Lịch sử Quân sự Việt Nam

Ngày 28/05/1987, một chiếc máy bay dân sự loại nhỏ Cessna do cậu thanh niên người Đức Mathias Rust điều khiển đã lọt qua không phận Mát-scơ-va một cách dễ dàng để hạ cánh trên Quảng Trường Đỏ trước sự chứng kiến của đông đảo khách du lịch và binh sĩ bảo vệ.

Sự kiện Quảng Trường Đỏ gây chấn động thế giới, nhưng cũng khiến tư lệnh phòng không Liên Xô tướng Koldunov mất chức và 162 sĩ quan cấp tá bị loại ngũ. Vì sao một khu vực phòng thủ đường không nhiều tầng và tối tân nhất thế giới bấy giờ lại bị chọc thủng một cách dễ dàng như vậy? Câu trả lời mở ra một số điều về lực lượng phòng không Mát-xcơ-va: cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của hệ thống phòng không hiện đại từ khi có Sự kiện Quảng Trường Đỏ tới nay.

Bài viết còn tiếp tục ...

Chờ đọc bài của Bác OldBuff lâu quá.Ngày nào cũng mở lên xem mà chưa thấy gì.Buồn quá. :'( :'(

(Buff tôi bận quá nên chỉ thỉnh thoảng vào đây tán mấy câu trong các topic khác. Nay xin được tiếp tục!)


12giờ25, thứ Năm, ngày 28/05/1987, Matthias Rust khởi động chiếc Cessna-172P một động cơ rồi lăn bánh ra đường băng phụ B-15 của sân bay quốc tế Helsinki Vantaa Phần Lan, chờ thông lệnh cất cánh từ đài chỉ huy cho hành trình tới Stockholm Thuỵ Điển. Đây là chặng bay cuối cùng trong tuyến hành trình Bắc Âu của cậu thanh niên 19 tuổi người Tây Đức vừa tốt nghiệp khoá đào tạo phi công dân sự cho thể loại bay hạng nhẹ.


Tuy nhiên, ít ai ngờ trong đầu Matthias lại nung nấu toan tính lập một “kỳ tích” trước đám bạn cùng khoá bằng việc “chọc thủng” không phận Liên Xô. Để chuẩn bị cho chuyện này, từ nhiều tháng trước đó Matthias đã nghiên cứu rất kỹ các tuyến đường bay và địa hình bay tới Mát-xcơ-va, phương thức hoạt động của mạng ra-đa cảnh giới và lực lượng phòng không Liên Xô, hoạt động quản lý bay quốc tế và loại máy bay phù hợp. Phương án của Matthius là thuê loại máy bay hạng nhẹ của dịch vụ bay tự lái để có thể bay bám địa hình và tiếp cận không phận Liên Xô từ một tuyến bay dân sự ít ngờ nhất. Matthius đã chọn thuê chiếc Cessna-172P là loại máy bay dân dụng hạng nhẹ 4 chỗ ngồi, trần bay 13.000 m và tầm bay tối đa 810km ở tốc độ 160 km/h (chế độ bay hành trình tiết kiệm nhiên liệu ở trần bay 6.500 m với công suất động cơ đạt 55% công suất thiết kế). Tuy nhiên, để phù hợp với chặng bay 950 km từ Helsinki tới Mát-xcơ-va và bay thấp tầm ngang ngọn cây để tránh ra-đa, Matthias đã đề nghị hãng cho thuê máy bay tháo bớt 3 ghế trong khoang chở khách để bố trí thùng dầu phụ, giúp máy bay bay được chặng 1100 km ở độ cao thấp. Toàn bộ các thao tác và hành trình bay cho chuyến đột nhập cuối cùng vào Liên Xô đã được Matthias ứng dụng trong các chặng bay trên bầu trời Bắc Âu với chiếc Cessna-172P. 

12giờ30. Đài không lưu cho phép Matthias cất cánh.

Matthias sử dụng loại Cessna-172P do Cessna sản xuất (hình minh hoạ)

(http://www.airport-data.com/images/aircrafts/small/144/144717.jpg)

Chiếc Cessna-172P của Matthias rời đường băng theo hướng chếch Nam-Đông Nam. Tới độ cao 1.200m, thay vì bẻ lái góc 3 giờ để bay tuyến Helsinki-Stockholm, Matthias vẫn giữ nguyên hướng bay và tiếp tục nâng độ cao lên 2.500 m. Sau 30 phút bay cắt Vịnh Phần Lan tới bờ biển Estonia, Matthias đổi hướng bay dọc bờ biển theo hướng Đông – Đông Nam rồi ngoặt vào đất liền theo hướng thành phố Kohla-Jarve, Estonia. Từ Kohla-Jarve, Matthias chỉnh đường bay và hạ thấp độ cao dọc theo trục đường E20 tới ngã ba phía Nam ngoại vi thị trấn Johvi. 14giờ05, chiếc máy bay của Matthias từ điểm chuẩn này đã bay rất thấp theo hướng chính Đông-Nam để tới Mát-xcơ-va.

Ngay khi phát hiện chiếc Cessna-172P của Matthias nhắm tới không phận Liên Xô từ hướng Phần Lan, các trung đoàn tên lửa phòng không và không quân tiêm kích số 384 (sân bay Tallinn), số 656 (sân bay Tapa) thuộc Tập đoàn phòng không cận vệ số 6 đóng tại Quân khu Baltic đã được lệnh báo động chuyển trạng thái chiến đấu. Các trạm ra-đa cảnh giới của các tập đoàn phòng không này được lệnh mở máy tăng cường và phát tình báo cho các đơn vị chiến đấu. Khả năng mục tiêu là tên lửa hành trình bị loại trừ.

13giờ45, 2 chiếc Mig-23ML trực ban của Trung đoàn không quân tiêm kích số 656 được lệnh xuất kích nhằm ngăn chặn mục tiêu xâm nhập không phận Liên Xô. Sau 12 phút tìm kiếm, các phi công phát hiện chiếc Cessna-172P của Matthias đang ở độ cao 500 m về phía Tây Bắc thị trấn Johvi và thông báo mục tiêu về Sở chỉ huy Trung đoàn 656. Sau khi báo cáo về Bộ tư lệnh Tập đoàn phòng không cận vệ số 6, sỹ quan chỉ huy trực ban tác chiến của Trung đoàn 656 chỉ thị cho phi công Mig-23 tiếp tục theo dõi mục tiêu và chờ lệnh mới.

Sau một vòng lượn quan sát từ trên cao, chiếc Mig-23 số 2 được phân công hạ thấp độ cao tiếp cận chiếc Cessna-172 đang bay rất thấp theo trục đường E20. Trong khi đó, chiếc Mig-23 số 1 giữ độ cao lượn vòng quan sát bên trên. Đối với phi công Mig-23, việc phải điều khiển một chiếc tiêm kích cỡ 15 tấn, được thiết kế để đánh chặn máy bay siêu âm của đối phương, nhằm đeo bám một chiếc máy bay thể thao bay chậm ở độ cao thấp hết sức khó khăn và nguy hiểm. Chiếc Cessna-172 của Matthias như thể trêu ngươi, vè vè bay ở tốc độ 155km/giờ trên đầu thị trấn Johvi. Với tốc độ của chiếc Cessna còn thấp hơn tốc độ tiếp đất của Mig-23, chiếc Mig-23 số 2 nhanh chóng vụt qua trên đầu Matthias và buộc phải tăng tốc, lấy độ cao để quay lại. Khi cả 2 chiếc Mig-23 lượn vòng trở lại thì chiếc Cessna-172 của Matthias đã mất dạng ở khu vực phía Nam thị trấn Johvi.

Cùng lúc này, các trạm ra-đa cảnh giới và không lưu của Tập đoàn phòng không cận vệ số 6 đặt tại Quân khu Baltic và Quân khu Leningrad cũng mất tín hiệu của chiếc Cessna-172. Hai chiếc Mig-23 cố gắng lượn vài vòng tìm kiếm không kết quả nên được lệnh quay về căn cứ. Bộ tư lệnh Tập đoàn phòng không cận vệ số 6 phán đoán chiếc Cessna bay lạc không phải là mục tiêu quân sự, có thể đã bị tai nạn hoặc bay về phía Vịnh Phần Lan nên lệnh cho các trạm ra-đa dọc duyên hải tăng cường phát sóng theo dõi.


 

Cũng phải nói thêm rằng từ sau những xáo trộn cơ cấu tổ chức của lực lượng phòng không quốc gia Xô-viết từ đầu những năm 1980, khi các khu vực phòng không và các tập đoàn phòng không trực thuộc Quân chủng Phòng không bị xoá bỏ để chuyển các đơn vị phòng không về trực thuộc các Bộ chỉ huy quân sự địa phương, lực lượng phòng không chính quy của Liên Xô bị suy yếu nhanh chóng về tổ chức, phương tiện khí tài và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Trong thời gian này, những rắc rối về ngoại giao quốc tế và quy kết trách nhiệm nội bộ sau khi máy bay tiêm kích Su-15 của lực lượng phòng không Sakhalin bắn rơi chiếc máy bay chở khách KAL B-747 vào ngày 1/9/1983 đã gây ra một tâm lý e ngại ra quyết định và lơ là trách nhiệm ngày càng phổ biến trong giới sỹ quan chỉ huy phòng không Xô-viết. Tới tháng 1/1986 khi Liên Xô khôi phục hệ thống phòng không khu vực và hoạt động của các tập đoàn phòng không, lực lượng phòng không Xô-viết đã trở nên rệu rã cả về ý thức tổ chức lẫn tinh thần chiến đấu. Mọi quyết định tác chiến của lực lượng này đều phải qua một cơ cấu chỉ huy quan liêu và bị chi phối nặng nề bởi ý chí của các cấp lãnh đạo chính trị.

Bác Trâu ơi, mốc mọc đầy rồi nè!
Đang đoạn gay cấn,hồi hộp  ;D

75% nội dung vụ này được giới thiệu trong topic các hệ thống phòng không. Ráng chờ Buff tôi trình bày xong về các hệ thống 25, 75 và 125 rồi quay lại chưa muộn nha!

Từ bài cuối của bác Buff đến giờ gần 8 tháng rồi  ::)
Ra đa của bác Buff mất dấu topic này mất rồi  ;D

Chào bác Trâu già. Em theo dõi diễn đàn đã lâu, hôm nay mới đăng nhập vì thấy chủ đề này quá hay nhưng mà bác chậm quá. bác cố gắng thu xếp công việc post tiếp lên cho anh em tìm hiểu. thanks bác!

Có lẽ tay Mathias Rust này chính là nick planeman trên www.militaryphotos.net

Bác Trâu già cho em hỏi; Có phải LX đã có hệ thống phòng không có thể bắn hạ được tên lửa đạn đạo từ thập kỷ 60? Em nghe nói đó là hệ thống V1000. Bác có thể giới thiệu về hệ thống này không?

Đấy là hệ thống phòng thủ tên lửa đường đạn/Hệ thống A dùng đạn tên lửa đánh chặn V-1000. Hệ thống này không được triển khai trực chiến mà chỉ là bước chuyển tiếp để phát triển Hệ thống 35.

Buff tôi sẽ giới thiệu sâu hơn tại chủ đề khác nhé!

Người đẹp và bệ phóng tên lửa V-1000 (pvo.guns.ru)
(http://pvo.guns.ru/abm/Raket1.jpg)

Thanhs Bác. Nhan tiện bác cũng có thể cho biết và giới thiệu luôn các hệ thống tương tự của Mỹ( chống ICBM nếu có)

(http://www.astronautix.com/graphics/v/vv1000.jpg)
Tên lửa đánh chặn tên lửa đạn đạo V-1000 (Anti-ballistic missile)
http://www.astronautix.com/lvs/v1000.htm

Thuộc loại: SAMs và ABMs
Nơi sản xuất: Liên Xô (Nga)
Tình trạng: Không còn sử dụng năm 1973

Đây là hệ thống tên lửa đánh chặn chống tên lửa đạn đạo đầu tiên của Nga được phát triển năm 1956 và đưa vào thử nghiệm tại Sary Shagan năm 1960 và năm 1961. Một khối lượng công việc đồ sộ đã hoàn thành để xây dựng thành công hệ thống tên lửa này. Hệ thống kế tiếp sau này là hệ thống A-35 mà người Mỹ cho rằng đó là hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo đầu tiên xung quanh Moskva của Liên Xô. Hệ thống A-35 được xây dựng trong những năm 1960s và đưa vào sử dụng từ năm 1971 cho đến tận những năm 1990 mới về hưu.

Hệ thống tên lửa V-1000 dùng để đánh chặn và phá huỷ các tên lửa đạn đạo của đối phương, sử dụng đầu đạn nổ quy ước. Có thể đánh chặn các tên lửa đang bay đến với tốc độ 3km/s đã được thử nghiệm thành công ngày 4 tháng 5 năm 1961. Phải mãi đến năm 1984 thì người Mỹ mới đưa ra một hệ thống tương đương.

Đầu năm 1956, lãnh đạo Liên Xô ra lệnh gẩp rút xây dựng một hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo, còn gọi là “Hệ thống A hay SB-1”. Chủ nhiệm dự án này là viện sỹ G B Kisunko, người đã lãnh đạo chương trình phát triển hệ thống tên lửa đất đối không trước đó. Dự án được bắt đầu vào tháng 2 năm 1956 bao gồm việc phát triển:

•   Một phòng máy tính trung tâm
•   Hai hệ thống radar báo động sớm (SDO)
•   Ba hệ thống radar dẫn đường cho tên lửa (RTN)
•   Tên lửa đánh chặn V-1000
•   Bệ phóng
•   Trạm điều khiển trung tâm
•   Hệ thống cảnh báo và đánh chặn từ xa

Tháng 5 năm 1956 thì dự án KB-1 hoàn thành phần thiết kế sơ bộ. Ngày 17 tháng 8 năm 1956 dự án được phê duyệt. Tên lửa được xây dựng để có thể bảo vệ được một vùng có bán kính 250km. Hệ thống radar cảnh giới và dẫn đường có khả năng phát hiện mục tiêu trong bán kính 1200km.

Lần đầu tiên phóng thử tên lửa V-1000 vào năm 1958 nhưng thất bại.

Mãi đến ngày 29 tháng 11 năm 1960 tên lửa V-1000 mới phóng thử thành công lần đầu tiên. Tuy nhiên đầu năm 1961 việc thử tên lửa V-1000 lại thất bại. Ngày 4 tháng 3 năm 1961, tên lửa V-1000 đã lần đầu tiên phá huỷ được một tên lửa đạn đạo R-12 khi vừa quay trở lại bầu khí quyển. Đến cuối năm 1961 thì dự án KB-1 được chuyển giao cho Lavochkin Design Bureau (OKB-301). Tên lửa V1000 được phóng thử lần cuối cùng vào ngày 1 tháng 11 năm 1962. Sau đó là việc nghiên cứu và phát triển hệ thống A-35. Tên lửa A-35 được phóng thử lần đầu tiên năm 1963.

(http://www.astronautix.com/graphics/v/va350.jpg)
Tên lửa A-35 được đưa vào hệ thống bảo vệ Moskva năm 1972


Năm 1966 những người tham gia thiết kế dự án V1000 đã được tặng huy chương Lê Nin.

Thông số kỹ thuật tên lửa V-1000:

Nơi sản xuất: Nhà máy Vympel, Gushin
Phóng thử 37 lần, thất bại 5 lần, thành công 86.49%
Trọng lượng: 8,800 kg
Đường kính: 1m
Chiều dài: 14.5m
Nhiên liệu: Rắn
Bán kính cực đại: 300km
Tốc độ cực đại: 3,600 km/h
Trần bay cực đại: 25,000 m

Bác xem lại thông số xem chứ tốc độ và trần bay thế này làm sao mà hạ được ICBM đầu đạn của nó khi quay về khí quyển đến độ cao 25.000m thì vận tốc của nó đã lớn hơn con số 3.600km/h

Specifications of V1000:
Manufacturer: Vympel, Grushin. Launches: 37. Failures: 5. Success Rate: 86.49%. First Launch Date: 1958-10-16. Last Launch Date: 1962-11-01. Launch data is: incomplete. Apogee: 100 km (60 mi). Liftoff Thrust: 0 N ( lbf). Total Mass: 8,800 kg (19,400 lb). Core Diameter: 1.00 m (3.20 ft). Total Length: 14.50 m (47.50 ft). Maximum range: 300 km (180 mi). Boost Propulsion: Solid rocket. Cruise Propulsion: Storable liquid rocket, AK-20I/TG-02. Cruise engine: S2.726. Cruise Thrust: 102.900 kN (23,133 lbf). Guidance: Radio command. Maximum speed: 3,600 kph (2,200 mph). Ceiling: 25,000 m (82,000 ft).

không còn có gì phải nói , chiếc máy bay Đức đó muốn bay vào tận sâu trong lãnh thổ Nga , thì chắc chắn có 2 trường hợp , 1 là có 1 máy bay do thám tầm xa bay tít trên cao để hướng dẫn về không hành (Navigator) , còn về quy tắc giao chiến , nếu 1 chiếc máy bay bay vướt quá không phận cho phép và đã được máy bay nghênh cảnh (interceptor) truy cản mà vẫn ko đổi hướng hoặc làm Force Landing( đáp khẩn ) thì có quyền bắn, và quan trọng nhất là do thám mà thôi , còn những dàn radar tầm xa thì thưa sức thấy được chiếc máy bay Đức đó , còn giả như các dàn Radar cảnh bị không phát hiện dc chiếc máy bay thì vẫn còn những dàn radar chiến thuật của các ổ phòng không , chuyện này hơi vô lý :( :(

Cụ thể thì chú sinh viên này gặp may vì không chỉ huy không quân Liên Xô nào thèm ra lệnh bắn, đặc biệt là khi xâm nhập không phận.

Sau vụ Lý Tống nhà mình, chắc hẳn cũng phải có phương án dùng trực thăng để cản các vị khách tý xíu chậm chạp này chứ các bác nhỉ? Không rõ Liên Xô sau vụ này thay đổi tổ chức phòng không thế nào bác Buff nhỉ???

Cái vụ xâm nhập Moscow trứ danh này không phải là do máy móc không phát hiện ra, mà là vì con người "không phát hiện ra"

Cái sự không phát hiện ra của con người không phải là không nhìn thấy về mặt kỹ thuật - máy nó báo sờ sờ ra đó - mà là không nhìn thấy về mặt ý thức.

Tội : CHỦ QUAN, THIẾU TRÁCH NHIỆM, SỢ TRÁCH NHIỆM

Còn nếu như con người + máy móc, khí tài hoạt động đúng như quy chuẩn, thì con ruồi này rụng ngay ở biên giới rồi!

Em không biết về kỹ thuật vụ Lý Tống, không dám phát biểu, nhưng nghiêm khắc mà nói, nó cũng là một vết lỗi rất nặng cho PKKQ QĐNDVN ta !

CÒn cách xử lý, bắn hạ nó ngay trong không phận là hết cãi!

Trong khi chờ bác Trâu Già post tiếp bài về lực lượng phòng không Mát-xcơ-va tôi xin cung cấp thêm một số thông tin từ internet:
Hệ thống phòng thủ tên lửa Nga: Quá khứ, hiện tại và tương lai
Russia's missile defense systems: past, present and future
http://www.cdi.org/russia/johnson/2008-95-34.cfm

31 năm trước, ngày 15 tháng 5 năm 1978, một hệ thống phòng thủ tên lửa đã được xây dựng để bảo vệ Maskva, thủ đô Liên Bang Xô Viết.
Nước Nga đã bắt đầu phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa từ những năm 1960.
Ngày 1 tháng 3 năm 1961 đã thử tên lửa đánh chặn đầu tiên V-1000 thiết kế bởi phòng thiết kế Fakel do viện sỹ Tyotr Gushin lãnh đạo. Tên lửa V-1000 đã thành công trong việc phá huỷ một đầu đạn R-12 của một tên lửa liên lục địa (ICBM) phóng từ vùng Volga, Kapustin Yar.
Tên lửa V-1000 cũng đã phá huỷ thành công một số tên lửa tầm trung R-5 trong những lần thử kế tiếp.
Nước Mỹ phải 23 năm sau mới có được những lần thử tên lửa đánh chặn tương tự.
Trong những năm 1961-1971, các chuyên gia Xô Viết đã phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa A-35 xung quanh Maskva. Hệ thống này chính thức hoạt động năm 1971 để bảo vệ Maskva và một số vùng công nghiệp quan trọng.
Trong thời gian đó nước Mỹ chẳng có hệ thống phòng thủ tên lửa nào cả. Họ đành phải thoả thuận với Liên Xô về một hiệp ước tên lửa đạn đạo ABM như là một phần chủ yếu của hiệp định về vũ khí hạt nhân giữa hai nước.
Theo ABM, mỗi nước chỉ được phép xây dựng 2 vùng phòng thủ chống tên lửa và không được phép xây dựng cũng như phổ biến hệ thống này ở những nơi khác.
Năm 1974 hiệp ước ABM được ký kết và năm 1976 thì hiệp ước được chính thức áp dụng và số lượng vùng được bảo vệ lại giảm xuống còn một.
Ngày 15 tháng 5 năm 1978, tên lửa đánh chặn loại mới A-35M được thay thế hệ thống cũ xung quanh Maskva.

Còn tiếp…..

Cũng phải nói thêm rằng từ sau những xáo trộn cơ cấu tổ chức của lực lượng phòng không quốc gia Xô-viết từ đầu những năm 1980, khi các khu vực phòng không và các tập đoàn phòng không trực thuộc Quân chủng Phòng không bị xoá bỏ để chuyển các đơn vị phòng không về trực thuộc các Bộ chỉ huy quân sự địa phương, lực lượng phòng không chính quy của Liên Xô bị suy yếu nhanh chóng về tổ chức, phương tiện khí tài và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Trong thời gian này, những rắc rối về ngoại giao quốc tế và quy kết trách nhiệm nội bộ sau khi máy bay tiêm kích Su-15 của lực lượng phòng không Sakhalin bắn rơi chiếc máy bay chở khách KAL B-747 vào ngày 1/9/1983 đã gây ra một tâm lý e ngại ra quyết định và lơ là trách nhiệm ngày càng phổ biến trong giới sỹ quan chỉ huy phòng không Xô-viết. Tới tháng 1/1986 khi Liên Xô khôi phục hệ thống phòng không khu vực và hoạt động của các tập đoàn phòng không, lực lượng phòng không Xô-viết đã trở nên rệu rã cả về ý thức tổ chức lẫn tinh thần chiến đấu. Mọi quyết định tác chiến của lực lượng này đều phải qua một cơ cấu chỉ huy quan liêu và bị chi phối nặng nề bởi ý chí của các cấp lãnh đạo chính trị.
[/quote]
Xin phép bác Trâu nhé!
 :-X
(http://i651.photobucket.com/albums/uu240/tranhuy_2009/planek.jpg)

tôi có thấy có 1 bạn đã nêu về hệ thống V-1000, dường như ngày nay Mỹ cũng có 1 loại như thế gắn trên các tàu Hải Quân của Hoa kỳ (Aegis) đấy (SM-3 Missile)
tôi cũng thấy bài viết về phòng không Mat-co-va rất hay, mong được đọc thêm nhìu bài viết khác của các bạn trên diễn đàn để được hiểu biết thêm

Bác Olbbuff! chủ đề này hay quá mà để chìm 9th nay.Bác có thể đưa bài để anh em phụ họa không?

Thực ra cũng vì các bố trỉ huy phòng không ngại trách nhiệm nên mới không ra lệnh bắn, chứ cái Cessna đấy bay quá sâu vào không phận, PK hoàn toàn có thẩm quyền bắn hạ, mà 2 chiếc Mig-23 đấy thừa sức làm. Cái tâm lý ngại trách nhiệm này có vì cái vụ Su-15 bắn hạ cái KAL ở khu vực Sakhalin, vụ này phương tây chửi LX gần chết, cái máy bay đấy vô tình bay lạc do thiết bị định vị sai, còn nó bị bắn khi đang bay ra, ở trong lãnh hải LX hay hải phẫn quốc tế thì gây tranh cãi.

Tiếp đi bác Trâu

Topic bị bỏ phế lâu quá