Lịch sử Quân sự Việt Nam

Truyện ký
Tác giả: Nguyễn Khắc Nguyệt
Nhà xuất bản QDND- 2014

[/i]

   Ngồi trên nóc chiếc xe thiết giáp K63, dựa lưng vào khẩu 12 ly 7, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 4 của Lữ đoàn xe tăng 203 Phạm Ngọc Bảng thảnh thơi dõi mắt ra phía vịnh Cam Ranh. Chiều đang xuống, mặt trời đã khuất sau rặng núi phía tây làm mặt biển chuyển sang màu tím sẫm thật là huyền bí. Những làn gió biển mát rượi mơn man trên mặt, trên tóc như xua đi hết mọi mệt nhọc, lo toan làm Bảng thấy thật dễ chịu. Anh duỗi chân cố tận hưởng chút nghỉ ngơi ngắn ngủi vì biết rằng vẫn còn nhiều việc phía trước. Đã gần một tháng nay, tiểu đoàn anh hành quân rồi tác chiến liên miên. Hết đánh Huế, đánh Hải Vân, giải phóng Đà Nẵng rồi cơ động để tối hôm nay có mặt ở bên bờ vịnh Cam Ranh lộng gió này. Và vừa mới đây thôi, anh đã cử trợ lý tham mưu Bùi Văn Định chỉ huy chiếc xe 046 đi trinh sát nắm tình hình địch cho trận đánh có thể xảy ra vào nay mai thôi. Là người trong cuộc nhưng lắm lúc Bảng tưởng như mình đang mơ bởi dẫu có giàu trí tưởng tượng đến đâu anh cũng không thể nào hình dung ra tình hình lại diễn biến nhanh đến vậy.
   Cách đây đúng ba năm, ngày 15 tháng 4 năm 1972, tại một nông trường phía Tây tỉnh Quảng Bình, đang là tiểu đoàn phó tiểu đoàn 244 của Trung đoàn 202 thì anh nhận nhiệm vụ đưa đại đội xe tăng 3 hành quân độc lập vào A Lưới để cùng với đại đội tăng 4 của 203 làm mũi vu hồi vào sau lưng Huế. Hồi đó, Bảng mới từ Tỉnh đội Hà Nam Ninh chuyển về binh chủng Thiết giáp nên hiểu biết về xe tăng với thiết giáp còn rất lơ mơ. Vì vậy, khi nhận nhiệm vụ này anh rất lo, thậm chí còn sợ nữa. Không sợ vì phải đi chiến trường mà chỉ lo không hoàn thành nhiệm vụ. Toàn quyền chỉ huy một đại đội xe tăng “đơn thương, độc mã” đi vào một chiến trường xa lạ mà trong tay chỉ có mỗi tấm bản đồ đâu phải chuyện nhỏ. Cũng may cho anh, ban chỉ huy đại đội 3 hồi đó đều là những tay “cứng cựa”, có thâm niên công tác tại binh chủng và họ đã giúp đỡ anh rất nhiều. Đó là đại đội trưởng Lê Minh Đô, dân Thường Tín, Hà Tây. Người ta bảo “nhất lé, nhì lùn” thì riêng tay này “vừa lé lại vừa lùn”. Có lẽ vì vậy mà con người này đầy mưu mẹo, tiểu xảo quản lý, rèn luyện bộ đội. Chả thế mà ở binh chủng Thiết giáp ngày ấy đã lan truyền về huyền thoại “chế độ ông Đô” hết sức ngặt nghèo và chặt chẽ.  Nhưng nói gì thì nói, chính cái sự chặt chẽ ấy đã làm cho những người lính của đại đội 3 nổi tiếng là huấn luyện giỏi, kỷ luật nghiêm. Điều này chính bản thân Bảng đã kiểm chứng được trong những năm qua. Đó là chính trị viên Nguyễn Thế Cương, quê Hiệp Hòa, Hà Bắc, người đen chắc như một nông dân chính hiệu, tuy “mặt sắt đen sì” như Bao Công nhưng chân tình, chắc chắn và rất thương lính. Anh xứng đáng được coi là hạt nhân đoàn kết trong đơn vị. Đó là đại đội phó kỹ thuật Nguyễn Thanh Bình, người Bần Yên Nhân, Hải Hưng, nhỏ nhắn, trắng trẻo như một thư sinh nhưng trưởng thành từ một lái xe lên nên hiểu biết rất sâu sắc về kỹ thuật. Chính trị viên phó Phạm Ngọc Chu thì trẻ trung, năng nổ, làm việc gì cũng xốc vác, hăng hái. Cả bốn người, mỗi người một vẻ nhưng đều nắm rất vững chuyên môn của mình. Chính họ đã củng cố niềm tin cho Bảng và đã giúp anh một cách đắc lực trong cái nhiệm vụ khó khăn ấy.
   Cũng cần phải nói thêm, không chỉ có đội ngũ cán bộ vững vàng mà đại đội 3 còn là một tập thể có chất lượng cao, đã được huấn luyện, diễn tập rất kỹ càng từ ngày còn ở Vĩnh Phú. Các cán bộ trung đội như Nguyễn Văn Thanh, Nguyễn Văn Phùng, Trần Quốc Quang, Nguyễn Quang Hòa đều được đào tạo cơ bản ở Đoàn 10 và có năng lực quản lý bộ đội tương đối tốt. Kỹ thuật viên Đỗ Xuân Bốn trưởng thành từ lái xe lên, ngoài kinh nghiệm sử dụng xe lại được tham gia một lớp huấn luyện về sửa chữa ở trung đoàn nên tay nghề khá vững, cùng với đại đội phó Nguyễn Thanh Bình đủ sức độc lập giải quyết các sự cố kỹ thuật của đại đội. Còn đội ngũ thành viên thì có lẽ đó là ước mơ của tất cả các cán bộ chỉ huy phân đội xe tăng hồi ấy. Nhiều người trong số họ là sinh viên đại học hoặc các trường trung cấp nhập ngũ vào binh chủng, được huấn luyện cơ bản, lại được rèn luyện trong một môi trường hết sức nghiêm khắc dưới “chế độ ông Đô” nên người nào cũng nắm vững chức trách nhiệm vụ của mình và có ý thức tổ chức kỷ luật rất nghiêm. Những cái tên như trưởng xe Nguyễn Danh Vĩnh, Nguyễn Thanh Xuân, lái xe Nguyễn Văn Kính, Nguyễn Cao Tần, pháo thủ Trần Văn Song, Bùi Thanh Hải… đã từng “khét tiếng” trong các cuộc Hội thao, hội thi do binh chủng hay trung đoàn tổ chức. Chỉ có số pháo hai và lái phụ lính Hải Hưng nhập ngũ tháng 12 năm 71 là còn hơi “non” song cũng còn hơn các đơn vị khác nhiều. Có lẽ vì thế nên khi cần một đại đội đi độc lập vào chiến trường xa, các thủ trưởng binh chủng đã nhớ ngay đến đại đội 3.
Nói cho công bằng, cái ý định đưa hai đại đội xe tăng vào thung lũng A Sầu- A Lưới để đánh xuống Huế là một ý đồ hết sức táo bạo song cũng đầy lãng mạn của các nhà cầm quân hồi đó. Quả thật, nếu như quân địch đang tối mắt tối mũi chống đỡ sự tiến công chính diện từ phía bắc vào mà có một mũi vu hồi thọc vào sườn thì chúng chết là cái chắc. Tuy nhiên, chính những người ra lệnh lại không nắm được một vấn đề thiết yếu khi sử dụng xe tăng là phải có đường cho nó cơ động. Mà đường từ A Lưới xuống Huế lúc đó chỉ duy nhất có con đường 12 vốn là con đường đã bị bỏ hoang từ lâu. Không ai duy tu, chăm sóc, lại bị mưa rừng và bom đạn phá hủy hàng ngày nên đường 12 trở thành con đường “chết”. Thế là đại đội 4 của Bùi Quang Thận thì nằm chết gí ở hai bên sông Bồ trong thế “tiến thoái lưỡng nan”. Tiến cũng không được, mà lùi cũng chẳng xong. May mà địch nó không đủ sức “nống” ra chứ nếu nó mà ra thì chỉ có cách bỏ xe đánh bộ.
Còn đại đội 3 cũng chẳng khá gì hơn. Vì khi họ xuất phát rời hậu phương vào chiến trường là lúc đã bắt đầu mùa mưa nên cuộc hành quân của họ là một hành trình đầy gian nan, thử thách. Xe pháo thì đã cũ, đường sá thì sạt lở nhiều, trong khi đó không quân Mỹ hoạt động với cường độ cực kỳ cao nhằm ngăn chặn tuyệt đối mọi cuộc chuyển quân từ Bắc vào Nam. Vì vậy, phải mất gần ba tháng hành quân, phải bỏ lại dọc đường một liệt sỹ và hai chiếc xe 700, 762 đại đội 3 mới vào đến vị trí tập kết ở nam sân bay A Lưới. Nhưng rồi vào để mà nằm đó thôi chứ đường cơ động xuống Huế vẫn chưa thông. Vả lại, thời cơ thuận lợi nhất cũng đã qua mất rồi. Và thế là bắt đầu một quá trình ăn đợi, nằm chờ đến gần ba năm. Cứ tưởng sẽ chẳng bao giờ được dùng đến nữa.
   Ấy thế mà chỉ chưa đầy một tháng vừa qua đã có biết bao thay đổi diễn ra. Đầu tiên là lệnh xuất kích đến với đại đội 4 ngày 19 tháng 3. Bốn ngày sau, ngày 23 tháng 3, đại đội này cùng bộ binh tiến công Núi Bông, Núi Nghệ, phá toang tuyến phòng ngự phía tây nam cố đô Huế. Ngày 25 tháng 3, chính họ cùng với bộ binh tiến công giải phóng Huế, truy kích địch ra tận cửa Thuận An, bắt hàng nghìn tù binh và thu giữ hàng trăm xe pháo. Cũng vào ngày hôm đó, từ hậu cứ A Lưới đại đội 3 được lệnh lên đường. Chỉ bốn ngày sau, ngày 29 tháng 3, chính đại đội 3 này cùng với một đại đội bộ binh của 325 đã đánh tan tiểu đoàn thủy quân lục chiến chốt giữ ở đỉnh đèo Hải Vân để mở đường cho đại đội 4 cùng cánh quân phía bắc tiến vào giải phóng Đà Nẵng. Nhớ lại trận đánh đó, Bảng vẫn thấy máu trong mình cứ rần rật chảy như vừa mới xảy ra hôm qua.
   Thực tình, mặc dù đã đảm nhiệm chức vụ tiểu đoàn trưởng xe tăng được hai năm nhưng đó mới là trận đầu tiên anh trực tiếp chỉ huy xe tăng chiến đấu. Mà lại chiến đấu bằng một hình thức tác chiến mà bản thân anh mới chỉ được tiếp cận trên lý thuyết. Đó là tiến công trong hành tiến, một hình thức tác chiến còn rất mới lạ đối với xe tăng Việt Nam. Trong khi đó, mục tiêu cần đánh chiếm là con đèo Hải Vân lừng danh và sau đó là thành phố Đà Nẵng, thủ phủ miền Trung, căn cứ quân sự khổng lồ hãy còn nhung nhúc địch.
   Hải Vân, cái tên nghe thật thơ mộng, là nguồn cảm hứng vô tận đối với các văn nhân tài tử song cũng là nỗi ám ảnh của tất cả những ai phải vượt qua đó bởi sự hiểm trở, gian nan. Chả thế mà người ta đã tôn vinh cho nó là “Đệ Nhất hùng quan”. Chỉ đưa được mấy cái xe tăng nặng nề, cũ nát qua đó trong điều kiện bình thường đã là một chiến công rồi. Ấy thế mà các anh phải đánh  chiếm nó trong khi không biết lực lượng quân địch bố phòng trên đó có bao nhiêu, bố trí như thế nào thì khó khăn biết bao nhiêu.
   Bảng còn nhớ, khi đang đứng tần ngần dưới chân đèo, ngước mắt trông lên cái dải xanh rì sừng sững trước mặt và chưa biết làm thế nào để vượt qua thì đại tá Hoàng Đan, phó tư lệnh quân đoàn xuất hiện. Nghe Bảng trình bày về những khó khăn, ông chỉ hỏi ngắn gọn: “Về tính năng kỹ thuật, xe các anh có leo dốc này được không?”. Nghe Bảng trả lời “có”, ông lại hỏi: “Thế các anh có dám leo không?”. Bảng lại “có”. Thế là ông khoát tay: “Vậy thì cứ leo đi. Gặp địch ở đâu thì đánh ở đấy”. Ông gọi đồng chí trung đoàn trưởng bộ binh đang chốt giữ chân đèo bảo cho một đại đội bộ binh lên ngồi sau xe. Thấy được tăng cường, hơi yên tâm một chút thì Bảng thất kinh khi thấy đích thân ông trèo lên sau xe 724. Ngần ngừ một lát, anh mạnh dạn: “Thủ trưởng ngồi thế nguy hiểm lắm” thì ông gắt: “Anh em người ta ngồi được chả lẽ mình không ngồi được”. Chẳng biết nói gì hơn, anh lẳng lặng trèo lên ngồi cạnh ông rồi cắm cái mũ công tác vào ổ cắm máy nói bộ binh sau tháp pháo. Và thế là buồng truyền động xe 724 đã trở thành sở chỉ huy bất đắc dĩ của cánh quân phía bắc tiến công Đà Nẵng.

   (Còn nữa)

    Khi mới lên đèo, tình hình cũng chưa có gì khó khăn cho lắm ngoại trừ việc chỉ huy cho bộ đội giữ vững cự ly và chú ý bảo đảm an toàn. Tuy nhiên, lên đến lưng chừng đèo, khi bọn địch chốt giữ ở đỉnh đèo đã quan sát thấy quân ta đang cơ động lên thì tình hình đã thay đổi trông thấy. Đầu tiên là những loạt đạn pháo câu xuống chặn đường. Cũng may, đường đèo khúc khuỷu, lúc ẩn lúc hiện, lại phải bắn ở “tà âm” nên độ chính xác của những loạt đạn này không cao, hầu hết đều rơi xuống vực. Bảng lo nhất là chúng gọi máy bay đến đánh thì không biết sẽ chúi vào đâu. Vì vậy, một mặt tập trung quan sát địch phía trên đèo, một mặt anh vẫn phải căng tai, căng mắt nghe ngóng trên không. Chẳng biết vì lý do gì, bọn địch đang phải dăng ra đối phó với các hướng khác hay do sân bay Đà Nẵng đã bị ta khống chế nên không thấy bóng dáng cái máy bay nào lên ngăn chặn các anh. Sáu chiếc xe tăng cứ lặng lẽ, kiên nhẫn nuốt từng khúc đường dốc ngược mà tiến lên, khói từ cửa xả phun ra đen kịt, buồng động lực thì nóng như cái chảo rang. Thấy phó tư lệnh cứ nhấp nha, nhấp nhổm Bảng phải lấy tấm bạt xe tăng rải xuống để ông ngồi. Khi vừa ra khỏi một khúc quanh, Bảng thấy một cột cây số ghi “đỉnh đèo 3 km”, nhưng ngay lúc đó anh cũng nhìn thấy mấy cái lô cốt hiện ra rõ mồn một trên nền trời xanh ngắt. Từ phía đó, những chớp lửa lóe lên liên tục và hàng tràng đạn đỏ rực đang tủa về phía các anh nhưng đều đuối tầm. Bảng ngỡ ngàng mất mấy giây nhưng rồi anh nhanh chóng hiểu ra, đó là 3 km đường xe đi, còn đường chim bay chắc chỉ hơn 1 km. Khoảng cách đó với các loại súng bộ binh là quá lớn nhưng với pháo xe tăng thì đã có thể phát huy tác dụng. Liếc sang phía Hoàng Đan, thấy phó tư lệnh vẫn ngồi bình thản như một pho tượng, Bảng hiểu cấp trên không muốn can thiệp vào công việc của mình nên bật công tắc ngực lệnh cho toàn đại đội nổ súng. Sáu khẩu pháo 85 ly lần lượt khạc lửa bằng phương pháp “tạm dừng bắn”. Ác cái, rất khó phán đoán khoảng cách, lại bắn ở góc tà rất lớn nên phải đến phát bắn thứ ba mới lác đác có đạn trúng mục tiêu.

    Khoảng cách đến đỉnh đèo ngày càng ngắn lại. Đạn đại liên địch đã không còn đuối tầm nữa mà bắt đầu bâu lấy chiếc xe đi đầu như một đàn ong lửa. Điểm xuyết vào đó là những viên đạn DKZ đỏ rực, to bằng ngón chân cái lừ lừ bay. Không chỉ vậy, lác đác trên sườn núi phía ta- luy dương cũng lóe lên những chớp lửa đầu nòng. Như vậy, bọn địch không chỉ tập trung phòng ngự ở mấy lô cốt đỉnh đèo mà còn rải quân ra dọc đường lên đèo. Bảng thấy rất lo vì với tầm quan sát hạn chế trong xe, lính của anh sẽ không thể nào phát hiện được bọn này. Và nếu để bọn chúng tiếp cận được thì sẽ là một thảm họa. Phó tư lệnh Hoàng Đan cũng có vẻ bồn chồn. Ông không ngồi yên tại chỗ nữa mà quỳ một đầu gối nhổm hẳn người lên quan sát. Có lẽ linh cảm của ông đã đúng khi cho một đại đội bộ binh ngồi sau xe. Các chiến sĩ bộ binh có tầm quan sát rộng hơn, họ nhanh chóng phát hiện được quân địch ở sườn núi. Được tháp pháo chắn đạn phía trước, họ bình tĩnh dùng AK, B41 tiêu diệt bọn này. Bảng nghĩ bụng: “Thật là may”. Bất chấp những làn đạn dày đặc bâu lấy mình, sáu chiếc xe tăng vẫn lầm lũi tiến lên. Thỉnh thoảng, đầu nòng pháo lại khạc ra một bụm lửa sáng lòa. Mấy chiếc lô cốt đã bị bắn sập gần hết. Từ trong đó, lửa khói đang bốc lên nghi ngút. Có vẻ bọn địch đã ngán với mấy chiếc xe tăng lì lợm này và đã bỏ chạy thì phải nên càng lên gần đỉnh đèo hỏa lực của chúng càng giảm đi trông thấy.

    Khi đoàn xe đến đoạn đường rộng sát đỉnh đèo thì không còn một tiếng súng bắn trả nào cả. Chỉ một lát sau, cả đại đội đã dừng lại ở đỉnh đèo. Trên đó, ba khẩu pháo 105 ly nằm lăn lóc, xung quanh là đống vỏ đạn ngồn ngộn. Rải rác xung quanh là những xác lính ngụy nằm theo đủ mọi tư thế. Một tên lính bị thương giập cả hai chân quỳ ngay vệ đường lạy như tế sao. Bảng nhảy xuống khỏi xe hỏi nó thì biết bọn này thuộc lữ đoàn lính thủy đánh bộ 258. Lực lượng phòng ngự đỉnh đèo này là một tiểu đoàn, còn một tiểu đoàn ở phía dưới đèo. Quay lại chỗ phó tư lệnh, Bảng đề nghị chờ bộ binh phía sau lên mới tiếp tục tiến nhưng Hoàng Đan khoát tay: “Không phải chờ ai cả. Cứ tiến đi!”. Biết rằng đó là mệnh lệnh không thể thay đổi, Bảng cho gọi đại đội trưởng Tường và chính trị viên Trạch lại hội ý. Chỉ mấy phút sau, cả đại đội lại tiếp tục đổ đèo. Biết rằng quân địch ở Đà Nẵng còn rất mạnh nên Bảng lo lắm, ngồi trên buồng truyền động xe mà anh cứ nhấp nhổm không yên. Cũng may, suốt chiều xuống của đèo không gặp sự kháng cự nào đáng kể. Nhưng chưa kịp mừng thì nghe trung đội trưởng Hải Xoăn báo cáo: “Phát hiện một đoàn xe địch ở phía trước”. Bảng đứng hẳn lên giương ống nhòm quan sát. Đúng là phía cầu Thủy Tú có một đoàn xe địch đang hướng về phía các anh. Không chần chừ, Bảng ra lệnh nổ súng. Sáu khẩu pháo 85 ly đồng loạt lên tiếng. Những chớp lửa nháng lên liên tiếp giữa đội hình xe địch. Bọn địch hoảng loạn quay đầu tháo chạy. Cả đại đội ngay lập tức tăng tốc truy kích rồi lao vào nội thành. Bỏ qua cái thành phố vắng ngơ, vắng ngắt các anh nhanh chóng vượt cầu Trịnh Minh Thế sang cảng Sơn Trà khi mấy chiếc tàu thủy đang cuống cuồng bỏ chạy ra biển. Đến lúc đó, phó tư lệnh Hoàng Đan mới nở nụ cười: “Thấy chưa? Cứ đợi bộ binh thì bao giờ mới vào đến đây?”.

    Như vậy, chỉ sau đúng mười ngày kể từ khi tiểu đoàn động binh, hai thành phố lớn của miền Trung đã được giải phóng, cả quân khu Một của địch đã nằm trong tay ta. Tiểu đoàn chỉ có hai đại đội nhưng vết xích của họ đã in dấu trên cả Cố đô cũng như Thủ phủ miền Trung này. Thế thì có phải là mơ không? Chỉ có điều không được vui cho lắm là sau giải phóng Đà Nẵng thì hai người anh em cùng tiểu đoàn đã gắn bó với nhau mấy năm trời máu lửa ở A Lưới lại phải chia tay nhau. Đại đội 4 thì về với đội hình tiểu đoàn 1. Đó là một trong hai tiểu đoàn xe tăng chủ lực của lữ đoàn 203. Bù lại, tiểu đoàn 4 của Bảng được bổ sung 2 đại đội thiết giáp là đại đội 8 và đại đội 9 để làm phân đội phái đi trước của cánh quân Duyên Hải. Riêng “thằng” đại đội 3 này phải bỏ lại tại Đà Nẵng chiếc xe 724- cái sở chỉ huy “bất đắc dĩ” của anh và phó tư lệnh Hoàng Đan. Chắc vì cũ quá rồi, lại chịu tải quá lâu nên tháp pháo của nó bị sệ xuống không thể quay được. Thế là cả đại đội chỉ còn có 5 xe.

    Sau ngày giải phóng Đà Nẵng đúng một tuần, chỉ vừa kịp củng cố sơ bộ lại xe pháo các anh đã được lệnh lên đường Nam tiến. Cũng chính vì vậy mà hôm nay các anh đã có mặt bên bờ vịnh Cam Ranh êm đềm này để chuẩn bị cho cuộc tiến công “lá chắn thép” Phan Rang, tuyến phòng thủ vòng ngoài cho phần đất còn lại của Việt Nam cộng hòa như tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từng tuyên bố. Ấy là cũng vừa mới nghe Phó tư lệnh Hoàng Đan nói lúc chiều khi ông ghé qua tiểu đoàn chứ bản thân anh đã có khái niệm gì về cái lá chắn thép này đâu. Lại còn nghe nói đây là quê hương bản quán của Thiệu, mồ mả cha ông của hắn vẫn còn ở đây nên hắn quyết chí giữ bằng được. Thế thì chắc lá chắn này cũng “cứng” đây, “húc” được qua nó chắc không hề dễ dàng chút nào. Có lẽ cũng đã dự liệu được tình hình như vậy, Bộ tư lệnh cánh quân Duyên Hải mới đưa tiểu đoàn của anh đi trước để làm một “cây lao thép” quyết tâm chọc thủng bằng được cái lá chắn này. Dẫu chưa nhận nhiệm vụ cụ thể nhưng Bảng hiểu trọng trách đặt lên vai đơn vị mình là rất nặng nề. Nhưng nói gì thì nói, dù có tiến công bất kỳ chiến tuyến hay cứ điểm nào của địch thì với tiểu đoàn 4 bây giờ, đại đội xe tăng 3 vẫn là số 1, vẫn là lực lượng đột phá chủ yếu. Hay nói khác đi, nếu tiểu đoàn 4 là “cây lao thép” của cánh quân Duyên Hải thì đại đội 3 sẽ là cái mũi nhọn của cây lao đó. Nó mà sắc nhọn, lá chắn nào cũng sẽ bị thủng. Còn nó mà chùn, nhụt tất nhiên mọi việc sẽ hết sức khó khăn. Nghĩ vậy, Bảng quyết định tranh thủ xuống đại đội 3 để kiểm tra công tác chuẩn bị chiến đấu của nó xem sao.
    *
    (Còn nữa)

(Tiếp theo)

Nhún mình nhảy xuống khỏi chiếc xe thiết giáp, Bảng quay lại dặn với công vụ Thà: “Có ai hỏi thì bảo tớ xuống đại đội 3 nhé” rồi cắm cúi đi luôn. Rời khỏi rừng dừa nơi tiểu đoàn bộ trú quân, Bảng rảo bước ra quốc lộ 1 rồi xuôi về phía nam.
   Không như hồi hành quân vào chiến trường mấy năm về trước, trú quân chỗ nào là phải ngụy trang, xóa vết xích đến mức có đi cách vài bước chân cũng không nhìn thấy. Hôm nay, năm chiếc xe của đại đội 3 mặc dù cũng cắm đầy lá ngụy trang song vẫn lồ lộ thành một hàng dọc ngay bên phải đường. Ở chiếc xe cuối cùng, mấy chiến sĩ đang xì xụp nấu món gì đó, thấy tiểu đoàn trưởng đột ngột xuất hiện cùng nhao nhao lên tiếng:
   - Chào tiểu đoàn trưởng ạ!
   Vốn đã gắn bó với anh em từ mấy năm nay, đã quen thân nhau rồi nên Bảng cũng tếu táo đáp lời:
   - Chào các tướng bộ trưởng khói um! Hôm nay có món gì đấy? Cho tớ chén với nhé!
   Đám lính trẻ lại nhao nhao:
   - Chỉ sợ thủ trưởng chê cơm bọn em thôi.
   Vốn là người nổi tiếng “tiếu lâm” trong tiểu đoàn, Bảng cười:
   - Tớ thì món gì cũng không chê, chỉ chê mỗi món “mầm đá”.
   Pháo hai Di vốn là tên mạnh miệng nhất liến láu:
   - Ai chẳng biết thủ trưởng thích nhất món “chè Thu Sen”. Thủ trưởng thông cảm, hôm nay không có món đó nhưng bọn em lại có món cá thu kho đây này.
   Biết đã bị “mắc lỡm” mấy tay lính trẻ, Bảng cười:
   - Mấy cậu thì biết quái gì về “chè Thu Sen” mà phét lác. Bây giờ mà có cho nấu cũng chẳng biết đường nấu thế nào ấy chứ.
   Đám lính trẻ lại nhao nhao”
   - Bọn em còn lạ gì. Bây giờ bảo nấu là nấu được ngay. Mỗi tội thiếu nguyên liệu thôi.
   Bảng bật cười. Thực ra, cái món “chè Thu Sen” cũng là do anh sáng tác ra nên bây giờ anh bị chính cánh lính trẻ của mình chơi lại. Chả là, hồi mùa mưa năm 72, đoàn văn công Khu ủy đến biểu diễn phục vụ đơn vị. Mùa mưa Tây Thừa Thiên thì khủng khiếp lắm nên trên đường hành quân, các diễn viên bị ướt hết cả. Vì vậy, sau khi thay trang phục biểu diễn, anh chị em phải hong quần áo ướt dưới bếp cho khô để mặc lúc về. Đêm biểu diễn kết thúc, đang lúc thiếu đói nên đơn vị chủ nhà chỉ có nồi chè đậu xanh nấu với lương khô tán vụn để chiêu đãi gọi là. Chủ khách vừa ăn chè, vừa vui câu chuyện nên chẳng mấy lúc mà nồi chè đã gần cạn. Lúc này, người ngồi đầu nồi quơ cái muôi một vòng và chợt phát hiện ra một cái gì không bình thường trong đó. Anh ta vớt và giơ cái muôi lên. Mọi người chăm chú nhìn và phát hiện ra đó là một cái quần lót nữ. Diễn viên chính Thu Sen buông bát chè lao thẳng ra ngoài trời mưa, báo hại cho cả chủ và khách phải đi tìm và dỗ mãi. Món chè Thu Sen lưu truyền từ ngày đó và mỗi khi thấy lính tráng của mình cải thiện, Bảng hay đùa: “Nấu gì đấy? Chè Thu Sen hả?”. Hôm nay, chính anh lại bị “há miệng, mắc quai”. Đánh trống lảng, Bảng trở lại vẻ nghiêm chỉnh:
   - Xe đại trưởng Tường ở chỗ nào, các cậu?
   Vũ Văn Cát, pháo hai xe 761 nhanh nhảu:
   - Xe em đỗ thứ hai ấy- Cậu ta chỉ tay về phía đầu đội hình- Thủ trưởng ạ.
   Bảng vẫy tay:
   - Nấu cho ngon, ăn cho no mà lấy sức đánh cho khỏe nhé!- Nói rồi anh rảo bước về phía xe 761.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Lúc Bảng đến, đại đội 3 đang hội ý cán bộ. Ban chỉ huy đại đội 3 hiện tại đã có nhiều thay đổi so với hồi các anh bắt đầu hành quân vào chiến trường. Đại đội trưởng Lê Minh Đô đã được chuyển đi, thay anh làm đại đội trưởng là Nguyễn Văn Tường, người Quảng Bình, vốn là một cán bộ của Mặt trận B4 đưa xuống làm trợ lý tham mưu tiểu đoàn từ năm 1972. Chính trị viên Nguyễn Thế Cương cũng đã ra Quảng Trị đảm nhiệm chính trị viên phó một tiểu đoàn. Thế vào đó là Nguyễn Văn Trạch, đồng hương Hà Nam Ninh với Bảng, nguyên là trung đội trưởng công binh của tiểu đoàn trước đây. Còn Nguyễn Thanh Bình cũng đã lên làm tiểu đoàn phó kỹ thuật, đại đội phó kỹ thuật bây giờ là Đỗ Xuân Bốn, trưởng thành từ kỹ thuật viên đại đội lên. Chính trị viên phó Phạm Ngọc Chu cũng đã được thăng chức chính trị viên phó tiểu đoàn, thay cho anh là Nguyễn Thanh Xuân vốn là một cán bộ trung đội hồi trước. Ngoài ban chỉ huy, hôm nay còn có các trung đội trưởng Bùi Thanh Hải, Đặng Hữu Cam. Họ ngồi quây quần ngay trên mũi chiếc xe 761 của đại đội trưởng Tường. Mặc dù chưa được giao nhiệm vụ cụ thể nhưng các anh đã biết sơ bộ là trong vài ngày tới, đơn vị sẽ tham gia tiến công Phan Rang, tuyến phòng thủ mà quân ngụy Sài Gòn mới dựng lên để cố duy trì phần đất còn lại. Biết rằng đó là một nhiệm vụ khó khăn nên ngay sau khi đến đây đại đội đã quy định các xe phải tập trung làm tốt công tác chuẩn bị mọi mặt để sẵn sàng chiến đấu được ngay khi có lệnh. Thấy tiểu đoàn trưởng đến, đại đội trưởng Tường vội nhổm dậy, anh niềm nở chào cấp trên bằng cái giọng Quảng Bình rất ấm áp:
   - Chào tiểu đoàn trưởng! Báo cáo tiểu đoàn trưởng, anh em chúng tôi đang hội ý, nắm tình hình các mặt của đơn vị ạ.
   Bảng gật đầu:
   - Tốt lắm! Tớ cũng định xuống đây nắm tình hình của đại đội 3. Các cậu cứ tiếp tục đi.
   Tường nhỏ nhẹ:
   - Vâng ạ! Mời thủ trưởng lên đây- Anh đưa tay ra kéo Bảng lên và nhường cho cấp trên chỗ ngồi trên nắp cửa lái xe. Đợi cho Bảng yên vị, anh nhỏ nhẹ- Bây giờ ta tiếp tục nhé. Xin mời đồng chí Bốn báo cáo tình hình kỹ thuật xe máy của đơn vị.
Đại đội phó kỹ thuật Bốn đằng hắng rồi trịnh trọng như thường lệ:
- Báo cáo đồng chí tiểu đoàn trưởng và các đồng chí! Chấp hành chỉ thị của cấp trên, đơn vị chúng ta đã hoàn thành chặng hành quân từ Đà Nẵng vào đến đây với chặng đường gần 600 ki- lô- mét mà không có hư hỏng nào đáng kể, đảm bảo 100 phần trăm người và xe tới đích an toàn. Khi vừa dừng ở đây, tôi đã trực tiếp gặp từng lái xe và kiểm tra từng xe một. Mặc dù thời gian ngắn nhưng thấy rằng tất cả các xe đều đảm bảo tình trạng kỹ thuật tốt, sẵn sàng cơ động được ngay khi có lệnh. Về đạn dược đảm bảo 100 phần trăm cơ số. Về nhiên liệu còn hai phần ba cơ số, đủ để chạy khoảng 300 ki- lô- mét nữa. Nói tóm lại, thủ trưởng và các đồng chí có thể yên tâm về mặt kỹ thuật. Báo cáo hết!
   Tiểu đoàn trưởng Bảng nghiêng nghiêng mặt nhìn xói vào gương mặt Bốn như cố tìm xem trong những cái mà người đại đội phó này vừa báo cáo có điều gì đó quá chủ quan hay không. Gì chứ, Bốn thì anh không lạ gì khả năng của cậu ta nữa. Vốn là một lái xe, trước khi đi chiến trường Bốn được bổ nhiệm làm kỹ thuật viên đại đội và bây giờ đã là đại đội phó kỹ thuật. Nói cho công bằng, về mặt lý thuyết thì Bốn không sâu lắm nhưng kinh nghiệm thực tế ở con người này thì khá dày dặn. Tuyệt nhiên không có biểu hiện gì lên gân, nhưng khẳng định chắc như đinh đóng cột thế thì cũng có phần chủ quan. 
   Có vẻ như chưa yên tâm lắm nên đại đội trưởng Tường gặng lại:
   - Thực tình, tôi không hiểu sâu lắm về mặt kỹ thuật nhưng mấy hôm vừa rồi đây tôi thấy ngay bản thân xe mình chạy cũng khá ì ạch, mỗi lần lên dốc khói xả ra cứ đen kịt, có lúc lại còn phụt cả lửa ra nữa. Đề nghị anh Bốn kiểm tra lại chứ đường chiến đấu của ta còn dài mà cứ thế thì nguy hiểm lắm.
   Bốn nhấp nhổm như ngồi trên tổ kiến, đầu gục gặc:
   - Báo cáo thủ trưởng và các anh! Trường hợp xe 761 và một số xe khác xả khói đen và phụt lửa ra cửa xả khi leo dốc chủ yếu là do động cơ của ta đã khá cũ, góc độ phun nhiên liệu sớm lâu ngày không được điều chỉnh có thể sai lệch chút ít. Khi trọng tải lớn hoặc sử dụng trong thời gian dài thì nhiệt độ động cơ lên cao nên mới xảy ra hiện tượng trên. Nói chung, tình trạng này cũng không ảnh hưởng gì lớn lắm đến việc cơ động. Việc này, bây giờ thì chưa thể khắc phục triệt để được nhưng tôi đã nhắc các đồng chí lái xe kiểm tra bổ sung đủ nước làm mát rồi - Có vẻ cũng nhận thấy mình có phần chủ quan, Bốn hạ giọng- Thủ trưởng và các anh đều biết, xe của đại đội ta vốn đã là xe cũ, lại ở chiến trường lâu năm nên xuống cấp nhiều. Với khả năng của mình,  tôi và anh em lái xe đã cố gắng đến mức cao nhất. Không biết về lâu dài thế nào chứ trước mắt, các đồng chí có thể yên tâm.   
   Tiểu đoàn trưởng Bảng đột ngột buông ra một câu hỏi:
   - Thế còn xích xiếc với bộ phận hành động thì sao?
   Sở dĩ Bảng rất quan tâm đến vấn đề này vì thực tế hồi hành quân vào chiến trường, bộ phận hành động mà đặc biệt là hai băng xích đã làm cho anh và cán bộ, chiến sĩ đại đội này nhiều phen “lên bờ xuống ruộng”. Ai đời, xe tăng mà có đêm hành quân bị đứt xích tới chục lần. Lại có cả những lần bị trật xích không làm cách nào điều chỉnh cho chùng xuống được để lắp lại. Cuối cùng phải liều dùng bộc phá đánh cho đứt xích ra mới khắc phục được. Vừa từ bộ binh chuyển sang, thấy chưa đánh đấm gì cả mà cứ đứt xích suốt, Bảng thấy nản lắm. Sau này tìm hiểu thêm anh mới được biết, xe K63-85 của đại đội 3 là loại xe tăng bơi. Để giảm trọng lượng bản thân, các bộ phận, chi tiết đều mỏng và nhẹ hơn các loại xe tăng khác. Kể cả các mắt xích cũng vậy, nó khá mỏng manh và yếu ớt. Đã thế, ở nước ngoài khi cần đưa xe tăng đi xa người ta thường dùng tàu hỏa, tàu thủy hoặc xe vận tải chuyên dùng để chở. Còn ở mình thì xe tăng phải chạy bộ vã từ Bắc vào Nam, mà đường thì có ra đường đâu, nhất là những cung đường vượt Trường Sơn. Thế cho nên mấy cái mắt xích nhỏ bé lại trở thành chuyện lớn, có những lúc tưởng như vì nó mà không thể hoàn thành nhiệm vụ. Ấy là cái lần đại đội 3 gặp một đại đội xe tăng cùng loại bị máy bay địch đánh cháy ở đường 18 bên Lào. Thấy xích của những xe bị cháy còn khá lành lặn, đại đội phó kỹ thuật lúc đó là Nguyễn Thanh Bình huy động một tổ đi thu gom về được mấy trăm mắt xích. Cả đại đội hý hửng đem thay vào xe của mình. Ai ngờ, ngay đêm hôm đó, những mắt xích trông như còn mới đó thi nhau đứt. Thì ra, do đã bị nung qua lửa, chúng đã bị “non” đi và khi gặp tải nặng thì không chịu được. Thế là lại phải cho người quay lại nhặt nhạnh những mắt xích đã tháo bỏ đi để thay vào. Những chuyện đó đã in sâu vào đầu óc Bảng nên anh quan tâm cũng là chuyện bình thường.
   Như hiểu được nỗi niềm của tiểu đoàn trưởng, Bốn trả lời chắc như đinh đóng cột:
   - Báo cáo tiểu đoàn trưởng, về bộ phận hành động chúng tôi đã kiểm tra rất kỹ ở Đà Nẵng. Tất cả những mắt xích nứt vỡ và bánh chịu nặng vỡ cao su đều đã được thay mới. Dọc đường hành quân chúng tôi cũng thường xuyên kiểm tra và thấy rằng không có vấn đề gì xảy ra. Có lẽ do thời gian vừa rồi chúng ta cơ động chủ yếu trên đường nhựa, đường thì bằng phẳng mà mặt đường lại tốt nên xích đỡ bị hại.
Bảng gật đầu tỏ vẻ hài lòng. Có vẻ như cũng đã giải tỏa được mối lo về mặt kỹ thuật, đại đội trưởng Tường ngẩng lên nhìn thẳng vào mặt chính trị viên Trạch:
   - Thế còn tình hình ý chí quyết tâm của anh em có vấn đề gì không, anh Trạch?
   Chính trị viên Trạch sửa lại tư thế ngồi cho ngay ngắn rồi điềm đạm:
   - Báo cáo thủ trưởng và các đồng chí! Về vấn đề này cũng không có gì đặc biệt. Đại đội ta vốn có truyền thống huấn luyện giỏi, kỷ luật nghiêm từ trước, sau chiến thắng Đà Nẵng tinh thần anh em càng lên cao, ai cũng phấn khởi và sẵn sàng bước vào chiến đấu bất cứ lúc nào.
   Không nói gì nhưng Bảng gật nhẹ đầu tán thưởng. Đã cùng hành quân vào chiến trường với đại đội 3, lại cùng nhau “nếm mật, nằm gai” ở A Lưới mấy năm trời, anh thừa nhận cán bộ, chiến sĩ đại đội này là những người lính cực kỳ trung kiên và có kỷ luật. Có vẻ như đồng ý với nhận định đó của anh nên đại đội trưởng Tường quay sang hai trung đội trưởng:
   - Thế còn dưới các trung đội có vấn đề gì đặc biệt không? Tình hình sức khỏe bộ đội thế nào?
   Gọi là trung đội nhưng thực ra bây giờ chỉ có người thôi chứ xe cũng chỉ còn mỗi trung đội 2 xe chứ mấy. Thấy Tường hỏi, trung đội trưởng trung đội 1 Hải “xoăn” liếc nhìn người đồng cấp với mình rồi nhanh nhảu:
   - Báo cáo, trung đội 1 không có vấn đề gì. Anh em khỏe cả và chỉ mong được đi chiến đấu thôi.
   Quyền trung đội trưởng trung đội 2 Đặng Hữu Cam thì cười hềnh hệch:
   - Trung đội tôi thì cũng thế.
   Bấm cái đèn pin đã bọc vải hạn chế ánh sáng lên, ghi thêm vài dòng vào sổ tay rồi đại đội trưởng Tường ngẩng mặt lên dõng dạc:
   - Báo cáo các đồng chí! Qua ý kiến của các đồng chí tôi xin kết luận, cho đến giờ phút này thì đại đội ta cả người và xe đã sẵn sàng thực hiện bất cứ nhiệm nào trên giao. Tuy nhiên, nếu còn nằm ở đây thêm ngày nào, tôi đề nghị các đồng chí tiếp tục cho đơn vị củng cố thêm về kỹ thuật, đồng thời tổ chức cho anh em ăn ngủ điều độ để bảo đảm sức khỏe. Một vấn đề nữa cũng xin các đồng chí lưu ý là nhắc nhở bộ đội làm tốt công tác dân vận. Dù sao, đây cũng là vùng mới giải phóng. Nếu chúng ta không làm tốt công tác này sẽ ảnh hưởng xấu đến hình ảnh người chiến sĩ giải phóng trong nhân dân - Anh quay sang tiểu đoàn trưởng Bảng, vẻ ngập ngừng- Phần chúng tôi đã xong, mời thủ trưởng cho ý kiến ạ!
   Với mục đích xuống nắm tình hình nên với Bảng thế là đã đủ nên anh lắc đầu:
   - Thôi, tình hình như thế là tốt rồi. Tớ không có ý kiến gì đâu.
   Đúng lúc đó, một bóng người nhỏ thó hớt hải chạy đến bên cạnh xe. Chỉ liếc qua nhưng Bảng vẫn nhận ra đó là Thà, chiến sĩ liên lạc của mình, anh vội lên tiếng trước:
   - Thà đấy hả? Có việc gì thế?
   Thà hổn hển nói không ra hơi:
   - Báo cáo tiểu đoàn trưởng! Có thủ trưởng Bộ tư lệnh muốn gặp ạ!
   Bảng nhảy phắt xuống xe như một thanh niên. Vừa chạm đất anh đã bước đi như chạy về phía bắc:
   - Tớ về đây, chắc sắp có chuyện rồi- Đi vài bước anh còn ngoái đầu lại- Các cậu cũng chuẩn bị sẵn sàng đi.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Cứ tưởng sẽ còn phải nằm đây vài ngày để trinh sát nắm địch rồi tiến hành công tác tổ chức chuẩn bị chiến đấu, Bảng không ngờ nhiệm vụ lại tới với đơn vị mình nhanh thế.
Khi tiểu đoàn trưởng Bảng về đến xe thiết giáp chỉ huy của mình thì đã thấy chính trị viên Phạm Công Đính, tiểu đoàn phó Nguyễn Thanh Bình, chính trị viên phó Phạm Ngọc Chu và trợ lý tham mưu Bùi Văn Định đang đứng nói chuyện với đại úy Phùng Minh, trưởng phòng tác chiến của binh chủng, lữ đoàn trưởng Nguyễn Tất Tài và một người tầm thước mà anh chưa từng gặp. Thấy Bảng về, Phùng Minh trải rộng tấm bản đồ trên mặt đất và vào việc ngay:
   - Báo cáo các đồng chí! Thừa ủy quyền của đồng chí Tư lệnh binh chủng, tôi truyền đạt mệnh lệnh của Bộ tư lệnh tiền phương đối với tiểu đoàn 4 của lữ đoàn 203 như sau: rạng sáng ngày mai, Tiểu đoàn 4 sẽ phối thuộc cho Sư đoàn 325 hình thành thê đội 1 tiến công tiêu diệt địch ở thị xã Phan Rang. Nhân đây, cũng giới thiệu với các đồng chí đây là đồng chí trung đoàn trưởng trung đoàn 101 của sư đoàn 325, là đơn vị mà các đồng chí sẽ phối thuộc chiến đấu- Đợi cho mọi người bắt tay làm quen nhau xong, anh phổ biến sơ bộ tình hình chung, lực lượng và hình thái bố trí của địch cũng như tình hình quân bạn rồi kết luận- Tóm lại, có ba mục tiêu mà các đồng chí phải đánh chiếm trong nhiệm vụ trước mắt là dinh tỉnh trưởng, sở chỉ huy chi khu quân sự Phan Rang và cảng Ninh Chữ. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ trước mắt sẽ tiếp tục phát triển xuống phía nam, càng xa càng tốt, mục tiêu của nhiệm vụ tiếp theo dự kiến là khu vực Cà Ná. Chiều sâu tiến công dự tính cho đến hết nhiệm vụ tiếp theo là ngót 70 ki- lô- mét nên không còn cách nào khác phải tổ chức tiến công bằng cơ giới mà mũi nhọn là tăng thiết giáp, cụ thể là tiểu đoàn 4 của các đồng chí. Làm dự bị cho các đồng chí có tiểu đoàn 5, khi nào tung nó vào còn tùy tình hình cụ thể và do Bộ tư lệnh quyết định. Cùng tham gia tác chiến ở thê đội 1 còn có 1 tiểu đoàn pháo binh và 1 tiểu đoàn pháo cao xạ. Ngay sau đây, đề nghị các đồng chí tổ chức cho bộ binh lên xe rồi cơ động tiếp cận phòng tuyến của quân địch. Hiện nay sư đoàn 325 đã có lực lượng trinh sát bám sát, theo dõi mọi hoạt động của địch. Khi các đồng chí đến nơi, họ sẽ thông báo về tình hình địch cho các đồng chí. Thời gian nổ súng tiến công là 5 giờ sáng ngày mai. Thời gian hoàn thành nhiệm vụ trước mắt là trước 8 giờ sáng. Nhiệm vụ như thế, các đồng chí còn hỏi gì nữa không?
Tất cả mọi người cùng lặng đi, dường như vì họ quá bất ngờ. Dẫu quân địch đang trong thế bị động song chúng đâu có yếu. Quanh cái thị xã Phan Rang này vẫn còn một sư đoàn bộ binh, một liên đoàn biệt động quân và một lữ đoàn dù, đó toàn là những lực lượng thiện chiến của quân ngụy. Lại còn cả một sư đoàn không quân với hàng trăm máy bay đủ loại đóng ở sân bay Thành Sơn ngay cạnh thị xã nữa. Chúng lại xác định là xây dựng ở đây một tuyến phòng thủ vững chắc, một “lá chắn thép” để giữ phần đất còn lại. Không chỉ thế, lại còn phải phát triển đến tận Cà Ná. Thế mà vừa chân ướt, chân ráo đến đây họ đã phải “húc” ngay vào cái “lá chắn thép” này mà không hề được trinh sát xem địch bố trí thế nào, công sự vật cản của chúng ra sao? Ngần ngừ một lát, Bảng mới ngập ngừng:
- Báo cáo đồng chí! Nhiệm vụ thì chúng tôi rõ cả rồi. Nhưng thế này thì khó cho chúng tôi quá, vừa mới hành quân đến đây đã biết địch nó thế nào mà đánh. 
   Phùng Minh lắc đầu:
   - Không biết cũng phải đánh! Bộ tư lệnh quân đoàn đã quyết rồi.
   Tiểu đoàn phó Nguyễn Thanh Bình ngủng ngoẳng:
   - Không biết mà vẫn phải đánh thì có bằng chơi “bịt mắt, bắt dê”. Không khéo thì còn bị dê nó húc cho sứt đầu, mẻ trán ấy chứ.
   Lữ trưởng Nguyễn Tất Tài giờ mới lên tiếng:
   - Không còn thời gian để trinh sát đâu, các anh ạ. Trên Bộ tư lệnh cũng đã tính toán kỹ lắm rồi. Nếu để ra mấy ngày trinh sát và tổ chức chiến đấu chắc chắn bọn địch sẽ có thời gian củng cố công sự, vật cản và đưa thêm quân ra tiếp viện. Vì vậy cấp trên quyết định ta phải chớp thời cơ này để ra tay. Các anh đừng bàn cãi nữa mà nên tập trung bàn thảo kế hoạch tác chiến đi rồi còn triển khai cho các đơn vị chứ. Theo tôi, trong trận này các anh phải vận dụng chiến thuật tiến công trong hành tiến mà lữ đoàn đã tổ chức tập huấn hồi đầu năm ấy. Chiến thuật này chính các anh cũng đã từng áp dụng hôm đánh đèo Hải Vân tương đối hiệu quả. Vì vậy, hôm nay ta cũng có chút kinh nghiệm rồi.
   Bảng nghĩ thầm: “Đã đành là phải tiến công trong hành tiến rồi. Tuy nhiên, mỗi trận đánh nó có đặc điểm khác nhau chứ. Vả lại, địch ở Hải Vân hôm ấy chúng cũng hoang mang lắm rồi chứ có chủ động đợi ta đến như lần này đâu”. Nhưng Bảng chưa kịp phát biểu gì thì trưởng phòng Tác chiến Phùng Minh đã hạ giọng:
   - Các anh ạ! Anh Tài nói đúng đấy. Trên Bộ tư lệnh quân đoàn hôm nay các thủ trưởng cũng thảo luận kỹ lắm. Mà các anh có biết không, 6 ông tướng với Tư lệnh nhà mình ngồi bệt bên đường thảo luận cũng như tôi với các anh bây giờ thế này này. Các cụ bàn mãi mới đi đến thống nhất phải đánh ngay. Đây là thời cơ thuận lợi nhất, thêm ngày nào chúng có điều kiện củng cố ngày đó thì ta sẽ khó khăn gấp bội. Trong khi đó, quyết tâm của Bộ là ngày 20 tháng 4 này, tất cả các lực lượng của cánh quân Duyên Hải phải tập kết ở Rừng Lá, phía nam Phan Thiết để chuẩn bị tổng công kích Sài Gòn. Thế mà hôm nay đã 15 rồi. Chúng ta là chi đội phái đi trước mà không phá cái lá chắn thép này thì đại quân làm sao mà qua được. Ngoài ra, ở B2 quân đoàn 4 đánh Xuân Lộc đã gần tuần nay rồi, thương vong cũng nhiều mà chưa dứt điểm được. Vì vậy, chúng ta vào sớm ngày nào sẽ đỡ cho bạn ngày ấy- Anh vỗ vai Bảng- Với lại các cụ quân đoàn thấy các anh đánh Hải Vân trong hành tiến ngon lành quá nên tin tưởng lắm. Nhiệm vụ như vậy, các đồng chí có ý kiến gì không!
   Ngẫm nghĩ một lát, Bảng từ tốn:
   - Tôi chỉ có một đề nghị, xin các thủ trưởng lưu ý cho. Hiện nay, ở Phan Rang địch vẫn còn một sư đoàn không quân nguyên vẹn. Vì vậy, chắc chắn chúng sẽ chiếm ưu thế trên không và uy hiếp đến chúng tôi. Rất mong các thủ trưởng điều động lực lượng phòng không lên để bảo vệ đội hình.    
   Phùng Minh gật đầu dứt khoát:
   - Được, tôi sẽ báo cáo các thủ trưởng quân đoàn lưu ý đề nghị này của các đồng chí. Nhưng các đồng chí cứ yên tâm mà thực hiện nhiệm vụ đi.　Sauk hi đánh chiếm được quận lỵ Du Long, quân đoàn đã lệnh cho sư đoàn 3 lật cánh lên phía tây. Vì vậy, cùng lúc ta tiến công Phan Rang ở hướng này thì sư đoàn 3 cũng nổ súng đánh sân bay Thành Sơn từ hướng đó nên chắc chúng cũng không phát huy được lực lượng không quân đâu. Tuy nhiên, chúng ta vẫn phải cảnh giác cao độ với mấy thằng giặc trời này. Về phía các đồng chí cũng phải chủ động sử dụng vũ khí trong biên chế để tự bảo vệ lấy mình- Anh vỗ vai Bảng, thân mật- Bộ tư lệnh rất tin tưởng các cậu đấy. Còn Tư lệnh cánh quân Duyên Hải thì gọi các cậu là cây lao thép để phá vỡ cái lá chắn Phan Rang này đấy. Cố gắng lên nhé!
   Lặng đi vài giây, Bảng gật đầu dứt khoát:
- Báo cáo lữ trưởng và trưởng phòng! Chúng tôi sẽ cố gắng!- Anh quay sang người cán bộ của bộ binh, sốt sắng- Đồng chí cho biết, bây giờ quân của các đồng chí ở đâu? Lực lượng là bao nhiêu và bao giờ thì cho lên xe được?
   Người cán bộ bộ binh chỉ tay về phía bắc:
- Chúng tôi ở ngay phía sau các anh đây rồi. Tôi chỉ đợi các anh giao nhiệm vụ xong là cho bộ đội lên thôi. Về lực lượng trực tiếp đi với các anh chúng tôi dự kiến bố trí một tiểu đoàn, số còn lại chúng tôi sẽ cơ động bằng ô tô ngay phía sau đội hình xe tăng và thiết giáp.
   Suy nghĩ giây lát, Bảng gật mạnh đầu:
   - Vậy thì các anh cho bộ đội lên ngay đi để còn cơ động. Tiểu đoàn tôi trừ xe chỉ huy ra thì có tổng cộng 20 xe, mỗi xe chỉ chở được cùng lắm là một tiểu đội nên đề nghị các anh tính toán sao cho phù hợp.
   Người cán bộ bộ binh cũng gật đầu:
   - Tôi hiểu rồi. Như thế là cũng đủ chở 1 tiểu đoàn rồi- Anh ta cười ngượng nghịu- Nói là 1 tiểu đoàn nhưng cũng chỉ có độ hơn trăm tay súng thôi, các anh ạ.
   Bảng gật đầu:
   - Thế là tốt rồi. Các anh cứ cho dẫn quân lên. Đại đội xe tăng của chúng tôi là đại đội 3, có năm xe và đang đỗ phía trước chúng ta. Còn hai đại đội thiết giáp của chúng tôi là đại đội 8 và đại đội 9. Đỗ ngay sau xe tôi đây là đại đội 8, còn tiếp về phía sau là đại đội 9. Các anh cứ bảo anh em họ hỏi xe đại đội trưởng rồi hai bên sắp xếp với nhau. Còn việc hiệp đồng chiến đấu, lúc nào lên xe, lúc nào xuống xe thì từng xe anh em người ta sẽ thống nhất với nhau.
Người cán bộ bộ binh tỏ vẻ sốt sắng:
- Vâng! Xin phép các anh, tôi về lệnh cho bộ đội lên ngay.
   Bắt tay mọi người, người cán bộ bộ binh quay quả đi về phía cuối đội hình. Phùng Minh xem đồng hồ rồi thân mật:
   - Cũng muộn rồi đấy, các anh triển khai nhiệm vụ ngay đi. Bây giờ tôi phải quay về Bộ tư lệnh để báo cáo- Anh rảo bước ra xe nhưng khi vừa chui vào xe rồi lại bước xuống- Tôi xin truyền đạt nguyên văn lời của đồng chí Tư lệnh Đào Huy Vũ như thế này: “bảo với cậu Bảng, trong mệnh lệnh của cậu ta chỉ có một tiếng là Tiến”. Các anh hoàn toàn có thể bỏ qua một số mục tiêu không quan trọng ở dọc đường để nhanh chóng đánh vào mục tiêu chủ yếu. Nhớ lấy nhé. Chỉ có tiến, tiến và tiến!.
Phùng Minh đi rồi, tiểu đoàn trưởng Bảng quay về phía lữ trưởng Tài cất giọng nhỏ nhẹ:
   - Bây giờ mà bàn kế hoạch tác chiến thì cũng bằng không vì chưa có thông tin gì về địch. Vì vậy, xin phép lữ trưởng cho chúng tôi cơ động lên gặp trinh sát của bộ binh đã, nắm được tình hình địch rồi sẽ hoàn chỉnh kế hoạch chiến đấu và giao nhiệm vụ cho các đơn vị sau.
   Lữ đoàn trưởng Tài gật đầu:
   - Tôi đồng ý!- Ngẫm nghĩ một lát, anh nói thêm- Lên đó, sau khi nắm tình hình địch, các anh cứ thống nhất trong ban chỉ huy và bên bộ binh. Nếu tôi đến kịp thì sẽ thông qua, còn nếu không các anh cứ tổ chức thực hiện theo kế hoạch. Rõ chưa?
   Bảng gật đầu::
   - Báo cáo lữ trưởng, tôi đã rõ rồi- Anh ngẩng mặt lên, cao giọng- Sau đây, tôi và các đồng chí cùng xuống các đại đội để kiểm tra xem bộ binh lên xe thế nào. Sau khi sắp xếp bộ đội xong, đồng chí Định cho xe trinh sát của mình xuất phát vượt lên đầu đội hình. Khi đi qua đại đội 3 thì lệnh cho họ cơ động theo sau, khoảng cách 500 mét. Khi bắt được liên lạc với bộ phận trinh sát bám địch của bộ binh thì phát tín hiệu cho đội hình dừng lại và đưa ngay họ về gặp tôi. Các anh rõ cả chưa?
   Tất cả đồng thanh:
   - Rõ!
   - Vậy thì triển khai đi!

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Sau bữa ăn chiều, gần như cả đại đội 3 đang có mặt ở xe 764 của trung đội trưởng trung đội 1 Bùi Thanh Hải. Chẳng phải đến bây giờ mà ngay cả khi còn ở doanh trại trên hậu cứ A Lưới thì những lúc rỗi rãi, lính tráng trong đại đội vẫn thích tụ tập xung quanh Hải Xoăn để đấu hót và « bôi bác » nhau. Hải người Thái Bình nhưng lại sở hữu một nước da đen bóng và một mái tóc xoăn tít. Chính vì vậy, để phân biệt với Hải Phở cùng xe, cùng quê anh được gán thêm cái biệt danh Hải Xoăn. Trên gương mặt đen nhẫy của Hải chỉ có đôi mắt sáng và hàm răng trắng bóng là nổi bật. Từ hôm xuống đồng bằng, anh em thấy anh hao hao giống cái đầu người trên biển quảng cáo thuốc đánh răng Hi- nos thì Hải lại được gán thêm cái biệt danh Hải Hi- nos nữa. Hồi trước, thấy mấy anh em mới đến cứ xì xào về nước da và mái tóc của mình, Hải thẳng tưng : «Hỏi gì mà hỏi. Tao là Tây đen đấy ! Hồi chống Pháp, bà già tao chạy loạn nhưng chạy chậm nên bị một thằng Tây đen nó yêu. Thế là sinh ra tao. Còn hỏi gì nữa không ? ». Thực hư thế nào chẳng biết nhưng rồi cũng chẳng ai để ý đến chuyện ấy nữa. Hải thẳng thắn, bộc trực, làm ra làm, chơi ra chơi, cuộc sống có phần bỗ bã nhưng phóng khoáng. Cái gì không nên, không phải là bổ thẳng thừng. Tuy thế, trong đại đội không ai ghét anh cả, còn quý là đằng khác. Bằng chứng là đám lính trẻ vẫn thích những cuộc tụ tập tán dóc với anh.
    Tối hôm nay cũng vậy, một bi đông trà hảo hạng cùng mấy bao Ru- by Quân tiếp vụ, Cô- tab, Sa- lem lại được Hải moi ra đãi khách. Anh cười sảng khoái:
- Thiếu gì ! Uống hết đi, hút hết đi ! Mai đã có mấy thằng ngụy ở Phan Rang tiếp tế cho- Anh khoát tay mời mọi người rồi bóc bao thuốc Sa- lem xanh ngắt ra đưa tận tay mời quyền trung đội trưởng trung đội 2 Đặng Hữu Cam, miệng lem lém- Quê chưa khao mọi người đâu đấy nhé. Áo gấm đi đêm như thế là không được đâu.
 Ý Hải Xoăn muốn nhắc đến chuyện Cam vừa mới được giao nhiệm vụ quyền trung đội trưởng trung đội 2 mấy hôm nay. Chả là trung đội này trước đây vốn do Nguyễn Văn Phùng làm trung đội trưởng. Tuy nhiên, sau chiến thắng Đà Nẵng thì Phùng được bổ nhiệm chính trị viên phó đại đội 8 nên Cam được giao phụ trách. Cam mỉm cười chối khéo :
- Cái chức quyền trung đội trưởng đầu binh, cuối cán này thì có gì mà khao ? Mà hồi cậu lên trung đội trưởng tớ có thấy cậu khao ai đâu ?
Hải trợn mắt :
- Thé bao nhiêu lần chè thuốc với lương khô của người ta thì sao ?
Cam cười :
- Thì nó cũng phái ra tấm, ra miếng mới gọi là khao chứ.
   Có trà ngon, lại có thuốc thơm hút thả cửa, câu chuyện của đám lính trẻ rôm rả lắm. Thôi thì đủ thứ chuyện nhưng chuyện « bôi bác » nhau là chính. Vẫn là những câu chuyện tếu táo muôn đời của lính nhưng đợt này mang tính thời sự nhiều hơn. To mồm nhất vẫn là pháo thủ Nguyễn Văn Ngừng, người Gia Lộc, Hải Hưng. Cái miệng rộng hoác của cậu ta thao thao bất tuyệt đủ thứ chuyện. Nào là chuyện hôm ở bán đảo Sơn Trà, thằng Phan vớ được cái xe Hon- da, kỳ cạch một lúc thì nổ máy chạy được nhưng không làm sao dừng được. Thế là cứ phải chạy lòng vòng cho đến lúc hết xăng mới thôi. Lái xe Đức còn bình luận : « Gớm, lúc ấy trông mặt mũi nó xanh như đít nhái » làm cả bọn cười đến vỡ bụng. Rồi thì thằng ấy, thằng nọ vớ được cái tuýp thuốc « co cơ », cứ tưởng thuốc đánh răng, đem ra đánh thế là méo cả miệng. Lại có thằng vớ được hộp thuốc chống thối chân, cứ tưởng hạt tiêu bột, đem rắc vào thức ăn. Thế mà cứ chén tì tì, lại khen ngon nữa chứ. Mãi đến khi có cậu nào đó võ vẽ tiếng Anh giải thích cho thì mới biết, muốn nôn ra cũng không được, chỉ biết chửi đổng vài câu cho bõ tức…Cậu Nhàn pháo hai thì kể : « hôm ở Đà Nẵng, nó với thằng Kiên đang nắc nỏm khen ở đây sao nhiều ti vi thế. Chắc dân trong này giàu lắm thì có tên bộ binh vênh mặt lên : «Ăn thua đếch gì. Ở quê tao, ti vi chạy đầy đường ». Hỏi lại : « Ti vi là cái gì ? » thì hắn chỉ cái ô tô ». Té ra là vì chưa bao giờ thấy ti vi, cứ tưởng ti vi là cái ô tô. Hải ngồi nghe đầy khoái trá, thỉnh thoảng lại mồi chài vài câu nên câu chuyện càng rôm rả. Những tiếng cười trẻ trung, tếu táo lan xa trong đêm từng chập, từng chập.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Trái với lệ thường, hôm nay lái xe Hoàng Văn Phan không có mặt trong hội « bù khú » đang rôm rả trên tháp pháo. Cậu lỉnh ra một gốc cây xoài nằm sâu phía bên phải đường đọc lại lá thư của Hà, người bạn gái cùng lớp phổ thông nay đang học Đại học Y Thái Bình mà cậu mới nhận được trước hôm đi chiến đấu. Cầm lá thư trên tay, mắt Phan trìu mến lướt nhanh trên những dòng chữ tròn trịa. Thực ra, cậu đâu có đọc bởi mỗi câu, mỗi chữ trong đó cậu đều đã thuộc lòng. Học với nhau suốt mười năm phổ thông, dẫu chưa nói với nhau một lời yêu song Phan biết Hà đã có cảm tình với cậu. Về phía cậu, Phan cũng đã coi Hà như « ý trung nhân ». Sở dĩ cậu chưa dám ngỏ lời cũng chỉ vì còn chút lấn cấn : « mình chỉ là thằng lính quèn, còn Hà là một bác sĩ tương lai. Trước đây, dẫu có thân thiết với nhau thật đấy nhưng bây giờ hoàn cảnh đã khác. Thôi thì hãy cứ từ từ, để xem tình cảm thực của người ta thế nào đã ».  Tuy vậy, những cánh thư của hai người vẫn qua lại như mắc cửi. Và ngay trước hôm lên đường đi chiến đấu, Phan đã nhận được lá thư này của Hà. Lúc đó, cuộc Tổng tiến công Mùa Xuân này chưa diễn ra, Hà vẫn tưởng Phan đang ở hậu cứ tăng gia cải thiện như cậu đã kể trong lá thư trước. Tuy nhiên, dường như cũng đã có điều gì đó thay đổi trong tâm hồn người bạn gái thì phải. Phan lẩm nhẩm đọc lại đoạn thư mà cậu đã thuộc lòng :
   « … Tháng vừa rồi, lớp H. được đến thực tập điều dưỡng ở Trại thương binh Chí Linh. Đã từng được đọc nhiều trang sách viết về chiến tranh, đã được nghe nhiều câu chuyện chiến trường do P. kể nhưng phải đến lúc được gặp gỡ, chăm sóc mấy chục thương binh nặng ở đây H. mới cảm nhận được thật đầy đủ sự khốc liệt của chiến tranh, cảm nhận đầy đủ hơn những nỗi vất vả, hy sinh mà những người lính phải chịu đựng. Các thương binh ở đây hầu hết còn trẻ lắm, cũng cùng trang lứa với chúng mình thôi, có một số anh thì lớn hơn vài tuổi. Điểm chung nhất là tất cả các anh đều mang trên mình bao vết thương quái ác do bom đạn của giặc Mỹ xâm lược gây ra. Nhưng điều mình cảm phục nhất là dù thân thể mang đầy thương tích song không một ai tỏ ra bi quan, chán nản. Trong đau đớn, họ vẫn kiên cường chống chọi lại với bệnh tật, với một niềm tin yêu kỳ lạ vào cuộc sống, vào tương lai. H. và bạn bè đã không cầm được nước mắt khi nghe anh T., một thương binh cụt hai tay, mù hai mắt cất cao giọng hát : « Cuộc đời vẫn đẹp sao, tình yêu vẫn đẹp sao… ». Thật tình, chuyến đi thực tập này tuy ngắn nhưng đã để lại trong H. những ấn tượng vô cùng sâu sắc. H. tự thấy mình quá nhỏ bé trước những hy sinh, mất mát của những người lính, trong đó có P.
   P. ơi ! Hãy cố gắng để sống và trở về nhé ! H. đợi đấy !... »
   Phan bật cười. Ai chẳng muốn sống và trở về. Nhưng dù sao đó cũng chỉ là ý muốn của mình, còn thực tế thế nào thì ai mà biết được. Phan cẩn thận gấp lá thư đút vào túi ngực rồi chạy về xe hòa mình vào những tiếng cười sảng khoái đang vang lên trên tháp pháo.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Không góp mặt với đám lính trẻ, sau bữa cơm chiều vội vàng, ban chỉ huy đại đội 3 lại gặp nhau ở xe 761. Họ đang rì rầm trao đổi với nhau về tình hình đơn vị và những khó khăn, biện pháp khắc phục cho trận đánh sắp tới. Thực ra, cả đại đội trưởng Tường và chính trị viên Trạch đều không phải lính « xe tăng nòi » mà từ bộ binh và công binh chuyển sang nên các anh có khá nhiều bỡ ngỡ trong chỉ huy xe tăng chiến đấu. Được cái đại đội phó Đỗ Xuân Bốn và chính trị viên phó Nguyễn Thanh Xuân lại trưởng thành từ thành viên kíp xe lên. Hiểu biết sâu sắc về xe tăng và chức trách thành viên nên hai anh cũng giúp đỡ được cho cấp trưởng của mình nhiều. Vì vậy, mới chỉ hơn một năm từ ngày về đại đội này Tường và Trạch cũng đã hiểu biết nhiều hơn về xe tăng và lính tăng. Nhất là qua chiến dịch giải phóng Đà Nẵng vừa rồi, họ đã trưởng thành lên rất nhiều.
Trận đánh đèo Hải Vân là trận đầu tiên Tường chỉ huy đơn vị chiến đấu. Nói cho thật lòng, lúc đầu anh cũng hơi run. Chẳng biết xe tăng có vừa leo đèo vừa chiến đấu được không ? Mà cái đèo Hải Vân sao nó dài đến thế, những hơn 20 ki- lô- mét, lại cao đến nỗi đỉnh đèo còn khuất trong mây. Chỉ đến khi thấy cả năm chiếc xe phăm phăm leo dốc, rồi loạt pháo đầu tiên gầm lên, mấy cái lô cốt trên đỉnh đèo đổ sụp và bốc cháy đùng đùng anh mới thấy tự tin hơn. Chiếm được đèo rồi, chỉ với mấy chục tay súng bộ binh đi cùng ngồi trên xe nhưng dưới sự chỉ huy trực tiếp của đại tá phó tư lệnh quân đoàn Hoàng Đan, đại đội anh đã xộc thẳng xuống Đà Nẵng còn nhung nhúc quân địch. Gần đến cầu Thủy Tú, một tiểu đoàn địch xông ra ngăn chặn nhưng khi thấy năm chiếc xe tăng hùng dũng tiến vào, vừa chạy vừa bắn pháo và súng máy, súng 12 ly 7 bọn chúng cuống cuồng tháo chạy. Và thế là đơn vị anh trở thành đơn vị đầu tiên đặt chân lên cái thành phố thủ phủ miền Trung này. Chỉ với một chiến dịch ấy, Tường cảm thấy mình đã già dặn lên rất nhiều. Tuy nhiên, khi đứng trước cái « lá chắn thép » Phan Rang này, anh không khỏi cảm thấy lo lắng. Là lá chắn để giữ phần đất còn lại, chắc chắn phòng tuyến Phan Rang sẽ được thiết kế một cách vững chắc. Ngoài ra, còn có một sân bay ngay sát nách với một sư đoàn không quân còn nguyên vẹn thì cuộc chiến đấu ở đó không hề dễ dàng chút nào. Hơi ngả người dựa lưng vào tháp pháo, Tường thầm thì hỏi :
   - Các anh nghĩ thế nào về trận Phan Rang sắp tới.   
   Trầm ngâm một lát, Trạch mới khẽ khàng :
   - Tôi nghĩ là sẽ khó khăn đây. Chó cùng dứt giậu, chúng nó chỉ còn có mấy tỉnh này nên chắc sẽ quyết giữ bằng được.
Tường gật đầu :
- Chắc chắn là thế rồi. Nhưng theo các anh, cái gì là khó khăn nhất đối với ta ?
Trạch trầm ngâm :
- Theo tôi, cái khó khăn nhất là hiện giờ ta không biết địch bố trí ở đâu, công sự vật cản thế nào, hỏa lực ra sao. Đánh nhau mà tù mù thế là khó nhất.
Đại đội phó Bốn láu táu :
- Theo tôi, còn một cái khó nhãn tiền nữa là không quân địch. Nói gì thì nói, phòng không của ta tuy cũng có nhưng còn rất yếu nên nó vẫn làm chủ bầu trời. Mà nghe nói ở Phan Rang này nó còn cả một sư đoàn không quân nguyên vẹn, lại có sân bay Thành Sơn ở ngay cạnh nữa nên không thể coi thường được.
Chính trị viên phó Xuân bổ sung :
- Cao xạ nhà mình thì toàn chạy tít đằng sau. Lúc có máy bay không biết có triển khai kịp không ? Chắc chỉ còn trông cậy vào mấy khẩu 12 ly 7 của mình mà thôi.   
   Tường ngồi thẳng dậy :
   - Các anh nghĩ sao nếu tôi bổ sung cho mỗi xe thêm một pháo hai để chuyên trị bắn 12 ly 7.
   Trong bóng tối nhưng vẫn thấy rõ Trạch gật mạnh đầu :
   - Được đấy, anh ạ ! Mặc dù tầm bắn không cao lắm nhưng nếu phát huy tốt khẩu 12 ly 7 này cũng đỡ nhiều, ít nhất cũng không để chúng muốn làm mưa làm gió gì thì làm. Nhưng mình có đủ pháo hai dự bị không nhỉ ?
   Tường dứt khoát :
   - Ta cứ thống nhất thế nhé ! Còn quân số các anh không lo. Tôi đã tính rồi, số pháo hai dự bị từ trung đội công binh sang và quân Đông Anh mới bổ sung vào đủ để lắp vào mỗi người một xe.
   Trầm ngâm một lát, chính trị viên phó Xuân mới thủng thẳng :
   - Thực tình, không có 12 ly 7 thì cũng gay. Nhưng để anh em pháo hai cứ phải nhô người lên đứng bắn thế thì cũng rất nguy hiểm.
   Chính trị viên Trạch ngắt lời :
   - Thế ông tính sao ? Cứ để mặc bọn chúng làm mưa, làm gió à ?
   Xuân lắc đầu :
   - Không phải ! Ý tôi muốn nói là phải có cách nào đó để sử dụng cao xạ thật hiệu quả mà vẫn đảm bảo an toàn cho anh em.
   Tường thật sự quan tâm :
   - Vậy ý anh thế nào ?
   Xuân nhỏ nhẹ :
   - Cái này thì từ kinh nghiệm từ trước đến nay đều cho thấy, nếu dùng 12 ly 7 bắn máy bay mà không có sự quan sát, chỉ huy của trưởng xe và sự phối hợp hiệp đồng giữa các xe trong đơn vị thì hiệu quả cũng rất kém. Vì vậy, theo tôi, để nâng cao hiệu quả bắn máy bay tất cả trưởng xe của ta cũng phải mở cửa để lúc cần thì chỉ huy anh em.
   Tất cả mọi người cùng lặng đi. Quả thật, những điều Xuân nói là hoàn toàn có lý. Tuy nhiên, như thế thì cũng hết sức nguy hiểm. Cuối cùng, Trạch quả quyết :
   - Tôi đồng ý! Tất cả trưởng xe của ta đều là cán bộ, đảng viên. Chúng ta làm thế cũng là để nêu gương cho anh em. Tuy nhiên, trách nhiệm của chúng ta không chỉ có chỉ huy một khẩu súng đó mà là chỉ huy cả xe, cả phân đội. Vì vậy, theo tôi ta vẫn thường xuyên để mở cửa trưởng xe, khi nào thấy máy bay chúng đánh rát quá thì mới đứng lên chỉ huy pháo hai đánh trả. Các anh thấy thế có được không ?
   Tất cả những người có mặt cùng gật đầu :
   - Nhất trí !
   Chợt mọi người im bặt vì dưới đường cái là một đoàn bộ đội đang lầm lũi bước tới. Đến cạnh xe 761, người đi đầu hỏi nhỏ :
   - Các đồng chí cho hỏi, đồng chí nào là đại đội trưởng ạ ?
   Tường nhổm dậy nhẩy xuống xe, anh chìa tay ra :
- Tôi là đại đội trưởng đây.
   Anh cán bộ bộ binh siết chặt tay Tường :
   - Tôi là Tiến, đại đội trưởng. Chúng tôi được lệnh đưa anh em lên xe tăng của đại đội anh.
   Tường gật mạnh đầu :
   - Tôi là Tường. Thế các anh có bao nhiêu người ?
   Tiến trả lời ngay :
- Chúng tôi có hơn ba chục, anh ạ.
   Liếc nhìn đám chiến sĩ lúc này đã tụ lại xung quanh hai người, Tường dứt khoát :
   - Chúng tôi có tất cả năm xe. Như vậy các anh cứ bố trí mỗi xe từ sáu đến bảy người. Lên xe rồi, anh em sẽ tổ chức hiệp đồng giữa trong xe và ngoài xe. Còn anh sẽ đi xe này với tôi- Ngoái về đám đông đang tụ tập ở xe 764, Tường cao giọng- Tất cả các xe về vị trí, hướng dẫn anh em bộ binh lên xe và hiệp đồng chiến đấu với nhau nhé. 
   Từ xe 764, đám đông túa ra tỏa về xe mình. Người chỉ huy bộ binh tập hợp bộ đội của mình lại. Sau khi nhắc nhở mấy câu, anh dằn giọng :
   - Bây giờ, mỗi tiểu đội về một xe. Bắt đầu !

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Đám đông vừa giải tán thì đã thấy một tốp chiến sĩ bộ binh đứng cạnh xe, Hải Xoăn bảo mấy chiến sĩ của mình :
   - Kéo anh em lên xe rồi hướng dẫn cho họ cách ngồi, cách lên xuống.
   Pháo thủ Hải Phở oang oang :
   - Nào, đưa tay đây, đặt một chân lên băng xích rồi nhún người lên.
   Chỉ một loáng, năm chiến sĩ bộ binh đã được kéo lên sau xe. Có vẻ như lần đầu tiên họ được lên xe tăng nên người nào cũng tỏ ra lạ lẫm và thích thú. Một cậu vuốt ve khẩu 12 ly 7, thốt lên đầy hào hứng :
- Chà, khẩu này mà bắn thì khiếp lắm đây.
Một cậu khác phụ họa :
- Còn phải nói. Nó mà bắn chắc bọn ngụy không ngóc đầu dậy được.
Đứng trên đỉnh tháp pháo, nhìn mấy chiến sĩ bộ binh đang lơ ngơ, Hải Xoăn cảm thấy không yên tâm lắm. Mà hình như họ hơi có phần chủ quan. Vì vậy, Hải nhắc nhẹ :
- Chớ có chủ quan. Bây giờ các ông kéo mấy bao gạo với tấm bạt xe tăng này xếp ra hai bên thành xe mà lấy chỗ trú ẩn. Phía trước thì có thành tháp pháo nó che cho rồi, còn hai bên thì phải tự tạo lấy thôi.
Các chiến sĩ bộ binh làm theo răm rắp. Một lát sau, mấy bao gạo và tấm bạt đã được xếp ra hai bên thành xe. Một chiến sĩ nằm xuống kê khẩu súng AK lên ngắm thử. Xoay xở một lúc, cậu ta thốt lên :
- Ổn rồi. Còn chán vạn lần hơn mấy cái công sự đào vội.
Hải Xoăn kiểm tra một lượt thấy tương đối chắc chắn, anh ngồi xuống tháp pháo, ôn tồn :
- Thế được rồi. Từ bây giờ các ông cứ ngồi sát sau tháp pháo này và cảnh giới hai bên sườn cho chúng tôi. Nhất là khi vào thị xã, phải chú ý bọn bộ binh len lỏi ở các ngõ hẻm với trên ban công nhà cao tầng. Nhớ đừng để thằng nào nó phụt M72 vào bọn tôi đấy.
Mấy chiến sĩ bộ binh cùng cười :
- Anh cứ yên tâm. Không thằng nào thoát khỏi tay bọn tôi đâu.
Hải Xoăn cũng cười :
- Thì cứ biết như vậy đã. Thế các cậu đã ăn uống gì chưa ?- Hải đổi cách xưng hô một cách thân mật vì thấy các chiến sĩ bộ binh đều trẻ hơn mình.
Một chiến sĩ thành thực :
- Thực tình là cả ngày hôm nay bọn em có mỗi vắt cơm. Lúc nãy xe dừng, định nấu cơm lại bảo lên đây ngay nên chẳng có gì vào bụng.
Pháo hai Nhàn càu nhàu :
- Thế mà không lên sớm một tý. Bọn tôi cứ phải ăn cố mãi.
Hải Xoăn lắc đầu tỏ ý không hài lòng, anh bảo nhỏ :
- Thôi, cậu lấy cho mỗi anh em một phong lương khô ăn tạm.
Đúng lúc đó, một chiếc xe thiết giáp K63 lừ lừ chạy tới. Tất cả tạm dừng câu chuyện chú mục nhìn vào chiếc xe. Khi đến ngang xe 761, chiếc thiết giáp dừng lại để chân dầu nhỏ. Từ trên xe, trợ lý tham mưu Bùi Văn Định nhảy sang xe 761. Chẳng biết anh truyền đạt những gì, chỉ thấy một phút sau đại đội trưởng Tường đã đứng dạy hô to :
- Tất cả chú ý, chuẩn bị xuất phát !
   Như có một luồng điện truyền qua, xe nào xe nấy giục nhau ổn định chỗ ngồi. Một loáng sau đã đâu vào đấy. Chiếc xe thiết giáp trinh sát đi qua được một lúc thì xe Tường nổ máy. Ngay sau đó, năm chiếc động cơ cùng gầm lên. Một lát sau, cả đoàn xe đã rùng rùng chuyển động. Xa xa về phía nam, một quả pháo sáng lẻ loi vẽ lên bầu trời đang chạng vạng một đường vòng cung. Nơi đó, tuyến phòng thủ được mệnh danh là « lá chắn thép » Phan Rang đang chờ họ.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Đi ở giữa đội hình của đại đội, lái xe 763 Trần Huy Đức căng mắt nhìn con đường hiện ra lờ mờ trong ánh chiều nhập nhoạng. Cũng may, đường quốc lộ 1 khá rộng, lại phẳng lì nên thỉnh thoảng cậu vẫn nghiêng ngó nhìn quang cảnh xung quanh. Đó là một thói quen và cũng là một niềm vui của Đức. Nhưng dưới ánh sáng của buổi hoàng hôn cậu chẳng nhìn thấy gì ngoài những dãy núi đen sì và những lùm cây tối um, Đức đành tiếc rẻ cắm cúi tập trung vào công việc chính của mình.
   Sinh ra và lớn lên ở một thị trấn cổ, nơi hợp lưu của sáu con sông miền Đông Bắc nên lúc nào cũng dập dìu trên bến dưới thuyền. Từ ngày còn nhỏ Đức đã thường cùng các bạn tụ tập trên bến sông ngắm những con thuyền từ mọi miền về buôn bán ở đây. Những con thuyền đồ sộ, có đến ba buồm, phần đuôi cong vút lên có những chấn song tiện rất kiểu cách làm nơi ở cho cả gia đình thì đích thị là thuyền buôn từ vùng Trà Cổ, Vân Đồn về. Chủ nhân của những con thuyền này thường là những thương nhân Hoa kiều hồng hào, béo tốt. Họ đến đây bán các thứ hàng hóa, vải vóc buôn từ Móng Cái hay Trung Quốc về và mua các thứ lâm đặc sản của vùng Lục Nam, Lục Ngạn chở xuống. Nhỏ hơn và dài hơn, có lá buồm hình cánh dơi thì thường là thuyền từ Thanh, Nghệ ra hay từ vùng biển Thụy Anh, Hải Hậu vào. Hàng hóa họ chở đến là các loại hải sản như cá khô, nước mắm, mắm tôm với các thứ mùi không lẫn vào đâu được. Còn những con thuyền từ Chàng, Chũ trên mạn ngược xuống thì thanh mảnh với cánh buồm cũng nhỏ xíu. Trên đó thường chất đầy các loại sản vật của rừng. Mùa nào thức ấy, khi thì là những « lồ » trám trắng, trám đen to vật vã; khi thì là hạt gắm, hạt dẻ thơm lừng; gần Tết thì lớp lớp lá dong, giang chẻ lạt cùng nấm hương, mộc nhĩ v.v… Ngay cạnh bến thuyền là bến phà nối liền con đường quốc lộ 18 cũng suốt ngày tấp nập xe qua lại. Ngược lên phía bắc là đi Hà Nội, Lạng Sơn. Xuôi về phía nam là đi Hồng Gai, Uông Bí.
   Không biết là những cuốn sách, những giờ học hay những con thuyền, những chuyến xe tấp nập ngày đêm qua lại cái thị trấn cổ đó đã khơi dạy cái khát vọng được đi đây đi đó trong lòng cậu bé Trần Huy Đức mà lúc nào cậu cũng thèm được đi đến những miền đất mới. Cái khát vọng ấy không hề giảm bớt khi Đức vào bộ đội. Bên cạnh việc thực hiện nghĩa vụ, bổn phận một thanh niên theo lời giáo huấn của ông nội : « Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách » thì cậu cũng coi đây là một dịp để được đi du lịch, để biết đó, biết đây. Vì vậy nên đi đến đâu, dẫu có khó khăn, ác liệt đến mấy Đức vẫn giành thời gian tìm hiểu mảnh đất mà mình vừa đặt chân đến. Cuộc đời người lính xe tăng đã đưa cậu từ cái thị trấn quê hương đến với miền trung du « rừng cọ, đồi chè » bát ngát. Rồi từ chân dãy Tam Đảo uy nghiêm, cậu đã đi dọc chiều dài đất nước. Cậu đã từng ngẩn ngơ ngắm cảnh bóng xế tà trong một buổi hoàng hôn trên đỉnh Đèo Ngang. Cậu đã từng ngây ngất trước Trường Sơn hùng vĩ. Cậu cũng đã đến bên dòng Bến Hải đứng hàng giờ để nhìn về phía bờ nam hoang vắng, cô liêu rồi nếm ở đó một ngụm nước ngọt ngào mà đắng chát chia ly. Nhất là một tháng gần đây, từ khi rời hậu cứ A Lưới thì tầm mắt cậu càng được rộng mở, cậu đã được đặt chân đến bao miền đất mà từ trước đến nay chỉ biết tới qua sách vở. Cậu lặng lẽ ngắm nhìn, cảm nhận, so sánh và thỏa thuê gặm nhấm niềm sung sướng một mình. Ngay cả khi đang lái xe chiến đấu đánh đèo Hải Vân mà cậu vẫn mở cửa để thỉnh thoảng thò đầu ra ngơ ngẩn với « Đệ nhất hùng quan ». Chỉ đến khi chính trị viên Trạch phải quát lên cậu mới chịu đóng cửa vào.
Còn hôm nay, theo những gì đã được đọc từ hồi còn ở nhà thì Đức biết mình đang đi vào xứ sở của Tháp Chàm nên cậu háo hức lắm. Chẳng biết tại sao nhưng những cái Tháp Chàm, những di sản còn lại của tộc người Chăm Pa lại có sức hấp dẫn lớn đến như vậy với Đức. Có lẽ bởi nó quá huyền bí thì phải.  Hôm đi qua Tuy Hòa, lần đầu tiên Đức tận mắt nhìn thấy tháp Chàm nhưng ở khoảng cách xa quá, đơn vị lại đang hành quân gấp không được dừng lại nên cậu tiếc hùi hụi. Vì vậy, khi chạy trên cầu Đà Rằng, cây cầu hơn 1000 mét thẳng tắp như sợi chỉ căng, lại cấm các phương tiện qua lại cho xe tăng đi nên không một bóng người, Đức liền vào số 2 và cố định tay dầu rồi nhô hẳn người lên nhìn như dán mắt vào cái bóng cô liêu và bí ẩn của ngọn tháp in lên bầu trời hoàng hôn tím sẫm. Nghe nói, ở Phan Rang có nhiều tháp lắm, Đức tự nhủ với lòng mình khi đến đó sẽ phải tới tận nơi để được tận tay sờ vào những viên gạch cổ kính, rêu phong, được thỏa thuê ngắm nhìn và khám phá cho thỏa lòng mong ước. Thế mà lúc này trời tối quá, chẳng thấy gì ngoài con đường mờ mờ ảo ảo trước mắt.
   Ngồi bên cạnh cửa lái xe là pháo hai Đoàn Văn Xiển, người Ninh Giang và cùng nhập ngũ một đợt với Đức. Theo quy đinh, những khi hành quân thì ngoài lái xe chỉ cần trưởng xe thức để chỉ huy. Còn pháo thủ, pháo hai thì được quyền ngủ, nghỉ. Ở xe này, pháo thủ Trần Văn Song và pháo hai Nguyễn Văn Hòa tận dụng rất tốt cái quyền này, chả thế mà sau gần một tháng hành quân chiến đấu liên tục, cả hai vẫn béo quay, thậm chí còn lên cân nữa. Ngay cả chính trị viên Trạch nhiều khi đứng trên cửa trưởng xe đấy nhưng cũng gà gật ngủ bởi với những tay lái có thâm niên như Đức thì cũng không có gì đáng lo cho lắm. Riêng pháo hai Đoàn Văn Xiển thì không như vậy. Từ hôm hành quân rời A Lưới đến nay thì hầu như đêm nào Xiển cũng thức cùng Đức. Cậu ta cứ ngồi bên cạnh cửa lái xe, lưng dựa vào tháp pháo, thỉnh thoảng lại khum tay che gió mồi một điếu thuốc cắm vào miệng Đức. Mỗi khi nghỉ ngắn, Xiển lại vớ chiếc bi đông xe treo cạnh buồng động lực pha cho Đức một ca sữa nóng. Bình thường, Xiển đã ít nói. Những lúc này, cậu ta càng ít nói hơn. Tuy nhiên, sự chăm sóc âm thầm, lặng lẽ của người đồng đội làm Đức thấy ấm lòng hơn và dường như tay lái cũng vững vàng hơn.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Khi trời vừa tối hẳn thì đoàn xe dừng lại theo tín hiệu phát ra từ xe đi đầu. Căn cứ vào bản đồ và địa hình xung quanh, Bảng đoán tiểu đoàn mình đã vượt qua quận lỵ Du Long khá xa. Nơi tiểu đoàn anh tạm dừng một bên là dãy núi Chúa cao sừng sững, một bên là một ngôi làng khá to nhưng vắng lặng, không một ánh lửa. Bảng đoán chỗ này chắc chỉ còn cách Phan Rang chừng hai chục ki- lô- mét là cùng.
Từ phía đầu đội hình, trợ lý tham mưu Bùi Văn Định dẫn hai chiến sĩ trinh sát của bộ binh về xe chỉ huy. Vừa nhìn thấy Định và hai chiến sĩ đi tới, tiểu đoàn trưởng Bảng đã nhảy ngay xuống xe nhưng chưa kịp hỏi han gì về tình hình thì không trung chợt vỡ òa ra trong tiếng rít của máy bay phản lực. Bầu trời đêm đang đen kịt bỗng bừng sáng lên như ban ngày bởi hai quả pháo sáng treo trên lưng chừng trời. Bảng phán đoán nhanh, có vẻ như sự di chuyển của tiểu đoàn anh đã lọt vào mắt bọn địch đang chốt trên ngọn núi Chúa thì phải và chính chúng đã gọi bọn máy bay này đến. Đứng thẳng người giữa đường, Bảng hét đến vỡ họng :
   - Tắt hết đèn đi ! Cho xe dạt vào bên đường ! Chuẩn bị 12 ly 7 bắn máy bay theo lệnh tôi!
   Mệnh lệnh được thực thi ngay tức khắc. Trong giây lát, hơn hai chục chiếc xe tăng và thiết giáp đã lẩn khuất vào bóng núi, tán cây hoặc nép sát xuống vệ đường. Những nòng súng 12 ly 7 đánh cao cảnh giác, sẵn sàng nhả đạn. Các chiến sĩ bộ binh cũng đã lăm lăm súng trong tay, mắt dõi lên bầu trời đêm sáng rực. Hai chiếc máy bay vẫn lượn đi, lượn lại. Chắc chúng còn nghi ngờ nên thêm hai quả pháo sáng nữa được bung ra. Dưới ánh sáng bốn ngọn đèn dù, cảnh vật dưới mặt đất phơi ra rõ như ban ngày. Thật may, đội hình của tiểu đoàn được ngụy trang khá kỹ và đã kịp thời dạt vào hai bên lề đường cả. Những chiếc xe tăng, xe thiết giáp cắm đầy lá ngụy trang trông như những bụi cây ven đường. Hai chiếc máy bay vẫn nối đuôi nhau bay dọc theo quốc lộ 1. Chúng sà xuống rất thấp, luồng khí động phía sau chúng tưởng chừng muốn lật tung cây cỏ hai ven đường lên. Đầu óc Bảng căng như sợi dây đàn : « Không biết chúng đã phát hiện ra mình chưa ? Bắn hay không bắn ?». Tất nhiên, khi chúng đã phát hiện ra đội hình hành quân của các anh và đánh vào đội hình thì kiểu gì cũng phải bắn trả. Còn nếu chúng mới nghi ngờ mà bắn thì khác gì « lạy ông tôi ở bụi này ». Anh quyết định sẽ nhẫn nại chịu đựng cho đến phút cuối cùng, chỉ khi chúng đánh trúng đội hình mới cho bắn trả. Vào lúc này, phải lấy đại cục làm trọng. Quả nhiên, những loạt bom chúng ném xuống cũng vu vơ, không quả nào trúng vào đội hình cả. Chắc chúng chỉ ném thăm dò, Bảng thở ra một hơi dài nhẹ nhõm.
Đợi cho hai chiếc máy bay cút thẳng về phía nam, Bảng mới kéo chính trị viên Đính, tiểu đoàn phó Bình, trợ lý tham mưu Định, đồng chí tiểu đoàn trưởng bộ binh và hai chiến sĩ trinh sát ra phía sau xe chỉ huy. Cùng lúc đó, trung đoàn trưởng bộ binh cùng ba chiến sĩ nữa cũng có mặt. Bảng trải tấm bản đồ ra mặt cỏ ngay trên vệ đường, bấm chiếc đèn pin đã được bọc vải vào bản đồ anh nói vừa đủ nghe :
- Ta bắt đầu làm việc ! Đề nghị các đồng chí trinh sát cho chúng tôi biết về tình hình địch ở phía trước như thế nào ? Lực lượng, phương tiện và hệ thống vật cản của chúng ra sao ?
Hai chiến sĩ trinh sát bộ binh giãy nảy lên :
- Báo cáo thủ trưởng ! Chúng tôi chỉ được giao nhiệm vụ bám địch xem chúng bố trí ở đâu để bàn giao cho các đồng chí chứ như thủ trưởng yêu cầu thì chúng tôi không nắm được đâu.
   Chính trị viên Đính gắt nhẹ :
   - Trinh sát mà không nắm được cụ thể tình hình địch thì các cậu làm gì ?
   Người chiến sĩ trông có vẻ già dặn hơn từ tốn :
   - Bác cáo các đồng chí ! Thực tình chúng tôi cũng vừa mới giải phóng quận lỵ Du Long này được vài tiếng đồng hồ. Ngay sau đó đơn vị tôi được lệnh cơ động lên hướng tây. Chúng tôi được giao nhiệm vụ bám địch để bàn giao cho đơn vị mới đến tiếp thu. Nghĩa là nắm được chúng bố trí ở đâu để báo cho quân ta mà thôi chứ không có thời gian và điều kiện điều tra cho thật tỷ mỷ được. Rất mong các thủ trưởng thông cảm !   
   Trung đoàn trưởng bộ binh cũng nói đỡ cho các đồng đội :
   - Các anh thông cảm ! Các đồng chí đó nói đúng đấy. Họ vừa mới đánh địch ở đây xong, bây giờ lại phải di chuyển thì làm gì có điều kiện để chui rào, bắt tù binh khai thác tin tức như được.
Biết trước như vậy rồi nên Bảng nhẹ nhàng :
   - Thôi, được rồi ! Bây giờ các đồng chí cứ báo cáo hết những gì các đồng chí đã nắm được. Có vấn đề gì chưa rõ chúng tôi sẽ hỏi thêm.
   Trung đoàn trưởng bộ binh gọi 3 chiến sĩ của mình :
   - Các cậu tập trung vào đây để nắm tình hình đi. Ngay sau đây, các cậu sẽ theo họ lên đó nhận bàn giao và tiếp tục cơ động về phía trước để bám địch đấy.    
Tất cả những người có mặt đều túm lại xung quanh tấm bản đồ. Người chiến sĩ trinh sát có tuổi rút từ túi ngực ra một cái bút chì và dùng nó làm que chỉ :
   - Báo cáo, chỗ chúng ta đang tạm dừng là phía bắc thôn Bà Râu. Từ đây đến thị xã Phan Rang khoảng chừng 20 ki- lô- mét. Từ chiều hôm qua, thôn Bà Râu đã bị ta đánh chiếm và hiện đang nằm trong tay ta. Sau khi bị đánh bật khỏi Bà Râu, địch đã lui về cố thủ ở khu vực Ba Tháp, Gò Đền và Cà Đú, một số tản ra chạy lên núi Chúa, chắc bọn này vừa mới chỉ điểm cho máy bay lúc nãy. Vị trí phòng ngự tiền tiêu của địch là bắc thôn Ba Tháp, cách đây khoảng hơn 3 ki- lô- mét- Anh ta đưa đầu bút chì chỉ một loạt các điểm có địch rồi tiếp tục- Còn lực lượng của chúng cụ thể là bao nhiêu, thuộc đơn vị nào thì thật tình là chúng tôi không rõ. Về hệ thống công sự của địch nhìn chung là sơ sài, chủ yếu là chúng lợi dụng nhà cửa, các công trình xây dựng hai bên đường và có một số công sự gỗ đất, bao cát mới được xây dựng. Vật cản cũng không có gì kiên cố cho lắm, không có hào chống tăng, hàng rào dây thép gai cũng sơ sài thôi, chỉ có một số thùng phuy, bao cát xếp ngang đường nhưng vẫn để lối cho xe cộ đi qua. Có lẽ chúng cũng không ngờ ta đánh tới đây nhanh thế hay sao ấy. Báo cáo, hết ! 
   Anh ta vừa dứt lời, trợ lý tham mưu Định đã nôn nóng :
   - Thế còn mìn thì sao ? Nhất là mìn chống tăng ấy ?
   Người chiến sĩ trinh sát vẫn rất bình tĩnh :
   - Báo cáo thủ trưởng ! Thực tình thì chúng tôi không kiểm tra được từng mét đường nhưng theo phán đoán của chúng tôi thì không có mìn chống tăng đâu ạ.
   Tiểu đoàn trưởng Bảng hất cằm :
   - Đồng chí căn cứ vào đâu mà kết luận như vậy ?
   Người chiến sĩ trinh sát rành rẽ :
   - Có mấy căn cứ để kết luận là không có mìn như thế này, một là chiều hôm qua, khi rút từ Bà Râu về Ba Tháp địch vẫn cơ động bằng xe cơ giới. Như vậy nghĩa là không có mìn bố trí từ trước. Còn từ chiều hôm qua đến giờ, bọn tôi liên tục bám và theo dõi sát mọi hành động của chúng thì cũng không thấy có tên nào ra bố trí mìn. Ngoài ra, đây là đường quốc lộ 1, mặt đường trải nhựa nên nếu đào để bố trí mìn thì sẽ phát hiện ra ngay.
   Bảng vẫn căn vặn :
   - Thế còn xe tăng, thiết giáp có không ?   
   Người chiến sĩ trinh sát bĩnh tĩnh :
   - Báo cáo, ở sâu bên trong tuyến phòng thủ thì có hay không chúng tôi không biết, còn theo quan sát của chúng tôi thì ở mấy cụm cứ điểm tiền duyên của địch không có cái xe tăng hoặc thiết giáp nào cả.
Suy nghĩ một lát, Bảng gật đầu :
   - Cảm ơn các đồng chí ! Chắc các đồng chí cũng mệt rồi. Bây giờ các đồng chí cứ về vị trí của mình và tranh thủ nghỉ ngơi đi- Đợi hai chiến sĩ trinh sát đi khỏi, Bảng tiếp- Thực ra mình cũng không thể đòi hỏi họ hơn được. Tuy nhiên, cho đến giờ thì ta cũng đã biết địch đang bố trí ở đâu rồi. Bây giờ ta sẽ thống nhất kế hoạch chiến đấu.
   Mấy cái đầu cùng chụm lại trên tấm bản đồ. Họ thì thầm trao đổi lúc to, lúc nhỏ, có lúc tranh luận khá gay gắt. Phải mất gần hai mươi phút, Bảng mới kết luận :
   - Bây giờ tôi thống nhất thế này. Về cách đánh chúng ta vận dụng chiến thuật tiến công trong hành tiến. Mục tiêu phải đánh chiếm trước mắt gồm : một là dinh tỉnh trưởng, hai là sở chỉ huy chi khu; ba là cảng Ninh Chữ. Trong đó mục tiêu chủ yếu là dinh tỉnh trưởng. Còn nhiệm vụ tiếp theo của tiểu đoàn ta là phát triển đến Cà Ná. Chúng ta sẽ sử dụng đội hình một hàng dọc, đi đầu là xe trinh sát, tiếp theo là đại đội tăng 3, đại đội thiết giáp 8, đại đội thiết giáp 9, tiếp theo là bộ phận bảo đảm kỹ thuật của đồng chí Bình, cuối cùng là bộ phận hậu cần kỹ thuật do đồng chí Đính chỉ huy. Khi phát hiện quân địch, xe trinh sát sẽ chỉ mục tiêu và để cho xe tăng của đại đội 3 vượt lên công kích. Trong quá trình tiến công sẽ sử dụng đội hình « zic- zắc » để phát huy tốt hỏa lực của các xe và đỡ bắn vào nhau. Sau khi vào đến thị xã, tiểu đoàn sẽ phân thành ba mũi. Mũi thứ nhất nhanh chóng đánh chiếm dinh tỉnh trưởng, mũi thứ hai chiếm sở chỉ huy chi khu, mũi thứ ba đi chiếm cảng, tiêu diệt tàu địch ở đó. Trường hợp gặp vật cản không khắc phục được, xe tăng thiết giáp sẽ dừng lại chi viện hỏa lực cho bộ binh xuống xe đánh chiếm. Trong quá trình chiến đấu chú ý sẵn sàng đánh trả máy bay địch. Vị trí chỉ huy của tôi ở sau đại đội 3- Anh ngẩng lên nhìn quanh một lượt- Ý định chiến đấu như thế, các đồng chí còn ý kiến gì nữa không ?
   Trợ lý tham mưu Định giơ tay :
   - Tôi có ý kiến ! Đề nghị tiểu đoàn trưởng xác định cụ thể thành phần của từng mũi. Theo tôi, cả ba mũi đều phải có xe tăng mới đảm bảo khả năng chiến đấu được.   
Tiểu đoàn trưởng Bảng gật đầu :
- Tôi đồng ý ! Khi giao nhiệm vụ cho các đơn vị tôi sẽ quy định cụ thể. Mời các đồng chí khác- Quay về phía trung đoàn trưởng bộ binh, chính trị viên Đính, Bảng sẽ sàng- Các anh xem có gì cần bổ sung không ?
Chính trị viên Đính lắc đầu nhè nhẹ :
- Tôi hoàn toàn nhất trí với ý định của anh, chỉ xin lưu ý khi giao nhiệm vụ cho anh em là khi cần thiết phải bỏ qua các mục tiêu không quan trọng để nhanh chóng đánh chiếm mục tiêu chủ yếu như lời Tư lệnh binh chủng đã dặn.
Trung đoàn trưởng bộ binh giơ tay theo thói quen :
- Về kế hoạch tác chiến tôi hoàn toàn nhất trí. Sau đây tôi sẽ cho trinh sát của chúng tôi cơ động lên bám địch ở cự ly gần hơn nữa. Đêm nay, khi cơ động lên các đồng chí chú ý bắt liên lạc với họ- Quay về phía ba chiến sỹ của mình, anh hạ giọng- Bây giờ các đồng chí lên nhận bàn giao tại thực địa của trinh sát sư 3, sau đó tranh thủ tiếp cận địch càng gần càng tốt để nắm thêm tình hình. Khi xe trinh sát của xe tăng đến các đồng chí phải báo cáo lại cho cụ thể, càng tỷ mỷ càng tốt. Đã rõ nhiệm vụ chưa ?
Ba chiến sĩ trinh sát đồng thanh:
- Rõ !- Nói rồi họ lập tức lên đường.
Nhìn quanh một lượt, thấy không ai có ý kiến gì thêm, Bảng dằn giọng :
- Thôi, ta tạm dừng ở đây. Bây giờ, đồng chí Định cho người đi báo cho các đại đội cho tất cả cán bộ từ trung đội trưởng về đây nhận nhiệm vụ. Đi ngay đi !
   Đúng lúc đó một chiếc máy bay xẹt qua. Hai tiếng nổ « bụp, bụp » từ trên không vọng xuống và cả đất trời bỗng lại sáng rực như ban ngày. Ngay sau đó, một tốp máy bay xuất hiện, chúng bay vòng quanh dòm ngó rồi một loạt tiếng nổ dội lên ở phía sau đội hình tiểu đoàn.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Khi bầu trời vừa như muốn vỡ tung ra bởi tiếng rít chói tai của hai chiếc máy bay phản lực, Hải Xoăn đã nhảy phắt vào cửa pháo hai ôm lấy khẩu 12 ly 7. Anh kéo khóa nòng lên đạn rồi rê mũi súng theo vòng lượn của chiếc máy bay, tay phải đã để sẵn ở cần cò. Pháo thủ Hải Phở nhô đầu lên từ cửa trưởng xe nhắc nhỏ :
   - Đừng bắn vội, quê ! Tiểu đoàn trưởng vừa nhắc chỉ được bắn khi có lệnh thôi đấy.
   Hải Xoăn càu nhàu :
   - Biết rồi ! Mà lệnh với liếc cái quái gì cơ chứ, nó sắp choảng bom vào đầu mình rồi đây này.
   Tuy nói vậy, Hải vẫn buông tay ra khỏi cần cò nhưng dưới ánh sáng của ngọn đèn dù vẫn thấy mắt anh quắc lên những tia căm hận. Gì chứ, với lũ giặc trời này thì anh và cái đại đội 3 này đã có quá nhiều ân oán. Suốt dọc đường hành quân vào chiến trường chúng đã làm khổ các anh bao nhiêu lần. Chính chúng đã cướp đi một người bạn thân của anh, đó là lái xe Nguyễn Văn Cửu hồi tháng 5 năm 1972. Hồi ấy, Hải còn là pháo thủ của xe 724 do trung đội phó Nguyễn Quang Hòa chỉ huy, còn Cửu là lái xe. Mặc dù không cùng quê nhưng cùng tuổi, lại cùng nhập ngũ, tính nết cũng khá giống nhau nên khi được biên chế về xe 724 hai người đã nhanh chóng trở thành đôi bạn thân. Từ hồi còn huấn luyện ở Vĩnh Phú cho đến khi hành quân vào chiến trường, cả hai vẫn sẻ chia nhau về mọi thứ. Từ việc giúp đỡ lẫn nhau trong công việc đến tâm tình với nhau về mọi chuyện trên đời. Trong những câu chuyện tâm tình, họ thường nói đến tương lai. Ngày đó không còn chiến tranh, họ sẽ trở về quê hương để tiếp tục những ước mơ còn dang dở của mình. Cửu chẳng có ước mơ gì cao sang, anh chỉ muốn sau này về sẽ đi lái máy cày để không uổng phí chuyên môn lái xe tăng đã được đào tạo. Ấy thế mà, bọn giặc trời đã không cho anh cơ hội để thực hiện cái ước muốn vô cùng giản dị ấy.
   Hôm đó, đại đội 3 của các anh vừa vượt qua Động Con Tiên, một trọng điểm đánh phá của không quân địch trên vùng biên giới Lào Việt và đang tìm vị trí trú quân. Con đường quá hiểm trở, một bên là ta- luy dương cao hàng chục mét, một bên là vực sâu thăm thẳm nên rất khó tìm chỗ giấu xe. Để tìm được chỗ giấu xe ưng ý, che mắt được bọn chỉ điểm OV10 thì trưởng xe và lái xe phải tự mình dò dẫm vào các « mang cá » ven đường để kiểm tra. Khi đại đội trưởng Đô, trưởng xe Hòa và lái xe Cửu đã chọn được vị trí giấu xe rồi, đang chuẩn bị đưa xe vào thì bất chợt một tràng đạn dài từ trên trời xổ xuống. Đã được nghe nói nhiều lần về loại máy bay săn đêm AC130 nhưng hôm ấy là lần đầu tiên họ giáp mặt chúng, mà lại thật bất ngờ vào cái lúc không ai ngờ tới. Chùm đạn 20 ly từ máy bay bắn xuống chụp lấy chiếc xe 724 như một chiếc nơm úp cá. Ngay loạt đạn đầu tiên, cả ba người đã bị thương. Cửu đứng gần xe nhất nên bị thương nặng nhất. Lúc ấy, Hải và y tá Ban vẫn còn ở trong xe. Những loạt đạn chát chúa trên nóc xe làm hai anh em tối mắt, tối mũi. Ơn trời, không có viên đạn nào trúng vào hai cái cửa xe đang mở toang chứ chỉ cần một viên nổ trong xe thôi thì anh cũng chẳng còn đứng ở đây mà ngắm nó nữa. Chờ cho loạt đạn ngớt, Hải và Ban lao ra ngoài. May mà ở ngay gần đó có một chiếc hầm, họ lao ngay vào đó trước khi một loạt đạn nữa được bắn xuống. Tất cả cứ nhằm trúng chỗ chiếc xe 724 đang đứng mà nổ như hoa cà, hoa cải.
   Khi chiếc AC130 đã bay đi chỗ khác, Hải ra khỏi hầm mới biết cả đại đội trưởng Đô, trung đội phó Hòa và lái xe Cửu đều bị thương. Đô và Hòa thì bị thương nhẹ thôi, riêng Cửu bị thương rất nặng. Anh nằm đó, thoi thóp thở. Sự sống leo lét như muốn bứt đi bất cứ lúc nào. Lúc này, cả tiểu đoàn phó Bảng, chính trị viên Nguyễn Thế Cương, trung đội trưởng Nguyễn Văn Thanh đã có mặt. Mọi người tíu tít băng bó, cấp cứu thương binh. Lái phụ Nguyễn Khắc Nguyệt được điều lên lái xe 724 đi giấu, còn lại tập trung đưa ba người đi viện. Nhưng không kịp nữa. Mới đi chưa được nửa đường, lái xe Cửu đã trút hơi thở cuối cùng. Lòng đau như xát muối, Hải cùng đồng đội đành mai táng Cửu bên một sườn núi ven động Con Tiên. Mối thù đối với bọn giặc trời này cứ âm ỉ mãi trong lòng Hải từ ngày ấy.
   Sau mấy loạt bom vu vơ, hai chiếc máy bay đã bay về hướng nam, Hải Xoăn rời khẩu 12 ly 7 lên ngồi trên đỉnh tháp pháo. Cả mấy anh em trong xe cũng đã quây quần bên anh. Hải vỗ vai pháo hai Nhàn :
   - Cậu vẫn nhớ quy tắc bắn máy bay đấy chứ ?- Hải hỏi vậy bởi Nhàn vốn là chiến sĩ công binh, vừa mới được bổ sung về đại đội 3 làm pháo hai chưa lâu và cũng chỉ mới được tập bắn 12 ly 7 đôi lần, hôm nay được biên chế về xe 764 của anh làm nhiệm vụ bắn máy bay.
   Nhàn láu táu trả lời bằng cái giọng Nghệ Tĩnh nặng trịch :
   - Nhớ chứ ! Có khó chi mô !
   Hải Xoăn nghiêm giọng :
   - Không khó thì nhắc lại xem nào.
   Nhàn cười hì hì :
   - Thì nó lao thẳng vào mình thì mình ngắm cái vòng ngắm vào đầu nó mà bắn. Còn nếu nó bay ngang hay bay chếch thì ngắm đón về phía trước một ít chứ gì.
   Hải Xoăn lắc đầu tỏ vẻ không hài lòng, pháo thủ Hải Phở cũng lắc đầu:
   - Thế không được. Một ít là bao nhiêu phải cụ thể ra chứ. Nói như cậu thì đạn đi tìm chim hết.
   Lái xe Phan cũng góp chuyện :
   - Hôm đi bắn đạn thật thằng cha này có bắn trúng phát nào đâu mà.
   Nhàn hăng hái cãi lại :
   - Hôm ấy khác, hôm nay khác chứ. Anh không nhớ hôm bắn lại em chả bắn trúng ba viên rồi sao ?
   Hải Xoăn nghiêm trang hẳn lại :
   - Chuyện này không đùa được đâu. Nếu cậu không bắn được thì xuống nạp đạn pháo cho cậu Sáng lên bắn thay.
   Pháo hai Sáng nãy giờ im lặng giờ mới lên tiếng đầy thích thú :
   - Đúng rồi. Để em lên bắn 12 ly 7 cho.
   Nhàn lẩm bẩm càu nhàu:
   - Mi thì bắn chác cái chi? Vừa mới vào, đã được bắn đạn thật lần nào đâu mà cứ lên mặt- Nhàn nói có phần đúng vì Sáng là đợt lính Đông Anh vừa mới bổ sung vào hồi đầu năm. Cậu ta bồi tiếp- Biết điều thì cứ nạp đạn cho nhanh vào, còn khẩu 12 ly 7 để đấy cho tớ.
   Sáng biết thân biết phận ngồi im thin thít, Hải Xoăn vội hòa giải:
   - Đã biết như thế rồi thì ôn lại quy tắc bắn đi. Hôm nay sẽ ác liệt đấy, không đùa được đâu- Chợt có tiếng đại đội trưởng Tường gọi Hải đi nhận nhiệm vụ. Anh rời tháp pháo nhảy xuống đất, đi được vài bước còn ngoái lại- Ở nhà kiếm cái gì ăn rồi tranh thủ nghỉ đi một lúc. Ngày mai là vất vả đấy.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Trên xe 761, khi đại đội trưởng Tường vừa đi khỏi pháo thủ Đào Văn Kiên đã giục:
   - Lê đâu, nổi lửa lên em. Kiếm cái gì “ca cóng” một tý đi, tớ đói lắm rồi- Ở chiến trường đã mấy năm, quen miệng nói vậy mỗi khi nấu nướng cải thiện nên bây giờ dẫu không phải nấu nướng bằng ca, cóng nữa, anh em đại đội 3 vẫn bảo nhau như thế.
   Phải công nhận cái trò thức đêm chóng đói thật, nhất là đối với Kiên Voi- chàng pháo thủ ăn khỏe nhất đại đội. Quê Kinh Môn, Hải Hưng, là con nông dân chính hiệu nhưng không hiểu sao Kiên lại có một thân hình to lớn và một nước da trắng đến thế. Có lẽ vì to con, tiêu tốn nhiều năng lượng nên Kiên ăn rất khỏe. Nghe nói hồi huấn luyện tân binh, có lần thách nhau hắn đã ăn hết cả mâm sáu. Còn bình thường, mỗi bữa hắn ta có thể đánh bay cả chục bát cơm, loại “bát B52” xới đầy có ngọn nếu có. Bù lại, Kiên cũng khỏe như voi. Có lần đi gùi gạo, thằng Nguyệt cũng dân Hải Hưng bị trầy lưng khóc dở, mếu dở với ba lô gạo. Chẳng nói chẳng rằng Kiên túm luôn cái ba- lô của nó đặt chồng lên ba- lô của mình. Thế mà bước đi vẫn bình thường, mặt không hề biến sắc, về đơn vị vẫn sớm nhất. Đi lấy củi hay chặt tre, vác gỗ… bao giờ bó của Kiên cũng to nhất, nặng nhất và đẹp nhất. Và có lẽ cũng vì hắn khỏe như thế mà ký sinh trùng sốt rét nó kiêng nể. Mấy năm ở rừng mà Kiên chưa hề bị sốt rét, nước da vẫn trắng như trứng gà bóc mới lạ chứ. Có điều lạ, dù to lớn kềnh càng và sức khỏe như voi nhưng lời ăn, tiếng nói của Kiên thì lúc nào cũng nhẹ nhàng, thủ thỉ như con gái.
   Ngước nhìn mấy quả pháo sáng vẫn đang lơ lửng và mấy chiếc máy bay vẫn lởn vởn trên đầu, pháo hai Lê tỏ ra ngần ngại:
   - Máy bay nó vẫn quần kia kìa. Bây giờ mà nổi lửa lên thì toi mất.
   Lê ngại cũng phải. Cậu ta nằm trong đợt lính vừa mới bổ sung vào chiến trường đầu năm nay nên vẫn còn rất nhiều bỡ ngỡ. Thì các cán bộ huấn luyện vẫn dạy vào chiến trường phải bí mật, “đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng” cơ mà. Thế mà máy bay nó vẫn lượn lờ trên đầu ì ì, các đàn anh trong xe lại giục đi nấu ăn thì làm thế nào bây giờ.
   Có lẽ cũng đã thấy đói bụng nên Thìn Đen, lái xe cũng giục:
   - Lê nó ngại cũng phải. Thôi thì thằng Cát giúp nó một tý cũng được.
   Pháo hai Cát nhanh nhẩu:
   - Xong ngay! Thế các quê muốn “ca cóng” cái gì nào?
   Biết chắc là Kiên Voi sẽ đòi nấu cơm nên Thìn Đen chặn trước:
   - Làm nồi cháo đi cho nhẹ bụng. Có mấy hộp thịt gà Mỹ đấy. Cứ ninh cháo lên cho nhừ rồi nghiền thịt gà ra bỏ vào là xong.
   Kiên có vẻ không hài lòng lắm nhưng im lặng. Trong những cuộc hành quân thế này, lái xe là nhân vật quan trọng nhất và về chuyện ăn uống, ngủ nghỉ thì ý kiến của bọn hắn thường là quyết định cuối cùng. Cái đó cũng phải lẽ thôi vì khi hành quân và cơ động thì bọn hắn là vất vả nhất. Khi xe chạy, các thành viên khác còn được nghỉ ngơi, ngồi trên tháp pháo thảnh thơi ngắm cảnh, buồn ngủ thì chui vào trong xe hoặc lăn ra trên đống bạt đánh một giấc. Trong khi đó bọn hắn thì đầu tắt mặt tối, lúc nào cũng phải căng mắt ra nhìn đường, hai tay, hai chân phải hoạt động liên tục. Đêm nào thông đồng bén giọt còn đỡ chứ nếu gặp hỏng hóc hoặc sa lầy, đứt xích thì còn khốn nạn hơn. Vì vậy, thường là anh em đều có ưu tiên, đôi khi phải nói là chiều chuộng ấy chứ. Mà cái tay Thìn Đen này lại còn nổi tiếng hay “dỗi”. Động cái gì không vừa ý hắn một cái là làm mặt bất cần liền. Vì vậy, Kiên ta đành tặc lưỡi: “Cháo cũng tốt. Còn hơn là không có gì cho vào bụng”. Nghĩ vậy, Kiên bảo:
   - Thôi, cháo cũng được. Nhưng nấu nhiều nhiều vào đấy. Hôm nay, xe ta có khách mà- Ý Kiên muốn nhắc đến mấy chiến sĩ bộ binh cùng đi.
   Một chiến sĩ bộ binh chép miệng:
   - Các anh sướng thật đấy, đánh nhau thế này mà còn có cháo gà để ăn. Chả bù cho chúng em… cả ngày hôm qua có mỗi vắt cơm. Đói gần chết.
Kiên ngơ ngác:
- Chết thật! Sao không bảo từ lúc lên xe. Hay là lấy máy bánh lương khô ăn tạm đã, tý nữa húp cháo sau- Cậu ta moi từ trong vành tháp pháo ra mấy bánh lương khô dúi vào tay đám bộ binh rồi thủ thỉ- Cũng từ hôm xuống đồng bằng này mới rủng rỉnh thôi, quê ạ.
Cát đã nhảy xuống xe. Lê lúi húi cởi bao dụng cụ cấp dưỡng và xách bi đông nước xuống. Chỉ một loáng sau, Cát đã phát hiện ra cái cống vòm ngay gần đấy. Cậu ta chui vào, chỉ một loáng sau đã nổi lửa xong và đặt nồi lên bếp. Trong lòng cống vòm cái bếp kín như bưng, không lọt tý ánh lửa nào ra ngoài. Đối với Cát, công việc này đã quá quen thuộc vì từ ngày vào chiến trường đến giờ cậu ta chuyên trị làm pháo hai. Trước đây, hồi ở đại đội 4 cậu là pháo hai và bây giờ chuyển sang đại đội 3 cũng vậy cho nên chuyên môn “bếp núc” chỉ là chuyện nhỏ với Cát. Về mặt lý thuyết, để chống lộ khói lửa khi nấu ăn, bộ đội ta phải đào bếp Hoàng Cầm. Tuy nhiên, khi hành quân, lính xe tăng nấu ăn theo xe và nhiệm vụ nấu ăn thường do pháo hai phải đảm nhiệm. Lúc đầu, các cậu cũng hí hoáy đào bếp Hoàng Cầm đúng như sách dạy nhưng sau thấy cách rách quá, có hôm loay hoay suốt buổi sáng mà đến trưa vẫn không có cơm ăn. Mà mỗi xe chỉ có 4 đến 5 người, có mỗi cái “xoong 5” nên đào bếp cũng khó. Thế rồi, cái khó ló cái khôn. Dần dần các cậu cũng tìm ra cách hạn chế khói lửa mà không cần đào bếp Hoàng Cầm nữa. Chống khói thì dễ thôi, chỉ cần củi thật khô, thật nỏ là được. Và thế là, cứ nấu nướng xong các cậu lại chẻ một bó củi hong bên bếp cho khô, lúc xe chạy thì để nó ngay cạnh cửa xả. Thế là củi cứ khô như đóm hút thuốc lào, nhóm lên cháy phừng phừng không một sợi khói. Còn che lửa cũng chẳng khó lắm. Chui vào cống hoặc cái hang hốc nào đó, hoặc chỉ cần vài cành cây rậm lá, cái bao tải hay tấm bạt truyền động tùm hụp lên sẽ kín ngay. Bây giờ cũng vậy, dưới lòng cống vòm, ngọn lửa đã bập bùng và cái “xoong 5” đầy nước đã thấy tiếng reo.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Không biết bọn máy bay đã đánh hơi được gì mà chúng bám dai dẳng thế. Dưới ánh sáng của bốn quả pháo sáng, cả một vùng sáng trưng như ban ngày. Thế rồi hết chiếc này đến chiếc khác lao xuống cắt bom. Những chớp lửa cứ thay nhau nháng lên dọc hai bên con đường quốc lộ số Một. Có điều hơi lạ, bọn chúng chỉ tập trung đánh vào phía sau của tiểu đoàn xe tăng 4. Không biết vì lý do gì? Có lẽ bởi đội hình toàn tiểu đoàn đang nấp trong cái bóng cao ngất của núi Chúa chăng nên chúng không quan sát thấy. Hoặc giả chúng không ngờ một tiểu đoàn xe tăng thiết giáp lại tiếp cận tiền duyên phòng ngự của chúng ở một khoảng cách gần đến như vậy?  Những tiếng nổ nối nhau từ phía Bắc vọng về làm mấy chiến sĩ bộ binh cứ thắc thỏm không biết đồng đội mình ở phía sau có bị làm sao không?
Bất chấp lũ máy bay vẫn nhao lên lượn xuống đầy đe dọa, bất chấp mấy cái đèn dù lơ lửng trên cao tỏa ra cái thứ ánh sáng nhợt nhạt đến vô duyên, bất chấp những tiếng nổ thỉnh thoảng lại dội về từ phía sau đội hình, không chỉ riêng xe 761 mà tất cả các xe của đại đội 3 bây giờ đều đã nổi lửa “ca cóng”. Có vẻ như đối với họ chuyện này đã quá bình thường. Mà thế cũng phải thôi. Từ hồi còn thằng thày của chúng ở đây, máy bay đông như ruồi, đủ cả từ các loại F đến AC130, B52… mà họ vẫn đưa được những chiếc xe tăng nặng nề này vượt Trường Sơn vào đến A Lưới cơ mà. Tất nhiên, cũng vẫn phải luôn cảnh giác với chúng nên xe nào cũng có một chiến sĩ đang ôm khẩu 12 ly 7 đã lên đạn. Chỉ cần chúng nhao xuống đúng đội hình là sẽ nổ súng ngay. Cánh bộ binh dường như đã quá mệt mỏi nên đã tản ra xung quanh kiếm chỗ ngả lưng. Có cậu chui ngay vào gầm xe, một lát sau đã thấy vọng ra tiếng ngáy đều đều.
Mặc cho cánh pháo thủ ôm 12 ly 7 trực bắn máy bay, hội pháo hai tất tả chạy ngược chạy xuôi lo việc bếp núc, cánh lái xe vẫn đang tụ tập “bù khú” ở xe 760 gần cuối đội hình. Dường như đó là một đặc quyền đương nhiên của họ. Góp mặt “bù khú” hôm nay còn có Nguyễn Cao Tần- biệt danh Tần Choét vì cái miệng rộng loe, lại hay nói, vốn là cựu lái xe của đại đội 3 nay lên làm trợ lý kỹ thuật tiểu đoàn và Nguyễn Văn Tuyên, nguyên lái xe 724 mới chuyển sang đại đội 8 khi xe bị bỏ lại Đà Nẵng. Vừa đến nơi, Tuyên đã móc ra bao Ru by Quân tiếp vụ thảy vào giữa đám đông, giọng đầy hào phóng:
- Mời các anh và các quê hút thuốc.
Ra giọng “đàn anh”, Thìn Đen lè nhè:
- Chú em Tuyên chơi được đấy! Thế nào, về “xê” 8 có dễ chịu không?
Tuyên cười hinh hích:
- Cũng còn lạ nhưng thích lắm. Ở bên này chỉ là đàn em nhưng về bên đó em lại được chúng nó tôn làm đại ca đấy.
   Cả bọn cùng phá lên cười vì cái sự thật thà của Tuyên. Ở đại đội 3 này, từ khi đi vào chiến trường thì ngoài mấy cán bộ đại đội, trung đội ra cũng chỉ gồm 3 đợt nhập ngũ. Nhập ngũ sớm nhất là hội sinh viên các trường đại học, trung cấp như Nguyễn Quang Hòa, Trần Quốc Quang, Nguyễn Thanh Xuân, Nguyễn Danh Vĩnh… Số này đến giờ hầu hết đã chuyển đi hoặc trưởng thành lên cán bộ các cấp. Tiếp đến là đợt tháng 5 năm 71. Số này chủ yếu quê Thái Bình và Vĩnh Phú, lúc rời miền Bắc thường là pháo thủ và lái chính. Còn muộn nhất thì là cánh Hải Hưng tháng 12 năm 71, lúc về đại đội để đi chiến trường thì chủ yếu là pháo hai và lái phụ. Riêng cánh lái xe chỉ có hai đợt. Đợt đầu là hội lính Kim Anh, Đa Phúc nhập ngũ tháng 5 năm 71. Trong số này, có người đã trở thành đại đội phó kỹ thuật như Đỗ Xuân Bốn, có người trở thành trợ lý kỹ thuật tiểu đoàn như Nguyễn Cao Tần, có người được bổ nhiệm trung đội trưởng sửa chữa như Nguyễn Văn Kính, kỹ thuật viên như Nguyễn Văn Thanh. Riêng Thìn Đen và Cầu Sặt thì vẫn là lái xe. Thìn vì da đen nên gọi là Thìn Đen thì rõ rồi. Còn Cầu tại sao lại là Cầu Sặt thì chắc chỉ bọn cùng quê mới biết, còn mọi người cứ thế gọi mãi thành quen, cũng chẳng ai truy nguyên làm gì nữa. Đợt thứ hai là hội lính Hải Hưng nhập ngũ tháng 12 năm 71 gồm có Nguyễn Khắc Nguyệt, Trần Huy Đức, Hoàng Văn Phan, Nguyễn Văn Tuyên… lúc đầu được điều về làm lái phụ. Nguyệt thì đã chuyển sang đại đội 4, số còn lại bây giờ thì đều đã trở thành lái chính cả. Chỉ lọt vào đó mỗi Phạm Văn Huấn, người Thái Bình là cháu ruột của chính trị viên Đính mới chuyển về. Trong số này, Thìn có vẻ già dặn hơn nên vẫn ra mặt đàn anh song chẳng ai thèm chấp. Thấy mọi người xúm đến, Cầu Sặt hồ hởi:
   - Mời các “quê” lên hết cả đây- Cậu ta đặt cái bật lửa Zíp- Pô sáng loáng xuống cạnh bao thuốc của Tuyên rồi xởi lởi- Các “quê” dùng tạm. Muốn uống trà thì phải đợi nước sôi đã. Cà phê thì hết mất rồi. Lúc nào nước sôi thì gọi, Cải nhé.
   Pháo hai Cải đang hý húi nhóm lửa ngẩng lên, vui vẻ:
   - Các anh đợi tý. Phút mốt có nước sôi ngay.   
   Thìn bóc bao thuốc chìa ra mời. Mỗi tên rút một điếu cắm ngay vào miệng. Riêng Huấn Vâu thì xua tay:
   - Không! Ngừng đâu, đưa tớ cái điếu cày- Huấn dân Thái Thụy, Thái Bình, nghiện thuốc lào hạng nặng.
Pháo thủ Ngừng nhảy vào trong xe. Cậu ta đưa cái điếu cày cho Huấn rồi lò mò lục trong ba lô lấy gói kẹo cuối cùng đem ra đãi các đàn anh. Lúc đó, Tuyên mới lên tiếng:
- Có cà phê đây. Biết các anh thế nào cũng thức nên em còn một ít cũng vét nốt mang lên- Tính Tuyên là thế, dễ dãi và hào phóng, thuộc loại ruột để ngoài da.
Ngồi dựa lưng vào tháp pháo, hít một hơi thuốc dài, Cầu Sặt thở dài ra giọng thiểu não:
- Thằng cha Tuyên này tốt tính, rộng rãi ra phết thế mà sao số nó lại đen thế nhỉ?
Ngồi bên cạnh, Phan vội giật áo Cầu. Kể ra, Cầu nói không sai. Hoàn cảnh nhà Tuyên hơi đặc biệt. Bố Tuyên làm đội trưởng kiêm thuyết minh của đội chiếu bóng lưu động huyện. Quanh năm đi chiếu phim hết nơi này đến nơi khác, đến đâu cũng được chiều chuộng, ông sinh hư “bỏ lửng” mẹ con Tuyên ở quê. Thành ra, Tuyên phải lúc ở nhà với mẹ, lúc lại lang thang theo bố trên các nẻo đường. Có lẽ sự tạm bợ đó đã hằn vào Tuyên, làm Tuyên trở nên đơn giản, dễ dãi, đại khái “ngủ đâu là nhà, ngã đâu là giường”. Bù lại, Tuyên được xem phim liên tục. Cậu không chỉ nhớ truyện phim mà còn thuộc lòng lời thoại của nhiều bộ phim. Lúc cao hứng, cậu có thể tuôn ra tràng giang, đại hải những đoạn đối thoại dài dằng dặc trong một bộ phim nào đó. Trong các bộ phim đã được xem thì Tuyên thích nhất bộ phim “Chiến công Pha Khắt”. Bộ phim kể về tinh thần chiến đấu dũng cảm của những người lính xe tăng xô- viết. Ngay cả khi đã bị quân địch bắt, chiến sĩ Pha Khắt vẫn tìm cách để tiêu diệt quân thù. Vì vậy, khi biết có đợt tuyển quân vào xe tăng, Tuyên tìm mọi cách để được đi. Tuyên đi bộ đội rồi, gia cảnh càng khó khăn hơn. Trông vào đồng ruộng không đủ sống, mẹ Tuyên phải đi làm thêm nhiều việc để nuôi mấy đứa con còn nhỏ dại. Một lần, đi chở than gặp trời mưa. Đường trơn, dốc cao, sức yếu… chiếc xe than bị trôi đè chết con em gái Tuyên giữa tuổi 13. Hôm nhận được tin dữ, Tuyên khóc như mưa như gió. Chừng như cũng thấy mình vô ý, Cầu cao giọng:
- Thì các cậu thấy đấy, cái xe nào cứ rơi vào tay hắn là y như rằng có chuyện. Hết cái 700, bây giờ đến cái 724 này.
Ý Cầu muốn nhắc đến chuyện Tuyên trước đây lái phụ xe 700 đã bị bỏ lại dọc đường hành quân do hỏng hóc không khắc phục được. Còn cái 724 thì vừa đánh xong Đà Nẵng, chẳng hiểu sao không quay được tháp pháo nữa. Cán bộ kỹ thuật các cấp xúm vào kiểm tra thì phát hiện ra tháp pháo đã bị sệ xuống sát vào thân xe. Thế là đành phải “làm thịt” lấy ít khí tài rồi bỏ lại ở Đà Nẵng.
Chẳng để tâm đến câu nói lỡ mồm của Cầu, Tuyên vừa lúi húi dồn bột cà phê vào cái tất, vừa cười:
- Hê…Hê…! Chẳng biết tôi đen hay đỏ nhưng ba năm chiến trường rồi mà vẫn không sứt một tý da nào đây này.   
Cái này thì Tuyên nói đúng. Kể từ ngày bắt đầu vào chiến trường đến nay đã hơn 3 năm, ở cái đại đội 3 này hầu như anh nào cũng dính một vài vết thương. Không mảnh bom, mảnh đạn thì mìn vướng, bom bi, thậm chí là cửa xe đập dập ngón tay hay ngã từ trên xe xuống bươu đầu, sứt trán… Thế mà Tuyên thì tịnh không sao cả. 
Có tiếng Cải từ dưới vọng lên: “Nước sôi rồi đây”. Tuyên mở bi đông xe định bỏ túi cà phê vào thì Phan giằng lại, cậu ta đưa lên săm soi rồi kêu lên bằng cái giọng the thé như con gái:
- Nó cho anh em mình uống cà phê tất, các “quê” ạ- Phan người Kim Động, vẫn nổi tiếng toàn tiểu đoàn về tính cẩn thận và chặt chẽ.
Tuyên lại hềnh hệch cười:
- Quê buồn cười thật! Không có phin mới phải làm thế này chứ. Cứ yên tâm đi, tất này tớ đã giặt kỹ rồi.
Thìn Đen giật lấy cái tất, đưa lên mũi ngửi rồi phán:
- Không sao đâu. Cứ pha đi, uống được đấy.
Một lát sau, bi đông cà phê đã được rót ra bát tỏa một thứ mùi thơm dễ chịu. Thực ra, đối với lính đại đội 3 này thì trừ lái xe Đức là dân thị trấn đã biết đến vị cà phê. Còn lại, chỉ từ ngày xuống đồng bằng mới biết đến cái thứ thức uống này. Cũng chẳng biết nó ngon lành ở đâu song cứ cho nhiều đường vào khuấy lên uống cũng thấy khoai khoái. Lúc đó, lại có điếu thuốc ngon nữa thì “nhất trần đời” theo cách nói của Tần Choét. Lúc này, cậu ta cũng đang hít hà ngửi mùi thơm của bát cà phê rồi lại buông một câu lửng lơ:
- Này, Cầu nói thế không đúng, có khi không phải số thằng Tuyên đen mà là số cái 724 nó đen cũng nên, các quê nhỉ?
   Chuyện này thì cậu ta có phần đúng. Trong 8 chiếc xe từ Bắc vào, trừ 2 chiếc 700 và 762 đã phải bỏ lại dọc đường hành quân thì cái 724 này là “truân chuyên” nhất. Sau hôm lái xe Cửu hy sinh vì AC130 đánh, cái xe này còn vô khối đận long đong. Hết bị gốc cây đâm vào cửa phản lực, kéo mãi mới ra đến bị rệ, nghiêng phải đến 45 độ. Lái xe Phan bồi hồi:
   - Có khi thế thật. Hôm ở cây số 65, nó bị rệ, em nhìn mà phát khiếp. Em nghĩ chỉ cần đẩy nhẹ thêm một phát là nó lăn luôn. Mà vực ở chỗ đó thì lăn không biết bao nhiêu vòng mới đến đáy.
   Im lặng từ nãy, bây giờ Đức mới phụ họa:
   - Cái hôm ở Ngã ba 71 cũng kinh. Chẳng biết nó làm sao mà một bánh chịu nặng nằm ngang ra, lồng vào trục cân bằng được mới lạ chứ. Lại còn chuyện lúc lùi vào đó chẳng sao, đến khi xuống sửa chữa thằng Nguyệt mới bị mìn nổ. Lạ thật đấy! Mà thằng ấy cũng cao số. Lúc khênh nó vào viện ai cũng tưởng đi tong đôi mắt. Thế mà sau lại không sao cả.
   Thìn Đen chợt nhổm dậy như phát hiện ra một điều gì rất mới:
   - Ừ nhỉ! Cả hội lái xe mình từ ngày vào đây chỉ có 1 chết, 1 bị thương thì đều rơi vào xe 724, các “quê” ạ!   
Tần Choét vênh mặt tổng kết:
- Các cậu thấy chưa? Xe nó cũng như người, cũng có số cả đấy. Cậu Tuyên cẩn thận nhé!- Cậu ta vỗ vai Tuyên, hạ giọng- Còn bây giờ có cái gì bỏ hết ra đây liên hoan đi không mai có bị làm sao lại phí cả đi.
   Cả bọn cười phá lên hưởng ứng. Vừa nghiêng bi đông rót thêm cà phê ra các bát, Tuyên vừa hềnh hệch:
   - Hê…Hê…! Sợ đếch gì! Có khi bao nhiêu đen đủi các ông ấy gánh hết rồi. Bây giờ đến lượt tôi lại đỏ ấy chứ. Gì thì không biết chứ biết chắc ngày mai xe tôi được đi mãi sau cái đã.
   Câu nói thật thà của Tuyên làm cho không khí như lắng lại. Tất cả cùng im lặng hướng về phía nam đang ầm ì tiếng súng và tiếng gào thét của lũ máy bay. Quả thật, chẳng ai có thể nói trước được điều gì sẽ chờ đón họ phía trước. Chỉ biết chắc chắn rằng trận đánh ngày mai sẽ vô cùng ác liệt. Cả hội im lặng ngồi hút thuốc cho đến lúc các cán bộ đi nhận nhiệm vụ xong gọi về hội ý.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Nhận nhiệm vụ về, cũng vừa lúc cháo đã chín. Sau bát cháo gà ấm bụng,  Hải tổ chức phổ biến nhiệm vụ cho xe mình. Xong xuôi, anh tuyên bố:
   - Đêm nay, Nhàn với Sáng thay nhau gác từ giờ đến sáng, còn lại tranh thủ ngủ đi. Ngày mai là mệt đấy!- Nói rồi, anh chui vào trong xe và ngả lưng luôn trong buồng chiến đấu cạnh pháo thủ Hải Phở. 
   Biết rằng ngày mai sẽ là một ngày căng thẳng và mệt mỏi, Phan cũng muốn ngủ nhưng không thể nào nhắm mắt được. Trong buồng chiến đấu, Hải Phở đã ngáy pho pho, thỉnh thoảng lại chép miệng như vừa được chén món gì đó ngon lành lắm. Bên buồng pháo hai, trưởng xe Hải và Sáng cũng đã thở đều đều. Trên đỉnh tháp pháo, Nhàn ngồi im phăng phắc bên cạnh khẩu 12 ly 7 như một pho tượng. Cánh bộ binh thì ngả ngốn bên mấy bao gạo cũng đã ngủ say. Nửa nằm nửa ngồi trên chiếc ghế lái xe khá êm ái nhưng hai mắt Phan cứ chong chong. Theo như nhiệm vụ mà trưởng xe Hải vừa phổ biến thì ngày mai xe 764 của cậu sẽ đi đầu đội hình. Từ xưa các cụ nhà ta đã có câu: “Ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau” là muốn nhắn gửi đến lũ hậu sinh khi gặp chỗ khó khăn thì chớ có dại dột mà xông lên trước. Ấy thế mà mình thì đâu có được lựa chọn, biết là khó khăn, ác liệt, thậm chí là hy sinh mà vẫn phải lao vào. Và quả thật, dẫn đầu đội hình như thế nào thì Phan cũng đã có dịp trải nghiệm, đó là hôm đánh đèo Hải Vân. Dường như tất cả hỏa lực của đối phương cứ nhằm hết vào xe đi đầu mà trút thì phải. Cũng may, trong trận đó, nhờ có ưu thế hơn hẳn của sáu khẩu pháo 85 ly nên ngay từ khoảng cách hàng nghìn mét đại đội 3 của cậu đã tiêu diệt được những hỏa điểm quan trọng của địch nên khi đến gần thì hỏa lực còn lại chủ yếu là vũ khí bộ binh. Tuy nhiên, khi lên đến đỉnh đèo thì hầu hết số bộ binh ngồi sau xe đều đã bị thương vong. Còn Phan cũng không khỏi giật mình khi nhìn thấy tấm vải bạt ngăn nước ở cổ pháo tướp ra như xơ mướp. Điều đó chứng tỏ đã có hàng trăm viên đạn trúng vào đó chứ không ít. Thế mà trong hàng trăm viên đạn đó lại không có phát đạn chống tăng nào mới may chứ. Tuy nhiên, trận này sẽ khác. Ai cũng biết, nếu mất Phan Rang này thì phần đất còn lại của chúng chắc cũng không thể giữ được. Chó cùng dứt giậu, ai mà biết được chúng sẽ giở những trò gì nữa ra đây. Ngẫm nghĩ một lúc, Phan nhẹ nhàng mở ba lô ra lấy bộ quần áo Tô Châu gần như mới tinh ra thay cho bộ quần áo công tác lấm lem cậu đang mặc trên người. “Có chết cũng phải chết cho đàng hoàng”- Phan nghĩ bụng. Bức thư của Hà cũng được Phan lấy ra từ túi áo công tác đưa sang túi chiếc áo mới. Hà ơi! Mong rằng lá thư này của bạn sẽ là lá bùa hộ mệnh cho tớ.
   Là con một cán bộ huyện đội, ngày nhỏ Phan thường được bố cho lên đơn vị chơi suốt mấy tháng hè. Hình như cuộc sống tập thể bộ đội đã có ảnh hưởng nhất định đến tính cách của Phan thì phải. Cần cù, chịu khó, chấp hành tuyệt đối mọi mệnh lệnh, chỉ thị của cấp trên nên tuần nào, tháng nào hầu như Phan đều được biểu dương. Còn trong sinh hoạt, cậu sống chỉn chu, ngăn nắp và có phần quá kỹ tính. Ai đời, ở giữa chiến trường, toàn lính tráng với nhau, có ai ngắm đâu mà lúc nào cũng thấy cậu ăn mặc nghiêm chỉnh, đầu tóc chải chuốt cẩn thận. Ngủ hầm đấy nhưng trước khi đi ngủ cậu vẫn cẩn thận gấp bộ quần áo đang mặc đem gối dưới đầu. Cũng nghiện thuốc lào đấy nhưng khi hút bao giờ Phan cũng chui ra khỏi hầm. Không chỉ thế, Phan còn bắt tất cả mọi người phải chấp hành quy định ấy. Ai mà trót xì cái bã thuốc ra hầm thì cậu ta vác ngay cái xẻng con ra nạo bằng hết mới thôi. Còn trong cái hộp đựng bót, díp đánh răng gò bằng đuya- ra của Phan lúc nào cũng có cái lược và mảnh gương bé tý xíu. Mấy tên xuề xòa trong trung đội lúc đầu cũng thấy khó chịu nhưng rồi mãi cũng quen đi. Vả lại, cậu sống như thế cũng chẳng ảnh hưởng đến ai nên mọi người cũng mặc kệ, chỉ thỉnh thoảng đem cậu ra kể chuyện tiếu lâm để cười với nhau thôi. Những lúc ấy, Phan cũng cười theo như là chuyện của một ai đó chứ không phải mình là nhân vật chính.
   Những năm học cấp 3, nguyện vọng cháy bỏng của Phan là được vào Đại học Y khoa. Quả thật, với vóc người có phần nhỏ bé, với cái tính cẩn thận, kỹ lưỡng cố hữu của cậu thì đó có thể là một lựa chọn khá chính xác. Ngoài ra, cậu muốn vào đó để được cùng học với Hà, người bạn gái thân thiết suốt mười năm phổ thông của cậu. Tuy nhiên, cuộc chiến ngày càng ác liệt đã bứt cậu khỏi mái trường. Gác việc học tập sang một bên nhưng cậu tự hứa với lòng mình là đến ngày hòa bình, thống nhất sẽ thực hiện bằng được ước mơ.
   Thay xong bộ quần áo mới vào người, Phan thấy dễ chịu hẳn. Cậu tặc lưỡi: “Sống chết có số, đi đầu hay đi cuối cũng thế thôi, bom đạn nó tránh mình chứ mình có tránh được nó đâu”. Nghĩ vậy rồi, Phan thanh thản chìm vào giấc ngủ. 

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Giao nhiệm vụ chiến đấu cho các thành viên xong, chính trị viên phó Nguyễn Thanh Xuân khoát tay:
- Thôi, bây giờ các cậu đi ngủ đi, để tớ gác cho.
Lái xe Huấn Vâu nhanh nhảu:
- Sao lại thế được? Ai đời để thủ trưởng gác, còn lính lại đi ngủ?
   Pháo thủ Cam cũng đồng tình:
   - Anh mệt rồi, để bọn em gác cho.
   Pháo hai Di thì cộc lốc:
   - Không thể thế được!
   Xuân vẫn ôn tồn:
   - Không bàn cãi nữa. Tớ thức đêm quen rồi. Các cậu cứ ngủ đi, lúc nào buồn ngủ tớ gọi.
Tài thức đêm của Xuân thì lính tráng đại đội này đều biết cả rồi. Hồi trên hậu cứ, nhiều hôm 1, 2 giờ sáng chợt thức giấc họ vẫn thấy anh đang mải miết ghi chép gì đó bên ngọn đèn dầu tù mù. Còn hành quân ư, lúc nào anh cũng đứng sừng sững như một pho tượng trên cửa trưởng xe. Khi xe dừng rồi còn cắt đặt việc ngụy trang, xóa vết xích, kiểm tra canh gác đâu vào đấy mới đi nghỉ. Vì vậy, họ cũng thôi không nói gì nữa mà kéo nhau đi nằm.
Đợi cho các chiến sĩ trong xe đã ngủ yên, Xuân mới khẽ khàng mở cái túi mặt nạ lôi ra cuốn sổ tay. Ngồi trên ghế trưởng xe, hai chân đặt lên ghế pháo thủ, Xuân ngồi lặng phắc nhìn không chớp mắt vào cuốn nhật ký đặt trên đùi được chiếu sáng bằng chiếc đèn pin đã bọc khăn mùi xoa. Thói quen ghi nhật ký Xuân đã có từ ngày còn đi học phổ thông. Từ ngày đi bộ đội, nhất là từ khi vào chiến trường, Xuân càng chịu khó ghi chép đầy đủ và tỷ mỷ hơn. Cũng chẳng nghĩ ngợi gì cao xa song anh biết đó sẽ là những ngày đáng nhớ nhất trong cuộc đời mình và cần thiết phải ghi chép lại. Ít nhất, qua đây các con anh (nếu có) sẽ được biết cha nó cùng đồng đội của mình đã sống và chiến đấu như thế nào. Với cái thứ chữ nhỏ ly ty như con kiến mà anh đã ghi sang cuốn này là cuốn thứ tư. Nhiều lúc Xuân lẩn thẩn nghĩ, nếu mình là lính bộ binh, tất cả trên đôi vai thì không hiểu anh sẽ xử lý như thế nào với mấy cuốn sổ này.
Ngồi lặng thêm mấy phút, Xuân bắt đầu nắn nót viết:
“Ngày 16.4.1975
Chỉ còn vài giờ nữa thôi, mình sẽ cùng anh em trong đại đội bước vào một trận đánh vô cùng ác liệt. Mình biết chắc chắn như vậy vì đây đã là Phan Rang, tuyến phòng thủ vành ngoài hòng giữ lại phần đất còn lại của quân ngụy sau khi đã mất toàn bộ quân khu 1 và phần lớn quân khu 2. Chả thế nó đã được mệnh danh là “lá chắn thép” bảo vệ Sài Gòn. Lúc tối, đi nhận nhiệm vụ, được tiểu đoàn trưởng Bảng cho biết, lực lượng địch ở đây còn rất mạnh. Để xây dựng tuyến phòng thủ này, chúng đã huy động ra đây 1 sư đoàn bộ binh, 1 lữ đoàn dù, 2 liên đoàn biệt động quân cùng với địa phương quân nữa. Còn một lực lượng nữa không thể không kể đến là một sư đoàn không quân còn nguyên vẹn. Mà cái bọn này thì không thể coi thường chúng được. Từ khi vào chiến trường, đại đội mình đã bao nhiêu lần bị bọn chúng làm cho lên bờ xuống ruộng rồi. Tất nhiên, so với hồi 72, chúng không còn mạnh bằng nhưng cũng rất nguy hiểm. Đấy! Chúng lại vừa bắn thêm một quả pháo sáng và đang ném bom ở phía sau đội hình đơn vị mình. Không biết các đơn vị ở đằng ấy có thiệt hại gì không? Về phía bọn mình cũng đã có biện pháp, ban chỉ huy đã quyết định biên chế thêm lên mỗi xe một pháo hai dự bị chuyên trách bắn máy bay. Khẩu này tuy tầm bắn hơi thấp nhưng để tự bảo vệ mình thì cũng tốt, chỉ tội bọn pháo hai cứ phải nhô đầu ra ngoài sẽ rất nguy hiểm.
Theo mình biết, từ đây đến Sài Gòn chỉ còn chừng hơn 300 ki- lô- mét. Đích đến của ngày chiến thắng không còn bao xa nữa. Nhưng như Bác Hồ đã nói: “Càng gần thắng lợi, càng nhiều gian nan”. Phòng tuyến Phan Rang đây chính là một thử thách lớn đối với mình và đơn vị của mình. Ai mà biết được, sau trận đánh hôm nay, những đồng đội thân yêu của mình ai còn và ai mất? Ôi! Những đồng đội thân yêu đã gắn bó với mình suốt những tháng năm gian khổ, ác liệt vừa qua. Vào giờ phút này, mình bỗng thấy yêu mến họ quá nhưng không nói ra thành lời được. Tất cả đều trẻ trung, hồn nhiên và tốt đẹp đến vô  cùng. Nhiều lúc mình tự hỏi, có ở đâu người ta sống tốt với nhau như ở giữa chiến trường thế này không nhỉ? Chắc là hiếm lắm. Mình cũng đã từng nhiều lần trăn trở đi tìm cách lý giải cho điều đó. Có lẽ, chỉ có ở chiến trường, khi đứng trước cái sống và cái chết, những phẩm chất của con người mới được bộc lộ một cách đầy đủ. Và khi mà người ta phải chia sẻ với nhau cả cái sống và cái chết thì mọi thứ khác đều trở nên nhỏ bé và vô nghĩa. Không biết có đúng là thế không nhưng với những gì mình đã cảm nhận thì đúng là như thế. Tất nhiên, không ai là mười phân vẹn mười được nhưng tất cả họ đều đáng quý vô cùng. Như ở cái kíp xe nhỏ bé của mình đây thôi: thằng Cam đấy, tuy cuộc sống hàng ngày có hơi lèm bèm như dì ghẻ nhưng lại tốt tính vô cùng. Thằng Huấn thì hồi ở c4 có tính tắt mắt nhưng từ ngày về đây hình như đã tiến bộ hẳn lên. Thằng Di thì lốp bốp, ruột để ngoài da nhưng đã giao cho nó làm gì thì hoàn toàn tin tưởng được. Lại còn thằng Nịt nữa, vừa mới rời ghế nhà trường bổ sung vào chiến trường thì đã phải đi chiến đấu ngay, thế mà chỉ qua một trận đã chững chạc như người lớn. Bây giờ, tất cả chúng nó đang ngủ ngon lành, hồn nhiên và vô tư như không hề biết đến trận đánh vô cùng ác liệt, đến cái chết đang rình rập mình ở phía trước.     
 Còn mình nữa. Không biết mình có còn sống qua trận này để đi đến cuối chặng đường, đến ngày chiến thắng hay không? Nhưng dẫu có chết, mình vẫn có quyền tự hào là đã sống xứng đáng, đã cống hiến tất cả sức lực và trí tuệ cho cuộc kháng chiến vĩ đại này của dân tộc. Chỉ thương bố mẹ, các em và L.. Chắc mọi người sẽ đau khổ nhưng mình tin rằng niềm vui chiến thắng cùng với thời gian sẽ làm lành lại mọi vết thương.”
Một tiếng rít ghê rợn cất lên. Ngay sau đó một quả pháo sáng nữa lại bừng sáng ngay trên đỉnh đầu. Xuân bỏ sổ sách vụt đứng lên quan sát. Chiếc máy bay vọt qua. Một loạt ánh chớp bùng lên và vài giây sau hai tiếng nổ lớn dội tới. Bọn chúng vẫn ngăn chặn ở phía sau. Có lẽ chúng không ngờ tới việc đội hình chiến đấu của tiểu đoàn anh đã áp sát chúng đến như thế. Những làn gió mát lạnh từ phía biển thổi vào mơn man trên da mặt làm Xuân thấy lòng mình thật thư thái. Cúi xuống cất cuốn sổ tay vào túi, Xuân trở sang cửa pháo hai ngồi im lặng bên khẩu 12 ly 7.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Trên chiếc xe thiết giáp trinh sát số 046 đỗ ở đầu đội hình, trợ lý tham mưu Bùi Văn Định cũng đang thao thức. Mặc dù đã có 5 năm tuổi quân, đã từng trải qua những ngày tháng vô cùng ác liệt ở đường 12, đã từng trưởng thành từ trưởng xe lên trung đội trưởng và bây giờ là trợ lý tham mưu tiểu đoàn song chàng cựu sinh viên Đại học Lâm nghiệp này chưa bao giờ trải qua những cung bậc cảm xúc nhiều chiều như buổi tối hôm nay khi anh trực tiếp chi huy chiếc xe thiết giáp 046 làm nhiệm vụ trinh sát chiến đấu.
Số là chiều nay, khi tiểu đoàn anh vừa mới dừng chân ở Ba Ngòi thì phó tư lệnh quân đoàn Hoàng Đan đột ngột xuất hiện. Vừa thấy mặt tiểu đoàn trưởng Phạm Ngọc Bảng ông nói ngay: “Các cậu khẩn trương chuẩn bị đi nhé. Có thể ngay ngày mai phải bước vào chiến đấu đấy”. Vừa chân ướt chân ráo đến đây, chưa nắm được tình hình gì mà thủ trưởng đã nói vậy nên Bảng lo lắng: “Sao gấp thế, thủ trưởng?”. Hoàng Đan gật đầu nhỏ nhẹ: “Thì tình hình nó thế. Trên Bộ tư lệnh chưa quyết phương án tác chiến nhưng tớ cứ dự báo thế để các cậu chuẩn bị. Đây chính là thời cơ thuận lợi nhất để công phá Phan Rang. Chậm ngày nào để nó thiết kế trận địa phòng ngự vững chắc thì húc vào không sứt đầu cũng mẻ trán. Vì vậy, quân đoàn đã lệnh cho sư đoàn 3 Sao Vàng đánh chiếm quận lỵ Du Long, mở đường cho khối 1 của ta bước vào tác chiến. Hiện quân ta đã làm chủ Du Long và sư 3 đã chuyển hướng lên phía tây để đánh sân bay Thành Sơn rồi. Tớ thì cho rằng rất có thể sẽ nổ súng vào sáng sớm mai ”. Nghe vậy, Bảng lo lắng ra mặt: “Thế thì làm sao đánh nhau được, thủ trưởng. Bọn tôi vừa mới đến đây, đã biết địch nó ở đâu đâu?”. Phó tư lệnh Hoàng Đan cười: “Thì các cậu cứ đánh như hôm đánh Hải Vân ấy. Hôm ấy cũng có biết địch nó bố trí thế nào đâu”. Ngẫm nghĩ một lát, ông nhỏ nhẹ: “Tất nhiên, trận này cũng có cái khác là địch chủ động thiết lập tuyến phòng ngự tại Phan Rang này để giữ phần đất còn lại nên trận địa phòng ngự của chúng có thể sẽ vững chắc hơn, lực lượng cũng có thể đông hơn. Vì vậy, ta có thể phải áp dụng thủ đoạn trinh sát chiến đấu bằng xe bọc thép vậy. Cậu đã nghe nói đến thủ đoạn này bao giờ chưa?”. Bảng nhăn nhó: “Báo cáo thủ trưởng, hồi đi tập huấn ở Quảng Trị chúng tôi cũng nghe giới thiệu sơ sơ về lý thuyết thôi chứ chưa bao giờ thực hành cả”. Hoàng Đan lại cười: “Thế thì bây giờ thực hành đi! Cứ cho một cái thiết giáp đi trước, chỗ nào nghi ngờ thì xả vào đó vài loạt đạn. Nếu có địch nó sẽ bộc lộ lực lượng và ta sẽ biết ngay mà”. Bảng ngần ngừ: “Như thế thì nguy hiểm quá”. Phó tư lệnh quân đoàn gật đầu: “Công nhận là thế. Tuy vậy, các cậu cứ yên tâm. Tớ đã giao nhiệm vụ cho trinh sát bộ binh rồi. Họ đã cử các toán trinh sát thường xuyên bám địch nên sẽ cảnh báo kịp thời cho các cậu. Thôi, cứ thế mà làm đi nhé!”. Và thế là Định tự nhiên trở thành người chỉ huy chiếc thiết giáp trinh sát này. Ngoài anh ra, trên xe chỉ có Liêm- trung đội trưởng công binh cùng đi với nhiệm vụ nắm tình hình đường sá, công sự, vật cản và 4 chiến sĩ của đại đội 8.
Chiều muộn ngày hôm qua, sau khi được giao nhiệm vụ chính thức, tiểu đoàn trưởng Bảng quyết định dồn đội hình lên phía trước để giảm khoảng cách cơ động khi đến giờ nổ súng và Định chính thức thực thi nhiệm vụ trinh sát chiến đấu của mình. Thực tình, khi nhận nhiệm vụ Định hết sức lo lắng vì hình thức trinh sát này quá mới mẻ với anh và nói thật là nó cũng hết sức nguy hiểm. Từ xưa đến nay, nói đến trinh sát ai cũng biết là phải bí mật, lợi dụng đêm tối, địa hình địa vật… để bò vào cứ điểm địch. Đằng này lại là một chiếc xe thiết giáp to lù lù, chạy nhông nhông trên đường thì khác gì “lạy ông tôi ở bụi này”. Lại chẳng biết địch ở đâu, lôi thôi chạy thẳng vào trận địa phòng ngự của chúng thì chỉ có mà “toi”. Lo thì lo nhưng đi vẫn cứ phải đi. Ngay sau khi có lệnh xuất kích, Định chỉ huy cho xe 046 lên đường. Con đường quốc lộ số 1 rộng thênh vắng tanh, vắng ngắt, nhất là quang cảnh đổ nát, hoang tàn ở quận lỵ Du Long tạo cho con người một cảm giác rờn rợn, nên Định cho xe đi với tốc độ vừa phải và lệnh cho các chiến sĩ trên xe phải hết sức cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu cao. Bản thân anh cũng căng mắt quan sát mỗi lùm cây, mỗi mô đất… nhằm tránh mọi tình huống bất ngờ.
   Chiều xuống dần rồi sập tối nên khả năng quan sát càng lúc càng khó khăn hơn. Khi phát hiện ngôi làng nằm bên phải đường tuy im lìm song lại có những ngọn khói đang bốc lên cao, Định nghi trong đó có thể còn địch nên anh quyết định dừng xe lội bộ đến gần quan sát xem sao. Xe vừa dừng, anh đã dõng dạc ra khẩu lệnh: “Hai đồng chí theo tôi xuống xe, các đồng chí còn lại sẵn sàng nổ súng yểm hộ”. Thận trọng cơ động về phía trước được vài chục mét, ba anh em giật thót người bởi ba họng súng đang chĩa thẳng vào ngực mình. Nhìn thấy ba vành mũ tai bèo, Định la lớn: “Quân ta đây mà”. Lúc đó, ba chiến sĩ kia mới đứng dậy. Một người trong số họ lên tiếng: “Từ lúc anh hạ lệnh hai đồng chí xuống xe chúng tôi đã biết các anh là quân ta rồi”. Chiến sĩ mang khẩu B41 thì xuýt xoa: “May quá, nếu các anh không dừng xe thì chưa biết chuyện gì sẽ xảy ra”. Nhìn cái “bắp chuối” đã lắp sẵn trên đầu súng, Định gai người. Thì ra họ là lính trinh sát của sư đoàn 3 đang ở lại chờ quân ta vào để thông báo tình hình địch trước khi lật cánh lên phía Tây. Ngay lập tức, Định phát tín hiệu cho tiểu đoàn dừng lại và đưa hai chiến sĩ trinh sát về gặp tiểu đoàn trưởng để báo cáo tình hình. Và sắp tới đây, lại một lần nữa xe 046 của anh sẽ lại đi trước để nắm tình hình. Nhưng anh cảm thấy yên tâm hơn vì đã biết có một nhóm trinh sát của 325 đang ở phía trước. Chỉ lo anh em họ có sự cố gì thì rất nguy hiểm bởi đây đã gần địch quá rồi.
   Loanh quanh một lúc, đầu óc Định lại nhớ về mái trường Đại học Lâm nghiệp. Giờ đây có lẽ bọn cùng khóa anh đã ra trường hết. Chúng nó đã trở thành những kỹ sư. Chẳng biết chúng có biết anh đang ở đây và đang chờ giờ nổ súng. Những kỷ niệm êm đềm về mái trường xưa như một liều thuốc ngủ dẫn Định vào một giấc ngủ thật thanh thản.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Sau khi giao nhiệm vụ cho các đơn vị xong, Bảng rảo bước đi một vòng từ đầu đến cuối đội hình để kiểm tra tình hình tiểu đoàn. Không có gì đặc biệt, tất cả các xe đều đã sẵn sàng, bộ đội đang nghỉ ngơi chờ giờ xuất kích, anh trở về xe chỉ huy. Lái xe Cường đang nằm trên ghế lái xe thở đều đều, chắc cậu ta đang ngủ ngon. Bảng nhẹ nhàng trèo vào ghế trưởng xe rồi giở tấm bản đồ tác chiến ra nghiền ngẫm. Mặc dù nhiệm vụ đã giao rồi song Bảng vẫn muốn đào bới xem trong kế hoạch tác chiến của mình còn những kẽ hở, những chỗ bất hợp lý nào không. Kế hoạch là do con người lập ra trên cơ sở những dữ kiện mà người ta có. Kế hoạch càng tỷ mỷ, cáng sát thực tế thì càng khả thi, càng có khả năng thành hiện thực. Thế mà các dữ kiện anh có trong tay khi làm kế hoạch chiến đấu cho trận đánh này thì thật là sơ sài. Lực lượng địch là bao nhiêu? Phiên hiệu thế nào? Chúng bố trí ra sao? Hệ thống công sự, vật cản thế nào? Hỏa khí chống tăng chúng có nhiều không, bố trí ở đâu?... anh đều không nắm được cụ thể. Trong khi đó, chiều sâu nhiệm vụ lên đến gần 70 ki- lô- mét. Với xe tăng, thiết giáp thì quãng đường này phải cơ động mất gần một ngày, đằng này lại phải vừa đi vừa đánh địch thì quả thật hết sức khó khăn. Từ trong thâm tâm, Bảng biết cái kế hoạch anh thảo ra và dựa vào đó giao nhiệm vụ cho các đơn vị còn rất sơ lược. Tất nhiên, thực tế chiến đấu ở chiến trường có mấy khi diễn ra theo đúng kế hoạch đâu ngay cả với những kế hoạch chi tiết nhất. Có muôn vàn sự kiện khách quan, ngẫu nhiên tác động đến nó. Vấn đề bây giờ là phải trông cậy vào sự linh hoạt của chỉ huy các cấp mà thôi. Tuy nhiên, nếu lường trước được những tình huống xảy ra để dự kiến cách xử trí thì khi nó đến người ta đỡ lúng túng hơn.
Từ phía sau xe vẳng lại một điệu chèo. Bảng lắng tai nghe, chắc là Lâm Tới, dân Kinh Môn, Hải Hưng. Bài hát nói về nỗi lòng người chiến sĩ nơi chiến trường gửi về quê hương, nơi có người vợ hiền yêu dấu đang chờ đợi. Bảng đang còn bâng khuâng không nhớ đó là điệu “Sa mạc” hay “Sa lệch chênh” thì có một chiếc máy bay bay thật thấp vụt qua. Tiếng hát im bặt, thay vào đó là tiếng cậu Ái, cũng lính thông tin:
- Nó đến đấy. Che kín vào!
   Tiếng Thà nhỏ nhẹ:
   - Cứ yên trí. Thế này bố nó cũng chả nhìn thấy.
   Lại tiếng Ái:
   - Hát nữa đi, quê! Đang hay!
Tiếng Tới lầm bầm:
- Mẹ nó chứ! Hết cả hứng! Mà chè nấu xong chưa?
Bảng cười thầm, té ra mấy cậu này không ngủ mà đang “ca cóng” gì đây. Nhóm chiến sĩ thông tin quê Hải Hưng này đã gắn bó với Bảng từ ngày đi chiến trường nên anh hiểu rõ hoàn cảnh gia đình từng người. Cậu Thà, dân Chí Linh, người cùng quê với cụ Nguyễn Trãi, người thì nhỏ con con nhưng nhanh như sóc nên anh đã chọn làm công vụ từ hơn một năm nay. Cậu Ái, ngày nhập ngũ thì vợ đang chửa gần đến tháng đẻ. Khi vợ sinh con trai đầu lòng thì cũng là lúc phải vào chiến trường, bố con vẫn chưa biết mặt nhau. Cậu ta thấy bài hát này hay là đúng rồi vì lời ca tha thiết thế cơ mà. Mà cũng phải công nhận Tới có giọng hát chèo khá hay, rất ngọt ngào, truyền cảm. Cậu này dân Kinh Môn, cũng là nơi nổi tiếng với “chiếng chèo Đông” nên thuộc rất nhiều làn điệu chèo. Trong những lần liên hoan văn nghệ ở tiểu đoàn thì những tiết mục chèo do Tới thể hiện cũng thường nhận được sự tán thưởng nhiệt liệt của anh em. Có lẽ vì thế, anh em trong đơn vị mới “phong” cho cậu ta cái biệt danh Lâm Tới theo tên của một nam diễn viên nổi tiếng. Chính Tới cũng thích và tự hào với cái biệt danh này lắm.
Một quả pháo sáng nổ bung trên bầu trời. Bảng ngước nhìn lên lo lắng, không biết lần này nó có “chiếu cố” đơn vị anh không? Từ tối đến giờ, bọn nó bay nhiều, ném bom cũng nhiều nhưng toàn ở mạn Du Long, phía sau các anh. Chắc chúng không thể ngờ tới chuyện một tiểu đoàn xe tăng đang nằm ngay sát nách chúng và đang chờ tín hiệu để xông lên. Đúng vậy, một loạt tiếng nổ từ phía bắc lại vọng về. Bảng lại cúi xuống tấm bản đồ. Anh săm soi nhìn vào chỗ đánh dấu sân bay Thành Sơn. Với cường độ hoạt động của máy bay như thế này, Bảng đoán sân bay Thành Sơn vẫn hoạt động bình thường. Như vậy có nghĩa là sư đoàn 3 vẫn chưa hề áp sát và uy hiếp nó như dự định. Cũng phải thôi vì họ vừa mới bàn giao hướng bắc này cho 325 để lật cánh về hướng tây từ chiều hôm qua. Đây vẫn tiếp tục là một khó khăn đối với các anh và không loại trừ việc ngoài nhiệm vụ phải đánh chiếm 3 mục tiêu như đã được giao, các anh sẽ phải cơ động đánh chiếm cả sân bay. Ngần ngừ một chút, anh đánh một dấu hỏi to vào chỗ sân bay và săm soi thật kỹ con đường từ thị xã lên sân bay. “Cũng có thể coi đây là một tình huống có thể xảy ra”- Bảng nghĩ bụng.
Đúng lúc đó, công vụ Thà đến bên cạnh cửa trưởng xe, cậu ta nhỏen cười:
- Mời thủ trưởng xuống ăn chè- Vòng sang bên kia, Thà lay lái xe Cường- Dậy ăn bát chè cho khỏe, quê!
Nghe nói đến ăn, Bảng bỗng thấy bụng đói cồn cào. Lúc chập tối, ăn uống có ra gì đâu, anh tươi nét mặt:
- Chè hả? Tốt lắm, tớ đang đói đây.
   Mấy thày trò ngồi xúm quanh nồi chè đỗ xanh đang bốc hơi nghi ngút. Húp một miếng chè, Bảng lắc đầu:
   - Chè gì mà nhạt thế?
   Thà thật thà:
   - Em cho nhiều đường lắm rồi mà. Để em cho thêm- Cậu ta loay hoay định lấy thêm đường cho vào nồi chè.
   Bảng tỉnh bơ:
   - Có cho bao nhiêu đường cũng thế thôi- Cả bọn còn đang ngơ ngác không biết thủ trưởng định nói gì thì Bảng tiếp- Cậu thử lấy cái quần đùi của cậu Ái cho vào xem có ngọt hơn không.
   Một trận cười nổ tung ra. Tiếng cười cứ lan xa mãi.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Húp sạch bát chè, Bảng giục mấy chiến sĩ trẻ:
   - Các cậu thu dọn cho nhanh rồi tranh thủ ngủ đi một lát. Ngày mai sẽ căng thẳng đấy.
   Dứt lời, Bảng chui vào cửa trưởng xe và ngả lưng ghế ra. Tuy nhiên, vừa mới thiu thiu  thì đã thấy công vụ Thà lay nhẹ vào vai. Anh nhổm dậy thò đầu ra khỏi cửa. Dưới ánh sáng mờ mờ của những quả pháo sáng xa xa anh nhận ra bóng Trưởng phòng tác chiến Phùng Minh đang đứng ngay cạnh xe. Vừa nghĩ bụng: “Có gì đột xuất mà vừa rời khỏi đây một lúc đã quay lại thế này” Bảng vừa nhún mình nhảy xuống đất. Anh chạy tới trước mặt vị Trưởng phòng, giọng đày lo lắng:
   - Chào thủ trưởng! Có việc gì nữa mà thủ trưởng phải xuống đây?
   Phùng Minh lắc nhẹ đầu:
   - À, cũng có chút thay đổi trong kế hoạch.
   Bảng nôn nóng:
   - Thay đổi thế nào ạ?
   Phùng Minh gật đầu:
   - Thế này nhé! Để đảm bảo tính bất ngờ và đẩy nhanh tốc độ tiến công, Bộ tư lệnh lệnh cho các cậu đẩy đội hình lên sát tuyến phòng thủ của địch. Nhưng phải đảm bảo bí mật đấy.
   Thoáng trong đầu óc Bảng một chút lo lắng. Theo như anh biết thì tuyến phòng thủ của địch chỉ cách đây ba đến bốn ki- lô- mét. Như thế, cả về lý thuyết cũng như thực tiễn sử dụng xe tăng tiến công địch phòng ngự trong công sự thì đội hình tiểu đoàn anh tạm dừng lại ở đây là vừa phải và hợp lý nhất. Với khoảng cách này, chỉ sau khi pháo hỏa bắt đầu bắn chuẩn bị chừng 15 đến 20 phút là các anh đã có mặt ở tiền duyên để xung phong đánh địch rồi. Thế mà bây giờ cấp trên lại ra lệnh phải đẩy đội hình lên thêm nữa thì cũng hơi gay go đây. Thực ra thì càng đến gần địch càng tốt song cái khó nhất là phải giữ được bí mật. Ngần ngừ một chút, Bảng khẽ khàng:
   - Báo cáo thủ trưởng, tôi sự tiến lên gần nữa thì sẽ không bí mật được lực lượng.
   Phùng Minh lắc đầu:
   - Không được! Các thủ trưởng muốn rằng khi pháo bắt đầu bắn chuẩn bị là các cậu cũng phải xung phong luôn không cho chúng kịp trở tay. Còn giữ bí mật thế nào thì các cậu phải biết cách chứ.
   Bảng vẫn lo lắng:
   - Đêm hôm thế này, chẳng biết địch ở đâu. Nhỡ chúng tôi đi thẳng vào trận địa của chúng thì sao?
   Phùng Minh hơi gắt:
   - Cậu này nói năng lạ nhỉ. Hiện tại đã có một tổ trinh sát của bộ binh bám địch ở trên đó, cậu biết rồi cơ mà. Thôi, không dài dòng nữa. Triển khai cho anh em thực hiện đi!
   Biết là có nói nữa cũng chẳng ích gì, Bảng đứng nghiêm lại:
   - Vâng ạ! Thủ trưởng cứ yên tâm, tôi sẽ thực hiện ngay!
   Phùng Minh trở lại nhẹ nhàng:
   - Thế nhé! Còn bây giờ tôi phải về báo cáo với Bộ tư lệnh đây!
   Dứt lời, ông quay phắt người lại và rảo bước về phía chiếc xe con đang đậu ở lề đường. Lúc này, tất cả các chiến sĩ trên xe chỉ huy đã thức dạy. Bảng chỉ Thà và hai chiến sĩ thông tin:
   - Cậu Thà lên báo cho anh Định và đại đội 3, hai cậu kia chạy xuống báo cho đại đội 8 và đại đội 9. Tất cả chuẩn bị hành quân, chú ý dùng chân dầu nhỏ và đèn ngụy trang, không sử dụng vô tuyến điện đảm bảo bí mật tuyệt đối. Đi ngay đi!
   Ba chiến sĩ chạy vụt đi. Bảng trèo lên nóc xe ngóng nhìn đày vẻ sốt ruột. Chỉ ít phút sau ba chiến sĩ đã quay về. Cùng lúc đó, tiếng động cơ cả từ hai phía rền rền vọng về hòa lẫn trong tiếng máy bay vẫn gầm rít trên đầu. Đợi cho mấy chiếc xe tăng của đại đội 3 xuất phát anh mới dằn giọng:
   - Cường, nổ máy, tiến!

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Có lẽ vì đã quá mệt mỏi của chuỗi ngày dài hành quân nên vừa chợp mắt Định đã ngủ rất say. Vì vậy khi thấy ai đó vỗ mạnh vào vai anh phải mất mấy giây mới định thần được. Trong ánh sáng mờ mờ ảo ảo của những quả pháo sáng phía xa anh nhận ra trước mặt mình là Thà, liên lạc của tiểu đoàn trưởng, Định giật giọng:
   - Có chuyện gì thế!
   Thà thì thào vừa đủ nghe:
   - Tiểu đoàn trưởng lệnh cho anh tiếp tục cơ động lên phía trước để bắt liên lạc với trinh sát bộ binh. Chú ý đi chân dầu nhỏ, dùng đèn hạn chế ánh sáng, không dùng vô tuyến điện để giữ bí mật. Khi nào gặp tổ trinh sát thì dừng lại và báo cáo về.
   Định thấy quá bất ngờ về cái lệnh này nên vặc lại:
   - Lại đi à? Cách địch có mấy cây số thế này đi nữa nó mà phát hiện ra thì toi có ngày.
   Thà lắc đầu:
   - Em không biết! Chỉ thấy một ông trên Bộ tư lệnh xuống bảo đó là lệnh trên thôi. Anh đi ngay đi! Em còn quay về báo cho đại đội 3.
   Chẳng đợi cho Định trả lời, cậu ta nhảy phốc xuống rồi chạy ngược về sau nhanh như một con sóc. Chẳng biết làm gì hơn, Định gọi toàn xe dạy rồi nói nhỏ đủ cho mọi người nghe:
   - Tiểu đoàn vừa lệnh cho ta tiếp tục cơ động lên phía trước để bắt liên lạc với trinh sát bộ binh. Bây giờ tôi phân công thế này, lái xe đi chân dầu nhỏ, lợi dụng ánh sáng đèn dù để quan sát, chỉ khi nào không nhìn thấy gì mới được bật đèn ngụy trang. Tôi và xạ thủ 12 ly 7 quan sát phía trước, đồng chí Liêm quan sát trên không, hai đồng chí này cảnh giới hai bên sườn, còn đồng chí quan sát phía sau. Khi thấy có hiện tượng gì bất thường phải báo cho tôi ngay. Tất cả vũ khí ở tư thế sẵn sàng chiến đấu.Các đồng chí nghe rõ chưa?- Không thấy ai nói gì, Định hất cằm về phía lái xe- Nổ máy, tiến!
   Chiếc xe rung lên nhè nhẹ rồi chầm chậm tiến về phía trước. Ánh sáng từ các ngọn đèn dù do máy bay thả xuống phía sau tuy có xa song cũng đủ để quan sát xung quanh được chừng gần chục mét. Định căng mắt cố tập trung tinh lực quan sát song trong đầu anh cũng đang rối bời với những tình huống có thể xảy ra. Thực ra là Định rất lo, mà cũng sợ nữa. Nhỡ tổ trinh sát bộ binh họ ngủ quên hay xấu hơn nữa là họ bị lọt vào tay địch thì cơ sự sẽ ra làm sao? Chắc chắn là các anh sẽ lừng lững mà đi vào trận địa phòng ngự của địch chứ còn gì nữa. Ngoái nhìn lại đằng sau chẳng thấy đội hình của đại đội 3 đâu nên Định càng lo, anh dằn từng tiếng vào máy nói nội bộ:
   - Đi chậm lại! Chân dầu nhỏ nữa vào!
   Xe 046 lúc này đi chậm như người đi bộ đày thận trọng. Nỗi lo của Định dường như đã truyền đến tất cả mọi người trên xe nên ai nấy im thin thít căng mắt ra mà nhìn. Thời gian như dài ra hàng thế kỷ.
   Bất chợt, trong cái ánh sáng mờ mờ ảo ảo một bóng người hiện ra ngay trước đầu xe, cách mũi xe chỉ năm, sáu mét. Anh ta đứng giữa đường, hai tay vung vẩy loạn xạ. Ngay lập tức xe 046 dừng lại. Bóng người phía trước rảo bước tiến về phía xe. Định hô nhỏ:
   - Lái xe, tắt máy!
   Đã trông rõ hơn hình thù người đứng dưới đường. Chắc chắn là quân ta rồi. Định chưa kịp nhảy xuống thì người chiến sĩ trinh sát đã tiến sát lại chỗ anh và thì thào:
   - Địch ở cách đây khoảng một ki- lô- mét, chỗ mấy ngọn tháp kia kìa- Anh ta chỉ tay về phía nam nhưng Định chẳng trông thấy gì ngoài màn trời đêm bàng bạc- Anh cho đội hình dừng lại được rồi.
   Tai đã trở về trạng thái bình thường nên Định đã nghe rõ tiếng gầm gào của hai mươi cái động cơ phía sau lưng. Dẫu đã đi chân dầu nhỏ rồi song vẫn thấy rõ mồn một. May mà không gian vẫn còn đày ắp tiếng gầm rú của bọn máy bay đang oanh tạc xa hơn về phía bắc át đi chứ không chắc chắn địch sẽ nghe thấy. Định bảo mấy chiến sĩ:
   - Các cậu chạy về phía sau ra hiệu cho đằng sau dừng lại đi!
   Cậu chiến sĩ chạy vụt đi. Chỉ một loáng sau tiếng máy của đoàn xe đã tắt hẳn.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

        Định đứng hẳn trên nóc xe nhìn về phía sau. Trong ánh sáng nhập nhòa của pháo sáng anh chỉ thấy những khối đen lù lù không ra hình thù gì cả. Đoạn quốc lộ này khá trống trải, nền đường lại cao hơn so với mặt ruộng hai bên khá nhiều nên tất cả đội hình đều phải đỗ trên đường. Nhưng có lẽ sẽ không có gì xảy ra cả. Đơn vị của anh đã ở vào một vị trí mà kẻ địch không thể ngờ tới. Suốt từ tối đến giờ không biết bao nhiêu phi vụ đã được thực hiện, bao nhiêu bom đạn đã ném xuống song toàn ở mãi phía sau. Chúng đã bị bất ngờ. Chúng không thể nào ngờ tới một tiểu đoàn xe tăng cộng với một tiểu đoàn bộ binh họ cõng trên lưng đã áp sát chúng mà khoảng cách chỉ là đôi ba cái nhấn ga.
   Thấy người trinh sát bộ binh vẫn đứng bên cạnh, Định hỏi:
   - Tình hình địch thế nào? Các anh có sơ đồ bố trí của chúng không?
   Anh chiến sĩ trinh sát nói nhỏ:
   - Chúng tôi có vẽ được cái sơ đồ. Anh đi theo tôi!
   Định vỗ nhẹ vai Liêm:
   - Quê ở đây bố trí gác hộ cái nhé. Chú ý giữ bí mật đấy- Dứt lời anh nhảy xuống khỏi xe đến bên người chiến sĩ trinh sát- Nào, ta đi!
   Hai người tiến về phía trước chừng chục mét thì người chiến sĩ trinh sát dừng lại và nắm lấy tay Định:
   - Anh cẩn thận nhé!
   Bấy giờ Định mới phát hiện ra dưới vệ đường có một quầng sáng mờ mờ hắt ra. Dò dẫm theo bước người chiến sĩ qua mấy bậc cấp anh đã rời mặt đường xuống dưới ruộng. Thì ra tổ trinh sát đã chọn cái cống qua đường làm vị trí trú chân để bám địch. Đây là loại cống vòm bằng tôn sóng của Mỹ, đường kính của nó phải độ hơn một mét, lại đang mùa khô nên ngồi trong đó khá thoải mái. Trong cống, dưới ánh sáng của chiếc đèn pin đã được bọc vải ở pha đèn để giảm độ sáng một chiến sĩ đang lúi húi vẽ gì đó trên tờ giấy đặt trên đầu gối. Thấy bóng Định, anh ta ngẩng đầu lên nhoẻn miệng cười:
   - Anh ở xe tăng hả? Các anh lên đủ rồi chứ?
    Khom người chui vào cống, Định giơ tay bắt tay người chiến sĩ và gật đầu:
   - Vâng! Tôi là Định, trợ lý tham mưu tiểu đoàn. Cả tiểu đoàn tôi đã lên đây rồi. Tình hình địch có gì đặc biệt không, đồng chí?
   Người chiến sĩ mỉm cười hiền lành:
   - Tôi là Lê Minh, tổ trưởng. Đồng chí vừa lên đón các anh là Dũng. Còn tình hình địch thì vì chúng tôi lên đây cũng muộn rồi nên chỉ nắm được một số vấn đề cơ bản ở tiền duyên của chúng thôi- Anh ta trao cho Định tờ giấy và chiếc đèn pin- Vị trí bố trí của chúng và một số hỏa khí cơ bản tôi đã vẽ cả vào sơ đồ đây rồi.
   Ngồi tựa lưng vào thành cống Định chăm chú nhìn tờ sơ đồ. Anh thầm khen trong bụng: “Đúng là dân trinh sát chuyên nghiệp có khác”. Tấm sơ đồ được vẽ bằng bút chì bởi các nét vẽ rất phóng khoáng, mềm mại song cũng rất dứt khoát, gọn gàng. Hình thế bố trí của địch ở tiền duyên hiện ra rõ mồn một, các loại hỏa khí và địa vật được vẽ chính xác và có phần hơi bay bướm nữa. Nhìn vào đây, Định thấy phương án đánh địch mà tiểu đoàn trưởng của mình đã lựa chọn cơ bản là chính xác.
   Trong lúc Định nghiên cứu bản sơ đồ thì Lê Minh ngồi lặng lẽ hút thuốc. Anh ngả người ra thành hầm trong tư thế thật thoải mái hít những hơi dài. Mùi thuốc Ruby Quân tiếp vụ chiến lợi phẩm thơm quấn quýt cả lòng cống xộc vào mũi Định. Không nén nổi cơn thèm, Định chìa tay:
   - Đồng hương cho tôi kéo hơi nào!
   Lê Minh ngồi thẳng dạy, tay bật khuy túi ngực lấy bao thuốc và rút ra một điếu, miệng mỉm cười lịch sự:
   - Việc gì phải thế. Tôi còn đây. Hút cả điếu đi!
   Định gập tờ sơ đồ lại, anh đón điếu thuốc rồi châm lửa rít một hơi dài. Phải mấy giây sau anh mới hổn hển như say thuốc:
   - Sướng quá! Nhịn suốt mấy tiếng rồi. Mà bên tôi bọn hắn toàn thuốc Cáp- tăng với Sa- lem hút nhẹ phèo phèo. Chán lắm!- Rít thêm một hơi thuốc nữa, Định thân mật- Đồng hương quê ở đâu đấy?
   Lê Minh nhoẻn cười:
   - Người ta vẫn bảo bọn tôi ở Đất Thánh.
   “À, thì ra hắn ở Hà Nội. Dân thủ đô có khác, ăn nói thì nhẹ nhàng, lại có hoa tay nữa”. Định thấy hơi nể nể nên nhìn kỹ hơn người đồng đội. Đó là một gương mặt sáng sủa, thông minh song có vẻ như hơi quá già dặn so với cái chức tổ trưởng trinh sát này. Định chợt nhớ về mấy thằng bạn người Hà Nội cùng trường Lâm nghiệp với mình, chúng cũng có những nét tài hoa rất khác biệt so với cánh nhà quê như anh. Định buột miệng tự nhiên:
   - Ông từ trường nào đi thế?
   Lê Minh ngước nhìn đày vẻ ngạc nhiên:
   - Tổng hợp đây! Nhưng sao đồng hương biết?
   Định cười có vẻ tự mãn:
   - Nhìn cái biết là lính sinh viên ngay- Ngừng lại một lát anh cười nhẹ- Tôi cũng thế mà. Lâm nghiệp đây!
   Lê Minh đưa tay bắt chặt tay Định rồi lắc mãi. Có vẻ như đã lâu rồi anh mới gặp một người đồng cảnh nữa. Định cũng nắm chặt tay Lê Minh, anh dằn từng tiếng:
   - Cố mà sống nhé! Chỉ vài trận nữa thôi thế nào chúng mình cũng được về trường học tiếp. Các đồng hương cứ ở đây, khi nào có lệnh xuất kích thì lên luôn xe tôi nhé! Còn bây giờ tôi phải đi báo cáo tình hình địch với cấp trên đây.
   Hai người chui ra khỏi cống. Định giơ tay bắt chặt tay người đồng đội mới một lần nữa. Lê Minh dúi vào tay anh bao thuốc còn quá nửa.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Đêm chuyển dần về sáng. Những làn gió từ biển thổi vào đã xua hết cái nóng nực nung nấu cả ngày làm không khí thật mát mẻ. Có lẽ đây là thời điểm dễ chịu nhất của một ngày ở mảnh đất khô cằn và nắng nóng này. Lũ máy bay không biết là do đã quá mệt mỏi hay không sục sạo thấy gì nên cũng im hơi lặng tiếng, trả lại sự yên tĩnh cho bầu trời. Tiếng súng bắn cầm canh từ những vị trí tiền tiêu của quân ngụy cũng đã bặt hẳn. Không gian thật là tĩnh lặng và thuần khiết như từ thuở ban sơ.
   Phan Rang, vùng đất cực Nam Trung Bộ bị bao bọc bởi ba bề là núi, chỉ có phía đông được đón chút nắng gió biển Đông. Chẳng biết có phải cái địa thế đặc biệt ấy đã làm cho nó trở thành một vùng đất khô cằn, nắng nóng đến nung người hay không. Mà ở đây nóng thật, chả thế mà dân bản địa đã hài hước bảo rằng “Phan Rang chẳng qua là cái chảo rang mà thôi”. Đi suốt mấy chục ki- lô- mét từ nam vịnh Cam Ranh vào đến mũi Cà Ná chỉ thấy trập chùng những ngọn đồi trọc lơ thơ cây lá xen kẽ với những mảnh đồng bằng nhỏ hẹp như những miếng vá đụp trên chiếc áo màu nâu cằn cỗi. Nhưng không hiểu sao, chính vùng đất khô cằn ấy lại được vương quốc Chăm Pa cổ chọn làm kinh đô và đã để lại những dấu ấn không thể phai mờ. Đó là những ngôi tháp Chàm bí ẩn còn mãi với thời gian. Chính cái tên Phan Rang cũng bắt nguồn từ cái tên của kinh đô Panduranga của người Chăm thời xa xưa ấy. Là chứng nhân của một triều đại đã từng có lúc huy hoàng, chói lọi cho đến khi điêu tàn và diệt vong, vùng đất ấy đã đi vào lịch sử.
   Và bây giờ, tháng 4 năm 1975- một lần nữa vùng đất ấy được lịch sử lựa chọn làm nơi đối đầu giữa Quân giải phóng miền Nam với Quân lực Việt Nam cộng hòa. Một bên đã giải phóng hoàn toàn quân khu 1 và phần lớn quân khu 2, đang xốc tới Sài Gòn với thế mạnh như triều dâng, lũ cuốn. Một bên là quyết tâm tử thủ để giữ lấy phần đất còn lại hòng kiếm tìm những giải pháp khác cho sự tồn tại của chính thể Việt Nam cộng hòa đang trong cơn giãy chết. Trong tình thế ấy, lại giống như cả một thời kỳ dài dặc trước đây, những người đứng đầu nền “đệ nhị cộng hòa” lại phải cầu cứu người bạn lớn ở bên kia bán cầu. Và chính đại tướng Uây- en, tham mưu trưởng liên quân Hoa Kỳ đã cố vấn cho chính quyền Sài Gòn xây dựng tuyến phòng thủ này, với “cái neo đặt ở thị xã Phan Rang, lấy Xuân Lộc làm mũi nhọn và Tây Ninh là rìa phía tây”. Với địa thế ấy, mất Phan Rang, cả phần đất còn lại và thủ đô Sài Gòn sẽ là “trứng để đầu đẳng”. Vì vậy, phải dựng lên ở đây một lá chắn thép.
Với riêng tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, tử thủ Phan Rang còn có một ý nghĩa vô cùng quan trọng. Cả miền Nam không ai không biết quê hương, bản quán của Thiệu ở đây, mồ mả cha ông Thiệu vẫn còn đó dưới hòn Đá Chồng, Ninh Chữ. Để nơi đó rơi vào tay đối phương không chỉ là một nỗi nhục mà còn báo hiệu sự nghiệp của Thiệu cũng sẽ tiêu ma. Thế là một lực lượng lớn quân đội đã được điều đến đây, trong đó có những đơn vị nổi tiếng thiện chiến như Lữ đoàn dù số 2, Liên đoàn biệt động quân 31… Một Bộ tư lệnh tiền phương của quân khu 3 cũng được thành lập đặt tại đây do tướng ba sao Nguyễn Vĩnh Nghi làm Tư lệnh. Một loạt các cứ điểm được cấp tốc xây dựng. Hàng loạt vũ khí, phương tiện chiến tranh được bổ sung tới đây. Có vẻ như lá chắn thép Phan Rang đã sẵn sàng cho cuộc đối đầu quan trọng này.
Nửa đêm về sáng ngày 16 tháng 4, trật tự ở Phan Rang dường như đã được thiết lập trở lại bình thường trong cái tĩnh lặng đến vô cùng. Nhưng có nhiều người thì biết, đó chỉ là sự tĩnh lặng giả tạo, sự tĩnh lặng trước một cơn bão lớn.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

        Chợp mắt được một lúc thì Bảng choàng tỉnh, bật đèn pin liếc qua đồng hồ thấy mới hơn 4 giờ nhưng anh vẫn bật dậy rời khỏi ghế trưởng xe và nhảy xuống đất. Đằng đông, bầu trời đã ửng hồng lên báo hiệu một ngày nắng nóng. Không gian hoàn toàn yên lặng, chỉ có tiếng gió lao xao của những tàu lá dừa mỗi khi có một làn gió lùa qua. Vươn vai làm vài động tác thể dục theo thói quen, Bảng sải bước ra giữa đường nhìn ngược, nhìn xuôi. Hai mươi chiếc xe tăng, thiết giáp của tiểu đoàn anh mình cắm đầy lá ngụy trang vẫn nằm im lìm bên đường như những con voi phủ phục. Trên buồng truyền động, dưới gầm xe cả lính xe tăng và lính bộ binh vẫn nằm ôm nhau say sưa ngủ như chẳng có chuyện gì xảy ra. Tuy nhiên, trên nóc xe, bên cạnh khẩu 12 ly 7 vẫn thấy bóng một chiến sĩ im lặng như một pho tượng nổi lên trên nền trời bàng bạc.
   Muốn để cho các chiến sĩ của mình ngủ thêm một chút nữa, Bảng lẳng lặng quay về xe mình. Nhưng đúng lúc ấy, như có một hiệu lệnh không lời nào đó, tất cả các xe đều đã lục tục trở dậy. Những công việc thường nhật của buổi sáng được bộ đội tiến hành một cách lặng lẽ như trong một cuốn phim câm. Cánh lính xe tăng xuất nước dự trữ cho bộ binh rửa mặt, đánh răng rồi lương khô ăn sáng một cách hào phóng. Trên xe chỉ huy, các chiến sĩ cũng đã dạy cả. Công vụ Thà đã nhanh tay nhóm bếp định nấu ăn sáng. Bảng gạt đi:
   - Đừng nhóm lửa nữa, sáng nay ăn lương khô thôi, các tướng ạ!
   Mấy thày trò ngồi xúm xít sau cánh cửa xe K63 lặng lẽ nhai lương khô. Chẳng hiểu vì sao nghệ sĩ Lâm Tới cứ nghẹn lên, nghẹn xuống. Đã chiêu mấy ngụm nước to rồi mà vẫn nấc từng hồi, cậu ta khó nhọc:
   - Mẹ nó chứ, không hiểu có điềm gì đây? Hay là…   
   Không để Tới nói hết câu, Ái đã chặn:
   - Là …là cái gì? Ăn cho tham vào thì nghẹn chứ sao.
   Mặc dù đang nấc, Tới vẫn gân cổ sừng sộ:
   - Sao? Quê… bảo tao ăn… ăn tham à?
   Bảng không những không can mà còn khích thêm:
   - Thì đúng thế rồi còn gì nữa? Người ta nhẩn nha nhai từng miếng một, đằng này tống cả thanh vào mồm thì không nghẹn mới là lạ.
   Tới chìa thanh lương khô vẫn còn quá nửa ra, hăng hái thanh minh:
   - Lại cả thủ trưởng nữa… Từ đầu tới… giờ tôi còn chưa ăn hết… nửa thanh mà thủ… trưởng lại nói như thế.   
   Bảng vẫn tỉnh bơ:
   - Đấy là thanh thứ mấy rồi chứ!
   Đến đây thì Lâm Tới thật sự cáu, cậu ta nhìn sang Thà, Ngà:
   - Các quê làm chứng… cho tôi nhé. Tôi chưa ăn hết một thanh phải không?
   Lúc này, Bảng mới cười xòa:
   - Hết nghẹn rồi, phải không? Giờ thì ăn đi rồi còn lên mở đài canh. Sắp đến giờ rồi đấy.
   Tới ngớ ra, quả thật cậu không còn nghẹn và nấc nữa.
   Vài phút sau, bữa sáng đã xong. Ái và Tới nhanh chóng nhảy lên xe. Cả hai chụp cáp nghe lên đầu rồi mở máy. Nét mặt căng thẳng, họ nóng lòng chờ một tín hiệu từ không trung. Bảng cũng đã lên ghế trưởng xe, anh đội mũ công tác lên đầu rồi mở đài. Từ đài này, anh sẽ chỉ huy tiểu đoàn chiến đấu. Còn hai chiếc đài 2 oát của Ái và Tới sẽ dùng để liên lạc với Bộ tư lệnh quân đoàn và ban chỉ huy lữ đoàn. Nhưng tất cả vẫn lặng như tờ, trong tai nghe chỉ thấy rào rào tiếng rào nội bộ.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

       Đột nhiên, cái yên tĩnh của buổi ban mai bị phá vỡ một cách phũ phàng. Đầu tiên là tiếng rít của hàng trăm quả đạn pháo như muốn xé nát bầu trời đang còn bàng bạc. Tiếp đến là hàng loạt tiếng nổ từ phía nam dồn dập dội về. Ngay sau đó, Ái thốt lên:
   - Báo cáo tiểu đoàn trưởng! Bộ Tư lệnh lệnh sẵn sàng xuất kích!
   Bảng vừa gật đầu thì Tới cũng reo lên:
   - Báo cáo! Lữ đoàn lệnh d4 xuất kích!
   Bảng gật đầu thật mạnh ra ý đã hiểu rồi lập tức bật công tắc phát:
   - 01 gọi 04! Theo thứ tự đã quy định, xuất phát! Nhận đủ, trả lời!- Chờ cho các đại đội trưởng báo cáo về đủ, Bảng chuyển về nội bộ- Lái xe, tiến!
   Chiếc K63 chỉ huy rời vị trí tiến ra đường nhựa. Bảng đứng thẳng người lên nhìn về phía trước. Chiếc xe thiết giáp trinh sát đã xuất kích. Ngay sau nó, Đại đội 3 cũng đã xếp đội hình xong, năm chiếc xe tăng xùm xòa lá ngụy trang đã thành một hàng dọc trên đường. Những làn khói từ ống xả tuôn ra không chịu bay đi mà nhanh chóng hòa lẫn vào làn sương mù buổi sáng bảng lảng, để lại một thứ mùi hăng hắc thật khó chịu. Quay nhìn lại phía sau, đại đội 8 và đại đội 9 cũng đang tập hợp đội hình. Xe nào, xe nấy đã chật cứng bộ binh, ai cũng lăm lăm tay súng. Những tràng tiếng nổ từ phía trước vẫn dội về át cả tiếng động cơ, Bảng bấm công tắc liên lạc nội bộ, nhẹ nhàng:
   - Lái xe chú ý, giữ cự ly 200 mét với đại đội 3.
   Là chỉ huy tiểu đoàn xe tăng nhưng đây là lần đầu tiên Bảng được ngồi trên xe thiết giáp để chỉ huy chiến đấu. Anh hiểu rằng đây là một bước tiến trong nghệ thuật tác chiến của bộ đội tăng thiết giáp và đó cũng là sự điều chỉnh cần thiết để có thể theo kịp đội hình trong hình thức tiến công trong hành tiến. Khi tiến công địch phòng ngự trong cứ điểm thì chỉ huy xe tăng thường ở bên cạnh sở chỉ huy binh chủng hợp thành vì phạm vi tác chiến hoàn toàn có thể bao quát được tại đây. Còn trong trường hợp tiến công trong hành tiến, chiều sâu nhiệm vụ có thể lên đến vài chục ki- lô- mét thì chiếc thiết giáp chỉ huy này là phương tiện hữu dụng nhất. Tất nhiên, không thể so sánh nó với những chiếc xe chỉ huy chuyên dụng song khi được bổ sung 2 chiếc đài 2 oát thì nó cũng trở thành một sở chỉ huy di động rất ưu việt. Lại nhớ hôm chỉ huy đại đội tăng 3 đánh đèo Hải Vân, không có xe chỉ huy đi cùng nên anh cùng phó tư lệnh quân đoàn Hoàng Đan phải ngồi ngay sau tháp pháo xe 724. Nói thật là hết sức nguy hiểm song cũng chẳng còn cách nào. Cũng may, hình như đạn nó tránh người hay sao ấy mà cả hai không sứt mẻ gì.
   Phía trước, đại đội 3 đã bắt đầu hành tiến. Tiếng động cơ xe tăng dội vào vách núi rồi vọng lại như một đàn voi chiến đang gầm gào nghe thật dữ dội. Bảng lệnh cho xe mình tiến rồi chăm chú nhìn về phía trước.
   Trời đã tang tảng sáng.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Đợi cho chiếc thiết giáp trinh sát đi được chừng 300 mét, Tường mới bóp công tắc phát:
   - 61 gọi 03! Theo thứ tự quy định, xuất phát! Các xe chú ý quan sát mục tiêu, sẵn sàng bắn máy bay. Nhận đủ, trả lời!- Khi thấy xe 764 của Hải Xoăn vọt lên anh mới chuyển về liên lạc nội bộ- Lái xe, tiến!
   Thìn vào số, tăng ga rồi nhả ly hợp, chiếc xe chồm lên như một con tuấn mã chồn chân lâu ngày được dịp tung vó, những cành lá ngụy trang và lá cờ giải phóng cắm trên ăn ten ngả rạp ra phía sau. Bên cạnh Tường, pháo hai Cát đang ôm chặt khẩu 12 ly 7 nạp đạn sẵn, gương mặt hơi có vẻ căng thẳng. Sau tháp pháo, mấy chiến sĩ bộ binh vẫn rúc rích cười, có vẻ họ rất khoái chí. Một lát sau, xe đã ra khỏi hẻm núi. Bên phải đường, làng Bà Râu đã mờ mờ hiện ra trong làn sương sớm. Tường đưa mắt quan sát ngôi làng. Đây là một làng khá trù phú, thấp thoáng sau vườn cây ăn quả và hàng dừa là những ngôi nhà mái ngói, mái tôn bề thế nhưng vắng lặng không một bóng người. Mấy ngôi nhà bám mặt đường cửa giả cũng đóng chặt. Chắc bà con thấy chiến sự diễn ra quanh đây ác liệt nên đã sơ tán đi đâu đó. Tường chợt bật cười vì cái tên ngồ ngộ của ngôi làng: “Đã Bà lại còn Râu. Sao buồn cười thế không biết”.
   Trời ngày một sáng hơn. Làn sương mù buổi sớm nhanh chóng bị xua đi làm tầm nhìn được tăng lên đáng kể. Xa xa, về bên trái, bằng mắt thường Tường cũng có thể nhìn thấy ba ngôi tháp Chàm màu nâu sẫm đứng kề nhau trên một ngọn đồi nằm sát ven đường. Ở đó, vẫn còn vương vất những đụn khói của đợt pháo bắn chuẩn bị. Tường vừa thầm nghĩ: “Chắc đây là Ba Tháp” thì một loạt đạn sáng từ chiếc xe thiết giáp trinh sát đã bắn thẳng về phía đó. Theo quy ước liên lạc đã thống nhất thì đây chính là tín hiệu chỉ mục tiêu của bộ binh cho xe tăng. Tường thụp người xuống định nhìn qua kính trưởng xe cho rõ hơn nhưng không ăn thua. Các loại kính quan sát có độ phóng đại lớn nên khi có khói hoặc sương mù nhìn vào nó cứ như nhìn vào phim âm bản ấy. Tường lại đứng dậy. Đúng lúc ấy, từ phía ba ngọn tháp, hàng tràng đại liên của địch lên tiếng, những làn đạn sáng rực hướng về phía chiếc xe thiết giáp trinh sát. Không chỉ có vậy, từ bìa làng phía bên phải đường cũng loe lóe lên những chớp lửa. Như vậy, địch đã bộc lộ lực lượng. Tường ước lượng chính diện dải phòng ngự của địch này phải cỡ hơn 1 km với mật độ hỏa lực khá dày. Như vậy, lực lượng của chúng ở đây phải cỡ tiểu đoàn tăng cường. Theo hiệp đồng, khi địch bộc lộ lực lượng thì xe trinh sát sẽ dừng lại nhường cho xe tăng vượt lên công kích nên chiếc xe trinh sát đã dạt xuống bên phải vệ đường. Tường bấm công tắc phát:
   - 61 gọi 03! Tăng cường quan sát, b1 xung quanh Ba Tháp, b2 bên phải đường, phát hiện mục tiêu, tiêu diệt- Ước lượng khoảng cách đến Ba Tháp còn khoảng trên dưới 1 ki- lô- mét. Tường nhấn nút liên lạc nội bộ. Anh không hô khẩu lệnh bắn như thông thường mà chậm rãi nhấn mạnh- Kiên! Tập trung quan sát xung quanh Ba Tháp, khoảng cách 1000, phát hiện được mục tiêu thì bắn. Lê, nạp đạn nổ nhé! 
   Chiếc 761 đã đến ngang xe trinh sát. Phía trước, xe 764 đã bắn được một phát pháo. Trong khi đó, Kiên Voi vẫn loay hoay chưa bắn được. Sốt ruột, Tường thụp xuống thấy Kiên vẫn dí mắt vào kính ngắm, anh hét lên:
   - Sao không bắn đi?
   Kiên lầm bầm:
   - Có nhìn thấy gì đâu mà bắn!
    Tường chúi mắt vào kính trưởng xe. Quả thật, trong thị trường kính quan sát bên cạnh ba ngọn tháp, mọi vật vẫn mờ mờ, ảo ảo. Anh dằn giọng:
   - Thìn, tăng tốc độ!
   Lái xe Thìn lập tức tăng ga, khoảng cách nhanh chóng được rút lại. Tường nhìn về phía sau, các xe của đại đội vẫn bám sát anh với cự ly vài chục mét mỗi xe. Có lẽ do trời đã sáng hơn, khoảng cách lại được rút ngắn lại thêm nên Kiên đã nhìn rõ mục tiêu, cậu ta hét lên đầy phấn khích:
   - Lái xe, tạm dừng!
   Thìn nhẹ nhàng kéo hai cần lái. Khi chiếc xe đã giảm tốc độ xuống mức cần thiết hắn mới ghì chặt lại. Xe dừng lại một cách êm ái. Phải công nhận tay lái của hắn điêu luyện. Xe vừa dừng chừng vài giây, khẩu pháo 85 ly đã khạc ra một bụm lửa to đùng, cùng với nó là một tiếng nổ lộng óc. Chiếc xe giật mạnh một cái, tiếng vỏ đạn rơi loảng xoảng. Mấy chiến sĩ bộ binh đang quỳ sau tháp pháo ngã dúi dụi vào nhau. Ngay sau tiếng nổ, Thìn thả hai cần lái, chiếc xe lại tiếp tục hành tiến. Tường chú mục quan sát vệt đạn nhưng cũng chịu không biết có trúng không. Bên cạnh anh, Cát hạ nòng 12 ly 7 kéo một loạt ngắn. Tiếng nổ khẩu 12 ly 7 đanh chắc thộc vào muốn vỡ màng nhĩ. Tường vội xua tay ra hiệu không được bắn, anh chỉ tay lên trời ra hiệu để dành đạn bắn máy bay. Mà không hiểu sao vẫn chưa thấy mấy thằng giặc trời này xuất hiện. Hay là quân ta đã chiếm được sân bay Thành Sơn rồi. Nếu như thế thì may quá, Tường thầm nghĩ. Mấy chiến sĩ bộ binh ngồi sau tháp pháo khi nghe tiếng pháo nổ cứ rúm lại, bây giờ thì tỏ ra rất phấn khích nhưng đành chịu nằm im vì với những gì họ có trong tay thì khoảng cách đến mục tiêu là quá xa.
   Khoảng cách đến ngọn đồi có ba ngọn tháp ngày càng gần lại, chắc chỉ còn độ 500 mét là cùng. Từ phía đó, đạn địch vẫn bắn ra như vãi trấu. Những viên đạn đại liên va vào tháp pháo chan chát. Xen kẽ với tiếng súng bộ binh là tiếng đề- pa của pháo binh và đạn chống tăng, đạn phóng lựu đủ loại tạo thành một thứ hợp âm hỗn độn. Bỗng một vệt lửa đỏ lừ bay sạt qua tháp pháo xe 764 đằng trước. Tim Tường nảy lên một nhịp, anh biết đó là một khẩu DKZ và nó sẽ là đối thủ chính của các anh bây giờ. Tường bóp công tắc phát hét lên trong máy nói:
   - Tập trung quan sát, phát hiện DKZ tiêu diệt!
    Lại có tiếng Kiên hô cho lái xe dừng. Không như lần trước, khi xe vừa dừng cậu ta đã bắn được ngay. Lần này, Kiên còn quay pháo đi, quay pháo lại mấy lần. Tường hơi sốt ruột nhưng  đoán cậu ta đang quan sát tìm khẩu DKZ nên anh cũng chúi mắt vào kính trưởng xe để quan sát. Bỗng “ầm” một phát. Chiếc xe giật mạnh làm mũi Tường va vào kính quan sát đau điếng. Các xe phía sau cũng đã phát hiện được mục tiêu và bắn cấp tập vào khu vực Ba Tháp và ngôi làng bên phải đường. Các xe đều áp dụng phương pháp tạm dừng bắn nên xác xuát trúng đích rất cao. Cứ sau mỗi phát bắn là một công sự lại bị tung lên. Tuy nhiên, bọn địch ở đây tỏ ra rất lỳ lợm. Mặc cho khá nhiều đồng bọn đã bị tiêu diệt, chúng vẫn lợi dụng sự che chắn của ba ngọn tháp cùng những ngôi nhà và các vật kiến trúc khác để ẩn nấp rồi từ đó phóng ra đủ thứ đạn vào đội hình tiến công. Tường thoáng lo lắng vì thấy số lượng đạn chống tăng bay ra nhiều hơn trước. Có lẽ bọn địch bắt đầu sử dụng cả M72 thì phải. Anh hiểu, ở khoảng cách này thì M72 chưa có tác dụng mấy song nếu tiến vào gần chút nữa có khi chính các anh sẽ làm miếng mồi ngon cho chúng. Như vậy, cái cần thiết nhất lúc này là phải tiêu hao thêm bọn địch, phải phát huy hỏa lực tầm xa làm cho chúng tan rã, khiếp nhược bỏ trận địa rồi mới tiến lên được. Nghị vậy, Tường bóp phát:
   - 61 gọi 03! Tạm dừng tại chỗ, dùng hỏa lực diệt địch. Chú ý tiêu diệt vũ khí chống tăng. 47!
   Cũng chẳng thấy ai trả lời song Tường hiểu anh em đã nhận đủ vì các xe đều đã dạt sang vệ đường và đang phát huy mạnh mẽ hỏa lực bắn vào khu đồi Ba Tháp và cái làng phía bên phải. Tuy nhiên, các lái xe vẫn luôn cơ động, lúc lùi, lúc tiến để tránh đạn đối phương. Chừng mười phút sau, quả đồi nhỏ có ba ngọn tháp vốn đã nham nhở nay bị hàng chục phát pháo 85 ly bắn trực tiếp ở khoảng cách gần đào bới xới lộn đến biến dạng. Không thấy hỏa lực của địch ở đó cũng như ven làng bắn ra nữa. Lác đác những bóng áo rằn ri bỏ chạy sang phía bên kia đồi. Cứ điểm tiền tiêu của địch ở Ba Tháp coi như đã bị xóa sổ. Tường xiết chặt ống nói vào cổ, tay bóp công tắc phát:
   - 61 gọi 04! Đã tiêu diệt địch tại Ba Tháp. Xin chỉ thị!
   Từ trong không trung vọng lại tiếng tiểu đoàn trưởng Bảng nghe xa lắc:
   - 04 nhận đủ! Yêu cầu 03 tăng tốc độ, tiếp tục phát triển theo kế hoạch. Nhận đủ trả lời!
   Tường trả lời và ra lệnh cho đại đội tăng tốc độ nhưng chỉ được một quãng thì đã thấy xe 764 dừng lại. Anh càng ngạc nhiên hơn khi thấy Hải Xoăn rời cửa xe nhảy xuống đất cùng mấy chiến sĩ bộ binh. Cho xe tiến sát lên, anh mới vỡ lẽ: chắn ngang đường là hai dãy thùng phuy đổ đầy đất cùng với một loạt bao cát xếp thành một chướng ngại vật. Kể ra cái chướng ngại này cũng không lớn lắm, bình thường có thể ủi nó mà đi nhưng ngại nhất là ở đó chúng bố trí bẫy mìn.
   Cả đội hình đã dồn lại ngay phía sau, không thể ùn lại ở đây được, Tường hét lên:
   - Hải, cho xe lùi lại, bắn vào đó mấy phát pháo- Hải gật mạnh đầu rồi trở lại cho xe lùi. Bây giờ 2 xe 764 và 761 gần như đỗ song song. Tường hô tiếp- Bây giờ cả 2 xe cùng nạp đạn nổ. Khi tôi hô sẽ cùng bắn nhé! 
   Đợi cho 2 xe nạp đạn xong, Tường dằn giọng: “Bắn”. Hai chớp lửa  bùng lên. Hai tiếng nổ đồng thời cộng hưởng với nhau thành một tiếng nổ long trời, lở đất. Đang đội mũ công tác mà tai Tường còn thấy ù đi. Mấy chiến sĩ bộ binh phía sau chúi hết đầu vào đống bao gạo. Cái vật chướng ngại trước mặt đã bị phá sập một khoảng lớn, còn dãy thùng phuy phía sau cũng đã nghiêng ngả. Tường chỉ tay vào đó, dằn giọng:
   - Bắn vào đó một phát nữa- Vài giây sau, sau khẩu lệnh của Tường một tiếng nổ dữ dội nữa phát ra. Dãy thùng phuy thứ hai cũng đã bị phá sập. Tường khoát tay- Khẩn trương vượt qua chướng ngại. Tăng tốc độ lên!
   Nhưng các anh vẫn chưa thể tăng tốc độ được. Sau khi len lách qua cái khe hẹp vừa được mở chỉ vài chục mét sau xe 764 lại phải dừng lại vì gặp một chướng ngại vật thứ hai. Cũng là những dãy thùng phuy đổ đầy đất chất ngang đường nhưng nó lại được tăng cường thêm một hàng rào dây thép gai bùng nhùng. Trong khi đó, có vẻ như bọn địch đã qua cơn hoảng loạn ban đầu, chúng tụ lại với nhau phía sau ngọn đồi thấp và đoạn bìa làng phía nam đang bắn về phía các anh. Nhìn đám ruộng khô phía bên phải đường có thể cơ động được, Tường bóp công tắc phát:
   - 61 gọi 03! 03 tiêu diệt địch trên đỉnh đồi, chi viện 64 và 61 phá vật chướng ngại.
   Lại loay hoay mất mấy phút và mất thêm 4 quả đạn pháo nữa một khe hẹp giữa vật chướng ngại mới được mở ra. Tường bóp phát, dằn giọng:
   - 63 chỉ huy b2 đánh vào làng, b1 theo tôi xung phong lên đồi bên trái!- Anh quay lại bảo người đại đội trưởng bộ binh- Khi chúng tôi xung phong lên gần đến đỉnh đồi thì anh cho bộ binh xuống đánh chiếm mục tiêu nhé.
   Lách qua cái cửa mở nham nhở, 5 chiếc xe tăng dần dần hình thành 2 mũi tiến công về phía những loạt đạn đang lẻ tẻ bắn ra.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

        Chạy thứ ba trong đội hình, vừa qua khỏi thôn Bà Râu một đoạn, tim Đức như nảy lên vì cậu đã thấp thoáng nhìn thấy ba ngọn tháp Chăm mờ mờ ảo ảo trong làn sương sớm ở phía trước. Như vậy là ba ngọn tháp này sẽ nằm ở ngay cạnh đường quốc lộ 1 và chỉ lát nữa thôi cậu sẽ được ngắm nó ở khoảng cách thật gần chứ không xa tít như hôm ở Tuy Hòa hôm nào. Đức thầm nghĩ: “Giá như không phải đang đánh nhau, mình sẽ phải đến tận nơi sờ vào từng viên gạch rêu phong, phải chui vào bên trong để xem họ thờ cúng thế nào”. Vừa phải quan sát đường đấy nhưng thỉnh thoảng Đức vẫn hướng cặp mắt của mình về ba ngọn tháp sừng sững oai nghiêm mà huyền bí đang chập chờn phía trước.
   Tuy nhiên, niềm vui sướng của cậu nhanh chóng bị dập tắt bởi từ chính chân ba ngọn tháp những chớp lửa liên tục lóe lên. Từ đó, những làn đạn sáng rực đang dội về phía đội hình chiến đấu của đơn vị cậu. Thì ra bọn ngụy đã lợi dụng chính ba ngọn tháp cổ này để làm một hỏa điểm kiên cố chống lại sự tiến công của quân ta. Mà đã như thế thì không còn cách nào khác là phải bắn vào đó. Đức cảm thấy trong lòng trào lên một nỗi xót xa, một di tích đã từng tồn tại hàng mấy thế kỷ rất có thể sẽ sụp đổ trong giây lát bởi chính những quả đạn pháo của các cậu. Nhưng còn cách nào khác nữa đâu. Đúng lúc đó, trong tai nghe của cậu vang lên tiếng pháo thủ Song:
   - Lái xe, dừng!
   Đức biết rằng Song đã phát hiện ra mục tiêu, đã đưa được nó vào kính ngắm và đang yêu cầu cậu tạm dừng để bắn. Đức giảm chân ga cho xe giảm tốc độ rồi kéo hai cần lái để dừng xe thật êm. Tuy nhiên, cậu cũng cố vớt vát:
   - Đừng bắn vào tháp nhé!
   Thay cho câu trả lời của Song là một chớp lửa bùng lên ngay mũi xe và tiếng vỏ đạn rơi xoang xoảng xuống sàn xe. Đức thả cần lái cho xe vọt lên nhưng vẫn cố nhìn xem viên đạn có trúng vào mấy ngọn tháp hay không nhưng rồi cũng chẳng nhìn thấy gì ngoài những đụn khói bốc lên mỗi lúc một cao.
   Thêm mấy lần tạm dừng nữa. Mỗi lần tạm dừng là một quả đạn bay vụt đi. Đức vẫn thấp thỏm không yên. Chỉ đến khi dừng lại chờ khắc phục chướng ngại vật cậu mới thở phào nhẹ nhõm, ba ngọn tháp tuy đã dính một vài phát đạn nhưng vẫn còn nguyên. Cậu ngây ngất chiêm ngưỡng dáng vẻ kiêu hãnh và nét cổ kính rêu phong của những ngọn tháp như chiêm ngưỡng những vưu vật của tạo hóa. Chỉ đến khi chính trị viên Trạch hô “Tiến”, Đức mới bừng tỉnh và nhấn mạnh chân ga.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

       Khi nghe Tường báo cáo về đã diệt hết địch ở cứ điểm tiền tiêu Ba Tháp, Bảng đã mừng thầm: “Có lẽ cái phòng tuyến này cũng không thật chắc chắn cho lắm. Mới chỉ có đại đội 3 nổ vài phát pháo và vài loạt súng máy, còn đại đội 8 và đại đội 9 chưa phải bắn một phát nào mà nó đã sụp. Như vậy, các cụ trên quân đoàn đã thật là sáng suốt khi quyết định phải đánh càng sớm càng tốt, khi chúng chưa kịp củng cố”. Nếu cứ đà này, các anh hoàn toàn có thể hoàn thành nhiệm vụ cấp trên đề ra. Vì vậy, sau khi lệnh cho đại đội 3 tăng tốc độ, Bảng quay xuống bảo Ái và Tới:
   - Báo cáo về lữ đoàn, đã chiếm được Ba Tháp, tiểu đoàn đang tăng tốc độ tiến công- Không cần đợi nghe trả lời, anh dằn giọng- Tăng tốc độ, bám sát đại đội 3.
   Chiếc xe thiết giáp chỉ huy tăng tốc độ, ngọn cờ giải phóng trên cột ăng- ten ngả rạp ra phía sau reo phần phật. Hai băng xích lướt như bay trên mặt đường nhựa. Nhưng chỉ được một đoạn, Bảng đã thấy đội hình đại đội 3 bị ùn lại ngay trước mặt. Lái xe chỉ huy cũng đã giảm tốc độ để giữ cự ly. Suy nghĩ giây lát, Bảng phẩy tay:
   - Tiến lên sát đại đội 3 xem sao.
   Cường tăng ga, chiếc xe lại chồm lên. Chẳng mấy chốc, xe chỉ huy đã tiến sát tới sau xe 760. Đến lúc này thì Bảng cũng đã hiểu rõ sự tình. Anh đang định xuống xem đại đội 3 xử trí thế nào thì mấy phát pháo dội lại rồi đội hình đại đội 3 lại tiếp tục đi. Khi chiếc xe chỉ huy lách qua chướng ngại vật thứ nhất, Bảng chăm chú nhìn, anh nghĩ thầm: “Đúng là những chướng ngại vật này quá đơn giản, làm sao cản được bước tiến của xe tăng”. Một lần nữa anh thầm thán phục quyết định tiến công ngay của Bộ tư lệnh. Đúng lúc đó, trong tai nghe của Bảng vọng lại mệnh lệnh tiến công của Tường. Bảng đứng hẳn lên nhìn  thì thấy đại đội 3 đã hình thành 2 mũi tiến công về phía đỉnh đồi có ba ngọn tháp và ngôi làng phía bên phải. Chợt nhớ tới mệnh lệnh của Tư lệnh binh chủng mà trưởng phòng tác chiến Phùng Minh vừa truyền đạt đêm qua, Bảng bóp công tắc phát, kiên quyết:
   - 04 gọi 03! Quay lại đường 1, tiếp tục tiến công thị xã. 04 gọi 08! Tăng tốc độ, diệt địch hai bên đường chi viện cho 03! Nhận đủ, trả lời!
    Tiếng trả lời của Tường hơi hậm hực, còn đại đội trưởng đại đội 8 thì đầy vẻ phấn khích. Bảng nghĩ bụng: “chắc cậu ta đang nôn nóng được nổ súng lắm đây. Đi đánh nhau mà cứ chạy rều rễu theo sau, chẳng được bắn phát nào thì cũng hơi buồn”. Anh ngoái lại sau, đại đội 8 đang tiến vùn vụt, khoảng cách giữa hai đại đội nhanh chóng được thu ngắn lại. Mấy khẩu 12 ly 7 trên nóc xe thiết giáp bắt đầu lên tiếng.
   Đúng lúc đó, công vụ Thà hét lên đến lạc cả giọng:
   - Thủ trưởng, máy bay!- Tay cậu ta chỉ lên trời.
   Bảng giật mình nhìn theo tay Thà. Từ hướng tây đường, hai chiếc máy bay A37 đang hùng hổ lao tới. Thế là điều lo lắng nhất của anh đã đến. Không chậm trễ, Bảng bóp mạnh công tắc phát, gấp gáp:
   - 04 chú ý! Máy bay, bên phải, tiêu diệt!
   Dường như đã được chỉ định mục tiêu, hai chiếc máy bay không cần lượn vòng gì cả mà lao ngay xuống cắt bom. Hai quả bom rời bụng máy bay lừng lững lao xuống. Giây lát sau, hai chớp lửa và cùng với nó là hai bựng khói lớn chụp xuống ngay phía đầu đội hình của tiểu đoàn. Bảng hậm hực: “Mẹ nó chứ! Cứ tưởng sân bay Thành Sơn bị chiếm rồi thì nó hết ngo ngoe. Không ngờ…”.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

        Vừa mới lao lên đồi được một đoạn thì Hải nhận được lệnh quay xuống, cậu ta hậm hực lầm bầm gì đó trong miệng nhưng rồi cũng bóp công tắc liên lạc nội bộ:
   - Phan, quay xuống đường 1 ngay!
   Đang ở gần một cái công sự, Phan không chuyển hướng ngay mà lao thẳng tới. Sau đống bao cát là một khẩu 12 ly 8 vẫn còn nguyên nhưng không thấy tên lính nào cả. Cậu ta liền trèo luôn qua và day cho nó mấy nhát rồi mới chịu kéo cần lái bên phải để trở lại con đường nhựa bên dưới. Không chỉ thế, trên đường quay trở lại, cứ thấy cái ụ súng hay công sự nào Phan cũng cho xe chà lên. Sốt ruột, Hải giục:
   - Nhanh lên! Ông Bảng ông ấy đang chửi kìa.
   Phan chẳng nói chẳng rằng, cứ chèn lên hết công sự này đến ụ súng khác. Gì chứ, chính chúng nó vừa mới bắn hàng đống đạn vào xe cậu đây này. Để đây, lát nữa mình đi qua rồi, chúng quay lại bắn vào đám bộ binh đi trên ô tô thì còn chết nữa.
   Khi xe 764 quay trở lại đường quốc lộ 1 thì cả đại đội đã trở lại đội hình hàng dọc. Biết mọi người đang chờ mình để đi tiếp nên Hải giục Phan chạy luôn. Quân địch ở bìa làng bên phải đường vẫn lẻ tẻ bắn ra nhưng chủ yếu là súng bộ binh. Bực mình vì mấy tên tàn binh ngoan cố, Hải cúi xuống kéo vai Hải Phở:
- Cho nó mấy loạt súng máy đi!- Cậu lại nhoi lên, chỉ tay vào bìa làng bảo Nhàn- Táng vào đó mấy loạt cho tớ.
Nhàn quay khẩu 12 ly 7 vào phía bìa làng, cậu ta khoái chí kéo một tràng dài đến nỗi Hải phải vỗ vai, ra hiệu “bắn loạt ngắn thôi”. Trong khi đó, Hải Phở cũng đã quay pháo về phía đó. Khẩu đại liên bên pháo liên tục khạc lửa. Các xe sau cũng đang bắn đại liên vào khu vực có tiếng súng địch bắn ra. Cánh bộ binh sau xe bây giờ đã được sử dụng tới. Họ nằm ép bụng xuống buồng truyền động, súng kê lên mấy bao gạo và bắn trả từng chập vào bìa làng. Chỉ một lát, tiếng súng bắn trả đã im bặt, chẳng biết chúng bị diệt hay đã bỏ chạy.
Phan vẫn giữ chân ga đều đều. Qua khỏi ngọn đồi có ba ngọn tháp là một quãng đồng bằng khá rộng xen kẽ với những quả đồi thấp. Những ruộng lúa vừa mới gặt chỉ còn trơ gốc rạ khô khốc một màu bàng bạc xen với những mảnh ruộng lúa đang chín vàng óng. Xa xa, về phía bên trái đường là một làng nhỏ với vài chục nóc nhà và lơ thơ những cây dừa. Đường quốc lộ 1 đoạn này thẳng tắp, mặt đường trải nhựa phẳng lỳ, Phan nhấn mạnh chân ga, chiếc xe lướt đi với tốc độ cao, hai băng xích cuốn nhanh như không chạm đất.
Nhô hẳn người lên trên cửa trưởng xe, Hải chăm chú quan sát mấy ngọn đồi thấp phía trước xem có địch hay không. Khi nghe thấy khẩu lệnh bắn máy bay của tiểu đoàn trưởng Bảng, cậu mới ngẩng lên nhìn trời thì hai chiếc máy bay đã ở ngay trước mặt. Từ bụng chúng, hai quả bom đang lừng lững lao xuống. Không kịp nói gì, Hải chỉ vỗ mạnh vào vai Nhàn rồi chỉ lên trời. Đang mải bắn vào lũ bộ binh ở bìa làng, Nhàn chỉ vừa kịp quay khẩu 12 ly 7 về phía hai chiếc máy bay thì hai tiếng nổ lộng óc đã nối nhau vang lên. Một làn hơi ập đến hất ngửa cả hai ra phía sau. Một chiến sĩ bộ binh bị hất văng xuống đường. Tiếp đó là đất đá văng tứ tung lên đầu họ.
Đang “mát chân ga”, Phan chợt thấy một quầng lửa bừng lên ngay trước mặt. Chiếc xe như vừa va phải một bức tường vô hình, nó khựng lại trong tích tắc rồi tiếp tục lao lên. Đất bụi và khói mù mịt làm Phan không nhìn thấy đường nữa, cậu vội giảm chân dầu và đạp bàn đạp hãm nhưng chiếc xe đang chạy ở tốc độ cao vẫn lao tồng tộc. Chỉ đến khi xe đã trèo lên một đống đất đá ngổn ngang, Phan mới dừng nó lại được. Cậu hoảng hồn vì ngay trước mắt mình là một hố bom toang hoác vẫn đang ri rỉ khói. Quả bom đã ném trúng đường nhưng hơi lệch về bên phải. Không ngần ngừ, Phan cài số lùi ra khỏi mép hỗ bom và lách sang nửa đường còn lại chạy tiếp.
 Nhổ bãi nước bọt đầy đất cát ra khỏi miệng, Nhàn định quay súng bắn theo hai chiếc máy bay này nhưng không kịp, chúng lao nhanh quá. Cậu ta đang hậm hực thì Hải lại vỗ vào vai và chỉ về phía trước. Thêm hai chiếc máy bay nữa xuất hiện thẳng hướng trước mặt, một chiếc bay phía sau vẫn còn khá cao, còn chiếc bay trước đã sà thấp xuống. Lần này thì Nhàn đã đưa được chiếc bay trước vào vòng ngắm. Cậu ta kéo một loạt đạn dài. Loạt đạn thẳng căng tuy không trúng máy bay nhưng cũng làm cho nó phải chuyệnh choạng lắc cánh, quả bom rời bụng nó rơi xuống khu ruộng bên phải đường, đất đá lại ném lên túi bụi.
Đúng lúc đó, những chớp lửa liên tiếp lóe lên ở ngọn đồi thấp phía bên phải đường. Theo trí nhớ của Hải thì đó là Gò Đền và trinh sát bộ binh đã cho biết ở đây cũng có địch bố trí. Một viên đạn chống tăng đỏ lừ bay sát qua thành xe bên phải. Hải bóp công tắc nội bộ hét lên:
- Hải, tập trung tiêu diệt địch ở ngọn đồi bên phải- Dứt lời, Hải chuyển sang phát- 64 báo cáo, có địch ở ngọn đồi bên phải.
Buông công tắc ngực, Hải lại vỗ vai Nhàn chỉ vào chiếc máy bay bay sau đang lao xuống. Nhàn vừa kịp kéo được một loạt đạn ngắn thì cả một núi đất đá ập xuống đầu hai anh em. Chiếc xe 764 khựng lại.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

         Đang khấp khởi mừng thầm vì không thấy máy bay địch đánh chặn thì Tường nghe thấy khẩu lệnh của Bảng. Anh ngẩng đầu lên và phát hiện ngay ra hai chiếc máy bay đang lao tới. Vừa vỗ vai Cát chỉ lên trời, Tường vừa bóp công tắc phát:
   - 03 chú ý, tập trung bắn máy bay!
   Tường vừa dứt lời thì một tiếng nổ long trời đã dội đến, chiếc máy bay bay vụt qua mà cả đại đội vẫn chưa kịp bắn phát nào. Vừa định thần lại được thì đã thấy hai chiếc nữa xuất hiện. Tuy nhiên, lúc này thì yếu tố bất ngờ của chúng đã không còn nữa. Năm khẩu 12 ly 7 của đại đội anh đã bắt đầu lên tiếng. Những luồng đạn thẳng căng đã làm cho chúng chệch đường bay, những quả bom ném xuống hầu hết rơi xuống ruộng.
   Đúng lúc đó, trong tai nghe của Tường vang lên tiếng Hải Xoăn báo cáo ở ngọn đồi bên phải có địch. Tường lia mắt về phía đó, anh đã phát hiện ra bóng vài tên địch lố nhố ở Gò Đền và những chớp lửa liên tục lóe lên ở phía đó. Một vài viên đạn chống tăng đang bay về phía các anh. Nhưng thế vẫn chưa hết, Tường đã nhìn thấy sau cái làng xa xa một tốp trực thăng xuất hiện. Chúng nhanh chóng to dần lên và bắt đàu xả đại liên xuống đầu đội hình. Từ bụng một chiếc trực thăng, một chớp lửa nhỏ lóe lên và một sợi khói xuất hiện hướng thẳng tới các anh. Có lẽ đó là tên lửa chống tăng. Tường hiểu rằng đơn vị mình đang lâm vào một tình thế hết sức khó khăn, vừa phải đánh địch dưới mặt đất, vừa phải chống trả máy bay trên trời. Cũng may các anh đã bố trí thêm mỗi xe một pháo hai chuyên trách bắn máy bay nhưng như thế vẫn chưa đủ, cần yêu cầu cấp trên chi viện ngay. Nghĩ vậy, Tường bóp phát đầy gấp gáp:
   - 03 gọi 04! Đề nghị cao xạ cấp trên đánh máy bay, chi viện cho 03 ngay.
   Có lẽ pháo hai Cát cũng đã cảm nhận thấy nguy cơ tiềm ẩn từ trên trời nên cậu rất chú ý quan sát. Là một pháo hai đã vào chiến trường từ năm 1972, hồi ở đại đội 4 cậu cũng đã nhiều lần đối mặt với máy bay địch nên Cát khá bình tĩnh. Khi tốp trực thăng vừa xuất hiện sau ngôi làng và tăng độ cao, Cát đã bám lấy một cái. Vào đúng lúc nó dường như dừng lại để phóng tên lửa cũng là lúc cậu đưa được nó vào giữa vòng ngắm và kéo cò. Loạt đạn thẳng căng cắm thun thút vào đầu chiếc máy bay. Nó lảo đảo rồi phun ra một làn khói đen đặc. Cố lết thêm một đoạn nữa, nó bốc cháy rồi đâm sầm xuống ruộng. Đám ruộng khô nỏ bắt lửa ngay lập tức và ngọn lửa nhanh chóng lan rộng.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

          Chẳng cần nghe thấy tiếng kêu cứu của Tường, tiểu đoàn trưởng Bảng cũng thừa biết đại đội 3 đang lâm vào một tình thế cực kỳ nguy cấp. Dưới đất là kẻ địch nằm trong công sự đã được xây dựng tương đối chắc chắn đón chờ với đủ cả DKZ, M72… Trên trời là gần chục chiếc máy bay, cả A37 và trực thăng vũ trang đang quần đảo. Chúng dội xuống đầu các anh đủ loại, từ bom, đạn đại liên và cả tên lửa chống tăng nữa. Đã đành là chúng đánh cả vào đội hình thê đội 1 nhưng mục tiêu chính của chúng vẫn là phân đội đi đầu, là chính đại đội 3. Nhìn mấy cột khói bom dựng lên phía trước, Bảng thấy hết sức lo lắng: “Không biết có xe nào bị làm sao không?”. Vì vậy, anh quay lại bảo Ái và Tới:
   - Gọi gấp 01, 02, đề nghị đưa cao xạ lên sát đội hình để bắn máy bay. 
   Ái và Tới chúi đầu xuống bên hai chiếc máy 2 oát, miệng liên tục gào lên át cả tiếng động cơ. Bảng cắn môi suy nghĩ, ngay trong đội hình thê đội 1 này cũng có một tiểu đoàn 37 ly. Nhưng mấy cái anh cao xạ này muốn bắn được máy bay cũng nhiêu khê lắm, khả năng vừa chạy vừa bắn của họ hết sức hạn chế. Có lẽ phải dựa vào sức mình là chính. Cần phải đưa đại đội 8 và đại đội 9 lên sát đại đội 3 để chi viện cho họ có lẽ là giải pháp thích hợp hơn vào lúc này. Hơn chục khẩu 12 ly 7 mà có chỉ huy thống nhất cũng là một hỏa lực phòng không đáng kể. Nghĩ vậy, Bảng bóp công tắc phát:
   - 04 gọi 08, 09! 08, 09 tăng tốc độ, áp sát đại đội 3, tập trung hỏa lực bắn máy bay. Nhận đủ, trả lời!
   Mệnh lệnh của Bảng ngay lập tức được thi hành. Hơn chục chiếc xe thiết giáp của đại đội 8 và đại đội 9 đều tăng tốc. Khoảng cách từ chiếc đi đầu đến xe 760 giờ chỉ còn chừng 200 mét. Họng súng 12 ly 7 nào cũng đang loe lóe lửa. Có vẻ như hỏa lực của những khẩu 12 ly 7 này cũng có tác dụng. Bọn máy bay không dám sà thấp nữa, chúng cứ bay trên cao mà thả bom và bắn xuống thôi. Mặc dù vậy, rất nhiều quả bom đã ném trúng đường nhưng cho đến lúc đó, không quả nào trúng vào đội hình, chỉ có số ít chiến sĩ bộ binh ngồi sau xe bị thương hoặc bị hất xuống đường.
   Dường như nhận thấy đội hình tiến công của quân ta không chỉ có mấy chiếc xe tăng mà còn rất dài phía sau nên bộ chỉ huy quân địch đã cho tăng cường thêm máy bay tới. Trên bầu trời lúc này có đến 12 chiếc A37 đang quần đảo. Chúng không chỉ ngăn chặn đại đội 3 đi đầu mà bắt đầu đánh cả vào phía sau, hết chiếc này lao xuống lại đến chiếc khác lao xuống. Chúng lao xuống từ nhiều hướng khác nhau. Chúng không chỉ ném bom phá mà cả bom bi, không chỉ bắn đại liên mà cả phóng tên lửa. Ba bề bốn bên cứ sôi lên sùng sục như cái lò bát quái. Đã từng chiến đấu chống chiến tranh phá hoại, đã từng đánh nhau với tàu Mỹ để bảo vệ bờ biển… song chưa bao giờ, chưa ở đâu Bảng thấy như lúc này. Mặc dù đã đội mũ công tác mà hai tai anh vẫn ù đi trong cái mớ âm thanh hỗn tạp, cuồng nộ không biết đâu là điểm dừng. Tiếng rít của máy bay phản lực. Tiếng gầm của động cơ xe tăng. Tiếng phành phạch của máy bay trực thăng. Tiếng rẹt rẹt của đại liên. Tiếng choang choác của 12 ly 7. Cái nền âm thanh hỗn độn ấy thỉnh thoảng lại được điểm xuyết bằng vài tiếng nổ lộng óc của pháo 85 và tiếng bom tấn. Mắt thì bạc đi vì những chớp lửa lóe lên, hết phía trước đến phía sau, hết bên phải đến bên trái. Mũi thì đặc nghẹt mùi thuốc súng và mùi khói rạ từ cánh đồng bốc lên. Cổ họng thì đắng nghét, khô không khốc. Cố rặn ra một tý nước bọt, Bảng quay xuống quát vào tai Ái và Tới:
   - Gọi mau 01, 02 cho cao xạ bắn mạnh vào. 
   Chắc những lời kêu gọi khẩn thiết của tiểu đoàn 4 liên tục gọi về cũng đã đến được nơi cần đến. Đã thấy những chấm khói của đạn cao xạ xuất hiện trên bầu trời. Hình như chúng có tác dụng ngay. Bọn máy bay phải nâng độ cao nhưng chúng vẫn quần đảo không rời khu chiến. Một đốm lửa nhỏ bỗng vụt lên đâm thẳng vào cánh một chiếc A37. Chiếc máy bay xì khói đen, loạng choạng bay về phía biển. Bảng nghĩ thầm: “A72 đã lên tiếng rồi. Bây giờ không còn cách nào khác là phải tiến thật nhanh. Vào được thị xã chúng sẽ không thể làm mưa làm gió như ở đây được”. Không chần chừ, anh bóp công tắc phát:
   - 03 gọi 04! Tiếp tục tăng tốc độ, nhanh chóng đánh vào thị xã. Nhận đủ, trả lời.
    Mặc dù không có tiếng trả lời nhưng Bảng biết rằng các trưởng xe đều đã nhận được vì đội hình đại đội 3 vẫn tiếp tục cơ động với tốc độ khá cao.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

        Sau cơn choáng, Hải Xoăn nhanh chóng định thần trở lại. Anh phát hoảng khi thấy xe mình đã chết máy. Ngay bên trái đầu xe là một hố bom lớn đang âm ỉ khói. Toàn bộ số bộ binh ngồi sau xe đã bị hất xuống đường, họ đang giúp nhau trèo lên. Hải vội bóp công tắc liên lạc nội bộ:
   - Phan, Phan! Có sao không?
   Từ đâu đó vọng lại tiếng Phan thều thào:
   - Không… sao.
   Biết rằng dừng lại một chỗ ở đây là chết, Hải dằn giọng:
   - Thế thì chạy đi!
   Phan sờ tay lên trán, ngay bên dưới cái đệm trán mũ công tác là một vết thưong đang ri rỉ máu. Thì ra, khi quả bom nổ ngay mũi xe đã hất ngược đầu xe lên và đẩy nó lại làm trán cậu ta va vào giá kính lái. Vết thương cộng với sức ép đột ngột của bom làm cậu choáng và thả chân ga ra nên động cơ bị chết. Cậu lau qua máu trên mặt rồi ấn nút khởi động. Động cơ vừa nổ lại, Phan vào số rồi cho xe lách về bên phải để vượt qua hố bom. Ngay sau đó, cậu tăng ga và lên số 3. Chỉ có pháo thủ Hải và pháo hai Sáng là hình như không bị quả bom làm cho hề hấn gì. Tranh thủ lúc xe dừng, Hải đã bắn được 2 phát pháo vào Gò Đền. Còn bây giờ, cậu ta đang xả từng loạt dài đại liên vào đó. Chắc là không chịu nổi hỏa lực tập trung của hàng loạt loại hỏa khí của năm chiếc xe tăng và bộ binh theo xe nên bọn địch đã bỏ chạy về phía sau. Thấy Hải vẫn bắn theo bọn chúng, Hải Xoăn nhắc:
   - Thôi, đừng bắn nữa! Phải tiết kiệm đạn. Chú ý quan sát đằng trước đi.
   Mặc dù đã được tăng cường về số lượng nhưng do bị hỏa lực phòng không bắn lên dữ dội nên bọn máy bay bây giờ không dám sà thấp nữa. Chúng thay đổi chiến thuật và bắt đầu thả cả bom bi. Những chớp lửa nhỏ liên tục lóe lên xung quanh, để lại trên mặt ruộng những hố nhỏ như cái mũ cối nằm ngửa. May không có quả nào trúng vào xe.
   Phan vẫn nhấn hết chân ga. Bám sát xe 764, toàn bộ đội hình của đại đội 3 vẫn chạy với tốc độ cao. Những khẩu 12 ly 7 trên tháp pháo vẫn nổ liên hồi. Đội hình của họ đã vượt qua Gò Đền. Một ngôi làng nữa xuất hiện bên trái đường nhưng không thấy có dấu hiệu bố trí của quân địch, cũng không thấy đạn từ đó bắn ra. Hải Xoăn láng máng nhớ đó là thôn Hội Diên hay Hội Diêm gì đó. Nhưng nó tên là gì không quan trọng, cái quan trọng nhất là ở đó không có địch. Ngôi làng trôi nhanh về phía sau. Anh thầm đoán đơn vị mình đã vượt qua lớp vỏ cứng nhất của tuyến phòng thủ, chắc từ đây vào đến thị xã sẽ không còn bộ binh địch nữa.
   Nhưng không phải như vậy.
   Vừa vượt qua Hội Diên được một đoạn, Hải Xoăn đã phát hiện ra một cái tháp canh đứng sừng sững bên phải đường, trên đó phất phơ một lá cờ ba sọc. Có vẻ đó là một ngã ba vì từ đó chạy sang phải có bóng dáng một con đường. Nhớ lại lúc nhận nhiệm vụ tối qua, Hải đoán chắc đó là ngã ba Cà Đú. Từ đây, có một con đường dẫn vào sân bay Thành Sơn. Chưa biết tình hình ở đó thế nào, Hải Xoăn bấm nút liên lạc nội bộ:
   - Phan, giảm tốc độ! Hải, tập trung quan sát phía trước!
   Phan giảm chân dầu, chiếc xe từ từ chạy chậm lại. Đúng lúc đó, một loạt chớp lửa lóe lên từ chân tháp canh và một loạt ụ chiến đấu được bố trí xung quanh ngã ba và con đường dẫn vào Thành Sơn. Một vài viên đạn DKZ đỏ lừ bay tới nhưng đều hụt tầm rơi ngay trước mũi xe. Hải Xoăn dằn giọng:
   - Tập trung quan sát, diệt DKZ!- Bấm công tắc phát, anh gấp gáp- 64 báo cáo, phía trước rất nhiều địch. Đề nghị tập trung hỏa lực tiêu diệt. Nhận đủ, trả lời!
   Ngay lập tức, Tường lên đài:
   - 03 chú ý! Tập trung quan sát, phát hiện mục tiêu phía trước, tiêu diệt!
   Hải Phở đã bắt được mục tiêu, cậu ta hô lớn:
   - Lái xe, dừng!
   Phan vừa dừng xe, Hải Phở đã bóp cò. Viên đạn bay vụt đi như một mũi khoan xuyên thẳng vào cái tháp canh. Một chớp lửa lóe lên ở đó, khói bốc lên mù mịt. Cái tháp canh tuy chưa đổ sụp nhưng đã không còn sức chiến đấu, không thấy địch bắn ra từ đó nữa. Phan gần như cho xe tại chỗ để Hải Phở bắn. Các xe sau cũng đã bắt đầu bắn. Một trận mưa đạn dội vào xung quanh cái ngã ba. Tuy nhiên, bọn địch ở đây lợi dụng con đường ngang thành một vật chắn rất lợi hại, chúng liên tục di chuyển nên việc tiêu diệt chúng rất khó. Trong khi đó, bọn máy bay đang quây lại ngăn chặn quyết liệt. Hải Xoăn thầm nghĩ: “Nếu cứ dùng dằng ở chỗ này thế nào cũng bị chúng đánh trúng”. Có lẽ Tường cũng nghĩ như vậy nên anh ra lệnh:
   - 03 chú ý! Tăng tốc độ, xung phong! Nhận đủ, trả lời!
   Chẳng kịp trả lời đại đội trưởng, Hải Xoăn dằn giọng:
   - Phan, tiến đi! Hải, hành tiến, dùng đại liên bắn quét nhé!
   Phan thả hai cần lái và tăng ga. Xe 764 lại vọt lên nhưng chỉ được độ hơn trăm mét Phan lại phải giảm ga. Phía trước xe cậu, cách chừng hơn trăm mét lố nhố khoảng vài chục người, họ đang đùn đẩy nhau và sợ hãi nép xuống rìa đường. Phan căng mắt nhìn và không tin nổi vào mắt mình nữa: đó là dân chứ không phải là lính, có cả phụ nữ và trẻ con nữa, họ mặc những bộ quần áo sặc sỡ nhiều mầu sắc. Mà sao họ lại ra giữa nơi hòn tên, mũi đạn này. Họ đang tìm cách tránh xa nơi đánh nhau hay chính bọn địch đã lùa họ ra để ngăn chặn quân ta? Đạn từ phía ngã ba vẫn bắn ra xối xả. Hải Phở cũng kéo từng loạt đạn đại liên dài. Những viên đạn sáng tạo thành một hình quạt lửa trước mũi xe. Phan hét lên trong ống nói:
   - Hải, cẩn thận! Phía trước là dân đấy.
   Hải Xoăn cũng đã nhìn thấy đám dân chúng đó. Thật sự là nan giải. Họ đang nằm giữa hai làn đạn. Nhưng mình không bắn nó thì nó sẽ bắn chết mình. Mà mình bắn, không cẩn thận những người dân sẽ bị chết oan. Phân vân trong tích tắc, Hải Xoăn thụp xuống kéo vai bên phải của Hải Phở, dằn giọng :
- Dân ở phía trước, bắn phía bên này thôi !
Đoàn xe tăng vẫn sầm sập lao tới. Hầu như tất cả đám dân chúng đã dạt hết sang vệ đường. Họ nằm chúi mặt xuống các góc ruộng, ụ đất như những xác chết. Tuy nhiên, có một cặp mẹ con vẫn nằm lại giữa đường. Người mẹ nằm vắt ngang đường, không biết chị ta bị thương hay đã chết. Đứa con còn bé tý lổm ngổm bò bên xác mẹ. Phan chần chừ giảm tốc độ, đầu cậu căng lên như dây đàn. Làm sao bây giờ ? Hôm qua, trinh sát bộ binh họ đã nói rồi, cứ giữa đường mà chạy. Nếu chạy ra rìa đường thì ăn mìn như chơi. Nhưng muốn chạy giữa đường thì làm thế nào bây giờ ? Không lẽ cứ thế cán qua ư ? Dẫu chị ta có chết rồi nhưng còn thằng bé, ngộ nhỡ đúng lúc xe chạy qua nó nhổm lên thì sao ? Phan nghiến chặt hai hàm răng. Không, thằng bé kia còn nhỏ lắm, đầu nó không thể chạm gầm xe. Cậu quyết định sẽ chạy thẳng giữa đường nhưng sẽ căn để cho hai mẹ con họ nằm giữa bụng xe. Nghĩ vậy, Phan lại tăng chân dầu.
Hải Xoăn cũng đã nhìn thấy hai mẹ con người đàn bà nằm giữa đường. Khi thấy Phan giảm tốc độ rồi lại phăm phăm chạy thẳng tới mà không dạt qua một bên, anh hiểu ý định của cậu ta. Quả thật, chạy ra rìa đường có mìn hay không thì không thể biết được. Nhưng như thế này thì không ổn. Thằng bé kia dẫu không bị va đầu vào bụng xe nhưng chắc gì nó đã sống được khi một chiếc xe tăng ầm ầm lao qua. Mà nếu nó có sống được thì nỗi sợ hãi này sẽ ám ảnh nó đến suốt đời. Không, không thể để chuyện đó xảy ra. Xe chỉ còn cách mẹ con họ chừng hơn chục mét, Hải Xoăn chuyển liên lạc nội bộ rồi gào lên :
- Phan, dừng lại !
 Chiếc xe từ từ giảm tốc độ. Hải Xoăn rút phích cắm chiếc mũ công tác ra khỏi công tắc ngực. Anh chống hai tay vào cánh cửa nhổm người lên định nhảy ra khỏi cửa trưởng xe. Bỗng nhiên, anh thấy tối tăm cả mặt mũi như vừa va phải một bức tường vô hình. Hải Xoăn khuỵu xuống, ngực đè lên cửa trưởng xe.
   Đang nhăm nhăm rê nòng súng theo một chiếc máy bay, pháo hai Nhàn bỗng thấy trưởng xe của mình gục xuống. Nghĩ rằng Hải bị thương, Nhàn vội buông súng nhoài người sang đỡ anh. Nhàn ráng sức vực Hải dậy nhưng rồi cậu hoảng hốt khi thấy một mảng trán của Hải Xoăn đã bị bay mất. Đang loay hoay chưa biết xử trí thế nào thì Nhàn bỗng thấy tay mình nhẹ bẫng đi. Cậu chới với rồi gục xuống, nửa thân trên nằm vắt ngang tháp pháo.
   Không thấy trưởng xe ra lệnh gì nữa, Phan lại cho xe tiến. Cậu cẩn thận căn sao cho người đàn bà đó nằm giữa bụng xe rồi tăng ga. Chiếc xe lao qua để lại thằng bé con đang khóc không ra tiếng giữa đường.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

         Sau khi lệnh cho đại đội xung phong, Tường bóp công tắc liên lạc nội bộ nói gấp gáp bằng cái giọng khản đặc:
   - Thìn, tăng tốc độ, bám sát 764! Kiên, chú ý quan sát, phát hiện DKZ, tiêu diệt- Nói gì thì nói, vào lúc này thì nó vẫn là đối thủ số một của các anh.
   Thìn tăng tốc độ, chẳng mấy chốc khoảng cách giữa hai xe chỉ còn chừng hai chục mét. Kiên vẫn bắn một cách rất chắc chắn đúng như tính cách của cậu ta, mỗi loạt đại liên Kiên chỉ kéo chừng dăm, bẩy viên chứ không bao giờ chơi “điểm xạ thùng”. Chính vì vậy, lưng vốn của cậu giờ vẫn còn rất khấm khá. Bây giờ cũng vậy, chỉ khi phát hiện chính xác chỗ nào có địch cậu ta mới đưa đầu ngắm vào đó và điểm xạ một loạt ngắn. Trái hẳn với Kiên, pháo hai Cát đang xả từng loạt đạn dài vào mấy chiếc máy bay đang rình rập trên đầu. Có lẽ cũng đã dự tính đến trường hợp này nên Cát đã mang theo khá nhiều đạn để quanh tháp pháo.
   Khoảng cách vẫn còn khá xa, trận địa phòng ngự của địch chủ yếu là ứng dụng địa hình, địa vật tự nhiên nên rất khó phát hiện. Vì vậy, Tường và tất cả các trưởng xe đều phải nhô cao người để quan sát. Một chớp lửa lóe lên, tiếp theo là một viên đạn đỏ lừ bay về phía xe 764. Chắc chắn đó là một khẩu DKZ,  Tường lập tức bóp công tắc liên lạc nội bộ:
   - Kiên, diệt DKZ bên phải tháp canh!
   Có lẽ Kiên cũng đã nhìn thấy mục tiêu, cậu ta hô nho nhỏ:
   - Lái xe, dừng!
   Trong lúc đó, Tường lo lắng theo dõi xe 764 phía trước. Viên đạn DKZ không trúng đích nhưng không hiểu sao xe 764 dừng lại và trung đội trưởng trung đội 1 lại gục xuống cửa trưởng xe thế kia. Anh lo thắt ruột, chắc Hải đã trúng đạn của địch. Ngay sau đó, Tường lại thấy Nhàn gục xuống bên cạnh. Anh hiểu, cậu ta cũng đã bị trúng đạn. Quả thật, nhô người ra tháp pháo như thế này là cực kỳ nguy hiểm. Nhưng biết làm thế nào. Tường ngoái lại đằng sau, tất cả trưởng xe và các pháo hai của anh đều đang như vậy. Biết rằng nguy hiểm đấy, biết rằng mất mạng như chơi nhưng còn cách nào khác nữa đâu.
   Khi xe 764 tiếp tục tiến, Tường nhìn thấy cặp mẹ con giữa đường và anh chợt hiểu lý do tại sao xe này vừa dừng lại một chút. Thằng bé con bây giờ hình như hoảng loạn đến tột độ, nó quáng quàng bò xung quanh xác mẹ, miệng ngoác to. Khi xe 761 đến gần cái xác, Tường dằn giọng:
   - Thìn, dừng lại!
   Thìn giảm chân ga, xe từ từ dừng lại. Ngoảnh lại sau thì không còn một chiến sĩ bộ binh nào, chắc họ đã bị thương vong hết cả, Tường định nhún mình nhảy ra nhưng rồi anh chợt nghĩ đến cương vị chỉ huy mà rời vị trí lúc này thì không được. Quay sang Cát đang mải mê bắn, Tường vỗ mạnh vai cậu ta:
   - Cát, cậu xuống đưa thằng bé con ra bên đường không nó chết mất.
Cát buông khẩu súng, lơ láo nhìn đại đội trưởng đầy vẻ ngạc nhiên. Khi hiểu ý định của Tường, cậu nhún mình khỏi cửa rồi nhảy xuống đường khi xe chưa dừng hẳn. Lao về phía hai mẹ con người đàn bà, cậu vẫn cảm thấy những viên đạn nóng bỏng bay sát sạt. Rạp mình xuống đất, một tay Cát cắp thằng bé con, một tay cố kéo cái xác người phụ nữ sang phía bên trái đường. Nhưng cậu ta cứ loay hoay mà cái xác vẫn không nhúc nhích, chắc là chị ta quá nặng. Cát đành bỏ người mẹ lại đó, cậu ôm thằng bé lăn xuống vệ đường bên trái rồi dúi nó cho một người phụ nữ đang úp mặt bên vệ đường. Người phụ nữ thấy Cát đột ngột xuất hiện vẫn cứ nằm sấp, hai tay chắp vào nhau vái lia, vái lịa. Cát gào lên át cả mọi thứ tiếng động xung quanh:
- Ôm lấy thằng bé đi!- Dứt lời, Cát lao vội trở lại phía xe mình. Cậu vừa trèo lên xe thì Thìn đã cho xe tăng tốc độ.
   Khoảng cách đến ngã ba chỉ còn vài trăm mét. Các mục tiêu được phát hiện dễ hơn nên hầu hết các hỏa điểm quan trọng đã bị tiêu diệt. Đã lác đác thấy những bóng áo rằn ri chạy thục mạng về phía sau. Tiếng súng bắn ra chỉ còn lẻ tẻ. Tường hiểu rằng thời điểm làm chủ ngã ba này đã đến, anh bóp công tắc phát gào lên:
   - Tăng tốc độ, nhanh chóng đánh chiếm ngã ba!
   Khi đội hình đại đội đến sát ngã ba thì quân địch ở đây đã tan rã hoàn toàn. Chúng bỏ chạy để lại hàng chục xác chết và hàng chục tên bị thương đang bò quáng, bò quàng ở bên vệ đường. Súng ống đủ loại vứt ngổn ngang, có cả 3 khẩu pháo 105 bị lật nghiêng. Tường chỉ liếc qua một cái rồi giục Thìn tăng tốc độ. Một lát sau, cả đại đội 3 đã bỏ ngã ba Cà Đú lại phía sau. Từ đấy đến thị xã Phan Rang chỉ còn chừng 3 ki- lô- mét.
   Đúng lúc ấy, một tốp trực thăng bất ngờ xuất hiện sau làng Cà Đú. Hình như chúng bay rất thấp để lợi dụng ngôi làng che khuất rồi đột ngột lấy độ cao nên Tường hơi bất ngờ trước sự xuất hiện của chúng, anh chỉ kịp vỗ vai Cát rồi chỉ về hướng đó. Cát quay ngay khẩu súng lại, cậu vừa kịp lấy đường ngắm và kéo cò thì một quả tên lửa đã trúng ngay sườn phải chiếc xe. Một quầng lửa lập tức bùng lên trùm kín cả tháp pháo. Cát bỗng thấy bỏng rát toàn thân, cậu vọt ra khỏi cửa như một bó đuốc sống rồi lăn lông lốc trên đường. Chiếc xe trôi chầm chậm theo quán tính thêm vài mét rồi dừng hẳn lại. Tường cũng thấy tê buốt ở vai, anh vừa kịp nhảy khỏi xe thì cả xe 761 đã trở thành một khối lửa. Lăn xuống vệ đường, Tường vẫn kịp nhìn thấy Thìn và Lê chui ra qua cửa lái xe, một bên ống quần của Lê vẫn đang cháy phừng phừng. Anh chợt nhớ ra còn Kiên ở trong xe nữa, gượng nhổm dậy Tường gào lên tuyệt vọng:
   - Kiên ơi! Ra đi!- Dứt lời, Tường sụp xuống và không biết gì nữa.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

       Cũng rất bất ngờ vì sự xuất hiện của tốp trực thăng sau làng Cà Đú nhưng Trạch vẫn kịp vỗ vai Xiển và chỉ về hướng đó. Nhanh như cắt, Xiển quay mũi súng về một chiếc trực thăng và kéo cò. Đúng vào lúc nó xịt khói phóng quả tên lửa cũng là lúc nó lãnh đủ một loạt đạn của cậu. Mà có lẽ không phải chỉ một mình xe 763 bắn vào đó. Chiếc máy bay khựng lại và rơi gần như thẳng đứng xuống bìa làng. Xiển quay súng sang chiếc thứ hai nhưng nó đã vọt qua mất nên loạt đạn tiếp theo của cậu chỉ kịp bắn vuốt đuôi. Trong khi đó, bốn chiếc A 37 lại tiếp tục thu hẹp vòng lượn ngay trên đỉnh đầu. Có vẻ như bọn địch đang dốc toàn lực ra ngăn chặn quân ta trước cửa ngõ Phan Rang thì phải.
   Khi Xiển đang dõi nóng súng theo mấy chiếc trực thăng thì Trạch căng mắt nhìn theo vệt khói của quả tên lửa. Anh bàng hoàng khi thấy chiếc 761 bùng cháy ngay khi quả đạn trúng xe. Tất cả diễn ra trước mắt anh như một cuốn phim chiến tranh quay chậm. Đầu tiên là ngọn lửa bùng lên. Có vẻ như quả tên lửa đã bắn trúng tổ dầu giữa và nổ ngay ở đó nên nó đã văng khá nhiều dầu lên người Cát. Bộ quần áo đẫm dầu của Cát bốc cháy đùng đùng. Cậu ta nhoài ra khỏi cửa pháo hai rồi bay xuống đường như một bó đuốc sống. Phía cửa bên kia, vai đại đội trưởng Tường cũng bắt lửa. Anh cũng phi xuống rồi lăn ra vệ đường. Trạch hiểu rằng xe 761 đã bị loại khỏi vòng chiến đấu. Đại đội trưởng Tường cũng đã bị thương, trách nhiệm chỉ huy đơn vị bây giờ sẽ đặt lên vai anh.
   Đang căng mắt nhìn đường song những gì diễn ra ở xe 761 Đức cũng đã nhìn thấy hết. Cậu xót xa khi thấy pháo hai Cát quằn quại trong ngọn lửa. Mặc dù Cát mới chuyển về đại đội này được mấy tháng nhưng ai cũng yêu quý cậu ta vì bản tính thật thà, chất phác và chịu thương, chịu khó vô cùng. Đức thầm hô lên: “Cởi quần áo ra” nhưng chắc Cát không thể nghe thấy vì cậu ta vẫn lăn lộn, giãy dụa trong tuyệt vọng. “Không thể để nó như thế được”, Đức thầm nghĩ và giảm tốc độ, cậu quyết định sẽ xuống xe để giúp đỡ người đồng đội.
   Không chỉ một mình Đức nghĩ vậy, Trạch cũng đang suy nghĩ tìm cách giúp đỡ mấy đồng đội trên xe 761. Tuy nhiên, tốp trực thăng đã quay lại. Mặc dù bị mấy khẩu 12 ly 7 bắn ngăn chặn quyết liệt nhưng chắc chúng vẫn đang rình rập chờ thời cơ thuận lợi để tìm cách phóng tên lửa vào các anh. Trạch biết rằng, bây giờ chỉ cần xe mình dừng tại chỗ vài giây thôi thì sẽ trở thành miếng mồi ngon cho chúng. Thế mà xuống cứu anh em thì phải dừng hàng phút, lại còn làm ùn cả đội hình lại nữa, lôi thôi thì “toi” cả. “Không, không thể dừng lại được. Để bộ phận hậu cần kỹ thuật phía sau giải quyết vậy”, Trạch thầm nghĩ và đau đớn quyết định. Anh bóp công tắc liên lạc nội bộ dằn giọng khi thấy Đức đang định dừng xe:
   - Đức, tiếp tục cho xe tiến! Tăng tốc độ đi- Dứt lời anh chuyển sang phát- 63 gọi 04! 61 trúng đạn, thành viên bị thương. Đề nghị bộ phận hậu cần lên giải quyết. 03 chú ý, tất cả tăng tốc độ, tiếp tục phát triển. Nhận đủ, trả lời!
   Chần chừ trong giây lát rồi Đức cũng tăng ga, xe 763 vọt lên. Lúc nó gần đến xe 761 thì những viên đạn còn lại trong xe bắt đầu nổ. Ngọn lửa bùng lên dữ dội.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

        Đứng thẳng người trong cửa trưởng xe, Bảng nghiêng ngó quan sát bầu trời. Anh nhẩm đếm thấy có tất cả 12 chiếc A 37 và 4 chiếc trực thăng đang vần vũ trên đầu các anh. Không biết chúng ở đâu ra mà lắm thế. Chả lẽ mũi tiến công vào sân bay Thành Sơn vẫn dẫm chân tại chỗ à. Gần hai chục khẩu 12 ly 7 vẫn bắn như đổ đạn lên trời cộng với mấy khẩu đội A72 đã cơ động lên sát đội hình nên chúng không thể hạ thấp độ cao mà cứ bay vòng quanh và ném vung vãi đủ thứ xuống mặt đất nhưng nhiều nhất vẫn là nhằm vào đại đội 3. Ở phía trước, từ những cứ điểm trên mặt đất, những chùm đạn đủ loại vẫn trùm lên đội hình đại đội 3 như một lưới lửa. Nhưng bất chấp tất cả, những chiếc xe tăng vẫn cứ lừng lững tiến tới. Những khẩu pháo cứ thỉnh thoảng lại phụt ra một bựng lửa, còn các họng đại liên và 12 ly 7 thì lóe sáng liên hồi. Bảng thầm nghĩ: “Đúng là mũi lao thép. Xong trận này về phải đề nghị tặng huân chương chiến công hạng nhất cho tất cả anh em ở đại đội này mới xứng đáng”. Bỗng từ cửa phía sau, Ái chồm hẳn người lên ghé gần sát tai anh, cậu ta hét lên bằng cái giọng khản đặc:
   - Báo cáo, 01 giục tăng tốc độ tiến công!
   Bảng lầm bầm: “Còn tăng thế nào nữa đây? Cả trên trời và dưới đất chúng ngăn chặn thế kia cơ mà”. Nhưng rồi anh vẫn gật đầu:
   - Cứ báo cáo, nhận đủ đi- Dứt lời, Bảng bóp công tắc phát- 04 gọi 61! Báo cáo tình hình về ngay! 
   Tiếng của anh như rơi tõm vào không trung không một tín hiệu trả lời dội về. Bảng cúi nhìn chiếc đài vô tuyến điện, ngọn đèn báo trên mặt đài vẫn sáng báo hiệu nó đang làm việc bình thường. Đúng lúc đó thì anh nhận được báo cáo của Trạch. Thế là xe chỉ huy của đại đội trưởng Tường đã bị cháy. Trong đầu anh thoáng cái bóng cao gầy của người đại đội trưởng quê Quảng Bình, chẳng biết cậu ta có làm sao không. Không thể để đơn vị không có người chỉ huy. Lập tức, Bảng bóp phát:
   - 04 gọi 63! 63 thay 61 chỉ huy đơn vị, tiếp tục tăng tốc độ tiến công. Nhận đủ, trả lời!
   Gần như ngay tức khắc là tiếng trả lời của Trạch:
   - 63 nhận đủ! 03 chú ý, tăng tốc độ!

(còn nữa)

(Tiếp theo)

       Mắt dán vào kính ngắm, hai tay nắm chặt hộp điều khiển, hai ngón tay đặt sẵn trên nút cò, từ sáng đến giờ Hải Phở không nhớ mình đã bắn bao nhiêu đạn pháo và súng máy. Chỉ biết, cứ phát hiện ra mục tiêu là bấm cò mà thôi. Được cái cậu Sáng pháo hai cũng thuộc loại nhanh nhẹn, cứ mỗi khi pháo nổ một phát cậu ta đã lao ngay một quả đạn khác vào buồng nòng, còn súng máy cứ hết thùng này lại có ngay thùng khác. Đang chăm chú như vậy mà không hiểu sao hai cái đầu gối của trưởng xe Hải Xoăn cứ tỳ vào vai đẩy cậu về phía trước. Gò bó quá, Hải Phở vùng vằng định hất ra những không được mà có vẻ như càng ngày chúng đè càng nặng hơn. Cậu lẩm bẩm chửi thầm mấy câu nhưng mắt vẫn không dám rời ống kính. Cậu thừa biết rằng, là xe đi đầu thế này chỉ cần hở ra một tích tắc là “toi” ngay. Nhưng hai cái đầu gối của thằng cha Hải Xoăn cứ tỳ mạnh thế này thì làm sao mà bắn được. Cậu buông một tay ra khỏi hộp điều khiển véo mạnh vào chân Hải Xoăn một cái nhưng vẫn không ăn thua gì. Cố bắn thêm một phát vào một hỏa điểm vừa phát hiện được xong, cậu mới rời mắt khỏi ống kính và ngước nhìn lên. Hải Phở như không tin vào mắt mình. Một mảnh trán của Hải Xoăn đã văng đâu mất, máu từ đó đã tuôn ra ướt đẫm bộ quần áo anh đang mặc trên người. Chắc khi trúng đạn Hải Xoăn đã cố bám lấy cửa xe nhưng do xe chạy nên anh đã chuồi dần xuống và hai đầu gối mới tỳ vào lưng cậu. Thấy pháo hai Sáng đang trố mắt nhìn sang, Hải Phở quát:
   - Sang đây, đỡ anh ấy xuống sàn xe.
   Sáng sợ sệt chui sang đứng cạnh ghế trưởng xe, chắc đây là lần đầu tiên cậu ta thấy người chết hay sao ấy mà tay chân cứ run lẩy bảy. Hai anh em chật vật đỡ Hải Xoăn xuống nhưng người anh cứ nhũn ra nên loay hoay mất một lúc hai người mới đặt được trưởng xe của mình xuống sàn xe. Anh nằm đó giữa lổng chồng một đống vỏ đạn. Hải Phở nhô đầu lên định quan sát đội hình thì lại một lần nữa cậu hoảng hồn vì thấy pháo hai Nhàn đã chết. Đầu cậu ta kề sát cửa trưởng xe, hai mắt mở trừng trừng nhìn lên bầu trời như vẫn đang ngắm bắn bọn máy bay đang quần đảo trên đầu. Một thoáng bối rối, Hải thụp xuống lóng ngóng cắm chiếc mũ công tác của mình vào công tắc ngực của trưởng xe rồi bóp phát và lắp bắp:
   - 64 báo cáo! Trưởng xe và pháo hai hy sinh. Xin chỉ thị!
   Chợt nhớ ra những nguy hiểm đang chờ đợi xe mình, cậu vẫn ngồi trên ghế trưởng xe cúi mình ghé mắt vào ống kính. Thật đúng lúc, một hỏa điểm vừa xuất hiện. Hải hướng đầu ngắm vào đó rồi kéo một loạt đạn dài. Tiếp tục quan sát hai bên đường qua kính trưởng xe, không thấy địch xuất hiện thêm Hải Phở mới bóp công tắc liên lạc nội bộ:
   - Phan à! Hải Xoăn với thằng Sáng chết rồi.
   Tiếng Phan thảng thốt vẳng lại trong tai nghe:
   - Thế à? Làm sao bây giờ?
   Hải Phở làu bàu:
   - Tớ đã báo cáo rồi nhưng chẳng thấy ông Tường đâu, chỉ thấy ông Trạch bảo tăng tốc độ. Cứ chạy đi, thằng nào chết thì thôi. Còn thằng nào còn sống thì cứ đánh tới đi.
   Không thấy Phan nói gì nữa, chỉ thấy chiếc xe lao ầm ầm. Hải lại dán mắt vào kính ngắm.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

       Vừa mới chứng kiến xe 761 bị cháy lại nhận được báo cáo của xe 764, Trach thật sự lo lắng. Thế là trung đội trưởng trung đội 1 và một pháo hai đã hy sinh, mà khoảng cách giữa xe anh và xe 764 bây giờ đã khá lớn. Trạch quyết định sẽ phải rút ngắn cự ly để có thể hỗ trợ cho anh em, anh bóp công tắc liên lạc nội bộ gào lên:
   - Đức, tăng tốc độ bám sát 64- Dứt lời, Trạch chuyển sang phát- 03 chú ý, tăng tốc độ bám sát tôi! Nhận đủ, trả lời!
   Đức tăng ga, chẳng mấy chốc xe 763 đã vượt qua xe 761 đang cháy đùng đùng. Khi đã vượt lên được vài chục mét, Trạch ngoái cổ lại nhìn. Đạn trong xe 761 bây giờ nổ dữ dội hơn nên các xe của Bốn và Xuân phải tránh dạt sang hẳn vệ đường mới vượt qua được. Anh khấp khởi mừng thầm vì thấy Thìn và Lê đang xúm lại bên Cát. Như vậy, các đồng đội bị thương của mình đã có người giúp đỡ rồi. Một điều đáng phấn khởi nữa là hỏa lực mặt đất của địch có vẻ đã giảm đi nhiều. Chỉ còn một vài loạt đạn lẻ tẻ từ phía một điểm cao bên trái đường bắn ra nhưng khoảng cách khá xa. Nhớ tới mệnh lệnh chỉ có tiến được tiểu đoàn trưởng Bảng phổ biến tối qua, Trạch lại lên đài:
   - 03 chú ý! 64 cảnh giới phía trước, 60, 46 và 24 cảnh giới hai bên sườn phát hiện mục tiêu, tiêu diệt! Tiếp tục tăng tốc độ! Nhận đủ, trả lời!
Léo nhéo tiếng của Xuân, Bốn báo về đã nhận đủ. Trạch yên tâm đứng hẳn lên ghế trưởng xe quan sát phía trước.
Đúng là quân địch mặt đất đã yếu đi rõ rệt. Có vẻ như chúng đã cảm thấy mọi sự chống cự đầy tuyệt vọng của chúng cũng không thể cản được sức đột phá khủng khiếp của những chiếc xe tăng đang phăm phăm chạy trên đường kia nên đã bị vỡ trận. Bây giờ thì chỉ còn bọn giặc trời đang cố hết sức tàn để ngăn chặn mà thôi. Nhưng đã hết thời chúng muốn làm mưa, làm gió gì cũng được rồi.
Đã thấy lác đác những tấm biển quảng cáo và nhiều nhà dân bám mặt đường xuất hiện nhưng người thì tuyệt nhiên không thấy. Trạch thầm nghĩ: “Có lẽ đã vào đến ven đô. Cái cần thiết bây giờ là phải vừa đánh máy bay và vừa quan sát bọn địch trong ngõ hẻm, trên các nhà cao tầng”. Trạch quay nhìn lại phía sau, trên xe anh vẫn còn 3 chiến sĩ bộ binh. Chẳng biết họ có bị thương không, Trạch vẫn ghé sát tai người gần nhất:
- Các ông chú ý quan sát bọn địch trong ngõ hẻm và trên nhà tầng nhé!
Người chiến sĩ bộ binh gật đầu ra ý hiểu. Trạch vừa đứng thẳng lên thì một chớp lửa nháng lên ngay trên tháp pháo. Anh thấy buốt nhói ở một bên vai rồi gục xuống cửa trưởng xe. Cửa bên kia, pháo hai Xiển cũng gục xuống đuôi khẩu cao xạ. Hai chiến sĩ bộ binh ngồi sau tháp pháo cũng bị thương, họ đang gấp gáp băng bó cho nhau. Nhưng có lẽ lái xe Đức, pháo thủ Song và pháo hai Hòa vẫn không biết gì thì phải. Chiếc xe 763 vẫn ầm ầm lao tới và thỉnh thoảng vẫn khạc ra một bựng lửa lớn trước đầu nòng pháo.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Vẫn luôn tâm niệm: “Bom đạn nó tránh mình” nên suốt từ đầu trận chiến đấu đến giờ, Bốn vẫn đứng sừng sững ở cửa trưởng xe. Miệng hơi nhếch lên đầy vẻ kiêu bạc, bất cần đời, đôi mắt thì đảo như rang lạc hết trên không đến mặt đất, hết bên phải đến bên trái. Miệng thì liên tục hò hét, lúc chỉ mục tiêu cho pháo thủ, lúc thì ra lệnh cho pháo hai bắn máy bay. Có lẽ, cũng may cho Bốn là xe 760 này đi gần cuối đội hình nên chưa có viên đạn nào hỏi thăm, chỉ có một chiến sĩ bộ binh đi cùng trúng đạn bị thương đã xuống xe cấp cứu, còn lại nguyên vẹn cả. Đi phía sau, ít phải chống đỡ sự chống trả của hỏa lực chống tăng mặt đất nên xe 760 phát huy tương đối tốt sức mạnh của các loại vũ khí của mình. Pháo thủ Ngừng mặc dù mồm miệng loác choác vậy nhưng tay nghề cũng khá nên xe 760 đã bắn phát nào là chắc phát đó. Tuy nhiên, khi bọn máy bay đổi chiến thuật và quăng bom bi xuống thì Bốn cũng thấy hơi bị lạnh gáy. Ít nhất, đã có vài quả bom bi nổ sát gần xe và cũng đã có vài viên bay sát mang tai anh thì phải. Vì vậy, mặc dù vẫn nhô đầu lên nhưng Bốn không dám dứng thẳng người nữa mà ngồi thụp xuống vành tháp pháo và chỉ nhô mỗi cái đầu lên mà thôi.
Khi vượt qua ngã ba Cà Đú, nhận được lệnh tăng tốc độ của Trạch, Bốn bóp công tắc liên lạc nội bộ:
- Cầu, tăng tốc độ bám sát xe trước- Anh quay lại chỉ vào những ngôi nhà mới xuất hiện ven đường bảo mấy chiến sĩ bộ binh- Các ông chú ý bộ binh ở các ngõ hẻm hộ tôi nhé!
Chẳng biết họ có nghe thấy không nhưng cũng thấy họ gật đầu, Bốn yên tâm quay về phía trước chăm chú quan sát. Đúng lúc ấy, anh nhìn thấy một ánh chớp lóe lên ở tháp pháo xe 763 và Trạch cùng với Xiển đổ gục xuống. Bốn biết rằng Trạch đã bị thương. Thế là, sau đại đội trưởng lại đến lượt chính trị viên bị loại khỏi vòng chiến đấu. Tất nhiên, người thay thế sẽ là anh hoặc chính trị viên phó Xuân. Tự nhiên Bốn thấy hơi thiếu tự tin vì bản thân anh chỉ là một cán bộ kỹ thuật trưởng thành từ lái xe lên, chưa chỉ huy chiến đấu bao giờ. Ngần ngừ một lát, Bốn bóp công tắc ngực về phát và dõng dạc:
- 60 gọi 46! 61 và 63 đã bị thương, đề nghị 46 nắm quyền chỉ huy đơn vị. Nhận đủ, trả lời!

(Còn nữa)

        (Tiếp theo)

        Không phải đợi đến lúc Bốn lên đài chính trị viên phó Xuân mới nắm được tình hình. Mặc dù khoảng cách giữa xe anh đến xe 763 khá xa, lại có xe 760 chen vào giữa nhưng Xuân vẫn tận mắt chứng kiến sự cố xảy ra đối với chính trị viên Trạch và pháo hai Xiển. Quả thật, đây là một trận đánh quá ác liệt. Ít nhất đã có 1 xe bị loại khỏi vòng chiến đấu và 2 xe bị thương vong. Và nguy hiểm hơn là cả đại đội trưởng lẫn chính trị viên đều đã mất sức chiến đấu. Khi giao nhiệm vụ và tổ chức hiệp đồng, đại đội trưởng Tường đã chỉ định chính trị viên Trạch là người thay thế anh khi cần thiết. Vậy mà bây giờ, ngay cả Trạch cũng đã bị thương vong không kịp giao lại nhiệm vụ chỉ huy đơn vị cho ai. Về nguyên tắc, cấp trưởng bị thương thì cấp phó sẽ thay thế và người thay thế đầu tiên sẽ là đại đội phó Đỗ Xuân Bốn. Thế mà bây giờ Bốn lại yêu cầu anh nắm quyền chỉ huy. Xuân hiểu tại sao người đồng cấp của mình lại có ý kiến đó. Cũng phải thôi, Bốn vốn dân kỹ thuật, chưa được đào tạo gì về chiến thuật nên ngại chỉ huy cũng phải. Còn anh, dù sao cũng được học qua khóa đào tạo trưởng xe chính quy ở đoàn 10, từ ngày lên trung đội trưởng lại được đi tập huấn mấy đợt về chiến thuật. Với lại lúc này mà còn trao đổi với nhau nữa thì không thể nên Xuân quyết định sẽ đồng ý với Bốn tạm thời thay thế chỉ huy, vào đến thị xã sẽ tính sau. Nghĩ vậy, anh bóp công tắc liên lạc nội bộ, dằn giọng:
- Huấn, tăng tốc độ, bám sát xe 760! 
Huấn nhấn thêm ga, chiếc xe 746 lao phăm phăm trên đường, khoảng cách giữa nó với ba xe phía trước nhanh chóng rút lại. Đến lúc này thì Xuân đã nhìn thấy cả trên xe 764 và 763 không còn bóng dáng trưởng xe và pháo hai bắn cao xạ trên tháp pháo nữa, cả bộ binh phía sau xe cũng vãn rồi. Những ngôi nhà ven đường cũng ngày càng dày hơn, có vẻ như đã vào đến ven đô. Hỏa lực mặt đất đã giảm đi nhiều, chỉ còn những loạt súng bộ binh lẻ tẻ từ xa bắn lại. Tuy nhiên, trên bầu trời hơn chục chiếc máy bay vẫn đang quần đảo như điên và dội xuống đội hình chiến đấu đủ thứ đạn bom. Nhưng có một vấn đề hết sức  cần thiết bây giờ là phải tăng cường cảnh giới với bọn địch len lỏi trong các ngõ hẻm của phố xá bất ngờ phang M72 vào sườn. Bài học này ở An Lộc năm 72 đã được nhắc đến nhiều trong các đợt tập huấn gần đây. Không chần chừ, Xuân bóp công tắc phát:
- 03 chú ý! Giảm tốc độ, thu gọn đội hình, tăng cường quan sát trong các ngõ hẻm, đề phóng địch tập kích vào sườn! Nhận đủ, trả lời!- Quay lại mấy chiến sĩ bộ binh vẫn đang ngấp nghé sau tháp pháo, anh gào lên át cả tiếng động cơ- Chú ý cảnh giới hai bên sườn nhé!
Có vẻ như xe 764 đã nhận được lệnh, nó đã giảm dần tốc độ và bây giờ khoảng cách giữa các xe chỉ còn chừng ba chục mét. Bốn chiếc xe tăng theo đội hình “zic- zắc” chầm chậm tiến một cách thận trọng. Những nòng pháo vẫn quay qua, quay lại đầy cảnh giác. Các pháo hai vẫn ôm chặt khẩu 12 ly 7, thỉnh thoảng lại xả ra một tràng đạn mỗi khi có một tên giặc trời nào liều lĩnh định lao xuống. Trên tháp pháo, cả Bốn và Xuân đã nhô hẳn người lên, đôi mắt như căng ra không bỏ sót bất cứ động tĩnh nào. Trên buồng truyền động, các chiếc sĩ bộ binh còn lại cũng đã đứng cả dậy sau tháp pháo, tay lăm lăm khẩu AK, mắt chăm chú nhìn vào từng gốc cây, từng ngõ hẻm hay những ban công nhà tầng. Nhưng không có một tiếng súng nào cả. Thị xã đã hiện ra trước mắt nhưng vẫn im lặng đến khó hiểu.

(Còn nữa)

        (Tiếp theo)

         Chiếc xe thiết giáp chỉ huy của tiểu đoàn trưởng Bảng cũng đã bám sát được đội hình của đại đội 3, nó chỉ chạy sau xe 746 của chính trị viên phó Xuân chừng hai chục mét. Ngước nhìn bầu trời đã vãn bóng máy bay địch, những chiếc còn lại cũng chỉ lởn vởn trên cao, Bảng thầm đoán chắc chúng hoặc là hết bom đạn, hoặc là đã tuyệt vọng vì không thể cứu vãn nổi tình thế nên đành thúc thủ, cũng có thể là các lực lượng phòng không của ta đã bám sát được đội hình nên đã đẩy chúng lên cao, anh thấy yên tâm hẳn lên. Rảnh tay đối phó với bọn giặc trời, các anh sẽ thuận lợi hơn nhiều trong việc đánh chiếm các mục tiêu đã được phân công. Tuy nhiên, bài học đánh địch trong thành phố thị xã vẫn còn nóng hổi, tuyệt đối không thể chủ quan. Phạm vị quan sát của các chiến sĩ trong xe tăng hết sức hạn chế nên chỉ cần một tên địch len lỏi trong ngõ hẻm với một khẩu M72 là đã có thể gây nguy hiểm cho xe tăng ta. Trong tình thế này, đẩy sát đội hình bộ binh cơ giới lên để bảo vệ cho xe tăng là thượng sách. Không chần chừ, anh bóp công tắc phát:
- 04 gọi 08, 09! Nhanh chóng tăng tốc độ lên sát đội hình 03, tăng cường cảnh giới trên không và hai bên đường. Nhận đủ, trả lời!
Tiếng trả lời của đại đội trưởng đại đội 8 và đại đội 9 vọng về đầy phấn khích. Ngay sau đó là tiếng tăng tốc của động cơ xe thiết giáp. Chẳng mấy chốc, hơn chục chiếc xe thiết giáp đã tiến sát phía sau xe Bảng. Các chiến sĩ bộ binh lố nhố trên nóc xe, súng trong tay, mắt chăm chú quan sát đầy cảnh giác. Vùng ven thị xã vẫn im lìm không một bóng người.
Từ cửa phía sau, Ái vươn người ghé sát tai Bảng gào lên:
- 01 yêu cầu báo cáo tình hình.
Vẫn chăm chú nhìn phía trước, Bảng cũng gào lên át cả tiếng động cơ:
- Báo cáo, tiểu đoàn đã vào đến đầu thị xã, tổn thất không đáng kể. Hiện tại không thấy có biểu hiện địch kháng cự. Đề nghị tiếp tục bảo vệ trên không. Hết!
Ái thụp xuống, mệng lẩm nhẩm một lát rồi lại đứng lên:
- Thủ trưởng, 01 yêu cầu nhanh chóng đánh chiếm dinh tỉnh trưởng và sở chỉ huy chi khu.
Bảng gật đầu:
- Báo cáo, nhận đủ!
Đúng lúc ấy, trong tai nghe của Bảng vọng lại tiếng nói nghe như xa lắc:
- 64 gọi 03! Phía trước có một ngã ba, đi đường bên phải hay bên trái?
Bảng nhổm hẳn dậy ngóng về phía trước. Mặc dù trong tay anh cũng có một bộ bản đồ nhưng đó là loại tỷ lệ lớn nên cả cái thị xã Phan Rang này chỉ là một mảng màu nâu vàng, chỉ thấy vẽ sơ sơ mấy trục đường lớn. Tuy nhiên, Bảng cũng nhớ vào đầu thị xã sẽ có một đường rẽ trái ra cảng Ninh Chữ. Đó cũng là một mục tiêu các anh phải đánh chiếm song lúc này, theo Bảng thì trước hết là phải chiếm dinh tỉnh trưởng. Đó là cơ quan đầu não của địch, chiếm được nó là giải quyết được phần lớn vấn đề. Vì vậy, anh bóp công tắc phát, gấp gáp:
- 03 chú ý, đi theo đường bên phải vào trung tâm thị xã. Nhận đủ, trả lời!
 
         (Còn nữa)

       (Tiếp theo)

       Lúc Hải Phở báo cho biết là Hải Xoăn và Nhàn đã chết, tim Phan bỗng nhói lên một cái và cứ thế dồn dập đập như muốn loạn nhịp. Không phải là cậu sợ mà là một cảm giác hẫng hụt tê tái bao trùm cả cõi lòng. Nước mắt Phan bỗng trào ra nhòe cả kính lái mặc dù cậu không hề muốn. Đưa tay quệt nước mắt, Phan thấy nó có màu hồng. Chắc nó đã hòa tan chỗ máu chảy ra từ vết thương trên trán cậu. Thế là cậu đã mất đi hai người đồng đội thân thiết. Là lính xe tăng, khi đã được biên chế về cùng một kíp xe dẫu tính nết của mỗi người có khác nhau đến đâu thì trước sau cũng sẽ thân thiết như anh em ruột thịt. Họ phải thật sự thương nhau, hiểu nhau mới có thể hành động ăn ý với nhau để hoàn thành nhiệm vụ của cả kíp xe. Không ai nói ra nhưng ai cũng hiểu, họ không chỉ sẻ chia nhau những công việc của một kíp chiến đấu mà đến một lúc nào đó, rất có thể họ sẽ sẻ chia nhau cả cái chết. Đã có những kíp xe mà sau khi xe cháy, người ta gom lại cả bốn anh em cũng chỉ chưa đầy một thùng mười lít tro, đem chia làm bốn rồi mai táng cho có lệ. Lúc sống, họ sát vai cùng nhau chiến đấu. Còn lúc chết đi, xương cốt họ cũng hòa lẫn vào nhau. Gần gũi đến thế là cùng chứ còn gì hơn nữa. Nhưng bây giờ không phải là lúc khóc thương chúng nó, Phan cố cầm nước mắt và dụi mắt thật mạnh để nhìn cho rõ. Xung quanh cậu, trên đầu cậu bọn địch vẫn đang chống trả một cách điên cuồng. Đúng như Hải Phở đã nói: “Chúng nó chết thì đã chết rồi. Còn thằng nào còn sống là cứ đánh tới đi”. Đánh tới đi, đánh cho đến khi chúng quỵ hẳn thì thôi. Nếu không, mình cũng sẽ chung số phận với hai thằng chúng nó.
Xe 764 đã vào tới vùng ven đô. Thấy nhà cửa đã dày hơn, Phan hơi ngợp. Đã nghe nhièu câu chuyện về trận An Lộc năm 72 nên Phan hiểu cái yếu của xe tăng mình khi tác chiến trong thành phố, thị xã. Cậu giảm chân dầu một chút và bấm công tắc liên lạc nội bộ:
- Hải à, các xe sau có bám sát xe mình không? Cách bao xa?
Hải Phở nhô đầu lên quan sát nhanh như chớp rồi thụp xuống:
- Không xa lắm, chỉ khoảng gần trăm mét- Đúng lúc ấy, cậu nghe thấy mệnh lệnh của chính trị viên phó Xuân nên nói thêm- Giảm tốc độ, chạy từ từ thôi.
Phan nhè nhẹ giảm chân dầu, chiếc xe từ từ chạy chậm lại. Hải Phở vẫn chúi đầu vào kính ngắm, hai tay xoay cái hộp điều khiển hết sang bên phải lại bên trái. Theo đó, nòng khẩu pháo 85 ly cũng gườm gườm quay qua, quay lại. Tuy nhiên, cậu ta vẫn chưa hết băn khoăn không hiểu đại đội trưởng Tường và chính trị viên Trạch đi đâu mà lại là chính trị viên phó Xuân chỉ huy. Chợt thấy trước mặt một cái ngã ba lớn, Phan bóp công tắc liên lạc:
- Hải à, có cái ngã ba. Đi theo đường nào đây ?
Hải phân vân. Vụ này thì cậu ta cũng mù tịt. Chắc chỉ có trưởng xe Hải Xoăn đi nhận nhiệm vụ, được xem bản đồ mới biết thôi chứ cậu ta thì có khác gì với Phan đâu mà nó lại hỏi cậu. Chợt nhớ ra mình vẫn đang cắm mũ công tác vào máy nói A1, cậu vội bóp công tắc phát hỏi đường. Chẳng ngờ tiểu đoàn trưởng Bảng đã nghe thấy và trả lời. Thật may, xe vừa đến sát ngã ba, Hải Phở dằn giọng oai vệ :
- Đi theo đường bên phải !
Phan kéo nhẹ cần lái bên phải. Đúng là con đường bên phải to và rộng hơn hẳn. Hình như đã bắt đầu vào thị xã vì đã thấy có khá nhiều nhà hai, ba tầng.

(Còn nữa)

           (Tiếp theo)

           Vẫn chăm chú quan sát tình hình nhưng Bảng phải thầm công nhận đây là một thị xã đẹp. Đường sá rộng rãi, phong quang, nếu không có đám giấy lộn đang bay tung tóe kia thì chắc rất sạch sẽ. Nhà cửa không nhiều nhà cao tầng mà nho nhỏ, xinh xinh, màu sơn các nhà mặt phố chủ yếu là màu kem sữa rất nhã nhặn. Các bảng hiệu trước những cửa hàng thì cái nào cái ấy cùng sặc sỡ, đủ cả chữ ta, chữ Tây, chữ Tầu. So với cái thành phố Nam Định quê hương anh thì nó sáng sủa và có vẻ thanh lịch hơn hẳn. Nhưng tất cả đều cửa đóng then cài, đường phố thì không một bóng người. Cũng phải thôi, đang lúc đánh nhau thế này, ai dại gì mà đi ra đường, chẳng may gặp tên bay, đạn lạc thì chỉ tổ thiệt thân.
Đã nghiên cứu kỹ về địa hình thị xã trên bản đồ nên không cần giở bản đồ ra Bảng vẫn tin chắc rằng đơn vị mình đang cơ động theo Quốc lộ 1 và chỉ khoảng chưa đầy một nghìn mét nữa các anh sẽ lại gặp một ngã ba to nữa. Đến đó, các anh phải rẽ bên trái mới đến được dinh tỉnh trưởng. Tuy nhiên, giá có một chiến sĩ du kích hoặc người dân nào đó để hỏi thăm thì chắc chắn hơn. Nhưng chẳng có ai cả, du kích cũng không, dân thì không ai ló mặt ra đường, chỉ còn trông vào chính mình mà thôi. Bảng quay nhìn phía sau, chiếc xe thiết giáp trinh sát và hơn chục xe của đại đội 8, đại đội 9 đã ở ngay sau xe anh. Anh em đã rất linh hoạt chuyển sang đội hình zích- zắc, các xe đi so le với nhau. Thấp thoáng xa xa phía sau, các xe tải chở bộ binh cũng đang dồn lên sát đội hình thiết giáp. Bảng thấy yên tâm hơn, anh quay sang bảo Cường:
- Tăng tốc độ!- Thoáng nhìn thấy một ngã ba khá lớn ở phía trước, Bảng nhấn công tắc phát, dằn giọng- 03 chú ý! Đi theo đường bên trái! Nhận đủ, trả lời!
   Không thấy ai trả lời nhưng chiếc xe đi đầu đã rẽ về bên trái. Bảng nhìn lên trời, bầu trời trong xanh đã vắng hẳn bóng dáng bọn máy bay. Dường như chúng đã chịu bó tay thúc thủ. Tuy nhiên, các xạ thủ 12 ly 7 vẫn không rời tay súng. Ai biết được chúng sẽ còn giở những trò gì ra nữa.

(Còn nữa)

          (Tiếp theo)

         Xuân đứng thẳng người trên ghế trưởng xe, căng mắt quan sát. Phía sau anh, các chiến sĩ bộ binh cũng nhổm cả dậy, tay họ lăm lăm khẩu AK, mắt cũng căng ra soi mói nhìn những ban công, những ngõ hẻm đầy cảnh giác. Bốn chiếc xe tăng của đại đội 3 đã đi vào một đường phố khá rộng rãi. Hai bên vỉa hè cũng rộng lát bằng đá hay thứ gạch gì đó rất giống với màu đá.  Những ngôi nhà hai, ba tầng nối tiếp nhau. Mỗi nhà một dáng kiểu nhưng đều rất xinh xắn, trang nhã. Trước cửa một số nhà là những bảng hiệu sơn nhiều màu lòe loẹt nhưng Xuân cũng chẳng kịp đọc ở đó viết gì. Trong đầu anh vẫn lởn vởn một câu hỏi đằng sau cái vẻ im lặng đáng ngờ này là những gì sẽ chờ đợi bọn anh. Chợt trong tai nghe của anh vọng lại tiếng nói gấp gáp của Hải Phở:
   - Báo cáo, đã nhìn thấy ngôi nhà ba tầng, có cột cờ trước sân. Có lẽ là dinh tỉnh trưởng.
   Xuân nhổm hẳn người lên nghiêng ngó, anh cũng đã nhìn thấy bên trái đường có một khuôn viên rộng, được bao quanh bởi một hàng rào sắt. Phía trong là một ngôi nhà khá lớn sơn màu vàng nhạt. Xuân bóp vội công tắc phát:
   - 03 chú ý! Dinh tỉnh trưởng phía bên trái. Giảm tốc độ. Tập trung quan sát, phát hiện địch tiêu diệt ngay. Nhận đủ, trả lời!
   Chẳng thấy ai trả lời nhưng ba xe phía trước đều đã giảm tốc độ, xe 764 và 763 đã dạt hẳn sang hè đường bên phải, nòng pháo gườm gườm chĩa thẳng về phía ngôi nhà ba tầng. Xe của Xuân cũng đã tiến sát tới góc khuôn viên. Ngôi nhà bề thế vẫn im phăng phắc, không một bóng người. Trước sân, những tờ giấy bay lả tả. Trên đỉnh cột cờ, lá cờ ba sọc uể oải bay theo làn gió nhẹ. Tất cả chỉ là sự im lặng bí hiểm. Xuân bóp công tắc liên lạc nội bộ:
   - Dừng lại! Tất cả chú ý quan sát!- Ngay sau đó anh chuyển sang chế độ phát- 03 báo cáo, đã tiếp cận và bao vây dinh tỉnh trưởng. Đề nghị cho bộ binh xuống xe đánh chiếm.
   Có vẻ như tiểu đoàn trưởng Bảng đã nắm được tình hình nên khi Xuân vừa dứt lời đã thấy tiếng của anh vang lên oang oang trong tai nghe:
   - 08, 09 chú ý! Cho bộ binh xuống xe chiếm dinh tỉnh trưởng! 03 tại chỗ sẵn sàng dùng hỏa lực chi viện! Nhận đủ trả lời!
   Chỉ trong giây lát, từ trên các xe thiết giáp từng tốp bộ binh đã ào xuống. Họ nhanh chóng tiếp cận hai phía của khuôn viên rồi hình thành nhiều mũi vượt qua hàng rào vào trong sân. Một chiến sĩ hạ lá cờ ba que xuống và thay vào đó một lá cờ giải phóng. Từ phía sau, đoàn xe tải chở bộ binh cũng đã tràn đến. Chẳng mấy chốc, cái khuôn viên rộng lớn đã chật ních bộ đội. Trên những khuôn mặt trẻ măng là những nụ cười tươi rói. Ngoài đường, mấy chiếc xe thiết giáp dẫn theo một đoàn xe tải chở đầy bộ binh nhằm hướng chi khu quân sự chạy tới.

(Còn nữa)

      (Tiếp theo)

       Sau khi phát hiện ra vị trí đứng chân của địch và nhường đường cho xe tăng vượt lên công kích, chiếc thiết giáp trinh sát số 046 do Trợ lý tham mưu Bùi Văn Định chỉ huy vẫn bám sát đội hình đại đội 3 và yểm trợ đắc lực cho mấy chiếc xe tăng. Bây giờ, anh cũng cho xe dạt vào lề đường bên phải đối diện với dinh tỉnh trưởng sau xe 760 và hướng súng đại liên về phía đó. Song không có gì xảy ra cả. Hình như địch đã bỏ chạy hết rồi. Bật cửa xe, Định chui lên đứng trên nóc xe nhìn về phía sau. Cả một đoàn quân đang bừng bừng khí thế lao tới. Anh hiểu, thị xã Phan Rang đã bị quân ta chiếm.
   So với chiều tối hôm qua, sức mạnh chiến đấu của xe 046 sáng nay được tăng lên đáng kể nhờ hai tay súng của nhóm trinh sát của sư đoàn 325. Có vẻ như họ là những tay súng già dặn, đã chinh chiến nhiều nên phong thái của họ đĩnh đạc lắm. Cứ nghe tiếng AK của họ điểm xạ chắc nịch thì biết. Hai anh em họ đứng trên cửa bộ binh, lúc thì quét AK vào quân địch, lúc lại chỉ mục tiêu cho xạ thủ 12 ly 7 bắn máy bay. Ngay cả những lúc đạn của bộ binh địch quét ràn rạt hay máy bay địch ném bom, bắn đạn 20 ly họ vẫn đứng sừng sững như hai bức tượng. Có vẻ như họ rất khoái được đánh nhau với xe tăng, thiết giáp thế này. Còn bây giờ, họ đang ngồi hiền lành trên nóc xe. Hai gương mặt đày những vệt lấm lem của khói đạn và bụi đường, chỉ còn hai hàm răng là trắng bóng.
   Nhích lại gần Lê Minh, Định chìa bi- đông nước ra, miệng cười tươi rói:
   - Thế nào? Đồng hương thấy xe tăng bọn tôi đánh được không?
   Hai chiến sĩ trinh sát bộ binh cũng cười thật tươi. Lê Minh đón lấy bi- đông nước và nghiêng nghiêng cái đầu:
   - Cảm ơn anh! Anh bảo sao? Tai tôi chẳng nghe thấy gì cả. Tại cái khẩu 12 ly 7 này nó nổ dữ quá.
   Định vui vẻ nhắc lại câu hỏi với âm lượng to nhất. Lê Minh trả lời cũng rất to:
   - Công nhận đánh nhau có xe tăng, thiết giáp cũng sướng thật. Cứ tốc độ thế này chả mấy nữa thì đến tận Sài Gòn.
   Cái bi- đông xe được chuyền sang tay cậu xạ thủ 12 ly 7. Cậu ta nhấp một hớp rồi lấy cái khăn mặt trong xe ra rót một ít nước cho thấm rồi lau mặt mình. Một khuôn mặt trẻ măng hiện ra. Cậu đưa chiếc khăn cho hai chiến sĩ trinh sát:
   - Các anh lau mặt đi!
   Nhận cái khăn, hai chiến sĩ trinh sát lau qua bộ mặt nhọ nhem của mình. Bây giờ mới nhìn rõ mặt họ. Đúng như Định đã nhìn thấy mờ mờ đêm qua. Lê Minh có khuôn mặt rất điển trai, rất đàn ông và có vẻ rất thông minh, hóm hỉnh nữa. Còn Dũng thì có vẻ nhanh nhẹn, láu lỉnh hơn. Chợt đoàn xe tải chở bộ binh xuất hiện. Lê Minh vội bắt tay Định:
   - Đơn vị tôi kia rồi. Bọn tôi phải đi đây. Tạm biệt đồng hương nhé!- Lê Minh và Dũng nhảy phốc xuống đường chặn đầu đoàn xe tải. Trước khi bám vào cửa hậu leo lên xe, anh hướng về phía Định- Đồng hương cũng phải cố mà sống nhé!

(Còn nữa)

        (Tiếp theo)

        Khi biết chắc chắn rằng địch đã không còn phản ứng gì, Xuân nhảy phốc xuống xe đến trước đầu xe 760, anh vẫy đại đội phó Bốn:
   - Xuống đây xem anh em thương vong thế nào!
   Đợi Bốn xuống, cả hai cùng rảo bước về phía xe 763 và 764. Khi hai anh em vừa đến xe 763 thì mấy thành viên trên xe đã đưa được chính trị viên Trạch ra ngoài. Họ đặt anh ngồi dựa lưng vào tháp pháo rồi chui vào cửa pháo hai để đưa pháo hai Xiển ra. Trạch ngồi đó, đầu ngoẹo xuống một bên vai, khuôn mặt xanh như tàu lá, một tay anh quặt lại ôm chặt lấy sườn, chiếc áo quân phục của anh loang lổ máu. Xuân sán tới bên cạnh, khẽ lay vai Trạch:
   - Anh Trạch, anh Trạch! Anh bị thương ở đâu?
   Trạch hé mở mắt, anh phều phào:
   - Chắc là ở bụng, nhưng không sao đâu. Còn anh em nào bị nữa không? Trận đánh thế nào rồi?
   Xuân nhè nhẹ vỗ vai Trạch:
   - Mình đã chiếm được dinh tỉnh trưởng rồi. Còn từ lúc anh bị thương, không có anh em nào bị nữa. Anh cứ yên tâm!
   Đức và Song cũng đã đưa được pháo hai Xiển ra ngoài. Họ đặt Xiển nằm nghiêng trên buồng truyền động. Chiếc quần của Xiển rách tả tơi để lộ ra một vết thương lớn ở bên mông, tuy đã được đắp một miếng gạc lớn vào đó nhưng vẫn đang ri rỉ máu. Đại đội phó Bốn trợn mắt, gắt lên:
   - Ô! Sao vẫn chưa băng bó lại cho cậu ấy à? Băng lại nhanh lên!
   Pháo thủ Trần Văn Song cau mặt:
   - Thì anh bảo có lúc nào ngơi tay đâu mà băng với bó. Đến lúc vào gần đây mới rảnh để xem lại vết thương của các anh ấy. Mà cái hộp cứu thương của xe cũng chỉ có hai cuộn băng, vết thương toàn ở chỗ thế này thì cũng chỉ cuốn được một vòng là hết. Đành phải ấn tạm vào đấy để cầm máu thôi.
   Đúng lúc đó, chiếc xe của bộ phận hậu cần chạy đến. Từ trên xe, y tá Ban nhảy phốc xuống rồi trèo ngay lên xe 763, cậu ta sốt sắng:
   - Các anh tránh ra nào!- Vừa dứt lời cậu ta đã khẽ khàng kéo cánh tay của Trạch ra rồi mở cúc áo. Cả một mảng sườn của Trạch đầm đìa máu. Máu cũng thấm ướt cả tấm gạc được ấn vào đó một cách tạm bợ. Ban kéo cái túi cứu thương lại sát bên mình, hối hả- Ai vén hộ tôi cái áo của anh ấy lên.
   Trạch lại hé mắt ra, phều phào:
   - Tôi không sao đâu. Đi cấp cứu cho các anh em khác trước đi!

(Còn nữa)

        (Tiếp theo)

       Sau khi báo cáo tình hình về Bộ tư lệnh và điều đại đội 9 đi cùng bộ binh đánh chiếm sở chỉ huy chi khu, tiểu đoàn trưởng Bảng lên đài gọi đại đội 3 đi chiếm cảng Ninh Chữ nhưng chẳng thấy ai trên sóng. Anh ngước nhìn thì thấy cả Xuân và Bốn đã rời xe chạy sang xe 763. Còn trên xe 764, mấy anh em đang hì hục đưa người bị thương từ trong xe ra. Thoáng một chút bực bội nhưng Bảng cũng hiểu rằng để tiếp tục làm nhiệm vụ, đại đội 3 sẽ cần phải có một thời gian nhất định để cứu chữa thương binh và củng cố lực lượng. Tuy nhiên, cũng cần phải đốc thúc để rút ngắn thời gian. Vẫn còn một mục tiêu trên giao mà các anh chưa chiếm được. Quay sang người tiểu đoàn trưởng bộ binh vẫn đi cùng mình trên xe, Bảng hạ giọng:
   - Có lẽ anh chỉ nên bố trí một bộ phận chốt giữ ở đây thôi, còn lại cho anh em chuẩn bị đi chiến đấu tiếp. Chúng ta vẫn còn mục tiêu nữa phải đánh chiếm.
   Người cán bộ bộ binh gật đầu:
   - Tôi đồng ý với anh. Để anh em nghỉ vài phút tôi sẽ tập trung lại.   
   Bảng quay sang các chiến sĩ thông tin:
   - Các cậu ngồi yên ở đây trực máy, có vấn đề gì báo cho tôi ngay.
Dứt lời, Bảng nhún mình nhảy xuống xe và chạy về phía xe 764. Trên xe, lái xe Phan, pháo thủ Hải đang thận trọng đưa trung đội trưởng của mình ra. Bảng vội trèo lên xe đỡ cho họ. Loay hoay mất vài phút mới đưa được Hải Xoăn ra. Cái thân hình mềm nhũn của anh giờ đã được đặt nằm ngay ngắn trên buồng truyền động. Bảng xót xa nhìn khuôn mặt đã mất một nửa của người trung đội trưởng năng nổ nhất của mình. Anh lột vội cái khăn mặt vẫn quàng trên cổ lau máu trên nửa mặt còn lại của Hải. Nước da đen giòn của Hải giờ đã chuyển sang màu xanh nhợt. Hai dòng nước mắt anh bất giác trào ra. Chẳng hiểu sao lúc này Bảng lại nhớ đến hình ảnh của Hải Xoăn lúc nhảy lên trong sân bóng chuyền với những quả đập như búa bổ. Thế là đội bóng chuyền của tiểu đoàn đã mất đi cây đập chủ công.
Lúc này, từ trong xe pháo hai Sáng đã đẩy được Nhàn lên cửa pháo hai. Phan và Hải đỡ lấy hai bên vai cậu ta kéo lên. Bảng vội vã rời chỗ Hải sang đỡ cho hai người. Nằm bên cạnh Hải, khuôn mặt Nhàn dẫu đã chuyển sang màu xanh tái nhưng vẫn toát lên vẻ láu lỉnh, tinh ranh. Bảng lặng người đi trước thi hài hai người đồng đội trẻ tuổi, anh chỉ bừng tỉnh khi nghe tiếng chính trị viên Đính:
- Anh Bảng, tình hình thế nào?
Bảng quay lại, dưới đường là chính trị viên Đính và bộ phận hậu cần, kỹ thuật đã đến đủ. Cả Xuân và Bốn từ xe 763 đã chạy sang. Các cán bộ đại đội 8 cũng đã có mặt. Trên chiếc xe tải đỗ bên cạnh, đại đội trưởng Tường và pháo hai Lê vẫn ngồi mệt mỏi dựa lưng vào thành xe. Bảng nhảy xuống xe bắt tay Đính, giọng mệt mỏi:
- Trên này chỉ có cậu Hải với cậu Nhàn hy sinh thôi. Còn số anh em xe 761 thế nào?     
Đính thì thầm:
- Cậu Tường với cậu Lê bị thương, đang ở trên xe kia rồi. Còn cậu Cát vết thương nặng quá, không qua khỏi được, chúng tôi đã mai táng ngay ở đó. Riêng cậu Kiên…- Đính lặng đi, mấy giây sau mới tiếp tục giọng đầy nước mắt- Cậu Kiên không ra được, bị chết cháy trong xe rồi.
Tất cả mọi người lặng đi. Hai dòng nước mắt lại lặng lẽ chảy dài trên khuôn mặt Bảng. Cái thằng hiền như đất, khỏe như voi, nói năng nhỏ nhẹ như con gái mà lại chết thảm thế sao. Tiểu đoàn phó Bình thêm vào:
- Khi bọn tôi lên đến nơi thì đạn trong xe đã nổ dữ dội rồi nên không thể nào đưa cậu ấy ra được.   
Hất mạnh đầu như sực tỉnh, Bảng trở lại mạnh mẽ như thường ngày:
- Bây giờ bộ phận hậu cần kỹ thuật lo khâm liệm cho các liệt sỹ và băng bó lại cho các đồng chí bị thương. Còn mời các anh và ban chỉ huy đại đội 3, đại đội 8 lại đây ta hội ý nhanh một chút. Chúng ta còn mục tiêu nữa, phải khẩn trương lên.

(Còn nữa)

(Tiếp theo)

Kéo mọi người về cạnh xe chỉ huy của tiểu đoàn, Bảng vào việc ngay:
- Báo cáo các đồng chí, theo nhiệm vụ trên giao chúng ta còn phải đánh chiếm một mục tiêu nữa là cảng Ninh Chữ. Tuy nhiên, do đại đội 3 là đại đội mũi nhọn vừa qua đã tổn thất một xe và thương vong một số đồng chí. Vì vậy, trước hết chúng ta phải củng cố lực lượng, bổ sung quân số cho tạm đủ mới hoàn thành nhiệm vụ được. Để đảm bảo sức chiến đấu của đại đội 3, tôi quyết định đồng chí Đỗ Xuân Bốn sẽ thay đồng chí Tường chỉ huy đại đội, đồng chí Nguyễn Thanh Xuân sẽ thay đồng chí Trạch phụ trách chính trị viên. Bây giờ, các đồng chí báo cáo cụ thể tình hình thiệt hại của đơn vị mình và phương án bổ sung thế nào?
Xuân nhìn sang Bốn, thấy Bốn hất cằm ra ý anh đã chỉ huy rồi thì cứ tiếp tục đi nên anh nhỏ nhẹ:
- Báo cáo các thủ trưởng, về trang bị chúng tôi mất 1 xe 761, còn lại các xe đều đủ khả năng tiếp tục chiến đấu. Đạn dược cũng còn khoảng một phần hai cơ số. Tuy nhiên, về người thì như các thủ trưởng đã biết, chúng tôi thiệt hại khá nặng nề. Đã có 4 đồng chí hy sinh, đó là trung đội trưởng trung đội 1 Bùi Thanh Hải, pháo thủ Đào Văn Kiên, hai pháo hai Đặng Xuân Nhàn và Vũ Anh Cát. Còn bị thương không thể tham gia chiến đấu tiếp cũng 4 đồng chí, đó là đại đội trưởng Nguyễn Văn Tường, chính trị viên Nguyễn Văn Trạch, hai pháo hai Đoàn Văn Xiển và Phạm Văn Lê. Như vậy, hiện nay xe 763 và 764 chỉ còn mỗi xe 3 người. Để đảm bảo hai xe này chiến đấu được thì phải bổ sung thêm mỗi xe it nhất một người.
Bảng nôn nóng:
- Cụ thể các anh định thế nào?
Xuân vẫn tỏ ra bình tĩnh, dường như anh đã nghĩ đến điều đó rồi:
- Báo cáo các thủ trưởng, tôi dự kiến thế này. Có lẽ cho đến giờ thì máy bay địch sẽ không còn mạnh như trước nên tôi sẽ rút bớt đồng chí pháo hai hiện đang đảm nhiệm bắn máy bay ở các xe khác sang để bổ sung.
Ngẫm nghĩ một lát, Bảng gật đầu:
- Như thế cũng được- Quay sang chính trị viên Đính, anh hạ giọng- Bây giờ đề nghị chỗ anh Đính tổ chức tiếp việc mai táng các liệt sỹ và giải quyết tiếp mấy đồng chí bị thương. Có lẽ các anh phải tìm cơ sở nào đó gửi anh em vào điều trị chứ tôi thấy bị nặng như thế mà cứ lẽo đẽo đi theo chúng ta trên xe này thì rất nguy hiểm. Còn các đồng chí đại đội 3 về điều chỉnh nhân sự xong thì tổ chức cho đánh chiếm cảng Ninh Chữ ngay, đồng thời tổ chức cho một, hai xe đi truy quét tàn quân trong thị xã, phân công cụ thể thế nào do các đồng chí bàn bạc với nhau. Về lực lượng, đại đội 8 sẽ cho mỗi trung đội đi một hướng để hỗ trợ cho đại đội 3. Như thế, các anh đã rõ cả chưa? Nếu rõ rồi thì về triển khai ngay!
Mấy cán bộ lục tục đứng dậy thì một chiếc xe Jeep xồng xộc lao đến. Xe chưa dừng hẳn, trưởng phòng Tác chiến Phùng Minh đã nhảy xuống. Vừa xăm xăm bước lại phía xe chỉ huy, Minh vừa hỏi:
- Thế nào Bảng? Đã đánh chiếm hết các mục tiêu chưa?
Bảng dập gót đứng nghiêm theo thói quen:
- Báo cáo anh, hiện chúng tôi mới chiếm được dinh tỉnh trưởng và sở chỉ huy chi khu. Tôi đang cho anh em đại đội 3 củng cố lại một chút rồi sẽ đánh chiếm nốt cảng Ninh Chữ ngay bây giờ.
Phùng Minh tươi cười:
- Thế thì tốt rồi. Bây giờ có nhiệm vụ bổ sung cho các anh đây. Tôi vừa nhận được điện của Bộ tư lệnh quân đoàn, sư đoàn Ba vẫn chưa chiếm được sân bay Thành Sơn. Vì vậy Bộ tư lệnh chỉ thị cho các anh tổ chức thêm một mũi đánh lên đó. Đề nghị các anh tổ chức thực hiện ngay cho.
Bảng hơi thừ người ra một chút nhưng ngay sau đó dõng dạc:
- Báo cáo, rõ!- Anh vẫy mấy cán bộ đại đội lại gần và cao giọng- Các đồng chí nghe thấy rồi đấy. Bây giờ ta phải tổ chức lực lượng thành 3 mũi. Một mũi đánh lên sân bay Thành Sơn, một mũi ra cảng Ninh Chữ và một mũi đi truy quét tàn quân trong thị xã. Đại đội 3 còn bốn xe, tôi quyết định thế này: mũi đánh lên Thành Sơn hai xe, còn mỗi mũi kia một xe. Cụ thể phân công như thế nào là do các anh. Đại đội 8 cho một trung đội đi theo mũi lên sân bay, một trung đội đi ra cảng. Còn mũi trong thị xã tôi sẽ điều đại đội 9 đi cùng. Các đồng chí khẩn trương chuẩn bị, 5 phút nữa các mũi bắt đầu xuất phát.
Mấy cán bộ đại đội nhanh chóng tản đi. Lúc này Minh mới hỏi nhỏ Bảng:
- Ác liệt lắm hả? Bọn tớ chạy sau mấy cây số mà thấy bom đạn mù trời. Qua chỗ Gò Đền thấy một xe của mình cháy, mấy anh em trên xe ấy có ai bị sao không?
Bảng trầm giọng buồn bã:
- Báo cáo anh, ở xe ấy có hai đồng chí hy sinh, hai đồng chí bị thương. Toàn đại đội 3 hy sinh bốn, bị thương bốn, trong đó có cả đại đội trưởng và chính trị viên. Số bộ binh ngồi ngoài xe cũng thương vong gần hết. Chính vì vậy chúng tôi phải tạm dừng lại đây để bổ sung quân số- Vẻ mặt đầy đau khổ, anh buồn bã- Có bao nhiêu bom đạn nó gánh hết nên hai đại đội đi sau và bộ binh không thiệt hại gì.

(Còn nữa)

        (Tiếp theo)

        Mặt trời đã lên cao, những tia nắng vàng như mật ong báo hiệu một ngày nắng nóng đã bắt đầu lan tỏa khắp không gian. Bầu trời xanh trong, không một gợn mây. Lũ máy bay cũng đã cút hết. Cũng không còn tiếng bom đạn. Thị xã tỉnh lẻ ven biển trở lại vẻ thanh bình, nên thơ vốn có của nó. Những người lính đã qua phút háo hức ban đầu, bây giờ ngồi nghỉ ngơi một cách thanh thản bên các gốc cây hay trên nóc xe tăng, xe thiết giáp.
 Nhiều nhà dân trên đường phố đã hé cửa. Những người dân có vẻ như đã vượt qua được nỗi sợ hãi ban đầu đang tò mò quan sát đoàn quân vừa mới tới qua khe cánh cửa. Họ ngỡ ngàng nhìn những chiếc xe tăng mình đỏ bụi đường đang nằm thiêm thiếp như những con voi chiến sau một chặng đường xa. Họ ngỡ ngàng nhìn những người lính trẻ măng trong bộ quân phục màu xanh lá, nhiều người còn mang trên mình những vòng băng trắng loang lổ máu nhưng mặt mũi lại hiền khô. Rồi những cánh cửa mở rộng ra hơn. Một vài người mạnh bạo nhất tiến tới bên những người chiến sĩ. Không quá vồ vập, không quá hồ hởi nhưng trong đáy mắt họ đã bắt đầu thấy có sự yên tâm, tin cậy. Có vẻ như những lời đồn đại về một cuộc “tắm máu” chỉ là những lời nói láo. Họ chỉ trỏ rồi thì thào bàn tán với nhau. Một người, hai người rồi hàng chục người chạy về nhà bê ra những bình nước, có người xách theo cả một giỏ trái cây, có người lễ mễ ôm theo cả một buồng dừa… Họ xúm đến bên những người lính đang mệt mỏi tíu tít mời chào. Cái khoảng cách vô hình giữa những người dân vùng tạm chiếm với những người lính giải phóng được xóa nhòa hết sức nhanh chóng và tự nhiên.

*
Trên xe 764, Phan đang mệt mỏi ngồi dựa lưng vào tháp pháo, đôi mắt nhắm nghiền. Từ lúc đưa trưởng xe Hải và pháo hai Nhàn ra ngoài xong, cậu có cảm tưởng như mọi sức lực của mình đã biến đi đâu hết. Phan không mệt vì đêm qua ít ngủ, cũng không mệt vì cuộc chiến đấu căng thẳng, ác liệt từ sáng sớm đến giờ, cũng không phải vì vết thương trên trán đang nhức buốt. Một cái gì đó lớn lao hơn, như là một sự hẫng hụt không thể nào bù đắp nổi đang choán hết cõi lòng của cậu. Thế là cậu đã vĩnh viễn mất đi hai người đồng đội thân yêu, hai người mà cậu còn yêu quý hơn cả anh em ruột. Mặc dù chỉ cách nhau một con sông nhưng cậu chưa một lần đặt chân đến đất Thái Bình. Thái Bình chỉ trở thành niềm quan tâm của cậu khi cô bạn thân đỗ vào Đại học Y khoa ở đó. Nhưng chính Hải Xoăn, Hải Phở mới là những người làm cho cậu hiểu hơn về mảnh đất và con người Thái Bình. Trong những đêm mưa rừng dài lê thê ở A Sầu- A Lưới, họ đã nói với nhau biết bao nhiêu chuyện, trong đó chủ yếu là chuyện quê hương. Thôi thì đủ kiểu, chuyện hay có, chuyện dở có, chuyện tếu táo bôi bác cũng có. Ừ thì nghèo đấy, có “nhà máy cháo, có lò đúc muôi” đấy nhưng với hai chàng Hải này thì đó vẫn là nơi đẹp nhất, giàu truyền thống nhất và cũng thân thương nhất. Còn mới hôm nao, sau khi giải phóng Đà Nẵng, khi mơ về ngày giải phóng không còn xa, chính Hải Xoăn đã tình nguyện làm người dẫn đường để cậu về thăm bạn gái. Thế mà…   
Còn thằng Nhàn nữa. Mảnh đất Hà Tĩnh quê hương nó Phan đã có dịp đi qua và trú quân ít bữa. Thật tình, suốt từ bé đến lớn, đã được đi nhiều nơi nhưng cậu chưa thấy nơi nào nghèo đến thế. Hình như tạo hóa đã quá khắc nghiệt với mảnh đất đó, đã ban tặng cho xứ sở đó những món quà không ai muốn nhận của thiên nhiên. Đó là nắng lửa, gió Lào. Đó là những dải đồi trọc bạc màu xen lẫn với những đụn cát dài xơ xác cỏ cây. Lại còn bom đạn của giặc Mỹ nữa. Suốt những năm chiến tranh phá hoại, không biết không quân Mỹ đã ném xuống đây bao nhiêu tấn bom. Chỉ biết rằng ở đây dày đặc những hố bom, hố mới chồng lên hố cũ. Ấy thế những mảnh đất đó lại sản sinh ra những con người thật là hào hiệp, thật là nghĩa tình. Nhàn sống vô tư, phóng khoáng, suốt ngày líu lo những câu chuyện không đầu, không cuối rồi cười lém lỉnh. Ngay cả lúc đã chết rồi mà khuôn mặt cậu ta vẫn tươi tỉnh như vừa kể một câu chuyện “trạng”.
Phan chỉ chợt tỉnh khi Hải Phở vỗ nhẹ vào vai:
- Dậy uống nước đi quê!
Nhìn trái dừa trong tay Hải, Phan thờ ơ:
- Dừa ở đâu ra thế?
Hải Phở cố rặn ra một nụ cười:
- Thì của dân họ cho chứ còn đâu ra nữa. Uống đi cho lại sức, hình như còn đi đánh tiếp đấy.
Nghe chừng cũng có lý, Phan uể oải cầm lấy quả dừa ngửa cổ uống. Nhưng chỉ được một ngụm cậu đã bỏ xuống và lắc đầu:
- Tớ không uống được, đắng miệng lắm!
Hải Phở lắc đầu bất lực nhưng thực ra cậu ta cũng thấy mồm miệng đắng ngắt, chẳng muốn ăn uống gì.

(Còn nữa)

        (Tiếp theo)

        Bên xe 746, pháo hai Di và chiến sĩ thông tin Lâm Tới cũng đang ngồi lặng phắc. Trước mặt họ là hai quả dừa nằm lăn lóc vẫn còn nguyên. Trái với cái vẻ tếu táo, vui nhộn thường ngày, hôm nay bộ mặt của Di trông thật thiểu não. Còn trên mặt nghệ sỹ chèo Lâm Tới hai vệt nước mắt vẫn chưa khô hẳn. Từ lúc được mấy anh em ở bộ phận hậu cần cho biết pháo thủ Đào Xuân Kiên bị chết cháy trong xe, Tới đã bật khóc tu tu giữa chỗ đông người không một chút xấu hổ. Và ngay khi dừng lại ở đây, cậu đã vội tìm đến Di để báo cái tin dữ đó. Nghe xong, cái mặt láu lỉnh của Di bỗng thộn ra và cậu ta im thin thít cho đến tận bây giờ. Kiên, Di, Tới cùng quê Kinh Môn, Hải Hưng, nhà họ chỉ cách nhau chừng vài ki- lô- mét. Cả ba cùng nhập ngũ một ngày và ở cùng một đơn vị từ ngày vào chiến trường đến nay. Hồi ở nhà, đã có lần gầm ghè đánh nhau đấy nhưng vào chiến trường họ lại gắn bó với nhau còn hơn anh em ruột. Ba anh em, mỗi đứa một tính một nết nhưng lại như một sự bổ sung cho nhau. Trong khi Di láu lỉnh, tinh nghịch như một cậu trai mới lớn, Tới lãng mạn, hơi có phần viển vông như một nghệ sỹ thì Kiên điềm đạm và chắc chắn như một người anh cả. Lúc giữa ba anh em có gì tranh cãi căng căng thì Kiên thường nhường nhịn. Lúc lao động nặng nhọc thì Kiên với sức khỏe trời cho vẫn lẳng lặng đỡ đần. Vốn ăn khỏe như voi nhưng có bánh lương khô hay củ sắn, củ khoai Kiên không bao giờ ăn một mình mà luôn nhớ để phần anh em cùng ăn. Có lẽ Di đang ân hận vì những trò nghịch ngợm mà cậu ta đã từng giở ra để đánh lừa cái tính thật thà, chất phác của Kiên chăng? Hay cậu ta đang ăn năn vì không biết bao lần cậu đã tranh hơn thua với thằng quê mà lần nào Kiên cũng cho cậu giành phần thắng. Còn Tới, có lẽ cậu đang nhớ về một khán giả nhiệt thành, ít nói nhưng cũng rất tinh tế khi nhận xét về những làn điệu chèo mà cậu hay hát. Cả hai cứ lặng lẽ ngồi như thế cho đến tận khi chính trị viên phó Xuân gọi Di xuống tập trung đại đội.

     (Còn nữa)

         (Tiếp theo)

         Lúc Xuân và Bốn đi hội ý về thì việc khâm liệm hai liệt sỹ Hải và Nhàn đã gần xong. Thi hài hai anh em đang được bộ phận hậu cần bó lại trong tấm tăng che mưa và đặt ngay ngắn trên đoạn vỉa hè rộng rãi ngay cạnh xe 764. Gần như cả đại đội đã có mặt tại đấy. Họ im lặng nhìn bộ phận khâm liệm làm việc. Nét mặt người nào, người ấy thật nghiêm trang, hơi có phần ủ ê. Xuân trao đổi nho nhỏ với Bốn:
- Theo ý tôi, sau đây tôi sẽ chỉ huy mũi đánh lên sân bay Thành Sơn. Còn anh làm nhiệm vụ thị uy. Riêng mũi đánh xuống cảng Ninh Chữ chỉ có xe 763 thì giao luôn cho cậu Song, pháo thủ. Anh thấy thế nào?
Bốn gật đầu đáp nhỏ:
- Tôi nhất trí. Bây giờ anh Tường, anh Trạch đều đã bị thương. Còn hai anh em mình thì anh có kinh nghiệm chỉ huy hơn nên anh cứ nắm quyền phụ trách đi đã, xong việc rồi tính sau.
Xuân lại thì thầm:
- Còn bây giờ, có lẽ ta nên tập trung đại đội ngay tại đây, vừa để giao nhiệm vụ, vừa để anh em mình vĩnh biệt hai liệt sỹ. Anh thấy thế có được không?
Bốn gật đầu:
- Được! Anh cứ thế mà làm đi.
Đợi cho bộ phận khâm liệm hoàn tất công việc, Xuân vỗ hai bàn tay vào nhau và cao giọng:
- Toàn đại đội chú ý! Thành hai hàng ngang, tập hợp!- Chấn chỉnh hàng ngũ xong, anh tiến lên phía trước ngay cạnh thi hài hai liệt sỹ, cất giọng nghiêm trang- Thưa các đồng chí! Trong trận đánh sáng hôm nay, đại đội ta đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Chúng ta đã góp phần chọc thủng và phá vỡ phòng tuyến Phan Rang của quân địch. Song trong trận đánh vô cùng ác liệt đó, bốn đồng đội của chúng ta đã anh dũng hy sinh. Đó là các đồng chí trung đội trưởng Bùi Thanh Hải, pháo thủ Đào Văn Kiên, pháo hai Đặng Xuân Nhàn và pháo hai Vũ Anh Cát. Đây là những tổn thất vô cùng lớn lao không thể bù đắp được của đại đội chúng ta. Trước hương hồn các liệt sỹ, chúng ta thề sẽ tiếp tục chiến đấu tới thắng lợi cuối cùng, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Để tưởng nhớ tới các liệt sỹ đã anh dũng hy sinh, tôi đề nghị chúng ta hãy dành một phút mặc niệm. Một phút mặc niệm, bắt đầu!
 Xuân cúi đầu. Cả hàng quân cúi đầu. Những chiến sĩ bộ binh quanh đó đang rào rào trò chuyện cũng im bặt, cúi đầu. Cả những người dân đang hồ hởi mời nước bộ đội cũng im lặng, họ hướng về phía các liệt sỹ và cúi đầu một cách kính cẩn. Nhiều người lén đưa tay lên chùi nước mắt.
Đứng lặng hơn một phút, Xuân hất mạnh đầu lên:
- Thôi!- Anh hắng giọng mấy lần rồi mới tiếp tục được- Thưa các đồng chí! Tuy nhiên, nhiệm vụ chiến đấu vẫn còn đợi chúng ta ở phía trước. Chúng ta vẫn còn hai mục tiêu phải đánh chiếm là sân bay Thành Sơn và cảng Ninh Chữ. Ngay sau đây, đại đội ta sẽ phải chia làm ba mũi để làm ba nhiệm vụ khác nhau. Cụ thể như sau: Mũi thứ nhất đánh lên sân bay Thành Sơn gồm các xe 746 và 764. Mũi này do tôi chỉ huy. Mũi thứ hai bảo vệ dinh tỉnh trưởng và các mục tiêu trong thị xã là xe 760 do đồng chí Bốn chỉ huy. Mũi thứ ba đánh chiếm cảng Ninh Chữ, tiêu diệt và ngăn chặn địch rút chạy bằng đường biển do xe 763 đảm nhiệm. Mũi này do đồng chí Song phụ trách. Mỗi mũi sẽ được bổ sung một trung đội xe thiết giáp và một số bộ binh đi cùng. Để đảm bảo sức chiến đấu, ban chỉ huy quyết định điều đồng chí Di sang xe 763, đồng chí Tính sang xe 764. Chỉ huy chung là tôi. Quy ước liên lạc vẫn thống nhất như cũ. Sau khi đến vị trí và diễn biến tình hình thế nào, các đồng chí nhớ báo cáo theo quy định. Ngay sau đây các xe về chuẩn bị và xuất phát ngay. Nhiệm vụ như thế các đồng chí rõ cả chưa?
Cả hàng quân đồng thanh:
- Rõ!
Xuân khoát mạnh tay:
- Vậy thì bắt đầu ngay đi. Giải tán!
Hàng quân rùng rùng chuyển động nhưng họ không chạy về phía xe mà xúm lại bên thi hài hai liệt sỹ. Những tiếng nức nở cố ghìm nén từ nãy giờ mới bật lên. Đại đội phó Bốn cũng trong số đó. Cúi đầu trước thi hài hai liệt sỹ, anh nghẹn ngào:
- Thôi, các cậu ở lại đây nhé! Chúng tớ phải đi ngay. Nhiệm vụ còn nặng nề lắm. Này, các đồng chí, vĩnh biệt các cậu ấy như thế được rồi. Về chuẩn bị đi!- Bước lại phía mấy chiến sĩ hậu cần của tiểu đoàn bộ, anh hạ giọng thì thầm- Nhờ anh em mai táng cẩn thận các liệt sỹ giúp chúng tôi, nhớ vẽ sơ đồ mộ chí cho cẩn thận nhé.
Cũng phải mất một lúc sau đại đội mới xuất phát được.  Tần Choét từ phía sau đã lên kịp thấy xe 763 liền nhảy tót lên đó. Pháo thủ Song khoái chí cười híp cả mắt:
- Ừ, quê lên làm trưởng xe để tao còn bắn chứ vừa làm trưởng xe, vừa làm pháo thủ mệt lắm.

  (Còn nữa)

      (Tiếp theo)

       Do là mục tiêu đã được giao từ trước, ít nhiều đã nắm được đường đi nên các xe được giao đi đánh chiếm cảng Ninh Chữ và thị uy đã nhanh chóng lên đường được ngay. Riêng mũi đánh lên sân bay Thành Sơn do chưa biết đường nên vẫn chưa xuất phát được. Có vẻ hơi nóng ruột nên trưởng phóng tác chiến Phùng Minh và tiểu đoàn trưởng Bảng tiến lại gần xe 746. Thấy Xuân đang cắm cúi trong cửa trưởng xe, Bảng hơi gắt:
- Sao vẫn chưa đi thế này?
Xuân vội thò đầu ra:
- Báo cáo thủ trưởng, tôi đang nghiên cứu đường đi ạ. Chỉ lát nữa chúng tôi sẽ xuất phát được thôi.
Phùng Minh nôn nóng:
- Cậu nghiên cứu trên bản đồ à? Sao không hỏi bà con ở đây này- Nói rồi anh trèo lên một cái cột bơm xăng gần đấy và hô lớn- Bà con chú ý! Bà con chú ý! Hiện nay chúng tôi phải tiến đánh lên sân bay Thành Sơn nhưng không biết đường. Vậy đề nghị bà con ta ai biết đường thì chỉ giúp.
Minh vừa dứt lời đã có ba, bốn cánh tay giơ lên. Nhiều tiếng nói nhao nhao: “Tôi biết, tôi biết”. Nhìn quanh một vòng, Minh chỉ một thanh niên mới lớn đang vươn người giơ cao tay:
- Anh biết đường thật không?
Cậu thanh niên gật đầu dứt khoát:
- Dạ, tui biết!
Minh tiếp tục:
- Thế bây giờ anh ngồi lên xe dẫn đường cho bộ đội giải phóng lên đó có được không?
Cậu thanh niên đỏ bừng mặt, gật đầu đầy phấn khích:
- Được chứ ạ!
Minh nhảy xuống cầm tay cậu thanh niên dắt đến bên cạnh xe 746, anh tươi cười:
- Bây giờ anh lên xe này để dẫn đường cho bộ đội nhé- Hướng về phía Xuân đang trố mắt ngỡ ngàng, Minh tiếp- Giao cho cậu người dẫn đường này nhé. Nhớ bảo vệ an toàn cho cậu ta. Khẩn trương xuất phát đi!
Xuân vươn người kéo cậu thanh niên lên xe, ấn cậu ta ngồi xuống sau tháp pháo rồi ra lệnh:
- Lái xe, nổ máy, tiến!
Hai chiếc xe tăng và hai chiếc xe thiết giáp cùng nổ máy rồi rùng rùng chuyển động. Đám đông xung quanh vội dạt ra nhường đường. Những cặp mắt mở to đầy ngưỡng mộ. Đó đây vang lên những tiếng xuýt xoa: “Xe tăng giải phóng to thế ni làm gì chả thắng”.

*
Đi ngược lại con đường mà ba mươi phút trước mình mới đi vào, Đức thấy ngỡ ngàng vì dường như nó đã được lột xác. Khi các cậu đi vào thì đường phố vắng tanh vắng ngắt, nhà nào nhà ấy cửa đóng im ỉm. Còn bây giờ, nhà nhà mở rộng cửa, nhiều nhà đã kịp treo lên trước cửa một lá cờ giải phóng mới tinh. Dân chúng từ các ngõ hẻm giờ đây hình như đều kéo ra con đường lớn này thì phải. Họ đứng ken dày hai bên đường vẫy tay chào đón những đoàn xe chở đày bộ đội đang nối đuôi nhau chạy qua. Đúng là một cuộc đổi đời. Đức thấy lòng mình vui vui, cậu nhấn mạnh ga, chiếc xe 763 hùng dũng dẫn theo hai chiếc xe thiết giáp cùng tăng tốc. Đến một ngã ba đường đầu thị xã, một tấm biển chỉ đường với hàng chữ: “CẢNG NINH CHỮ- …KM” đập vào mắt cậu. Chẳng cần đợi Tần ra lệnh Đức đã kéo cần lái bên phải và tăng ga.
Con đường chạy ra cảng gần như hướng chính Đông. Mặt trời buổi sớm mà đã chói chang chiếu thẳng vào mắt Đức làm cậu phải nheo mắt lại, bụng thầm nghĩ: “Thế này mà đến giữa trưa thì không biết sẽ nóng đến thế nào?”. Trên tháp pháo, Tần và Di ngồi cả lên mép cửa chụm tay che bớt ánh nắng mặt trời chăm chú nhìn về phía trước. Cả hai đang háo hức như một buổi đi dã ngoại chứ không phải đi đánh nhau nữa.
Chẳng mấy chốc, ba chiếc xe đã ra đến ngoại ô. Nhà cửa hai bên đường thưa thớt dần, đã thấy thấp thoáng phía trước những đồi cát loang loang nắng, lơ thơ vài ngọn phi lao và những cây xương rồng. Hình như chẳng có thứ cây gì sống được ở đây ngoài hai thứ cây đó thì phải. Nhưng thật bất ngờ, sau những đồi cát loang nắng ấy, mặt biển hình cầu vồng lên, xanh màu ngọc thạch đột ngột hiện ra. Đầy phấn khích, Đức tăng ga. Chiếc xe tăng và hai chiếc thiết giáp chạy sau phóng như bay về phía đó. Một luồng cát bụi khổng lồ bốc lên theo những vòng xích. Chợt tiếng Tần hét lên thất thanh trong tai nghe:
- Đức, giảm tốc độ!
Đức hơi giật mình, cậu vẫn không giảm chân ga mà hỏi lại:
- Có gì à?
Tần đã thụp xuống ghế trưởng xe, hổn hển:
- Có tàu địch, nhiều lắm. Chạy từ từ thôi!- Thì ra cậu ta ngồi cao hơn nên đã quan sát thấy tàu địch, trong khi đó ngồi trong ghế lái xe ở vị trí thấp hơn nên Đức không trông thấy gì.
Đức giảm ga, chiếc xe từ từ chạy chậm lại. Song thì dán mắt vào kính ngắm. Một cái cổng sắt đồ sộ hiện ra. Đức lao thẳng vào đó. Hai cánh cổng sắt vừa bung ra thì một vùng trời nước mênh mang bỗng hiện ra trước mắt cậu. Đến lúc này Đức cũng đã trông thấy tàu địch. Có lẽ phải gần chục cái, có ba cái vừa rời khỏi cầu cảng, còn vài cái nữa đang vẩn vơ ngoài vịnh biển. Chẳng biết đó là loại tàu gì, chỉ thấy lố nhố ụ pháo, ụ súng. Trên boong tàu, lính tráng chạy đi, chạy lại loạn xạ. Có vẻ như chúng chưa phát hiện được quân ta đang tiến vào cảng ở cự ly rất gần. Đức đoán rằng bọn này nằm đây để chờ chở tàn quân. Chắc chúng đã đón được một số và đang bắt đầu rút chạy. Đã đưa được mục tiêu vào thị trường kính ngắm, tiếng của pháo thủ Trần Văn Song đanh gọn vang lên trong tai nghe:
- Nạp đạn nổ đi!- Một lát sau cậu hô tiếp- Lái xe, dừng!
Đức đạp mạnh bàn đạp ly hợp rồi kéo nhẹ một bên cần lái. Chiếc xe chỉ vừa mới dừng lại đã thấy một vầng lửa bùng lên ngay trước mũi xe. Chiếc xe hộc lên một cái, tiếng vỏ đạn rơi loảng xoảng, buồng chiến đấu lại mù mịt khói. Một chớp lửa nháng lên trên thân con tàu ở gần bờ nhất. Song hét lên:
- Đức, tiến lên nữa đi! Đạn nổ, phát hai!
Đức thả cần lái và bàn đạp ly hợp đồng thời tăng ga, chiếc xe lao lên chồm về phía cầu cảng. Ngay sau đó, khóa nòng đóng “phập” một cái- một quả đạn khác đã được nạp vào. Song bắn ngay như không cần ngắm. Một chớp lửa nữa nháng lên. Một đụn khói đen ngòm từ giữa tàu bốc lên ngày càng cao, loang loáng trong đó là những lưỡi lửa đỏ khé. Bọn lính trên tàu cuống cuồng chạy tới, chạy lui như ong vỡ tổ, nhiều tên lao ùm xuống biển.
Quá bất ngờ trước đòn hỏa lực, những chiếc tàu nhanh chóng tản ra xa. Một khẩu 12 ly 8 trên chiếc tàu gần bờ nhất bắt đầu bắn lại. Những làn đạn của nó như một đàn ong bâu lấy chiếc xe. Mặc kệ những viên đạn va vào tháp pháo chan chát, Đức vẫn tiếp tục cho xe chạy thẳng về phía cầu cảng với tốc độ cao nhất. Lúc này, ba chiếc tàu vừa rời cầu cảng cũng chỉ mới chạy ra được chừng hai trăm mét. Một chiếc trong đó đã chìm nghỉm trong đám khói đen càng ngày càng bốc lên cao. Khi Đức vừa dừng lại thì một phát pháo nữa nổ. Một chớp lửa lóe lên ngay bên mạn chiếc tàu đang bắn 12 ly 8. Từ đó, một làn khói đen bốc lên. Một lát sau, lửa và khói đã trùm kín nó. Trong khi đó, hai chiếc xe thiết giáp đã tiến lên ngang hàng với xe 763. Ba khẩu 12 ly 7 bắt đầu bắn như vãi đạn ra phía biển.
Có vẻ như đã qua cơn hoảng loạn ban đầu, những chiếc tàu từ ngoài vịnh bắt đầu nã pháo vào cảng. Những chớp lửa của đạn pháo liên tục nháng lên khắp khu vực cảng. Thấy một đống bê tông gần đấy, Đức vội cho xe nép vào. Hai chiếc K63 cũng nép vào bên một dãy nhà kho. Hai khẩu 12 ly 7 vẫn tiếp tục nhả từng loạt đạn dài. Một quả đạn pháo nổ sát cạnh chiếc xe thiết giáp bên phải, chiến sỹ đang bắn 12 ly 7 trên xe gục xuống trên đuôi súng.
Mặc cho những tiếng nổ dậy lên xung quanh, pháo thủ Song vẫn điềm tĩnh bắn từng phát chắc nịch. Thêm một phát đạn pháo, chiếc tàu vừa bắn 12 ly 8 bốc cháy đùng đùng. Hai phát tiếp theo, thêm một chiếc nữa khói bốc lên đen kịt. Lúc này, mấy chiếc vẩn vơ ngoài vịnh đã chạy tít ra xa. Chúng cũng thôi không bắn vào khu vực cảng nữa. Biết là đã quá tầm của pháo, có bắn nữa cũng không ăn thua gì, Song chòi lên ngồi trên tháp pháo, cậu ngẩn ngơ tiếc rẻ:
- Mẹ nó chứ! Nhanh tý nữa thế nào ông cũng cho thêm vài cái nữa về chầu Long Vương- Cậu đứng hẳn lên chõ sang chiếc K63 vẫn đang say sưa nhả đạn-  Mà mấy ông kia, bắn gì nữa cho tốn đạn.
Cậu xạ thủ dừng bắn ngay tức khắc, miệng nở nụ cười ngượng nghịu:
- Bắn tý cho sướng tay. Mà em đã bắn hết một hộp đạn đâu.
Khu vực cảng biển đã yên tĩnh trở lại. Cả bọn kéo lên tháp pháo ngồi. Bên xe thiết giáp, an hem đang xúm lại cấp cứu người bị thương. Lúc này Đức mới có điều kiện quan sát xung quanh. Gọi là cảng cho oai chứ thực ra cái cảng này cũng chẳng lớn hơn cái bến sông thị trấn quê hương của cậu là mấy. Nó chỉ hơn hẳn là cầu tàu được đúc bằng bê tông. Vài dãy nhà lèo tèo, thấp tè, cửa giả mở toang. Đức đoán đó là dãy nhà kho nhưng chắc cũng chẳng còn gì với lũ lính bại trận từ khắp nơi chạy về đây. Cậu phóng mắt nhìn ra phía biển, một làn nước xanh ngắt trải dài đến vô tận như mời gọi. Không chỉ Đức mà cả bọn đều say sưa ngắm cảnh biển. Mãi sau, chợt nhớ đến nhiệm vụ, Đức bật hỏi:
- Bây giờ thế nào đây?
Song vẫn đăm đắm nhìn ra biển, cậu thầm thì:
- Biển ở đây đẹp thật, chả bù cho quê tớ, nước biển cứ đục ngàu- Chui vào cửa trưởng xe, vừa cắm mũ công tác vào công tắc ngực, cậu vừa thủ thỉ- Để tớ báo cáo tình hình, xem các ông ấy chỉ thị thế nào đã. 63 gọi 46, đã chiếm cảng Ninh Chữ, bắn cháy 3 tàu địch, số còn lại đã chạy hết ra biển. Xin chỉ thị!
Chẳng biết ở trên trả lời thế nào, chỉ biết một lát sau Song đứng dậy, hất hàm:
- Chạy về dinh tỉnh trưởng!

(Còn nữa)

       (Tiếp theo)

      Khi Xuân nghe được báo cáo của Song thì xe anh vừa mới ra khỏi thị xã được một đoạn. Con đường từ thị xã lên sân bay chạy giữa những dải đồi hoang lơ thơ cây cỏ xen kẽ với những vườn nho trông khá xơ xác, tiêu điều. Anh thầm khen cánh xe 763 thế mà nhanh chân, đã chiếm được cảng và còn bắn cháy được 3 tàu địch nữa. Cậu thanh niên đứng sau tháp pháo ghé sát tai anh, tay chỉ về phía trước:
- Sắp đến rồi. Qua khỏi con đường sắt phía trước một đoạn, rẽ phải là tới.
Đúng lúc đó, một loạt đạn vang lên. Những viên đạn cày ngay trước mũi xe tung lên vài đám bụi nhỏ. Xuân vội ấn cậu thanh niên xuống, còn anh cũng thụp vội xuống cửa xe. Từ phía con đường sắt chạy ngang đường thấp thoáng mấy cái áo rằn ri. Đạn từ phía đó bắn ra từng chập nhưng chỉ là đạn tiểu liên. Xuân bóp nhẹ công tắc phát, dằn giọng:
- Triển khai đội hình chiến đấu, phát hiện mục tiêu, tiêu diệt!- Chuyển về liên lạc nội bộ, Xuân dằn từng tiếng- Lái xe, giảm tốc độ! Súng máy, bộ binh phía trước, tiêu diệt!
Xe 746 từ từ giảm tốc độ. Chưa cần xe dừng hẳn, pháo thủ Cam đã kéo một loạt đạn dài. Vài cái bóng rằn ri đổ ập xuống. Từ phía sau, xe 764 đã chạy lên gần ngang hàng với xe 746, miệng khẩu đại liên cũng chớp loe lóe. Hai chiếc thiết giáp vẫn bám sát đằng sau. Các chiến sĩ bộ binh trên xe nhảy xuống triển khai ra hai bên đường.
Cuộc bắn nhau diễn ra chừng mười phút thì không thấy bên kia bắn lại nữa. Xuân nhô hẳn đầu lên quan sát. Đoạn đường sắt vắt ngang đường bộ đã ở ngay trước mắt anh. Không thấy tên địch nào cả. Xuân thầm nghĩ: “Có lẽ đây chỉ là một đám tàn quân ngụy ở các cứ điểm phòng thủ phía bắc thị xã rút về qua. Bọn này chỉ cần trông thấy xe tăng là sợ vãi đái ra quần rồi chứ đánh đấm gì” nên anh bấm nút liên lạc nội bộ bảo Huấn:
- Tăng tốc độ đi!
Chợt nhớ ra cậu thanh niên dẫn đường, Xuân ngoảnh lại nhìn. Chàng thanh niên mặt tái xanh tái tử đang rạp mình gần như nằm sấp xuống buồng truyền động sau tháp pháo. Xuân thấy thương thương cậu bé. Cậu ta sợ cũng phải thôi. Anh chợt thấy lo lo, để cậu ta đi theo thế này thật không ổn. Đang đánh nhau ầm ầm, hòn tên mũi đạn bời bời như thế này mà cậu ta bị làm sao thì biết ăn nói thế nào với bố mẹ cậu ta. Chiếc xe đã tiến đến sát con đường sắt. Xuân đứng hẳn lên nhìn về hai phía, chỉ thấy hai vệt đường ray chạy dài tịnh không một bóng người. Chần chừ một lát, anh bóp công tắc liên lạc nội bộ:
- Huấn, dừng lại!
Chiếc xe từ từ dạt vào một bên đường rồi dừng hẳn. Mấy xe sau cũng đã dừng lại phía sau chừng vài chục mét. Xuân cúi xuống đỡ cậu thanh niên dạy, anh ôn tồn:
- Vừa rồi cậu sợ lắm phải không?
Sắc hồng thoáng trở lại trên mặt người thanh niên, cậu ta ngượng nghịu gật đầu:
- Dạ, cũng hơi… sợ!
Vỗ nhẹ lên vai cậu bé, Xuân thân mật:
- Thay mặt anh em trong đơn vị, tôi xin cảm ơn cậu đã dẫn đường cho bộ đội. Đến đây thì chúng tôi đã biết đường rồi. Bây giờ cậu trở về thị xã với gia đình nhé.
Cậu thanh niên ngập ngừng:
- Cứ để em đi cùng cũng được.
Xuân lắc đầu, nhỏ nhẹ:
- Thôi, cậu về đi! Đi với chúng tớ nguy hiểm lắm. Có dám về một mình không?
Chừng như cũng hiểu anh bộ đội nói rất thật lòng nên cậu thanh niên gật đầu quả quyết:
- Em đi được. Còn các anh qua đường sắt một đoạn sẽ gặp con đường bên phải. Đó là đường vào sân bay, cứ đi thẳng là đến.
Xuân thân mật:
- Tớ biết rồi. Bây giờ cậu xuống đi! Cảm ơn cậu nhiều. Đi về cẩn thận nhé!- Đợi cho cậu thanh niên xuống khỏi xe anh dằn giọng- Lái xe, tiến!
Đúng như cậu thanh niên đã chỉ. Vượt qua đường sắt chỉ một đoạn Xuân đã nhìn thấy một cái ngã ba. Từ đó có một con đường nhựa chạy về bên phải. Theo con đường này, chẳng mấy chốc cổng chính sân bay Thành Sơn đã hiện ra trước mắt anh. Căng mắt quan sát không thấy tên địch nào, Xuân bóp công tắc liên lạc nội bộ, dằn giọng:
- Lao thẳng vào!- Anh chuyển sang chế độ phát- Tất cả tăng tốc độ! Chú ý quan sát không bắn nhầm quân ta.
Bốn chiếc xe ầm ầm lao qua cổng sân bay. Phía trước là mấy đường băng bê- tông thẳng tắp lóa nắng. Cuối đường băng vẫn còn một số máy bay đang đậu, dễ phải đến hàng chục chiếc. Đủ cả phản lực, trực thăng, trinh sát L19. Bên tay trái là một dãy nhà thấp, chỉ có một cái tháp cao vọt lên, chắc là đài chỉ huy bay. Pháo thủ Cam đã quay pháo vào đó, cậu ta đang bắn từng loạt ngắn đại liên. Ba xe kia cũng đã phát huy hỏa lực. Các tay súng bộ binh cũng điểm xạ từng nhịp. Vẫn không thấy địch bắn lại. Xuân thầm nghĩ: “Chắc chúng đã rút cả rồi”. Pháo thủ Cam đã quay pháo về phía những chiếc máy bay đang đậu cuối đường băng. Cậu ta vừa bắn được một loạt thì Xuân vội hét lên:
- Không được bắn! Chỉ cái nào chuẩn bị cất cánh mới được bắn!
Từ phía tây sân bay, nhiều bóng áo xanh xuất hiện. Có cả một lá cờ giải phóng đang vẫy rối rít. Xuân thở phào nhẹ nhõm. Thế là quân của sư đoàn Ba Sao Vàng cũng đã vào đến sân bay. Xuân bóp công tắc phát:
- 03 gọi 04! Báo cáo, quân ta đã làm chủ sân bay. Xin chỉ thị!
Từ trên không trung xa tắp vọng về tiếng tiểu đoàn trưởng Bảng:
- 04 nhận đủ! Cơ động ngay về dinh tỉnh trưởng!

(Còn nữa)

        (Tiếp theo)

       Trong ba mũi tiến công cuả đại đội 3 thì mũi của quyền đại đội trưởng Bốn là nhẹ nhàng nhất. Thực ra, quân địch đã rút hết khỏi thị xã, số còn lại nếu còn nằm trong thị xã thì cũng đã như rắn mất đầu rồi. Vì vậy, Bốn hiểu nhiệm vụ của bọn anh chỉ là đi thị uy nhằm trấn áp bọn địch còn lại, đồng thời cũng để bà con nhân dân yên lòng. Thế là cùng với hai chiếc xe thiết giáp của đại đội 9, xe 760 chầm chậm đi diễu dọc theo mấy con đường lớn của thị xã. Địch đâu chẳng thấy, chỉ thấy bà con đổ ra dọc hai bên đường vẫy chào. Đang hớn hở tươi cười đáp lễ đồng bào, Bốn chợt thấy trong tai nghe vang lên tiếng tiểu đoàn trưởng Bảng:
- 04 gọi 03! Yêu cầu 03 tập trung về dinh tỉnh trưởng ngay. 47!
Vừa lập cập trả lời Bốn vừa giục Cầu cho xe quay lại dinh tỉnh trưởng. Cái thị xã cũng bé nên chỉ một lát sau các anh đã về tới nơi. Vừa lúc đó, xe 763 từ phía Bắc cũng đang chạy tới. Xe 760 vừa dừng lại trước dinh tỉnh trưởng thì tiểu đoàn trưởng Bảng đã chạy lại. Cùng đi với anh là trưởng phòng tác chiến Phùng Minh. Không đợi Bốn xuống xe, Bảng đã hối hả:
- Cậu tổ chức ngay một xe cùng với hai chiếc thiết giáp xuống chiếm giữ cầu Đạo Long cho tôi. Nhiệm vụ của các cậu là phải giữ bằng được cầu, bằng mọi giá không được để cho địch đánh sập. Rõ nhiệm vụ chưa?
Bốn nhảy xuống xe, anh hơi tần ngần:
- Nhiệm vụ thì tôi nghe rõ rồi nhưng cầu Đạo Long ở đâu thì tôi chưa biết.
Có lẽ chính Bảng cũng chưa biết cây cầu Đạo long nằm ở chỗ nào thì phải vì thấy anh đang ngắc ngứ. Không đợi Bảng suy nghĩ và trả lời, Phùng Minh bước lên lớn tiếng:
- Các đồng chí cứ đi thẳng đường này ra khỏi phạm vi thị xã một quãng, khi nào thấy cây cầu khá lớn bắc qua con sông có hai bờ dựng đứng thì đó là cầu Đạo Long. Thôi, đi ngay đi! Các anh mà để địch đánh sập cầu thì chỉ có ra tòa án binh thôi đấy.
Bốn suy nghĩ một lát rồi bảo Ngừng:
- Cậu chỉ huy xe tiếp tục nhiệm vụ truy quét ở trong thị xã. Tớ sẽ lên xe 763 đi chốt giữ cầu- Nói rồi anh nhảy phắt xuống xe và chạy lại phía xe 763. Vừa trèo lên xe anh vừa hối hả- Đức, nổ máy. Cứ chạy thẳng.
Đức khởi động xe và vào số. Chiếc xe 763 lại rùng rùng chuyển đông. Ngay phía sau nó là hai chiếc thiết giáp K63 vừa cùng đi từ cảng về.

(Còn nữa)

       (Tiếp theo)

        Suốt dọc đường từ dinh tỉnh trưởng ra đến ngoại vi thị xã, đội hình do Bốn chỉ huy chẳng phải bắn một phát nào. Có lẽ quân địch đã hoảng sợ bỏ chạy hết thì phải. Tuy nhiên, càng đi xa thị xã, quang cảnh càng hoang vu làm Bốn thấy lo lo, chẳng biết đằng sau những lùm cây, những ngôi nhà kia có tên lính nào rình phục hay không? Rất thận trọng, Bốn lên đài:
- Tất cả chú ý! Giảm tốc độ, tăng cường quan sát hai bên đường đề phòng địch tập kích. 47!
Đoàn xe chầm chậm tiến một cách thận trọng. Những cặp mắt căng ra quan sát. Các mũi súng hướng hết về phía trước và hai bên đường, sẵn sàng nhả đạn. Bỗng tiếng pháo hai Tính kêu toáng lên:
- Anh Bốn, cầu kia rồi.
Bốn rướn người lên nhìn theo hướng tay cậu ta chỉ. Xa xa phía trước là một cái tháp canh nhỏ đứng sừng sững ven đường. Ngay sau nó là cây cầu thẳng tắp. Hai bên cầu, cây cối um tùm đầy bí hiểm. Không thấy động tĩnh gì cả, Bốn khoát tay:
- Cứ tương vào đấy mấy loạt 12 ly 7 xem sao!
Pháo hai Tính hạ thấp nòng khẩu 12 ly 7 ngắm vào chòi canh kéo một loạt đạn dài. Các xe phía sau cũng thi nhau nhả đạn vào mấy lùm cây hai bên cầu. Không có tiếng súng bắn trả. Cũng không thấy tên địch nào. Bốn vẫy tay cho cả đội hình tiến sát đầu cầu.
 Đến đầu cầu, Bốn cho đội hình dừng lại, anh vẫy Tần, Song và trung đội trưởng thiết giáp lại hội ý:
- Như vậy là ta đã chiếm được cầu theo như nhiệm vụ trên giao. Nhiệm vụ tiếp theo là ta phải bảo vệ cầu cho nguyên vẹn để đại quân đi qua. Bây giờ tôi bố trí thế này, xe 763 đỗ ở đây. Hai xe thiết giáp tiến sát đầu cầu. Các đồng chí cho bộ binh xuống triển khai hai vọng gác ở hai đầu cầu đề phòng bọn địch trà trộn vào người qua lại mang mìn phá cầu. Nhiệm vụ như thế các đồng chí đã rõ cả chưa?
Các cán bộ trung đội gật đầu dứt khoát:
- Rõ!
Bốn khoát tay:
- Vậy thì các đồng chí về triển khai ngay đi. Chú ý nhắc bộ đội hết sức cảnh giác, trừ bộ phận xuống lập vọng gác, còn lại tuyệt đối không được rời xe để sẵn sàng xử trí mọi tình huống có thể xảy ra.
Chỉ ít phút sau, đội hình chiến đấu bảo vệ cầu đã được triển khai xong. Hai tổ bộ binh đã xuống xe, họ nhanh chóng thiết lập hai vọng gác ở hai đầu cầu. Cây cầu khá dài, phải đến gần 200 mét. Lòng sông thì sâu, hai bờ dựng đứng cao đến 3, 4 mét. Bốn thừa nhận nếu địch phá hủy được cây cầu này sẽ gây rất nhiều khó khăn cho đội hình hành quân của cánh quân Duyên Hải. Mà phải nói các “cụ” nhà mình cũng tỉnh, sau khi đánh chiếm được thị xã đã cho ngay quân ra chốt giữ cây cầu này. Anh cảm nhận thấy rõ hơn tầm quan trọng của nhiệm vụ mà mình được giao. Nghĩ vậy, Bốn xuống xe rảo bước sang phía đầu cầu bên kia để kiểm tra.
Đang cắm cúi bước đi, Bốn chợt giật mình vì thấy chiếc xe thiết giáp chỉ huy phóng như bay đến. Xe vừa dừng, trưởng phòng tác chiến Phùng Minh và tiểu đoàn trưởng Bảng đã nhảy phốc xuống. Bốn vội quay ngay lại và chạy đến trước hai người, đứng nghiêm:
- Báo cáo thủ trưởng, chúng tôi đã chiếm được cầu theo nhiệm vụ trên giao. Cầu còn nguyên vẹn, các loại xe có thể cơ động tốt.
Tiểu đoàn trưởng Bảng gật gật đầu tỏ ý hài lòng. Tuy nhiên, trưởng phòng tác chiến Phùng Minh dường như không vừa ý lắm, anh giật giọng:
- Các cậu bố trí như thế này à? Sao không cho xe sang bờ nam?
Bốn hơi run nhưng rồi nhanh chóng lấy lại được bình tĩnh:
- Báo cáo, tôi đã bố trí cho anh em canh gác ở cả hai đầu cầu rồi.
Phùng Minh lắc đầu:
- Thế vẫn chưa bảo đảm. Nhỡ địch nó phản kích chiếm lại cầu thì sao? Mà đã kiểm tra xem dưới các trụ cầu có mìn không chưa?
Bốn hơi lúng túng:
- Báo cáo, chưa ạ. Mà… việc này chúng tôi cũng không quen lắm, chắc phải đợi công binh lên mới làm được.
Có vẻ như thấy mình căng thẳng hơi quá nên Minh dịu giọng:
- Bây giờ cậu cho tất cả xe sang bên kia cầu. Lợi dụng địa hình, địa vật mà bố trí sao cho có lợi nhất. Mà nhắc anh em phải luôn sẵn sàng đấy. Ai mà biết được chúng tính toán ra sao
Biết là mình chưa thật linh hoạt nên Bốn nhũn nhặn:
- Tôi sẽ cho thực hiện ngay.
Quay sang phía tiểu đoàn trưởng Bảng, Minh hỏi nhỏ:
- Tiểu đoàn anh có một trung đội công binh phải không? Anh điều ngay anh em lên đây và tổ chức kiểm tra, khắc phục ngay.
Bảng gật đầu:
- Báo cáo, hiện cũng không còn đủ trung đội nhưng vẫn còn mấy đồng chí đang ở bộ phận hậu cần, kỹ thuật của tiểu đoàn bộ. Tôi sẽ điều lên ngay.
Chưa đầy mười phút sau, toán công binh đã có mặt. Họ nhanh chóng đu mình xuống các trụ cầu. Thật may, không có quả mìn nào cả. Chắc chúng không nghĩ rằng lá chắn thép Phan Rang lại bị chọc thủng một cách nhanh chóng như thế.
Trong lúc cánh công binh đang kiểm tra cầu, tiểu đoàn trưởng Bảng vẫy Bốn và đại đội trưởng đại đội 8 lại gần:
- Các cậu này, theo kế hoạch thì quân đoàn sẽ tung tiểu đoàn 5 vào đánh Cà Ná, còn tiểu đoàn ta sẽ chuyển sang làm dự bị. Tuy nhiên, tớ vừa nghe thủ trưởng Minh nói hiện nay tiểu đoàn 5 còn ở khá xa, không biết có lên kịp không. Vì vậy, không loại trừ chuyện tiểu đoàn ta lại phải đánh tiếp. Mà như thế các cậu vẫn phải đi đầu. Vì vậy, các cậu cho anh em tranh thủ ăn uống, nghỉ ngơi đi một chút, khi nào có lệnh là phải xuất kích ngay. Rõ chưa?
Bốn trả lời: “Rõ” mà miệng méo xệch. Cứ tưởng được nghỉ ngơi một chút rồi chuyển sang làm dự bị. Ai ngờ? Lo lắng, anh vội vàng quay về xe mình và cao giọng:
- Các đồng chí pháo hai đâu?- Khi thấy Tính và Hòa nhỏm dậy, anh giục- Các cậu đi nấu cơm đi. Nấu nhiều nhiều vào cho cả 3 xe kia nữa. Khi nào anh em người ta về có cái ăn ngay. Còn Đức tranh thủ ngủ đi một lúc. Có khi chốc nữa ta lại phải đánh tiếp đến Cà Ná đấy.

    (Còn nữa)

          (Tiếp theo)

         Trời đã gần trưa. Bầu trời trong xanh không một gợn mây. Những cơn gió hiếm hoi từ ngoài biển thổi vào cũng không làm dịu bớt đi chút nào cái nắng nóng đến nung người. Bốn lẩm bẩm một mình: “Đúng là cái chảo rang”.
Trong xe, người nào đã vào việc nấy. Còn lại một mình ngồi trên tháp pháo, Bốn thảnh thơi ngắm dòng sông Kinh Dinh trước mặt. Mặc dù đang là mùa khô song dòng sông vẫn khá đầy nước. Có lẽ cũng giống như mọi con sông của dải đất miền Trung mà anh đã từng đi qua, nước sông Kinh Dinh mùa khô trong văn vắt. Tuy nhiên, nhìn những doi cát bên sông anh cũng có thể đoán ra vào mùa mưa con sông này sẽ bành trướng ra thế nào và sẽ hung dữ đến mức nào. Nhìn sông, Bốn lại nhớ đến dòng sông Cà Lồ quê anh. Vào mùa khô, nước sông cũng trong xanh, bọn trẻ trâu dễ dàng bơi qua, thậm chí có chỗ còn lội qua được. Thế nhưng vào mùa lũ, khi nước từ sườn dãy Tam Đảo đổ về thì dòng sông dềnh lên, có năm còn tràn bờ nhấn chìm cả những làng quê quanh đó. Thời gian trôi nhanh thật, thế mà đã hơn ba năm anh chưa trở lại quê hương.
Bốn ngước nhìn về phía thị xã. Phan Rang lúc này thật thanh bình và yên ả. Những ngôi nhà nho nhỏ, xinh xinh trông như những chiếc hộp diêm màu trắng thấp thoáng trong những khoảnh vườn cũng nho nhỏ, xinh xinh. Những hàng dừa lá rủ xuống như đang lim dim ngủ giữa nắng trưa trong vắt. Thị xã yên bình quá. Thế mà để đến được cái thị xã yên bình này, cái đại đội 3 nhỏ bé của anh đã phải vĩnh viễn để lại đây 4 người anh em cùng chiếc xe 761 thân thương. Những Hải, Kiên, Nhàn, Cát đã mãi mãi ra đi ở cái tuổi hai mươi đầy mộng ước. Họ sẽ không bao giờ có thể trở về trong vòng tay của người mẹ già bao năm tựa cửa chờ mong, họ cũng không thể  đi cùng các anh đến ngày chiến thắng cuối cùng. Mà cũng chưa biết được, để đi đến cái ngày mơ ước ấy sẽ còn bao nhiêu đồng đội của anh sẽ ngã xuống nữa đây? Và ngay cả anh nữa, rất có thể anh sẽ phải nằm lại ở một nơi nào đó. Nhưng tất cả những sự hy sinh ấy sẽ không vô nghĩa. Ngày chiến thắng nhất định sẽ đến. Và các anh, dẫu đã nằm xuống song các anh không bao giờ chết. Các anh sẽ sống mãi trong lòng những người còn sống.