Lịch sử Quân sự Việt Nam

Nơi thiết kế: Viên nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến Nizhegorod

Nơi sản xuất: Xưởng vô tuyến Gorki (AO “Nitel)

Lịch sử chế tạo

Để quan sát không gian trên không tại những khu vực địa hình hiểm trở (phía bắc), đã nghiên cứu và chế tạo loạt các tổ hợp thông tin liên lạc và ra đa tự động (ARLCK). Cấu tạo của đài ra đa quan sát có độ tin cậy rất cao.

Các trạm ra đa N2 và N3 được bố trí cách xa nhau 400 kilomet và cách 200 kilomet so với trạm N1, đồng thời tự động truyền tải thông tin về không gian quanh chúng cũng như về tình trạng kỹ thuật của đài ra đa quan sát tới trạm N1, nơi có nhân viên trực ban . Trong thiết bị các đài ra đa quan sát có các hệ thống dự bị chính, và trong trường hợp cần sửa chữa, sẽ tự động diễn ra việc kết nối tới các tổ hợp dự trữ của khối bị hỏng.

Thiết bị của đài ra đa quan sát và ăng ten được bố trí dưới nắp che trong suốt hình cầu. Các phiên bản tổ hợp thông tin liên lạc và ra đa tự động khác nhau có tên gọi 1RL116, 5N85, 36Zh6 và khác nhau ở mức độ hiện đại hóa cũng như thời gian sản xuất.

Nơi thiết kế: viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến toàn Nga

Liên quan với sự phát triển mạnh mẽ vũ khí chính xác cao (VTO), các đài ra đa đã trở thành những mục tiêu ưu tiên tiêu diệt đầu tiên. Trong đó, có sự xuất hiện vũ khí chính xác cao, sử dụng các nguyên tắc vật lý khác nhau để xác định độ tương phản của các đài ra đa. Nhiệm vụ được đặt ra là bảo đảm hiệu quả hoạt động liên tục của ra đa phòng không trong điều kiện đối phương sử dụng quy mô lớn các vũ khí chính xác cao chống ra đa.

Viện nghiên cứu khoa học vô tuyến điện tử toàn Nga trong sự hợp tác với các xí nghiệp khác đã nghiên cứu khí tài phòng thủ tên lửa chống ra đa hiệu quả - “Gazetchik-E”.

Ra đa được sử dụng để bảo vệ các đài ra đa khỏi tên lửa chống ra đa bằng phương pháp tắt trong khoảng thời gian ngắn sự bức xạ của chúng theo lệnh của máy phát hiện tên lửa chống ra đa độc lập. Đồng thời sử dụng khí tài đánh lạc hướng và gây nhiễu hệ thống dẫn bắn của tên lửa chống ra đa với đầu đạn tự dẫn bằng ra đa dẫn bắn chủ động, hồng ngoại và vô tuyến.

Không gian phòng thủ

+ theo góc phương vị: 360 độ

+ theo tà: 90 độ

Các bộ phận cấu thành đài ra đa phòng thủ “Gazetchik”

+ đài quan sát phát hiện mục tiêu độc lập

+ các khí tài đánh lạc hướng trong phạm vi tần số hoạt động của đài ra đa vô tuyến được bảo vệ

+ khí tài gây nhiễu lưỡng cực (ngẫu cực) và bằng khí dung (khói)

+ khối đồng chỉnh (liên hợp, liên kết) với đài ra đa vô tuyến được bảo vệ.

Các phương án ghép bộ khí tài phòng thủ khác nhau đã được nghiên cứu. Hoạt động chiến đấu của các khí tài phòng thủ làm việc trong chế độ tự động. Nguồn điện – từ đài ra đa vô tuyến được bảo vệ.

Nơi thiết kế: Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến toàn Nga

Đài ra đa ba tọa độ cơ động với lưới ăng ten mảng pha dạng rắn, được sử dụng trong các hệ thống điều khiển tự động và không tự động thuộc Phòng không và Không quân. Có thể sử dụng đồng thời trong vai trò ra đa vạch sáng để điều khiển hoạt động trên không (UVD). Đài ra đa bước sóng centimet bảo đảm phát hiện và theo dõi chủng loại rộng các mục tiêu trên không hiện đại, bao gồm các tên lửa bay cao khó phát hiện, trong điều kiện bị đối kháng điện tử mạnh và nhiễu tự nhiên.

Trong thành phần đài ra đa gồm: lưới ăng ten mảng pha, trên thiết bị quay; thiết bị xử lý, điều khiển, biểu hiện và truyền tải thông tin; máy hỏi vô tuyến mặt đất; trạm phát điện, phụ tùng, phụ kiện; thiết bị kiểm tra – đo đạc.

+ Dải tần: centimet

+ Tầm phát hiện mục tiêu: tầm xa: 10-360km; cao: 30, 60km; theo phương vị: 360 độ; theo góc cao: 30; 45 độ

+ Tầm phát hiện mục tiêu với bề mặt tán xạ hiệu quả 2m2: 315, 330km

+ Giai đoàn khôi phục thông tin: 10s

+ Hệ số áp chế nhiễu: 45 dB

+ Thời gian hoạt động liên tục (?): 200-300 giờ

+ Thời gian hồi phục trung bình: 0,5 giờ

+ Thời gian mở: 1,5 phút

+ Thời gian triển khai (thu gọn): 1,5 giờ

+ Kíp chiến đấu: 5 người

+ Số lượng phương tiện vận tải: 5.

Đài ra đa được sử dụng trong tiếp nhận các hệ thống tự động điều khiển Phòng không và Không quân, các phân đội không tự đồng, cho các lực lượng phản ứng nhanh. Có thể sử dụng để truyền thông tin tới các trạm điều kiển và kiểm soát không lưu tự động các máy bay dân sự.

Đài ra đa vô tuyến cơ động phát hiện, dẫn bắn và chỉ thị mục tiêu trong chế độ chiến đấu với lưới ăng ten mảng pha phát hiện và theo dõi chủng loại rộng các mục tiêu trên không hiện đại và thế hệ mới, bao gồm tên lửa, trong các điều kiện bị tác động bởi nhiễu tự nhiên và nhân tạo.

Trong thành phần đài ra đa bao gồm: xe M1 với khí tài ăng ten – quay, thiết bị thu – phát và máy đáp vô tuyến đóng trên mặt đất; xe M2 với thiết bị điều khiển, xử lý, biểu hiện và truyền tải thông tin; xe M3 với phụ tùng, phụ kiện; tổ hợp kiểm tra – đo đạc và dây cáp; hệ thống năng lượng điện trên các rơ moóc được các xe M1 và M2 kéo.

Đài ra đa vô tuyến được nghiên cứu ghép bộ với thiết bị ở ngoài, gồm có 4 chỗ làm việc của nhân viên trực ban, bố trí cách xa 1 kilomet so với sự truyền tải các tính hiệu và thông tin theo tuyến thông tin liên lạc quang học và 15 kilomet khi sử dụng tuyến liên lạc vô tuyến.

“Gamma-C1E” là đài ra đa vô tuyến thế hệ mới, nằm ở tiềm năng hoạt động cao trong kháng nhiễu và mức độ các quá trình tự động hóa cao, thuận lợi trong phát hiện, đo đạc, điều khiển và kiểm soát hoạt động của đài.

Bác Đại Bàng Đen có thể nói rõ hơn về nhiệm vụ, đặc điểm, tính chất và các thông số kỹ thuật của những hệ thống radar này không ạ? :) :) :)

Bước sóng: cm

Phạm vi quan sát

- cao, km: 10-300

- phương vị, độ: 360

- độ cao: -2… 30 độ

- tầm cao: hơn 30 độ

Thời gian quan sát, giây: 10

Đo tọa độ chính xác, thấp hơn

- xa, m: 50

- góc phương vị, phút: 15

- góc cao, phút: 10… 15

- tầm cao, m: 400

Số lượng mục tiêu bám bắt đồng thời: trên 100

Thông tin vô tuyến: tuyến vạch sáng, tọa độ

Thời gian mở, phút: 5

Thời gian mở khẩn cấp, phút: 3

Thời gian triển khai (thu gọn), phút: 40

Các điều kiện hoạt động

- nhiệt độ môi trước: -50… 50 độ

- độ ẩm tương đối ở 25 độ: 98%

- tốc độ gió: 25m/s

Nơi thiết kế: Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến toàn Nga “Skala”

Đài ra đa ba nhìn vòng tọa độ 22Zh6 “Desna” được sử dụng trong nhiệm vụ kiểm soát không gian, phát hiện và xác định tự động các tọa độ (tầm xa, góc phương vị, tầm cao và độ cao) nhiều loại mục tiêu trên không trong điều kiện bị áp chế điện tử mạnh. Cho phép phát hiện các loại máy bay thuộc không quân chiến lược và chiến thuật trên tầm trung, tầm cao, cung cấp thông tin để dẫn đường cho máy bay tiêm kích và chỉ thị mục tiêu cho các tổ hợp tên lửa phòng không. Ăng ten dưới – phát, ăng ten trên – thu.

Đài ra đa nhìn vòng cơ động có các hệ thống tự động hóa

+ chẩn đoán, kiểm soát và tìm ra các trục trặc

+ bỏ (lọc) thông tin (съема данных-?)

Có thể sử dụng trong thành phần các hệ thống điều khiển tự động. Trong tổ hợp ra đa “Desna-M” bao gồm:

+ khí tài ăng ten quay (6GG)

+ rơ moóc thiết bị (6PP)

+ rơ moóc điều biến (6GM-M)

+ hệ thống điện trên 2-3 rơ moóc

+ rơ moóc phụ tùng

+ hai rơ moóc một cầu kiểu MAZ-938B với các ngăn và hệ thống ăng ten.

Khí tài ăng ten quay được bố trí trên gò nhân tạo cao 6 mét với các góc tà dưới 10 phút. Diện tích bố trí: 200x200 mét.

Để tạo điều kiện làm việc thuận lợi cho kíp trực ban, ra đa có thể ghép bộ với đài chỉ thị ngoài có năm chỗ làm việc, bố trí cách đài ra đa chính 1000 mét. Đài ra đa nhìn vòng di chuyển bằng xe kéo hoặc vận chuyển trên đường sắt (10 toa).

Nguồn điện lấy từ máy phát điện độc lập hoặc lưới điện công nghiệp 350V 50Hz. Đài ra đa nhìn vòng “Desna-M” có thể sử dụng trong điều kiện nhiệt độ môi trường từ -50 đến 50 độ, độ ẩm không khí tương đối 98% (ở 35 độ), tốc độ gió 20m/s. Độ cao bố trí (so với mực nước biển – 1000 mét).

Các thông số kỹ chiến thuật

Bước sóng: centimet

Tầm phát hiện mục tiêu (máy bay tiêm kích, 10 000 mét), km: 300

Tầm cao phát hiện mục tiêu (máy bay tiêm kích), km: 40

Tốc độ quay, vòng/phút: 6

Đo tọa độ mục tiêu chính xác (độ lệch chuẩn, 10 000 mét)

+ tầm xa, mét: 300

+ tầm cao, mét: 500

+ góc phương vị, phút: 15

Hệ số áp chế nhiễu, dB: trên 30

Thời gian triển khai (thu gọn), giờ: dưới 10

Công suất tiêu thụ, kW: 260

Kíp trực ban: 16 người.

Nơi thiết kế: Viện nghiên cứu khoa học điện cơ

Đài ra đa quan sát 9S19M2 “Imbir” là đài ra đa xung – kết hợp ba tọa độ bước sóng centimet với tiềm năng hoạt động cao, điều khiển tia điện tử trong hai mặt phẳng và khả năng lọc cao.

Sự quét tia điện tử trong hai mặt phẳng cho phép trong qua trình quan sát liên tục bảo đảm nhanh chóng phân tích chỉ thị mục tiêu với đài chỉ huy hệ thống hoặc chu kỳ với tốc độ quay cao (1-2 giây) khi phát hiện mục tiêu. Vạch sáng và theo dõi các mục tiêu tốc độ cao.

Đài sử dụng tia hẹp (0,5 độ), tín hiệu thăm dò với sự điều biến tần số theo tuyến và với hệ số nén lớn bảo đảm khối lượng xung nhỏ. Trong sự kết hợp hệ thống điều chỉnh theo giai đoạn và điều chỉnh tự động tốc độ gió (nhiễu lưỡng cực) và sự quét điện cho phép đài ra đa quan sát theo lập trình được bảo vệ cao trước tác động của nhiễu thụ động.

Tiềm năng hoạt động cao nhờ sử dụng thiết bị truyền tải klistron tăng cường công suất, kết hợp sử dụng sự quét tia điện tử ăng ten và xử lý số hóa các tín hiệu tiếp nhận, bảo đảm chống lại các loại tích cực.

Trong đài ra đa có một số chế độ quan sát. Một trong số các chế độ đó bảo đảm phát hiện và theo dõi bộ phận chính của tên lửa đạn đạo lớp “Pershing”. Trong chế độ này, phạm vi quan sát từ -45 đến 45 độ theo góc phương vị; từ 26 đến 75 độ; theo góc cao và tầm xa từ 75-175 kilomet. Khi đó góc nghiêng tiêu chuẩn bề so với bề mặt lưới ra đa mảng pha so với đường chân trời là 35 độ. Thời gian quan sát khu vực kiểm soát sục sạo với sự phối hợp hai tuyến vạch sáng mục tiêu là 12,5-14 giây. Số lượng tuyến bám bắt vạch sáng – 16. Các tọa độ và tham số di chuyển của mục tiêu được truyền tải tới đài chỉ huy của hệ thống theo từng giây. Trong chế độ thứ hai bảo đảm phát hiện và bám bắt mục tiêu tên lửa lớp SRAM và tên lửa có cánh lớp ALCM. Phạm vi quan sát theo góc phương vị: -30 đến 30 độ; theo độ cao: 9-50 độ; tầm xa: 20-175 kilomet. Các tham số di chuyển của mục tiêu với tần số 0,5Hz được truyền tải tới trạm chỉ huy 9S457. Trong chế độ thứ ba, thực hiện phát hiện và bám bắt các mục tiêu khí động, đồng thời tìm phương (nếu có thể, đo xa) các khí tài gây nhiễu ở cự ly 100 kilomet. Khi đó, phạm vi hoạt động theo góc phương vị: -30… 30 độ, theo độ cao: 0… 50 độ; tầm xa: 20-175 kilomet khi góc nghiêng tiêu chuẩn của lưới ăng ten mảng pha so với đường chân trời là 15 độ. Hướng quan sát được đặt ra theo tuyến thông tin liên lạc bằng mã vô tuyến từ đài chỉ huy hệ thống hoặc trực ban của đài.

Khi quan sát liên tục khu vực, sự chỉ thị mục tiêu đã được xử lý từ đài chỉ huy hệ thống, việc quan sát sẽ tự động ngừng, sau khi hoàn thành xử lý chỉ thị mục tiêu, việc quan sát được khôi phục lại. Tốc độ khôi phục thông tin phụ thuộc vào diện tích khu vực sục sạo, đồng thời vào tình trạng nhiễu và có thể thay đổi từ 0,3 đến 16 giây. Các tọa độ mục tiêu được phát hiện được truyền tải tới trạm chỉ huy.

Sai số trung bình trong khi đo tọa độ mục tiêu về tầm xa duwois 70 mét; theo góc phương vị: 15 phút; theo độ cao: 12 phút.

Thiết bị ra đa vô tuyến được bố trí trên gầm xe tự hành bánh xích “công trình 832”. Khối lượng đài: kíp ra đa: 4 người.

---------------------------------------------------------------------------------------------
Trong loạt bài viết, có chỗ nào chưa đúng, chỗ nào sai, các cụ, các bác và các bạn cứ góp ý thẳng. Em xin cám ơn ;D

Nơi thiết kế: Viên nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến toàn Nga

Tổ hợp vô tuyến tầm xa, sử dụng để phát hiện và theo dõi mục tiêu trên không ở tầm thấp, trung, cao (do xuất hiện chế độ đặc biệt) và dẫn đường cho không quân Phòng không. Phiên bản nâng cấp: P-80.

Thành phần

+ khí tài đo xa: 2

+ buồng (khoang) đài kỹ thuật với thiết bị xử lý thông tin

+ buồng điều biến: 2

+ buồng trung tâm tình báo trên không

+ cao kế vô tuyến: 2-4

+ buồng phụ tùng.

“Cabina-66” – tổ hợp chiến đấu, có khả năng chiến thuật cao, phát hiện thực tế toàn bộ mọi loại máy bay, và tên lửa có cánh trong các điều kiện bị gây nhiễu tích cực cường độ cao. Tổ hợp có thể có hệ thống phòng thủ tên lửa chống ra đa. Tổ hợp cung cấp tọa ba tọa độ mục tiêu (góc phương vị, tầm xa, tầm cao).

Tổ hợp vô tuyến được tiếp nhận vào trang bị quân đội Liên Xô những năm 60. Tổ hợp có trong biên chế lực lượng phòng không Nam Tư và tham gia đánh trả các cuộc không kích của NATO trong năm 1999.

Các khí tài tương tự của nước ngoài: Anh – S-600, S-654; Mỹ - AN/TPS-63.

Nhiệm vụ: phát hiện mục tiêu tầm thấp

Nơi thiết kế: Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến toàn Nga

Nơi sản xuất: xưởng khí tài đo đạc vô tuyến Muromsk

Đài ra đa vô tuyến sử dụng để phát hiện, đo tọa độ và bám bắt tự động với sự cung cấp tính năng máy bay, trực thăng đang bay hoặc treo, khí tài tự lái từ xa và tên lửa có cánh, bay ở tầm thấp và cực thấp trong bối cánh bị nhiễu cường độ cao. Đài ra đa có khả năng phát hiện mục tiêu được chế tạo từu công nghệ “Stels” và các mục tiêu hoạt động trên bề mặt biển.

Đài ra đa vô tuyến gồm có xe thiết bị, xe ăng ten, máy phát điện lắp trên gầm xe vận tải ba trục KamAZ-4310. Có chỗ làm việc ở ngoài của trực bạn, đặt cách xa đài 300 mét. Ăng ten có thể lắp trên bệ cơ động hạng nhẹ cao 50 mét, tăng tầm xa phát hiện mục tiêu tầm thấp

Các thông số kỹ chiến thuật

+ tầm hoạt động: xa: 5-150km; góc phương vị: 360 độ; độ cao: 25 độ, tầm cao: 10-6000 mét

+ tầm phát hiện mục tiêu trên không bay cao 100: 55km; trên độ cao 1000 mét: 95km

+ hệ số áp chế nhiễu: 45dB

+ thời gian làm việc liên tục: hơn 20 ngày

+ thời gian mở máy: dưới 3,3 phút

Nơi thiết kế: Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến toàn Nga

Đài ra đa vô tuyến bước sóng mét đầu tiên, được thiết kế trong vai trò đài trinh sát và chỉ thị mục tiêu cho pháp phòng không, là dài ra đa vô tuyến nhìn vòng cơ động với tên gọi “Most-2”. Yêu cầu đặt ra cho đài ra đa bảo đảm phát hiện máy bay trong tầm xa 140 kilomet, độ xác định chính xác góc phương vị - 2 độ, tầm xa – 1 kilomet, khả năng cho phép theo góc phương vị - 20 độ (?). Đài hoạt động với công suất xung 80-100kW. Hệ thống ăng ten của đài ra đa gồm 4 “kênh sóng” bố trí theo cặp trong hai tầng ngang, bố trí trên một khung gầm với buồng thiết bị. Trong đài lắp máy phát, máy thu đổi tần, màn hình nhìn vòng và màn hình để xác định góc cao mục tiêu. Tầm xa và góc phương vị được xác định với sự hỗ trợ của màn hình nhìn vòng. Góc cao và tầm cao mục tiêu được xác định bằng phương pháp chuyển mạch các tầng ăng ten khi làm việc với màn hình xác định góc cao. Đài có thiết kế rất đơn giảm và các khả năng khai thác sử dụng cao.

Từ năm 1946, đài ra đa vô tuyến “Most-2” đã trả qua các thí nghiệm và được tiếp nhận vào trang bị lực lượng pháo phòng không, đồng thời được sử dụng trong không quân.

Nơi thiết kế: viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến Nizhegorod

Nơi sản xuất: xưởng vô tuyến Gorki (AO “Nitel”)

55Zh6 “Nebo” là đài ra đa vô tuyến ba tọa độ phát hiện và bám bắt mục tiêu trên không bước sóng mét. Theo mệnh lệnh của Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô đầu năm 1975, các công việc thiết kế - thí nghiệm “Nebo” đã được đưa ra với mục đích thiết kế hai đài ra đa vô tuyến đồng nhất bước sóng mét cho quân chủng Phòng không trong trong dạng chuyên chở (ra đa 55Zh6) và cho Lục quân trong dạng cơ động (1L13 “Nebo-SV). Cũng trong năm 1975, thêm một mệnh lệnh từ Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô mà trong đó, các công việc thiết kế thí nghiệm “Nebo” nằm trong số các công việc quan trọng nhất trong kế hoạch 5 năm. Cùng với các công việc nghiên cứu thiết kế, các công việc nghiên cứu khoa học “Ugol” cũng đã được đặt ra để nghiên cứu khả năng chế tạo đài ra đa vô tuyến bước sóng mét. Việc thiết kế đài ra đa vô tuyến 55Zh6 trong khuôn khổ các công việc nghiên cứu thiết kế “Nebo” được tiến hành bởi Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến Nizhigorod (thành phố Gorki, hiện nay là Nizhi Hovgorod) từ năm 1982, Tổng công trình sư Aleksandr Zachepitski. Do công trình nghiên cứu thiết kế đài ra đa vô tuyến, năm 1987, tập thể Viện nghiên cứu khoa học đã được tặng giải thưởng của chính phủ Liên Xô. Đài ra đa vô tuyến được sản xuất ở xưởng vô tuyến Gorki (AO “Nitel”).

Đài ra đa vô tuyến được sử dụng để phát hiện, nhận dạng, đo tọa độ và bám bắt mục tiêu trên không, bao gồm các máy bay chế tạo theo công nghệ “Stels”. Ra đa được tiếp nhận vào quân chủng Phòng không trong dạng hệ thống điều khiển tự động hoặc độc lập.

Đài ra đa làm việc trên bước sóng mét, kết hợp các chức năng đo xa và đo cao. Trong dải bước sóng vô tuyến này, đài ra đa ít bị tổn thương bởi đạn tự dẫn bắn và tên lửa chống ra đa hoạt động trong các dải tần khác. Hiện nay, chưa có loại vũ khí nào tiêu diệt được ra đa hoạt động theo dải sóng này. Trong tư thế đứng thẳng (không sử dụng lưới mảng pha), việc quét điện tử bằng tia đo cao trong mỗi phần tử theo tầm xa.

Khả năng chống nhiễu trong điều kiện bị tác động bởi nhiễu tích cực được đảm bảo bằng sự điều hưởng (điều chỉnh) thích nghi tần số hoạt động và hệ thống điều chỉnh tự động đa kênh. Hệ thống bảo vệ khỏi các loại nhiễu thụ động đồng thời được xây dựng trên cơ sở thiết bị điều chỉnh đối xạ tự động.

Sự đo đạc và cung cấp tọa độ được thực hiện với sự hỗ trợ của thiết bị tự động trên cơ sở máy tính lắp chìm. Có hệ thống kiểm tra tự động.

Khí tài phát có độ tin cậy cao, đạt được do kết quả tăng công suất dự trữ 100% và sử dụng bộ điều biến dạng rắn theo nhóm.

Các thông số kỹ chiến thuật

Kíp làm việc: 4 người

Số lượng đơn vị vận tải: 7-8 rơ moóc một cầu (trên 3 rơ moóc một cầu – khí tài ăng ten – trụ, trên 2 – thiết bị, trên 2 rơ moóc hệ thống nguồn điện độc lập). Có khí tài đi kèm bên ngoài.

Thời gian triển khai – 22 giờ

Thời gian hoạt động liên tục: 150 giờ

Công suất yêu cầu: 100kW

Ăng ten lưới mảng pha, kích thước: 16x3,24 mét

Bước sóng: mét

Tầm quan sát

+ tầm xa – 600/1200km (giới hạn)

+ phương vị: 360 độ

+ góc tà: 16 độ

+ cao: 75km

Tầm đo tọa độ mục tiêu “máy bay tiêm kích”

+ xa, km (trên cao,m): 65 (300), 300 (10 000), hơn 400 (20 000)

+ góc tà: 16 độ

+ cao: 60km

Đo tọa độ mục tiêu chính xác

+ xa: 400/500 mét (theo các thông tin khác)

+ phương vị: 24 góc.phút

+ cao: 750/850 mét (theo các thông tin khác)

Hệ số nhìn dưới tác động nhiệu của hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển: 45 dB

Dạng thông tin đầu ra: các điểm tọa độ

Khối lượng thông tin cung cấp tới đài điều khiển tự động: trên 300 điểm tọa độ

Giai đoạn quay hoàn toàn 360 độ/tốc độ khôi phục thông tin:10 giây

Các biến thể

+ 56Zh6 “Nebo” – phiên bản cơ sở của đài ra đa vô tuyến

+ 55Zh6-1 “Nebo” – nâng cấp, theo một số nguồn là tên gọi đầu tiên của đài ra đa vô tuyến 55Zh6U “Nebo-U”

Nơi thiết kế: viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến Nizhegorod

Nơi sản xuất: xưởng vô tuyến Gorki (AO “Nitel”)

Lịch sử chế tạo

Đài ra đa vô tuyến nhìn vòng bước sóng mét “Nebo-SV” (1L13) được sử dụng để phát hiện, nhận dạng mục tiêu trên không và cung cấp tọa độ của chúng (tầm xa và góc phương vị), phối hợp với các trạm xử lý thông tin (trạm điều khiển) của các đài ra đa vô tuyến POPI-P1 trong biên chế lữ đoàn và tiểu đoàn ra đa cùng trạm chỉ huy các lữ đoàn tên lửa phòng không Lục quân. Đài ra đa này có thể sử dụng trong Không quân và Phòng không quốc gia.

Việc thiết kế đài ra đa nhìn vòng “Nebo-SV” được tiến hành theo Quyết định của Ủy ban Quốc gia thuộc Hội đồng Bộ trưởng Lien Xô theo các vấn đề công nghiệp quốc phòng ngày 27 tháng 8 năm 1981 theo nhiệm vũ kỹ chiến thuật của Tổng cục pháo – tên lửa Bộ Quốc phòng và bổ sung cho chúng.

Các nhiệm vụ kỹ chiến thuật này được nghiên cứu bởi các chuyên viên thuộc Tổng cục pháo – tên lửa và 3 Viện nghiên cứu khoa học thuộc Bộ Quốc phòng – D.I.Nosov, A.P.Gorin, Yu.G.Sizov, S.Snopko, P.Z.Belnogov và các chuyên viên khác thuộc Cục chủ nhiệm binh chủng (Управления начальника войск) phòng không Lục quân.

Nhà (nơi) thiết kế ra đa “Nebo-SV” là viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến Gorki thuộc Bộ công nghiệp vô tuyến (Tổng công trình sư I.G.Krưlov).

Thành phần

Đài ra đa vô tuyến 1L13 là đài vô tuyến xung – tổng hợp cơ động bố trí trên 4 phương tiện vận tải (3 xe tải “Ural” và 1 rơ moóc kiểu 2-PN-4M).

Trên xe tải thứ nhất (trạm ăng ten) bố trí khí tài thu – phát, khí tài chống nhiễu, khí tài màn hình, khí tài tự động và cung cấp thông tin vô tuyến, khí tài mô phỏng, thông tin liên lạc và chỉnh lý tài liệu, đồng chỉnh với các yêu cầu của thông tin vô tuyến, kiểm tra chức năng và chuẩn đoán liên tục, khí tài máy hỏi vô tuyến mặt đất (trưc khí tài ăng ten quay), nguồn điện thứ cấp và thiết bị đảm bảo cuộc sống. Trên xe thứ hai (trạm ăng ten quay) bố trí thiết bị ăng ten quay của đài ra đa vô tuyến. Trên xe thứ ba bố trí các máy phát điện diezel kiểu ED2xZO-T23oP-ZRA và cáp đồng chỉnh bố trí trên rơ moóc được xe thứ 1 hoặc thứ 3 kéo. Đài ra đa vô tuyến có thể được ghép bộ bằng hai màn hình nhìn vòng ở ngoài và các dây cáp đồng chỉnh với các yêu cầu của thông tin ra đa vô tuyến.

Hệ thống ăng ten của đài ra đa vô tuyến gồm có ăng ten chính – là lưới dẹt, phẳng đều từ 72 nguồn bức xạ và các lưới ba phần tử bổ sung, lắp đối diện với ăng ten chính. Trên lưới ăng ten chính có 6 mảng hình khối thụ động, liên kết với các bộ chuyển mạch ăng ten.

Trong công suất xung 120kW, độ nhạy của máy thu – 103 dB/W và độ rộng biểu đồ hướng ăng ten (DNA) theo góc phương vị 6 độ, đài ra đa 1L13 bảo đảm trong chế độ “cung chính (góc nghiêng ăng ten 9 độ) – phát hiện mục tiêu dạng máy bay tiêm kích trong bối cảnh không nhiễu với xác suất 0,8 với các giới hạn:

+ tầm xa 22,5-27,5km (độ cao 100 mét)

+ 45–57km (500 mét)

+ 236-273km (10 000 mét)

+ 3350425km (27 000 mét)

Phạm vi quan sát theo góc phương vị: 360 độ; theo góc tà: 25-29 độ.

Trong chế độ “cung dưới” (góc nghiêng ăng ten 0 độ), tầm phát hiện mục tiêu theo góc nhỏ tăng lên 29km trên độ cao 100 mét và 278km ở độ cao 10 000 mét.

Trong chế độ “cung trên” (góc nghiêng ăng ten 13 độ), giới hạn phát hiện mục tiêu trên cao theo góc tà tăng lên 30 độ.

Khi đài bị tác động bởi nhiễu tông (tích cực), thụ động và nhiễu kết hợp, tầm hoạt động hiệu quả của đài ra đa vô tuyến theo mục tiêu ở độ cao 10 000 mét không giảm xuống dưới 200 kilomet. Đài đảm bảo điểu hưởng xung tần số hoạt động khi bị tác động bởi nhiễu ngắm.

Hệ số quan sát mục tiêu trong bố cảnh bị nhiễu tác động – hơn 50dB.

Sai số trung bình đo tọa độ mục tiêu: tầm xa: 600 mét; theo góc phương vị: 1 độ. Các lỗi đo góc tà (cao) mục tiêu được xác định bằng độ chính xác kết hợp với ra đa đo cao.

Khả năng hoạt động hiệu quả của đài ở cự ly hơn 50 kilomet là hơn 1000 mét theo tầm xa và 6 độ theo góc phương vị. Theo góc tà mục tiêu được xác định tương ứng với các khả năng phối hợp với đài ra đa đo cao.

Giai đoạn nhìn vòng của đài là 10 giây hoặc 20 giây. Trong chế độ tự động, thông tin có thể nhận được về hơn 50 mục tiêu.

Thời gian triển khai ra đa là 40 phút, còn thời gian mở khi đài phát điện làm việc – 3 phút.

Kíp chiến đấu: 6 người.

Bác chủ top nên mở ngoặc phần tên tiếng Nga của công trình sư chế tạo, tên nhà máy, viện nghiên cứu, tên mã trong trang bị, ..để còn tiện tra cứu   :D

Sạn bài viết  ;)
Ra đa “Nebo-SV” (1113-3-1) - 1L13-3

Năm thiết kế: 1974

Đài ra đa vô tuyến 2 tọa độ bước sóng mét sử dụng để phát hiện từ xa và đo tọa độ và góc phương vị mục tiêu trên không trong thành phần đài điều khiển tự động hoặc độc lập. Đài ra đa vô tuyến “Oborona-14” – biến thể đài ra đa vô tuyến kháng nhiễu chở trên phương tiện vận tải “Lena”. Đài bố trí trên 6 phương tiện vận tải (2 rơ moóc một cầu với thiết bị, 2 - với thiết bị cột ăng ten và 2 rơ moóc với hệ thống cung cấp năng lượng). Trên rơ moóc một cầu riêng có trạm hoạt động ngoài với 2 màn hình. Nó có thể cách xa đài ra đa chính 1 kilomet. Để nhận dạng mục tiêu, đài ra đa vô tuyến được ghép bộ với máy hỏi vô tuyến mặt đất.

Trong đài ra đa có ba chế độ quan sát không gian

+ “cung dưới” – tăng cường tầm xa phát hiện các mục tiêu trên tầm thấp và tầm trung

+ “cung trên” – tăng cường giới hạn độ cao phát hiện mục tiêu theo góc tà

+ quét – mở lần lượt (qua quan sát) các tia trên và dưới.

Khả năng chống nhiễu của ra đa trong điều kiện bị tác động bởi nhiễu chủ động được bảo đảm bằng sự điều hưởng tần số hoạt động và hệ thống tự điều chỉnh ba kênh, được tiếp nhận lần đầu tiên. Để chống nhiễu thụ động (như trên đài ra đa “Lena”), sử dụng thiết bị điều chỉnh – kết hợp trên các ống điện. Đài ra đa vô tuyến “Oborona-14” có thể khai thác sử dụng trong điều kiện nhiệt độ môi trường -50… 50 độ, tốc độ gió 30m/s.

Các biến thể

+ 5N84AE – phiên bản xuất khẩu với máy điều hòa không khí

+ 44Zh6 – phiên bản cố định của 5N484AE

Tổng quan kỹ thuật

Thành phần

+ ANP-1

+ ANP-2

+ AP-1

+ AP-2

+ AP-3

+ 5E88

+ 5E96

Kíp chiến đấu: 15 người

Các thông số kỹ chiến thuật

Bước sóng: mét

Phạm vi hoạt động: 360 độ

+ theo góc phương vị: 12 độ (chế độ “cung dưới”)

+ theo góc tà: 17 độ (chế độ “cung trên”)

+ độ cao: 45km (chế độ “cung dưới”)

Tầm phát hiện mục tiêu (dạng “máy bay tiêm kích”) trên độ cao 10 000 mét, km

+ 300 (cung dưới)

+ 280 (cung trên)

Đo tọa độ chính xác (sai số)

+ tầm xa, mét: 1200

+ góc phương vị, độ: 1,2

Hệ chống chống nhiễu: 26dB

Dạng thông tin đầu ra: đồng dạng (?)

Tốc độ khôi phục thông tin – 10 và 20 giây

Thời gian làm việc liên tục: 90 giờ

Công suất yêu cầu: 100kW

Thời gian triển khai: 24 giờ.

Mệnh lệnh của Ủy ban Quốc phòng Nhà nước ngày 20 tháng 3 năm 1943 đã tính toán thiết kế trong Viện nghiên cứu khoa học thuộc Bộ công nghiệp vô tuyến ra đa vô tuyến tầm xa mới. Các nguyên nhân dẫn đến thiết kế ra đa này:

+ Các đài RUS-1 và RUS-2c được chế tạo cho binh chủng giám sát, thông tin và liên lạc đường không (thuộc quân chủng phòng không, tồn tại đến năm 1951). Nhưng kinh nghiệm chiến tranh đã chỉ ra rằng, chúng dã phục vụ cho việc cảnh báo sớm, và như đài dẫn đường cho không quân Phòng không, trong các trường hợp riêng biết, chúng là đài chỉ thị mục tiêu cho pháo phòng không.

+ Các đài dẫn đường và chỉ thị mục tiêu RUS-1 và RUS-2s không đáp ứng hoàn toàn các yêu cầu về đo tọa độ chính xác và khu vực hoạt động.

+ Kinh nghiệm tích lũy trong những năm chiến tranh trong thiết kế và sản xuất cho phép tăng cường độ tin cậy trong khai thác sử dụng và đơn giản hóa việc bảo dưỡng.

Các yêu cầu kỹ chiến thuật cho đài này được hình thành bởi Viện nghiên cứu thí nghiệm thông tin liên lạc Hồng quân và được Bộ Tư lệnh Phòng khong phê chuẩn. Theo đó

+ tầm phát hiện – trên 130 kilomet, tìm phương – 70 kilomet

+ độ chính xác (sai số) phát hiện theo góc phương vị - 4 độ và tìm phương – 1,3 độ

+ độ chính xác (sai số) phát hiện tầm xa – 650 mét và độ cao – 300-700 mét

+ xác định tọa độ theo góc phương vị - từ 0 đến 360 độ và theo góc tà – từ 4 đến 18 độ

+ thời gian xác định 3 tọa độ - hơn 25 giây

+ độ dài bước sóng – 4, 16 mét

+ công suất bức xạ trong xung – 80-100kW, chiều dài xung – 10-15mks.

Ra đa được chế tạo trong dạng tháo rời với hai ăng ten – thăm dò (đứng) và phương vị.

Đặc điểm kỹ thuật của ra đa mới, có tên gọi P-3 là hệ thống ăng ten của nó gồm 2 ăng ten – phương vị - mà tín hiệu từ nó sẽ truyền tới đầu vào của máy thu qua bộ chuyển mạch ăng ten, và ăng ten đứng, hoạt động khi bức xạ từ máy phát, chuyển đổi trong giai đoạn tạm nghỉ và hoạt động cùng với ăng ten phương vị.

Sự xác định gần đúng góc phương vị tiến hành bằng phương pháp phổ thông – theo biên độ cực đại của tín hiệu từ ăng ten hướng tới máy bay. Trong chế độ làm việc ban đêm, việc xác định góc phương vị do hoạt động của bộ chuyển ăng ten và sự kết hợp giữa 2 bộ phận ăng ten phương vị trong pha ngược trên màn hình bộ đánh dấu khi hiệu chỉnh hệ thống tới mục tiêu nhìn rõ 2 xung dãn cách theo thang chia độ xung với biên độ bằng nhau. Khi mục tiêu lệch phải hay trái tương ứng với trục ăng ten, một xung tăng, xung khác giảm.

Để xác định độ cao của máy bay, sử dụng hệ thống gồm 2 ăng ten kiểu “kênh sóng”, đặt trên độ cao khác nhau so với mặt đất (7 và 11 mét). Mỗi ăng ten qua fide riêng kết nối tới thiết bị của đài qua thước đo góc. Thông số đo kết quả hướng của hai ăng ten so với mặt phẳng đứng phụ thuộc vào vị trí con lăn của thước đo góc.

Góc tà mục tiêu được xác định theo sự mất tính hiệu ở thời điểm dịch chuyển con lăn thước đo góc (sự bức xạ bằng 0 và thu). Theo tầm xa và góc tà đo được với sự hỗ trợ của hoa tự, xác định độ cao mục tiêu. Sự kiểm soát thông số hướng ăng ten so với mặt phẳng đứng cho phép không chỉ xác định độ cao bay, mà còn khắc phục khu vực quan sát “chết” trong giới hạn rộng. Đồng thời, việc sử dụng thước đo góc khi phát và khi thu cho phép tăng cường gấp độ độ nhảy cảm tìm phương của đài.

Viện nghiên cứu khoa học đã thực hiện thiết kế thành công và trong giai đoạn từ 20 tháng 7 đến 15 tháng 8 năm 1944, đài ra đa P-3 đã trải qua các thí nghiệm cấp xưởng ở ngoại ô Moskva, đáp ứng các yêu cầu được đưa ra cho đài ra đa. Và không đợi nó kế thúc các thí nghiệm trên bãi tập, đã đề nghị Ủy ban quốc phòng nhà nước chế tạo lô ra đa thí nghiệm trong cùng năm. Ủy ban quốc phòng nhà nước đã chấp nhận đề nghị này và giao cho Viện nghiên cứu khoa học chế tạo 14 tổ hợp ra đa P-3 trong quý 4 năm 1944.

Các thí nghiệm trên bãi tập của đài P-3 trong tháng 1-2 năm 1945 đã mang lại kết quả tốt, khẳng định các báo cáo cấp xưởng. Trên cơ sở các thí nghiệm này đã đề nghị sản xuất các đài P-3 Bzamea RUS-2, RUS-2s (P-2M”). Trong các thí nghiệm trên bãi tập đặc biệt nhấn mạnh sự đơn giản trong cấu trúc đài ra đa P-3, độ tin cậy cao trong khai thác sử dụng và không có biểu đồ qua sát hướng ăng ten các khu vực “chết” trong mặt phẳng đứng.

Năm 1945, đài ra đa P-3 đã được tiếp nhận vào các quân chủng Phòng không, Không quân và Hải quân và được sản xuất số lượng lớn trong dạng trên xe vận tải (P-3A) và dạng tháo rời (RUS-2s).

Tham gia thiết kế: I.N.Antonov, E.Ya.Boguslavski, R.S.Budanov, I.I.Volman, A.R.Volpert, S.P.Zavorotishev, L.V.Leonov, P.V.Podgoriov…

Các thông số kỹ chiến thuật

Tên gọi đài ra đa P-3A

Tầm xa phát hiện mục tiêu: 120 kilomet

Độ cao phát hiện mục tiêu: 10 kilomet.

góp ý với bác daibangden:
nếu radar nào có trong biên chế QDNDVN,bác để dấu(+) phía sau tiêu đề nhé.
trân trọng

Đài ra đa – đài ra đa dạng rắng cơ động hai tọa độ đơn giản, có giá thành tương đối thấp, được sử dụng để kiểm soát không gian, xác định tầm xa và góc phương vị, đòng thời xác định bạn – thù mục tiêu trên không (máy bay, trực thăng, khí tài dẫn đường đường không và tên lửa có cánh) bay ở tầm thấp và cực thấp trong bối cảnh bị gây nhiễu cường độ cao. Đài ra đa vô tuyến có khả năng phát hiện mục tiêu chế tạo theo công nghệ “Stels”. Ra đa có thể sử dụng để bảo đảm thông tin cho hệ thống phòng không, hệ thống phòng thủ bờ biển, đồng thời hệ thống kiểm soát không gian của cơ quan không lưu.

Đài ra đa lắp trên 2 xe vận tải KamAZ cơ động cao.

Điểm đặc biệt của đài ra đa là sử dụng thiết bị dạng rắn hoàn toàn (ngoại trừ màn hình nhìn vòng trên chỗ làm việc của trắc thủ), bảo đảm độ tin cậy cao, thuận lợi, đơn giản và an toàn trong khai thác sử dụng.

Trong đài ra đa tiếp nhận hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển, trên cơ sở các phương pháp lọc số hóa. Phụ thuộc vào bối cảnh bên ngoài, độ rộng (lớn) khu vực phụ trách có thể được tối ưu hóa để áp chế các loại nhiễu, trong đó có nhiễu thụ động với mật độ cao.

Đài ra đa tiếp nhận hàng loạt các biện pháp bảo đảm chất lượng cao thông tin đầu ra khi chịu tác động của các loại nhiễu xung và nhiễu tông các loại khác nhau.

Đài ra đa có:

+ dải tần số hoạt động rộng (gần 10%), trong đó đảm bảo lựa chọn theo mệnh lệnh của trắc thủ 1 trong 10 tần số mang hoặc chỉnh lưu tự động các tần số mang theo quy luật ngẫu nhiên

+ điều biến pha các xung thăm dò bằng các mã M dài 127 và 225 дискрет với sự thay mã tự động theo quy luật ngẫu nhiên

+ sự ổn định cao trong cảnh báo bẫy do sử dụng sự co hẹp dấu hiệu đối xạ các tín hiệu được tiếp nhận

+ xử lý tiêu chuẩn đặc biệt các thông tin được tiếp nhận kết hợp với sự thay đổi tần số lặp lại của các xung thăm dò.

Đài ra đa có hệ thống kiểm soát tự động ngầm và chuẩn đoán để phát hiện các phần tử gặp sự cố (hỏng hóc).

Hệ thống kiểm soát và tổ hợp modul cùng các phần tử thay thế trong hệ thống phụ tùng hiệu quả cao đảm bảo sự khắc phục sự cố nhanh. Có chỗ làm việc ở ngoài của trắc thủ đặt cách xa đài ra đa chính 300 mét và hệ thống điều khiển từ xa cho mọi chế độ hoạt động của đài ra đa.

Để tăng cường giới hạn phát hiện mục tiêu bay tầm thấp, đồng thời hiệu quả hoạt động cao trong địa hình rừng và đồi núi, đài ra đa 51U6 có thể hoạt động với hệ thống ăng ten kiểu “Unzha” (1RL82M3), lắp trên cột trục nhẹ, không cố định (kiểu 1L81-1) với độ nâng cao 50 mét.

Các thông số chính

Khí tài phát: tranzictor

Tầm hoạt động

+ tầm xa, km: 5-150

+ góc phương vị, độ: 360

+ độ cao, km: 6

Chu kỳ quan sát không gian, giây: 5 và 10

Tầm xa phát hiện mục tiêu trên không bay ở độ cao

+ 100 mét, km: 32-58

+ 1000 mét, km: 95-10 (?)

Sai số xác định tọa độ

+ tầm xa, mét: 450

+ góc phương vị, phút: 100

Hệ số áp chế nhiễu, dB: 53

Thời gian làm việc liên tục, ngày: 20

Thời gian mở máy, phút: trên 3,3

Thời gian triển khai: trên 20

Công suất yêu cầu tối đa, kW: dưới 16

Kíp chiến đấu: 2 người

Số lượng phương tiện vận tải: 2.

Đài ra đa P-8 (П-8 Knife Rest A)



Bước tiến khoa học kỹ thuật đáng kể trong sự phát triển đài ra đa vô tuyến bước sóng mét là việc chế tạo ở Viện nghiên cứu khoa học thuộc công nghiệp vô tuyến đài phát hiện tầm xa P-8. Nó phát hiện máy bay trong chế độ nhìn vòng trong các điều kiện bị nhiễu chủ động và thụ động. Đài ra đa bảo đảm phát hiện máy bay ở tầm xa 150 kilomet trên độ cao 8000 mét,có khả năng phân giải theo tầm xa hơn 2,5 kilomet và theo góc phương vị 24 độ. Công suất bức xạ xung – 70-75kW, độ nhạy của máy thu – hơn 7mkV.

Đài có ăng ten hai tầng từ 4 phần tử “kênh sóng”, hoạt động trên máy phát và máy thu. Trong đài sử dụng 2 màn hình – nhìn vòng và nhìn cao. Màn hình nhìn cao trong tổ hợp với thước đo góc cho phép xác định góc tà mục tiêu với sự hỗ trợ của hoa tự - tầm bay cao. Trong thành phần đài có khối bảo vệ khỏi nhiễu và máy đáp vô tuyến mặt đất NR3-1, có ăng ten riêng và hoạt động trong hệ thống nhận dạng bạn – thù máy bay “Kremni-1”. Để chống lại nhiễu thụ động , sử dụng hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển đơn giản nhất (CDTs) với bộ dao động cao tần kết hợp trong khí tài thu không có hệ thống điều chỉnh xung động qua các giai đoạn (череспериодная компенсация (ЧПК) импульсы). Sự báo mục tiêu di động được thực hiện theo những va đập giữa các điện áp của tín hiệu thua được và bộ dao động cao tần kết hợp. Máy phát của đài có hệ thống ổn định các tần số. Máy thu bộ dao động siêu cao tần bảo đảm sự điều biến gấp đôi các tần số cao tần, trung gian và thấp. Trong tần số thấp, việc bảo vệ đài khỏi các loại nhiễu sung tích cực được thực hiện với sự hỗ trợ của hệ thống chọn lọc các tín hiệu thu theo biên độ và tầm xa. Màn hình nhìn vòng (IKO) có ống tia điện tử với lõi phát huỳnh quang, phát sáng màu xanh da trời và da cam. Sự phát quang màu xanh da trời (triệt tiêu nhanh chóng - светящимися голубым и оранжевым цветом. Голубое (быстроисчезающее) cho phép chỉ thị một lần nữa các mục tiêu xuất hiện, còn sự phát quang màu da cam (triệt tiêu lâu) – nhìn vòng toàn bộ không gian trong giai đoạn ăng ten quay với tốc độ 2 vòng/phút.

Thiết bị của đài và các tổ hợp nguồn điện được bố trí trên hai xe.

Trong giai đoạn 1949-1950, đài ra đa vô tuyến P-8 đã tham gia thí nghiệm thành công trên bãi tập Donguzsk và được tiếp nhận vào trang bị. Đài được tiếp nhận rộng rãi trong quân chủng Phòng không và Không quân cùng các bộ phận phòng không bảo vệ bờ biển thuộc Hải quân.

Năm 1951, theo sáng kiến từ các kỹ sư quân sự M.M.Lobanov và A.I.Obkezin đối với đài ăng ten P-8 đã thiết kế thiết bị cột trụ mới cao 30 mét dưới tên gọi “Unzha”. Với sự hỗ trợ này đã tăng tầm phát hiện máy bay ở tầm trung (dưới 10 kilomet) lên 200-250 kilomet, còn tầm thấp – 60-70%. Đài ra đa P-8 được trang bị 2 hệ thống ăng ten cho phép mở rộng đáng kể thông số kỹ - chiến thuật của đài.

Cột trụ “Unzha” sau đó đã được tiếp nhận rộng rãi trong thông tin liên lạc vô tuyến và kỹ thuật quân sự.

Sự cơ động và các thông số kỹ chiến thuật khác của đài P-8 đã tạo ra tiền đề cho việc sử dụng đài ra đa này trong quân chủng Phòng không trong thành phần các trạm ra đa vô tuyến (RLP) phát hiện sớm các mục tiêu trên không và các trạm chỉ huy (KP) cho lực lượng pháo phòng không.


Tên gọi: đài ra đa vô tuyến P-8

Tầm xa phát hiện mục tiêu: 150km

Độ cao phát hiện mục tiêu: 10km.

Năm 1954-1956, ở Phòng thiết kế số 197 thuộc Ủy ban nhà nước về vô tuyến điện tử (GKRE) đã thiết kế đài ra đa vô tuyến bước sóng mét phát hiện mục tiêu tầm xa “Enisei” (P-12). Tổng công trinh sư – E.V.Bukvalov. Tầm phát hiện mục tiêu là khoảng 200 kilomet. Các máy bay có thể bị phát hiện trên độ cao 25 kilomet. Công xuất bức xạ sung của đài là 180kW. Đài ra đa vô tuyến P-12 được trang bị hàng loạt các khí tài chống nhiễu (hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển và thiết bị điều hưởng tần số) và máy đáp vô tuyến mặt đất. Đài có ba màn hình: màn hình nhìn vòng (IKO) lắp chìm và màn hình nhìn độ cao, đồng thời màn hình nhìn vòng bố trí ở ngoài, có thể lắp trên trạm chỉ huy trong biên chế Phòng không, Không quân và Hải quân.

Đài ra đa P-12 sau các thí nghiệm trên bãi tập năm 1965 đã được tiếp nhận vào trang bị và sản xuất hàng loạt để thay thế toàn bộ các đài ra đa phát hiện mục tiêu bước sóng mét được chế tạo trước đó trong biên chế quân chủng Phòng không (quốc gia), Lục quân và Hải quân. Đài ra đa được sử dụng không chỉ để phát hiện mục tiêu trên không và cung cấp sự chỉ thị mục tiêu cho pháo phòng không và máy bay tiêm kích thuộc Phòng không, cho các khí tài Phòng không Hải quân (đài được lắp trên các tàu tuần dương lớp “Sverdlov”) mà còn cho các tổ hợp tên lửa phòng không S-75 xuất hiện trong những năm 50 thuộc Phòng không quốc gia, Lục quân và Hải quân. Rõ ràng, đài này là ra đa lần đầu tiên được sử dụng rộng rãi trong quân chủng Phòng không – trên các trạm ra đa vô tuyến trong biên chế tiểu đoàn ra đa, trên trạm chỉ huy (trong đại đội điều khiển) pháo và tên lửa phòng không cấp chiến dịch. Trải qua hàng loạt nâng cấp, đài tới thời điểm này tiếp tục được khai thác thành công trong các đơn vị phòng không Lục quân.

Số lượng biến thể nhiều đáng kể của đài ra đa P-12 liên quan với việc lắp trên nó hệ thống ăng ten fide mới, có dải tần “kênh sóng” thiết kế đơn giản. Trong mỗi tầng của ăng ten mới có 6 “kênh sóng”, cho phép giảm cấp độ búp sóng bên của đồ thị hướng ăng ten (DNA) tới 4% (theo công suất). Đồng thời trong đài áp dụng hệ thống tự động tinh chỉnh tọa độ chính xác, hệ thống gom các tín hiệu có ích và hàng loạt các thay đổi trong thiết kế.

Đài ra đa P-12 khác so với P-10:

+ thay đổi dải tần số

+ tự động điều hưởng lại một trong 4 tần số đã được điều hưởng trước đó

+ xác định tọa độ chính xác hơn

+ tăng tầm xa và tầm cao phát hiện mục tiêu

+ tằng khả năng chống nhiễu chủ động và thụ động

Từ dòng P-12, đã bắt đầu xuất khẩu ra nước ngoài.

Đài nâng cấp P-12M năm 1958 đã trải qua các thí nghiệm thành công và được tiếp nhận vào biên chế năm 1958. Năm 1959, các đài P-12M đã chuyển sang dải tần làm việc 10MHz. Năm 1962, đài ra đa P-12MP với độ tin cậy cao hơn đã được đưa vào thí nghiệm, giảm bức xạ phụ và có khả năng phối hợp với đài ra đa vô tuyến bước sóng centimet, đồng thời với tổ hợp điều khiển tự động hóa trong cụm phòng không “Vozdukh-Sh”. Năm 1970, trong đài P-12PM đã áp dụng các phần tử bổ sung mới: thiết bị chớp để chống tên lửa chống ra đa (PRR) kiểu “Shrike”, hệ thống mới cho máy thu (ШАРУ). Đặc biệt, có màn hình nhùn vòng chung ở ngoài khi phối hợp hoạt động với đài vô tuyến P-15.

Đài ra đa vô tuyến P-12 được tiếp nhận trong các hoạt động chiến đấu ở Việt Nam và Cận Đông. Có thông tin rằng trong thời gian chiến tranh tháng 12 năm 1969 giữa Ai Cập và Israel, đặc nhiệm Israel đã đánh cắp trạm ăng ten của đài P-12 từ trận địa ở khu vực thành phố Ras Ghreb.

Các công việc về chuyển đài P-12MP sang cơ sở phần tử mới và phố hợp nó với hệ thống phân biệt máy bay bạn – thù mới “Kremni-2M) đã được thực hiện. Kết quả nâng cấp này là đài nhận tên gọi P-18 (“Terek”, 1RL131) và sau các thí nghiệm đã được đưa vào trang bị năm 1971.


Tên gọi: Đài ra đa vô tuyến P-12

Tầm xa phát hiện mục tiêu, km: 250

Độ cao phát hiện mục tiêu, km: 25

Lịch sử chế tạo

Đài ra đa vô tuyến phát hiện mục tiêu tầm xa P-14 được thiết kế và sản xuất hàng loạt ở Công ty cổ phần (OAO) “Nitel” từ năm 1959 trong hai phiên bản:

+ 1 RL113 và 44Zh6 – phiên bản cố định, bố trí trên các công trình riêng

+ Đài ra đa 5N84 – cơ động, bố trí trên các rơ moóc có mui.

Ăng ten dạng parabol có độ rộng lưới 32 mét, cao 11 mét. Các đài này bảo đảm phát hiện mục tiêu ở cự ly 400 kilomet trên độ cao 30 kilomet.

Các thông số kỹ chiến thuật

Tên gọi: 5N84

Tầm xa phát hiện mục tiêu trên độ cao 30 kilomet: 400km

Độ rộng lưới ăng ten: 32 mét

Độ cao lưới: 11 mét

Số lượng cabin (buồng): 6


Được sử dụng để phát hiện từ xa, đo xa và đo góc phương vị mục tiêu trên không. Đài ra đa vô tuyến cố định phát hiện mục tiêu tầm xa “Lena” bố trí trên trận địa được chuẩn bị sẵn trên 2 công trình một tầng (1 – thiết bị; 1 – máy phát điện diezel). Ăng ten – lưới parabol kích thước 32x11 mét lắp gần công trình bố trí thiết bị. Để nhận dạng mục tiêu trên không, đài được ghép bộ với máy hỏi mặt đất. Có hai màn hình ở ngoài, bố trí trên trạm chỉ huy cách đài ra đa gần 1000 mét. Khả năng chống nhiễu của đài trong điều kiện bị nhiễu tích cực tác động được bảo đảm bằng sự điều hưởng tần số hoạt động. Để bảo vệ nhiễu thụ động tiếp nhận thiết bị điều chỉnh – kết hợp trong các ống điện lồng.

Đài ra đa vô tuyến “Lena” có thể khai thác sử dụng khi nhiệt độ môi trường -50… 50 độ, tốc độ gió 30m/s.

Các thông số kỹ chiến thuật chính

Bước sóng: mét

Tầm quan sát

+ theo góc phương vị: 360 độ

+ theo góc tà: 12 độ

+ theo độ cao: 35km

Tầm phát hiện mục tiêu (máy bay tiêm kích) trên độ cao 10 000 mét: 300km

Sai số đo tọa độ

+ xa: 1500 mét

+ phương vị: 15 độ

Hệ số nhìn dưới tác động nhiễu của hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển: 26 dB

Dạng thông tin đầu vào: đồng dạng

Tốc độ khôi phục thông tin: 30, 15, 10 giây

Thời gian hoạt động liên tục: 80 giờ

Công suất yêu cầu: 60kW

Kíp chiến đấu: 5 người (1 dự bị).

Sử dụng để phát hiện từ xa, đo xa và đo góc phương vị mục tiêu trên không khi hoạt động trong thành phần đài điều khiển tự động hoặc độc lập. Đài ra đa là biến thể được chở trên phương tiện vận tải của đài ra đa “Lena”. Đài ra đa cơ động phát hiện mục tiêu tầm xa “Furgon” bố trí trên 5 phương tiện vận tải (2 rơ moóc một trục với thiết bị và 3 rơ moóc với hệ thống năng lượng). Ăng ten parabol có kích thước 32x11 mét lắp trên cơ sở công trình chuẩn bị trước. Việc vận chuyển trong dạng đóng gói trên các phương tiện vận tải, không bao gồm tổ hợp đài. Có trạm kỹ thuật bên ngoài, bố trí trên rơ moóc một cầu riêng.

Để nhận dạng mục tiêu (phân biệt bạn – thù), đài ra đa vô tuyến được ghép bộ với máy hỏi vô tuyến mặt đất.

Trong đài ra đa có ba chế độ hoạt động

+ thường xuyên – với tầm phát hiện mục tiêu tối đa

+ cao – tăng giới hạn phát hiện mục tiêu theo góc tà

+ quét – với sự mở lần lượt (qua quan sát) các chế độ thường xuyên và cao.

Có khả năng điều khiển các chế độ hoạt động từ trạm bên ngoài.

Khả năng chống nhiễu của đài ra đa trong các điều kiện bị tác động bởi nhiễu tích cực được bảo đảm bằng sự điều hưởng tần số hoạt động. Để chống nhiễu thụ động (như đài ra đa “Lena”), tiếp nhận thiết bị điều chỉnh – kết hợp trong các ống điện lồng.

Đài ra đa vô tuyến “Furgon” có thể hoạt động trong điều kiện nhiệt độ môi trường từ -50 đến 50 độ C, tốc độ gió 30m/s.

Các thông số kỹ chiến thuật chính

Bước sóng: mét

Tầm quan sát: 360 độ

Theo góc phương vị, độ: 12 (chế độ thường xuyên)

Theo góc tà, độ: 17 (trong chế độ cao)

Tầm cao: 35 kilomet (trong chế độ thường xuyên)

Tầm phát hiện mục tiêu (dạng máy bay tiêm kích) trên 10 000 mét: 300km (chế độ thường xuyên); 280km (chế độ cao)

Sai số đo tọa độ

Tầm xa: 1500 mét

Góc phương vị: 1,5 độ

Hệ số quan sát của hệ thống chọn lọc mục tiêu dưới tác động nhiễu: 26dB

Dạng thông tin đầu ra: đồng dạng

Tốc độ khôi phục thông tin: 10 và 20 giây

Thời gian hoạt động trung bình: 100 giờ

Công suất yêu cầu: 74

Kíp chiến đấu: 5 (1 dự bị)

Thời gian triển khai: 62 giờ.


Sử dụng để phát hiện tầm xa, đo xa và đo góc phương vị các mục tiêu trên không khi hoạt động trong hệ thống điều khiển tự động hoặc độc lập. Đài ra đa vô tuyến phát hiện tầm xa “Oborona-14” – biến thể chống nhiễu đặt trên phương tiện vận tải của đài ra đa “Lena”. Đài được bố trí trên 6 phương tiện vận tải (2 rơ moóc một cầu với thiết bị, 2 – với thiết bị cột ăng ten và 2 rơ moóc với hệ thống cung cấp năng lượng). Trên rơ moóc bán tải riêng có trạm hoạt động ngoài với 2 màn hình. Nó có thể bố trí cách xa đài 1 kilomet. Để nhận dạng bạn thù mục tiêu trên không, đài ra đa được ghép bộ với máy đáp vô tuyến trên mặt đất.

Trong đài ra đa có ba chế độ quan sát không gian:

+ “cung dưới” – tăng tầm xa phát hiện mục tiêu ở tầm thấp và tầm trung

+ “cung trên” – tăng độ cao giới hạn phát hiện mục tiêu theo góc tà

+ quét – với sự mở lần lượt (qua quan sát) các cung trên và dưới.

Khả năng chống nhiễu của đài ra đa trong các điều kiện bị tác động bởi nhiễu tích cực được đảm bảo bằng sự điều hưởng tần số hoạt động và hệ thống tự điều chỉnh ba kênh – lần đầu tiên được tiếp nhận. Để chống nhiễu thụ động (như ở đài ra đa “Lena”), sử dụng thiết bị điều chỉnh – kết hợp trong các ống lồng điện. Đài vô tuyến “Oborona” có thể sử dụng trong điều kiện nhiệt độ môi trường -50 đến 50 độ, tốc độ gió 30m/s.

Các thông số kỹ chiến thuật chính

Bước sóng: mét

Tầm quan sát: 360 độ

Góc phương vị, độ: 12 (cung dưới)

Góc tà, độ: 17 (cung trên)

Tầm cao, km: 45 (cung dưới)

Tầm phát hiện mục tiêu (máy bay tiêm kích) ở 10 000 mét, km: 300 (cung dưới); 280 (cung trên)

Sai số đo tọa độ

+ tầm xa, mét: 1200

+ góc phương vị, độ: 1,2

Hệ số nhìn dưới nhiễu của hệ thống chọn lọc mục tiêu di chuyển: 26 dB

Dạng thông tin đầu ra: đồng dạng

Tốc độ khôi phục thông tin: 10 và 20 giây

Thời gian trung bình hoạt động liên tục: 90 giờ

Công suất yêu cầu: 100 kW

Thời gian triển khai: 24 giờ.

Lịch sử chế tạo

Năm 1952, Viện nghiên cứu khoa học số 244 thuộc Bộ vũ khí (BQP) đã bắt đầu thiết kế đài phát hiện mục tiêu bay tầm thấp bước sóng desimet “Tropa” – đài ra đa vô tuyến P-15.

Mẫu thí nghiệm (tổng công trình sư B.P.Lebedev) vào năm 1955 đã trải qua các thí nghiệm cấp nhà nước trên bãi tập và thành công. Đài được tiếp nhận vào biên chế quân đội Liên Xô. Nó được tiếp nhận rộng rãi trong biên chế lực lượng ra đa thuộc quân chủng Phòng không quốc gia, Không quân và Hải quân, đồng thời trong Phòng không Lục quân, nơi sau hàng loạt những nâng cấp, chúng được sử dụng trong các trạm ra đa và các đơn vị ra đa (cấp đại đội) điều khiển pháo và tên lửa phòng không cấp chiến dịch, đồng thời các trạm điều khiển phòng không cấp chiến thuật.

Trong đài có ba chế độ làm việc: biên độ, biên độ với bộ gom và xung – kết hợp. Đài có sự phòng thủ chống nhiễu ngắm theo tầm số nhiễu – theo hướng điều hưởng nhanh một trong 4 các tần số hoạt động. Để chống nhiễu thụ động – hệ thống xung – kết hợp điều chỉnh theo giai đoạn. Đài được trang bị máy hỏi vô tuyến mặt đất, hoạt động trong chế độ phân biệt bạn thù “Kremni-2”. Đài P-15 được lắp trên 1 xe vận tải cùng với hệ thống ăng ten hai tầng và triển khai sang tư thế chiến đấu trong 10 phút. Tổ hợp năng lượng được vận chuyển trên rơ moóc.

Đài bảo đảm phát hiện máy bay tiêm kích trên tầm xa 60-140 kilomet trên độ cao từ 500 đến 3000 mét. Công suất xung của đài ra đa vô tuyến – 300kW. Độ nhạy máy thu 2x10’14W. Chiều rộng đồ thị hướng ăng ten (DNA) – 4,5 phút.


Năm 1959, đài ra đa nâng cấp P-15M đã trải qua các thí nghiệm trên bãi tập. Trong đài P1-5M có chế độ lấy mẫu tự động và bán tự động mục tiêu, trong hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển, thay cho tuyến thủy ngân hãm đã tiếp nhận tuyến rắn từ hợp kim magie. Thiết bị phối hợp với hệ thống “Vozhdukh-1P” được sử dụng.

Năm 1962, các thí nghiệm đài vô tuyến P-15N đã tiến hành các thí nghiệm cấp nhà nước. Mẫu thí nghiệm được thiết kế bởi Phòng thiết kế thí nghiệm thuộc xưởng cơ khi Ulianov (UMZ). Trong biến thể này, đài P-15 được thiết kế lại từng phần và sử dụng thiết bị nhằm tăng các thông số kỹ thuật – khai thác sử dụng của đài ra đa, cụ thể, hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển. Năm 1963, trên bãi tập Donguzsk đã tiến hành thí nghiệm đài ra đa P-15N, trong đó áp dụng các bộ khuyếch đại tham số siêu cao tần, do Phòng thiết kế ở Ulianovsk và Viện kỹ thuật quốc gia Miskva mang tên Bauman cùng thiết kế. Tầm phát hiện mục tiêu do tăng độ nhạy máy thu tăng lên 14% (hệ số ồn 2-2,5). Đồng thời áp dụng chế độ mảng pha của bộ dao động kết hợp tín hiệu – tiếng dội (kết hợp ngoài). Chế độ này tăng cường đáng kể hoạt động của hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển. Độ tin cậy thấp, nhiệt độ không ổn định và khả năng phòng thủ không đảm bảo của các bộ khuyếch đại tham số yêu cầu chúng phải được thiết kế thêm.

Năm 1970. trên bãi tập thí nghiệm đài ra đa vô tuyến P-15MN, theo so sánh với đài P-15N được bổ sung thiết bị tạo ánh chớp để chống lại tên lửa chống ra đa lớp “Shrike” và hệ thống kiểm soát trên bộ các tín hiệu đáp của hệ thống phân biệt bạn thù. Trong cùng năm, đã tiến hành thí nghiệm so sánh hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển của ra đa này với sự điều chỉnh theo giai đoạn đơn và kép nhiễu thụ động, đồng thời với hệ thống lọc đốp le chọn lọc mục tiêu đang di chuyển. Hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển với sự điều chỉnh theo giai đoạn kép có tính năng áp chế nhiễu cao (áp chế 25-27 dB). Hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển do không tối ưu nên các thông số của bộ lọc đốp le có một vài kết quả kém hơn so với sự điều chỉnh theo giai đoạn kép. Trong hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển tiếp sau đó đã nhận được sự ưu tiên phát triển và áp dụng trong đài ra đa vô tuyến, hoạt động theo mục tiêu tầm thấp, bảo đáp áp chế nhiễu thụ động trong hệ số trên 50 dB.

Đầu những năm 1970, đài ra đa vô tuyến P-15MN phần lớn đã chuyển sang cơ sở phần tử mới và trang bị máy hỏi vô tuyến mặt đất, hoạt động trong hệ thống phân biệt bạn thù mới “Kremni-2”. Kết quả sự nâng cấp này là đài nhận tên gọi đài ra đa vô tuyến P-19 “Dunai”, 1RL134) và sau các thí nghiệm năm 1974, chúng được tiếp nhận vào trang bị.

Lịch sử chế tạo

Được chế tạo trên cơ sở đài ra đa vô tuyến P-12NA và được sản xuất hàng loạt trong Liên doanh cổ phần OAO “Nitel”.

Các đài ra đa vô tuyến này bảo đảm sự chỉ thị mục tiêu chính xác hơn cho tổ hợp tên lửa phòng không (ZRK) và dẫn đường cho máy bay tới (tiếp cận, công kích) máy bay địch, tăng cường khả năng chống các loại nhiễu.

Năm 1979, trong tổ hợp đài ra đa vô tuyến trang bị máy đáp mới trên xe tải riêng.

Theo các tham số kỹ thuật, theo sự thuận lợi trong khai thác sử dụng, theo độ tin cậy và tính cơ động cao, đài ra đa vô tuyến này được sử dụng quy mô lớn trong các Quân binh chủng Nga và nước ngoài.

Các thông số kỹ chiến thuật

Sai số đo

+ tầm xa, mét: 1400

+ góc phương vị: 47 phút

Sai số tìm phương khí tài gây nhiễu tích cực (nhiễu tông), độ: -4…4

Hiệu quả hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển, dB: hơn 20

Tầm phát hiện mục tiêu với bộ đổi tần số quang điện 2,6 mét

khi không có nhiễu

+ độ cao 10km: 210

+ độ cao 20km: 260

Trong điều kiện bị nhiễu tích cực tác động với độ dày quang phổ 200W/MHz với tầm xa 200km

+ độ cao 10km: -

+ độ cao 20km: -

Sự điều hưởng tần số hoạt động: điện cơ

Dạng thông tin đầu ra: đồng dạng

Hiệu suất

Thời gian mở (tắt), phút: 3 (5)

Thời gian trung bình làm việc liên tục: 140 giờ

Công suất điện: 10kW

Thiết bị phát: đèn

Công suất

+ xung: 200kW

+ trung bình: 500kW

Sử dụng để phát hiện máy bay, xác định các tọa độ hiện tại và cung cấp chỉ thị mục tiêu. Là một trong những đài ra đa bước sóng mét số lượng lớn và giá thành rẻ nhất. Tuổi thọ của các đài này đã được tận dụng hết, còn việc thay thế và sửa chữa gặp khó khăn liên quan với việc thiếu các phần tử cơ sở ở thời điểm này.

Để kéo dài thời gian phục vụ cho đài P-18 và tăng cường hàng loạt các thông số kỹ chiến thuật, đã tiến thành nâng cấp đài ra đa trên cơ sở tổ hợp lắp ráp, có tuổi thọ trên 20 – 25 000 giờ và thời gian phục vụ 12 năm.

Trong hệ thống ăng ten có các ăng ten bổ sung để áp chế nhiễu tích cực lắp trên 2 cột trụ riêng. Mục tiêu nâng cấp – chế tạo đài ra đa vô tuyến với các thông số kỹ chiến thuật, phù hợp các yêu cầu mới, trong khi vẫn giữ được hình dáng của ra đa cơ sở:

+ thay mới các cơ sở phần tử thiết bị cũ của đài ra đa vô tuyến P-18

+ thay thiết bị đèn phát bằng thiết bị phát dạng rắn

+ lắp hệ thống xử lý tín hiệu trên quá trình số hóa

+ lắp hệ thống chống nhiễu tích cực (nhiễu tông)

+ lắp hệ thống xử lý thứ cấp, kiểm soát và chẩn đoán thiết bị, biểu hiện thông tin và điều khiển trên cơ sở máy tính điện tử đa năng

+ bảo đảm phối hợp với hệ thống điều khiển hiện đại.

Kết quả nâng cấp

+ giảm khối lượng thiết bị

+ tăng độ tin cậy của ra đa

+ tăng cường khả năng chống nhiễu

+ tăng cường các thông số chính xác

+ tăng cường các tính năng khai thác sử dụng

Tổ hợp lắp ráp được lắp trong buồng thiết bị của đài ra đa thay cho thiết bị cũ. Các kích thước không lớn của tổ hợp lắp ráp cho phép tiến hành nâng cấp các ra đa trên trận địa.

Các thông số kỹ chiến thuật chính

Sai số đo

+ tầm xa, mét: 150

+ góc phương vị: 25 phút

Sai số tìm phương khí tài gây nhiễu tích cực (nhiễu tông), độ: -0,3…0,3

Hiệu quả hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển, dB: hơn 45

Tầm phát hiện mục tiêu với bộ đổi tần số quang điện 2,6 mét

khi không có nhiễu

+ độ cao 10km: 210

+ độ cao 20km: 270

Trong điều kiện bị nhiễu tích cực tác động với độ dày quang phổ 200W/MHz với tầm xa 200km

+ độ cao 10km: 170

+ độ cao 20km: 200

Sự điều hưởng tần số hoạt động: điện

Dạng thông tin đầu ra: đồng dạng, tuyến

Hiệu suất: trên 120 tuyến

Thời gian mở (tắt), phút: 2,5 (1)

Thời gian trung bình làm việc liên tục:  800 giờ

Công suất điện: 10kW

Thiết bị phát: dạng rắn

Công suất

+ xung: 4,5kW

+ trung bình: 450kW

Trong mục tiêu tăng cường hiệu quả hoạt động của đài ra đa vô tuyến P-18 phù hợp các yêu cầu hiện đại và kéo hạn khai thác sử dụng, các xí nghiệp của Nga (Liên doanh “Nitel” – Nizhnigorod và Liên doanh cổ phần kín “Trung tâm hợp tác kỹ thuật tổ hợp vô tuyến điện”) đã chế tạo tổ hợp các biện pháp về hoàn thiện các ra đa vô tuyến theo các hướng sau:

+ tăng cường đáng kể khả năng chống nhiễu tích cực

+ tăng cường hiệu quả và ổn định hoạt động hệ thống chống nhiễu tiêu cực do thay thế thiết bị đồng dạng thành số hóa

+ máy đáp vô tuyến mặt đất (NRZ) được thay mới với sự bảo đảm hoạt động trong hệ thống nhận dạng bạn – thù quốc tế

+ hàng loạt các khối và thiết bị được chế tạo trên cơ sở phần tử mới với sự tăng cường các thông số khai thác sử dụng của đài.

Trong kết quả nâng cấp, đài ra đa vô tuyến P-18 bảo đảm:

+ xử lý tự động các tín hiệu và hình thành tuyến (vạch)

+ phát hiện và bám bắt tự động các khí tài gây nhiễu

+ xác định tự động các thông tin về độ cao mục tiêu

+ chỉnh lý tài liệu thông tin và trao đổi chúng trong các cụm

Sự hoàn chỉnh đài ra đa P-18 và các biến thể của nó có thể được tiến hành theo giai đoạn một cách trực tiếp trên chỗ khai thác sử dụng và phù hợp theo yêu cầu của đối tác.

Việc nâng cấp đài ra đa P-18 cho phép tăng cường đáng kể khả năng phát hiện mục tiêu đường không hiện tại và thế hệ mới trong các điều kiện nhiễu phức tạp, trong đó, có mục tiêu được chế tạo theo công nghệ “Stels” và duy trì cho ra đa hàng loạt khả năng cạnh tranh tới năm 2010, đồng thời gia hạn thời gian sử dụng lên 15-20 năm.

Các thông số chính

Giới hạn phát hiện mục tiêu khi bị tác động bởi nhiễu tổng hợp trong quang phổ dày 200W/MHz (tương đương 200km),km

+ độ cao 3000 mét: 94

+ độ cao 10 000 mét: 150

+ độ cao 20 000 mét: 162

Số lượng hướng nhiễu bị áp chế: 4

Chống nhiễu tiêu cực, tầm xa,km: 0-350

Hệ số áp chế nhiễu, dB: 30

Sai số xác định tọa độ,km

+ theo tọa độ mặt phẳng: 0,4

+ theo độ cao: 0,8

+ theo tốc độ riêng: 20

Trì hoãn thông tin (từ thời điểm phát hiện mục tiêu): 20-30s

Tốc độ khôi phục thông tin: 10s

Số lượng mục tiêu bám bắt đồng thời (mỗi đài ra đa): 120

Sai số đo (biểu thị) tọa độ,km: 0,8.

Nhiệm vụ

Phát hiện số lượng lớn các mục tiêu tầm thấp. Trang bị trong các đại đội ra đa tầm thấp, trung đội ra đa độc lập thuộc quân chủng Phòng không. Đài trinh sát và chỉ thị mục tiêu tầm thấp trong tổ hợp tên lửa phòng không S-125.

Các thông số kỹ chiến thuật chính

Bước sóng: desimet

Xác định tọa độ: phương vị, tầm xa

Tầm phát hiện mục tiêu (Mig-17) trên độ cao 500 mét đến 60 kilomet: 3000 mét đến 140 kilomet

Hệ số áp chế nhiễu: 25dB

Thời gian triển khai: 20 phút

Thành phần tổ hợp

Xe số 1 – KUNG-1M trên gầm ZiL-131

Xe số 2 – với tổ hợp nguồn năng lượng trên gầm ZiL-131

Đặc điểm thiết kế

Đài ra đa vô tuyến là biến thể của đài ra đa P-15.

Trong thành phần ra đa có thay thế các bộ điều biến thiết bị phát (trong một số mẫu của bộ điều biến, như trên P-15, trên các đèn điều biến GMI-90, một số khác – đèn tiratron). Bộ chuyển mạch ăng ten trên các cột thu lôi đồng trục được thay bằng bộ chuyển mạch trên ống hai cực (điôt). Bộ khuyếch đại cao tần trong thiết bị thu trên đèn sóng ống được thay bằng bộ khuyếch đại điện dạng rắn, thường bay bị hỏng và rất nhiều lỗi.

Các thiết bị còn lại, thực tế giống như trong P-15.

Các tổ hợp nguồn điện AB-16.

Bố cục đài ra đa vô tuyến chịu thay đổi lớn nhất. Trong vai trò gầm cơ sở là xe vận tải ZiL-131. Trên xe trước lắp buồng (cabin) với thiết bị ăng ten, trên xe thứ 2 – đài ra đa vô tuyến (như trên P-15) và 2 tổ hợp nguồn điện AB-16, bộ đổi điện ALA-7 (220/380V 50Hz tới 220 400Hz).

Đài ra đa vô tuyến sử dụng

+ thiết bị fide ăng ten (AFU) 1RL82M2 – trên cột trụ cao 30 mét với thiết bị quay PUA-69 của đài P-15, P-19 để lắp trên cột trụ cao 50 mét

+ thiết bị fide ăng ten 1RL82M3 – với thiết bị quay PUA-65 của đài ra đa vô tuyến P-19Sh để lắp trên cột trụ 50 mét

+ cột tháo lắp 1L81-1 được đồng nhất hóa cao từ 18 đến 50 mét.

Trong lực lượng ra đa phòng không thuộc cụm quân Liên Xô đóng ở Đông Đức, sau khi tiến hành khai thác sử dụng thí nghiệm, đài ra đa không được tiếp nhận rộng rãi và được sử dụng như đài ra đa chủ lực trong các phân đội ra đa phòng không.

Lịch sử chế tạo

Đài phát hiện và dẫn đường cho máy bay P-30 (Tổng công trình sư V.V.Samarin) được sử dụng trong các đơn vị ra đa thuộc Quân chủng phòng không, trong Không quân và trong các bộ phận Phòng không trên bờ thuộc Hải quân. Đài này sau đó cũng được sử dụng trong các đại đội ra đa trong biên chế (trung đoàn, tiểu đoàn) ra đa phòng không quốc gia.

Năm 1955, đài ra đa P-30 đã trải qua các thí nghiệm cấp nhà nước và được tiếp nhận vào trang bị.

Đài bảo đảm phát hiện tầm xa máy bay tiêm kích từ 170-180 kilomet trên độ cao 8-12 kilomet trong công suất xung 1 megawat, độ nhạy máy thu 4x10’14W, độ rộng đồ thị hướng ăng ten theo góc phương vị: 4,5 độ và theo góc tà: 0,6-1,7 độ. Đài gồm có xe mang màn hình, rơ moóc với hệ thống ăng ten và thiết bị thu – phát, hai xe với các tổ hợp nguồn điện và rơ moóc để chở hai ăng ten. Khác với đài ra đa P-20, trong đài ra đa P-30 có sóng siêu cao tần trên đèn chân không (LBV), thiết bị màn hình hiện đại hơn, thiết bị truyền tải thông tin vô tuyến “Faza”, đã tiếp nhận sự phân chia tần số hoạt động mới theo kênh, tăng cường phản xạ ăng ten, thực hiện phối hợp với hệ thống phân biệt bạn thù và thiết bị máy hỏi chủ động “Globus”.

Năm 1958, đài ra đa vô tuyến P-30 được nâng cấp ở xưởng số 37 thuộc Ủy ban quốc gia về vô tuyến điện (GKRE). Đài ra đa vô tuyến P-30M “Saturn”, trong năm 1959 đã trảo qua các thí nghiệm trên bãi tập và được tiếp nhận vào biên chế. Nó tăng cường tầm xa phát hiện mục tiêu 10-15% và thuận lợi hơn trong khai thác sử dụng.

Em nghĩ là 6 kilomet thôi chứ nhỉ?  ;D

Đó là tầm xa phát hiện mục tiêu (dạng máy bay tiêm kích Mig-17) trên độ cao 500 mét là 60 kilomet; tầm xa phát hiện mục tiêu ở độ cao 3000 mét là 140 kilomet ;D

Lịch sử chế tạo

Đài ra đa vô tuyến cơ động P-20 là đài ra đa cảnh giới tầm xa và dẫn đường bước sóng sentimet đầu tiên. Việc thiết kế được tiến hành theo nhiệm vụ của Không quân theo kế hoạch mùa hè thứ 3 về phát triển ra đa vô tuyến trong thời gian 1946-1948. Đài bảo đảm khả năng nhìn vòng và phát hiện các mục tiêu trong khu vực hoạt động, thể hiện bối cánh trên không trên màn hình của đài và màn hình nhìn vòng thuộc trạm chỉ huy bố trí ở ngoài.

Đài ra đa vô tuyến xác định ba tọa độ mục tiêu: góc phương vị, tầm (độ) nghiêng xa và độ cao với sự hỗ trợ của tia V – theo sáng kiến của Giáo sư M.A.Bronch-Bruevich từ những năm 1938. Để phân biệt bạn thù, đài ra đa được bổ sung thiết bị máy đáp NRZ-1.

Độ rộng đồ thị hướng

+theo tia đứng
+ góc tầm: từ 0,5 đến 30

+ góc hướng: 200

-theo tia nghiêng

+ góc nghiêng từ 1 đến 30

+ góc tầm: từ 2 đến 180

Đài có 5 kênh bức xạ và 5 kênh thu, hoạt động trên các bước sóng sentimet khác nhau. Ba kênh hoạt động trên thiết bị ăng ten với hướng đồ thị phẳng (hình quạt) để sục sạo (tìm kiếm) máy bay trong góc hướng, xác định góc phương vị và cự ly tới các mục tiêu (tia đứng). Hai kênh hoạt động trong ăng ten với hướng đồ thị nghiêng (phẳng, hình quạt) – phối hợp với tia đứng để xác định độ cao mục tiêu.

Thành phần của đài ra đa với thiết bị và tổ hợp nguồn điện gồm có 8 phương tiện vận tải.

Trong xe thu – phát lắp 5 tủ cao tần với các máy phát macnetron, các máy thu và thiết bị cần thiết để bức xạ và thu. Trên nóc xe lắp thiết bị ăng ten.

Đài có 4 màn hình: nhìn vòng, màn hình nhìn vòng ở ngoài (VIKO), màn hình nhìn (đo) xa và màn hình nhìn (đo) cao.

Đài có thiết bị vô tuyến phức tạp. Việc khai thác sử dụng nó yêu cầu trình độ kỹ thuật cao và kinh nghiệm làm việc nhiều trên các loại ra đa và khí tài.

Việc thiết kế đài ra đa được tiến hành bởi tập thể ngành công nghiệp vô tuyến dưới sự chỉ đạo của L.V.Leonov với sự tham gia của A.R.Volpert, Yu.K.Adel, S.P.Zavprotisev và nhiều kỹ sư khác.

Năm 1949, đài trải qua các thí nghiệm cấp nhà nước trong Không quân (lãnh đạo: kỹ sư thí nghiệm I.I.Vasyutin) và đạt yêu cầu đặt ra của Không quân. Được tiếp nhận vào trang bị, đài P-20 được sử dụng rộng rãi trong quân chủng Phòng không, Không quân, Hải quân và trên các sân bay lớn của các đội bay dân sự (GVF) trong vai trò đài điều phối.

Không thể không nhấn mạnh các nỗ lực lớn trong kỹ thuật và tổ chức khi thiết kế đài ra đa này cùng hàng loạt các đài ra đa vô tuyến cảnh giới từ xa và dẫn đường trong thời gian sau chiến tranh của K.L.Kurakin (sau đó là Phó bộ trưởng công nghiệp điện). Ông đã được trao tặng Giải thưởng của Nhà nước Liên Xô năm 1950.

“Đài ra đa này – có tuổi thọ lâu trong số các đài ra đa. Nó được bắt đầu chế tạo ở xưởng sửa chữa toa xe cũ mà đúng nghĩa là trong khoảng một năm đã trang bị lại thành người khổng lồ điện cơ… Tháng 12 năm 1952, đã xuất hiện đài ra đa vô tuyến đầu tiên. Năm năm sau đó, trong phân xưởng thuộc xưởng điện cơ Lianozovsk đã sản xuất 300 tổ hợp P-20… Đài ra đa được bố trí trên bệ pháo hạng trung và hoạt động rất đáng tin cậy…

Đài ra đa cần được bố trí trên núi cao. Nhưng khí tài nhanh chóng bị ion hóa và hỏng, các ống tia – điện, các màn hình nhìn vòng bị cháy. Việc này xảy ra do sự phóng điện mạnh của không khí. Tổng công trình sư ra đa trên núi cao Lev Shulman đã tìm ra giải pháp đáng tin cậy và trong nửa năm, phiên bản P-20 lắp trên núi đã được chế tạo và trải qua các thí nghiệm ở Armenia và trên núi Alagez.

Thêm những sự sửa lại quan trọng trong ra đa do những người chế tạo nó tiến hành. Ví dụ, 7 đài “Efir” đã được bố trí trên khu vực hẻo lánh tại thảo nguyên ở Kazastan, bắt đầu từ bãi tập ở Kapuskin Yar tới hồ Balkhash. Chúng làm nhiệm vụ theo dõi các thí nghiệm bay của tên lửa có cánh đầu tiên do Tổng công trình sư Lavochkin thiết kế…

Nhanh chóng trên cơ sở P-20 đã chế tạo ra đa hiện đại hóa P-30. Theo độ tin cậy và các thông số kỹ chiến thuật, nó vượt trội toàn bộ các đài ra đa vô tuyến ở thời điểm đó. Đài ra đa này đã được nước ngoài đặt mua…

Sau P-30, đã xuất hiện đài ra đa P-35, sau đó là P-37, trong đó thay đèn bằng đèn bán dẫn, mạch vi hình. Trong các đài ra đa vô tuyến hai tọa độ này, trong thành phần tổ hợp bổ sung máy đo cao vô tuyến, cho phép xác định chính xác tọa độ - độ cao mục tiêu. Đài ra đa P-37 đã tiếp thu toàn bộ các thành tựu trong giai đoạn này…”.

Lịch sử chế tạo

Cuối những năm 50 của thế kỷ XX đã thiết kế và tiếp nhận vào biên chế đài ra đa nhìn vòng (đo xa) P-35 với các thông số kỹ chiến thuật cao và giảm sai số đo góc tà mục tiêu. Đồng thời, cũng như đài ra đa P-30, đài ra đa P-35 được sử dụng trong quân chủng Phòng không, Không quân, phòng không Hải quân và trong các đơn vị phòng không Lục quân. Đài được thiết kế ở xưởng số 37 thuộc Ủy ban quốc gia về điện vô tuyến (GKRE).

Khác với đài ra đa vô tuyến P-30, trong đài P-35, lưới ăng ten trên có một kênh bước sóng desimet thay cho centimet, nằm ngang với độ nghiêng nhất định trong mặt phẳng góc tà (установлено горизонтально с некоторым наклоном в угломестной плоскости).

Đài ra đa vô tuyến P-35 đã trải qua hàng loạt nâng cấp. Năm 1961, đài ra đa vô tuyến P-35M được xưởng số 588 thiết kế đã được đưa vào thí nghiệm. Đài ra đa này khác với ra đa P-35 ở thiết kế lưới (gương) ăng ten, tăng các giới hạn và tốc độ nghiêng của lưới. Với mục đích hỗ trợ đài P-35M chống nhiễu thụ động và yếu tố khí tượng (thời tiết xấu), đồng thời để bảo đảm phát hiện các mục tiêu trên tầm thấp (50-300 mét) ở tầm gần đã thiết kế biến thể của đài này với tên gọi “Mech-35”. Năm 1970-1971, máy đo xa “Mech-35” đã trải qua các thí nghiệm trên bãi tập. Trong đài lắp thiết bị chọn lọc mục tiêu đang di chuyển và ăng ten lọc phân cực. Trong đài ra đa cũng tiếp nhận hệ thống tăng cường độ dài sóng có ích (BARU - схемa БАРУ) với sự hạn chế thăng giáng các tín hiệu và BARU với sự điều chỉnh độ sâu và chiều dài hoạt động (tác động) để chống nhiễu tích cực. Để chống tên lửa chống tên lửa kiểu “Shrike”, trên đài lắp thiết bị “Kommutator-35”.

Phân loại: ra đa nhìn vòng hai tọa độ cơ động

Tần số hoạt động: 2-4GHz

Kích thước ăng ten: 11x3,5 mét

Tầm số quay: 3 hoặc 6 vòng/phút

Tầm hoạt động hiệu quả: 390 kilomet

Đỉnh công suất: 650kW

Độ rộng tia: 0,7 độ

Tần số quay xung: 375 lần/giây

Sai số phát hiện mục tiêu theo tầm xa: 900 mét

Sai số phát hiện mục tiêu theo góc tà: 0,5 độ

Tần số hệ thống phân biệt bạn – thù: 1-2Hz.

Trong đài lắp thiết bị chọn lọc mục tiêu đang di chuyển và tiếp nhận hệ thống lọc ăng ten phân cực, bảo đảm cho đài ra đa chống lại nhiễu thụ động và các yếu tố khí tương, đồng thời bảo đảm phát hiện độ cao ở tầm thấp (50-300 mét) trong phạm vi gần. Trong đài tiếp nhận hệ thống BARU (схемa БАРУ) với sự hạn chế thăng giáng các tín hiệu và BARU với sự điều chỉnh độ sâu và chiều dài hoạt động để chống nhiễu tích cực. Để chống tên lửa dạng “Shrike”, trong đài lắp thiết bị “Kommutator”.

Sự nâng cấp đài ra đa vô tuyến R-37 – Đài ra đa 1L117

Xưởng điện cơ Lianozovsk đã giới thiệu gói sửa chữa căn bản đồng thời nâng cấp các đài ra đa vô tuyến P-37 đang khai thác sử dụng, cho phép chúng có “cuộc sống thứ hai”. Sau khi nâng cấp, đảm bảo đài ra đa vô tuyến:

+ chuyển đổi thành đài ra đa vô tuyến 1L117 ba tọa độ, xuất hiện chất lượng mới – xác định tọa độ tầm cao

+ lắp thiết bị xử lý thông tin sơ cấp và thứ cấp, kết hợp với trạm màn hình bên ngoài (trạm chỉ huy) VIP-117 với chỗ làm việc cho nhân viên trực ban cùng sự tiếp nhận các khí tài tính toán hiện đại với màn hình màu có độ phân giải cao

+ lắp thiết bị phân biệt bạn – thù, đáp ứng các tiêu chuẩn của Nga và quốc tế.

Sau khi nâng cấp, các thông số kỹ chiến thuật của đài ra đa P-37 tương ứng với ra đa 1L117

Công nghệ nâng cấp hướng vào các buồng làm việc đang hoạt động, các bộ dẫn động, hệ thống ăng ten, các trạm cung cấp điện và trang thiết bị khác với sự tiến hành sửa chữa triệt để (đại tu) khi cần thiết. Các đài nâng cấp sẽ trang bị các máy cảm biến có độ ổn định cáo trên các magnetron đồng trục và máy thu dạng rắn với độ nhạy cao, thiết bị chọn lọc mục tiêu đang di chuyển mới với các tính năng được tăng cường trong khả năng áp chế các loại nhiễu, thiết bị mô tả mới, trang thiết bị trạm màn hình VIP-117 hiện đại bố trí ở ngoài.

Sự nâng cấp có thể được tiến hành ở xưởng điện cơ Lizaonovsk cũng như trên xưởng sửa chữa của đối tác. Trong trường hợp sau, xưởng điện cơ Lizanovsk sẽ cung cấp khí tài ra đa vô tuyến nguyên bản và phụ tùng, bảo đảm chỉ đạo công việc kỹ thuật. Trong thời gian thực hiện các công việc chính về sửa chữa đài ra đa vô tuyến có thể được tiến hành trên các xí nghiệp sửa chữa của đối tác. Có thể hình thành xí nghiệp liên doanh để hợp tác và hỗ trợ các công việc nâng cấp.

Các thông số kỹ - chiến thuật đài ra đa 1L117

Tần số hoạt động: 10cm

Tầm xa, km: 350

Sai số đo tọa độ

+ tầm xa, mét: 300

+ góc phương vị, phút: 10

+ độ cao, mét: 400

Tầm quan sát bằng khí tài quang học (Разрешающая способность)

+ tầm xa, mét: 500

+ theo góc phương vị, độ: 1

Hệ số áp chế nhiễu, dB: 25

Tốc độ khôi phục thông tin, giây: 10

Số lượng mục tiêu bám bắt đồng thời: 200

Công suất yêu cầu, kW: 50

Điều kiện khai thác sử dụng

+ nhiệt độ môi trường: từ -40 đến 50 độ

+ độ ẩm. %: 100 (trong điều kiện nhiệt đới)

+ tốc độ gió, m/s: 25

Bác Đại Bàng đen có nhầm không vậy, tần số hoạt động của đài rada này chỉ tầm 2-4 Hz thôi ư, chắc là 2-4Ghz chứ ???

Частотный диапазон: 2-4 ГГц

Nhầm thật ;D. Cám ơn bạn maxttien ;D

Các dạng màn hình nhìn vòng


Từ trái sang phải

1 - Dạng màn hình nhìn vòng trong các điều kiện mây nhiều trong chế độ biên độ – kết hợp không có nhiễu.

2 - Dạng màn hình nhìn vòng khi xuất hiện nhiễu không đồng bộ và mở khí tài áp chế nhiễu không đồng bộ

3 - Dạng nhiễu thụ động trên màn hình nhìn vòng trong chế độ biên độ

4 - Dạng nhiễu thụ động trên màn hình đo cao trong chế độ biên độ.

Lịch sử chế tạo

Đài ra đa vô tuyến cảnh giới và chỉ thị mục tiêu trong giai đoạn chế tạo vũ khí mới cho phòng không Lục quân thế hệ đầu tiên được phát triển rất mạnh theo một số hướng. Một trong số đó là nâng cấp các đài ra đa đã được chế tạo (P-12, P-15…) và các đài đo cao vô tuyến (PRV-11, PRV-9…) và chi tiết là tăng cường khả năng chống nhiễu, sai số xác định độ cao (góc tà) mục tiêu và đặc biệt là khả năng cảnh báo sớm các mục tiêu tầm thấp.

Khi đó, quan điểm kỹ thuật đã được thực hiện phù hợp với quan điểm kinh tế - quân sự: sử dụng tối đa các kiểu đài ra đa cảnh giới giống nhau trong các đơn vị ra đa phòng không lục quân (trên các trạm ra đa) và trong các đơn vị phòng không – trên các trạm chỉ huy (trong đại đội điều khiển) của các đơn vị này.

Hướng khác là ưu tiên phát triển đài ra đa vô tuyến cảnh giới bước sóng centimet mà trong đó bảo đảm hình thành sang số hẹp bằng điện cơ theo góc tà mục tiêu của các tia (đồ thị hướng ăng ten), cho phép đạt được độ chính xác (trong giới hạn độ rộng tia) trong xác định góc này (độ cao mục tiêu, đặc biệt là tầm thấp). Các đài này đặc biệt hiệu quả, bởi vì chúng có thể được sử dụng không chỉ trong các nhiệm vụ kép ở trên, mà còn nằm trong thành phần tổ hợp tên lửa phòng không, bảo đảm cho đài dẫn bắn và chỉ thị mục tiêu cho tên lửa phòng không đủ chính xác (không phải sục sạo thêm), giảm đáng kể thời gian phản ứng của tổ hợp.

Đài ra đa cảnh giới đầu tiên là “Bronia” (P-40). Việc chế tạo đã được bắt đầu vào năm 1960 trong Viện nghiên cứu số 208 thuộc Ủy ban quốc gia về kỹ thuật vô tuyến theo sự đặt hàng của Tổng cục pháo binh – tên lửa. Sau đó, Viện đổi tên thành Viện nghiên cứu khoa học các khí tài đo đạc thuộc Bộ công nghiệp vô tuyến (Tổng công trình sư V.V.Raizberg). Mẫu thí nghiệm của đài được thiết kế bởi viện cùng Phòng thiết kế số 588 của xưởng điện cơ Lianozovsk và trải qua các thí nghiệm cấp nhà nước năm 1962 trên bãi tập Dongusk thuộc Tổng cục pháo binh – tên lửa (chủ nhiệm thao trường M.I.Finogenov, phó chủ nhiệm S.N.Yulovski).

Khí tài của đài được bố trí trên hai gầm xe tự hành: khí tài đo xa P-40D – trên gầm băng xích và khí tài đo cao PRV-9A – trên xe vận tải “Ural-375A” (sau đó là Kraz-3255). Hoạt động của khí tài đo xa được tính toán với 2 khí tài đo cao. Khí tài đo xa được sử dụng trong vai trò cảnh giới và chỉ thị mục tiêu 1S12 của tiểu đoàn tên lửa phòng không “Krug”. Đối với đó, trong đài lắp khí tài mã hóa vô tuyến thông tin liên lạc với các đài dẫn bắn cho tên lửa phòng không thuộc các đại đội trong tiểu đoàn cùng khí tài nối địa hình và dẫn đường độc lập.

Đài (đo xa) bảo đảm phát hiện mục tiêu máy bay tiêm kích:
 
+ tầm xa 70 kilomet - độ cao 500 mét;

+ tầm xa 150 kilomet - độ cao 6 kilomet

+ tầm xa 180 kilomet - độ cao 12 kilomet

Công suất xung của đài: 1,7-1,8MW

Độ nhạy máy thu: 4,3-7,7x10’14W

Hệ thống ăng ten của khí tài đo xa khi nhìn vòng tạo thành mặt phẳng góc tà theo 4 tia: 2 tia dưới – khoảng 2 và 4’’; 2 tia trên – khoảng 10 và 14 độ (cosecan cuối cùng – dạng bậc hai/bình phương). Đài đo xa có các biện pháp hiệu quả chống lại các loại nhiễu chủ động và thụ động. Nguồn điện của đài kết hợp với máy đo xa PRV-9A được lấy từ tổ hợp nguồn điện tuabin khí lắp chìm trong máy đo xa.

Năm 1963, đài ra đa vô tuyến P-40 được tiếp nhận vào trang bị phòng không Lục quân. Năm 1965, biến thể của nó – 1S12 được tiếp nhận vào trang bị trong vài trò đài ra đa cảnh giới của tổ hợp tên lửa phòng không “Krug”.

Trong giai đoạn 1966-1968, khí tài đo xa được nâng cấp. Các thí nghiệm của mẫu nâng cấp được tiến hành trong những năm 1969-1970 trên các bãi tập Donguzsk và Embensk thuộc Tổng cục pháo binh – tên lửa (chủ nhiệm thao trường – tương ứng - M.I.Finogenov và V.D.Kirichenko) đã chỉ ra rằng tầm phát hiện mục tiêu của đài cao hơn trên cùng độ cao đã chỉ ra ở trên (500 mét; 6km; 12 km) lần lượt là 85, 220 và 230 kilomet. Đài được bảo vệ khỏi tên lửa chống ra đa kiểu “Shrike”, tăng cường độ tin cậy.

Trong quá trình chế tạo đài ra đa vô tuyến P-40D (1S12) có sự tham gia tích cực của V.V.Raizberg, A.P.Vetoshko, A.A.Mamaev, L.F.Alterman, V.N.Stolyarov, Yu.A.Vainer, A.G.Gorshtein, N.A.Volski.

Đài đo xa vô tuyến (1S12) và đài đo cao vô tuyến PRV-9A được sản xuất hàng loạt ở xưởng cơ khí Lianozovsk thuộc Bộ Công nghiệp vô tuyến.

Đài ra đa chống nhiễu cơ động P-80 “Altai” được sử dụng để cảnh giới, dẫn đường máy bay tiêm kích tới (công kích) máy bay địch và chỉ thị mục tiêu cho các đơn vị tên lửa phòng không. Đài được chế tạo bởi Viện nghiên cứu khoa học số 244 thuộc Bộ Công nghiệp vô tuyến theo mệnh lệnh số 3155-r.s của Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô ngày 31 tháng 3 năm 1956 và mệnh lệnh số 608-293 của Trung ương Đảng cộng sản Liên Xô và Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô mùng 4 tháng 6 năm 1958 về các yêu cầu kỹ chiến thuật của Tổng cục pháo binh tên lửa thuộc Bộ Quốc phòng Liên Xô.

Đài ra đa “Altai” (ký hiệu 1RL-118) được tiếp nhận vào trang bị năm 1962 dưới mã số P-80 và sản xuất hàng loạt ở xưởng điện cơ Balakhninsk. Tổ hợp ra đa vô tuyến “Altai” và các biến thể sau của nó là thành tựu lớn trong lĩnh vực kỹ thuật vô tuyến điện Liên Xô.

Bối cảnh

Theo mệnh lệnh của Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô ngày 21 tháng 2 năm 1950cho Viện nghiên cứu khoa học số 20 (hiện nay là Viện nghiên cứu khoa học vô tuyến toàn Nga) giao nhiệm vụ nghiên cứu yêu cầu kỹ chiến thuật của Cục pháo binh cho đài ra đa nhìn vòng “Topol-2” bước sóng centimet. “Topol-2” được sử dụng trong các đơn vị thuộc Quân chủng quan trắc, thông tin và liên lạc) để phát hiện máy bay, trong các đơn vị Không quân và không quân thuộc Phòng không – để dẫn đường cho máy bay tiêm kích không quân và các đơn vị pháo phòng không – để xử lý thông tin chỉ thị mục tiêu.

Khí tài đo xa vô tuyến trong trang bị của đài là rất cần thiết, bởi vì nó cho phép xác định độ cao các mục tiêu đã chọn khi hoạt động phối hợp với các đài nhìn vòng và hoạt động độc lập trong chế độ quan sát phạm vi hình quạt. Khí tài đo cao vô tuyến này được tiếp nhận vào trang bị dưới tên gọi “Konus” (PRV-10). Các đài “Konus” đã được sản xuất quy mô lớn từ năm 1953 ở xưởng số 588 thuộc Bộ công nghiệp vô tuyến (hiện nay là xưởng điện cơ Lianozovsk).

Khối lượng lớn công việc dưới mã số “Steklo” đã được thực hiện ở Viện nghiên cứu khoa học số 20 vào cuối năm 1951 dưới sự chỉ đạo của Yu.B.Kobzarev và các cấp phó L.N.Kislyakov và N.N.Danilov để xác định các hướng chống lại nhiễu thụ động cho đài vô tuyến.

Theo kết quả công việc này đã hình thành phương pháp xung – kết hợp chống lại các loại nhiễu thụ động, mà trong mức độ đáng kể đã giải quyết vấn đề chống nhiễu cũng như các yếu tố thời tiết, cũng như nhiễu ngẫu cực từ phía địch.

Khi sử dụng các kết quả công việc nghiên cứu khoa học, viện đã chế tạo đài đo cao vô tuyến “Vershina” và được tiếp nhận vào trang bị năm 1961 dưới mã số PRV-11. Khí tài được sản xuất hàng loạt ở xưởng số 588 thay đài đo cao vô tuyến “Konus”, còn sau đó ở xưởng chế tạo máy phát điện lưu động Zaporozhosk.

Theo mệnh lệnh của Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô ngày 16 tháng 8 năm 1954 đã giao cho Viện nghiên cứu khoa học số 244 (hiện nay là Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến toàn Nga) chế tạo trên cơ sở đài “Topol-2” và đài đo cao vô tuyến “Vershina” đã chế tạo cho quân chủng Phòng không, các đơn vị và lữ đoàn không quân và phòng không Hải quân các đài ra đa vô tuyến “Topol-3” và “Topol-4”. Các yêu cầu kỹ chiến thuật cho các đài ra đa này được nghiên cứu theo sự xuất hiện các khí tài chống lại tác động của các loại nhiễu tích cực và tiêu cực, tăng trần (độ cao) và tầm xa phát hiện máy bay.

Trong giai đoan đầu quá trình thiết kế các đài ra đa vô tuyến “Topol-3” và “Topol-4”, Tổng công trình sư V.A.Sivtsov đã trình báo cáo cho Hội đồng khoa học kỹ thuật của viện, trong đó chứng minh sự không phù hợp khi thực hiện nghiên cứu tiếp theo về yêu cầu kỹ chiến thuật đã đề ra và dự định chế tạo tổ hợp ra đa vô tuyến cơ động với các thông số kỹ chiến thuật cao hơn đáng kể. Kiến nghị tương ứng của viện cũng được Bộ Quốc phòng ủng hộ.

Kết quả từ những quyết định được tiếp nhận trong những năm 1958-1959 là quá trình thiết kế và vật liệu bổ sung cho đề án kỹ thuật trong tháng 2 năm 1960 đã tạo ra sự thay đổi các yêu cầu kỹ chiến thuật thiết kế mẫu thí nghiệm của tổ hợp ra đa vô tuyến cơ động sục sạo, dẫn bắn và chỉ thị mục tiêu cho binh chủng tên lửa phòng không.

Trong bản báo cáo cũ, yêu cầu kỹ chiến thuật được đặt ra như sau: “Tổ hợp ra đa vô tuyến chống nhiễu cơ động “Altai” được sử dụng để sục sạo máy bay và dẫn đường cho máy bay tiêm kích tấn công máy bay địch, đồng thời để chỉ thị mục tiêu cho các đài dẫn bắn pháo phòng không thuộc Không quân quốc gia”.

Trong báo cáo mới: “Tổ hợp ra đa vô tuyến chống nhiễu cơ động “Altai” được sử dụng để sục sạo, dẫn đường cho máy bay tiêm kích tới (tiếp cận, công kích) máy bay địch và chỉ thị mục tiêu cho tên lửa phòng không”.

Trong sự khác biệt với các đài ra đa “Pamir”, “Dal”, “Uragan” với “Altai”, ngoài các yêu cầu hiện đại về tầm hoạt động hiệu quả và khả năng chống nhiễu, đã bố sung thêm yêu cầu về sức cơ động. Để đáp ứng toàn bộ các yêu cầu này, đã có quyết định chế tạo tổ hợp ra đa vô tuyến tương tác đặc biệt với sự phát tần số của các đài ra đa độc lập và sự phân chia hợp lý các chức năng và khu vực quan sát hiệu quả giữa chúng.

Trong thành phần tổ hợp được chế tạo gồm có cùng với các yếu tố mới cũng như các đài ra đa vô tuyến đã có trước đó (PRV “Vershina”, đài ra đa vô tuyến P-15) với những sự thay đổi tối thiểu trong số chúng, cần thiết để ghép bộ trong thành phần tổ hợp.

Để chế tạo đài ra đa vô tuyến “Altai” đã tập trung hàng loạt các xí nghiệp:

+ viện nghiên cứu khoa học số 208 – cụ thể - chế tạo các khí tài đo xa và máy đáp phân biệt bạn thù

+ Viện nghiên cứu khoa học số 10 – cụ thể, chế tạo các phần tử đồng chỉnh với các hệ thống dẫn đường và chỉ thị mục tiêu “Vozdukh”, “Set” và các màn hình cho các hệ thống này

+ Phòng thiết kế số 588, cụ thể - thiết kế các thước (máy) ngắm với các tổ hợp điện diesel và tăng tầm xa khí tài đo cao “Vershina”.

Khi thiết kế đài ra đa “Altai”, sự quan tâm lớn hướng vào tận dụng tối đa thiết kế và hệ thống “dư” đã có do kết quả các thiết kế trước của viện (“Topol-2”, “Konus”, “Vershina”).

Các thiết kế điển hình của các khối và chi tiết riêng, các sản phẩm đã được chế tạo đã chọn theo khả năng trong giới hạn danh pháp, tiếp nhận cho đài, phù hợp với ngành công nghiệp. Trong quá trình thiết kế đã tiếp nhận các phương pháo theo sự rút gọn danh pháp các bộ phận, vật liệu… đồng thời thay thế các bộ phận, vật liệu thế hệ mới hơn.

Thông số tóm tắt đài vô tuyến “Altai”

Tổ hợp ra đa vô tuyến chống nhiễu cơ động “Altai” được giới thiệu là hệ thống của một số đài ra đa vô tuyến, được kết nối bằng sự điều khiển tập trung và bảo đảm thể hiện bối cảnh trên không qua màn hình chung, cho phép bảo đảm sự quan sát tin cậy trong khu vực hoạt động được giao bằng các thông số kỹ chiến thuật của chúng khi bảo vệ các mục tiêu (đang) cơ động.

Kết quả thiết kế và chế tạo mẫu thí nghiệm theo các thí nghiệm cấp nhà nước, đài ra đa vô tuyến được giới thiệu trong thành phần:

+ hai khí tài đo xa, được sử dụng để thay đổi tầm xa nghiêng và góc phương vị mục tiêu, khí tài thu – phát được lắp trong 2 cabin quay – đồng bộ trên các xe KZU-16

+ trạm kỹ thuật với thiết bị màn hình, thiết bị khởi động, thiết bị điều khiển từ xa các khí tài đo xa và đo cao trên rơ moóc kiểu 598

+ rơ moóc điều biến đặc biệt kiểu 598, gồm có các khí tài điều biến kênh đo xa và khí tài tính toán hệ thống chóng nhiễu thụ động

+ đài phát điện, gồm các tổ hợp điện kiểu AZ-30 với 12 đài chính và 2 đài phụ. Nguồn điện có hiệu điện thế 400Hz (đài phát điện được bố trí trên 7 xe kéo 2-PN-6 với khung xe KUNG-P-6, theo 2 tổ hợp trên mỗi xe kéo)

+ rơ moóc phụ tùng với khí tài dự trữ và thiết bị kiểm soát – đo đạc, bố trí trên xe kéo 2-PN-6 trên khung xe KUNG-P-6

+ cần cẩu kiểu AK-61, sử dụng để triển khai và thu gọn tổ hợp.

Tổng cộng, thành phần tổ hợp gồm 17 phương tiện vận tải (16 rơ moóc hai trục và 1 cần cẩu).

Cuộn dây cáp trong thùng riêng và trang bị hỗ trợ khác cũng như các lưới (gương) ăng ten khi vận chuyển được xếp trên các tổ hợp phương tiện vận tải.

Trang bị trạm kỹ thuật cho phép một tủ từ màn hình nhìn vòng ở ngoài và 4 tủ màn hình đo cao với sự điều khiển từ xa, đồng thời 2 tủ với các khối năng lượng trên trạm chỉ huy ngoài, đặt cách xa 100 mét so với trạm kỹ thuật (với các dây cáp).

Các buồng thu – phát đo cao và đo xa có thể đặt cách trạm kỹ thuật 100 mét.

Tổ hợp được trên khai trên trận địa trong thời gian 14 giờ theo ban ngày.Việc vận tải trên đường nhựa và đường đất được tiến hành bằng xe vận tải KrAZ-214. Tổng công suất nguồn điện yêu cầu của tổ hợp ra đa “Altai” từ nguồn cơ sở là 250-300kW.

Tổ hợp có thể sử dụng độc lập cũng như trong thành phần các bộ phận ra đa vô tuyến tự động hóa trong hệ thống phòng không quốc gia. Khả năng cơ động của tổ hợp cho phép sử dụng nó như khí tài dự bị để tăng cường và hỗ trợ các hệ thống ra đa vô tuyến đang có.

Bộ phận đo xa của tổ hợp “Altai” gồm có 4 kênh thu – phát độc lập, hoạt động trên ăng ten riêng. Khi đó, trong mỗi khí tài đo xa có hai kênh.

Các ăng ten của khí tài đo xa được sử dụng để 1- quan sát không gian theo góc tà thấp; ăng ten khác – quan sát góc tà cao. Có khả năng thay đổi vị trí hai ăng ten theo góc tà từ xa từ trạm kỹ thuật.

Khu vực quan sát của các kênh đo xa trong tổ hợp trong giới hạn từ 0,5 đến 45 độ được hình thành bởi các đồ thị bực xạ của các ăng ten trên hai khí tài đo xa, hoạt động đồng thời. Để làm được nhiệm vụ này, có hai buồng khí tài đo xa quay cùng pha và đồng bộ với tốc độ 6 vòng/phút hoặc 3 vòng/phút. Bối cánh trên không từ 4 kênh được thể hiện trên 2 màn hình nhìn vòng giống nhau. Phạm vi của màn hình nhìn vòng là 200, 300 hoặc 400 kilomet. Trên các màn hình tiếp nhận các ống điện – tia đường kính lớn (450mm), cho phép quan sát bối cảnh trên không trong phạm vi mở rộng.

Đồng thời bố cảnh trên không được thể hiện trên các màn hình “phương vị - tầm xa” của các đài đo cao.

Các khí tài đo cao vô tuyến sử dụng để xác định tầm bay cao của mục tiêu trên không trong phạm vi góc tà 0,5 độ đến 30 độ trên tầm cao 34 kilomet. Mỗi khí tài đo xa có thể hoạt động trong chế độ nhìn vòng theo góc phương vị (phạm vi 150, 750, 1650), trong chế độ nhìn vòng với tốc độ quay ăng ten 67,5 vòng/phút hoặc trong chế độ bám bắt bằng tay. Tần số lắc của lưới ăng ten trong mặt phẳng góc tầm được hình thành phụ thuộc vào điều kiện hoạt động.

Ăng ten quay theo góc phương vị được thực hiện từ xa theo hai khả năng: trắc thủ điều khiển bằng tay, sử dụng bộ dẫn động bằng tay, quay buồng đo cao tới góc phương vị được chỉ thị và tính toán độ cao mục tiêu theo lưới độ cao tỷ lệ lưới điên; quay ăng ten đo cáo tới góc phương vị mục tiêu khi hoạt động trong phạm quy quy định với màn hình “phương vị - độ cao” được tiến hành bởi trắc thủ theo hướng kết hợp mốc với dấu hiệu mục tiêu.

Độ cao mục tiêu được tính toán một cách tương đối theo trung điểm dấu hiệu hoặc trực tiếp theo thang chia độ, hoặc theo thang chia độ khối điều khiển của mốc độ cao khi hợp mốc với trung điểm dấu hiệu từ mục tiêu.

Nếu máy đo cao hoạt động trong hệ thống “Vozdukh-1” thì máy đo cao quay theo góc phương vị mục tiêu cần theo dõi được thực hiện bởi trắc thủ khí tài “Kaskad” hoặc trắc thủ màn hình nối cao (IPN-1) của khí tài “Pautina”.

Trong giai đoạn đầu chế tạo hệ thống “Vozdukh-1” để điều khiển tự động dẫn đường cho máy bay tiêm kích Không quân, năm 1955, viện đã thực hiện nghiên cứu và chế tạo mẫu thí nghiệm khí tài “Pautina”. Khí tài này sử dụng để bảo đảm xác định tọa độ mục tiêu bán tự động bởi các trắc thủ, đồng thời phát, thu và mô tả thông tin về bối cảnh trên không chung và riêng trong mắt xích: trạm vô tuyến – trạm dẫn đường – trạm chỉ huy trung đoàn máy bay tiêm kích thuộc Không quân – trạm phục vụ Quân chủng giám sát, thông tin và liên lạc cấp trung đoàn – trạm chỉ huy sư đoàn máy bay tiêm kích thuộc Không quân.

Công việc về hệ thống “Pautina” được tiến hành dưới sự chỉ đạo của tổng công trình sư nghiên cứu Shorin G.K, tập thể công trình sư: Gakha V.G, Berga V.P, A.A. Dmitriev, I.O.Matvei, V.A.Zadvin, P.P.Petrova, B.P.Tikhomirova, B.G.Sarkisyana. Công việc này hoàn thành ở Viện nghiên cứu khoa học số 101 - vào năm 1956 đã được bàn giao hoàn toàn cho phòng tương ứng thuộc Viện.

Sự xuất hiện của màn hình “phương vị - tầm xa” và màn hình nhìn cao cho phép xác định ba tọa độ của mọi loại mục tiêu nằm trong phạm vi hoạt động và bảo đảm sự thuận lợi lớn trong sục sạo mục tiêu trên khí tài đo cao. Số lượng khí tài đo cao hoạt động có thể thay đổi từ 1 đến 4.

Trong tổ hợp ra đa vô tuyến “Altai” có thiết bị và các khí tài chống các loại nhiễu chủ động và thụ động.

Bộ phận đo xa của tổ hợp hoạt động trên dải tần số mới. Sự chỉnh tần tối đa theo các kênh là 490MHz. Khi một trong số các kênh bị gây nhiễu không hoạt động, với sự hỗ trợ điều khiển từ xa, nó có thể thay thế bằng kênh dự bị.

Trong các khí tài đo xa đã tiếp nhận hệ thống điều hưởng tần số hoạt động điện cơ từ xa theo bất kỳ chương trình được lập ra trươc đó, trải rộng trên dải tần số 130MHz.

Để bảo vệ các kênh bộ phận đo xa khỏi các loại nhiễu đáp xung, tiếp nhận hệ thống áp chế riêng, trên cơ sở sự phản xạ điện khác nhau của tín hiệu – tiếng dội và tín hiệu nhiễu đáp trong hướng đến của các tín hiệu này. Các kênh thu riêng với khí tài ăng ten được tính toán sử dụng cho mục đích này.

Để chống nhiễu xung không đồng bộ, bộ phận đo xa được tiếp nhận khí tài sử dụng phép trừ một lần trên các thế điện nghiệm.

Để chống lại nhiễu thụ động trong các kênh đo xa và đo cao của đài ra đa vô tuyến đã tiếp nhận khí tài xung – kết hợp (hệ thống chọn lọc mục tiêu di động) với sự định pha hoặc thăm dò các xung (bằng máy phát) hoặc bằng tín hiệu – tiếng dội (bởi nhiễu) khi trừ hai lần trên thế điện nghiệm LN-10 và phép cộng vuông góc (квадратурном сложении).

Để tăng cường hiệu quả hoạt động của hệ thống chọn lọc các mục tiêu đang di chuyển, tính toán thay đổi tần số mở máy.

Trong tổ hợp lắp các máy hỏi hệ thống nhận dạng “Kremni-2” và các khí tài thu của hệ thống đáp chủ động “Globus-2”, các ăng ten hợp với các ăng ten góc tà cao của các máy đo xa. Các kênh phận biệt bạn – thù và đáp chủ động được bảo vệ khỏi các loại nhiễu không đồng bộ.

Để dẫn đường cho các máy bay tiêm kích, đồng thời để cung cấp các thông tin bối cảnh trên không, tổ hợp ra đa vô tuyến “Altai” được đồng chỉnh với khí tài hệ thống “Vozdukh-1” khi xuất hiện trong nó các khí tài bổ sung.

Tháng 8 năm 1961, mẫu thí nghiệm đài ra đa vô tuyến “Altai” đã được bắt đầu đưa vào thí nghiệm cấp nhà nước. Các thí nghiệm kết thúc mùng 10 tháng 6 năm 1961. “Altai” trải qua các thí nghiệm cấp nhà nước thành công. Ủy ban nhà nước đã quyết định chấp nhận tiếp nhận đài ra đa vào biên chế. Trong biến thể (ký hiệu 1RL-118), “Altai” được tiếp nhận vào trang bị anwm 1962 dưới mã số P-80 và sản xuất hàng loạt năm 1964 ở xưởng điện cơ Balakhninsk.

Nâng cấp

Trong giai đoạn 1962-1964, Viện đã tiến hành nâng cấp tổ hợp ra đa vô tuyến “Altai” theo các hướng: đối với các kênh đo xa đã chế tạo các buồng thu phát mới với sức tải lớn và các thông số tăng cường cùng với các khí tài trụ - quay mới mạnh hơn; thiết bị dẫn động điện động lực của các buồng thu – phát cho các máy đo xa được thay bằng thiết bị dẫn động thủy lực với công suất tăng cường, các tính năng mạnh hơn và sai số động lực học thấp hơn; tiếp nhận công suất dẫn động thủy lực nghiêng ăng ten mạnh hơn; các hệ thống làm mát magnetron và thông gió hiện đại hơn; nâng cấp thiết kế màn hình nhìn vòng; chế tạo hệ thống nguồn điện mới hiện đại hơn.

Tổ hợp được nâng cấp được tiếp nhận vào trang bị năm 1964 (số hiệu 1RL-118M2) và được sản xuất hàng loạt năm 1964-1965.

Phương án nâng cấp tổ hợp ra đa “Altai” thứ hai hướng vào các bộ phận đo xa, đo cao của tổ hợp.

Năm 1964, trong các thí nghiệm cấp nhà nước đã giới thiệu bộ phận máy phát tầm trung “Mezha” của ra đa vô tuyến, được sử dụng để xây dựng mắt xích ra đa thống nhất thuộc quân chủng Phòng không và hoạt động độc lập.

Sự nghiên cứu này dựa trên cơ sở tổ hợp “Altai”, được Viện hoàn thiện đặc biện cho mục đích này. Trong tổ hợp “Altai” có khí tài kênh tìm phương (trên cơ sở nghiên cứu “Altai-E”), chọn lọc sơ bộ các tín hiệu – tiếng dội và chống lại nhiễu không đồng bộ ảnh hướng theo búp sóng bên.

Ngoài ra, đã chế tạo và lắp trên trạm chỉ huy bộ phận khí tài đồng bộ hóa đối với toàn bộ các khí tài ra đa vô tuyến. Trên trạm chỉ huy, khí tài được lắp dưới dạng bán tự động (khi bối cánh trên không phức tạp và xuất hiện nhiễu) và tự động (khi bối cảnh trên không kém phức tạp hơn) truyền tải thông tin về tọa độ các mục tiêu, được tổ hợp ra đa phát hiện tới máy tính điện tử để xử lý các thông tin này.

Các thông tin tìm phương máy bay gây nhiễu được phát hiện với sự hỗ trợ của các kênh tìm phương của tổ hợp “Altai”, truyền tự động tới máy tính điện tử từ các khí tài này và các khí tài khác để xác định tọa độ thiết bị gẫy nhiễu bằng phương pháp đo đạc tam giác. Đồng thời, áp dụng chế độ hoạt động phát hiện mục tiêu tầm thấp. Tổ hợp nâng cấp được tiếp nhận vào trang bị năm 1965 (số hiệu 1RL-118M) và sản xuất hàng loạt trong những năm 1965-1966.

Năm 1964-1965, Viện đã tiến hành nghiên cứu phiên bản tổ hợp ra đa “Altai” cố định trên cơ sở biến thể 1RL-118M. Phiên bản cố định được tiếp nhận vào trang bị năm 1965 (số hiệu 1RL-118MS) và được sản xuất song song với biến thể 1RL-118M trong thời gian 1965-1966.

Kinh nghiệm khai thác sử dụng tổ hợp ra đa vô tuyến “Altai” trong hệ thống S-200 đã chỉ ra không đạt được khả năng phát hiện mục tiêu tầm thấp trên giới hạn cao. Đồng thời đã xuất hiện sự cần thiết phải chế tạo tổ hợp đồng nhất, có khả năng phối hợp với toàn bộ các hệ thống điều khiển tự động hóa đang có.

Các chuyên gia Phòng thiết kế xưởng Balakhninsk (hiện nay là xưởng khí tài chuyển tiếp vô tuyến điện Pravdinsk) cùng với các nhà khoa học của Viện đã chế tạo biến thể của tổ hợp, được tiếp nhận vào trang bị năm 1966 dưới mã số P-80A.

Tổ hợp P-80A được sử dụng để hoạt động độc lập và hoạt động trong các hệ thống tự động “Vozdukh-1P”, “Vozdukh-1M”, “ASURK-1M”, “Luch-1”, đồng thời các hệ thống điều khiển cố định S-25 và S-100. Tổ hợp P-80A (số hiệu 1RL-118M3) được sản xuất số lượng lớn trong thời gian 1966-1972. Trong tổ hợp ra đa vô tuyến P-80A đã tăng trần phát hiện từ 34 lên 45 kilomet, theo tầm xa, áp dụng chế độ phát hiện mục tiêu bay tầm thấp (NLTs) và mục tiêu bay tầm cao (VLTs).

Trong tổ hợp tiếp nhận các thước ngắm mới, tăng cường các thông số khai thác sử dụng, máy hỏi trên mặt đất lắp chìm “Kvant” với sự chỉnh lưu mã số từ xa (cho hệ thống phân biệt bạn thù “Kremni-2” và “Kremni-2M) được chế tạo bởi Viện nghiên cứu khoa học Novosibirsk số 208.

Ngày 20 tháng 4 năm 1962, Ủy ban Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô về các vấn đề công nghiệp quốc phòng đã ký quyết định về điều chỉnh các công việc theo dự án và thí nghiệm về xây dựng hệ thống ngụy trang vô tuyến cho các đài ra đa vô tuyến trên bộ.

Trên cơ sở quyết định này, viện đã tiến thành nghiên cứu hệ thống nguy trang vô tuyến đối với các buồng thu phát của tổ hợp ra đa “Altai” (mã số nghiên cứu “Shalash-A”), được sử dụng để bảo vệ các khí tài quay của ăng ten khoi tác động của gió, mưa, bão cát, đồng thời để ngụy trang các buồng thu phát không bị phát hiện bằng mắt thường.

Hệ thống ngụy trang được giới thiệu là đám mây thấm không khí nhẹ từ vải cao su capron. Trong tư thế hoạt động, đám mây được làm đầy bằng không khí trong áp suất dư không lớn và có dạng bán cầu đường kính 26 mét. Đám mây được treo trên trụ chống đặc biệt và có thể phủ trực tiếp trên mặt đất hoặc trên cầu bằng kim loại. Để duy trì áp suất dư của không khi, bên trong đám mây, trong các giới hạn yêu cầu, trong thành phần sản phẩm có thiết bị thổi không khí và các thiết bị tự động.

Trong nghiên cứu chế tạo hệ thống ngụy trang bô tuyến “Shalash-A” có tiếp nhận tham gia” Viện nghiên cứu khoa học công nghiệp cao su – chế tạo bộ phận mây; đơn vị quân đội số 14262 – bộ phận trang bị trụ chống và thiết bị thổi không khí; Phòng thiết kế dự án số 12 – bộ phận thiết bị tự động hóa và Viện nghiên cứu “Promstalkonstruktsia” – bộ phận thiết kế lắp đặt hệ thống ngụy trang.

Theo các kết quả thí nghiệm của mẫu thử hệ thống ngụy trang “Shalash-A”, bằng lệnh mệnh của Bộ công nghiệp vô tuyến ngày 26 tháng 11 năm 1969, đã xác định tổ chức sản xuất lô hệ thống ngụy trang vô tuyến mang số hiệu 5U91. Việc sản xuất hệ thống này được thực hiện ở xưởng điện cơ Balankhnisk.

Hệ thống ngụy trang vô tuyến trong suốt “Shalash-A” do Viện chế tạo không chỉ sử dụng cho các tổ hợp ra đa “Altai”, mà đồng thời để bảo vệ các đài ra đa vô tuyến P-35 và các đài khác, có kích thước khí tài ăng ten cho phép bố trí dưới hệ thống ngụy trang này.

Công việc nghiên cứu – thiết kế “Shalash-A” được thực hiện dưới sự dự chỉ đạo của Tổng công trình sư A.S.Matveev (cấp phó E.I.Blokh và E.L.Ivanov).

Sự nâng cấp sâu đầu tiên cho tổ hợp được tiến hành bởi các chuyên gia Phòng thiết kế thí nghiệm của xưởng điện cơ Balakhninsk cùng sự tham gia của các cộng tác viên hàng đầu của viện (sản phẩm 5N87) vào đầu những năm 1970.

Tổ hợp “Altai” và các biến thể sau của nó là thành tựu lớn trong lĩnh vực kỹ thuật vô tuyến.

Tầm phát hiện máy bay tiêm kích Mig-17 của tổ hợp “Altai” và các biến thể đầu tiên của nó là 250-300 kilomet, còn tầm cao tối đa (trần) theo cùng kiểu máy bay là 34 kilomet. Trong biến thể của tổ hợp 1RL-118M3, tầm phát hiện mục tiêu là 300-350 kilomet, trần – 45 kilomet. Trên sản phẩm 5N87, tầm xa – 350 kilomet, trần – 55-60 kilomet.

Chế tạo tổ hợp và các biến thể của nó là nỗ lực lớn của tập thể các công trình sư của Viện. Tổng công trình sư chế tạo trong năm 1956-1957 là V.A.Sivtsov. Sau đó, Tổng công trình sư là S.A.Smirnov (cấp phó – G.V.Kirillov, V.F.Khotenko, V.A.Sivtsov, S.S.Andrievsky, O.A.Kuzmin, Yu.N.Barưshev, I.G.Gritskevich và D.S.Baev).

Lịch sử chế tạo

u

Liên quan với vấn đề rằng các đài đo ca vô tuyến PRV-10/11 không đáp ứng hoàn toàn các yêu cầu của quân chủng, đặc biệt là Phòng không Lục quân về khả năng cơ động (số lượng lớn các phương tiện vận tải cùng thời gian triển khai/thu gọn lớn), đã tiếp nhận quyết định về nghiên cứu đài đo cao vô tuyến hiện đại hơn – PRV-9 (Naklon-2, 1RL19).

Việc nghiên cứu được bắt đầu ở Phòng thiết kế số 588 năm 1958. Năm 1960, đài đo cao vô tuyến PRV-9 đã trải qua các thí nghiệm cấp nhà trước trên bãi tập của Cục pháo binh – tên lửa và sau đó được tiếp nhận vào trang bị.

Toàn bộ khí tài và tổ hợp cung cấp năng lượng cho khí tài đo xa được lắp trên hai phương tiện vận tải – rơ moóc. PRV-9 bảo đảm phát hiện máy bay tiêm kích trên tầm xa 115-160 kilomet trên độ cao tương ứng 1-12 kilomet. Sai số đo tọa độ mục tiêu:

+ tầm xa: 700 mét

+ góc phương vị: 1,6 độ

+ tầm cao: 100-130 mét

+ công suất bức xa xung – 0,8MW

+ độ nhạy máy thu – 5x10E14W.

+ độ rộng đồ thị hướng ăng ten (DNA) theo góc phương vị: 2,5 độ; theo góc tà: 1,1 độ

+ thời gian triển khai: 45 phút.

Trong đài ra đa đo cao PRV-9 có hệ thống chống nhiễu tích cực và thụ động. Đài đo cao có thể phối hợp với toàn bộ các đài ra đa vô tuyến nhìn vòng.

Năm 1960, Phòng thiết kế số 588 cùng với viện nghiên cứu khoa học số 208 đã bắt đầu nghiên cứu phiên bản cơ động của đài ra đa đo cao – PRV-9A (Tổng công trình sư L.I.Shulman) cũng như thành phần bộ phận đài ra đa cảnh giới cơ động (đo xa) “Bronia” – P-40D, 1RL128D. PRV-9A khác với PRV-9 ở nguồn điện chung (tổ hợp năng lượng tuabin khí của máy đo xa). Đài đo cao vô tuyến PRV-9A (“Naklon-2B”) có khả năng phối hợp với các đài ra đa nhìn vòng khác. Đài đo cao vô tuyến PRV-9A năm 1962 đã trải qua các thí nghiệm cấp nhà nước trong thành phần đài ra đa vô tuyến “Bronia” ở bãi tập Donguzsk và được tiếp nhận vào trang bị.

Lịch sử chế tạo


Từ năm 1953, Viện nghiên cứu số 244 Bộ vũ trang đã bắt đầu chế tạo đài đo cao chống nhiễu PRV-11 “Vershina”.

Mẫu thí nghiệm được chế tạo ở xưởng số 588 thuộc Bộ vũ trang (Tổng công trình sư V.A.Sivtsov) đã trải qua các thí nghiệm cấp nhà nước năm 1961 ở trường bắn (bãi tập) Donguzsk. Đài đo cao đã được tiếp nhận vào trang bị.

Toàn bộ khí tài của đài đo cao PRV-11 được lắp trên ba rơ moóc.

Đài đo cao bảo đảm phát hiện máy bay tiêm kích ở tầm xa 230 kilomet – trên tầm trung và tầm cao (34 kilomet) và 60 kilomet – tầm thấp (0,5 kilomet) trong phạm vi góc tà từ 0,5 đến 30 độ. Khi đó, sai số đo xa khoảng 1000 mét, độ cao – 200-500 mét trên tầm xa 200-230 kilomet.

Công suất xung – 1,2 MW

Độ nhạy máy thu – 3,5x10’14W

Độ rộng đồ thị hướng ăng ten theo góc phương vị - 2,6 độ, theo góc tà – 1,1 độ

Thời gian triển khai – 3 giờ.

PVR-11 có thể phối hợp với thực tế với toàn bộ các đài ra đa nhìn vòng (đo xa). Đài đo cao được bảo vệ khỏi các loại nhiễu tích cực bằng sự điều biến một trong 5 tần số hoạt động cố định bất kỳ.

Để chống nhiễu thụ động, có hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển kiểu điều chỉnh – kết hợp.

Lịch sử chế tạo


Đài ra đa đo cao PRV-13 được chế tạo ở Viện nghiên cứu khoa học số 244 trên cơ sở đài đo cao PRV-11 “Vershina” với mục đích tăng cường độ tin cậy, chống nhiễu, bảo đảm chống lại tên lửa chống tên lửa và tăng cường khu vực hoạt động hiệu quả của đài đo cao PRV-11.

Trong đài đo cao mới, được sản xuất bởi xưởng số 588, đã áp dụng các chế độ hoạt động kênh tìm phương lập trình và ba tọa độ. Bảo đảm khả năng xác định tầm xa, góc phương vị và tầm cao mục tiêu bay thấp (từ trên 100 mét) trong chế độ hoạt động độc lập và theo sự chỉ thị mục tiêu bên ngoài từ các đài ra đa nhìn vòng phối hợp trong mắt xích, cung cấp tới đài ra đa vô tuyến này các góc phương vị của máy bay gây nhiễu, đồng thời dẫn đường máy bay tiêm kích đánh chặn và phối hợp với các trạm điều khiển thuộc binh chủng tên lửa phòng không cùng máy bay tiêm kích thuộc Không quân trong tầm hỏa lực hiệu quả.

Khí tài PRV-13 được lắp trên ba rơ moóc. Thùng thiết bị và máy phát điện diezel được bố trí trên hai rơ moóc hai trục loại nhỏ, trạm ăng ten và bệ quay bố trí trên xe kéo pháo KZU-16.

Lịch sử chế tạo


Cuối những năm 60 (thế kỷ XX) với mục đích tăng cường độ tin cậy trong chống nhiễu, bảo đảm chống lại tên lửa chống ra đa cũng như tăng tầm phát hiện mục tiêu của ra đa đo cao PRV-9 và PRV-9A đã tiến hành các công việc hiện đại hóa các đài đo xa này, đã hoàn thành chế tạo trên cơ sở đài ra đa đo cao PRV-9 mẫu thí nghiệm ra đa đo cao cơ động mới PRV-16 (“Nadezhnost” – 1RL132). Tổng công trình sư công việc này là V.A.Kravchuk. Năm 1970, PRV-16 được đưa vào thí nghiệm cấp nhà nước và sau đó được tiếp nhận vào biên chế. Khác với các đài đo cao PRV-9 và PRV-9A, đài đo cao này có khí tài chống lại tên lửa chống ra đa, khí tài tìm phương một máy bay gây nhiễu tông, sửa tín hiệu lỗi của khí tài đo cao, bảo đảm hoạt động trong góc tà âm (tới -1,5 độ).

Việc sản xuất PRV-16 cũng như các đài đo cao dòng PRV-9 được thực hiện ở xưởng điện cơ Lianozovsk tại Moskva.

Nguyên tắc hoạt động


Đài đo cao là ra đa vô tuyến cơ động chống nhiễu xung bước sóng centimet, đặc biệt sử dụng để đo tầm cao mục tiêu bay, bị ra đa đo xa phối hợp với nó phát hiện.

Hệ thống chủ động của ra đa đo cao đảm bảo hình thành cách thong số không gian hướng ăng ten trong dạng hẹp trong mặt phẳng góc tầm (1 độ) và rộng hơn (3 độ) trong mặt phẳng góc hướng của tia. Sự hình thành thông số này của hướng ăng ten được bảo đảm bằng sự phản xạ theo hình parabol mà trung điểm của nó là khí tài chiếu ống loa.

Để quan sát không gian bằng tia hẹp này, ăng ten có khả năng di chuyển theo hai góc tọa độ - góc tà và góc phương vị.

Sự đo tầm xa nghiêng tới mục tiêu tự động được bảo đảm bằng sự tiếp nhận phương pháp xung vô tuyến.

Sự di chuyển của ăng ten theo góc tà được thực hiện bằng sự lắc cơ học lưới ăng ten cùng với khí tài chiếu. Khi đó, thông số hướng ăng ten dao động trong mặt phẳng góc hướng trong giới hạn được quy định, mang tới khả năng thực hiện tìm phương mục tiêu theo góc tà. Sự triển khai tia trong ống điện tia được hình thành đồng bộ trên màn hình cùng sự lắc (quay) của ăng ten. Để nhận được sự triển khai thẳng tới màn hình, có dòng điện một chiều, tỷ lệ với góc (nghiêng) sin của ăng ten. Dòng điện này được tạo thành trong máy cảm biến điện thế góc tà, mà trục của nó kết nối chặt chẽ với trục quay của ăng ten. Bằng cách này, mỗi vị trí của ăng ten tương ứng với vị trí triển khai được xác định trên màn hình.

Sự biểu thị toán học liên quan tới độ cao mục tiêu trên chỗ đứng của đài đo cao với tầm nghiêng xa và góc tà mục tiêu, với tính toán độ cong của mặt đất và sự hiệu chỉnh khúc xạ được giải quyết bằng hệ thống (sơ đồ) điện của màn hình đo cao. Trên màn hình sẽ chiếu sáng theo giai đoạn tuyến các độ cao khác nhau và dấu hiệu di chuyển độ cao. Độ cao mục tiêu được xác định hoặc theo vị trí trung điểm dấu hiệu từ mục tiêu một cách tương đối theo các tuyến chiều cao bằng nhau, hoặc bằng sự dẫn dấu hiệu dịch chuyển độ cao tới trung điểm dấu hiệu từ mục tiêu. Trong trường hợp thứ hai, độ cao được xác định theo thang chia độ khối khởi động (phóng) và các dấu hiệu từ xa N-301M và cung cấp sự đồng chỉnh với khí tài đo cao tới thiết bị trong dạng góc quay trục xenxin cảm biến hoặc trong dạng dòng điện một chiều khi ấn công tắc.

Sự dịch chuyển ăng ten theo góc phương vị để quan sát và đo cao mục tiêu xác định được thực hiện bằng hệ thống dẫn động phương vị bằng cách quay theo góc phương vị xung quanh trục đứng, theo toàn bộ cột ăng ten cùng với ăng ten. Sự quay ăng ten theo góc phương vị và sự dừng của nó trên góc phương vị quy định có thể thực hiện trong các chế độ khác nhau như bởi trắc thủ khí tài đo cao hoặc theo lệnh chỉ thị mục tiêu từ máy đo xa.

PRV-17 là đài ra đa đo cao cơ động, được sử dụng để xác định tầm bay cao của mục tiêu. PRV-17 có thể phối hợp hoạt động trong tổ hợp với toàn bộ các đài ra đa vô tuyến nhìn vòng hai tọa độ và trong hệ thống điều khiển tự động thuộc Phòng không và Không quân.

Tổng quan kỹ thuật

Thành phần

+ rơ moóc Ts-01 – buồng thu – phát

+ rơ moóc Ts-02 – buồng với khí tài điều biến các hệ thống thu – phát

+ rơ moóc Ts-03 – buồng màn hình

+ rơ moóc Ts-40 – buồng máy điện – diezel 5E95 (2 tổ hợp máy phát điện diezel theo 100 kW)

+ bốn xe vận tải KraZ

Thông số kỹ chiến thuật

Bước sóng: centimet

Tầm phát hiện mục tiêu, km

+ theo độ cao mục tiêu

100 mét – 45

500 mét – 95

1000 mét – 310

Tầm cao phát hiện mục tiêu, km: 85

Sai số đo tọa độ

+ theo góc phương vị: 2,0 độ

+ tầm xa: 1000 mét

+ độ cao: 300 mét

Quan sát bằng khí tài quang học

+ theo góc phương vị: 3,0 độ

+ theo tầm xa: 1500 mét

+ theo độ cao: 1,0 mét

Khả năng chống nhiễu

+ chủ động, w/MHz: 8,0

+ thụ động, túi/100 mét: 1,0

+ nhiễu tự nhiên, dB: 30

Thời gian mở máy: 5 phút

Thời gian triển khai, 4,5 giờ

Kíp chiến đấu: 4 người.

Tóm tắt tổng quan

Đài ra đa vô tuyến ba tọa độ cơ động đa chức năng thế hệ thứ năm “Protivnik-GE” (59N5-E) sử dụng để phát hiện và cung cấp các tọa độ (tầm xa, góc phương vụ, tầm cao) mục tiêu trên không khi hoạt động trong hệ thống tự động thuộc quân chủng phòng không và hệ thống điều khiển di chuyển đường không (UVD). Đài nghiên cứu chế tạo ở Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến ở Nhizhegorod (NNIIRT).

Toàn bộ khí tài của ra đa được bố trí trên hai xe vận tải. Tính cơ động cao của đài ra đa (tầm hoạt động) – 600 kilomet, đã được khẳng định khi di chuyển từ Nhizhni Novgorod tới Zhucovsky trong triển lãm MAKS-97.

“Protivnik-GE” có khả năng cung cấp thông tin đồng thời để dẫn đường cho máy bay tiêm kích và chỉ thị mục tiêu cho các tiểu đoàn tên lửa phòng không trong điều kiện bị gây nhiễu nặng mà không cần xác định bổ sung.

Tầm nhìn (quan sát) cao không trung – gần 200 kilomet. Đài ra đa có khả năng phát hiện vệ tinh quỹ đạo thấp gần vũ trụ.

Lưới ăng ten mảng pha của ăng ten tạo thành biểu đồ hướng trong phạm vi 0-45 độ và do tính toán mức độ tự động búp sóng bên siêu cao, bảo đảm chống nhiễu tông cho đài ra đa.

Đài ra đa có khả năng đo tọa độ chính xác cao nhờ hình thành lưới ăng ten mảng pha đồng nhất với sự xử lý tín hiệu không gian – thời gian số hóa.

“Protivnik-GE” ngoài ba tọa độ, xác định tham số thứ 4 – tốc độ cơ bản. Việc này cho phép phân loại mục tiêu bẫy. Tổng cộng, đài ra đa bám bắt tới 150 mục tiêu trên không. Đài ra đa vô tuyến có thể phát hiện các máy bay thế hệ thứ năm.

Ăng ten đài ra đa xác dịnh hiệu quả của ra đa vô tuyến và cho phép lắp nó trên một phương tiện vận tải. Kích thước ăng ten – 5,5x8,5 mét, tốc độ quay – 6 hoặc 12 vòng/phút. Việc này đáp ứng thời gian cung cấp thông tin tương ứng sau 10 và 5 phút, đủ hoạt động theo các mục tiêu tốc độ và cơ động cao. Đài ra đa phát hiện các máy bay được chế tạo theo công nghệ “Stels” với tiết diện phản xạ hiệu quả dưới 0,1m2 ở tầm xa 200 kilomet.

Ăng ten của đài tạo thành 10 khối với 20 tia giống nhau. Trong đài ra đa vô tuyến có tính toán điều chỉnh tự động tình trạng đài ra đa: nếu một khối không làm việc, các hệ số sẽ được thay đổi – các tia được mở rộng không lớn, và góc 45 độ không gian có 18 tia, không phải 20. Toàn bộ khu vực quan sát được duy trì, nhưng khi đó khả năng đo tọa độ mục tiêu chính xác giảm và búp sóng bên tăng cường trong giới hạn cho phép. Hoạt động chiến đấu được tiếp tục.

Việc thiết kế đài ra đa vô tuyến thống nhất trong hai dải tần số giảm sự tiêu thụ phụ tùng và vật liệu chất đốt.

Nguyên tắc thiết kế đài ra đa cho phép nâng cấp đài ra đa vô tuyến cơ sở trong các bước sóng khác nhau, tăng cường các thông số. “Pritivnik-GE” là ra đa có tiềm năng cao. Trong đài sử dụng dải tần số quốc tế 23 centimet. Trong đài ra đa vô tuyến tích hợp đài vô tuyến thứ cấp, bảo đảm kiểm soát sự di chuyển trên không với các khả năng nhận thông tin cao. Đây không chỉ là hệ thống phân biệt “bạn – thù” cho Phòng không, ra đa thứ cấp còn thông tin về dự trữ nhiên liệu, báo tín hiệu tai nạn và các thông tin khác. Nó có thể hiệu quả trong sử dụng đối với Không quân, Phòng không và phòng thủ tên lửa trong Lục quân, các lực lượng phản ứng nhanh và cơ quan hàng không Liên bang.

“Protivnik-GE” về các thông số kỹ chiến thuật vượt trội các đài ra đa đồng dạng của nước ngoài như S.753 – Anh, VLS-2 – Trung Quốc và FPS-117(V) – Mỹ.

Các thông số kỹ chiến thuật

Bước sóng: L

Tầm hoạt động

+ tầm xa, km: 10 – 400

+ góc phương vị, độ: 360

+ góc tà, độ: 45

+ độ cao, km: 200 (theo các thông tin khác từ 50 đến 120 kilomet)

Tầm phát hiện mục tiêu trên không (tiết diện phản xạ hiệu quả 1,5m2), km: 340

Lỗi đo tọa độ

+ tầm xa, mét: 50 (dưới 100)

+ góc phương vị, phút: 8 (dưới 10)

+ độ cao, mét: 350 (dưới 450)

Hệ số áp chế nhiễu, db: hơn 60

Số lượng mục tiêu bám bắt: 150

Số lượng lớp mục tiêu phân loại: 8

Tốc độ cung cấp thông tin, giây: 10 và 5

Thời gian hoạt động liên tục trung bình, giờ: hơn 1000 (hơn 600)

Ăng ten: lưới ăng ten mảng pha phẳng

Các kích thước ăng ten, mét: 5,5x8

Công suất yêu cầu, kW: 100

Thời gian triển kha, giờ: hơn 0,7

Kíp chiến đấu: 2 (3)

Số lượng phương tiện vận tải: 2.

Đài ra đa vô tuyến dùng để phát hiện từ xa, bám bắt, xác định tọa độ (tầm xa, góc phương vị, góc tà) và các tham số di chuyển lớp rộng các mục tiêu hiện đại và thế hệ mới, gồm các tên lửa có cánh và tên lửa đạn đạo, khí tài bay siêu ấm, trong đó có khí tài chế tạo bằng công nghệ “Stels”. Bằng sự tính toán siêu phân giải theo tọa độ bổ sung (tốc độ xuyên tâm) có khả năng nhận dạng các lớp mục tiêu cao.

Đài ra đa vô tuyến “Rezonans-NE” là đài ra đa nhìn vòng kết hợp dạng rắn bước sóng mét với lưới ăng ten mảng pha không quay (cố định).

Đài ra đa có hệ số tự động hóa cao và thích nghi với bối cảnh nhiễu bên ngoài. Nhiệm vụ các chế độ hoạt động của đài ra đa được thực hiện theo các kết quả phân tích bối cách nhiễu và mục tiêu bằng phương pháp tự động hoặc bởi trắc thủ.

Có thể tiếp nhận các hệ thống điều khiển quân sự và dân sự tự động hoặc không tự động. Để giải quyết các nhiệm vụ phân loại, đài ra đa vô tuyến được ghép bộ cùng máy đáp vô tuyến trên mặt đất. Sự đồng chỉnh đài ra đa vô tuyến được nghiên cứu với các khí tài sử dụng thông tin khác với sự cung cấp tuyến thông tin trong dạng số hóa.

Trong thành phần đài ra đa vô tuyến có trạm điều khiển ngoài, có thể bố trí cách đài ra đa chính 1 kilomet.

Tổ hợp ra đa bố trí trên sáu phương tiện vận tải và có thể bố trí trên xe vận tải, đường sắt, đường không và đường thủy. Sự triển khai đài ra đa vô tuyến được thực hiện trên trận địa đã được chuẩn bị sẵn.

Đài ra đa có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và trong mọi khu vực khí hậu khác nhau. Khả năng hoạt động của đài ra đa trong phạm vi nhiệt độ -50 đến 50 độ trên vùng khí hậu không tốt và tốc độ gió 50m/s. Do tính toán sử dụng công nghệ số hóa có các chỉ số tin cậy cao (tuổi thọ trung bình cho đến khi đại tu – 130 000 giờ; thời gian hoạt động liên tục 1500 giờ). Khí tài trang bị sự kiểm tra và phân tích tự động, hệ thống điều hòa nhiệt độ, hệ thống cảnh báo tín hiệu cháy và chữa cháy tự động.

Trong quá trình khác thác sử dụng, đài ra đa vô tuyến có khả năng nâng cấp từng phần hàng loạt các thông số kỹ chiến thuật (tăng tiềm năng, giảm khối lượng tỏ hợp xử lý số hóa, các khí tài mô tả, tăng hiệu suất tổ hợp tính toán, tăng cường độ tin cậy với việc sử dụng cơ sở phần tử mới…).

Đài ra đa vô tuyến có khả năng chế tạo phiên bản mang theo.

Các thông số kỹ chiến thuật

Bước sóng: mét

Tầm hoạt động

+ tầm xa, km: 10 – 1200

+ góc phương vị, độ: 360

+ góc tà, độ: 1,5… 80 (0…80)

+ độ cao, km: gần 100

Tầm phát hiện máy bay tiêm kích trên độ cao 10 000 mét, km: 350

Sai số đo tọa độ, không thấp hơn

+ tầm xa, mét: 300

+ góc phương vị, độ: 1-1,5

+ góc tà, độ: 1,5

Hệ số quan sát dưới nhiễu, dB: 70

Tốc độ khôi phục thông tin, giây: 1-10

Số lượng mục tiêu bám bắt đồng thời: gần 500

Thông tin ra đa được cung cấp: tuyến thông tin

Công suất yêu cầu, kW: 100

Thời gian hoạt động liên tục: liên tục

Thời gian nghỉ trung bình, giờ: 0,5

Thời gian triển khai, giờ: 24

Thời gian mở máy, giây: 30

Kíp chiến đấu: 2-3 người (1 dự bị)

Số lượng phương tiện vận tải: 4 rơ moóc – với tổ hợp; 1 0 với hệ thống năng lượng độc lập; 1 – trạm điều khiển ngoài

Hệ thống cung cấp điện: độc lập, mạng lưới điện công nghiệp.

Đài phát hiện mục tiêu cho xe chiến đấu của tổ hợp “Tunguska” được giới thiệu là đài ra đa vô tuyến xung kết hợp nhìn vòng bước sóng desimet. Tính ổn định tần số cao của máy phát được thực hiện trong dạng máy phát và mạch tăng áp, tiếp nhận hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển bảo đảm hệ số áp chế nhiễu tự nhiên cao (30..45 dB), cho phép phát hiện các mục tiêu trong bối cảnh nhiễu cường độ cao từ bề mặt tiếp xúc và trong các loại nhiễu thụ động. Bằng cách lựa chọn các tần số mang và tần số lặp lại của các xung đạt được sự xác định đơn vị tầm xa và tốc độ xuyên tâm, cho phép thực hiện sự bám bắt mục tiêu theo tầm xa và theo góc phương vị, sự chỉ thị mục tiêu tự động của đài bám bắt mục tiêu và cung cấp tầm xa hiện tại về tầm xa và tới hệ thống tính toán số hóa khi bị địch gây nhiễu cường độ cao trong phạm vi hoạt động hiệu quả của đài bám bắt mục tiêu. Để bảo đảm hoạt động trong khi di chuyển, ăng ten được ổn định bởi hệ thống điện cơ với việc sử dụng các tín hiệu  từ các máy cảm biến của hệ thống đo độ rung lắc và nhìn vòng của khí tài tự hành.

Khi công suất xung của máy phát 7-10kW, độ nhạy cảm của máy thu – 2x10E-14W, độ rộng biểu đồ hướng ăng ten theo góc phương vị 5 độ và theo góc tà 15 độ. Đài với xác suất 0,9 bảo đảm phát hiện máy bay tiêm kích bay trên độ cao 23-3500 mét trên tầm xa 16-19 kilomet. Theo khả năng phát hiện bằng quang học của đài là tầm xa – 500 mét, theo góc phương vị 5-6 độ trong giới hạn 15 độ theo góc tà. Sai số trung bình xác định tọa độ mục tiêu trong giới hạn 20 mét theo tầm xa, theo góc phương vị - 1 độ và theo góc tà – 5 độ.

Đài bám bắt mục tiêu được giới thiệu là đài ra đa vô tuyến xung kết hợp bước sóng centimet với hệ thống bám bắt hai kênh theo tọa độ góc với các hệ thống chọn lọc mục tiêu đang di chuyển trong các kênh đo xa tự động và theo dõi góc. Hệ số áp chế nhiễu thụ động và phản xạ tự nhiên là 20-25dB. Đài thực hiện việc chuyển chế độ bám bắt tự động trong các chế độ chỉ thị mục tiêu và sục sạo trong phạm vi hình quạt. Phạm vi sục sạo là 120 độ theo góc phương vị và theo góc tà – 0-15 độ.

Khi công suất xung của máy phát 150kW, độ nhạy máy thu 3x10E13, độ rộng biểu đồ hướng ăng ten theo góc phương vị và theo góc tà – 2 độ. Đài với sác xuất 0,9 bảo đảm chuyển chế độ bám bắt tự động theo ba tọa độ bay trên độ cao 25-1000 mét của máy bay tiêm kích từ tầm xa 10-13 kilomet (trong sự chỉ thị mục tiêu từ đài phát hiện mục tiêu) và từ 7,5-8 kilomet (trong phạm vi sục sạo mục tiêu độc lập). Theo khả năng quang học, đài phát hiện mục tiêu hơn 75 mét theo tầm xa và 2 độ theo các tọa độ góc. Các sai số trung bình trong bám bắt mục tiêu theo tầm xa – 2 mét, theo các tọa độ góc – 2 độ.

Các đài phát hiện và bám bắt mục tiêu phát hiện và bám bắt thành công các mục tiêu tầm thấp và trực thăng. Tầm phát hiện trực thăng bay ở độ cao 15 mét với tốc độ 50m/s, với xác suất 0,5 là 16-17 kilomet, tầm xa chuyển sang bám bắt tự động – 11-16 kilomet. Trực thăng bị phát hiện bởi đài theo sự dịch chuyển tần số đốp le từ chong chóng và chuyển sang bám bắt tự động theo ba tọa độ của các đài bám bắt mục tiêu.

Các đài có các khí tài chống nhiễu, đồng thời khả năng bám bắt mục tiêu trong các loại nhiễu do tính toán phối hợp sử dụng các khí tài quang học và vô tuyến của xe chiến đấu. Do kết quả những sự phối hợp này, sự phát các tần số hoạt động của đài, được quy định theo thời gian hoặc hoạt động đồng thời trên các tần số lân cận của một số xe chiến đấu (cách nhau trên cự ly 200 mét) trong biên chế đại đội có thể bảo đảm sự phòng thủ tin cậy khỏi các tên lửa lớp “Shirke” hoặc “Standart-ARM”.

Đài ra đa quan sát 96L6E được sử dụng để phát hiện mục tiêu ở mọi độ cao, đảm bảo cung cấp thông tin cho tổ hợp tên lửa phòng không S-300 và tổ hợp phòng không thế hệ mới, trong đó, cho các phân đội thuộc quân chủng phòng không hoạt động độc lập với hiệu quả cao. Đồng thời sử dụng trong các phân đội ra đa.

Đài 96L6E có các chế độ nhìn không gian khác nhau, cho phép nó phát hiện thực tế toàn bộ các loại mục tiêu khí động học – máy bay, trực thăng, tên lửa có cánh (có áp dụng công nghệ “Stealth”) và các vũ khí chính xác cao theo mọi độ cao và tốc độ. Trong đài ra đa cảnh giới còn có chế độ phát hiện mục tiêu bay theo quỹ đạo đường đạn với tốc độ 2800m/s.

Để tăng khả năng phát hiện mục tiêu ở tầm cực thấp, trong điều kiện rừng cây và địa hình rất xấu, đài ra đa quan sát có tháp để nâng hệ thống ăng ten.

Để quan sát không gian, ra đa sử dụng phương pháp đặc biệt, kết hợp sự quét điện tử theo góc cao bằng biểu đồ đa tia hướng ăng ten trên các tần số mang khác nhau và quay đồng thời theo góc phương vị.

Sự quét theo góc cao được thực hiện bằng phương pháp pha trong giới hạn từ -3 đến 60 độ. Khi đó, trong mặt phẳng phương vị, do kết quả phụ thuộc tần số góc các nguồn bức xạ trên các ống dẫn sóng dạng chữ Sh (Ш) đồng thời sẽ tạo thành 3 tia tiếp giáp liền nhau.

Ăng ten quay theo góc phương vị bằng bộ truyền động điện cơ hoặc hỗn hợp thủy lực. Bộ truyền động điện cơ giúp ăng ten quay theo tốc độ cố định 10 hoặc 5 vòng/phút. Bộ truyền động hỗn hợp đảm bảo quay ăng ten với tốc độ khác nhau.

Phương pháp nhìn không gian này, cùng với tổ hợp các tín hiệu sục sạo (thăm dò) được mã hóa phức tạp cho phép bảo phát hiện đồng thời các mục tiêu bay trên cao, tầm trung, tầm thấp trong bối cảnh bị áp chế mạnh, trong điều kiện tác động của các loại nhiễu tích cực và tiêu cực.

Hệ thống thu của đài ra đa 96L6E được giới thiệu là máy thu 6 kênh để thu các tín hiệu – dội từ 3 kênh chính và 3 kênh thu các tín hiệu từ ăng ten búp sóng bên (PBL) và đảm bảo xử lý số hóa hoàn toàn các tín hiệu trong tần số trung gian.

Đài ra đa quan sát là khí tài thông tin tự động hóa hoàn toàn. Ở đó, sự can thiệp của trắc thủ chỉ diễn ra trong các tình huống chiến thuật phức tạp. Theo lệnh từ đài chỉ huy tiểu đoàn, đài ra đa sẽ tự động tiến hành quan sát khu vực không gian mà nó phụ trách, phát hiện trong đó các mục tiêu đường không và các khí tài gây nhiễu, vạch sáng và bảo đảm theo dõi với số hiệu riêng cùng nhận dạng bạn – thù.

Ngoài ra, đài ra đa 96L6E đảm bảo chọn lọc các mục tiêu tự động để ưu tiên cung cấp thông tin chỉ thị mục tiêu cho các khí tài chủ động (tấn công) của tiểu đoàn.

Thông tin về bối cảnh quan sát có thể được đồng thời cung cấp tự động tới đài chỉ huy tổ hợp tên lửa phòng không, đài điều khiển chiến đấu của hệ thống tên lửa phòng không và đài chỉ huy ra đa. Để làm được việc này, ra đa quan sát được trang bị các kênh thông tin liên lạc số hóa tương ứng. Ngoài ra, để tương cường độ tin cậy trong thông tin liên lạc, các kênh này được nhân đôi và hoạt động trong các nguyên tắc vật lý khác nhau. Tầm thông tin liên lạc đảm bảo sử dụng ra đa quan sát trong cụm tên lửa hay ra đa bất kỳ.

Đài ra đa quan sát được bổ sung các chỗ làm việc bên ngoài của trắc thủ (VRM) để điều khiển các chế độ làm việc, biểu hiện trên màn hình hiển thị tại chỗ làm việc của trắc thủ thông tin về bối cảnh trên không và nhiễu, thông tin hướng dẫn – gọi, thông tin về khả năng làm việc của các khí tài chính trên máy định vị. Chỗ ngồi làm việc ngoài có thế bố trí cách xa đài ra đa cảnh giới, trong đó có đài chỉ huy tiểu đoàn và trạm điều khiển ra đa.

Đài ra đa quan sát được thiết kế và có thể sản xuất loạt trong hai phiên bản – trên một phương tiện vận tải và trên hai phương tiện vận tải.

Phiên bản đài ra đa 96L6E trên một phương tiện vận tải được bố trí trên khung gầm xe bánh hơi MAZ-7930 và gồm có khí tài ăng ten, thùng với tổ hợp thu – phát, thiết bị xử lý thông tin, chỗ làm việc của trắc thủ, thiết bị thông tin liên lạc, thiết bị nhận dạng bạn thù, hệ thống nguồn điện độc lập và tổ hợp phụ tùng. Các thông số cơ động cao đạt được so sử dụng khung gầm có khả năng di chuyển tốt và sự tự động hóa các thao tác triển khai và thu gọn phẩn tử đài ra đa cảnh giới nhanh. Thời gian triển khai đài ra đa từ tư thế hành quân là 5 phút.

Đài ra đa quan sát có các khí tài dẫn đường hiện đại, cho phép tới trận địa chiến đấu không cần chuẩn bị đo đạc địa hình chi tiết và cơ động tới trận địa được chuẩn bị trước – trận địa do địch bỏ lại.

Dự báo kịch bản hoạt động chiến đấu các cụm tên lửa phòng không trong các cuộc xung đột có thể xảy ra chỉ ra rằng, trong các cuộc tấn công không quân – tên lửa quy mô lớn của các nước phát triển sẽ sử dụng hoàn toàn các vũ khí tấn công tên lửa và không quân hiện đại tàng hình (khả năng phát hiện thấp) thế hệ mới nhất, bao gồm các tên lửa có cánh, đạn đạo, vũ khí tàng hình chính xác cao, còn các cuộc không kích sẽ được yểm trợ bằng nhiễu tích cực cường độ cao.


Việc gây nhiễu tích cực cường độ cao yểm trợ và tự vệ được phối kết hợp khi tham gia tấn công các mục tiêu tàng hình có thể dẫn tới sự áp chế hỏa lực và điện tử mạnh các phân hệ thông tin phòng không, mà trước hết, là giảm mạnh hiệu quả hoạt động của cụm phòng không.

Các đánh giá chỉ ra rằng cần thiết tăng cường một cách đáng kể các hoạt động của các khí tài thông tin về bảo đảm khả năng hoạt động chiến đấu độc lập của tiểu đoàn nhờ tăng điện thế năng lượng, các thông số chính xác về đo tọa độ mục tiêu và vạch sáng các mục tiêu bám bắt trong điều các điều kiện bị áp chế điện tử và hỏa lực cường độ cao.

Trong đài ra đa cảnh giới cơ động đa năng thế hệ mới cho tên lửa sẽ giải quyết nhiệm vụ bảo đảm sự tự động hóa hoàn toàn các bộ phận hoạt động chiến đấu các bộ phận và phân đội tên lửa phòng không. Cần thiết giải quyết các nhiệm vụ về hiệu quả chiến đầu theo yêu cầu của hệ thống tên lửa phòng không đối với sự tấn công của các khí tài tên lửa phi chiến lược, sự chính xác thông tin phát, khả năng kháng nhiễu và sống còn.

Việc mở đài ra đa cảnh giới trong tổ hợp tên lửa phòng không trong hệ thống thông tin thống nhất của cụm phòng không cho phép tăng hiệu quả và ổn định điều khiển chiến đấu, khả năng sống còn và kháng nhiễu ổn định của hệ thống thông tin trong cụm.

Việc áp dụng trong đài ra đa quan sát chế độ hình quạt phát hiện vào bám bắt mục tiêu đạn đạo cho phép cung cấp cho các tiểu đoàn tên lửa phòng không khả năng hoạt động độc lập cao và tăng cường hiệu quả.

Trong cấu trúc đài ra đa cảnh giới mọi độ cao, có khả năng đảm bảo quét hai chiều với bộ truyền động không quay theo góc phương vị. Khi đó, như các nghiên cứu sơ bộ chỉ ra khả ăng bảo đảm sự quét điện tử theo góc phương vị trong phạm vi 30-45 độ.

Tới thời điểm này, các công việc trong hướng này đang nằm trong giai đoạn xác nhận thí nghiệm các giải pháp kỹ thuật. Dự kiến, sẽ tăng tiềm năng hoạt động của đài ra đa cảnh giới theo tính toán sử dụng các khí tài phát điện hiện đại mới.

Thông tin lịch sử


Khi tiến hành chiến đấu độc lập, hoạt động của các phân đội tên lửa trang bị tổ hợp tên lửa phòng không S-300 giảm hiệu quả mạnh do khả năng sục sạo hạ chế của ra đa quan sát tầm thấp – chỉ có khả năng phát hiện các mục tiêu bay tầm thấp.

Các điểm yếu chính của ra đa quan sát tầm thấp, cũng như các khí tài thông tin của tổ hợp tên lửa phòng không là khả năng phát hiện mục tiêu tầm trung và cao rất hạn chế.

Những nhiệm vụ phát hiện mục tiêu bay theo quỹ đạo đường đạn, ra đa quan sát tầm thấp không thể đảm nhiệm. Thực tế đã chỉ ra rằng, đài quan sát tầm thấp có các thông số thấp theo khả năng xác định chính xác tọa độ tầm xa mục tiêu, không có hệ thống theo dõi tọa độ mục tiêu, tác động tiêu cực tới hoạt động chiến đấu. Ngoài ra, thời gian triển khai (thu gọn) ra đa quan sát tầm thấp trên trận địa lâu, gây khó khăn cho việc cơ động phân đội tên lửa phòng không, giảm hiệu quả tiếp nhận chiến đấu của tổ hợp trên trận địa mới.

Một số giải pháp khắc phục các điểm yếu trên đã được nghiên cứu – trang bị cho tiểu đoàn tên lửa phòng không khí tài thông tin bổ sung, ví dụ ra đa ST-68 do Ucraina sản xuất, hình thành tuyến truyền tải thông tin ra đa trực tiếp tới tổ hợp tên lửa phòng khong từ phân đội ra đa gần nhất và hiệu quả nhất – chế tạo khí tài thông tin mới về mặt nguyên tắc, bù đắp các điểm yếu của đài ra đa quan sát tầm thấp.

Giải pháp theo hướng thứ ba đã được chấp nhận. Thời gian chỉ ra rằng, nó là đúng đắn. Sau khi Liên Xô tan rã, việc sản xuất ra đa ST-68 diễn ra ở Ucraina. Việc rút gọn các bộ phận và phân đội Phòng không (sau này là Không quân) đã làm mất khả năng sử dụng phương án thứ hai trong phần lớn các cụm tên lửa phòng không.

Kêt quả là các công việc nghiên cứu – thiết kế đã được tiến hành là chế tạo ra đài ra đa quan sát 96L6E. Năm 2005, nó đã trải qua thí nghiệm cấp quốc gia thành công.

Đài ra đa nhìn vòng ba tọa độ cơ động 9S15MTZ dùng để phát hiện và nhận dạng mục tiêu đường không, trong đó có các khí tài khí động và đạn đạo, trực thăng và khinh khi cầu, cung cấp thông tin vô tuyến tới các hệ thống điều khiển tự động.

9S15MZT là đài ra đa vô tuyến xung kết hợp với sự điều khiển tia được lập trình theo góc tà và phát tự đồng, đồng thời truyền tải thông tin về các mục tiêu đường không tới trạm xử lý thông tin vô tuyến trong hệ thống điều khiển tự đồng hoặc trạm chỉ huy các hệ thống S-300V (VM).

Đài ra đa vô tuyến giải quyết các nhiệm vụ sau:

+ phát hiện và đo tự động ba tọa độ của các mục tiêu

+ xác định các tọa độ góc các khí tài gây nhiễu chủ động

+ nhận dạng các mục tiêu với sự hỗ trợ của các máy đáp vô tuyến trên mặt đất

+ truyền tảo thông tin vô tuyến tới trạm điều khiển theo cáp hoặc kênh vô tuyến.

Sự hình thành các xung thăm dò cao tần được thực hiện trên cột của bộ chủ sóng và mạch khuếch đại siêu cao tần, được giới thiệu là bộ tăng áp siêu cao tần ba tầng.

Để bức xạ và thu các tín hiệu điện từ tới đài ra đa vô tuyến có sử dụng hệ thống ăng ten đa kênh, gồm có ăng ten kênh chính, ba ăng ten áp chế các búp sóng bên và các ăng ten của máy đáp vô tuyến trên mặt đất. Sự triển khai và thu gọn hệ thống ăng ten được tiến hành tự động theo lập trình sẵn.

Sự quay hệ thống ăng ten được thực hiện bằng bộ truyền động điện thủy lực qua bộ truyền động cơ khí.

Khí tài màn hình làm nhiệm vụ biểu hiện trên màn hình toàn bộ thông tin trong khu vực quán sát của đài ra đa vô tuyến.

Khí tài tính toán gồm hai kênh giống nhau, một kênh hoạt động, kênh còn lại – dự bị.

Khí tài đồng chỉnh và trao đổi thông tin thực hiện kiểm soát các chế độ hoạt động của đài ăng ten vô tuyến, phân phối thông tin giữa các khí tài, cung cấp thông tin tới hệ thống thông tin liên lạc mã hóa vô tuyến (STS).

STS bảo đảm sự trao đổi thông tin hai chiều giữa các đài ra đa vô tuyến và trạm điều khiển, với việc sử dụng hai dạng thông tin – theo vô tuyến và dây dẫn.

Trong đài ra đa vô tuyến có khí tài dẫn đường, đo vẽ địa hình và hiệu chỉnh.

Việc nhận dạng các mục tiêu được thực hiện với sự hỗ trợ của máy hỏi vô tuyến lắp chìm.

Tổ hợp ra đa được bố trí trên một phương tiện vận tải trong ba khoang gồm khung gầm, buồng lái xe và bộ phận quay.

Trong khoang số 1 bố trí chỗ làm việc của trắc thủ, khí tài chống nhiễu, phát thông tin tự động, đồng chỉnh và kiểm tra.

Khoang số 2 bố trí thiết bị phát, khoang số 3 – thiết bị thu, thiết bị làm mát bằng chất lỏng.

Theo hai bên khung gầm bố trí khí tài thông tin liên lạc mã hóa vô tuyến, khí tài tính toán, bộ phận khí tài dẫn đường và khí tài phát. Bộ phận chính của tổ hợp các thiết bị trên đài ra đa được chế tạo trong dạng các khối thiết kế cơ sở. Các khối tổ hợp tính toán và số hóa được chế tạo trên các phần tử thiết kế tiêu chuẩn với việc sử dụng các tấm in nhiều lớp hoặc hai mặt. Trong bộ phận quay bố trí ăng ten, khí tài triển khai và thu gọn ăng ten, khí tài quay, máy hỏi vô tuyến trên mặt đất.

Thiết kế đài ra đa vô tuyến bảo đảm khả năng phòng không nguyên tử, sinh – hóa có kíp chiến đấu và khí tài.

Đài ra đa vô tuyến đảm bảo các yêu cầu hiện đại về sinh thái, công thái và an toàn. Đã tính toán khả năng cấm (ngăn chặn bức xạ) phát sinh trong tầm hoạt động theo góc phương vị (ví dụ trong hướng khu dân cư).

Khí tài ăng ten gồm có ăng ten kênh chính, ba ăng ten kênh điều chỉnh nhiễu tự động, ăng ten máy hỏi vô tuyến và khí tài điều khiển tia. Ăng ten kênh chính là lưới ống dẫn sóng phẳng từ 84 nguồn bức xạ dạng tuyến của sóng phát (tuyến – Sh). Biểu đồ hướng (DN) của nguồn bức xạ tuyến bảo đảm tạo thành biểu đồ hướng ăng ten của kênh chính trong mặt phẳng phương vị. Sự hình thành biểu đồ hướng ăng ten trong mặt phẳng góc tà được bảo đảm cũng từ 84 nguồn bức xạ này, lấy từ sự phân phối ống dẫn sóng qua sự đảo pha.

Khí tài triển khai và thu gọn ăng ten gồm bộ dẫn động thủy điện, trạm bơm, khối điều kiển và các phần tử vận hành khác (các khí tài phân phối, xi lanh thủy lực, các khóa cơ khí, bơm tay).

Khí tài quay là cột có sự hỗ trợ của hai quả cầu gắn trên trụ ăng ten. Khí tài trụ - quay (OPU) của cột gồm có khung phát điện (phát lực), các tầm quay và cố định, ổ trục trụ - xuyên tâm và thiết bị dẫn động bánh răng quay theo góc phương vị.

Để cố định khí tài trụ - quay trong tư thế hành quân trên bộ phận quay có sử dụng bộ hãm thủy lực.

Sự phản xạ từ mục tiêu và tín hiệu tiếng dội được ăng ten tiếp nhận qua khối ống dẫn sóng, bộ luân chuyển thực hiện chức năng “thu – phát”, bộ (que) chống sét (bảo vệ) nằm trong đầu vào khí tài thu. Ở đây cũng nhận các tín hiệu từ ăng ten các kênh thuộc trạm chỉ huy tự động.

Các tín hiệu và nhiễu được ăng ten thu được tăng cường bởi bộ khuyếch đại siêu cao tần, điều biến tần số trung tần thứ nhất và thứ hai. Sau đó truyền tới khí tài điều chỉnh tự động, bảo đảm áp chế nhiễu tông thu theo các búp sóng bên từ các thiết bị gây nhiễu. Trong khối điều chỉnh tự động đồng thời có hệ thống tạo thành các xung góc phương vị.

Từ đầu ra khí tài điều chỉnh tự động của máy thu tín hiệu phát tới các khí tài chống nhiễu, tới khối ổn định tiếng ồn mà trong đó tạo thành sự ổn định hệ số tiếng ồn, đo cường độ nhiễu tích cực tương đối với hệ số ổn định tiếng ồn và cung cấp thông tin về cường độ của chúng tới máy thu thông tin tự động.

Các tín hiệu được tiêu chuẩn hóa theo biên độ với từ khí tài phát hiện mục tiêu tới chế độ bám bắt mục tiêu tự động theo tầm xa (ASD). Các tín hiệu vô tuyến tương tự sau khi được lọc tối ưu (tới khí tài phát hiện mục tiêu) được truyền tới màn hình.

Để chống nhiễu thụ động, trong khí tài có chế độ điều chỉnh qua giai đoạn không tuyến tính (SDTs) một lần.

Trong khí tài bám bắt mục tiêu tự động theo tầm xa, các tín hiệu nhận từ khí tài chống nhiễu, rơi vào khối phát hiện mục tiêu, ở đó hình thành sự gom không nhất quán (không kết hợp) các tín hiệu phát hiện được trong các giai đoạn thăm dò liên tục “n”, sự xử lý của chúng theo tiêu chuẩn phát hiện và mã hóa tầm xa các tín hiệu được phát hiện.

Thông tin từ máy hỏi vô tuyến cũng truyền tới khối – nơi nó được mã hóa.

Các tín hiệu bám bắt mục tiêu tầm xa được truyền tới khí tài màn hình và tính toán.

Khí tài tính toán gồm có hai kênh đơn, mỗi kênh trong số này gồm có khối đầu vào – đầu ra (UVV), máy tính kỹ thuật số 9S438M1 và cột nhớ bổ sung. Máy tính điện tử kỹ thuật số một kênh thực hiện giải quyết toàn bộ các nhiệm vụ; kênh thứ hai nằm trong chế độ chịu tải dự phòng và giải quyết các nhiệm vụ hỗ trợ. Trong trường hợp một kênh bị lỗi (hỏng), kênh dự phòng sẽ mở tự động.

Khí tài đồng chỉnh và trao đổi thông tin, cùng với khí tài tính toán, thực hiện kiểm soát chế độ hoạt động của đài ra đa vô tuyến, phân phối thông tin giữa các khí tài, cung cấp thông tin tới tuyến thông tin liên lạc.

Sự phân phối thông tin giữa các khí tài được thực hiện theo sự thông tin liên lạc tuyến.

Màn hình bảo đảm khả năng cho trắc thủ

+ phân tích bối cảnh nhiễu và không trung trong không gian quan sát của đài ra đa

+ thực hiện chọn chế độ của đài ra đa và khí tài chống nhiễu theo các kết quả phân tích

+ thực hiện đo các tọa độ mục tiêu bằng tay (bán tự động) hoặc bằng mắt

+ kiểm soát khả năng hoạt động của đài ra đa.

Đối với đó, trong khí tài màn hình trong tỷ lệ thời gian thật thực hiện sự biểu hiện trên các màn hình tình trạng ra đa trong phạm vi quan sát, mốc đo, đánh dấu tỷ lệ và giới hạn phạm vi quan sát.

Sự tiếp nhận trong hai màn hình mang tới khả năng nhận thông tin về bối cảnh không trung theo ba tọa độ.

Sự kiểm tra hoạt động của đài ra đa vô tuyến bảo đảm kiểm tra khả năng hoạt động của đài ra đa vô tuyến và phát hiện các phần tử bị lỗi. Nó được thực hiện bằng hệ thống kiểm tra tự động ngầm. Các kết quả kiểm tra khả năng hoạt động của ra đa và khí tài được thể hiện trên bảng tham số, kiểm tra toàn bộ - trên màn hình.

Hệ thống kiểm tra tự động hóa cho phép phát hiện các khối bị hỏng, cụm các khối hoặc nhóm các phần tử không hoạt động trong khối.

Nguồn điện của đài ra đa được lấy từ các thiết bị nguồn điện độc lập (SA-ES), lắp trên các thiết bị phát điện hoặc từ nguồn điện bên ngoài.

Phụ tùng được bố trí trong các thùng riêng được gói.

Đài ra đa có khả năng hoạt động trong điều kiện thời gian bất kể ngày và đêm, sương mù biển, bị đóng băng, phủ bụi và bức xạ mặt trời khi nhiệt độ môi trường từ -50 độ đến 50 độ, độ ẩm tương đối 98%, trên độ cao 3000 mét so với mực nước biển. Đài ra đa hoạt động bình thường khi tốc độ gió 30m/s và duy trì độ ổn định trong tốc độ gió 50m/s (ăng ten hợp thành).

Đài ra đa có thể vận chuyển trên đường bộ, đường sắt, đường không (An-124) và đường thủy.

Các thông số kỹ chiến thuật chính

Bước sóng: centimet

Tầm phát hiện mục tiêu dạng Mig-21 trên độ cao, km

+ 100 mét => 40

+ 250 mét => 60

+ 500 mét => 80

+ 1000 mét => 115

+ 30 000 mét => 200

Tầm xa tối đa, km: 300

Phạm vi quan sát, độ

+ theo góc phương vị: 0-360

+ theo góc tà: 0-55

Giai đoạn quan sát không gian trong mặt phẳng phương vị, giây (s): 60, 12, 6, 45

Theo phương pháp quang học

+ tầm xa, m: 400

+ góc phương vị, độ: 3

+ góc tà, độ: 3

Sai số đo tọa độ trung bình

+ tầm xa, m: 250

+ góc phương vị, phút: 55

+ góc tà, phút: 30

Thời gian triển khai, phút: 5

Công suất lấy từ nguồn điện ngoài 400Hz, 220V, kW

+ theo đầu vào I: dưới 40

+ theo đầu vào II: dưới 60

Kíp chiến đấu: 4 người

Thời gian hoạt động liên tục, giờ: 60

Thời gian hoạt động không liên tục, giờ: 48

Khối lượng, tấn: 48

Số lượng phương tiện vận tải: 1

Tốc độ khi di chuyển trên đường bộ: 50

Phương tiện vận tải khác: đường sắt, đường thủy và đường không (An-124).

Đài ra đa được giới thiệu là ra đa vô tuyến nhìn vòng xung kết hợp. Nó hoạt động trong bước sóng centimet với sự kiểm soát tần số bằng tia theo góc tà. Công suất trung bình của máy phát 1,5kW, theo sự sử dụng khí tài quang học – hơn 1,5-2 độ theo góc phương vị, 4 độ theo góc tà và 200 mét theo tầm xa. Các sai số xác định tọa độ mục tiêu tối đa không quá ½ độ lớn xác định theo các phương pháp quang học. Việc tiếp nhận xử lý tín hiệu số hóa cho phép phát hiện một cách tin cậy các mục tiêu tốc độ cao cũng như di chuyển chậm (10m/s) mà không có “tốc độ mù” trong các điều kiện nhiễu phức tạp (tự nhiên và nhân tạo) với sự tính toán tác động của bề mặt tiếp xúc. Việc xử lý các tín hiệu được thực hiện bằng máy tính đặc biệt và tập trung, các khả năng tính và thuật toán này cho phép giải quyết các nhiệm vụ phân tích bối cảnh không trung, tiếp nhận các giải pháp cơ sở và các nhiệm vụ kiểm soát các hoạt động chiến đấu thuộc về trí tuệ khác. Đài ra đa vô tuyến phát hiện phối hợp với hệ thống nhận dạng “bạn – thù” mục tiêu và khóa tự động (với độ chính xác cao) khả năng tiêu diệt các khí tài bay “của chúng”. Để bảo đảm khả năng hoạt động của đài trong thời gian xe chiến đấu di chuyển, vị trí của ăng ten được giữ ổn định.

Đài có khả năng phát hiện với xác suất hơn 0,8 trên tầm xa 25-27 kilomet máy bay loại F-15, bay trên độ cao từ 30 đến 6000 mét, khí tài không người lái – xác suất trên 0,7 trên tầm xa 9-15 kilomet, trực thăng treo trên không – xác suất 0,6-0,8 trên tầm xa 13-20 kilomet, trực thăng gần mặt đất với chong chóng hoạt động (quay) – xác suất 0,4-0,7 trên tầm xa 13-20 kilomet. Khi đó có thể phát hiện mục tiêu bị che bởi các loại nhiễu chủ động và thụ động. Đài ra đa vô tuyến cảnh giớ bảo đảm (8 tia) quan sát ba tọa độ không gian với tốc độ cao. Giai đoạn quét 1 giây, độ rộng tia trong mặt phẳng góc tầm 4 độ. Sự quét góc không gian trong mặt phẳng góc tầm bằng biện pháp bằng tay (механически) đạt được trong 2 phạm vi từ 0-32 độ và 32-64 độ. Việc này có nghĩa rằng hai đại đội phòng không “Tor-M1” có thể quan sát đồng thời khu vực góc 0-64 độ. Việc tăng cường năng lượng tín hiệu thực hiện được do kết quả tiếp nhận xung dài với sự điều biến xung trong và chế độ tập trung toàn bộ năng lượng bực xạ - 3 trong 1.

Đài ra đa vô tuyến dẫn bắn – đài ra đa vô tuyến xung kết hợp (dạng xung – đốp le). Nó hoạt động trong bước sóng centimet, có lưới ăng ten mảng pha (FAR) phần tử nhỏ (малоэлементный), tạo thành tia rộng 1 độ theo góc phương vị và góc tà, bảo đảm quét tia điện tử trong các mặt phẳng tương ứng. Cấu trúc này của hệ thống cho phép bảo đảm thực tế sự chuyển nhanh chóng (400-600ms) sang chế độ tự bám bắt, đòng thời bám bắt đồng thời và bắn 2 mục tiêu trong tầm hoạt động của lưới ăng ten mảng pha. Đài thực hiện việc sục sạo mục tiêu theo các thông tin chỉ thị mục tiêu từ đài cảnh giới và bám bắt một mục tiêu trong chế độ theo dõi tự động. Với xác suất 0,5, đài dẫn bắn có khả năng chuyển sang bám bắt tự động máy bay tiêm kích, bay cách xa 23 kilomet. Với sự giảm tầm xa, xác suất này tăng lên đáng kể, như tầm xa 20 kilomet, xác suất tăng lên 0,8. Hệ thống xử lý tín hiệu của đài ra đa bám bắt – đa xung số hóa với sự nén các xung và xử lý các tín hiệu bằng thuật toán tương ứng, bảo đảm không chỉ độ chính xác và chống nhiễu cao mà còn phân loại lớp mục tiêu, cho phép tối đa hóa các chế độ hoạt động của hệ thống dẫn bắn tên lửa và các khí tài chiến đấu của nó.




Tổ hợp tên lửa phòng không S-300F nằm trong hệ thống vũ khí bố trí trên tàu chống ngầm nguyên tử đề án 1144 “Orlan” và tàu tuần dương nguyên tử tên lửa đề án 1165 “Fugas”.Sự chỉ thị mục tiêu cho tổ hợp tên lửa phòng không nhận được qua khí tài đồng chỉnh, nằm trong thành phần hệ thống điều khiển. Tổ hợp qua khí tài đồng chỉnh cùng với các máy cảm biến góc sống tàu và rung lắc thân, hướng và tốc độ của tàu. Trong chế độ sục sạo tự động, tổ hợp tiến hành quan sát không gian và phát hiện các mục tiêu trong phạm vi chịu trách nhiệm hoạt động.

Đài ra đa vô tuyến đa chức năng nằm trong hệ thống điều khiển (mã số “Fort”) bảo đảm độ bám bắt chính xác cao 6 mục tiêu và dẫn bắn đồng loạt 12 tên lửa trong các điều kiện bị tác động bởi các loại nhiễu chủ động và thụ động. Lưới ăng ten mảng pha được lắp trên trạm quay, cho phép tiến hành bắn mục tiêu thực tế trong mọi hướng. Độ cứng trong thiết kế của trạm ăng ten và sự ổn định điện tử tia ăng ten bảo đảm hoạt động của tổ hợp trong điều kiện tàu bị rung lắc mà không mất đi độ chính xác trong dẫn bắn tên lửa.

Để tìm phương các mục tiêu và dẫn bắn tên lửa vào chúng sử dụng phương pháp đơn xung với sự tiếp nhận khí tài phát, tạo thành tín hiệu bó – xung cũng như tín hiệu liên tục, và khí tài thu lọc – đối ứng (đối xạ), bảo đảm sự gom các xung kết hợp ở trong gói, phản xạ các tín hiệu từ mục tiêu.

Trong hệ thống điều khiển vô tuyến tiếp nhận phương pháp dẫn bắn tên lửa kết hợp, gồm có trong đó, sự dẫn bắn tên lửa trong hành trình đầu của quỹ đạo được thực hiện theo mệnh lệnh, để xử lý thông tin về mục tiêu và tên lửa, nhận được từ ra đa vô tuyến đa năng, còn trong hành trình cuối – từ ra đa tìm phương bán tự động mang theo của tên lửa.

Hệ thống bảo vệ các công trình, sân bay, cảng mặt nước, khe nũi, eo biển hẹp… khỏi các mục tiêu bay tầm thấp hoặc biên chế chúng cho các lực lượng cảnh sát, biên phòng, hải quan và cơ quan an ninh.

Phương pháp cơ sở sử dụng hiệu quả sự nhiễu xạ từ trường điện tử trên các mục tiêu nằm giữa nguồn và hệ thống thu. Cấu trúc hệ thống – nhiều mắt xích (nhiều khâu) (10).

Khu vực sục sạo nhiều khâu, chiều dài một mắt xích của hệ thống: 20-50 kilomet

Kích thước ngang khu vực hàng rào (giới hạn ngang): 1,5-8 kilomet

Tầm cao hiệu quả: 0 – 4-7 kilomet

Xác xuất phát hiện mục tiêu: 0,8-0,9

Công suất bức xạ: 1,5W

Tốc độ cung cấp (truyền) thông tin: 0,25 giây

Tuổi thọ: 40 000 giờ

Kíp chiến đấu: 1 người

Khối lượng 1 mắt xích (khí tài) trong tổ hợp: 7 tấn.

Tổng quan

Dùng để phát hiện, nhận dạng và bám bắt các mục tiêu trên không, trong đó có tên lửa chiến lược có cánh dạng ALCM, khi bị tác đọng bởi các loại nhiễu chủ động và thụ động, thồng thời phản xạ từ bề mặt đất cũng như điều kiện khí tượng. Được tiếp nhận trong quân chủng Phòng không, các đơn vị thông tin liên lạc và bảo đảm kỹ thuật vô tuyến thuộc Không quân.

Đài ra đa vô tuyến ba tọa độ ST-68UM hoạt động trong bước sóng centimet. Tầm quan sát trong mặt phẳng góc tà được thực hiện với sự hỗ trợ của biểu đồ hướng riêng (cục bộ) trong mặt phẳng góc phương vị - bằng các quay cơ khí hệ thống ăng ten theo vòng tròn với tốc độ 6 hoặc 12 vòng/phút.

Trong thành phần đài ra đa vô tuyến gồm có

+ tổ hợp vô tuyến kỹ thuật và hệ thống ăng ten của đài, bố trí trên gầm rơ moóc MAZ-938B

+ hệ thống cung cấp năng lượng 99Kh6 trong xe thùng vận tải KP-10 trên gầm rơ moóc MAZ-5224B.

Ngoài ra, phụ thuộc vào phương án ghép bộ, đài có thể trang bị chòi 40V6M và buồng thông tin liên lạc 6IIOZ trên gầm xe vận tải KamAZ-4310.

Với sự hỗ trợ của chòi, có thể nâng trung tâm mảng pha của ăng ten lên độ cao 24 mét, cho phép đài ra đa vô tuyến phát hiện được các mục tiêu tầm thấp, đồng thời hoạt động khi bố trí trên trận địa trong các điều kiện địa hình rừng núi. Buồng thông tin liên lạc để truyền thông tin ra đa và mệnh lệnh điều khiển từ đài ra đa vô tuyến từ cự ly 35 kilomet.

Đài có khí tài chống lại các loại nhiễu chủ động và thụ động.

Các thông số chính

Bước sóng: centimet

Tầm phát hiện mục tiêu khi có tác động đồng thời của nhiễu thụ động mật độ 0,3-0,5 gói DOS-ShD-51MU trên 100 mét đường và nhiễu tích cực mật độ công suất 10W/MHz, trong phiên bản ghép bộ với chòi 40V6M (không có tháp), km:

Đối với máy bay Mig-21, trên độ cao

+ 55 mét – 33 (28)

+ 100 mét – 46 (42)

+ 500 – 6000 mét – hơn 80

Đối với tên lửa có cánh chiến lược dạng ALCM, trên độ cao:

+ 60 mét – 32 (20)

+ 100 – 3000 mét – 40 (30)

Tầm phát hiện mục tiêu khi không có nhiễu trong bối cảnh phản xạ từ bề mặt đất và các loại khí tượng trong phiên bản ghép bộ với chòi 40V6M (không có tháp), km

Đối với máy bay dạng Mig-21, trên độ cao:

+ 50 mét – 40 (31)

+ 100 mét – 51 (42)

+ 500 mét – 92 (82)

+ 2000 – 18 000 mét – 147 (175)

Đối với tên lửa chiến lược có cánh dạng ALCM, trên độ cao:

+ 30 mét – 27

+ 60 mét – 40 (27)

+ 100 mét – 48 (33)

+ 300 – 3000 mét – 60

Tốc độ xuyên tâm tối thiểu của mục tiêu, km/h: 60 – 180

Hệ số áp chế các loại nhiễu tự nhiên, dBL: hơn 48

Thời gian hoạt động trung bình liên tục, giờ: 100

Thời gian triển khai (thu gọn), giờ

+ không có tháp và buồng thông tin liên lạc: 1

+ với tháp và buồng thông tin liên lạc: 2

Kíp chiến đấu (khi chiến đấu với 3 người dự bị), người: 7.

Các khí tài điều khiển và dẫn bắn hỏa lực của tổ hợp với sự dẫn bắn mệnh lệnh vô tuyến cho tên lửa phòng không và dẫn bắn theo thông tin của đài ra đa vô tuyến với lưới ăng ten mảng pha hoặc máy ngắm hồng ngoại. Điểm đặc biệt của tổ hợp pháo – tên lửa phòng không gồm có sự kết hợp hệ thống đa kênh sục sạo và bám bắt mục tiêu với pháo. Tổ hợp có khả năng tấn công vào các mục tiêu trên bộ. Để bảo đảm chống nhiễu, hệ thống điều khiển tên lửa phòng không thay đổi tần số bức xạ với tốc độ 3500 sự thay đổi trong 1 giây và quy luật giả ngẫu nhiên trong phạm vi đủ rộng. Tổ hợp có thể chiến đấu trong chế độ tự động và trong biên chế đơn vị phân đội Phòng không.

Việc bắn trong phương án đầu tiên của tổ hợp chỉ được thực hiện tại chỗ. Sau khi nâng cấp hệ thống, sự điều khiển tổ hợp trong phiên bản được chế tạo năm 2007, có thể bắn khi đang di chuyển.


Khí tài phát hiện và bám bắt của tổ hợp Pantsir-S1 gồm có:

Đài ra đa vô tuyến với lưới ăng ten mảng pha bước sóng centimet 1RS1-1E;

# tầm quan sát theo góc phượng vị: 60 độ; 360 độ - khi quay bằng máy (tay)

# tầm quan sát theo góc tà: 60 độ

Tầm phát hiện mục tiêu và cung cấp chỉ thị mục tiêu (trong quá trình thí nghiệm trên trường bắn Kapustin Yar):

+ 15km (mục tiêu kích thước nhỏ tốc độ cao)

+ 26km (trực thăng Mi-8)

+ 27km (mục tiêu kích thước nhỏ E95)

+ 32-38km (mục tiêu với tiết diện phản xạ hiệu dụng (EPR) 2m2 theo các thông tin khác)

+ 50km (Mig-29)

+ đài ra đa vô tuyến bám bắt mục tiêu và dẫn bắn tên lửa với lưới ăng ten mảng pha bước sóng milimet và centimet 1RS2/1RS2-1E “Shlem”, nhà thiết kế - Liên hiệp nghiên cứu khoa học “Fazotron” (thời gian nghiên cứu không đúng kế hoạch); nhà sản xuất – Liên doanh cổ phần RATEP (từ năm 2008 – sản xuất hàng loạt).

# tầm quan sát theo góc phương vị: 45 độ

# tầm quán sát theo góc tà: 45 độ

# tầm phát hiện mục tiêu (trong quá trình thí nghiệm trên trường bắn Kapustin Yar):

+ 14,5km (mục tiêu kích thước nhỏ tốc độ cao)

+ 23km (mục tiêu kích thước nhỏ E95)

+ 25km (trực thăng Mi-8)

+ 24-30km (mục tiêu với tiết diện phản xạ hiệu dụng 2m2 theo các thông tin khác)

+ 34km (Mig-29)

+ trạm (quan sát) quang học tự động (AOP)/tổ hợp quang điện với máy thu ảnh nhiệt bước sóng dài (máy tìm phương hồng ngoại); nhiệm vụ của kênh – tìm kiếm nốt mục tiêu theo thông tin chỉ thị mục tiêu của đài ra đa sục sạo, xác định các tọa độ góc của mục tiêu và tên lửa phòng không, thu (tiếp nhận) trong cả ngày lẫn đêm, hiệu chuẩn tự động các kênh mục tiêu và tên lửa, kênh tìm phương của tên lửa phòng không với máy đáp laze mã hóa trên tên lửa phòng không

# dạng khí tài dẫn động bắn – không giảm tốc trên các giai đoạn hoạt động của động cơ

# các kênh – quang học, hồng ngoai, vô tuyến

# các chế độ hoạt động – tự động, bằng tay

# góc quan sát

+ theo góc phương vị: -90…90 độ (360 độ với modul chiến đấu quay trên tháp pháo)

+ theo góc tà: từ -5 đến 82 độ

# tốc độ dẫn bắn tối đa: hơn 100 độ/s

# sự tăng tốc dẫn bắn tối đa: hơn 170 độ/s

# tầm xa: 16-18 km (theo các thông tin khác)

Các thông số kỹ chiến thuật của kênh ảnh nhiệt

Phạm vi độ nhạy quang phổ: 3-5mkm

Phạm vi góc quan sát

+ rộng: 4,17x6,25 độ

+ hẹp: 0,87x1,3 độ

Tầm xa bám bắt tự động (trong tầm nhìn xa 10km – tầm nhìn tốt)

+ máy bay kiểu F-16: 17-26km

+ tên lửa dạng Harm: 13-15km

+ tên lửa kiểu ALCM: 11-14km

+ bom đường không điều kiển “Wollei” – AGM-62A): 10km

Độ chính xác: 0,05 miligrad

Các thông số kỹ chiến thuật của máy tìm phương hồng ngoại trên tên lửa phòng không điều khiển

+ phạm vi độ nhạy quang phổ: 0,77-0,91 mkm

+ phạm vi góc nhìn theo góc hướng (chiều ngang)

# dải rộng: -2,5… 2,5 độ

# dải hẹp: -0,4… 0,4 độ

+ phạm vi góc nhìn theo góc tầm (hướng dọc/đứng)

# dải rộng: -1,0… 4 độ

# dải hẹp: -0,3… 0,6 độ

+ sai số đo tọa độ mục tiêu của máy đáp laze trên tên lửa

# dải rộng: 2 mili radion

# dải hẹp: 0,05 mili radion

Hệ thống tính toán tập trung (TsVS)/tổ hợp xử lý tín hiệu và bám bắt mục tiêu tự động được số hóa

+ số lượng mục tiêu bám bắt đồng thời – 2 theo các kênh ra đa vô tuyến và quang điện (mẫu năm 2007)

+ khả năng dẫn bắn 2 tên lửa vào 1 mục tiêu

+ tốc độ đánh chặn các mục tiêu tối đa: 10 mục tiêu/phút.

Trong phiên bản tổ hợp pháo phòng không giản tiện (dành cho xuất khẩu), thay cho đài ra đa vô tuyến bám bắt và dẫn bắn, lắp hệ thống quang điện sục sạo và bám bắt mục tiêu.

Modul ra đa vô tuyến của đài phát hiện (sục sạo) mục tiêu bước sóng S – theo nhiệm vụ kỹ thuật của Bộ quốc phòng Nga cho Phòng thiết kế tự động trung ương (thành phố Tula) cùng với Phòng thiết kế lắp ráp xe máy (Tula) chế tạo modul ra đa của đài phát hiện mục tiêu, bảo đảm phát hiện, phân biệt “bạn – thù” và bám bắt các mục tiêu tự động trong các điều kiện bị nhiễu chủ động và thụ động với tầm phát hiện và bám bắt mục tiêu hơn 40 kilomet. Tổ hợp pháo – tên lửa phòng không đã trải qua các thí nghiệm bàn giao – nghiệm thụ trên trường bắn Kapustin Yar từ 15 tháng 5 đến 8 tháng 7 năm 2011. Các thí nghiệm kết thúc với kết luật tích cực. Trước đó, các phương tiện truyền thông có đưa tin rằng một trong số các phiên bản xuất khẩu của tổ hợp “Pantsir-S1” với ra đa vô tuyến Wexler đã trải qua các thí nghiệm nghiệm thu – bàn giao để bàn giao cho đối tác nước ngoài.

Các thông số kỹ chiến thuật

+ khối lượng: 950kg

+ tầm quan sát

# theo góc phương vị (kết quả quét điện cơ): 0-360 độ

# theo góc phương vị (quét bằng điện trong chế độ hình quạt): 90 độ

# theo góc tà (quét bằng điện): 0-60 độ

Tầm phát hiện/bám bắt mục tiêu với bề mặt phản xạ hiệu dụng 1m2 – hơn 40km

Tầm bay cao của mục tiêu: 5-20 000 mét

Tốc độ mục tiêu: 30-1200m/s

Quá tải trong thời gian cơ động: 10G

Số lượng mục tiêu bám bắt đồng thời: hơn 40

Giai đoạn khôi phục thông tin (trong sự quan sát tổng thể): 4 giây

Đài ra đa sục sạo phát hiện mục tiêu 1RS-1E



Đài ra đa vô tuyến bám bắt mục tiêu 1RS2-1E "Shmel"



Tổ hợp quang điện trên tổ hợp pháo phòng không "Pantsir-S1"

Đài phát hiện mục tiêu 1S12 – đài ra đa vô tuyến đo xa bước sóng centimet (2,2-2,3Hz) được sử dụng để trinh sát mục tiêu. Trong sự phối hợp với 1-2 đài đo cao vô tuyến PRV-9A, đài này dưới tên gọi P-40 (“Bronia”) dùng trong các đại độ ra đa thuộc Phòng không Lục quân.

Đài ra đa vô tuyến được chế tạo ở Viện nghiên cứu khoa học số 28 (sau đó là Viện nghiên cứu khoa học thuộc Bộ công nghiệp vô tuyến) dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư V.V.Raizberga.

Đài 1S12 bảo đảm phát hiện máy bay tiêm kích xa 180km (trên tầm cao 12 000 mét) và 70 kilomet đối với mục tiêu bay trên độ cao 500 mét. Công suất xung bức xạ của đài là 1,7-1,8MW, độ nhạy của máy thu – 4,3-7,7-14W. Khi nhìn vòng phạm vi bức xạ được hình thành từ 4 tia trong mặt phẳng góc: 2 tia dưới rộng 2 và 4 độ; đồng thời 2 tia trên rộng 10 và 14 độ. Sự chuyển hướng tia được thực hiện bằng phương pháp điện cơ.

Đài 1S12 được bố trí trên gầm xích xe kéo pháo hạng nặng AT-T (“công trình 426”), được chế tạo ở Phòng thiết kế Kharcov thuộc xưởng chế tạo xe máy mang tên V.A.Malưshev. Theo hàng loạt các chỉ số, trong đó có khả năng phòng thủ, nó kém gầm trên cơ sở SU-100P. Trong trường hợp này, việc lựa chọn khung gầm được xác định bởi khối lượng đài 1S12, cao hơn gấp đôi so với đài dẫn bắn tên lửa.



Đài chiếu xạ mục tiêu (RPTs) 5N62V được giới thiệu là đài ra đa vô tuyến bức xạ liên tục với cường đội cao. Nó thực hiện bám bắt mục tiêu, xử lý thông tin để phóng tên lửa, chiếu xạ mục tiêu trong quá trình tự dẫn bắn của tên lửa. Thiết kế của đài chiếu xạ mục tiêu với việc sử dụng sự sục sạo mục tiêu liên tục bằng tín hiệu đơn sắc (монохроматический) và tương ứng, bộ lọc Đốp le các tín hiệu dội bảo đảm xác định (chọn lọc) các mục tiêu theo tốc độ, và áp dụng thao tác mã hóa-pha tín hiệu đơn sắc – theo tầm xa. Bằng cách này, thực hiện được hai chế độ hoạt động chính của đài chiếu xạ mục tiêu – MkhI (bức xạ đơn sắc-1) và FKM (thao tác mã hóa-pha-2). Trong trường hợp sử dụng chế độ 1, việc bám bắt mục tiêu trên không được thực hiện theo ba tọa độ (góc tà – độ cao mục tiêu, góc phương vị - tốc độ), còn trong chế độ 2 – theo 4 tọa độ (các tọa độ đã liệt kê và tầm xa). Trong chế độ 1, trên các màn hình trong buồng điều khiển tổ hợp tên lửa phòng không S-200, các dấu hiệu mục tiêu được nhìn thấy như các dải sáng từ rìa trên tới rìa dưới màn hình. Khi chuyển sang chế độ FKM, trắc thủ thực hiện việc chọn lựa sự chính xác tương đối (không chính xác) theo tầm xa (yêu cầu thời gian khá lớn), tín hiệu trên các màn hình thu được hình dáng “tiêu chuẩn” của “tín hiệu lật” (свернутый сигнал) và xuất hiện khả năng xác định chính xác tọa độ mục tiêu. Thao tác này thường mất 30 giây và không được sử dụng khi bắn tầm gần bởi vì việc lựa chọn tọa độ tương đối theo tầm xa và thời gian di chuyển của mục tiêu tới khu vực phóng gần như đồng thời.

Đài dẫn bắn tên lửa đa kênh 9S32 dùng để:

+ sục sạo, phát hiện, bám bắt và theo dõi tự động các mục tiêu khí đồng và tên lửa đạn đạo theo các thông tin chỉ thị mục tiêu từ đài chỉ huy của hệ thống tên lửa phòng không và độc lập (đối với tên lửa đạn đạo – chỉ theo các thông tin chỉ thị mục tiêu từ đài chỉ huy);

+ xử lý và truyền tới các thiết bị phóng các tọa độ và các tọa độ phát sinh của mục tiêu để dẫn đường cho đài chiếu xạ mục tiêu nằm trong các khí tài này, đồng thời cho tên lửa phòng không tấn công mục tiêu;

+ điều khiển các khí tài hỏa lực trong dạng tập trung (từ đài chỉ huy của hệ thống) cũng như độc lập.

Đài 9S32 có khả năng tiến hành đồng thời việc sục sạo theo hình quạt và bám bắt tới 12 mục tiêu, đồng thời điều khiển hoạt động của toàn bộ các thiết bị phòng vá các thiết bị nạp đạn-phóng của tổ hợp, truyền tải tới chúng thông tin cần thiết để phóng và dẫn đường cho 12 tên lửa tấn công 6 mục tiêu. Đồng thời thường xuyên thực hiện việc quan sát tầm thấp để phát hiện kịp thời các mục tiêu bay thấp.

Đài được giới thiệu là đài ra đa vô tuyến xung-kết hợp ba tọa độ bước sóng centimet với tiềm năng hoạt động cao. Việc quét bằng tia điện trong hai mặt phẳng được bảo đảm bằng sự sử dụng  trong đài lưới ăng ten mảng pha và hệ thống điều khiển tia trên cơ sở máy tính điện tử chuyên dụng. Trong đài sử dụng phương pháp đơn xung tìm phương và đo xa mục tiêu và các loại tín hiệu thăm dò khác nhau, đảm bảo xác định các tọa độ mục tiêu và sự phát sinh của chúng với độ chính xác cao bằng phương pháp quang học. Sự xử lý số hóa các tín hiệu sử dụng trong toàn bộ các chế độ hoạt động của đài.

Đài có hai chế độ chiến đấu – theo thông tin chỉ thị mục tiêu từ đài chỉ huy và hoạt động độc lập. Trong chế độ đầu tiên, đài thực hiện sục sạo mục tiêu trong phạm vi 5 độ theo góc phương vị và 6 độ theo góc tà. Trong chế độ thứ hai – phạm vi quét -30…30 độ theo góc phương vị (tương ứng theo đường phân giác trong phạm vi hoạt động) và từ 0 đến 18 độ theo góc tà. Góc phương vị (đường phân giác) trong phạm vi hoạt động được tạo thành bởi đường quay của lưới ăng ten mảng pha trong giới hạn -340…360 độ.

Trong đài 9S32 sử dụng 2 loại tín hiệu thăm dò. Tín hiệu dạng gói xung động với độ phân tán lớn) – không điều biến và với tần số điều biến tuyến tính trong gói, được sử dụng khi sục sạo mục tiêu theo thông tin chỉ thị mục tiêu, đồng thời để quan sát phạm vi tự sục sạo và tự động bám bắt mục tiêu. Tín hiệu xung với sự điều biến tần số tuyến tính chỉ sử dụng khi sục sạo mục tiêu trong chế độ hoạt động độc lập.

Việc sử lý các tín hiệu thu được được tiến hành trong bộ lọc gói tín hiệu xung. Sự hình thành và xử lý tín hiệu với sự điều biến tần số tuyến tính nội xung (внутриимпульсный) được thực hiện trên các tuyến phân tán chậm với hệ số nén cao. Việc xử lý tín hiệu dạng gói xung được thực hiện bằng phương pháp lọc-tương quan với sự phân tích trên tần số trung gian các tín hiệu thu được với sự hỗ trợ của các bộ lọc dải hẹp.

Sự điều khiển các hệ thống của đài dẫn bắn tên lửa đa kênh trong quá trình sục sạo, phát hiện và bám bắt các mục tiêu tự động được thực hiện bằng máy tính điện tử chuyên dụng. Trong chế độ bám bắt tự động, các tín hiệu lỗi truyền tới hệ thống tọa độ tự động, đưa tới máy tính điện tử những sự đánh giá các tọa độ theo thời gian và các tín hiệu phát sinh của chúng. Máy tính điện tử theo thông tin này khóa chu vi bám bắt, phát các mã điều khiển (tín hiệu) tới tới bộ đồng bộ (đồng chỉnh), hệ thống điều khiển tia và các hệ thống khác của đài. Sai số trong xác định tầm xa và tốc độ khi sục sạo bằng tín hiệu dạng gói xung được khắc phục trong chế độ bám bắt tự động với sự hỗ trợ của sự phát sinh tín hiệu theo tầm xa (mục tiêu).

Đài dẫn bắn tên lửa đa kênh khi hoạt đọng chế độ điều khiển tập trung bảo đảm phát hiện các máy bay tiêm kích trên độ cao hơn 5 kilomet ở tầm xa 150 kilomet, tên lửa đạn đạo kiểu 8K14 – 90 kilomet, đầu đạn dạng MGM-31S “Pershing” – 140 kilomet, tên lửa đạn đạo đường không kiểu SRAM – 80 kilomet. Từ thời điểm phát hiện tới thời điểm chuyển sang bám bắt tự động mục tiêu với sự xác định chính xác các tham gia di chuyển của mục tiêu kéo dài 5 giây (“Pershing” và SRAM) tới 11 giây (mục tiêu máy bay tiêm kích). Khi hoạt động trong chế độ độc lập, đài dẫn bắn tên lửa đa kênh bảo đám phát hiện mục tiêu dạng máy bay tiêm kích trên tầm xa 140 kilomet.

Sai số trung bình khi đo xa, tốc độ và tọa độ góc mục tiêu khi bám bắt tự động chúng đối với máy bay tiêm kích là 5-25 mét theo tầm xa; 0,3-1,5m/s – theo tốc độ; 0,2-2 độ theo góc phương vị và góc tà. Đối với đầu đạn tên lửa dạng “Pershing” – 4-90 mét - theo tầm xa; 1,5-35m/s – theo tốc độ; 0,5-1 theo góc phương vị và góc tà. Theo phương pháp quang học là 100 mét theo tầm xa; 1 độ theo góc phương vị và góc tà, 5m/s theo tốc độ.


Trong thành phần đài 9S32 gồm có:

+ hệ thống ăng ten trên cơ sở lưới ăng ten mảng pha thụ động với sự điều khiển theo pha tia có độ rộng 1 độ, hoạt động “vạch sáng” khi chiếu nó bằng khí tài bức xạ dạng ống loa của máy cảm biến và khi thu các tín hiệu phản xạ bằng loa chuyển mạch;

+ hệ thống phát trên cơ sở sợi xích kislotron, đạt công suất trung bình 10-13kW (xung – 150kW);

+ hệ thống thu với bộ khuyếch đại cao tần, bảo đảm độ nhạy rất cao – tới 10E(-17)W;

+ hệ thống điều khiển tia;

+ hai máy tính điện tử chuyên dụng;

+ khí tài xử lý tín hiệu cơ sở;

+ hệ thống (màn hình) chỉ thị;

+ hệ thống điều khiển ăng ten chính và các ăng ten của hệ thống tự điều chỉnh (chống) nhiễu;

+ hệ thống (đo/xác định) tọa độ tự động hóa;

+ hệ thống điều khiển và phát tín hiệu;

+ hệ thống thông tin liên lạc mã hóa từ đài chỉ huy và thiết bị phóng;

+ hệ thống đạo hàng, đo địa hình và tìm phương;

+ hệ thống tiếp năng lượng điện độc lập trên cơ sở máy phát điện tuabin khí

+ hệ thống bảo đảm sự sống.

Toàn bộ các khí tài trên lắp trên khung gầm xích tự hành “dự án 833”.

Khối lượng đài: 44 tấn

Kíp xe: 6 người.

Đài ra đa sục sạo phát hiện và chỉ thị mục tiêu 9S18E1 ba tọa độ sung kết hợp cơ động dải sóng centimet với sự quét tia điện tử theo góc tà (30 hoặc 40 độ) và ăng ten quay cơ khí (máy) theo góc phương vị dùng để phát hiện và nhận dạng mục tiêu trên không ở tầm xa 110-120 kilomet (45km ở tầm bay cao 30 mét) và cung cấp thông tin về chúng theo tuyến thông tin liên lạc mã hóa tới trạm chỉ huy tổ hợp tên lửa phòng không “Buk-M1E” (9S470) và tới các trạm điều khiển thuộc phòng không Lục quân.

Hệ thống ăng ten sục sạo và chỉ thị mục tiêu được giới thiệu là lưới ống dẫn sóng phẳng, tạo thành biểu đồ hướng trong dạng hẹp (“bút chì”) trong mặt phẳng góc tà. Hệ số búp sóng bên và fon (tiếng ồn) thấp của ăng ten này bảo đảm hệ số phản xạ thấp đối từ bề mặt tiếp xúc và giảm tác động tới đài ra đa của các loại nhiễu tích cực bên ngoài. Với sự hỗ trợ của hệ thống thủy lực, việc triển khai và thu gọn ăng ten diễn ra nhanh chóng. Sự điều hưởng nhanh chóng các tần số hoạt động trong dải rộng cho phép đài 9S18M17 chống trả hiệu quả các loại nhiễu ngắm chủ động.

Sự điều khiển lập trình dẫn động thủy lực quay ăng ten theo góc phương vị kết hợp với sự quét tia điện tử cho phép tối ưu hóa sự tiêu thụ năng lượng trong khu vực quan sát phục thuộc vào bối cảnh mục đích và nhiễu, cho phép phát hiện các loại tên lửa đạn đạo chiến thuật và tên lửa có cánh cũng như các mục tiêu khí đồng trong phạm vi hoạt đọng với mức độ (hệ số) nhiễu cao.

Việc điều khiển hoạt động của đài 9S18M17 và xử lý thông tin từ ra đa được thực hiện bằng khí tài điều khiển số hóa mà hạt nhân của nó là máy vi tính mang theo tốc độ cao, mang tới cấp độ điều khiển tự động cao các chế độ hoạt động và lập trình quan sát, đồng thời khả năng lọc cao.

Khí tài điều chỉnh qua giai đoạn tiếp nhận trong đài ra đa cho phép hạn chế tối thiểu phản xạ từ các loại nhiễu tại chỗ, nhiễu ngẫu cực và mây. Sự điều tiết tự động đồng thời tăng cường cho máy thu cũng được sử dụng trong đài sục sạo và chỉ thị mục tiêu. Khí tài chống nhiễu tại chỗ làm giảm đáng kể hệ số bẫy nhiễu trên đầu ra của đài ra đa 9S18M17.

Đài ra đa bảo đảm phát hiện máy bay tiêm kích ở tầm xa hơn 50 kilomet trong khi bị tác động bởi nhiễu tông. Đài bảo đảm phát hiện mục tiêu với xác suất không thấp hơn 0,5 trong bố cảnh nhiễu tại chỗ và trong các loại nhiễu thụ động với sự hỗ trợ của hệ thống lọc mục tiêu đang di chuyển với sự tự điều chỉnh tốc độ gió.

Đài được bảo vệ khỏi các loại tên lửa chống ra đa bằng cách thực hiện sự điều hưởng lập trình tần số mang trong 1,3 giây, chuyển sang sự phân cưc tuần hoàn các tín hiệu thăm dò hoặc tới chế độ bức xạ ngắt quãng.

Thời gian sẵn sàng chuyển từ tư thế hành quân và thời gian triển khai: 5 phút.

Thời gian chuyển từ chế độ trực ban sang làm việc: không nhiều hơn 20 giây.

Trong thành phần đài có trạm ăng ten, gồm kính phản xạ bị cắt ngắn (cắt cụt) dạng parabol, khí tài chiếu bảo đảm sự quét bằng tia điện tử trong mặt phẳng góc tà, thiết bị quay, thiết bị gập ăng ten trong tư thế hành quân; thiết bị phát (công suất trung bình 3,5kW); thiết bị thu (với hệ số tiếng ồn không quá 8 ) và các hệ thống khác.

Khí tài ra đa phát hiện và chỉ thị mục tiêu được bố trí trên khung gầm bánh xích tự hành cơ động cao (GM-567).

Đài 9S18M17 trang bị hệ thống cung cấp năng lượng lắp chìm, khí tài điều chỉnh, vẽ địa hình và dẫn đường, thông tin liên lạc vô tuyến và thông tin liên lạc bằng vô tuyến lắp ở trong đài, các khí tài trinh sát phóng xạ và hóa học. Việc bảo đảm năng lượng được lấy từ tổ hợp tuabin khí công suất 75kW hoặc từ máy phát điện chọn lọc công suất động cơ hành trình hoặc từ lưới điện công nghiệp 220V 50Hz qua bộ đổi tần số.

Hệ thống kiểm soát tự động tình trạng kỹ thuật của khí tài cho phép phát hiện hỏng hóc với độ chính xác cao để sử dụng phần tử thay thế trong hệ thống phụ tùng.

Các thông số kỹ chiến thuật chính

Phạm vi phát hiện mục tiêu theo góc phương vị

+ theo mục tiêu khí động: 360 độ

+ theo mục tiêu đạn đạo: 120 độ

Theo góc tà

+ mục tiêu khí động: 40 độ

+ mục tiêu đạn đạo: 55 độ

Tầm phát hiện mục tiêu khí động dạng Mig-21: 100 kilomet

Sai số trung bình (SKO)

+ tầm xa: 150 mét

+ góc phương vị: 38 độ

+ theo góc tà: 30 phút

Bằng phương pháp quang học

+ tầm xa: không hơn 300 mét

+ góc phương vị và góc tà: 4 độ

Tốc độ quan sát không gian phụ thuộc vào phạm vi hoạt động theo góc tà và sự xuất hiện nhiễu

+ 4,5 tới 18 giây khi nhìn vòng

+ 2,5 đến 4,5 giây khi quan sát trong phạm vi 30 độ

Kíp chiến đấu: 3 người.

Thông tin vô tuyến được truyền theo tuyến vô tuyến mã hóa tới đài chỉ huy 9S470 trong khối lượng 75 bộ đánh dấu (отметкa) trong giai đoạn quan sát: 4,5 giây

Số lượng mục tiêu, các tọa độ được cung cấp tới đài chỉ huy trong mỗi lần quan sát: 100.

Khối lượng đài: khoảng 35 tấn.

Trong thành phần thiết bị tự hành trinh sát và dẫn bắn 1S91 gồm có 2 đài ra đa vô tuyến – đài sục sạo phát hiện và chỉ thị mục tiêu 1S11 cùng đài bám bắt và chiếu xạ mục tiêu 1S31, đồng thời các khí tài bảo đảm nhận dạng mục tiêu, dẫn đường, đo địa hình, hỗ trợ tìm phương, thông tin liên lạc vô tuyến mã hóa với các thiết bị phóng tự hành, khí tài quan sát quang học – vô tuyến, nguồn điện độc lập (sử dụng máy phát điện tuabin khí), các hệ thống nâng ăng ten và chỉnh ngang.

Ăng ten đài ra đa vô tuyến được bố trí thành hai tầng – trên – đài 1S31; dưới – đài 1S11 – và có thể quay theo góc phương vị độc lập với nhau. Để giảm chiều cao của hệ thống khi hành quân, bệ hình trụ của khí tài ăng ten được thu vào trong thân xe, còn khí tài ăng ten của đài ra đa 1S31 bố trí nằm (xếp) ở dưới, sau ăng ten đài 1S11.

Đài 1S11 được giới thiệu là đài ra đa vô tuyến nhìn vòng xung – kết hợp (tốc độ quan sát 15 vòng/phút) dải sóng centimet với hai tần số hoạt động độc lập bằng các kênh ống dẫn sóng thu – phát. Nguồn bức xạ đặt trong mặt phẳng chính (tiêu điểm) của gương ăng ten thống nhất. Việc phát hiện, nhận dạng và chỉ thị mục tiêu của đài bán bắt và chiếu xạ bảo đảm trong tầm xa từ 3 đến 70 kilomets và trên độ cao từ 30 đến 7000 mét trong công suất xung bức xạ 600kW trên mỗi kênh. Độ nhạy máy thu: 10E-13W, độ rộng các tia theo góc phương vị - gần 1 độ và tổng phạm vi quan sát theo góc tà: 20 độ. Để bảo đảm khả năng chống nhiễu, trong đài 1S11 lắp:

+ các hệ thống lọc mục tiêu đang di chuyển (CSTs) và áp chế nhiễu xung không đồng bộ

+ điều chỉnh bằng tay sự khuyếch đại các kênh thu

+ điều biến các tần số lặp lại các xung động

+ điều hưởng tần số các bộ cảm biến.

Đài 1S31 cũng gồm có hai kênh với nguồn bức xạ lắp trong mặt phẳng tâm điểm của kính phản xạ parbol trên ăng ten thống nhất – bám bắt và chiếu xạ mục tiêu. Theo kênh bám bắt mục tiêu, đài có công suất xung 270kW, độ nhạy máy thu: 10E-13W, độ rộng tia: khoảng 1 độ. Sai số trung bình (SKO) bám bắt mục tiêu theo các tọa độ góc – gần 0,5 độ; theo tầm xa – gần 10 mét. Đài có thể bám bắt trong chế độ tự động máy bay kiểu “Phantom-2” với xác suất 0,9 trên tầm xa 50 kilomet. Để chống nhiễu thụ đồng và nhiễu tự nhiên, đài trang bị hệ thống lọc mục tiêu đang di chuyển với sự thay đổi tần số xung lặp lại theo lập trình. Đối với nhiễu tích cực – sử dụng phương pháp đơn tìm phương mục tiêu đơn xung, các hệ thống cảnh báo nhiễu và điều hưởng tần số hoạt động của đài. Trong trường hợp, nếu đài 1S31 bị các loại nhiễu áp chế, có thể bám bắt mục tiêu theo các tọa độ góc với sự hỗ trợ của hệ thống quan sát quang học – vô tuyến, còn thông tin về tầm xa sẽ nhận được từ đài ra đa 1S11. Trong đài có áp dụng các biện pháp chuyên dụng để theo dõi hiệu quả các mục tiêu tầm thấp. Máy phát chiếu xạ mục tiêu (và chiếu đầu đạn tự dẫn bắn của tên lửa) phát dao động liên tục và bảo đảm hoạt động hiệu quả của đầu đạn tự dẫn bắn trên tên lửa.

Khí tài trinh sát dẫn bắt tự hành bố trí trên gầm GM-568. Khối lượng thiết bị tự hành với kíp chiến đấu 4 người: 20,3 tấn.

“Topol-1” là đài ra đa vô tuyến sục sạo mục tiêu cơ động dải sóng centimet đầu tiên, dùng cho pháo phòng không và tạo thành khu vực ra đa cảnh giới thuộc Phòng không Lục quân và sử dụng trong Không quân để dẫn đường cho máy bay. Đài được chế tạo ở Phòng thiết kế Trung ương số 678 thuộc Bộ vũ trang (Tổng công trình sư B.I.Ivanov). Cuối năm 1953, đầu năm 1954, đài đã trải qua các thí nghiệm cấp nhà nước ở trường bắn Dongusk. Đài bảo đảm phát hiện máy bay ném bom tầm trong ở tầm xa không dưới 150 kilomet trên độ cao 4-15 kilomet trong công suất xung 1,5-1,7MW và độ rộng đồ thị hướng ăng ten theo góc phương vị: 5,5 độ. Đài gồm có xe chở màn hình, thước ngắm với hệ thống ăng ten và khí tài thu – phát, hai xe với tổ hợp nguồn điện và rơ moóc để vận chuyển hệ thống ăng ten. Các thí nghiệm của đài bị dừng do phạm vi phát hiện mục tiêu theo tầm cao không đạt yêu cầu, độ tin cậy trong khai thác sử dụng thấp, không có khả năng chống lại các loại nhiễu chủ động và thụ động. Đài ra đa vô tuyến “Topol-1” sau đó không được tiếp tục hoàn thiện.



Đồng thời với việc chế tạo đài “Topol-1”, ở Viện nghiên cứu khoa học số 244 thuộc Bộ vũ trang đã tiến hành chế tạo đài ra đa vô tuyến nhìn vòng “Topol-2” (tổng công trình sư V.A.Sivtsov) có hai kênh độc lập – quan sát (đo xa) và góc (đo cao). Đài bảo đảm tương đương với “Topol-1” về tầm sục sạo, sai số đo xa – 500 mét, góc phương vị - 1 độ và độ cao – 400-500 mét trong công suất xung: 1,7mW. Độ nhạy các máy thu trong đo xa và đo cao – 82dB/W, độ rộng biểu đồ hướng ăng ten trong đo xa theo góc phương vị - 1,15 độ và đo cao theo góc tà – 1,8 độ. Đài ra đa vô tuyến gồm có xe chở màn hình, rơ moóc với hệ thống ăng ten, khí tài thu – phát đo xa và máy hỏi vô tuyến trên mặt đất, rơ moóc với ăng ten và khí tài đo cao, hai xe với tổ hợp nguồn điện. Thời gian triển khai của “Topol-2” sang tư thế chiến đấu là 1 giờ 40 phút. Đài không được đưa vào thí nghiệm cấp nhà nước. Trên cơ sở bộ phận đo xa của đài này sau đó đã chế tạo và tiếp nhận vào trang bị đài đo cao vô tuyến PRV-10. Các công việc tiếp theo về bộ phận đo xa của đài “Topol-2” bị dừng liên quan tới việc chế tạo song song ở Phòng thiết kế thí nghiệm số 37 thuộc Bộ vũ trang đài sục sạo (đo xa) P-30 (“Khrustan”) trên cơ sở nâng cấp theo đài ra đa vô tuyến P-20 đã có trước đó theo sự đặt chế tạo của Không quân để dẫn đường cho máy bay tiêm kích.

Tổ hợp ra đa vô tuyến 57U6 dùng để phát hiện và lọc mục tiêu trên không, trong đó có các loại tên lửa có cánh kiểu ALKM bay trên địa hình núi ở tầm thấp trong bối cảnh mặt đất chịu các điều kiện thời tiết khác nhau, trong tình trạng bị nhiễu phức tạp, đồng thời bảo đảm thông tin vô tuyến cho hoạt động chiến đấu của binh chủng tên lửa phòng không và máy bay tiêm kích.

Thành phần tổ hợp ra đa vô tuyến:

+ khí tài ăng ten quay

+ buồng làm mát và bộ đổi tần (KOP)

+ chỗ làm việc ở ngoài của các trắc thủ (VRMO)

+ trạm điện diezel 5E96

+ buồng chuyển (đảo mạch) và đổi tần SE88.

Tổ hợp ra đa 57U6 được giới thiệu là đài ra đa vô tuyến nhìn vòng hai tọa độ với khí tài lịc mục tiêu đang di chuyển bằng khí tài phát kết hợp bằng máy tính số hóa hiệu quả. Việc điều khiển tổ hợp được thực hiện với sự hỗ trợ của hệ thống các máy tính kỹ thuật số, bảo đảm xử lý thông tin vô tuyến, tự động kiểm tra tình trạng kỹ thuật của tổ hợp, tìm các hỏng hóc và chỉnh lý tài liệu.

Tổ hợp ra đa được triển khai trên hai địa điểm cách xa nhau hơn 1 kilomet trên tầm cao 3000 mét. Trận địa để bố trí không cần sự chuẩn bị công binh chuyên môn. Sự điều khiển tổ hợp trong thời gian chiến đấu được thực hiện từ xa từ chỗ làm việc ngoài của trắc thủ. Khi tiến hành các công việc theo quy trình, việc điều khiển có thể từ buồng thiết bị (KA – bên trong).

Khi giải quyết các nhiệm vụ phòng không, tổ hợp có thể hoạt động cùng với các hệ thống điều khiển tự động hóa (ASU).

Thiết bị chỉnh lý tài liệu bảo đảm chụp màn hình cảnh giới từ màn hình nhìn vòng, ghi các kết quả kiểm tra tổ hợp và ghi laị các cuộc đối thoại từ hệ thống điều khiển tự động. Hệ thống kiểm tra tự động lắp chìm (VASK) bảo đảm kiểm tra toàn bộ các tham số cơ bản của tổ hợp với sự chỉnh lý kết quả trên máy điện báo.

Các thông số chính

Dải sóng: desimet

Công suất xung: 100kW

Tầm phát hiện mục tiêu với tiết diện phản xạ hiệu dụng (EOP): 2,5m2 trên độ cao 2000 mét so với mực nước biển: không nhiễu: 200km/trong nhiễu: 100km.

Hệ số áp chế phản xạ từ bề mặt đất: không thấp hơn 60dB

Công suất cần thiết (từ lưới điện ba pha 380W tần số 50Hz): 90kW

Điều kiện khai thác sử dụng:

+ nhiệt độ môi trường: -50… 50 độ

+ độ ẩm tương tối (35 độ): 98%

+ khí tài ăng ten hoạt động tốt trong điều kiện tốc độ gió 40m/s.

Đài ra đa vô tuyến “Desna-M” dùng để kiểm soát không trung, sục sạo và đo tọa độ tự động (tầm xa, góc phương vị, độ cao và góc tà) danh mục lớn các loại mục tiêu trên không trong điều kiện bị nhiễu (đối kháng) cường độ cao. Cho phép phát hiện máy bay chiến lược, chiến thuật trên tầm trung và tầm cao, đồng thời cung cấp thông tin chiến đấu để dẫn đường cho máy bay tiêm kích của Không quân và chỉ thị mục tiêu cho các tổ hợp tên lửa phòng không.

Đài ra đa được chế tạo ở Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật vô tuyến toàn Nga “Skala”.

Đài ra đa “Desna-M” ba tọa độ cơ động có các hệ thống tự động hóa:

+ phân tích, kiểm tra và tìm ra các sự cố (hỏng hóc)

+ chỉnh lý thông tin

Có thể sử dụng đài vô tuyến trong thành phần hệ thống điều khiển tự động. Trong tổ hợp đài ra đa “Desna-M” gồm có:

+ khí tài ăng ten quay (6GG)

+ rơ moóc chở khí tài (6RR)

+ rơ moóc điều biến (6GM-M)

+ hệ thống nguồn điện từ 2-3 rơ moóc

+ rơ moóc chở phụ tùng

+ hai rơ moóc một cầu kiểu MAZ-938B với các kho và hệ thống ăng ten.

Khí tài ăng ten quay (cơ động) bố trí trên đồi (gò) thiên nhiên cao 6 mét với tóc tà không hơn 10 độ. Kích thước bãi đặt ăng ten – 200x200 mét.

Để tạo điều kiện làm việc thuận lợi khi làm việc, đài có thể ghép bộ với màn hình làm việc ở ngoài có 5 chỗ ngồi làm việc, bố trí cách đài ra đa 1000 mét. Đài vận chuyển với việc sử dụng xe tải kéo, cũng như trên đường sắt (10 toa/bệ).

Nguồn điện lấy từ đài phát điện riêng hoặc dòng điện công nghiệp 380V, 50HZ. Đài ra đa “Desna-M” có thể khai thác sử dụng trong điều kiện nhiệt độ môi trường -50… 50 độ, độ ẩm tương đối 98% (nhiệt độ 35 độC), tốc độ gió: 20m/s. Ra đa có thể bố trí trên độ cao 1000 mét so với mực nước biển.

Các thông số kỹ chiến thuật

Dải sóng: desimet

Tầm phát hiện mục tiêu (dạng máy bay tiêm kích – độ cao 10 000 mét), km: 300

Tầm cao phát hiện mục tiêu (dạng máy bay tiêm kích), km: 40

Tốc độ quan sát, vòng/phút: 6

Sai số đo tọa độ mục tiêu (SKO, độ cao 10 000 mét)

+ tầm xa, mét: 300

+ tầm cao, mét: 500

+ góc phương vị, phút: 15

Hệ số áp chế nhiễu tự nhiên, dB: không dưới 30

Thời gian triển khai (thu gọn), giờ: không cao hơn 10

Công suất cần thiết, kWL: 260

Kíp chiến đấu, người: 16.

Đài ra đa phát hiện mục tieu cho xe chiến đấu của tổ hợp “Tunguska” được giới thiệu là đài ra đa nhìn vòng xung kết hợp dải sóng desimet. Độ ổn định tần số cao của máy phát được chế tạo trong dạng máy phát điện phát sóng và mạch điện khuyếch đại, sử dụng sơ đồ lọc các mục tiêu đang di chuyển bảo đảm hệ số áp chế nhiễu tự nhiên cao (30…40dB), cho phép tiến hành phát hiện mục tiêu trên bối cảnh nhiễu cường độ nặng từ bề mặt tiếp xúc và trong các loại nhiễu thụ động.

Bằng việc kết hợp tác dụng của tần số mang và tầm số lặp lại của các xung động đạt được việc xác định tầm xa và tốc độ xuyên tâm, cho phép thực hiện bám bắt mục tiêu và cung cấp tầm xa hiện tại tới hệ thống tính toán số hóa trên bối cảnh bị gây nhiễu cường độ cao trong phạm vi hoạt động hiệu quả. Để bảo đảm hoạt động trong khi di chuyển, ăng ten được ổn định bằng phương pháp điện cơ với việc sử dụng các tín hiệu từ bộ cảm biến của hệ thống đo độ rung lắc và hành trình hoạt động.

Khi công suất xung của máy phát 7-10kW, độ nhạy máy thu: 2x10E-14W, độ rộng biểu đồ hướng ăng ten theo góc phương vị: 5 độ và theo góc tà: 15 độ, đài có xác xuất 0,9 bảo đảm phát hiện máy bay tiêm kích ở độ cao 25-3500 mét, trên tầm xa 16-19 kilomet. Bằng phương pháp quang học, đài phát hiện mục tiêu theo tầm xa: 500 mét; theo góc phương vị: 5-6 độ trong giới hạn góc tà: 15 độ.

Các sai số trung bình trong đo tọa độ mục tiêu trong giới hạn: tầm xa – 20 độ; theo góc phương vị - 1 độ; theo góc tà – 5 độ.


Đài bám bắt mục tiêu được giới thiệu là đài ra đa vô tuyến xung – kết hợp dải sóng centimet với hệ thống bám bắt hai kênh theo các góc tọa độ và với hệ thống lọc các mục tiêu đang di chuyển trên các kênh đo xa tự động và bám bắt góc tự động. Hệ số áp chế nhiễu thụ động và nhiễu tự nhiên (tại chỗ) là 20-25dB. Đài thực hiện chuyển sang bám bắt tự động trong các chế độ chỉ thị mục tiêu và phạm vị sục sạo mục tiêu. Phạm vi sục sạo – 120 độ theo góc phương vị và theo góc tà – 0-15 độ.

Trong công suất xung của máy phát 150kW, độ nhạy máy thu 3x10E-13W, độ rộng biểu đồ hướng ăng ten – 2 độ (theo các góc phương vị và góc tà), đài có xác suất 09, khi chuyển sang chế độ bám bắt tự động theo ba tọa độ bay trên độ cao 25-1000 mét máy bay tiêm kích ở độ cao 10…13 kilomet (trong phạm vi sục sạo mục tiêu độc lập). Bằng phương pháp quang học của đài, khả năng phát hiện mục tiêu theo tầm xa không dưới 75 mét và theo các tọa độ góc – 2 độ. Các sai số trung bình khi bám bắt mục tiêu theo tầm xa – 2 mét, theo các tọa độ góc – 2 độ.

Cả hai đài phát hiện và bám bắt thành công các mục tiêu bay thấp và trực thăng treo. Tầm phát hiện trực thăng bay với tốc độ 50m/s trên độ cao 15 mét là 16-17 kilomet với xác suất 0,5. Tầm chuyển sang chế độ bám bắt tự động – 11-16 kilomet. Đài phát hiện mục tiêu trực thăng treo theo sự phối hợp tần số đốp le từ chong chóng đang quay và chuyển sang chế độ bám bắt tự động theo ba tọa độ bởi đài bám bắt mục tiêu.

Các đài có hệ thống khí tài chống nhiễu tích cực, đồng thời khả năng bám bắt mục tiêu trong nhiễu bằng tính toán phối hợp sử dụng các khí tài quang học và ra đa vô tuyến của xe chiến đấu. Do kết quả phối hợp này, sự phân tán các tần số hoạt động của đài được lập trình (quy trình hóa) theo thời gian hoặc hoạt động đồng thời trên các tần số thấp của một số xe chiến đấu (bố trí cách nhau hơn 200 mét) trong cụm đại đội có thể bảo đảm khả năng chống trả tin cậy các tên lửa loại “Shrike” hoặc “Standart ARM”.

Trong chế độ chống tên lửa, đài chỉ huy 9S457 bảo đảm hoạt động của tổ hợp tên lửa phòng không để đánh trả mục tiêu bị phát hiện với sự hỗ trợ của đài ra đa quan sát lập trình 9S19M2 “Imbir” các tên lửa đạn đạo kiểu “Pershing” và tên lửa đạn đạo đường không kiểu SRAM. Sự đánh trả được tiến hành bằng sự thu tin hiệu ra đa, kiểm soát chế độ chiến đấu của đài ra đa “Imbir” và đài dẫn bắn tên lửa đa kênh, phân loại và lọc mục tiêu hợp lý nhất theo các dấu hiệu quỹ đạo, tự động phân phối các mục tiêu cho tổ hợp tên lửa phòng không, đồng thời cung cấp các phạm vi hoạt động của đài ra đa “Imbir” để phát hiện các mục tiêu đạn đạo và khí động, hướng nhiễu để xác định các tọa độ khí tài gây nhiễu. Trong đài chỉ huy sử dụng các biện pháp tự động hóa tối đa trong quá trình điều khiển.

Trong chế độ phòng không (chống máy bay), đài chỉ huy bảo đảm hoạt động cho 4 tổ hợp tên lửa phòng không (theo 6 kênh mục tiêu cho mỗi tổ hợp) để đánh trả các cuộc không kích do đài ra đa nhìn vòng 9S15M “Obzor-3” phát hiện (gần 200), trong đó có cả trường hợp bị gây nhiễu, tiến hành ghi và theo dõi tuyến vạch sáng mục tiêu (gần 70), nhận thông tin về các mục tiêu từ đài dẫn bắn tên lửa đa kênh và từ đài chỉ huy cấp cao hơn, phân loại lớp mục tiêu (khí động hoặc đạn đạo), chọn các mục tiêu nguy hiểm nhất để tổ hợp tên lửa tấn công.

Đài chỉ huy đảm bảo chu kỳ (vòng) phân phối lại (3 giây) 24 sự chỉ thị mục tiêu cho tổ hợp tên lửa phòng không. Thời gian hoạt động trung bình của đài chỉ huy từ lúc nhận được dấu hiệu từ các mục tiêu tới khi cung cấp sự chỉ thị mục tiêu khi hoạt động với đài ra đa vô tuyến nhìn vòng (trong giai đoạn quan sát 6 giây) là 17 giây. Khi hoạt động đối với tên lửa đạn đạo dạng “Lance”, sự cung cấp chỉ thị mục tiêu là 80-90 kilomet. Thời gian hoạt động trung bình của đài chỉ huy trong chế độ chống tên lửa – không quá 3 giây.

Toàn bộ các khí tài của đài chỉ huy gồm có các máy tính điện tử chuyên dụng, khí tài thông tin liên lạc kiểu nói và mã hóa với các mục tiêu phù hợp, đài điều khiển tổ hợp tên lửa phòng không với 3 chỗ làm việc của trắc thủ, khí tài chỉnh lý hoạt động của trạm chỉ huy và các khí tài chiến đấu của hệ thống, khí tài dẫn đường, đo/vẽ địa hình và định hướng (tìm phương), hệ thống nguồn điện độc lập (tổ hợp năng lượng tuabin khí), thiết bị bảo đảm cuộc sống được bố trí trên khung gần xích “công trình 834”.

Khối lượng trạm chỉ huy – 39 tấn. Kíp chiến đấu – 7 người.

Đài ra đa vô tuyến đa năng chiếu xạ và dẫn bắn 30N6E gồm có trạm ăng ten và thiết bị dạng thùng xem lắp trên một khung gầm bánh hơi chung, bảo đảm sục sạo và bám bắt mục tiêu trong chế độ bám bắt tự động, dẫn bắn các tên lửa vào chúng trong các điều kiện bị nhiễu vô tuyến nặng. Khí tài ăng ten gồm có các lưới ăng ten mảng pha với sự kiểm soát vị trí tia số hóa. Để tăng tầm phát hiện và tấn công mục tiêu trên tầm cực thấp, đồng thời trong khi triển khai tổ hợp tên lửa phòng không trong địa hình mấp mô lớn (địa hình rất xấu) và trong rừng, trạm ăng ten có thể được lắp trên chò di động chuyên dụng.

Trong thùng xe bố trí các chỗ làm việc của trắc thủ, máy tính điện tử nhiều quy trình (многопроцессорная ЭВМ) và khí tài kiểm soát chức năng lắp chìm. Trên xe có các điều kiện làm việc thuận lợi, cần thiết để tiến hành trực ban chiến đấu 24/24. Đài ra đa vô tuyến chiếu xạ trang bị nguồn điện độc lập và hệ thống thông tin liên lạc vô tuyến.

Đài ra đa chiếu xạ bảo đảm dẫn bắn đồng thời 12 tên lửa vào 6 mục tiêu khác nhau. Thiết kế của đài ra đa chiếu xạ và dẫn bắn (RPN) và khí tài phát hiện mục tiêu tầm thấp (NVO) cho phép nâng các trạm ăng ten của chúng với sự hỗ trợ của các chòi chuyên dụng lên độ cao 20 mét, mang tới khả năng tạo thành khu vực thông tin dày đặc (liên tục) trên tầm cực thấp trong điều kiện rừng và đồi núi mấp mô cũng như không bị hạn chế khi bắn tên lửa có cánh cùng các mục tiêu tầm thấp khác.



Các khí tài điều khiển 83M6E dùng để mô phỏng để điều khiển cụm tổ hợp phòng không S-300PMU-1, S-300PMU-2 và S-200VE (S-200DE) với số lượng tổng cộng các hệ thống trong cụm là 6. Trong thành phần 83M6E gồm có

+ trạm chỉ huy 54K6E

+ ra đa phát hiện mục tiêu 64N6E

+ các khí tài năng lượng điện bố trí ngoài

+ khí tài đo (vẽ) địa hình 1T12-2M

+ các tổ hợp phụ tùng trên các rơ-moóc.

Có hai phương án sử dụng 83M6E: cơ động, với sự bố trí trạm chỉ huy và ra đa phát hiện mục tiêu trên các gầm xe vận tải và dạng thùng – vận tải, bố trí trạm chỉ huy và bộ phận khí tài ra đa phát hiện mục tiêu trong các hầm kín trên các trận địa cố định (chuẩn bị sẵn). Các khí tài điều khiển 83M6E có thể được bổ sung các khí tài khác: các chòi YuT24TsV, phòng (thí nghiệm) sửa chữa tổ hợp tính toán số hóa 13Yu6E, bộ chuyển (tiếp) phát 15Ya6E, máy phát điện diezel.

Trạm chỉ huy 54K6E bảo đảm sử dụng hiệu quả trong cụm các hệ thống điều khiển theo cách giải quyết các nhiệm vụ chính sau trong chế độ tự động:

+ kiểm soát các chế độ quan sát của ra đa phát hiện mục tiêu

+ ghi lại, đồng nhất hóa và bám bắt 100 tuyến vạch sáng các mục tiêu

+ phân biệt “bạn – thù”

+ chọn các mục tiêu ưu tiêu tiêu diệt trước tiên và phân phối chúng giữa các hệ thống điều khiển kết hợp với sự cung cấp sự chỉ thị mục tiêu

+ bảo đảm sự phối hợp của các hệ thống trong tình trạng bị gây nhiễu phức tạp

+ kết hợp các hoạt động chiến đấu độc lập của các hệ thống

+ bảo đảm phối hợp với các khí tài điều khiển ở các cụm (đơn vị) kề cận và cụm (đơn vị) cấp cao hơn.

Trong thùng thiết bị có chỗ làm việc của các trắc thủ, tổ hợp tính toán nhiều quy trình, khí tài thông tin liên lạc, khí tài chỉnh lý các hoạt động chiến đấu. Có các khí tài lập trình tiên tiến dành cho việc huấn luyện kíp chiến đấu trong chế độ độc lập cũng như trong các chế độ phối hợp (hoạt động theo cụm) chức năng các khí tài điều khiển 83M6E.



Dùng để phát hiện và bám bắt các mục tiêu. Đài ra đa quay theo góc phương vị của trạm ăng ten và thùng khí tài cố định bố trí trên xe vận tải duy nhất. Đài ra đa phát hiện mục tiêu bảo đảm phát hiện và đo chính xác các tọa độ mục tiêu, phân biệt “bạn-thù” trong các điều kiện bị tác động bởi các loại nhiễu tự nhiên và nhân tạo.

Khí tài ăng ten được thiết kế trên cơ sở lưới ăng ten mảng pha với sự mở ra theo hai chiều. Sự quan sát không gian được thực hiện khi trạm ăng ten quay vòng (12 giây/vòng) và kiểm soát tia điện tử của ăng ten theo góc phương vị và góc tà. Phạm vi quan sát không gian để phát hiện các tên lửa đạn đạo, chiến dịch – chiến thuật:

+ tầm phát hiện mục tiêu – 300 kilomet

+ tốc độ tối đa mục tiêu bị bám bắt – 10 000km/h

+ trời gian triển khai – 5 phút

+ kíp chiến đấu – 6 người.

Đài chỉ huy hệ thống điều khiển (KP SU) 83M6E2 nhận và truyền thông tin và bối cảnh trên không từ các nguồn khác nhau, điều khiển hoạt động chiến đấu của tiểu đoàn hỏa lực, tiếp nhận mệnh lệnh điều khiển và thông tin về các mục tiêu trên không từ trạm chỉ huy thuộc hệ thống phòng không khu vực.

Trong thành phần đài chỉ huy 83M6E2 gồm có:

+ đài điều khiển chiến đấu (PBU) 54K6E2 có nhiệm vụ tự động xác định: các tham số tọa độ di chuyển (tầm xa, tốc độ, độ cao, hướng), phân biệt bạn – thù, kiểu và mức độ nguy hiểm của mục tiêu trên không, các điều kiện dẫn bắn cho mỗi tiểu đoàn hỏa lực, phân phối tối ưu các mục tiêu theo các tiểu đoàn hỏa lực để tiêu diệt chúng với sự tính toán điều kiện bắn và phân phối cơ số đạn. Đài điều khiển chiến đấu có khả năng điều khiển phối hợp các tổ hợp tên lửa phòng không S-300PMU-2/PMU-1/PMU/S-200VE. Đài 54K6E2 bảo đảm dẫn bắn đồng thời 72 tên lửa tấn công 36 mục tiêu. Số lượng mục tiêu theo phát hiện đồng thời – 300; số lượng tuyến vạch sáng bám bắt các mục tiêu đồng thời – 100.

+ đài ra đa phát hiện mục tiêu 64N6E2 – ra đa quan sát ba tọa độ tự động hóa hoàn toàn với lưới ăng ten mảng pha hai mặt, dải sóng “S”. Ra đa đảm bảo cung cấp cho đài chỉ huy hệ thống thông tin chất lượng cao về các mục tiêu trên không trong bán kính 300 kilomet. Thông tin này qua các kênh thông tin liên lạc chìm (ngầm) sẽ truyền tới mỗi tổ hợp tên lửa phòng không.

+ các khí tài bảo đảm khai thác sử dụng.

Ra đa vô tuyến đa chức năng chiếu xạ và dẫn bắn (RPN) 30N6E2 bảo đảm sục sạo, phát hiện và bám bắt tự động các mục tiêu, thực hiện toàn bộ các công việc liên quan với chuẩn bị và dẫn bắn các tên lửa phòng không, đồng thời đánh giá các kết quả bắn. Sự đa năng của ra đa được bảo đàm với việc sử dụng các lưới ăng ten mảng pha dải sóng “X” và sự tự động hóa cao toàn bộ các quá trình chức năng của nó trên cơ sở các phương pháp điều khiển số hóa tốc độ cao. Đài ăng ten ra đa chiếu xạ và dẫn bắn 30N6E2 có thể được nâng lên chòi cơ động chuyên dụng 40V6M.

Ra đa phát hiện mục tiêu mọi độ cao (VVO) 96L6E với lưới ăng ten mảng pha đa tia tự động truyền tới đài ra đa chiếu xạ và dẫn bắn 30N6E2 và trạm chỉ huy 83M6E2 thông tin về bối cảnh trên không theo các máy bay và tên lửa có cánh (trong đó có khí tài sử dụng công nghệ “stels”) bay theo hướng bất kỳ. Bằng tính toán sử dụng mô phỏng các tín hiệu cơ sở rộng và hoạt động nhiều tần số, đài ra đa đảm bảo hiệu quả phát hiện cao các mục tiệu tầm thấp, cũng như các mục tiêu tầm trung và tầm cao. Để phát hiện các mục tiêu ở tầm cực thấp trong điều kiện rừng và địa hình xấu, khí tài ăng ten của ra đa có thể được nâng lên chòi chuyên dụng 966AA14. Ra đa 96L6E dùng để phát hiện, phân biệt bạn thù, nhận dạng lớp, mở và bám bắt tuyến vạch sáng các mục tiêu trên không, cung cấp sự chỉ thị mục tiêu và thông tin ba tọa độ về các mục tiêu trên không phát hiện được theo kênh vô tuyến cho các tổ hợp tên lửa phòng không theo kênh vô tuyến, cáp và (hoặc) tuyến thông tin liên lạc bằng sóng quang học (волоконнооптический линия связи). Ra đa phát hiện mục tiêu mọi độ cao 96L6E có thể được sử dụng trong thành phần các hệ thống S-300PMU/PMU-1/PMU-2, trong đó có sự phối hợp hoạt động chiến đấu của một tiểu đoàn cùng với chức năng của ra đa phát hiện mục tiêu tầm thấp, ra đa nhìn vòng của đài chỉ huy, đồng thời tiếp nhận trong các phân đội tên lửa phòng không và ra đa trong vai trò ra đa vô tuyến chiến đấu.

Sự tiến hành các hoạt động chiến đấu độc lập được thực hiện theo sự tổng hợp thông tin từ các khí tài ra đa vô tuyến nằm trong thành phần đài chỉ huy hệ thống điều khiển 83M6E2, đồng thời cung cấp cho các hệ thống S-300PMU-2 bằng các khí tài ra đa vô tuyến hỗ trợ: đài ra đa tầm thấp (NVO) 76N6 và đài ra đa 36D6. Các đài ra đa phát hiện mục tiêu cùng ra đa chiếu xạ và dẫn bắn đồng thời tiến hành quan sát không gian, phát hiện và đồng nhất các mục tiêu trên không. Quan sát không gian đồng thời bằng một số lượng các đài ra đa bảo đảm không để lọt mục tiêu trên không, gồm có tên lửa có cánh ở tầm cực thấp, bay từ hướng bất kỳ và uống theo địa hình trong điều kiện bị gây nhiễu nặng bởi nhiễu tại chỗ và từ các hoạt động tác chiến điện tử của đối phương. Các mục tiêu trên không bị phát hiện được bám bắt liên tục, thông tin vạch sáng về chúng được truyền tới đài chỉ huy của hệ thống 83M6E2.

Quá trình chế tạo ra đa trong hệ thống cảnh báo tên lửa của Viện nghiên cứu khoa học thông tin liên lạc vô tuyến tầm xa được đề xuất thay thế “Dariyal”, đã xuất hiện đài ra đa “Volga” – được chế tạo trên cơ sở là phần tử của hệ thống Phòng thủ tên lửa thuộc đài ra đa vô tuyến cảnh báo sớm (từ xa) “Dunai-ZU”.

Khác với “Dariyal”, “Volga” hoạt động trong dải sóng desimet, bước sóng dài. Tuy nhiên có điện thế thấp hơn (?) và tương ứng là tầm phát hiện mục tiêu kém hơn. Có thể, trước đó đã xác định vai trò đài ra đa cảnh báo tên lửa cơ sở thế hệ mới là “Dariyan”, không phải “Volga”. Mặc dù vậy, đã tiếp nhận quyết định xây dựng một trạm ra đa trang bị “Volga”. Việc xây dựng bắt đầu năm 1982 ở khu vực làng Gantsevichi ở Belarus (cách thành phố Baranovichi 48 km về hướng đông nam). Theo kế hoạch lúc đầu, đài ra đa vô tuyến sẽ được khai thác sử dụng vào năm 1987.

Các công việc chế tạo dòng ra đa “Volga” được triển khai theo kết quả nghiên cứu dự án năm 1976-1977.

Năm 1981, tổng công trình sư chế tạo đài ra đa “Volga” là Alecsandr Musatov, còn năm 1982, đề án sơ bộ đầu tiên của dòng ra đa này đã hoàn thành. Tương ứng với đó là nghiên cứu và chế tạo loạt ra đa vô tuyến số hóa dạng rắn với khả năng điều biến tần số trong phạm vi bước sóng rộng và làm việc trong hai dải sóng. Sự điều khiển các modul phát và thu trong các ra đa vô tuyến này dự định thực hiện với sự hỗ trợ của gương ăng ten lắp trong ra đa, còn việc sửa chữa tập trung sẽ được thực hiện trong xưởng riêng. Toàn bộ những vấn đề trên là một phần của hệ thống dự án nhằm làm rõ vai trò và vị trí dòng ra đa “Volga” trong hệ thống cảnh báo tên lửa.

Đối với nước ngoài trong những năm 1970-80, đã có kế hoạch rằng đài ra đa “Volga” sẽ giám sát việc phóng các tên lửa đạn đạo từ Trung Quốc: khu vực xây dựng được chuẩn bị ở tỉnh Byska (Altai). Sau đó, khi quan hệ hai nước “ấm lên”, việc xây dựng bắt đầu triển khai ở Baranovichi để giám sát phóng tên lửa đạn đạo “Pershing” từ Tây Đức, nhưng sau đó, Gorbachev đã ra lệnh dừng xây dựng.

Năm 1982, dự án sơ bộ đầu tiên về phát triển hệ thống cảnh báo tên lửa đã được nghiên cứu và trong đó, làm rõ hình dáng hệ thống vũ trụ toàn cầu phát hiện toàn bộ các kiểu tên lửa đạn đạo chiến lược trên toàn cầu, không hướng vào việc kiểm soát các khí tài vô tuyến đường chân trời với tính toán là tên lửa đạn đạo “Pershing-2”, đã đề xuất chế tạo 4 đài ra đa vô tuyến điện thế thấp “Volga-M”.

Ngày 20 tháng 8 năm 1984, sau khi làm rõ hình dáng đài ra đa theo hướng đơn giản, giá thành thấp được giao cho Tổng công trình sư Stanislav Mironov và tiếp nhận quyết định chế tạo ra đa “Volga” đầu tiên cảnh báo nguy cơ tên lửa từ phía tây ở khu vực thành phố Baranovichi. Đối với mục đích này, ở xưởng chế tạo xe máy Dnepropetrov đã xây dựng các xưởng vi điện tử riêng để lắp các modul ăng ten ra đa vô tuyến. Đồng thời, cũng lên kế hoạch triển khai bổ sung đài ra đa “Volga” gần Komsomol-na-Amur và Sevastopol.

Đầu những năm 1980, gần làng Gantsevichi đã bắt đầu chuẩn bị bãi để xây dựng đài ra đa mới. Năm 1986, đã bắt đầu xây dựng một cách nguyên tắc đài ra đa “Volga” số hóa dạng rắn mới. Đài sẽ giám sát các cuộc phóng tên lửa “Pershing” triển khai ở Tây Đức và các cuộc phóng tên lửa đạn đạo khác từ tầm 4800 kilomet, tức là toàn bộ Châu Âu. Trung tâm được lên kế hoạch đưa vào hoạt động năm 1989.

Từ năm 1991, việc xây dựng đài bị chính phủ Belarus đóng băng (ngừng xây dựng), nhưng sau đó khởi động lại. Từ năm 193, việc xây dựng thực tế ngừng hẳn do không đủ tài chính và không đạt được thỏa thuận hoạt động giữa bên đặt và các công việc của nhà thầu xây dựng. Kết quả là khí tài sau thời gian dài nằm trong kho đã bị hỏng. Sau đó, có câu hỏi về thay thế nó, yêu cầu nhiều thời gian và số tiền lớn.

Tháng 12 năm 1994, đài lần đầu tiên được mở trong quá trình thí nghiệm bức xạ.

Theo kết luận mùng 6 tháng 1 năm 1995, hợp đồng giữa Nga và Belarus, toàn bộ tài sản (bất động sản) thuộc Trung tâm kỹ thuật vô tuyến độc lập “Baranovichi” sẽ được bàn giao dần cho phía Nga để sử dụng trong 25 năm mà không cần trả các loại thuế. Chính quyền Belarus cũng không thu tiền sử dụng các kênh thông tin liên lạc.

Trong nhiều năm, công trình có khả năng hoạt động kỹ thuật cao, tuy nhiên tài chính trang bị tiếp cho nó thực tế không được thực hiện.

Từ tháng 11 năm 1998, Nga bắt đầu xây dựng trung tâm kỹ thuật vô tuyến độc lập ở Baranivichi. Cuối năm 1998, các công việc xây dựng, nếu tính cả một số cơ sở hạ tầng về cơ bản đã hoàn thành. Năm 1998, tài chính được cung cấp cho việc lắp và sửa chữa, hiệu chuẩn trang thiết bị, kiếm tra tình hình kỹ thuật để đưa vào trực ban chiến đấu trong hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga.

Năm 1998, Tư lệnh tên lửa chiến lược Yakovlev đã tuyên bố: “Trong thời gian xây dựng đài ra đa ở Belarus, chúng tôi sẽ sử dụng một số tiền vào mục đích này để thực hiện chức năng tương tượng như đài ra đa ở Skrunda. Chúng tôi thường xuyên tiến hành nhiệm vụ kép. Còn hiện nay, chúng tôi sử dụng nó để giải quyết nhiệm vụ cụ thể”.

Năm 1999, đài đã hoàn thành 95%. Khi thăm đài ra đa mùng 2 tháng 8 năm 1999, tư lệnh Tên lửa chiến lược – Thượng tướng Yakovlev đã nhấn mạnh nhiệm vụ vào cuối năm 1999 sẽ đưa ra đa vào khai thác sử dụng thí nghiệm, còn năm 2000, đưa ra đa vào trực chiến. Kết quả là đã bù đắp được 85% lỗ hổng xuất hiện sau Skrunda, khôi phục kiểm soát trên các khu vực tuần tra của tàu ngầm Mỹ, Anh với tên lửa đạn đạo “Trident” ở Bắc Đại Tây Dương và biển Na Uy.

Cuối năm 1999, việc xây dựng đài ra đa đã hoàn thành – xây xong các tổ hợp thu và phát, tiển hành lắp nhân “điện tử”. Đồng thời cũng có yêu cầu về cung ứng từ xưởng chế tạo xe máy Dnepropetrovsk các modul ăng ten: theo hợp đồng, chúng sẽ được bàn giao trị giá 7.2 triệu rúp, còn xưởng ở Dnepropetrovsk nâng lên 30,5 triệu rúp và từ chối thực hiện các điều khoản trong hợp đồng. Liên quan với đó, việc chế tạo các modul sẽ được thực hiện sau đó trong các nhà máy thuộc tổ hợp công nghiệp quốc phòng ở Moskva và Rubin. Việc này, trên thực tế, không ảnh hưởng tới thời hạn đưa đài ra đa vào hoạt động.

Ngày 15 tháng 12 năm 1999, lúc 9 giờ 00, theo kế hoạch được tư lệnh Tên lửa chiến lược đã phê chuẩn, ở Baranovichi đã bắt đầu các thí nghiệm sơ bộ của đài ra đa “Volga”. Trong ngày thí nghiệm đầu tiên, kíp chiến đấu đã xử lý các vấn đề điều khiển tổng hợp đài ra đa vô tuyến và đánh giá các thông số kỹ thuật của đài.

Việc thực hiện chương trình thí nghiệm được tiếp tục với việc đưa đài ra đa vô tuyến vào trực ban chiến đấu thí nghiệm năm 2000. Trong cùng năm, nó đã được đưa vào trực ban chiến đấu hoàn toàn. Như Tư lệnh quân chủng tên lửa chiến lược – Thượng tướng Vladimir Yakovlev nhấn mạnh, đài ở Baranovichi sẽ không chỉ tăng cường mạng lưới ra đa vô tuyến thống nhất ở các hướng tây và tây bắc sau khi dừng (tháo) đài ra đa cảnh báo tên lửa ở Skrunda, mà còn làm cho nó hiệu quả và đáng tin cậy hơn. Theo lời ông, “không xảy ra việc giảm mạnh hiệu quả chiến đấu”.

Ngày 21 tháng 7 năm 2000, Tổng công trình sư Sergein Saprưkin đã tuyên bố rằng đài ra đa “Volga” sẽ được đưa vào trực ban chiến đấu năm 2000. Theo lời ông, chương trình các thí nghiệm sẽ hoàn thành bằng việc đưa ra đa vào trực ban chiến đấu thí nghiệm cuối năm 2000. “Toàn bộ các công viếc sẽ hoàn thành đúng thời hạn, nhờ sự quan tâm lớn của lãnh đạo chính phủ Nga và Belarus” – Saprưkin nhấn mạnh.

Tháng 9 năm 2000, theo thông tin của cố vấn Tổng công trình sư, một trong số các nhà chế tạo “Volga” – Alecsei Kuzmin đã bắt đầu thí nghiệm đài ra đa vô tuyến. Theo kế hoạch, sau khi hoàn thành thí nghiệm, vào cuối năm 2000, đài ra đa vô tuyến sẽ được đưa vào trực ban chiến đấu thí nghiệm.

Cuối tháng 10 năm 2000 đã hoàn thành các thí nghiệm sơ bộ cấp xưởng của đài ra đa vô tuyến. Như Tư lệnh quân chủng – Đại tướng Vladimir Yakovlev tuyên bố, việc đưa ra đa vào trực ban chiến đấu sẽ phụ thuộc nhiều vào tài chính. “Nhiều công việc trong dự án hiện nay được tiến hành lâu dài đối với các xí nghiệp của Nga và Belarus” – ông nhấn mạnh. Theo nguyên nhân này, sự hoạt động tiếp theo của thiết bị sẽ phụ thuộc vào việc cung cấp tài chính cần thiết.

Khác với các ra đa cảnh báo tên lửa khác, ra đa ở Baranovichi hoạt động trong dải sóng desimet. Vì thể, việc đưa nó vào biên chế không chỉ hạn chế trong lưới ra đa vô tuyến thống nhất bị thu hẹp sau khi không sử dụng đài ở Skrunda (Latvia), mà còn tăng cường hiệu quả cao hơn trên càng hướng tây và tây bắc của hệ thống cảnh báo tên lửa và tên lửa chiến lược.

Tới thời điểm này, đài ra đa “Volga” đang thuộc biên chế của Nga và được người Nga bảo trì, các thông tin về không gian từ “Volga” sẽ được đưa trực tiếp tới Trạm tính toán – chỉ huy Trung ương thuộc hệ thống cảnh báo tên lửa.

Mùa hè năm 2001, đài ra đa đã hoàn thành việc chỉnh máy chiến đấu và lập trình cho ra đa, sau đó tiến hành kiểm tra tổng hợp toàn bộ ra đa.

Ngày 19 tháng 10 năm 2001, đài ra đa đã bắt đầu các thí nghiệm cấp nhà nước dự kiến tiến hành đến giữa tháng 12 năm 2001. Đài ra đa hoạt động trong chế độ thường xuyên theo bối cảnh vũ trụ thật – phát hiện và theo dõi các mục tiêu vũ trụ và cung cấp thông tin về chúng tới trạm chi huy của hệ thống cảnh báo tên lửa.

Sau khi hoàn thành các thí nghiệm cấp nhà nước, “Volga” đã được quân chủng vũ trụ Nga đưa vào trực ban chiến đấu nửa đầu năm 2002.

Cho em hỏi sao tàu chiến có tốc độ chậm hơn máy bay nhiều lần mà ra-đa chỉ dẫn cho tên lửa tấn công máy bay lại chính xác hơn?