Lịch sử Quân sự Việt Nam

Vào đầu những năm 2000, cơ quan tôi có tổ chức hàng năm chuyến đi xuyên Việt cho cán bộ CNV của cơ quan để tham quan và giao lưu với các Chi nhánh ở phía Nam. Chuyến tháng 7/2005 là chuyến thứ tư gồm 16 người và đi bằng 2 xe (một xe 16 chỗ và một xe 5 chỗ) do 1 phó giám đốc là trưởng đoàn. Khác với các chuyến đi trước đi và về đều đi bằng đường 1, lần này tôi được ông phó giám đốc cử làm đoàn phó lo việc vạch lộ trình cho cả đoàn. Thời kỳ này tuyến đường HM đã thông xe từ Cẩm Thủy (Thanh Hóa) cho đến tận Tây Nguyên, tôi đã đề xuất đi vào bằng đường HCM để vào đất Tây Nguyên sau rồi lên Đà Lạt tiếp đến về TP HCM và đi các tỉnh miền Tây. Phương án được duyệt và cả đoàn rất nhất trí với chuyến đi này nhất là 2 cậu lái xe chưa được đến với mảnh đất Tây Nguyên bằng con đường Trường Sơn huyền thoại. Tôi có ghi chép sơ lược chuyến đi này và giới thiệu với các bạn. Và cũng không ngờ rằng chuyến đi này lại là chuyến đi cuối cùng của cơ quan tôi.

Tôi cũng lại nhớ tới Lê Tấn Hổ, người đồng đội với tôi tại Thành Cổ QT 1972, anh đã tư vấn cho chúng tôi rất nhiều trong chuyến đi này, chính anh đã một mình cưỡi xe Honda 250cc đi trước chúng tôi một ngày và liên tục điện thoại báo cho chúng những điểm dừng chân, nơi ăn nghỉ phù hợp cho cả đoàn trên toàn tuyến đường của Tây Nguyên. Lúc đó anh là 4//, trưởng phòng quân báo QK5. Viết những dòng này tôi lại nhớ tới 1 người trinh sát dũng cảm, một người bạn chân tình nhưng đã không vượt qua được cơn bạo bệnh và đã ra đi một ngày tháng 7/2010.  [/color]

Thứ hai 11/7/2005 (Ngày thứ nhất)

5h00, đoàn làm lễ xuất phát trước tượng Lý Thái Tổ.

5h10, lên đường, trời nhiều mây báo hiệu một ngày dịu nắng.

Quốc lộ 1 tốt, đoạn từ Pháp Vân đến Cầu Giẽ xe đi được 70-80km/h. Từ Cầu Giẽ xe phải giảm tốc độ do các khu dân cư san sát nhau, thậm chí có những lúc đi như rùa bò vì sợ bắn tốc độ.

6h20, tới Phủ Lý (+ 61 km), ngỉ ăn sáng với món bánh cuốn chả nướng ngon và lạ.

7h20, đến Ninh Bình (+ 35 km = 96 km).

Theo như dự định ban đầu: đến Bỉm Sơn sẽ rẽ sang đường đi Kim Tân – Phố Cát để lên đường HCM ở Cẩm Thủy và sẽ nghỉ đêm tại Phố Châu (Hương Sơn, Hà Tĩnh) nhưng đường vòng quá xa nên đoàn theo QL 1 vào Quảng Bình.

11h30, nghỉ ăn trưa tại Vinh (+ 207 km = 303 km) .

15h20, qua hầm Đèo Ngang.


14h40, đến Đồng Hới, Quảng Bình (+ 212 km = 510 km).

Ngày đầu tiên đi được 510km qua địa phận 7 tỉnh với 4 thị xã và 2 thành phố.

Thứ ba 12/7/2005 (Ngày thứ hai)

Nghỉ một ngày tại Đồng Hới để đi thăm động Phong Nha (+ 48km) theo đường HCM cánh Đông.

Trước đó, vào tháng 5/2001 đoàn Cựu SV-CS Thành Cổ QT của ĐHXD trong dịp về thăm chiến trường cũ, khi quay ra có ghé thăm công trường làm đường HCM nơi Hiền phệ (c17/e95/f325) đang phụ trách thi công đoạn từ Cộn (Đồng Hới) tới Phong Nha.

Đây là lần thứ hai tới Phong Nha. Ở đây đông khách du lịch nhưng việc đi lại của khách rất thuận tiện do có tổ chức quy củ, không có hiện tượng chèo kéo bắt chẹt khách như ở chùa Hương và 1 số điểm du lịch khác. Dòng sông trong vắt, không khí trong lành mát mẻ, tâm hồn thư thái, phong cảnh hữu tình gắn liền với môi trường sạch đẹp của khu di tích khiến cho du khách đã một lần đến đây sẽ sẵn sàng quay trở lại lần sau.  
Bến thuyền vào động chính là bến phà Xuân Sơn cũ thời chiến tranh trên dòng sông Son, nay vẫn còn dấu tích, bên kia sông là đài tưởng niệm những con người đã chiến đấu và hy sinh trên bến phà này. Xa xa về phía hạ lưu, cầu Xuân Sơn trên trục đường HCM cánh Đông như 1 sợi chỉ nối 2 bờ sông Son.



Đứng trên của động Thiên Cung ngắm phong cảnh nơi ngã ba sông Son gặp sông ngầm chảy ra từ động Phong Nha thật là tráng lệ, rất nhiều hố bom còn sót lại sau hơn 30 năm chiến tranh như muốn nói với chúng ta rằng: cái giá của sự thanh bình hôm nay không có gì có thể đong đếm được.

Động nước Phong Nha nơi có con sông ngầm chảy qua đã được thế giới công nhận là 1 trong những hang động có con sông ngầm đẹp nhất thế giới, có thể so sánh với những hang động nổi tiếng của Tây ban Nha.
Phương án đi lên đường HCM cánh Tây phải bỏ vì tỉnh lộ só 10 nối cánh Đông với cánh Tây quá xấu.
Trời mưa nhẹ, rất lo cho ngày mai vào đường HCM đoạn từ Đakrông sẽ có thể bị sạt lở.

Thứ tư 13/7/2005 (Ngày thứ ba)

5h40, khởi hành lên đường HCM cánh Đông. Đường tốt, vắng xe cộ, tầm nhìn rộng. Chạy song song là đường dây 500 KV và những hàng cột của đường dây thứ hai đang được hình thành.

7h00, vào thắp hương tại NTLS Trường Sơn (+ 85 km = 691 km).

NTLS Trường Sơn nằm ngay bên cạnh cầu treo dây văng Bến Tắt qua thượng nguồn sông Bến Hải, trên trục đường 15 cũ. Hiện tại cầu Bến Tắt bê-ton cốt thép trên đường HCM nằm lui phía trên mấy trăm mét. Cầu treo Bến Tắt trở thành di tích lịch sử, cuối năm 2005 một trận lũ quét đã phá tan cây cầu này. Đầu tháng 9/2006 nhóm CCB của ĐHXD đã cùng giúp đỡ Ban quản lý di tích danh thắng Quảng Trị phương án khôi phục lại di tích cầu treo Bến Tắt.


Trục đường Đông HCM trên cung đường này (Quảng Bình - Cam Lộ) chính là trục đường 15 cũ được nâng cấp mở rộng. Nhiều đoạn quanh co leo dốc trước đây nay đã được nắn thẳng. Có đoạn đường mới chạy song song với đường xe lửa và vết tích đường 15 cũ.

7h50, gặp đường 9 tại Cam Lộ (+ 19 km = 710 km). Đường 9 đã sủa xong cho tới Đakrông.

8h30, qua cầu treo Đakrông (+ 37 km = 747 km) để vào đường HCM.


Từ đây đường HCM chính là trục đường 14 cũ vào tận Tây Nguyên cho tới Bình Phước (Đông Nam Bộ). Đường vắng hầu như không có xe. Mặt đường phawnbgr, rộng nhiều đoạn quanh co rất ít cua tay áo gấp khúc. Rừng nguyên sinh ngút ngàn, một bên là sông Đakrông chảy ngược với hướng đi của đoàn - đây chính là 1 trong những nguồn chi lưu quan trọng của Ba Lòng để trở thành Thạch Hãn ở đồng bằng Quảng Trị.  

Rải rác hai bên đường là những bản làng thưa thớt của bà con dân tộc Vân Kiều. Tà Ôi. Cuộc sống của họ còn nhiều lam lũ quá. Nhiều đoạn đi cách biên giới Việt - Lào chỉ có vài km như của khẩu La Lay.  
 
Ranh giới giữa Quảng Trị và Thừa Thiên không có mốc phân định nên đã đi vào đất Thừa Thiên lúc nào không hay. Xem trên bản đồ khi không còn thấy sông Đakrông chảy song so với đường nữa thì ta đã vào đất của huyện A Lưới, Thừa Thiên.

Rừng đại ngàn còn nhiều nhưng nhiều nơi nham nhở, trơ trụi vì nạn phá rừng.

Đường rất tốt trải thảm bê tông nhựa êm ru. Ở những đoạn hay bị sạt lở trong mùa mưa thì được thảm bằng bê tông xi măng.

10h35, tới thị trấn A Lưới (+ 88 km = 835 km). Đây là 1 địa danh lịch sử gắn liền với những cuộc chiến ác liệt trong lịch sử chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc. Đây cũng là nơi người Mỹ đã phát huy tối đa sức mạnh hủy diệt của bom đạn và chất độc mầu da cam.

Gặp một đoàn khách du lịch nước ngoài đi ngược lại. Họ có chừng hơn chục người đi bằng xe máy, chắc từ Huế để ra Khe Sanh, đường 9... Phải chăng họ là những CCB Mỹ trở lại thăm lại chiến trường cũ như chúng ta đã từng đi.

Thị trấn A Lưới nhỏ bé, êm đềm nằm giữa thung lũng, bao bọc xung quanh là đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ. Vết tích chiến tranh hình như chỉ cò đọng lại ở những thân cây cổ thụ khô đét còn sót lại trên những vạt đồi xung quanh thị trấn.

Tại đây cả đoàn ăn 1 bữa trưa khá ngon tại 1 quán nhỏ đầu thị trấn.

12h20, ngã ba đường HCM gặp QL49 về Huế (+ 7 km = 842 km).

Từ đây đi tiếp, núi rừng trùng điệp với những đèo cao may bay dưới chân núi, có những đoạn cao cảm tưởng còn hơn cả Sa Pa hay đèo Pha Đin. Căn cứ vào tiếng lục bục trong tai thì độ cao phải đến trên 1000m. Tuy đèo cao nhưng đường vẫn tốt và hầu như không có cua tay áo gấp khúc.

Qua hầm A Roàng 1 và A roàng 2 gặp 1 xe ca chở khách du lịch nước ngoài đi ngược lại.
Đường bắt đầu xuống dốc, trên trục đường HCM đây chính là đoạn hiểm trở nhất và có nhiều nơi bị sạt lở do mưa. Núi đất, vách dựng đứng nên nguy cơ sạt lơt rất cao cho nên đi trên đường này nên chọn vào mùa khô là an toàn nhất.

13h00, qua đèo A Yên (+ 76 km = 918 km) vào tới đất Quảng Nam. Đi qua thị trấn A Tép, ở đây có đường vào nhà máy thủy điện A Vương đang được thi công. Đây là là đất của huyện Hiên cũ nay chia thành huyện Tây Giang và Đông Giang.

Một vài đoạn bị sạt lở do mưa từ mấy hôm trước. Máy ủi, máy xúc đang hối hả san ủi để giải phóng mặt đường. Mới đầu mùa mưa mà đã như thế này. Ở địa hình rất hiểm trở toàn là núi đất với vách ta-luy dốc đứng nên nguy cơ tắc đường do bị sạt lở rất cao. Cũng may đoàn đã vượt qua an toàn. Những người công nhân làm nhiệm vụ trên đoạn này còn rất trẻ, họ bám trụ trên những cung đường này để đảm bảo giao thông được thông suốt. Họ thiếu thốn đủ thứ nhất là báo chí tin tức, cung đường lại ít xe cộ đi lại.  
  
14h45, đến thị trấn Prao (+ 36 km = 954 km) – huyện lỵ của Đông Giang. Đây là ngã ba với tỉnh lộ 604 về Hòa Vang, Đà Nẵng Thị trấn nhỏ nằm dọc đường HCM, đây là địa danh của dân đào vàng từ khắp nơi tìm đến …

Gặp QL 14B ở ngã ba làng Hoa (+ 57 km = 1.011 km) – đây là đất của huyện Nam Giang (huyện Giằng cũ).

16h00, tới thị trấn Thạnh Mỹ (+ 2 km = 1.013 km) của huyện Nam Giang. Thị trấn này lớn hơn Prao. Xe cộ đã nhiều hơn và đã xuất hiện những xe ca chở khách từ Đà Nẵng đi lên và xe từ Tây Nguyên đi ra.

17h15, chúng tôi tới thị trấn Khâm Đức của huyện Phước Sơn, Quảng Nam (+ 41 km = 1.054 km) sau khi đã vượt hơn 448 km đường kể từ Đồng Hới, đi qua miền núi phía Tây của 4 tỉnh ( Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên và Quảng Nam).
    
Đây chính là đoạn đường HCM hiểm trở nhất  trong toàn tuyến, vượt qua những đỉnh núi cao mây mù bao phủ, một bên là những vách núi cao dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút phủ toàn mây trắng. Trên bản đồ, đoạn đường vừa đi qua là khu vực tập trung những đỉnh núi trên 1000m của dãy Trường Sơn.

Đoàn nghỉ đêm tại KS Khâm Đức cách đường 1km, đây là nhà khách của huyện được nâng cấp thành KS với giá rẻ, tiện nghi tốt so với điều kiện của 1 huyện miền núi. Ở thị trấn này ăn uống không rẻ chút nào, tuy vậy có món rau rừng khá ngon và độc đáo gợi nhớ những năm tháng hành quân vượt Trường Sơn đi đánh giặc.

Khâm Đức là ngã ba với QL 14E về thị trấn Hà Lan của huyện Thăng Bình trên QL 1. Từ xa xưa Khân Đức đã là 1 thị trấn lớn của miền núi Tây Quảng Nam.

Thứ năm 14/7/2005 (Ngày thứ tư)

Buổi sáng mây mù phủ trắng cả thung lũng nên 6h40 mới khởi hành.

Qua hơn 30km tới đèo Lò-xo. Đường qua đèo tuy có dài nhưng không cao, mặt đường rộng, không có cua tay áo. Qua khỏi đèo chúng tôi vào đất Kon Tum của Tây Nguyên. Cư dân hai bên đường đã đông đúc hơn.

Thắp nén hương cho những người xấu số trong vụ tai nạn hồi tháng tư vừa qua. Trong số người bị nạn có chồng của 1 chị làm ở phòng kho quỹ của cơ quan chúng tôi. Không thể hình dung ra tại sao lại như vậy tại đoạn đường như thế này có lẽ chỉ có thể do đi quá nhanh dẫn đến mất lái hoặc xe bị sự cố mà thôi.

Cao nguyên ba-dan đất đỏ trải dài phía trước mặt, bên trái là đỉnh Ngọc Linh hùng vĩ cao trên 2000m, đây chính là nơi có giống sâm Ngọc Linh nổi tiếng.

9h15, qua thị trấn huyện lỵ Đak Glei (+ 52 km = 1.106 km).

10h10, đến thị trấn Plei Kần của huyện Ngọc Hồi (+ 50 km = 1.156 km). Tại đây nếu ta rẽ phải theo QL 14C đi thêm 20km nữa tới của khẩu Pơ Y  là ngã ba biên giới. QL 14C chạy dọc với biên giới với Campuchia.

10h40, tới thị trấn Đắk Tô (+ 18 km = 1.174 km). Đường HCM đến đây là nền QL 14 chưa được mở rộng và nâng cấp nhưng vẫn còn tốt. Hai bên đường làng mạc đã trù phú hơn với những vườn điều, cà-phê, cao-su … xanh tốt.

11h00, thị trấn Đắk Hà  (+ 23 km = 1.197 km).

11h20, qua thị xã Kon Tum (+ 22 km = 1.219 km).

Đi thêm 15km nữa vào đến đất Gia Lai.

12h15, đến thành phố Pleiku của Gia Lai (+ 48 km = 1.267 km). Đây là nơi QL 19 từ Quy Nhơn lên gặp QL 14 - là con đường huyết mạch chính nối Tây Nguyên với đồng bằng Trung Trung bộ.

Chi nhánh Gia Lai đón tiếp rất thịnh tình. Phó giám đốc CN là người Triệu Độ, Triệu Phong, Quảng Trị. Khu vực hầm phẫu của c24 quân y của trung đoàn (101) chúng tôi đóng trên vườn nhà anh. Nghỉ đêm tại KS Tre xanh.
 
Buổi chiều Chi nhánh dẫn đi thăm nhà máy thủy điện Yaly và Biển Hồ. Thủy điện Yaly do chúng ta tự thiết kế và xây dựng nằm cách TP hơn 40km. Phong cảnh  Biển Hồ rất hữu tình, đây là vết tích còn lại của một miệng núi lửa đã tắt.

Đến thăm gia đình Thắng tại viện quân y 211. Hai vợ chồng nó đã xây được nhà khang trang, điều kiện kinh tế đã khá hơn rất nhiều.

Đêm Pleiku se lạnh lại thêm mấy giọt mưa nhỏ khiến cho TP thêm tĩnh lặng mặc dù mới hơn 9 giờ tối. Mùa này đã có mưa nên ban ngày khí hậu mát mẻ dễ chịu.

Ngày hôm nay kể cả đi thăm Yaly và Biển Hồ chúng tôi đã đi được 320km qua 2 tỉnh phía Bắc Tây Nguyên.

Thứ sáu 15/7/2005(Ngày thứ năm)[/i]

Buổi sớm, sương phủ nhẹ bao trùm cả TP. Nhâm nhi cà-phê tại 1 quán đối diện với CN Pleiku. Góc phố này mang dáng dấp của 1 đô thị dưới xuôi. Tòa nhà của CN có dáng vẻ hoàn toàn khác so với kiểu “đồng phục” của các CN NHCT trên cả nước.
 
8h00, rời Pleiku để đi Đắk Lắk. Rừng cao su chạy tít tắp suốt 2 bên đường, cảnh sắc vô cùng tráng lệ của vùng đất đỏ ba-dan.

8h45, đến thị trấn huyện lỵ Chư Sê (+ 40 km = 1.413 km). Đây là ngã ba với QL 25 về Tuy Hòa - đây chính là con đường 7 trong những ngày tháng 3/1975 khi Thiệu tuyên bố bỏ ngỏ Cao nguyên để “tùy nghi di tản” đã trở thành “con đường kinh hoàng” của những kẻ rút chạy.

9h25, chúng tôi vào địa phận của tỉnh Đắk Lawsk. Đường đi qua những vạt đồi trồng điều, trồng tiêu rồi cà-phê…

Đường vào thị trấn Eađrăng của huyện Ea H’leo đi giữa những rừng thông xanh mướt, nắng cao nguyên cùng với mầu xanh mướt của cây cối 2 bên đường trải dài cho hết tầm mắt tạo thành những bức tranh vô cùng hoành tráng của đất trời Tây Nguyên (+ 70 km = 1.483 km).
 
Từ trên đồi cap phóng tầm mắt thấy thị trấn Buôn Hồ của huyện Krông Búk hiện ra trước mắt. Vết tích những trận chiến mở màn của chiến dịch Tây Nguyên 1975 không còn nữa, có chăng chỉ là những hàng bia mộ trong các NTLS dọc đường là còn nhắc ta quá khứ của một thời hào hùng ( + 38km = 1.521 km).

11h45, đoàn tới TP Ban Mê Thuột (+ 39 km = 1.560 km). Từ Pleiku tới đây khoảng 190km, đường rất tốt mặc dù chưa được nâng cấp.

Từ những năm 50 của thế kỷ trước, Buôn Ma Thuột đã là 1 thị xã lớn của vùng Nam Tây nguyên nổi tiếng là “Hoàng triều cương thổ” của Bảo Đại với hương vị độc đáo của cà-phê cao nguyên…và người ta càng biết hơn khi chính nơi đây đầu tháng 3/1975 đã mở màn chiến dịch Tây Nguyên tiến đến đại thắng mùa Xuân 1975 thống nhất Tổ quốc.
Ngày 10/3/1975 cùng với các đơn vị bạn, người anh em của chúng tôi e95/f325 sau khi tách khỏi đội hình của Sư đoàn đã nổ súng đánh chiếm Ngã Sáu sau đó tấn công BTL sư đoàn 23 của VNCH, mở màn chiến dịch Tây Nguyên.

Chiều đi thăm Buôn Đôn cách BMT 45km.

Tối, ngồi nhâm nhi chén cà-phê đặc sánh của BMT trong không khí mát mẻ đễ chịu của đêm cao nguyên.
Hôm nay đi được 280 km.

Thứ bảy 16/7/2005 (Ngày thứ sáu)

Sáng đi thăm thác Đrei Sap. Đây là 1 thác đẹp cách BMT 30km. Con đường mòn gập ghềnh dưới tán rừng nguyên sinh dẫn đến thác, cảnh quan thật hùng vĩ. Thác tuy không cao nhưng trải rộng hàng trăm mét. Bụi nước trắng xóa dưới ánh sáng buổi sớm mai thật là huyền ảo.

11h25, rời BMT. Tạm biệt đường HCM - QL 14 chúng tôi theo QL 27 lên Đà Lạt. Phải mất gần chục cây số đầu do đường xấu vì đang mở rộng. Tiếp sau đường đã khá hơn tuy chưa được mở rộng.
 
12h40, qua thị trấn Liên Sơn (+53km = 1.763km) của huyện Lắc, bên trái là hồ Lắc. Cảnh vật ở đây như dưới xuôi với những ruộng lúa nước, bao bọc xung quanh là những dãy núi trập trùng.

12h55, qua đèo Đăk Nuê (+ 15 km = 1.778 km).

13h20, vượt đèo Krông Nô (+ 10 km = 1.788 km).

13h30, vào đất Lâm Đồng - huyện Lâm Hà. Đây chính là vùng đồng bào của Hà Nội đi kinh tế những năm đầu sau giải phóng. Cái tên Lâm Hà có nghĩa là vùng đất Hà Nội tại Lâm Đồng và còn bao cái tên thân thương đã theo chân những người con của Hà Nội để đến vùng quê mới: Hoàn Kiếm, Ngọc Sơn, Đông Anh, Phúc Thọ …

14h00, qua đèo Phú Sơn (+ 42 km = 1.820 km) lại những rừng thông bạt ngàn. Chân đèo là những rừng cà-phê kéo dài suốt dọc đường.

15h20, thị trấn Đình Văn của huyện Lâm Hà (+ 22 km = 1.842 km).

15h45, ngã ba Liên Khương (+ 18 km = 1.860 km) gặp QL 20. Rẽ phải về TP HCM, rẽ trái lên Đà Lạt.

16h30 tới Đà Lạt (+ 26 km = 1.886 km) . Nghỉ tại KS Sao Mai, đối diện là đồi Cù bị quây kín làm sân golf.

Thành phố thay đổi nhiều sau 15 năm quay trở lại, không còn vẻ tĩnh lặng đặc trưng của Đà Lạt nữa. Đêm mưa lạnh không thay đổi nhưng cảnh quan khác xưa nhiều quá: mấy con phố trung tâm sáng trưng ánh đèn, người đi lại tấp nập, chen chúc nhau, xe cộ ồn ào, huyên náo…
Bữa tối tại một nhà hàng tại khu chợ đêm Đà Lạt với hương vị độc đáo của vang Đà Lật Supérior và xí muội (ô mai) thật là ấn tượng.

246 km    

Chủ nhật 17/7/2005 (Ngày thứ bảy)

Sáng, thăm Thiền viện Trúc lâm bằng cáp treo. Đà Lạt nên thơ trải ra dưới tầm mắt thật là đẹp nhưng so sánh với 15 năm trước thì cảnh quan thay đổi nhiều quá: rừng thông của Đà lạt bị đốn chặt nhiều để lấy đất xây dựng ; nhiều nhà cao tầng mọc lên thay cho những biệt thự xinh xắn ẩn mình dưới tán rừng thông ; và người ta áp đặt quá thô bạo cái gọi là “kiến trúc Pháp” (đang là cái mod đang thịnh hành lúc này)  với những đường nét rườm rà không hề hòa hợp với cảnh quan xung quanh.
 
Thiền viện Trúc Lâm được xây dựng năm 1991 trên một đỉnh núi. Dưới chân núi là hồ Lâm Tuyền.

Chiều tới làng thêu XQ, Thung lũng tình yêu và biệt thự Bảo Đại.

Thứ hai 18/7/2005(Ngày thứ tám)[/i]

6h05, tạm biệt Đà Lạt để về Bảo Lộc.

8h25, Di Linh (+ 70 km = 1.956 km). Bạt ngà đồi chè và cà-phê.

9h15, tới Chi nhánh Bảo Lộc (+ 44 km = 2.000 km). Vùng đất này người Bắc rất đông, khi hậu ôn hòa, đất đai mầu mỡ.

9h30, sau khi vượt gần 20km đến khu du lịch thác Đạ M’Bri. Từ trên cao thác đổ xuống tạo thành 1 khung cảnh vô cùng tráng lệ.

13h50, đến thị trấn Ma Đa  Gui  (+ 42 km = 2.042 km) của huyện Đạ Huoai.

14h00, vào đến đất Đồng Nai.

14h35, đến thị trấn Định Quán (+ 49 km = 2.091 km). Hai bên là rừng cao-su và các xứ đạo từ Bắc di cư vào năm 1954.

16h05, tới ngã ba Dầu Giây gặp QL 1 (+ 45 km = 2.136 km). Từ đây suốt hai bên đường là các khu công nghiệp.

16h25, thị trấn huyện Trảng Bom (+ 15 km = 2.151 km).

17h25, đến Chi nhánh Đồng Nai - TP Biên Hòa (+ 22 km = 2.173 km).

Trời mưa lớn, đường ngập nhưng chóng tạnh.

Nghỉ đêm tại KS Đồng Nai.

327 km.

Thứ ba 19/7/2005 (Ngày thứ chín)

7h00, rời Biên Hòa đi Củ Chi.

Qua cầu sông Đồng Nai theo TL 743 tới Thủ Dầu Một, Bình Dương (+ 20 km = 2.193 km) lúc 7h40.

Từ Thủ Dầu Một theo TL 744 - đường không rộng nhưng êm thuận đi qua những vùng cây ăn trái của Thủ Dầu Một, Bến Cát tới cầu Bến Súc.

8h45, qua cầu Bến Súc (+ 30 km = 2.223 km) bắc qua sông Sài Gòn tới địa phận Củ Chi.

9h00, viếng Đền Bến Dược (+ 5 km = 2.228 km). Nơi đây biết bao đồng bào, đồng chí đã nằm xuống cho ngày hôm nay. Quang cảnh trang nghiêm và hoành tráng quá, giá như tại Thành cổ Quảng Trị cũng có 1 công trình như thế này thì anh em mình hy sinh ở đây cũng đỡ tủi phần nào.

9h40, gặp QL 22 tại Ngã ba Phước Thạnh (+ 24 km = 2.252 km).

10h00, thị trấn Trảng Bàng, Tây Ninh (+ 10 km = 2.262 km) với món bánh tráng phơi sương và bánh canh nổi tiếng.
Những năm 80 của thế kỷ trước, khi tôi còn đang công tác tại Đoàn Chuyên gia giáo dục tại K, mỗi lần từ PhnomPenh về SG, xe đều dừng tại đây để mọ người thưởng thức món bánh tráng, bánh canh nổi tiếng cuat Trảng Bàng.  

10h15, thị trấn Gò Dầu (+ 12 km = 2.274 km), tại đây QL 22 đi thẳng đến cửa khẩu Mộc Bài, chúng tôi rẽ phải theo QL 22B đi Tây Ninh

11h05, thăm Tòa Thánh Tây Ninh.

Ăn trưa tại một quán ven thị xã với mái lá lộng gió đồng nội. Chủ nhà hàng và các nhân viên phục vụ đều là người Bắc. Món rắn mối (thằn lằn) núi Bà nướng rất độc đáo.
 
13h20, quay ra QL 22 về TP HCM. Đường về TP mở rộng hơn rất nhiều so với 10 năm trước nhất là khu vực ngã tư An Sương, đường mở rộng tới hơn 100m với 8 làn xe3.

15h30, đến Chi nhánh 12 - Tân Bình (+ 90 km = 2.364 km).

Tối nghỉ tại KS Thanh Bình trên đường Cộng Hòa.

191 km .
 
Thứ tư 20/7/2005 (Ngày thứ mười)

5h15, xuất phát đi miền Tây.

6h10, thị trấn Bến Lức (+ 37 km = 2.401 km).

6h35, TX Tân An - Long An (+ 12 km = 2.413 km).

8h20, thị trấn Cai Lậy, Tiền Giang (+ 43 km = 2.456)

9h10, qua cầu Mỹ Thuận vượt sông Tiền (+ 35 km = 2.491 km)

Đường 1 được mở rộng rất nhiều. Hai bên đường liên tiếp là các khu công nghiệp, đặc biệt các thị trấn, thị tứ phát triển rất nhanh nhưng có vẻ thiếu cái gì đó về quy hoạch tổng thể nên tính manh mún, tùy tiện trong phát triển bộc lộ khá rõ. Từ xa cầu Mỹ Thuận với 2 trụ dây văng hình chữ H cao vút vươn lên 2 bờ sông Tiền. Cây cầu đẹp và hùng vĩ quá.

9h40, tới TX Sa Đéc (+ 16 km = 2.507 km). Đây là 1 TX lớn của tỉnh Đồng Tháp.

QL 80 dọc theo kênh Lấp Vò, hàng đoàn tầu thuyền xuôi ngược, các bến cảng tấp nập tầu thuyền vào bốc thóc gạo.

10h50, qua thị trấn Lấp Vò (+ 33 km = 2.540 km).

11h00, phà Vàm Cống trên sông Hậu (+ 5 km = 2.545 km).

Qua phà rẽ phải theo QL 91 tới TP Long Xuyên của tỉnh An Giang (+ 10 km = 2.550 km) lúc 11h30.

Long Xuyên nằm bên bờ sông Hậu, ở đây người ta dựng tượng đài cá tra và cá ba sa để ghi nhận thế mạnh của tỉnh bên cạnh hạt lúa của đồng bằng sông Cửu Long. Giữ dòng sông Hậu là Cù lao Ông Hổ - quê hương của Bác Tôn là người kéo lá cờ đỏ trên biển Hắc Hải năm xưa.

Theo QL 91, 14h20 tới TX Châu Đốc (+ 56 km = 2.606 km).

Chiều đi thăm đền Bà Chúa Xứ. Ở đây tín ngưỡng bản địa của người Khmer hòa quyện với tục thờ Mẫu của cư dân Việt với dáng vẻ ngôi chùa của người Hoa thu hút khách thập phương đến cúng lễ rất đông.

Nghỉ đêm tại KS Lâm Hưng Ký.

247 km

Thứ năm 21/7/2005 (Ngày thứ mười một)

7h50, đi Hà Tiên.

Theo QL 91, 8h15 đến thị trấn Nhà Bàng của huyện Tịnh Biên (+ 16 km = 2.622 km). Con đường này tuy hẹp nhưng rất đẹp, chạy dọc theo triền núi Sam rồi dọc kênh Vĩnh Tế, xa xa khoảng hơn 1km là đất Campuchia. Hai bên đường thỉnh thoảng nhô lên 1 ngọn núi xanh mướt nổi lên giữa rừng cây ăn quả và những hàng cây thốt nốt.

Từ Nhà Bàng theo TL 946 đi Chi Lăng (+11km = 2.633km), đây là khu vực Bẩy Núi với nhiều thắng cảnh tự nhiên rất nên thơ nhưng cũng là nơi những năm cuối thập kỷ 70 của thế kỷ trước Khmer đỏ đã gây nhiều tội ác dã mab tại đây.

Đi tiếp 13km nữa tới ngã ba An Lợi (= 2.646 km), tại đây đi thẳng sẽ tới Tri Tôn, rẽ phải theo kênh Tám ngàn đi Kiên Giang.

31km dọc kênh qua những cánh đồng lúa bạt ngàn và những cánh rừng chàm, rừng đước ; cư dân là những chòm xóm nhỏ nằm dọc theo 2 bờ kênh. Con kênh này nối với kênh Rạch Giá và kênh Tri Tôn để đưa nước sông Hậu ra với biển phía Tây Nam.

9h25, qua kênh Rạch Giá - Hà Tiên bằng phà Vàm Rầy (= 2.677km), phà nhỏ chỉ có thể chở xe nhỏ nhưng khi xuống phà thì tiến và lên bờ phải đi lùi hoặc ngược lại. Cầu Vàm Rầy đã xây xong nhưng chưa đưa vào hoạt động vì chưa có đường dẫn lên cầu. Lại gặp QL 80 chạy dọc kênh từ Rạch Giá đi Hà Tiên.

10h00,TX Kiên Lương (+ 18 km = 2.695 km) với 2 nhà máy xi-măng lớn, khói bụi mù trời, đây là nơi duy nhất có núi đá vôi ở đồng bằng Nam Bộ.

10h45 đến TX Hà Tiên (+ 27 km = 2.722 km), Hà Tiên nhỏ bé, xinh đẹp có núi, có biển, có đầm nước mặn rất nên thơ với phong cảnh Đông Hồ, Tô Châu…nổi tiếng. Đây là mũi đất cuối cùng của bờ biển Tổ Quốc nhìn ra vịnh Thái Lan. Hà Tiên có dáng vẻ của 1 góc TP Malacca của Malaysia.

11h15, thăm lăng Mạc Cửu - người Hoa Phúc Kiến - vì không chịu quy phục nhà Thanh đã tới đây để khai phá mảnh đất này.

11h35, tới cửa khẩu Xà Xía với Kam Pu Chia (+ 6 km = 2.728 km).

Thăm Thạch động với sự tích Thạch Sanh giải cứu công chúa.

12h10, nghỉ ăn trưa tại Mũi Nai (+ 10 km = 2.738 km). Phong cảnh ở đây tuyệt đẹp với núi và rừng cây sát biển, gió biển lồng lộng, xa xa đảo Phú Quốc ẩn hiện trong lớp sóng biển. Thật là tiếc nếu như không có ấp thấp nhiệt đới thì hôm nay chúng tôi đã có mặt ở Phú Quốc rồi.

Lại theo QL 80 để quay ra Rạch Giá. Tới Ba Hòn (+25km = 2.763) đi thẳng dọc theo bờ biển 15km ta tới Chùa Hang. Đây là 1 thắng cảnh nổi tiếng ở vùng biển phía Nam với hòn Phụ Tử - hình tượng người cha dẫn dắt con trai mình đương đầu với biển cả.

Gặp QL 80 tại Kiên Lương (= 2.793 km).

17h00, qua thị trấn Hòn Đất (+ 34 km = 2.827 km) nhớ tới chị Sứ của nhà văn Anh Đức. Vợ nhà văn Anh Đức lại là chị gái của Thúy, cán bộ phòng TCHC, thành viên trong đoàn. Thúy đã kể lại câu chuyện tình của họ:

Chị là con gái phố Hàng Gà, Hà Nội, cha mẹ chị thuộc tầng lớp tư sản cũ của Hà Nội, còn anh là 1 người lính đồng thời là 1 nhà văn miền Nam tập kết ra Bắc. Anh chị quen biết nhau ở Hội Nhà Văn VN khi 2 người cùng công tác ở đây. Chuyện tình của họ không được chấp thuận vì “không môn đăng hộ đối” theo quan điểm của tổ chức lúc bấy giờ. Thế rồi năm 1962 anh lên đường trở về quê hương chiến đấu nhưng tình yêu của họ vẫn bất diệt cho dù xa cách về thời gian và không gian. Hai năm sau, theo tiếng gọi của con tim, chị tình nguyện xin vào Nam công tác. Trải qua 6 tháng trời gian khổ khi vượt rừng đạp thác với bao bom đạn của kẻ thù, với muỗi rừng vắt núi và những cơn sốt rét triền miên của đại ngàn Trường Sơn và nhất là chị đã vượt lên mọi định kến đương thời để rồi cuối cùng họ đã tìm thấy nhau tại 1 cánh rừng miền cực Nam Nam bộ.  
 
Câu chuyện tình cảm động của họ cũng như những dòng nhật ký của Đặng Thùy Trâm và Nguyễn Văn Thạc đã nói lên hộ tất cả suy nghĩ của 1 lớp người mà 1 thời định kiến coi họ là “tiểu tư sản”, là “tiểu thị dân”…Nhưng với bản lĩnh và lòng tự trọng và nhận thức về nghĩa vụ cũng như được giáo dục trong một môi trường tốt đẹp họ đã làm được những điều kỳ diệu khiến cho người ta phải nhìn nhận lại những quan niệm của một thời.


17h50, đến TX Rạch Giá (+ 27 km = 2.854 km), đây là tỉnh lỵ của tỉnh Kiên Giang. TX lớn, trên bến dưới thuyền.

248 km.

Thứ sáu 22/7/2005 (Ngày thứ mười hai)

7h55, rời Rạch Giá về TP HCM.

Theo QL 80 tới Ngã ba Rạch Sỏi (+ 7 km = 2.861 km). Tới đây nếu đi thẳng là QL 61 về Hậu Giàng, ta rẽ trái dọc theo kênh để đi Vàm Cống.

9h30, qua phà Vàm Cống (+ 57 km = 2.981 km).

10h00, thị trấn Lấp Vò (+ 5 km = 2.986 km).
 
Đi tiếp 12km, rẽ trái đi 10km nữa theo TL 849 là đến phà Cao Lãnh qua sông Tiền (= 3.008 km). Đoạn này đi 1 quãng lại có 1 túp lều với những bóng người vật vờ, hỏi ra mới biết đây là nơi những gái mãi dâm quá đát bị nhiễm HIV từ Kampuchia dạt về tá túc cho những ngày còn lại…

Tài, chồng của Thuận đã đón tại bến phà. Quay trở lại thăm nhà các em sau 13 năm, tất cả đã thay đổi nhiều theo hướng tốt lên. Các em đã xây nhà mới đẹp và khang trang. Cuộc sống ổn định và không tính đến việc trở ra Bắc nữa. Rất tiếc không đến nhà vợ chồng Thư vì mẹ con nó ra Bắc, chồng lại đang bận tuyển sinh.

Cao Lãnh (= 3.013 km)là tỉnh lỵ của tỉnh Đồng Tháp, thay đổi rất nhiều so với 13 năm trước, TX mở rộng, đường xá rộng rãi, phong quang…

13h45, rời Cao Lãnh để về TP HCM. Theo QL 30 ra ngã ba An Hữu (+ 37 km = 3.050 km) thuộc tỉnh Tiền Giang để gặp QL 1.

15h50, ngã ba Trung Lương (+ 53 km = 3.103 km).

16h15, cầu Bến Lức (+ 31 km = 3.134 km).

Đến Bình Chánh rẽ phải qua khu đo thị Nam Sài Gòn, khu Tân Thuận, Phú Mỹ Hưng về quận 4 và tới trung tâm TP lúc 17h20 (= 3.174 km)

Nghỉ tại KS Thiên Tùng đường Phó Đức Chính, quận 1.

320 km .

Minh cũng vừa làm mọt cuộc khám phá vùng cực bắc của tổ quốc nên muôn chia sẻ cùng các chiến hữu một vài hình ảnh dep của vùng đất này nhung chưa biết cach gửi bạn giúp mình với

Bạn tham khảo http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,2239.0.html

Cầu Bến Lức này trước 1975 do một đơn vị Mỹ đóng quân, mỗi sáng có một chiếc trực thăng xuất phát đi tuần tiểu quanh khu vực nhưng bắt đầu bằng động tác bay luồn dưới cầu như một cách Good Morning (Chào buổi sáng)...Vào một sáng, chẳng biết vì tay pilot gấp quá chưa uống hết ly cà phê hay chi đó mà chiếc trực thăng đã chìm ngay giữa dòng, từ đó người dân không còn thấy cách biểu diễn của Cao bồi....

Thứ bảy 23/7/2005 (Ngày thứ mười ba)

Đoàn đi thăm TP HCM còn tôi đi thăm anh chị em và bạn bè.


Chủ nhật 24/7/2005 (Ngày thứ mười ba)

6h35, rời TP HCM.

Qua cầu Nguyễn Hữu Cảnh mới thấy thực trạng tồi tệ của nó, dư luận đã nói nhiều nhưng việc khắc phục chẳng tốt hơn 1 chút nào.

6h45, qua cầu Sài Gòn là quận 2, rồi đến quận 9, bên trái là quận Thủ Đức, đây là những quận mới của TP.

7h15, qua cầu Đồng Nai (+ 20 km = 3.194 km).

QL 1 đi qua khu vực nổi tiếng 1 thời với những địa danh của tỉnh Đồng Nai như Biên Hòa, Long Thành, Trảng Bom, Dầu Giây, Long Khánh, Xuân Lộc. Những trận chiến ác liệt đẫm máu trước cửa ngõ Sài Gòn những ngày tháng tư cách đây 30 năm không thể quên. Đồng đội của tôi, những chiến binh quả cảm của Quân đoàn 2, của Sư đoàn 325, của Trung đoàn 101, của Tiểu đoàn 1, của Đại đội 3 đã từ bờ Thạch Hãn, Quảng Trị ngược lên Trường Sơn và từ miền Tây Thừa Thiên cắt ngang đường 1 tiến về giải phóng Huế ; từ đỉnh Hải Vân, các anh tiến đánh bán đảo Sơn Trà, giải phóng Đà Nẵng ; rồi băng qua duyên hải miền Trung công phá Phan Rang - Tháp Chàm, sân bay Thành Sơn ; để rồi một ngày cuối tháng 4 năm 1975 tại Long Thành ta và địch giành giật nhau từng góc phố, từng căn nhà để mở đường đánh chiếm Nhơn Trạch rồi căn cứ Cát Lái trên sông Sài Gòn và tiến về Sài Gòn. Các Anh đã ngã xuống trước giờ chiến thắng, 6.000 chiến sĩ của Quân đoàn 2 đã vĩnh viễn nằm lại nơi đây nhưng các Anh luôn sống mãi trong lòng nhân dân, đất nước và đồng đội thân yêu.

Đi qua Đồng Nai với những cánh rừng cao-su bạt ngàn xanh mướt thì đất Bình Thuận khô rang một mầu vàng của đất và của cỏ cây khô cháy. Đã 18 tháng nay vùng này không 1 giọt mưa, các dòng sông, dòng suối đều khô cạn.    

10h25, tới địa phận TX Phan Thiết (+ 166 km = 3.360 km). TX nằm sát biển, QL 1 mới đi phía ngoài cách 2km nên không biết TX thay đổi như thế nào so với 15 năm trước.

11h40, đến thị trấn Chợ Lầu của huyện Bắc Bình (+ 63 km = 3.423 km).

Đi thêm 7km nữa ta đến Phan Rí, mầu xanh của biển đã ở ngay bên phải với những cồn cát trắng dưới ánh sáng mặt trời rực rỡ.

Qua huyện Tuy Phong với suối nước khoáng Vĩnh Hảo nổi tiếng, tới đây QL 1 đi sát biển với 1 bên là núi đá và ta tới địa phận tỉnh Ninh Thuận với bãi biển Cà Ná nổi tiếng.

13h50, tới TX Phan Rang (+ 81 km = 3.504 km). Vẫn cái nắng khô cháy nhưng thay vào những đồng cỏ khô xác là những cánh đồng nho và vườn điều, thanh long…

Ngày 16/4/1975, sau khi giải phóng Đà Nẵng, e101 của tôi cùng đội hình của Sư đoàn 325 và Quân đoàn 2 đã tiến đánh phòng tuyến Phan Rang, sân bay Thành Sơn, Tháp Chàm. Tại đây nhiều đồng đội của tôi đã ngã xuống trong số đó có Quách Ngọc Mai, nó là xạ thủ B41 người Mường Thanh Hóa. Hai anh em chúng tôi cùng tiểu đội với nhau khi ở Nam Cửa Việt, Lệ Xuyên, Vân Hòa…

Từ Phan Rang có QL 27 qua nhà máy thủy điện Đa Nhim, vượt qua đèo Ngoạn Mục gặp QL 20 ở Liên Khương để tới Đà Lạt.

14h45, tới Cam Ranh (+ 43 km = 3.547 km). Đường 1 quãng này chạy gần vịnh Cam Ranh. Phía biển bị chắn bởi những cồn cát cao của bán đảo Cam Ranh. Cảng Cam Ranh là 1 cảng nước sâu nổi tiếng trên thế giới, nhưng bao năm qua người ta chỉ biết đến đó là 1 quân cảng vô cùng quan trọng của Mỹ trong chiến tranh VN. Sân bay Nha Trang đã chuyển về Cam Ranh, từ đây có đường ven biển chạy thẳng ra Nha Trang.

16h15, tới Nha Trang (+ 69 km = 3.616 km). Cách 10km qua Tháp Bà Pô Na Ga là khu suối khoáng nước nóng và tắm bùn.

460 km.          

Thứ hai 25/7/2005(Ngày thứ mười lăm)

Ngày hôm nay đi thăm Tháp Bà Po Na Ga, Viện hải dương học, chùa Long Sơn, đi chợ Đầm, tắm biển. Nha Trang đẹp lên rất nhiều nhất là không còn cảnh nhiễu nhương của những người bán dạo và của thợ chụp ảnh.

Giám đốc chi nhánh vốn là nữ học sinh miền Nam tập kết nên có nhiều kỷ niệm với thú ẩm thực của miền Bắc.

50 km.  
 
Thứ ba 26/7/2005 (Ngày thứ mười lăm)

5h20, rời Nha Trang.

5h30 qua đèo Rù Rì, bên phải là đầm Nha Phu mờ mờ trong sương sớm.


Qua đèo Rọ Tượng, rồi đèo Bánh Ít đến thị trấn Ninh Hòa (+33km = 3.699km).


Tại đây nếu rẽ trái theo QL 26 đi hơn 150km ta sẽ tới Ban Mê Thuột.

Khí hậu của Khánh Hòa rất ôn hòa, cỏ cây xanh mướt khác hẳn với miền đất khô cháy Bình Thuận và Ninh Thuận.
 
6h25, đến thị trấn Vạn Giã của huyện Vạn Ninh (+ 25 km = 3.724 km). Tới đây đường ô-tô và đường sắt chạy sát bờ biển. Biển xanh biếc, tĩnh lặng với những xóm chài nép dưới rặng dừa xanh - đây chính là vịnh Vân Phong nổi tiếng với dự án xây 1 cảng dầu lớn ở miền Trung.

Đèo Cả đã ở phía trước đây là ranh giới giữa Khánh Hòa và Phú Yên. Núi Đá Bia sừng sững với huyền thoại vua Lê Thánh Tông đã đánh dấu cương vực của Đại Việt trên đường bình Chiêm cách đây hơn 500 năm.

6h50 qua Đèo Cả (+ 33 km = 3.757 km), Vũng Rô ở ngay dưới chân đèo. Nơi đây là 1 địa danh nổi tiếng gắn liền với những chiến công huyền thoại của đoàn tầu ‘không số” của thập kỷ 60, 70 của thế kỷ trước.

7h25, qua cầu Đà Rằng đến địa phận của TX Tuy Hòa (+ 61 km = 3.818 km).Thị xã nằm phía biển, từ đường 1 nhìn thấy Tháp Nhạn nổi lên giữa biển trời xanh ngắt. Từ Tuy Hòa có QL 25 lên Tây Nguyên, đây chính là con đường 7 kinh hoàng trên đường tháo chạy khỏi Pleiku của quân đội Sài Gòn tháng 3/1975.


8h45, đến thị trấn Chí Thạnh của huyện Tuy An (+30 km = 3.848 km). Đầm Ô Loan nằm ngay bên phải đường 1.

9h15, thị trấn Sông Cầu nhìn ra vụng Xuân Đài, phong cảnh rất nên thơ với những làng chài nằm dọc bên bờ vụng.

Qua thị trấn Sông Cầu 3km là QL 1D đi thẳng ra Quy Nhơn. Đoạn đường này 1 bên là chân đèo Cù Mông, còn bên phải là biển. Con đường mới này thực sự đã tránh được những mối nguy hiểm mối khi phải qua đèo, mặt khác là cho du khách cảm thấy thú vị khi băng qua những cồn cát trắng chạy dọc chân núi qua những khu du lịch sinh thái nằm sát bờ biển. Từ trên triền núi ta có thể ngắm nhìn Quy Nhơn từ xa. TX chạy ven bờ vịnh và đang khởi sắc kể từ khi QL 1D chạy qua. Trước đây du khách vào Nam, ra Bắc đi đến Diêu Trì ngoài QL 1 cũ phải đi gần 10km nữa mới tới được Quy Nhơn.

10h00, đến Quy Nhơn (+48km = 3.848km)

10h10, Diêu Trì – có Ga Gà nổi tiếng vào những năm sau giải phóng mỗi khi tầu Thống Nhất dừng tại đây.

12h20, đi qua thị trấn Tam Quan (+98 km = 3.994 km). Ngày xưa khi đến đây là rợp mát bóng dừa, rừng dừa nằm sát 2 bên đường giờ thay vào đó là những dãy phố xá với nhà cửa san sát không còn bóng cây.

Qua đèo Bình Đê (+12 km = 4.006 km) ta ta đi vào địa phận huyện Đức Phổ của tỉnh Quảng Ngãi.
13h05, Sa Huỳnh đẹp hơn rất nhiều do có nhiều dự án đầu tư vào đây nên đã thu hút nhiều khách du lịch.

Đức Phổ, trong những năm chiến tranh là nơi tranh chấp giữa ta và địch và giờ đây nhiều người biết đến với cuốn “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”. Một người con gái Hà Nội chân yếu tay mềm đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân ở nơi đây. Chị ngã xuống như một người lính thực thụ. Những dòng nhật ký của chị để lại khiến cho người ta phải suy nghĩ và nhìn nhận lại định kiến của 1 thời về sự cống hiến của 1 lớp người trí thức HN trong sự nghiệp chung của cả dân tộc.

14h05, TX Quảng Ngãi (+70 km = 4.076 km).

Qua cầu sông Trà Khúc, bên phải là núi Thiên Ấn, trên đỉnh núi có lăng mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng.

14h40, đến thị trấn Châu Ổ của huyện Bình Sơn (+17 km = 4.093 km). Qua sông Trà Bồng khoảng 9km có đường ra cảng Dung Quất.

15h00, đến Chu Lai thuộc huyện Núi Thành của Quảng Nam (+15 km = 4.108 km). QL 1 và đường sắt chạy sát vụng biển.

15h30, TX Tam Kỳ (+30 km = 4.138 km).

16h00, thị trấn Hà lam của huyện Thăng Bình (+23 km = 4.131 km), đây là ngã ba với QL 14E, đi thêm 75km sẽ tới Khâm Đức, huyện lỵ miền núi Phước Sơn.

16h50, thị trấn Vĩnh Điện (+23 km = 4.154 km).

Đường 1 mới tránh các điểm dân cư nhưng lại chưa đủ biển chỉ dẫn nên lòng vòng mãi tới 17h20 mới đến Hội An (+10 km = 4.164 km ).
 
Nghỉ tại KS Phú Thịnh II. KS đẹp, tuy không lớn nhưng rất hài hòa với khuôn viên xung quanh. Chủ KS này là 1 quan chức tại Chi nhánh Hội An nhưng lại có đầu óc về kinh doanh du lịch và rất am hiểu về văn hóa của Phố cổ Hội An.
(http://static.panoramio.com/photos/large/38155381.jpg)
 
498 km.

Thứ tư 27/7/2005 (Ngày thứ mười bẩy)

Sáng đi thăm Phố cổ Hội An. Không gian thanh bình, tĩnh lặng của Hội An dường như làm cho thời gian chậm lại. Ngay cả khi đi qua chợ cũng vậy, nó không ồn ã như những chợ ở vùng khác, đây có lẽ là sắc thái chung của người Phố cổ Hội An chăng ?

8h50, rời Hội An.
 
9h15, Ngũ Hành Sơn (+20 km = 4.184 km). Các xưởng chế tác đá mọc lên như nấm, bụi đám tiếng ồn của các loại máy xẻ, máy mài làm cho cảnh quan dưới chân Ngũ Hành Sơn giống như một công trường khai thác đá.
9h30, Đà Nẵng (+ 12 km = 4.196 km). TP mở rộng lên rất nhiều với nhiều đường phố lớn chạy dọc vịnh Đà Nẵng.

10h05, qua hầm Hải Vân (+17 km = 4.213 km). Đường hầm dài 6km thay cho 22km qua đèo, tuy mới đưa vào sử dụng nhưng đã bộc lộ những nhược điểm chưa phù hợp với thực tế của VN mặc dù đây là 1 đường hầm được trang bị những công nghệ tiên tiến nhất. Xe cộ qua hầm hầu hết là xe quá đát nên lượng khí thải ra rất lớn nên thành hầm bám một lớp muội khói, đi trong hầm là đi trong 1 màn khói mờ mờ…

Ra khỏi hầm là cảnh sắc tuyệt vời của bãi biển Lăng Cô, núi, rừng, biển, trời và những dải cát trắng như hút hồn du khách.
(http://dulichviet.com.vn/images/2012/03/Bi%E1%BB%83n-L%C4%83ng-C%C3%B4.jpg)

Đèo Phú Gia, đèo Phước Tượng, Phú Lộc, cao điểm 363...đồng độicủa tôi ngã xuống ở đây nhiều quá. Cái ngày định mệnh của tháng 3/1975 đó trong khi từ miề Tây Phú Lộc tiến xuống chặt đứt đường 1 ; c3 của tôi bị pháo địch chụp trúng đội hình do thám báo chỉ điểm. Anh Khảm c trưởng, anh Hùng c viên trưởng, Dư, Vụ và tấ nhiều anh em khác đã cùng tôi ở Thành cổ và Nam Cửa Việt đã nằm lại nơi đây. Các anh nằm ở đâu hay đã trở về quê hương. Các anh luôn sống mãi trong lòng nhân dân và các đồng đội thân yêu.

11h30, tới Huế (+70 km = 4.289 km).

Chiều nghỉ đi thăm Huế trong trời mưa sập sùi.

Thứ năm 28/7/2005 (Ngày thứ mười tám)

6h35, rời Huế.

Mưa suốt dọc đường. Tạnh đi để chúng tôi vào Thành Cổ thắp hương cho đồng đội đã ngã xuống trong 81 ngày đêm của mùa Hè đỏ lửa 1972  .
 
8h10, tới Thành Cổ (+61 km = 4.350 km) thì trời tạnh ráo. Các Anh đã thấu hiểu tâm nguyện của chúng tôi. Xin nhận ở chúng tôi lòng biết ơn của những con người đang sống hôm nay, máu xương của các Anh đã đổ xuống nơi đây nhưng ngọn lửa của lứa tuổi 20vaanx luôn cháy bỏng trong lòng giúp chúng tôi là nốt những ước mơ mà các Anh đang viết dở.

9h45, tới Đông hà (+13 km = 4.363 km) , nghỉ tại nhà khách của CN Quảng Trị.

Đoàn đi Lao Bảo (+82 km = 4.445 km) , tôi ở lại để đi thăm anh em ở QT.

238 km.  

Thứ sáu 29/7/2005 (Ngày thứ mười chín)[/i]

6h35, rời Đông Hà.

Đang có áp thấp nhiệt đới nên mây vần vũ, lúc mưa lúc nắng. Đường ra Bắc qua 1 loạt địa danh đã gắn liền với tôi 1 thời tuổi trẻ: qua Gio Linh, Dốc Miếu nhớ Hà Thượng ngày xưa đi trồng sắn ; qua cầu Hiền Lương và Hồ Xá nhớ tới những ngày tháng 8/1972 từ Bãi Hà nhận vũ khí trang bị vượt thượng nguông Bến Hải để vào Cam Lộ qua suối La La ; rồi những ngày bị thương nằm tại viện 52 tại Vĩnh Thành và viện 48 ở Vĩnh Long…
 

8h45, Đồng Hới (+88 km = 4.533 km).
 
Qua đất Quảng Bình nhớ tới những đêm mưa tầm tã hành quân dọc theo đường xe lửa xuyên Việt trong tiếng gầm rú của máy bay địch và tiếng rít của các loại pháo từ hạm đội 7 bắn vào. Ngoài đường 1 và trục đường 15 sáng rực dưới chớp lửa của bom B52, của máy bay tọa độ và của pháo hạm địch. Đường hành quân của chúng tôi đi ở giữa các quầng lửa đó. Nhớ tới những đêm trăng nằm tại các trạm chuyển thương trong các xóm nhỏ bên bờ Kiến Giang ở Mỹ Thủy, Hoa Thủy, Mai Thủy…trong sự đùm bọc của các mẹ, các chị, các em. Cái đêm vượt sông Gianh ấy, đi ngược lại đoàn quân là những đoàn thương binh và các cháu nhỏ  đưa ra Bắc học tập, bến phà trơn trượt dưới trời mưa tầm tã nhưng tất cả phải khẩn trương vượt qua trọng điểm đầy bom đạn này. Khi chúng tôi sang hết bên bờ Nam được 1 lúc thì bên bờ Bắc những quầng lửa của B52 chụp xuống và số phận của các thương binh và các cháu nhỏ bên ấy ra sao chúng tôi không rõ nữa…  

10 h 10 qua hầm Đèo Ngang.

11h40, qua TX Hà Tĩnh (+158 km = 4.691 km).

14h00 vào thăm nhà chị Ngọ tại xã Sơn Lộc, Can Lộc. Trước bàn thờ của ông cụ thân sinh ra chị Ngọ - Trung đoàn phó Nguyễn Xuân Lực, tức Ba Kiên - người chỉ huy anh hùng của e101A (sau này là Q16). Ông đã ngã xuống ở vùng Củ Chi, Bến Dược năm 1970. Ông được tuyên dương Anh hùng quân đội năm 1956 và lần thứ hai được truy phong AH lực lương vũ trang giải phóng năm 1973. Các thế hệ của e101 anh hùng đã bắt đầu từ mảnh đất Bình Trị Thiên khói lửa vì Độc lập dân tộc và vì sự nghiệp vẹn toàn của đất nước đã tung hoành ngang dọc khắp bán đảo Đông Dương trong suốt mấy chục năm từ tháng 9 mùa thu 1945 ấy. Hôm nay sắp tới kỷ niệm ngày thành lập Trung đoàn ( 5/9/1945 - 5/9/2005 ) nhớ lại các thế hệ cha anh và các đồng đội đã ngã xuống mới thấy cái giá cho ngày hôm nay không có gì có thể bù đắp được.

14h50, tới Vinh (+54 km = 4.745 km).


Nghỉ đêm tại KS Ngân Hà của Chi nhánh Nghệ An.

Thứ bảy 30/7/2005 (Ngày thứ hai mươi)

6h55, rời Vinh.

Trời vần vũ đầy mây khi mưa, khi tạnh báo hiệu sắp có bão. Kết thúc chuyến đi này vào hôm nay là đúng vì có thể ngày mai bão sẽ đổ vào.

11h40 cả đoàn ăn một bữa cơm cuối cùng với nhau tại Ninh Bình.  

14h45, về tới Hà nội (+300 km = 5.045 km ), kết thúc chuyến đi. Thắp hương lễ tạ trước tượng Cụ Lý, Cụ đã phù hộ chúng con suốt hơn 5000km suôn sẻ, không ai ốm đau kể say xe, không có sự cố nào xảy ra trên đường, cả đoàn về đến nơi vui vẻ, khỏe mạnh.

Trong hai mươi ngày, chúng tôi đã đi gần như suốt một nửa đất nước, vượt hơn 5.000km theo lộ trình, qua địa phận 33 tỉnh, thành phố, hàng chục thị xã, thị trấn, huyện lỵ…ghé thăm 17 CN NHCT của các tỉnh phía Nam. Chúng tôi đã đi theo QL 1 vào đến Đồng Hới, Quảng Bình rồi lên đường HCM cánh Đông ; qua 1 đoạn QL 9 để đi dọc Tây Nguyên bằng trục đường HCM và các QL 14, 20, 27 ; xuống miền Tây Nam bộ bằng QL 80, QL 91, QL 30 rồi trở ra Bắc bằng đường 1 ; băng qua nhiều sông, suối, kênh, rạch với hàng trăm cầu cống lớn nhỏ, qua 3 phà (Cao Lãnh trên sông Tiền, Vàm Rầy trên kênh Hà Tiên - Rạch Giá và 2 lần qua phà Vàm Cống trên sông Hậu). Chúng tôi đã vượt qua những cung đường hiểm trở nhất của Trường Sơn đoạn từ A Lưới tới Khâm Đức với những đỉnh dốc cao nhìn xuống chân chỉ thấy mây trắng ngút ngàn ; qua những đoạn đường mà chỉ cách 1 vài cây số là biên giới như La Lay (Quảng Trị), Ca Vin (Thừa Thiên), Châu Đốc (An Giang) và Xà xía, Mũi Nai (Kiên Giang). Chúng tôi cũng đã rong ruổi hàng trăm cây số suốt dọc bờ biển miền Trung với những phong cảnh tuyệt đẹp của núi non, biển trời Tổ quốc.

Tuy thế trên đường đi tận mắt thấy bà con mình nhiều nơi còn nghèo quá nhất là ở các vùng sâu, vùng xa nhà cửa như những túp lều lụp xụp ; nhiều vùng đã nhiều tháng khô hạn đáng lẽ ra ở đây phải coi việc giải quyết nguồn nước là hàng đầu ; nhiều khu công nghiệp mọc lên nhưng không ít các nhà máy xí nghiệp bỏ hoang hoặc hoạt động cầm chừng vì không có nguyên liệu hoặc do những nguyên nhân tế nhị khác…

Chuyến Nam du kết thúc mặc dù mới chỉ “cưỡi ngựa xem hoa” nhưng để lại trong tôi những ấn tượng khó quên về thiên nhiên, về phong cảnh, về con người và những tập tục ở những vùng đất mà mình đã đi qua. “Đi một ngày đàng học một sàng khôn” đó chính là những gì chắt lọc được từ mỗi chuyến đi xa.