman đề cập đến việc viết hồi kí cho ông:"Điều này nói ra chỉ để cho ông hiểu toàn cảnh bức tranh, chứ không được viết vào sách, vì nó có thể làm đau lòng con cháu của người đó và xin đừng bao giờ kể câu chuyện đó với ai hoặc nhắc đến tên người ấy" (Điệp viện hoàn hảo).

Trong một trao đổi gần đây với một bạn đọc thường xuyên của quansuvn.net, tôi được giới thiệu biên bản hỏi cung (http://www.virtualarchive.vietnam.ttu.edu/starweb/virtual/virtual/servlet.starweb?path=virtual/virtual/materials%5Fnew.web&search1=ONUMN%3DF034600330517) một chiến sĩ ta, chép là thuộc trung đội vận tải, c6/d7/e66/f320(?). Anh này bị sốt rét phải nằm lại rừng và bị quân Mỹ bắt ngày 15/01/1966.

Lời khai của anh này có một số điểm đáng chú ý.

1. Tháng 08/1965 còn chưa nhập ngũ, đi đắp đê sông Chu. 10/08/1965 nhập ngũ, được điều về c6/d7/e66/f320. 16/08/1965 đơn vị đã hành quân vào Nam, chỉ được huấn luyện quận sự 06 ngày. Trước tôi cứ ngỡ e66 phải là e cứng cựa lắm, cán bộ chiến sỹ đã qua chọn lọc huấn luyện kỹ càng hàng năm trước khi đi B năm 1965.

2. Lính e66 ngoài quân phục kaki Nam Định ra mỗi người còn có một bộ bà ba đen. Có thể một số chiến sỹ ta mặc đồ này khi giao tranh ở X-Ray nên Mỹ cho rằng có dH15 tham gia?

3. Anh này hai lần đề cập đến tên e trưởng (Regiment Commander) là Vu. Không thấy có tên e phó. Tên chính ủy thì đúng là Lã Ngọc Châu. Tuy nhiên tên d trưởng d7 thì khai là Phoi. Phiên hiệu f thì khai là f320.


 

Nhờ các bác một tẹo, em đang cần xác định địa danh: bãi Đi na mô hay theo nguồn tin của một bác CCB cung cấp thì nó là bãi 1 Gia lai. Đang nghi ngờ nằm trong khu vực Ia Đrăng đây. Em tìm thấy dòng thông tin này:
Nguồn đây.  (http://s12.invisionfree.com/To_Quoc_Viet_Nam/ar/t22.htm)
Nếu thông tin này đúng thì rất dễ xác định bãi đáp Đi na mô. Tuy vậy, em có đọc hết chủ đề này và một số tài liệu khác nữa thì chưa thấy dòng nào viết như bôi đậm trên. Nhờ các bác xác minh thông tin có chính xác không vì nó là cơ sở xác định địa điểm nơi một LS đã hy sinh tháng 6/1966 của E33,  ;D

Sách của Kelley chỉ ghi có mỗi một bãi

Dynamo, LZ, (XD 892-639)

ở Quảng trị.

Cái bài kia có vẻ lung tung quá.

Vâng, thấy nó lung tung em mới ngờ, không dám dựa vào nó để kết luận, nhất là sau khi đọc toàn bộ chủ đề này.
Các thông tin về địa danh đơn vị của LS tại thời điểm này gồm: Đức Vinh, Ia Le, cao điểm 185 và bãi Dynamo tức bãi 1 Gia lai.  Bài viết đây. (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,21814.240.html)
Ba địa danh đầu em đã xác định được. Đức Vinh (ở sát dưới đường 19)- cao điểm 185 (ở sát biên giới VN - K)- Ia Le (gần đường 14, thuộc Chư Sê) tạo thành một tam giác chi vươn dài từ biên giới về sát 2 con đường giao thông chiến lược.
Đang ngờ, bãi Dynamo có thể là một trong các bãi trong chiến dịch PleiMe và trận IaDrang. Không biết nó là cái nào trong số LZ Golf, LZ Mary, LZ Anbany, LZ Crooks, LZ Columbus, LZ Victors hay X- Ray (Tia X)? . Có thể Mỹ cải lại tên bãi đáp trong chiến dịch 1965 không các chủ nhiệm ơi,  ;D

Trên này đã có bài nói của Trung tướng - Phó giáo sư Nguyễn Đình Ước tại Oasinhton năm 2005 chưa các bác nhỉ,  ;D

Trận Ia Drang - một trận đánh thay đổi chiều hướng chiến tranh!

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/Nguyendinhuoc_07.jpg)

Trận Ia Drang - một trận đánh thay đổi chiều hướng chiến tranh!

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/Nguyendinhuoc_06.jpg)

Trận Ia Drang - một trận đánh thay đổi chiều hướng chiến tranh!

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/Nguyendinhuoc_05.jpg)

Trận Ia Drang - một trận đánh thay đổi chiều hướng chiến tranh!

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/Nguyendinhuoc_04.jpg)

Trận Ia Drang - một trận đánh thay đổi chiều hướng chiến tranh!

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/Nguyendinhuoc_03.jpg)

Trận Ia Drang - một trận đánh thay đổi chiều hướng chiến tranh!

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/Nguyendinhuoc_02.jpg)

Trận Ia Drang - một trận đánh thay đổi chiều hướng chiến tranh!

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/Nguyendinhuoc_01.jpg)

Trận Ia Drang - một trận đánh thay đổi chiều hướng chiến tranh!

(http://i1073.photobucket.com/albums/w391/quangcan1/Nguyendinhuoc.jpg)