Lịch sử Quân sự Việt Nam

Cầu mong cho bác TTNL khỏe để đồng hành cùng anh em!

Minh ơi, Minh ơi, hôm đi Hải Dương, hai thằng mình tán róc với nhau câu thơ:

"Hạc trắng, Hạc trắng,
Những con ra đời thì đã chết
Những con chưa chết thì chưa sinh ra".

Minh ơi, Minh ơi, tìm Hạc trắng ở đâu?

Chiều rằm tháng Bảy

Anh Minh ơi ! Câu chuyện thật chưa đặt tên còn đang dang dở ...
Topic đã đến trang 61 , mọi người đang đợi anh Minh về mở phần 5 viết tiếp câu chuyện .  Bây giờ anh ở đâu ?
Chiều lễ Vu Lan 2013

Lúc 18 giờ đúng , Minh ngừng thở không còn tim trên màn hình . Người em rể Minh chạy lại nắm tay tôi ...Anh ơi anh em đi rồi . Tôi ngó qua kính sáu người thày thuốc đứng xung quanh Minh làm hô hấp và kích điên 10 phút sau lại có hơi thở . Gia đình khóc ngoài hành lang chúng tôi thở phào hi vọng . Em trai Minh bước ra đờ đẫn  hỏi không thấy trả lời . Ba mươi phút sau Trọng . Tôi và Trọngc6 ngồi ngoài 15 phút , hi vọng là Minh sẽ qua . Tôi về lúc 19 giờ kém 15 . Chienc3 vào đến tàng 4 thì tôi đã ra đường GP . Tôi gọi cho Tường nói Minh thở rồi . Về nhà thì thấy Tường nhắn tin Minh đi rồi lúc 19giờ  43 phút . Thế là Minh đi rồi , Minh không dậy nữa .

Phương Bắc xin chia buồn tới gia đình anh Minh, chia buồn với các anh về một đồng đội đã ra đi.
Cầu cho anh được yên nghỉ và gặp lại những đồng đội một thời chia lửa đã xa.

                Đừng đóng lại trang viết của bạn tôi

Đừng đóng , hãy cứ để mở trang của bạn tôi
Bạn có việc phải đi đâu đó
Đời lính là chuỗi ngày không quên cười ra nước mắt
Bạn tôi nói thật hay , thật đúng cho chúng tôi

Bạn tôi về Triệu Phong đó thôi ,
Đốt thuốc cắm cho mộ chung những người lính C20 ở đó
Bạn tôi đang lang thang ở Tích Tường NHư lệ
Chuyện trò với bao nhiêu lính cùng thời
Khói thuốc bay sông Thạch hãn như sương trôi

Đừng đóng lại trang của bạn tôi
Để chúng tôi ghé vào gọi bạn
LÍnh Tích Tường Như Lệ đeo AK báng gấp
Mũ tai bèo bung biêng hiền nụ cười xưa

Lê Minh ơi ,  hai trăm bốn mươi trang bạn vẫn đang còn mở
Xanh biếc áo lính Sinh viên thành cổ
Thế mà chiều nay  
Nước mắt không thể nuốt được vào trong

20 giờ 20 rằm tháng 7 /2013

Cảm ơn mod đã mở lại trang này.

Tích tường Như lệ, người bạn lính trinh sát Lê Minh của chúng tôi đã ra đi khỏi trần thế, nhưng anh vẫn mãi mãi ở trong lòng chúng tôi.

Bạn không thể mở tiếp Phần Năm "Những chuyện không quên..." nữa rồi, bởi trái tim người lính trinh sát đã ngừng đập lúc 19h43 ngày 21/8/2013 tại Khoa Hồi sức tích cực của Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội.

Vì thế, xin hãy để mở trang này để cho anh em bạn bè vào chia sẻ lần cuối cùng. Vào chia sẻ ở trang này, thấy vẫn gần gũi với Lê Minh hơn.

20 giờ 21 phút, bạn tôi ra đi. Đứng cạnh bạn nhìn kim đồng hồ trên màn hình chuyển về số KHÔNG mà tôi và Hùng côn cắn chặt răng, thương cho bạn quá. Thế là một thằng Quý Tị nữa ra đi. Bạn ra đi đâu có thanh thản, nào đã kịp nói gì với gia đình, vợ con, bè bạn. Chuyện thật vẫn chưa kịp đặt tên.
Vĩnh biệt bạn.

Mới hôm nào còn nghe giọng nói của anh. Không thể tin được, anh Lê Minh ơi!.

   Vĩnh biệt bác Tích tường như Lệ,tác giả:Những chuyện không thể quên-Cười ra nước mắt !

      Lê Minh ơi ! TTNL không tin nổi bạn lại ra đi một cách" vô lý": như vậy được. Mới hôm nào hôm đi QT bạn còn nói nhỏ với tôi : mình mới thay được cái máy ảnh và Trường ĐH GTVT& bộ môn Vật lý đề nghị mình kéo dài thời gian công tác DÙ ĐÃ ĐỦ TUỔI VỀ HƯU. Từ máy ành này bạn đã gửi cho tôi những bức ảnh thật đẹp từ chiếc máy ảnh mới. Hôm nay bạn đã không còn nói được gì với chúng tôi nữa.
      Biết rằng :SINH, LÃO, BỆNH, TỬ là quy luật của cuộc đời, nhưng lúc này rất nhiều người vẫn cần bạn, vẫn yêu quý bạn thì bạn đã ra đi, " Câu chuyện chưa đặt tên vẫn đang chờ bạn' ... đau xót quá bạn ơi. Cháu ruột tôi hôm nay có nói Thầy Lê Minh dạy cháu Bác ạ! Một người thầy uyên bác và nghiêm túc, làm việc gì cũng chỉn chu, không làm phiền ai, trong các cuộc vui và giao lưu chỉ thấy cười mà rất ít nói. Nhưng hành động thì cương quyết và cẩn thận. Tôi viết những dòng này mà nước mắt cứ tràn ra xin VĨNH BIỆT BẠN

Lê Minh đang châm thuốc  lá tại ngôi mộ chung 04 người tại nghĩa trang Thị xã QT ( có bạn Vũ Bình)

(http://imageshack.us/a/img849/3027/dlgq.jpg)

Gặp một người bạn học, một người em ở Huế ( hè năm 2012)

(http://imageshack.us/a/img9/9885/uque.jpg)

 Vâng! Anh Lê Minh TichTuongNhuLe@ đã mãi mãi ra đi, sự mất mát này là vô cùng lớn đối với tất cả chúng ta, tình cảm của anh em trên trang mạng VMH luôn dành cho anh ấy đầy đặn như ngày nào. Vì vậy BY em có một ý kiến nhỏ và đề nghị thế này.

 Topic:  Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt (Phần 4) của tác giả: TichTuongNhuLe@ Lê Minh sẽ không bao giờ đóng lại, chúng ta cứ coi như anh Lê Minh vẫn sống cùng chúng ta trên VMH hàng ngày. Chắc vong linh của anh Lê Minh sẽ thấy vui hơn vì hàng ngày vẫn ra vào VMH gặp gỡ đồng đội và bạn bè cũ.

Thật buồn khi biết tin bác TichTuongNhuLe ra đi.
Không còn được háo hức đón đọc Những chuyện không thể quên...Nhưng sẽ nhớ mãi 1 cây bút đàn anh hết sức mẫu mực trong từng trang viết.

Với tư cách Admin, đồng ý và cho phép việc mở lại topic này theo đề nghị của Mod binhyen1960 như một sự tưởng nhớ về một người anh, một người đồng đội đáng kính!

Ôi anh TTNL ơi! anh đi mất rồi! em tiếc anh lắm anh ơi!

Những lời chúc đã không thành được hiện thực. Vĩnh biệt anh!

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/off_f325-f2_zps77bf9653.jpg)

ANH MINH ƠI !

Hai năm trước, anh vào em coi thi
Đêm mùa hè, sóng biển vỗ rầm rì
Cùng dồng đội Ba-Hai-Lăm, chia sẻ
Nhớ về những người bạn đã ra đi

Đêm biển vắng, anh hạch tội “lão Chinh”
Để sáng sau “giám định tổng hàng dinh”
Ôi ! súng đạn của một thời trai trẻ
Các anh cười, lần nữa khẳng định mình .

Sao giờ phải biệt ly hả anh Minh ?
Anh nằm đó , tim chúng em tan nát !
Anh lại trở về chính nơi bụi cát,
Hãy thanh thản mà ra đi nghe anh !

Đồng đội anh, bao người vẫn vây quanh
Người sống thì lo cho anh tang lễ ,
Người hy sinh - bạn anh nhiều vô kể ,
Họ đón chờ để được rước anh đi .

Biển quê em, sóng vẫn vỗ rầm rì ,
Nhắc mọi người nhớ về anh nhiều lắm .
Trời vào thu mà sao lòng cay đắng !
Mất anh rồi ! Lê Minh –Ba Hai Lăm .

----------- Rằm tháng Bảy_Quý Tỵ

       Chào các anh những người đã và đang theo dõi topic này : Những chuyện không thể quên- Cười ra nước mắt.
  Tôi nhận được tin buồn về anh TTNL Lê Minh lúc 18h30 hôm nay ngày rằm tháng 7. Nửa giờ sau 19h có gọi điện hỏi thăm thì được biết anh đã đc cấp cứu sống lại sau cái chết lâm sàng theo cách gọi của  bác sĩ .
  20h tôi lại nhận được tin nhắn của anh LXT. Lê minh đi rồi em à. Giờ này gần 0h thấy mọi người vào hỏi thăm, chia sẻ tôi tin chắc anh đã vĩnh biệt chúng ta.
  Xin có ý kiến các anh chiến hữu của anh Lê Minh có tổ chức dự lễ tiễn biệt anh thì xin thông báo với chúng tôi những người quý mến anh để được cùng tham dự.
 Rất cảm ơn ý kiến của Bình yên khi muốn giữ lại mãi mãi topic này. Cũng có cái lạ là topic của anh Lê Minh TTNL vừa tới trang 60 thì anh ra đi...

 Xin gửi lên đây bức ảnh cuối cùng của anh trong lần cuối cùng anh đi thăm và thắp hương, châm thuốc lá cho các đồng đội của anh đã nằm lại ở chiến trường Quảng trị năm nay ngày 27/7/2013.
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC00492_zpsa51717f7.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC00492_zpsa51717f7.jpg.html)

Đây là bức ảnh chụp lúc anh đang giới thiếu với đoàn về chiến trận của đơn vị anh những năm 1973, 1974 khi ngang qua cầu Truồi huyện Phú lộc Quảng trị anh còn nói đây là quê hương của 1 đồng chí trên diễn đàn VMH.

                     Xin vĩnh biệt anh người cựu chiến binh của lính và những người bạn .

 

Thật không thể tin nổi,nhưng thật là vô cùng thương tiếc một người  anh mẫu mực,một CCB thành cổ Quảng Trị.
Xin vĩnh biệt anh.
CCB 981-1100/85 Hà Tuyên.E2F3 Sao Vàng.
KHANHHUYEN-DPH

Anh Lê Minh-Tích Tường Như Lệ đã ra đi nhưng những trang viết của anh vẫn còn đây. Những trang viết luôn đầy ắp sự kiện và hơi thở của cuộc sống dù cuộc sống đó đã qua mấy chục năm. Dù là nhà giáo nhưng có lẽ trong con người anh "động năng" luôn luôn sôi sục. Chuyện của anh cũng như của các đồng đội anh, không phải là những trang viết đơn thuần mà là tự truyện của đời mình, tự truyện của cả một thế hệ có những con người vô cùng trong sáng. Tiếc thay tin dữ về anh lại là "Một Chuyện Không Thể Tin". Xin anh hãy thanh thản an nghỉ.

Khuya lắm rồi không sao ngủ được , hình ảnh Lê Minh những chiều thứ 7 ở Ngọc Hà , những ngày trở lại Quảng Trị cứ hiện về . Minh ít nói và chắc chắn thế mà trưa nắng đổ lửa ở Triệu Phong ngồi châm thuốc cho đồng đội C20 ( 4 người chung một mộ Minh khóc như trẻ nhỏ ) Trong con người Minh , đằng sau dáng điệu nghiêm cẩn đó là một tâm hồn thật dí dỏm và tình cảm nhiệt thành . Chiều nay lúc con gái Minh đẩy cửa kính chạy ào vào giường bệnh bố  , em rể Minh nắm lấy tay tôi mếu máo anh ơi ! Anh Minh em đi rồi . Tôi nhìn vào ĐTDĐ tròn 18 giờ . Thế rồi Minh cố ở lại mà không được . ..
6 giờ tối 21/8 /13 Minh đi chính là từ lúc ấy . Trang viết dừng ở con số 60 và Minh 60 tuổi – Tại sao lại thế ?
Từ tối ngồi đọc những bài Minh viết trước đây , xem những tấm ảnh cũ ảnh mới của Minh như vẫn thấy minh cười mủm mỉm rít thuốc điếc tai phải luôn ngồi bên phải thàng “Minh điếc” vì Minh điếc bị điếc tai trái . Lê Minh ơi , từ nay ra 19c mỗi chiều thứ bẩy chúng mình vẫn để cho Minh một li rượu . Mình biết Minh thích rượu hơn mà

Là CSV Đại học tổng hợp nhưng Lê Minh cùng các bạn của anh đã trở thành thành viên trong đội hình của CCBSV ĐHXD:

Thành Kính Phân Ưu!
Kính mong Bác Tiêu dao Miền Cực lạc!

  Em vẫn chào anh chủ! Giờ mới mở máy vào trang thì nhận được tin giữ đến! Em xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới gia đình và các anh chiến hữu cùng với anh Lê Minh.

   Rất tiếc! Em cứ lần lữa nên đã chưa một lần ra 19c, kết cục là không được gặp mặt anh, nhưng những trang viết của anh không riêng ai đều đã hiểu thấu được một con người. Được ngắm nhìn anh qua những tấm hình đồng đội P lên trang mà lại tiếc. Giá một lần mình được gặp anh.

   Mấy ngày qua những thông tin về bệnh tình của anh trong những ngày cuối của bạn bè tới thăm anh viết trên trang tình trạng diễn biến bệnh. Em chỉ biết cầu mong mà không dám nói ra. Nhưng bằng kinh nghiệm được nhiều lần chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp như vậy, em đã có linh cảm rằng. "Câu chuyện thật chưa đặt tên" trên trang phần nhiều sẽ là giang dở. Nhưng lại mong điều đó sẽ đừng bao giờ đến với anh.Và rồi lính cảm đó lại là sự thật. Nỗi đau mất mát, tiếc thương này thật lớn đối với gia đình, với đồng đội, với VMH với những học trò mến thương sẽ mãi vắng bóng Thày Minh trên giảng đường.

  Tuổi 60 anh còn đang làm được bao nhiêu việc nữa có ích cho đời. Thôi thì số phận đã định cho mỗi người. Độ ngắn dài đường đời ông trời định trước. Biết làm sao? Em chỉ biết chúc anh ra đi nhẹ nhàng thanh thản về vui với tổ tiên, với những người đồng đội đã ra đi ở nơi miền cực lạc. Vính biệt anh -

    CB nhờ các anh 19c thắp dùm em một tuần hương tri ân cho anh TTNL. em cảm ơn các anh.

                                Lời kính viếng anh Minh!

Chưa từng gập anh Lê Minh-Tích Tường Như Lệ, nhưng rất cảm mến anh qua từng trang viết.
Xin nhớ mãi anh, người đồng đội lớp đàn anh.
Baoleo- Nguyên sỹ quan Hải quân.

Lê Minh, TTNL vẫn luôn đồng hành cùng chúng ta trên trang viết của anh

(http://imageshack.us/a/img205/5303/img0789mo.jpg)

(http://imageshack.us/a/img692/2188/9qos.jpg)

LM-TTNL đang kể về những trận đánh ở TTNL

(http://imageshack.us/a/img641/6340/img9630rh.jpg)

Vui chung cùng bạn bè

(http://imageshack.us/a/img713/7860/img7458g.jpg)

(http://imageshack.us/a/img207/6610/04thanhvienccb.jpg)

Chúng tôi Những người bạn những người đồng đội hôm nay 22/8 "khóc không ra được nước mắt" khi nhìn lại những hình ảnh của Lê Minh cùng đồng hành với chúng tôi ( LM-TTNL đứng thứ hai từ phải sang)

(http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/scan0002.jpg)

Thành kính chia buồn cùng gia đình bác TTNL và trang VNM, đã mất đi một người vô cùng anh dũng với khẩu súng, tài hoa với ngòi bút trong tay.

vĩnh biệt LêMinh ,xin chia buồn cùng gia đình và các bác ! mình nhó là lần đầu tiên vào trang qsvn là vào topic của ttnl !

                      Rằm tháng bẩy với Lê Minh




Bạn đi
vào tối
hôm rằm
-   Vu lan
 lại những ngập tràn
khói hương
Một thời binh lửa chiến trường
Một thời lính trẻ giảng đường áo xanh


Một thời
mũ lính rung rinh
Cánh hoa rừng
với thư tình vu vơ
Một thời  ngớt súng làm thơ
Cười rồi lại khóc thằng đi không về


Đến già
vẫn đọc bản đồ
Vẫn mơ mẩn
để tìm về ngày xưa
Nghiêng đầu cười với men bia
Rượu bia  nhắm với bạn xưa chiến trường



Bao nhiêu định luật chuỗi trường
Cũng như hoa nở vô thường mà thôi
Chỉ còn
với đất
 với trời
Hương hồn lính
tuổi hai mươi …nghẹn ngào 


NHớ Minh – TTNL/ 22/8/13

NTL- LTN

Đã bao lần tôi chứng kiến, nhặt nhạnh từng mảnh thi thể bạn lính, bó tăng chôn cất cho bạn nhưng cùng lắm là khóc vì thương bạn, vì căm thù giặc nhưng lần này, đứng nhìn bạn mình lịm dần đi trước sự bất lực của con người, của nền y học nước nhà tôi hận quá, chua chát quá.
Phải chăng bạn mình chết oan?
 Ai trả lời cho tôi câu hỏi này với.
Luân đen nói đúng:
...Bao nhiêu định luật chuỗi trường
Cũng như hoa nở vô thường mà thôi

 Anh Lê Minh kính mến!  Bạn bè ở gần thì đang ở bên anh. Còn những người ở xa thì đang có mặt trên những bài viết "Chuyện thật chưa đặt tên" đông lắm. Ai cũng chỉ biết buồn, đau không làm nổi việc. CB chúc anh yên nghỉ. vĩnh biệt anh.

 Các anh 19c ơi! Ai cũng được, lại giúp cho CB thắp cho anh lê Minh thêm một tuần hương nữa nhé!

     Mấy ngày nay tôi âm thầm theo giõi những bước đi trên giường bệnh của Lê Minh (TTNL) qua trang viết của Nguyễn Trọng Luân và các bạn ở 19C, các đồng đội của Lê Minh.
     Tin buồn, xin chia sẻ nỗi đau cùng đồng đội. Rất tiếc một tay viết rất hay đầy cảm xúc, rất thực của TTNL trên trang quân sử "Một thời Máu và Hoa".
     Vẫn biết rằng sống, chết là quy luật sinh tử của con người nhưng còn trẻ chưa đáng phải ra đi lúc này Lê Minh ơi!
     Xin các bạn 19C giúp vanthang341ht thắp nén tâm hường chia buồn cùng gia đình, đồng đội, cùng các bạn trên trang M&H. Nhờ Nguyễn Trọng Luân hoặc Chiếnc3 1972... nhé.

NGUYEN TRONG LUAN @ mình xin phép đưa bài thơ này về trang của các bạn học cùng khóa cũ của Lê Minh nhé.

Anh Luân và Các anh,
Baoleo xin mạo muội đề xuất thế này:
Khi đến viếng anh Minh- Tích Tường Như Lệ, ngoài việc đọc bài thơ này của a Luân như 1 bài điếu văn tiễn đưa, xin các anh hóa cho a Minh bài thơ thẫm đẫm tình đồng đội này.

Vĩnh biệt chú!
Người CCB tài hoa, người thầy đáng kính.
Thành kính phân ưu!

Các bạn thân mến: Tôi vừa nhận được thông báo về Tổ chức tang lễ của Lê Minh-Tích Tường Như Lệ:
Lễ tang Lê Minh bắt đầu từ 7g30 đến 9g30 thứ hai 26/8 (20/7 ÂL) tại nhà tang lễ Bộ Quốc phòng.
An táng lúc 10g30 tại NT thị xã Hà Đông.
Anh em ta tập trung lúc 8g30 để vào viếng.
Các bạn ở xa xin đúng giờ này hãy thắp cho Lê Minh một nén nhang. Cũng như tiễn bạn của chúng ta đi công tác xa một chuyến.
Anh em đến dự sẽ cử người đọc bài thơ Rằm Tháng Bẩy với Lê Minh của Nguyễn Trọng Luân trước vong linh của Lê Minh-Tích Tường Như Lệ thay cho lời điếu và hóa gửi cho NGƯỜI ĐI XA.

       

      Một người đồng đội, một người bạn, một CCB 6971 đã  đột ngột ra đi mãi mãi.
       Không có gì bù đắp được sự mất mát này .  Xin được chia xẻ cùng các bạn  niềm tiếc thương và nỗi nhớ LÊ MINH.  Chỉ biết đưa những tấm hình
      về  LÊ MINH ngày hôm nào để một lần nữa được nhìn thấy Anh , như  LÊ MINH vẫn đang còn với chúng ta …

        LÊ MINH  - 22/12/2011

     
        Le Minh tai le trao tang KNC Chiến sỹ bảo vệ thành cổ Quảng trị
       
     
        LE MINH  tại buổi giao lưu  với đoàn làm phim “ MÙI CỎ CHÁY “

     

         LÊ MINH - 40 Quảng trị và đồng đội  (  Đứng bên trái)
   
   
        LE MINH với các CCB  tai bến thả hoa bờ Nam Thach han (  Ôm bó hoa )

   
        Tại đài chứng tích sinh viên – Thành cổ Quảng trị

   
    Trước đài tưởng niệm   Nghĩa trang LS Trường sơn ( thu 2  tu phai sang )

   
    Thăm gia đình nhà văn VŨ TÚ NAM    ( ngoai cung ben trai )

   
    LE MINH cùng các CCB  và bạn bè tại  CLB  19C Ngoc ha

 
 
    Xin  được mượn lời một bài ca để nói hộ cho tâm trạng ta lúc này :

      Rồi mai ………. Sẽ xa Anh thật rồi
      Ta biết ………. Khi tàn bóng đêm
      Bình minh ………. Sẽ mang Anh đi thật xa …
      Hãy quay về đây
      Hỡi Anh……. Hãy quay về đây……. Hãy quay về đây ….
      Mất Anh thật sao …….?  [/b]



       

Lê Minh TTNL ra đi thật rồi sao. Hôm trước được biết Minh phải chuyển lên khoa hồi sức tích cực với 2 lá phổi trắng phớ, tôi còn chia sẻ với bạn bè hãy bình tâm vì cách đây 10 năm tôi cũng ở trong tình trạng 2 lá phổi như thế và khi từ khoa bệnh phòng chuyển lên khoa hồi sức cấp cứu trên tầng 2 của QYV 354 mạch tim, huyết áp của tôi trụy hết cả chẳng đo được. BV kết luận tôi bị suy hô hấp nặng, suy tim và tiểu đường. Nhờ sự cấp cứu tích cực tôi đã ra viện sau 10 ngày. Ấy thế mà Minh không qua được.

Sáng nay tôi và Hùng côn đến nhà Minh để xem kế hoạch tang lễ của Minh như thế nào thì Quang, em trai của Minh có nói thực trạng của bạn mình đến giờ cũng chưa kết luận là gì vì suy hô hấp như thế có nhiều dạng...

Dù biết rằng con người ta đều phải trải qua sinh, lão, bệnh, tử nhưng việc Minh ra đi mang lại cho chúng ta một nỗi đau xót khôn cùng. Một con người hiền lành, một nhà giáo mẫu mực, một người bạn tận tụy, luôn luôn vì đồng đội. Mặc dù Minh là Cựu SV ĐH tổng hợp nhưng chúng tôi những SV DHXD luôn luôn coi Minh là những trang lứa đồng môn với mình. Tôi được biết Minh là người đã chắp nối các đồng đội của c20/f325 ở khắp các tỉnh thành để hàng năm đều có những buổi gặp gỡ cũng như là người đã thu thập thông tin của các đồng đội để ra được cuốn Kỷ yếu của c20/f325 và gần đây rất tích cực trong việc xúc tiến làm huy hiệu của c20. Dự định của Minh còn nhiều lắm nhưng anh đã phải dừng lại cũng như những trang viết của anh trên topic này vẫn còn dang dở...  

Tôi quen biết Minh cũng như Tài (6971), Thân (PRC25), Duyên, Bảo (TLT)... qua Hùng côn từ năm 2003 vì họ cùng ở trinh sát sư đoàn. Thời kỳ ấy anh em trinh sát còn ít nên chúng tôi kéo họ vào sinh hoạt với nhóm Cựu SV-CS Thành cổ QT của ĐHXD. Họ luôn luôn được chúng tôi yêu quý và nể trọng trong quá khứ cũng như trong cuộc sống hiện tại.

Chính Lê Minh là người đã đưa bài viết của tôi lên diễn đàn DN-GN với tiêu đề: Chuyện của Lê Xuân Tường. Anh đã động viên tôi tham gia diễn đàn và đã hướng dẫn tỉ mỉ, chu đáo cách thức lên diễn đàn từ cách viết cũng như pot ảnh cho tôi, 1 kẻ to đầu nhưng ngu lâu khó đào tạo.      

CLB 19C NH giờ đây vắng bóng 1 thành viên luôn luôn ngồi tại 1 vị trí khiêm nhường, mủm mỉm cười với những lời chém gió của bạn bè. Chúng tôi vẫn luôn luôn có bạn ở bên mỗi khi gặp nhau tại 19C NH cũng như trên đường hành quân trở lại QT và Phú Lộc.

Minh ơi, bạn hãy thanh thản ở nơi xa ấy, chúng tôi nhớ bạn nhiều lắm.  

Nhuthin@ có bài viết về Lê Minh bên topic Nó và Tôi, xin phép mod copy sang bên này cho tập trung, anh em bạn bè tiện trao đổi, tâm sự:

Ôi đau xót quá ,thế là Lê Minh-Tích Tường Như Lệ của chúng ta đã đi xa.19C từ nay vắng bóng Anh ,nhưng ai cũng thấy anh ngồi đó nhẹ nhàng và thân thương.hôm nay mới vào được mang giờ này.Xin được gửi tới gia đình ,người thân của Lê Minh lời chia buồn sâu sắc và cầu mong Lê Minh được anh lành nơi chín suối.Chúng ta không quên người bạn -Đồng đội thân yêu của mình.

Vĩnh biệt người CCB, người thầy đáng kính.

Sáng nay, quá nhớ thương TTNL, tôi đã nêu câu hỏi:


Đã có một Tiến sĩ y khoa giải đáp giùm tôi câu hỏi đó:

"Phổi trắng thì đúng là suy hô hấp cấp rồi anh ạ. Chỉ có điều nguyên nhân chính xác do tác nhân nào thì có thể chưa biết chắc. Khả năng có thể do một loại vi rút gì đó? Còn do nhiễm khuẩn thì thường không tiến triển nhanh rầm rộ như vi rút. Bạch Mai là trung tâm đầu ngành rồi, phương tiện chẩn đoán là số một, các Bác sĩ đều giỏi cả anh ạ. Với những trường hợp nặng bao giờ cũng được các Giáo sư hội chẩn, chỉ định điều trị. Tuy nhiên, đôi khi vì bệnh nặng quá cũng không làm thế nào được."

Thôi thì đành vậy, trời kêu ai nấy dạ.

 @ anh Chiên ơi khi mất người thân mình thường có nhiều câu hỏi đôi khi y học cũng bó tay vì nhiều loại vỉ rút mới ,Ngày trước khi ở viên 103 khi mới giải phóng có vài anh lính được đưa từ MN  ra cũng sốt cao liên tục và cũng ra đi nhanh chóng ,khi mổ tử thì được biết các anh đi mưa về viêm phổi rất nặng và có loại vi rút thời ấy miền bắc chưa bao giờ gặp ,em nghĩ bác tiến sĩ nói có lý có thể anh Minh gặp phải vi rút lạ mà ta chưa biết y học bó tay .
Các anh có đi Viếng anh LÊ MINH xin thắp dùm cho em và CCBTT 2 nén nhang khấn rằng mãi mãi tiếc thương anh

(http://i1273.photobucket.com/albums/y401/kimlien10b/IMG_2013_zps330ea60b.jpg) (http://s1273.photobucket.com/user/kimlien10b/media/IMG_2013_zps330ea60b.jpg.html)

(http://i1273.photobucket.com/albums/y401/kimlien10b/IMG_2004_zps05b70273.jpg) (http://s1273.photobucket.com/user/kimlien10b/media/IMG_2004_zps05b70273.jpg.html)

Tuy rất buồn nhưng cũng phải nói Anh Lê Minh được chăm sóc kỹ lưỡng rồi các anh chị ạ.
Chúng ta nên coi trọng tập thể Y, Bác sỹ Bệnh viện Bạch Mai là Bệnh viện hàng đầu của Việt nam.
Còn Phổi trắng là thuật ngữ giới y học dùng để chỉ hình ảnh tràn dịch màng phổi toàn bộ ( Nôm na là Buồng phổi bị viêm nặng lắm kèm theo tràn dịch màng phổi rất nhiều đến mức độ trên phim X-quang trông chỉ có một màu trắng thôi ạ!). Thường xảy ra trên các bệnh nhân bị viêm phổi nặng, viêm màng phổi...kèm theo suy kiệt suy mòn ạ.

Một lần nữa, xin chia buồn cùng gia đình Anh Lê Minh, một Cựu chiến binh chân chính!

Chien ạ , sáng hôm 21 /8 Đinh Ngọc Sĩ bạn mình về đến sân bay là gọi ngay cho mình ( Sĩ nghe vợ thông báo là phải gọi ngay cho anh Luan ) mình hỏi về trường hợp Lê Minh . Mình nói tất cả những gì mình nhìn thấy và đã hỏi em Minh trong mấy lần vào BM . Nghe rồi Sĩ bảo bó tay rồi . Khoa đó ở BM là vip rồi , nó 2 lần anh hùng đấy , và Sĩ cũng hỏi số ngày đã hôn mê và tiên lượng rất đúng . Cúng sáng hôm 21 /8 bác sĩ đã gọi con gái con trai Minh lên và nói rõ tình hình rồi . Thương là bạn mình còn trẻ mà đi vội thế . Mấy hôm nay cứ vào diễn đàn là nhìn thấy bạn bè có mặt ở nhà TTNL như thể đồng đội vẫn quây quần bên Minh . Biết là chả thể mãi mãi nhưng cứ nhìn thấy bạn bè đến với trang của Minh cũng ấm lòng

Cầu mong bác Tích Tường Như Lệ được an nghỉ, siêu thoát vào cõi vĩnh hằng. Thành kính phân ưu   :'(

Lại một CCB ra đi, xin chia buồn cùng gia đình anh và VMH!

   Mặc dù chưa gặp em lần nào nhưng em là dân Trỗi khóa 5 và cũng dịp này mới biết tên thật của em, chị gọi em vào giây phút đau buồn này cho tình cảm Lê Minh nhé . Cái khóa 5 Trỗi của bọn em có những người nổi tiếng như PTT Nguyễn Thiện Nhân , Trần Kiến Quốc... và em nữa _ một người lính SV mặt trận Quảng trị , thành viên TICH TUONG NHU LE của trang VMH . Mong em an nghỉ nhanh siêu thoát , đồng đội luôn ở bên em Lê Minh ạ.

Cám ơn chị Liên đã lưu giữ và post tấm hình này của anh Minh. Dù anh ngồi im lặng nhìn đồng đội nhưng nụ cười và ánh mắt anh đã nói lên tất cả tình cảm trong anh dành cho mọi người .
Tôi học được ở anh rất nhiều điều trong cuộc sống đó anh Minh à .

Anh thật tệ TTNL ạ,  anh đưa mọi người quay trở lại quá khứ có cả em trong đó, những TT Văn, TT Hương cùng Lưu ...của BTLTT anh có biết những người đó cũng rất gần gũi với em khi còn trong quân ngũ ?, em háo hức đọc từng ngày .... Vậy mà, tại sao anh lại bỏ giữa đường tất cả...? Thôi anh hay đi gặp bạn, đồng đội anh ở Tích Tường Như Lệ mãi mãi tuổi 20 nhé anh Lê Minh!
Vĩnh biệt anh!

Ngồi lục lại những album ảnh chụp các CCB QT tôi còn rất nhiều ảnh trong đó có TTNL tham gia, xin phép Admin & các bác và các bạn tôi sẽ đưa dần lên để chúng ta tưởng nhớ đến một người CCB QT, một người thầy giáo thương binh, một người bạn, người đồng đội của chúng tôi những người lính MỘT THỜI HOA LỬA  :'(
ảnh chụp 22/12 giao lưu với đoàn làm phim Mùi cỏ cháy tại 19c Ngọc Hà

(http://imageshack.us/a/img407/166/img7471r.jpg)

                  VĨNH BIỆT ANH MINH.


Anh đã đi rồi ,anh Minh ơi !
Vắng anh VMH vắng bóng người .
Trang viết của anh còn để ngỏ .
Đồng đội vào đọc nước mắt rơi ...

Anh đã đi xa anh Minh ơi !
19 C này ...vắng , vắng anh rồi !
Cốc - phần anh đó còn đang dở .
Lặng ngắt ,chờ anh ,anh đến sau .

Nhớ người dũng cảm - đã đi đầu
Chiến dịch Quảng trị ,hè năm ấy .
Ghi lại hình ảnh ,mãi in sâu ...
Mà giờ đây ,anh đang nơi đâu ?...

Nhớ anh đứng lớp giảng từng câu .
Yêu trò ,yêu lớp bạc mái đầu ...
Bài hay lời đẹp đâu còn nữa !
Vĩnh biệt anh ,người thày ,đồng đội
                                       ...Mến yêu...


 Huonghn76 viết bài này kính viếng hương hồn bác Lê Minh .

Vĩnh biệt Lê Minh- Tích Tường Như Lệ

Vừa thắp nén hương rằm tháng Bảy
Chợt nghe tin đồng đội ra đi
Trái tim như nghẹn trong lồng ngực
Sét đánh ngang tai chẳng thấy gì.

Đã ngừng đập một trái tim dũng cảm
Của người trinh sát- Lính sinh viên
Từ nay, những buổi chiều thứ Bảy
Sẽ trống vắng hơn bởi thiếu bạn hiền

Tưởng đã luyện qua lửa Cổ Thành
Lại đi cho hết cuộc trường chinh
Bạn sẽ sống lâu cùng sông núi
Tận hưởng niềm vui sống thanh bình

Ngờ đâu bạn ra đi sớm thế
Để buốt lòng ai mỗi sớm hôm
Thôi nhé, về bên kia thế giới
Và để lại đời chút tiếng thơm.

LXT

Nhớ Minh quá chả viết được gì nữa, mấy hôm nay cứ lật xem trong mấy trăm trang đã viết của Minh của anh em 19c thấy chỗ nào có Minh là lại rưng rưng nước mắt .
Đúng thật rồi , lâu lắm vào quãng năm 40 tuổi mình viết bài thơ có câu ;
....Về già nước mắt dễ rơi
Khóc cho nhau khóc một đời thương nhau...
 Bây giờ thấy đúng quá

Hôm 3/6/12 mấy thằng lính 19c ngồi ở Hồ Tây viết bài . Bây giờ nhớ Minh lại đưa ra đọc với nhau vậy :

nguyentrongluan
Cựu chiến binh
*
Bài viết: 973

 
   
   
Re: Lính Tây nguyên - phần 2 (tác giả: nguyentrongluan)
« Trả lời #445 vào lúc: 07 Tháng Sáu, 2012, 12:26:28 PM »
   


Gửi các bạn của tôi LXT, TTNL ,Chienc3, 6971, Tralientay, Nguyenhuuluan ,Tanvinhprc25


Mấy thằng trinh sát cũ ngồi bên Hồ Tây

Tặng chúng mình : Tíchtườngnhưlệ , Traliêntây, 6971, tânvinhprc25, nguyễn trọngluân ,Nguyễn huuluân,Le xuantuong,chienc3,tanloc555


Có mấy thằng trinh sát
Đêm nay đến bên hồ
Đường Thanh niên hối hả
Bỗng hồ tây đổ mưa

Gặp nhau đêm Hà nội
Nhìn lũ trẻ hôn nhau
Mấy thằng cười dỏn dẻn
Nếp nhăn lên tận đầu

Chợt nhớ ngày ra trận
Tiễn bạn sang trời Âu
Có một chùm hoa sữa
Dúi vội vào tay nhau

Thế rồi , đêm Thạch Hãn
Sông của Tuổi Hai Mươi
Bao đứa không trở lại
Để thư tình về đâu ?

Chẳng có khăn tang trắng
Cho bạn tôi năm nào
Chẳng có vòng hoa đỏ
Tháng bẩy này hay sao ?

Sóng Hồ Tây vẫn thế
Nước Hồ Tây vẫn đầy
Có mấy thằng trinh sát
Lâu rồi ... mới về đây .

5/6/2012

Gửi Bài này trước khi Traliêntây lên máy bay về Nhật
   
 

   Dạo này quanvn cũng không được khỏe nên cũng lười vào diễn đàn QSVN. Hôm nay vào QSVN, quanvn sững sờ không thể tin là thật. Đọc liên tiếp từ trang 60 đế trang 66 nhưng vẫn chưa tin là thật. Bất ngờ quá, anh Lê Minh ơi! tôi trông anh lúc nào cũng tươi cười khỏe mạnh, cứ ngỡ rằng chúng ta còn gặp nhau nhiều ở 19C , thế mà  anh lại bỏ chúng tôi để ra đi. Thật là xót xa, nhưng biết làm sao được, số phận là thế. Thôi! Quanvn xin vĩnh biệt anh. Anh sống khôn chết thiêng về phù hộ độ trì cho vợ con cháu chắt nội ngoại xa gần. Cũng mong anh đừng quên chúng tôi những ccb ở 19C Ngọc Hà anh nhé. Vĩnh biệt anh.

Nhận được tin chị Liên báo tin anh Minh mất , BH thảng thốt , bàng hoàng , mới lần BH ra HN với chị Liên , BH còn ngồi nói với anh về môn vật lý mà anh dạy , về khúc xạ ánh sáng và ..v.v. anh vẫn còn rất khỏe và trẻ trung .... vậy mà , buồn quá , thương quá .... Xin vĩnh biệt anh người anh , người thầy .

Tôi thấy có đường link bên Youtube ghi lại buổi nói chuyện  của các anh 19C , anh Minh ngồi cạnh anh Tường nên xuất hiện khá nhiều trên ống kính. Tôi gửi lên trang mà sao không thể được , thôi thì ,nhớ anh Minh ,  anh em mình nhìn lại Youtube này vậy , xem như anh ấy chẳng có đi xa bao giờ , anh đang ở cạnh chúng ta đấy thôi.....

https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=daKHz56R-C0#t=11 (https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=daKHz56R-C0#t=11)

Topic của anh Tích Tương Như Lệ đã vượt quá số trang đã nói lên lòng thương mến lẫn kính trọng của các thành viên trang mạng VMH đối với anh. Đối với yta262, anh TTNL là một chiến sĩ đàn anh vẫn tiếp tục chiến đấu cho đến giây phút cuối, cả khi anh đang nằm trên giường bệnh. Yta262 thấy dường như anh TTNL vẫn còn đâu đây chuyện trò với anh em. Anh Lê Minh TTNL ơi, cầu chúc anh sang chốn mới chiến đấu và hoàn thành sứ mệnh mà anh đeo đuổi. Chúc anh TTNL đi trước vui vẻ anh nhé.

Anh làm giúp TN nhé:

3 ngày vừa rồi, cháu đã đọc hết hơn 60 trang của topic này.

Một câu chuyện không thể dứt, những dòng ký ức ào ạt của các bác, các chú thật là quá rộng lớn đối với một sinh viên chỉ mới 21 tuổi như cháu.

Nhưng đau buồn nhất là sự ra đi của bác TTNL, dù chỉ mới đọc bài viết của bác ấy có 3 ngày nhưng cháu thật sự ngưỡng mộ một con người - người lính và người làm khoa học này.

Và cháu tự hỏi tại sao những câu chuyện như thế này lại không tới được với giới trẻ, để họ hiểu những người đi trước họ đã sống như thế nào, để có thể phấn đấu cho xứng đáng, cho khỏi xấu hổ với những người đã ngã xuống, đã mất đi một phần thân thể.

Cầu cho bác TTNL vẫn tiếp tục hành quân với những đồng đội của mình !

Một số ảnh có sự hiện diện của bác Lê Minh -TTNL
Tham dự và giao lưu với đoàn làm phim " Mùi cỏ cháy" Kịch bản Hoàng Nhuận Cầm ( bạn cùng khoá Đại học Tổng hợp, nhập ngũ 6/9/1971), Đạo diễn nsưt Hữu Mười và các diễn viên trong phim, tại rạp Ngọc Khánh khi phim lần đầu được chiếu để các CCB Quảng Trị xem và góp ý kiến :

(http://direct2.anhso.net/original/14/145518/11122011161314955.jpg)

(http://direct2.anhso.net/original/14/145518/11122011161329380.jpg)

(http://direct2.anhso.net/original/14/145518/11122011161339307.jpg)

                           Viết trả lời bạn Tamky

                Có một thời phàm những thanh niên biết chữ là biết làm thơ và ghi nhật kí . Hoặc giả không viết nhật kí làm thơ thì cũng có cuốn sổ tay chép lại những vần thơ , những câu nói của Danh nhân mà mình yêu thích . Một thời con người mê đọc sách , chuyền tay nhau khi có cuốn sách hay rồi dằn vặt rồi vui cùng nhân vật trong những cuốn sách lay động con người . Một thời trong cái chết cận kề và ngay cả khi chịu hi sinh người ta vẫn thấy nơi con người chịu hi sinh chết chóc đó có những cuốn sách nổi tiếng của nước nhà hay thế giới . Có một thứ sức mạnh ghê gớm không từ vũ khí không từ tiềm lực tài chính chiến tranh đó là tư tưởng , mà tư tưởng thì chả cần cao siêu hóa làm gì cho khó hiểu , tư tưởng chính là ở chỗ thời con người mang nhân sinh trong sáng thời con người chịu đọc , thời của văn hóa đọc , thời mà sách làm cho con người phải gối đầu giường , thời ấy nó dấy lên sức mạnh phi thường của con người . May thay thời ấy lại là thời chúng ta đương đầu với đế quốc Mỹ .
     
         Bạn Tamky thân mến , Le Minh là trong số những người thanh niên nhập ngũ cùng thời với anh Nguyễn Văn Thạc từ trường ĐH Tổng hợp Hà nội . Lứa các anh ấy bây giờ vẫn còn nhiều người bên chúng ta . Nhật kí của anh Thạc mọi người đã biết bởi anh ấy hi sinh rồi , nhưng còn nhiều cuốn nhật kí trai trẻ thời lên đường ra trận của lớp thanh niên ngày ấy vẫn chưa khai thác hết . Một phần vì các anh không muốn tự kê khai , một phần vì sự tích anh hùng là tự thân nó anh hùng không cần lăng xê ồn ào .
      Tôi từng biết , Nhật kí viết lại của anh lính mang tên 6971 là một cuốn nhật kí thật tài tình . Vốn là một sinh viên tổng hợp Vật lí anh đã viết nhật kí chiến tranh của đời mình bằng kí hiệu riêng . Sau ba mươi năm khi trở thành Tiến sĩ Vật lí mới có thời gian ngồi viết lại , mà viết lại cũng phải giải mã của mình đã viết ngày xưa . Chuyện không thể quên – cười ra nước mắt của Le Minh cũng thế , anh chi tiết từng tọa độ từng sự việc xảy ra trong thời gian làm lính trinh sát . Trong những trang nhật kí của các anh vẫn nhắc đến những cuốn sách hay của nước nhà và của thế giới , cả những bài hát sống mãi với thời gian .
   
      Tôi cũng là lính cùng thời với các anh , thế mà đọc bài thơ Bữa cơm chiều ba mươi tết của Tralientay ( bây giờ là giáo sư Hồ Tú Bảo ) cứ rưng rưng nước mắt , đọc những trang lần mò về thời ở Tích Tường Như Lệ của các anh mà thấy hóa ra chiến công của mình đã lập được quá là nhỏ bé so với bạn . Đọc những đêm đưa thuyền dưới bom qua sông Thạch Hãn của Hữu Luân mà thấy yêu bạn mình đến nao lòng , đọc đến đoạn Chienc3 hát bài ca Trường ĐH Xây dựng giữa kai trận pháo Nhan Biều mà thấy yêu mái trường mình đến thế .
   
       Một thời vùi mình dưới cát bỏng và phi pháo , hễ thấy cuốn sách trên đường giao chiến nào là ôm ngay lấy bất kể là sách gì của Như Thìn mà thấy thật lẫm liệt mặc dù Như Thìn rất thư sinh và mỏng manh  .  Đọc nhật kí của Lê Xuân Tường về những ngày Chợ Sãi An tiêm mà thấy nóng rát bỏng trên đầu .
     Đọc những trang chép ra từ nhật kí của Li Xe Ta thấy như  xe tăng đang rộn rã hành quân , ngồn ngộn tiếng cười tan vào tiếng động cơ và xích sắt .
Thời của chúng tôi là thế , bạn trẻ Tam ky ạ . Người lính nào mà chả yêu cuộc sống , biết sự sống quí giá đến chừng nào . Chỉ có những người lao vào chỗ chết mới là những người yêu cuộc sống nhất . Có lẽ vì thế , tất cả kí ức của những người lính chúng tôi dù thời kì nào dù thế hệ nào chiến trường nào cũng là kí ức yêu đời yêu người . Tình cảm của người lính yêu đồng đội chính là họ đang yêu họ đấy đang tự tôn vinh một thời cầm súng của mình .
NTL

Cháu đã đọc tức là "đã tới được với giới trẻ" rồi chứ, cảm ơn cháu.

          Chào các bác! Tranphu341 hôm nay vào trang mới biết đồng đội Le Minh- Tích Tường Như Lệ đã chia xa chúng ta.

          Anh đã về với Tổ Tiên. Vẫn biết là tạo hóa Sinh -Lão - Bệnh - Tử cũng là quy luật của tạo hóa của đời người. Song dù như vậy sự "ra đi" của anh đã để lại cho mọi người cho Tranphu341 một nỗi đau buồn vô tả.

          Tranphu341 xin được có lời chia buồn cùng gia quyến Lê Minh. Xin được chi buồn cùng các bạn hữu đã một thời cùng chiến đấu. Xin được chia buồn cùng Trang viết còn dở dang đang rất hấp dẫn của Anh.

                                                 Vô cùng thương tiếc Anh!

Minh ơi, nấc lên nhiều lần, ai ngờ lại phải là người ngồi chắp bút viết một phần Điều văn bạn mình. Lau kính, thay kính nào rồi chữ cũng cứ nhòe đi. Bảo nhắn mình: "Buồn quá, 3 mất 1 rồi".

"Ông Lê Minh sinh ngày   tháng   năm 1953, trong một gia đình nề  nếp và có truyền thống cách mạng. Phụ thân ông Lê Minh là cán bộ cao cấp trong quân đội và ngành giao thông, mẫu thân nguyên là bí thư đảng ủy Nhà máy thiết bị bưu điện, nay là Công ty cổ phần thiết bị bưu điện. Ông Minh là con trưởng trong gia đình có 5 anh em.
 
Ở bậc học  phổ thông, Ông Minh là học sinh khóa 5, Trường Văn hóa quân đội mang tên Nguyễn Văn Trỗi, ngôi trường dành cho con em cán bộ miền Nam tập kết và cán bộ cao cấp trong quân đội. Trong những năm chiến tranh phá hoại, Ông Lê Minh theo trường, sơ tán sang Quế Lâm, Trung Quốc.  
Sau khi tốt nghiệp phổ thông, năm 1970, Ông trở thành sinh viên Khoa Vật Lý, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, theo đuổi ngành học mà ông có năng khiếu và yêu thích từ khi học phổ thông.

Tháng 9/1971, cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt và quyết định, tổ quốc kêu gọi các sinh viên gác bút nghiên, nhập ngũ. Ông đã từ chối những ưu tiên dành cho con em cán bộ cao cấp, cùng gác bút nghiên, cầm súng ra trận như một người lính thực thụ. Trong thời gian tại quân ngũ, ông là tiểu đội trưởng thuộc đại đội trinh sát C20 của sư đoàn 325. Được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ binh địa tại Cục 2, ông trở thành cán bộ chủ chốt về binh địa của sư đoàn 325, dũng cảm, gan dạ, thông minh tham gia các đợt luồn sâu, điều tra, bám địch suốt từ Quảng Trị, tây Thừa Thiên – Huế, dọc theo miền Trung, Khánh Hòa, Phan Rang, Phan Thiết. Ông đặc biệt gắn bó với Tích Tường – Như Lệ, nơi được xem là Thành cổ Quảng trị thứ 2 sau hiệp định 73. Mặc dù bị thương ngay sát của ngõ Sài Gòn, đơn vị yêu cầu chuyển ông Minh về tuyến sau điều trị, nhưng ông vẫn xin cùng đồng đội truy đuổi địch đến tận căn cứ Cát Lái, nơi diễn ra những trận đánh khốc liệt trước bình minh, rồi dũng cảm và vinh dự vượt sông Sài Gòn đúng sáng ngày 30/4/1975.

Đất nước được giải phóng, ông Minh trở về tiếp tục sự nghiệp học hành tại ngôi trường cũ. Ra trường năm 1980, ông Minh được phân công về công tác tại Khoa cơ bản, trường ĐHGT và tận tụy công tác tại đây cho đến ngày ông đột ngột giã từ chúng ta.

(Phần do trường DHGT viết về công tác của Ô Minh tại ĐHGT: Nhiệm vụ, công lao, trong đó có phần về học vị Tiến sỹ vật lý).
(Phần do gia đình viết)

...

Cuộc đời 60 năm của Ông thực sự là một tấm gương sáng cho những người còn sống chúng tôi. Khi cha mẹ còn sống, Ông là người con trưởng hiếu thảo, là chỗ dựa và là niềm tự hào của cha mẹ. Khi cha mẹ qua đời, Ông lại là người anh, người bác đức độ, gương mẫu, đúng mực với các em, các cháu, gìn giữ nền nếp tốt đẹp của gia đình.

Đối với gia đình, Ông là người chồng, người Cha mẫu mực, là trụ cột trầm tĩnh nhưng chắc chắn, vững chãi và tin tưởng của vợ, con gái và con rể.  
Đối với bạn bè, đồng nghiệp chúng tôi, Ông là một người lính, một cựu chiến binh, một người bạn điềm đạm, thông minh, chính trực, một người thầy uyên bác, mẫu mực, thanh liêm.

Mặc dù đã trút quân phục đã gần 40 năm, Ông vẫn dành những tình cảm sâu nặng nhất cho những người đã cùng mình sinh tử những tháng năm hào hùng khi ở tuổi 19-20, đặc biệt là ân tình với các đồng đội đã khuất, những cựu chiến binh giờ đây gặp khó khăn trong cuộc sống. Không ngờ chuyến đi nặng ân tình dịp 27/7 năm nay về Phú Lộc viếng các đồng đội lại là chuyến đi cuối cùng của ông. Ngày đêm, Ông miệt mài trên Diễn đàn Quân Sử để chia sẻ về “Một thời Máu và Hoa”, với “Những chuyện không thể quên – Cười ra nước mắt”, mang bút danh Tích Tường – Như Lệ, tên hai ngôi làng nhỏ Quảng Trị, nơi nhiều bạn bè Ông mãi mãi tuổi Hai mươi.  

(Bản thảo phần về cuộc đời LêMinh)

Tiện thể, mong bạn bè góp ý, bổ sung, hiệu chính để ban lễ tang của trường ĐHGT và gia đình kịp hoàn chỉnh bản Điếu văn

@6971: Mình bổ sung thêm chuyến đi nặng ân tình dịp 27/7 năm nay về Quảng Trị và Phú Lộc...

(http://direct2.anhso.net/original/14/145518/11122011161329380.jpg)

[/quote]
tấm ảnh này mọi người cười , riêng anh tường lại khóc ?

Cảm ơn bác Nguyentrongluan, bác c16. Đúng là cuộc sống luôn luôn thay đổi. Hôm nay ngày mai, vậy mà đã xa lắm rồi.
Chỉ mong sao vẫn có những Chuyện không thể quên-cười ra nước mắt, để không chỉ thế hệ cháu mà còn mai sau nữa, vẫn không thể quên lịch sử hào hùng dân tộc và cười ra nước mắt mỗi khi nhìn lại ngày xưa của cha ông.

Nhớ những ngày đầu tiên khi chú TTNL mở topic "Những chuyện không thể quên...", rồi mọi người thắc mắc sao lại là chuyện cười ra nước mắt, rồi dịch mãi chưa ra nick của  Tichtuongnhule là gì (sau mới biết là tên 2 làng Tích Tường - Như Lệ). Rồi là mải mê theo những bài viết trên từng chặng đường tiến quân, từ đợt Quảng Trị, rồi Huế, rồi Phan Rang, Sài Gòn...Rồi cũng có dịp ngồi uống bia, trò chuyện với chú TTNL... Mấy hôm  nay nghe tin chú mất mà thấy bất ngờ và hẫng quá. Cầu mong chú yên nghỉ, và xin chia sẻ nỗi đau này với gia đình và đồng đội của chú.

  Biết tin anh Minh -Tích tường Như lệ -ra đi  Quá muộn và quá  bất ngờ . Nhớ Anh năm nào không quản xa xôi  nắng lửa đã   cùng anh Việt ( Phong Quảng ) , anh Vi tính   và anh Bảo từ Hà nội vào Nghệ an thăm em
Trong bữa trưa đạm bạc của dân khu 4 anh uống rất ít ., nói chuyện nhiều , anh hỏi han tỷ mỷ hoàn cảnh gia đình từ đó phát hiện ra anh Phong Quảng là bạn với anh trai em .
   Anh không nói nhưng qua các anh trong đoàn em  biết anh là một tiến sỹ đang giảng dạy ở một trường Đại học tham gia Quân sử với tư cách là người lính chiến đã từng tham dự mùa hè đỏ lửa ở Thành cổ . Cuối năm ngoái anh còn khoe với em là sắp hạ cánh ,sức khỏe vãn tốt.  .Em cũng như anh thường đọc các bài viết của nhau để hiểu nhau hơn
   Dẫu  biết sinh  tử là chuyện đời  .Nhưng ai ngờ anh lại ra đi sớm vậy.
    Anh Minh ơi!  Vĩnh biệt Anh , người anh mà em hằng tôn kính

Một bạn lính từ khu 5 vừa gửi qua mình những tấm ảnh LêMinh khi Minh đi Qui NHơn , mình thay mặt bạn ongbomk5 chuyển lên các bạn mở xem Minh nhé

Những hình ảnh của anh Lê Minh_ Trinh sát f325

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_01_zps6084016c.jpg    Minh_01
Tại nhà khách Bình Dương chờ Phạm Nhất Trung và Nguyển Vĩnh Chinh

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_02_zpsad796f67.jpg   Minh_02
Từ khách sạn  xuống gặp bạn cùng trường Trỗi

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_03_zps405b69a6.jpg    Minh_03
gặp đại tá Thủy ( bệu) –c13-QK5 và thượng tá Nhất Trung _ trường Trỗi

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_04_zps999205ed.jpg    Minh_04
chụp ảnh cùng Phạm Nhất Trung

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_05_zps09633990.jpg    Minh_05
chụp ảnh cùng Phạm Nhất Trung

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_06_zps39202265.jpg    Minh_06
cùng với Nguyễn Vĩnh Chinh _ trinh sát e95-f325

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_07_zpse9d7be7b.jpg    Minh_07
cùng với Nguyễn Vĩnh Chinh _ trinh sát e95-f325

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_08_zps47789bb1.jpg    Minh_08
chụp ảnh kỷ niệm ngày gặp mặt

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_09_zps37eca266.jpg    Minh_09
đến thăm nhà riêng của Nguyễn Vĩnh Chinh

http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_10_zpsbd608803.jpg    Minh_10
đến thăm nhà riêng của Nguyễn Vĩnh Chinh ( cùng 4 trái bom khủng )

==============
Em nhờ anh Luân gửi vào topic “Những chuyện không thể quên-cười ra nước mắt”  của Quân sử Việt Nam  và topic “Lính chiến Quảng Trị ”của Khúc Quân Hành
Anh cứ coi như là tư liệu của anh sưu tầm , anh nhé .
Nếu gia đình có nhu cầu thì anh gửi đường dẫn này cho các con của anh Lê Minh , vì đây là những hình ảnh trong thời gian anh Minh vào Quy Nhơn coi thi , em cứ nghĩ là anh ấy hẹn rồi sẽ vào tiếp nên  cất để dành.
Nay anh Minh đột ngột ra đi , em  nhờ anh giúp  em , âu cũng là tấm lòng của lớp đàn em đối với anh Lê Minh.

Em xin cảm ơn anh trước.

Hôm nay, một buổi chiều thứ Bẩy như mọi thứ Bẩy khác, các CCB vẫn tụ tập về CLB 19C Ngọc Hà. Có đặc biệt là nội dung thảo luận hôm nay có thêm phần chuẩn bị cho Lễ viếng Lê Minh vào sáng thứ Hai - 26/8/2013. Cũng vì vậy, CLB hôm nay có sự hiện diện của 6971 và Tralientay - hai trong số ba chàng phi công trượt năm nào. (Hồ Tú Bảo - Trà Liên Tây vừa từ Nhật Bản về).
Nội dung hội thảo, không nói thì các bác cũng biết. Có một điều, bản thân tôi rất muốn dấu nhưng không thể dấu nổi, bởi tôi cũng rất háo hức: Nguyễn Trọng Thập (tức Mười), nguyên mẫu của nhân vật Nó trong Chuyện thật chưa đặt tên, hôm nay đã có mặt tại Hội thảo này.



Hóa ra Mười (Nguyễn Trọng Thập) là em rể của Lê Minh, đang đi thăm con tại CHLB Đức, vừa về nước sáng nay.
Cả Hội thảo cũng rất mừng chứng kiến Mười trao lại toàn bộ bản thảo của Chuyện thật chưa đặt tên cho Bác 6971. Như vậy là một cái kết rất có hậu: Lê Minh vốn rất chu đáo, chỉn chu trong mọi công việc. Và các độc giả sẽ được tiếp tục theo dõi các diễn biến của Chuyện thật chưa đặt tên cho tới hết.

P/S: Chienc3.1972 đã sửa thông tin về anh Mười theo cung cấp của bác 6971. Chân thành cám ơn bác 6971 và cáo lỗi cùng các bác về sai sót này.

Mấy ngày qua đọc những dòng chia sẻ của đồng đội, bạn bè, độc giả xa gần với anh Lê Minh –TTNL - thật cảm động.
Chúng tôi những độc giả cùng thời với các anh khi xưa từng say mê “Truyện ký 3 năm chống Mỹ” – tuyển tập các truyện đăng từ các báo và tập chí VNQĐ- thì nay tuổi đã xế chiều lại mê mải đọc các trang hồi ức của những người lính.
Các anh viết lại một thời tuổi trẻ xếp bút nghiên vào mặt trận vẫn đau đáu ngày trở lại giảng đường, chỉ có mấy năm sao người đọc thấy dài và tưởng chừng những hồi ức kia không bao giờ cạn.
Hy vọng những người như Tamky sẽ là cầu nối các bạn trẻ đến những trang viết của những người lính đã đi qua chiến tranh góp thêm vào hành trang mà các bạn sẽ mang theo suốt cuộc đời để sống có ý nghĩa hơn như lớp cha anh đã từng sống.
Ngày mai một đồng đội của các anh sẽ trở về với đất. Cầu mong anh siêu thoát và gặp lại đồng đội ở “trường đại học cõi thiêng” có khác chăng anh là người đứng trên bục giảng.
Xin vĩnh biệt Anh!

Dũng đây, Minh ơi !
Không thể tin được khi nghe bạn bè lớp Lý Tổng hợp báo tin Minh
ra đi. Thôi bạn hãy nhẹ nhàng đi trước và chờ bọn này ở đó nhé...

"Chết, là về với tinh thể sao trời
Trả trái đất những gì vay mượn trước
Chào những khách bộ hành tuổi xanh xuôi ngược
Tôi xuống ga đời, trả vé quê hương!"

Nguyễn Trọng Luân có bài thơ rất tình cảm để bên topic Lính Tây Nguyên. Vì chỉ nói với Lê Minh nên tôi xin phép mod được chuyển sang trang của này để bạn bè tiện đọc, cũng là để Lê Minh thấy rằng: Bạn lính không lúc nào nguôi nhớ bạn

Yểm hộ bác Luân đen

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_01_zps6084016c.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_02_zpsad796f67.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_03_zps405b69a6.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_04_zps999205ed.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_05_zps09633990.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_06_zps39202265.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_07_zpse9d7be7b.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_08_zps47789bb1.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_09_zps37eca266.jpg)

(http://i742.photobucket.com/albums/xx61/ongbom_f2/LeMinh_10_zpsbd608803.jpg)

Anh Minh à, mấy hôm nay tôi cố tình không nhìn vào quyển lịch trước mắt, Với tôi, một ngày trôi qua là sẽ thu ngắn lại thời gian anh Lê MInh ở lại với chúng ta .Tôi sợ thời khắc 7g30 đến 9g30 thứ hai 26/8 (20/7 ÂL),
Tuổi trẻ của tôi và các anh em mình lăn lóc trong chiến tranh,từng rách nát sau mỗi trận đánh, tôi đã rất nhiều lần bất lực,chết đứng chứng kiến nhiều cuộc ra đi của đồng đội để rồi trở thành một vết nứt thê lương trong tâm trí,Tôi quá sợ giây phút sinh ly tử biệt này.
Bốn hôm nay mọi người từ biệt anh , và nói lời vĩnh biệt với anh , nhưng tôi thì không ! không bao giờ.Tôi lì lợm lắm. Tôi không tin anh ra đi lại dễ dàng như thế. Tôi tin anh sẽ hiện diện khắp nơi, trong lòng người thân ,trong trái tim bạn bè đồng đội , những nơi anh từng đi qua, những người anh từng tiếp xúc  và trong đó có cả tôi ... Tôi tiếc những ước mơ, những hoài bão của anh , và tôi tiếc cả những quy luật bất biến mà anh đã nói với tôi trong vài lần ngắn ngủi tôi may mắn được tiếp xúc với anh.
Tôi vẫn vào trang của anh, tôi vẫn ở tâm trạng âm thầm chờ đợi anh post bài lên cho tôi hí hửng đọc như bao đêm tôi đã từng như thế.
Tôi vẫn thấy bạn bè vây quanh anh, xúm xít quanh anh, tôi đọc mấy bài thơ các anh gửi cho anh , nước mắt tôi thi nhau chảy dài nhưng tôi bắt chước anh ..tôi cố gắng mỉm cười cho giống anh , tôi sợ tôi khóc , bạn bè thương tiếc quá anh sẽ đau lòng.
Bao nhiêu chữ tôi nữa đây ? chẳng biết nhưng tôi biết tôi đang đau đớn vì sắp  phải chia tay một người anh đáng kính.
Tôi sẽ vào trang nầy xem như anh chỉ đi xa thôi anh Minh nhé !

Dù chưa gặp chú ngoài trang VMH này nhưng cháu sẽ luôn nhớ đến chú Lê Minh. Một độc giả luôn mong topic của chú có bài mới khi vào Máu và Hoa

A. Mười sống và làm việc ở VN. Anh sang thăm con ở Đức, và dự định đi đây đó mấy nước châu Âu, 1-2 tháng. Sang được mươi ngày thì nghe nhà báo tin AMinh ốm, rồi hung tin nối hung tin. A Mười kiên nhẫn chờ một tia hy vọng. Nhưng rồi ngày Rằm tháng Bảy gió và mưa vẫn đến. Anh vội nhắn về nhà: "Cậu Quang ơi, Anh đặt vé về ngay đây. Làm ơn chờ cho Anh về gặp A Minh lần cuối nhé, xin cậu". Và A về đến HN sáng qua.

Chiều qua, khi 6971 đang ở Ngọc Hà thì cháu Ngọc (con L Minh) gọi: " Bác ơi, bác cho cháu số điện thoại của ai đấy ở 19C NH" - "Có việc gì thế con?". Ngọc bảo: "Chú Mười muốn xin gặp các chú bạn Bố cháu".  

Hai ông Minh ( Lê Minh & Đại Minh) cả hai cùng thương binh, một điếc nặng, một điếc 50% , đợt đi Quảng trị 7/2013 đều bị ốm khi vào đến QT. Khi về HN cả hai cùng vào viện, nhưng bây giờ chỉ còn một ông Đại Minh. :'( :'(

Anh Minh ơi , tôi đang đếm ngược thời gian.Cầu mong cho đồng hồ dừng lại .Chỉ còn 12 tiếng nữa thôi.

 Cái này thì BY em không rõ các bác ạ. Khả năng máy tính của bác TichTuongNhuLe@ đặt chế độ tự động khi đăng nhập và đặt VMH là trang chủ của máy tính. Vì vậy, bất kể ai là người nhà của bác TichTuongNhuLe@ sử dụng đến máy tính của bác ấy thì đều tự động hiển thị.

 Mod của Box M&H ở diễn đàn VMH không có chức năng có thể xâm nhập vào bất kể nịck ai, chỉ có chức năng xử lý ở diễn đàn cũng như sửa chỉnh bài viết. Cấp cao hơn nữa trong BQT VMH thì BY em không biết và cũng chưa nghe ai nói nick của họ bị người khác xâm nhập các bác ạ.

 Đám tang anh Lê Minh TichTuongNhuLe@ bắt đầu từ 7h30' sáng mai rồi. Mong được gặp các anh cùng đến chia buồn cùng gia đình anh Lê Minh, tiễn đưa đồng đội về nơi an nghỉ.

LMinh ơi,

Cũng như 2 lần trước, bạn là đạo diễn chính, là nhạc trưởng của cuộc gặp mặt Xê Hai Mươi lần thứ 3. Những cựu trinh sát sư 325 từ xa sẽ về Tứ Kỳ vào tối 31/8 theo kế hoạch. Toán trinh sát xa nhất, gồm các cựu binh già nhất, trên 70, đã từ Ninh Thuận, Nha Trang, Quảng Nam, Quảng Bình ra đến Hà Nội tối nay theo đúng kế hoạch. Không ai ngờ phải có việc ngoài kế hoạch vào sáng mai.

Bữa tối hôm nay bên bờ Hồ Tây, có 6 người vừa ra với TLTay và 6971. A Khâm vẫn ăn chay. Mọi người cũng uống chay, không rượu. Ngơ ngẩn, xót xa buồn.   

Trời đã rạng sáng. Chuẩn bị chia tay lần cuối với Lê Minh đây.

Vậy là ba gã lính trinh sát chúng mình đã mấy lần chia tay nhau.

Lần ấy trước hè 1972 chia tay Minh và 6971 ra Bắc học nghiệp vụ trinh sát, còn mình tiếp tục cùng C20 vào Quảng Trị trước.

Lần ấy đầu 1974,  6971 và mình chia tay Minh đi địch hậu để rồi khi hai đứa cùng bị thương, Minh lại tiếp việc luồn sâu của chúng mình.

Lần ấy mùa Xuân 1974, 6971 và mình chia tay Minh ra Bắc nằm viện rồi về lại trường xưa, còn Minh tiếp tục rong ruổi đời lính với C20 đến ngày hết chiến tranh.

Lần ấy 1983, 6971 và mình chia tay Minh đi xa học tập còn Minh tiếp tục làm nghiên cứu với thầy Châu ở nhà và bắt đầu hút thuốc khi vât lộn với thí nghiệm và hơn 1000 bài báo thu thập được của mình.

Chút nữa thôi là lần chia tay cuối của tụi mình.

Người đi? Ừ nhỉ, người đi thực!
Mẹ thà coi như chiếc lá bay.
Chị thà coi như là hạt bụi,
Em thà coi như hơi rượu say.

Thôi nhé, 6971 và mình ở lại, Minh đi.

 

Và đây cũng là lần hành quân cuối cùng có  anh Minh trong đội hình....

    Chào các anh các chị đang xếp hàng chờ nhau để được nói lời vĩnh biệt trên topis mang tên tíchtuongnhule. Sáng nay đám tang anh Lê Minh được bắt đầu. Buồn đau khôn tả trong mỗi chúng ta. Đã gần đến cái phút giây cuối cùng anh Lê Minh ly biệt dương gian cả về thân xác.

   Ở nơi gần nhất CB nhờ tất cả các anh 19c NH, những người có mặt trong đám tang sáng nay đưa anh Minh về với cõi vĩnh hằng, thắp giúp CB cho anh Lê Minh tuần hương tri ân. Ở nơi xa cũng vào giờ ấy CB cũng sẽ thắp một tuần hương đưa tiễn anh.

                                                            CB vĩnh biệt anh Minh.

    Vĩnh biệt Lê MInh

Lại mưa rồi Minh ơi
Bạn bè chừng giờ nữa
Đến để đưa Minh về
Với Mẹ Cha Tiên Tổ

Khôn thiêng bạn chứng giám
Tấm tình đồng đội xưa
Thương nhau từ lâu lắm
Thủa chúng ta binh nhì

Bạn về rồi phù hộ
Cho vợ con gia đình
Và bao nhiêu đồng đội
Đời bớt khổ nha Minh

Mưa , sáng nay buồn thế
Khóc nhau cắn chặt môi
Thế là xa nhau mãi
Xa mãi rồi Minh ơi

Sáng 26/8/2013- 6gio35

   Thay mặt CCB topic: HÀ GIANG-Ký ức của chúng tôi và đồng đội,xin gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình,bạn bè và đồng đội anh Lê Minh.Xin gửi nén tâm hương vĩnh biệt anh,anh mãi là đồng đội của CCB trên diễn đàn này.Vĩnh biệt anh...

Chào các CCB, Chào các anh các chị đang tham gia topis của anh tíchtuongnhule,
Thời khắc 7h30 sáng ngày 26 tháng 8 năm 2013 đã đến, thật đau buồn: Tôi và tất cả các bạn kính cẩn nghiêng mình tiển đua anh Lê Minh: người anh, người đồng đội thân yêu về cõi vĩnh hằng. Xin được đốt một nén nhang từ tấm lòng mình (vì ở xa không đến được) để tiển đưa và cầu mong anh siêu thoát. Xin gởi đến gia đình anh lời chia buồn sâu sắc.
Thân ái.

Vào giờ này tang lễ đang cử hành. Có mặt nơi đó người thân, đồng đội, bè bạn, thầy trò và cả những độc giả mới biết anh qua trang viết.
Mọi người âm thầm khóc thương nhớ tiếc...chỉ lát nữa thôi anh lại về với đất, chỉ là sớm hơn những người còn lại vì rồi ai cũng có ngày ấy.
Hãy ra đi thanh thản đừng vướng bận chuyện viết còn dang dở. Cứ để vậy họ sẽ nhớ đến anh nhiều hơn.
Xin vĩnh biệt Anh - người thầy, người CCB Thành cổ năm nào!

           

              Chào các Bác! Tranphu341 cũng vô cùng thương tiếc Bác Lê Minh TTNL.
              Xin được chia buồn cùng gia quyến cùng những bạn hữu người thân của Anh.

                               VÔ CÙNG THƯỢNG NHỚ ANH LÊ MINH- TTNL

Vĩnh biệt LM, một phút nhớ về bạn thân của mình...

   Xin vĩnh biệt anh, vĩnh biệt CCB thành cổ, nhớ mãi về anh!  

                LẠi CÙNG ANH HÀNH QUÂN .

Đội hình hành quân hôm nay .
Vẫn có Lê Minh hôm nào ...
Cùng những chàng trai trẻ ,mặt đầy lông tơ
Bước chân dũng mãnh tiến vào thành cổ

Đội hình hành quân hôm nay .
Có gia đình đồng đội ,bạn bè và những người thày
Lại tiến bước theo anh lặng lẽ ...
Trong không gian yên lặng bốn bề vắng vẻ
Ai cũng biết rằng đây là lần cuối hành quân cùng anh .

           Sáng nay Hà nội dầm dề mưa . Tôi lên taxi lúc 7 giờ 10 ở nhà mà tới gần 8 giờ mới đến nhà tang lễ . Xuống xe , đi dưới mưa vào sân đã thấy rất nhiều CCB quen biết . Ngoài nhóm anh em CCb Quảng trị NGọc Hà tôi còn thấy anh em CCb bên Khúc Quân Hành , anh em trong VMH thì khỏi nói . Rất là đông . Bất ngờ nhất là khi 6971 và Tralientay giới thiệu hơn hai chục bác già đều là lính c20 của F325 từ mọi miền quê đã tới từ đêm qua . Nhìn những lão nông , những CCb chất phác hiền lành thế kia nhưng phía sau họ là bao chiến công với những ngày vào sinh ra tử ở Quảng Trị năm 1972 . Cả cán bộ C trưởng , chính trị viên đều có mặt . Các bác đều tuổi bảy mươi hiền lành khiêm nhường trước bao nhiêu ồn ã đô thị . Bạn của Minh rất đông . Học trò phổ thông , học trò trường Trỗi , học trò cùng thời ĐH rồi các nhà giáo các sinh viên cũ . Gia đình nội ngoại …
Chúng tôi vào viếng Minh với Vòng hoa của cựu sinh viên chiến sĩ Quảng Trị mùa hè năm 72 và CCb diễn đàn VMH . Đoàn có tới hơn bốn chuc người , rồi lần lượt những là sinh cũ , những là đồng đội cũ , gia đình đồng đội cũ …
Phút truy điệu Minh , anh em chúng tôi lặng đi trong phát biểu của Lê Xuân Tường . Nhìn di ảnh Minh hiền hậu mà thương nhớ bạn quá . Gần hai trăm người viếng rồi vẫn còn ở lại chờ tiến đưa Minh ra xe về Nghĩa trang Hà Đông. CCB VMH đi với Minh đông lắm . Nghĩa trang trong mưa , hoa đỏ kín mấy tầng trên mộ , chúng tôi thắp hương dưới mưa và vĩnh biệt bạn ra về . Con đường về Thành phố thật là chông chênh . Đêm nay Minh ở đó lạnh lẽo một mình …

...  Xin phép gửi tiếp mấy hình ảnh về tang lễ anh Lê Minh TT-NL

  Cáo phó
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09237_zpsbc962270.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09237_zpsbc962270.jpg.html)

Đoàn người vào viếng
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09238_zpsde15e9a0.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09238_zpsde15e9a0.jpg.html)
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09239_zps1f055120.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09239_zps1f055120.jpg.html)
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09240_zpsa557ba65.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09240_zpsa557ba65.jpg.html)
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09244_zps54c05542.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09244_zps54c05542.jpg.html)
Và chờ lễ truy điệu
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09273_zpsc635f7f8.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09273_zpsc635f7f8.jpg.html)
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09275_zpsfd4c072d.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09275_zpsfd4c072d.jpg.html)

...
Anh Lê xuân Tường thay mặt anh em đồng đội, bạn hưũ đọc lời tiễn biệt anh Lê Minh TTNL
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09256_zps98782bdd.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09256_zps98782bdd.jpg.html)

Gia đình và người thân
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09245_zps27c4ed6c.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09245_zps27c4ed6c.jpg.html)

Trưởng ban tang lễ đọc điếu văn
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09293_zps2fe5f148.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09293_zps2fe5f148.jpg.html)

Em trai anh thay mặt gia đình nói lơì cảm ơn
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09295_zps5abb0198.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09295_zps5abb0198.jpg.html)

Mọi ngươì chào anh lần cuối
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09276_zps99977e09.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09276_zps99977e09.jpg.html)
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09279_zps7d469186.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09279_zps7d469186.jpg.html)
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09264_zps1df4cf5b.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09264_zps1df4cf5b.jpg.html)
(http://i1152.photobucket.com/albums/p487/huongtan138/DSC09266_zps90415831.jpg) (http://s1152.photobucket.com/user/huongtan138/media/DSC09266_zps90415831.jpg.html)

                        Xin vĩnh biệt anh Lê Minh Tich Tường- Như Lệ

Đêm Hà Nội mưa. Cái gió, cái lạnh rơi ào ào trên mái tôn bồm bộp.
Chợt nhớ, có lần nghe chuyện dầm mưa, cũng quãng này năm 1972 ấy. Nước sông đã lên, ngập tràn đôi bờ Thạch Hãn. Vẫn có người lính trinh sát dầm mưa bám địch.

Sáng Hà Nội mưa. Từng dòng nước nhạt nhòa trên ô cửa kính khu Building ảm đạm. Cuộc sống cứ vậy trôi đi, cuốn ta, con người lăn lóc.

Chỉ còn gì với thời gian, còn trái tim thắp lửa.
Chỉ còn gì với chúng ta, người lính vẫn âm thầm cống hiến, vẫn lặng lẽ hy sinh. Nói ít mà làm nhiều - phẩm chất ấy không phải ai cũng có được. Sống để lan tỏa, để truyền dức tin - con người mấy ai dễ kiếm.

Tik tak tik tak, chuông đồng hồ vẫn đổ dồn theo nhịp thời gian. Cái điều hòa vẫn ồn ào cùng hơi thở. Chỉ có dòng người vẫn lặng lẽ chia tay.

Xa cánh cả một thế hệ, phân cách bởi cả một đời bươn chải. Vậy mà, lại hiểu nhau đơn giản qua cái bản đồ. Cuộc sống thật giản dị. "Đồng đội mạng" vẫn thường chia lửa lúc khó khăn.

Thế mà,..... Lúc tiễn biệt không có dịp được gặp mặt. Thắp nén hương lần cuối buổi chia ly.
Từ tầng cao nhìn xuống, vẫn mong - cố nhìn thấy chiếc xe tang hay đoàn người đưa tiễn. Vẫn mong, hy vọng họ đi đường này. Ấy vậy, vẫn phải nói, phải cười, phải gật gù sau trước. Ghét cái bọn Nhật vẫn luôn nguyên tắc, cứng nhắc buổi kinh doanh.

Xin được tạ lỗi với chú Tích Tường Như Lệ.

sau khi viếng Lê minh Tôi có việc phải đi ngay không ở lại dự lễ truy điệu Bạn đượcxin thứ lỗi.tôi có chụp được một số ảnh chúng ta đến viếng Lê minh xin được cùng các Bạn ôn lại

(http://2.bp.blogspot.com/-WQHSJQPuVDk/Uhv3IgwixpI/AAAAAAAAIEw/BAFohP5O7R4/s400/IMG_9882.JPG)


(http://1.bp.blogspot.com/-Mm1bVFduR54/Uhv3D6VGQhI/AAAAAAAAIEs/Exf2ER9GzHM/s400/IMG_9883.JPG)


(http://2.bp.blogspot.com/-PsH-blHZXcw/Uhv3pdhiWnI/AAAAAAAAIFI/iwbBZhB4_6E/s400/IMG_9885.JPG)

(http://1.bp.blogspot.com/-wgRw6WaB9oo/Uhv3lcB6p2I/AAAAAAAAIFA/l0u1mMavIRk/s400/IMG_9886.JPG)


(http://4.bp.blogspot.com/-r77n2GH6Y1E/Uhv3qbryCBI/AAAAAAAAIFQ/Lo5HWAEH1u0/s400/IMG_9887.JPG)

(http://3.bp.blogspot.com/-dUXTY4sgp4U/Uhv38UmV2UI/AAAAAAAAIFY/bHF0sp71UXc/s640/IMG_9888.JPG)

(http://2.bp.blogspot.com/-P5qi7pjmXJM/Uhv4UZpWP6I/AAAAAAAAIFo/U9eC-VChkYY/s640/IMG_9889.JPG)

Tiếp theo

(http://3.bp.blogspot.com/-N__Ivf9fgBw/Uhv4GkSDwAI/AAAAAAAAIFg/7nidhYJd_0o/s400/IMG_9890.JPG)


(http://3.bp.blogspot.com/-slBIFYpTbN0/Uhv4kho2ewI/AAAAAAAAIF4/p0FsV2bNk74/s400/IMG_9892.JPG)
các CCB cùng đại đội của Lê Minh viếng bạn


(http://2.bp.blogspot.com/-ZJ_JZOjD31k/Uhv5IqCaT3I/AAAAAAAAIGY/A6_v20waHjY/s400/IMG_9897.JPG)


(http://1.bp.blogspot.com/-3lKAevxGvD4/Uhv5ZAS3ztI/AAAAAAAAIGg/jp-axO3Qgag/s400/IMG_9898.JPG)
các anh em tiếp tục đến và chờ 8g30 để vào viếng


(http://2.bp.blogspot.com/-Hu5Ke02Nmyw/Uhv5iuHYT9I/AAAAAAAAIGo/eBT7AvB4kQE/s400/IMG_9899.JPG)

(http://4.bp.blogspot.com/-JXiCm1n7O4c/Uhv6AdUYQRI/AAAAAAAAIG4/0_gllrqwzhg/s400/IMG_9901.JPG)
Chuẩn bị vào viếng

Đoàn CCB Chiến sỹ thành cổ và CLB 19C vào viếng

(http://3.bp.blogspot.com/-KxVdSYZtm-Q/Uhv6hRhWfFI/AAAAAAAAIHQ/z41X0mC8mwM/s400/IMG_9905.JPG)


(http://1.bp.blogspot.com/-NUb-4gQ7kYs/Uhv6wP4xnOI/AAAAAAAAIHg/9s3Ubo9RKzM/s400/IMG_9906.JPG)


(http://3.bp.blogspot.com/-8uFdudZ7YEQ/Uhv6u_DQQbI/AAAAAAAAIHY/pagdcOVoEvI/s400/IMG_9907.JPG)


(http://2.bp.blogspot.com/-ItR1pWZfdmM/Uhv6--OWkSI/AAAAAAAAIHo/i7GnfI3hUj0/s400/IMG_9908.JPG)


(http://1.bp.blogspot.com/-ACEmBLsobbM/Uhv7JZoaUTI/AAAAAAAAIHw/TGeFOgfQ2To/s640/IMG_9909.JPG)


(http://3.bp.blogspot.com/-EbrXSb05MWE/Uhv7KWxhYWI/AAAAAAAAIH4/2t0Zaotzq4k/s640/IMG_9912.JPG)


(http://3.bp.blogspot.com/-fF2fi49uyhU/Uhv7ZVjOZiI/AAAAAAAAIIA/SMqsZaPqj4Q/s400/IMG_9915.JPG)


(http://3.bp.blogspot.com/-IvQoi9Oe3Iw/Uhv7kg4KVFI/AAAAAAAAIII/KId5z-xXGeo/s400/IMG_9916.JPG)


(http://2.bp.blogspot.com/-T2jKHLJQFew/Uhv7mOB8pWI/AAAAAAAAIIQ/1_M8Gbtlbg8/s400/IMG_9917.JPG)


(http://3.bp.blogspot.com/-7SDAParHWQk/Uhv75viltFI/AAAAAAAAIIY/2vcFPiXFNGI/s400/IMG_9918.JPG)


(http://1.bp.blogspot.com/-iBvID_iP4gc/Uhv78F--BjI/AAAAAAAAIIk/dIAja_tLesQ/s400/IMG_9920.JPG)

Hôm qua Hà Nội mưa dầm dề như cảm hoài khi chúng ta chia tay tiễn biệt người đồng đội thân yêu , người bạn chí tình Lê Minh. Thay mặt anh em Cựu SV - CS Thành cổ QT và anh em bạn bè trên VMH cũng như CLB 19 C Ngọc Hà, tôi đọc lời tiễn biệt trước linh cữu bạn mình:

Thế là một Cựu Sinh Viên - Chiến sĩ của Thành cổ Quảng Trị bất khuất kiên cường đã ra đi.
Thế là trái tim của người lính trinh sát mưu trí quả cảm đã nhừng đập.
Thế là một người thầy, một nhà khoa học chân chính với trái tim nhân hậu đầy nhiệt huyết, nghĩa tình với đồng đội không còn nữa.
Lê Minh ơi ! Cuộc đời bạn vẫn còn bao nhiêu dự định phải làm mà đành bỏ dở.
Bạn Lê Minh thân yêu ơi !
Hãy nhận lấy tình cảm vô vàn yêu quý, luyến tiếc, xót thương của bạn bè qua những vần thơ mộc mạc mà thắm đậm nghĩa tình này:

Bạn đi
vào tối
hôm rằm
- Vu Lan
lại những ngập tràn
khói hương
Một thời binh lửa chiến trường
Một thời lính trẻ giảng đường áo xanh.

Một thời
mũ lính rung rinh
Cánh hoa rừng
với thư tình vu vơ
Một thời ngớt súng làm thơ
Cười rồi lại khóc thằng đi không về

Đến già
vẫn đọc bản đồ
Vẫn mơ mẩn
để tìm về ngày xưa
Nghiêng đầu cười với men bia
Rượu bia nhắm với bạn xưa chiến trường

Bao nhiêu định luật chuỗi trường
Cũng như hoa nở vô thường mà thôi
Chỉ còn
với đất
với trời
Hương hồn lính
tuổi hai mươi...nghẹn ngào.

(Chiều qua đường truyền mạng nhà tôi không vào được, tối đến lại về Tức Mạc để trực canh các cụ thân sinh nên không thể lên diễn đàn được)

Xin phép bác lixeta đưa bài viết của bác về Lê Minh vào topic này để nhớ tới bạn mình đã đi xa


Thực ra tôi với Lê Minh không quen biết nhau từ trước. Khi tham gia QSVN mới biết đến anh qua nick name Tích Tường- Như Lệ. Là đồng đội cùng thời với nhau song bản thân tôi mới chỉ “nhúng” qua Quảng Trị, lại ở binh chủng kỹ thuật không được tham chiến ở Cổ Thành nên những câu chuyện của anh cùng một loạt “Lính sinh viên” như Lê Xuân Tường, Trà Liên Tây, 6971 v.v… đã gây cho tôi một sự hứng thú đặc biệt. Cũng là lính nhưng lính các binh chủng KT thường được coi là dạng “lính cậu”, ít phải chịu đựng những hoàn cảnh khốc liệt nhất của chiến tranh thành ra những câu chuyện của các anh và cả của các CCB K và BGPB cho tôi một cái nhìn đày đủ hơn về mỗi cuộc chiến tranh cùng những đặc điểm của nó. Trong thâm tâm tôi rất muốn được gặp các anh và trò chuyện nhiều hơn.

Thế rồi, dịp may ấy đã đến: Tháng 12.2004, Trường ĐHQG tổ chức gặp mặt truyền thống các thế hệ sinh viên gác bút nghiên lên đường chiến đấu. Mặc dù chưa được là sinh viên chính thức của trường nhưng tôi vẫn đến dự. Thật may, hôm đó tôi đã được diện kiến Lê Minh, 6971, LXT và cả một số anh tôi đã từng quen biết trong quá trình công tác như Thiếu tướng Vũ Quốc Hùng, đại tá Lê Thanh Sơn v.v… Nói cho công bằng, ấn tượng của tôi về Lê Minh hôm đó không được sâu sắc cho lắm vì anh quá ít nói về mình. Tuy nhiên, khi loạt bài “Trận Phan Rang” của anh xuất hiện thì đã làm cho tôi thay đổi hẳn ý kiến. Có thể nói là tôi đã “phát cuồng” lên và quyết tâm phải gặp lại anh bằng được.

Nói phát cuồng lên thì hơi quá song tôi thật sự muốn gặp và hỏi chuyện Lê Minh nhiều hơn. Cái nguyện vọng này kể ra cũng hơi “tư lợi” một chút. Sở dĩ như vậy bởi vì bản thân tôi khi về hưu đã quyết định sẽ không đi làm thêm gì cả mặc dù còn khá trẻ- tôi về hưu khi mới 53, 54 tuổi mà sẽ ngồi nhà để viết. Vâng, tôi sẽ viết. Viết để trả món nợ tinh thần trước những đồng đội- cả những người không bao giờ về nữa và những người may mắn được trở về song còn đang vất vưởng vật lộn giữa đời thường. Viết để cho các thế hệ sau phần nào biết được cuộc sống và chiến đấu của thế hệ mình. Và đối tượng để tôi nhằm đến để viết trước hết là những đồng đội ở đơn vị và binh chủng của mình, cụ thể là Đại đội Tăng 4, Đại đội Tăng 3 và Binh chủng TTG.

Vậy là tôi ngồi viết và ngay năm đầu tiên sau khi về hưu tôi đã hoàn thành cuốn truyện ký “Hành trình đến dinh Độc Lập” viết về Đại đội 4 của mình. Tiếp đó là 4 tập “Bão Thép” viết về binh chủng TTG. Nhưng đến lúc muốn viết về Đại đội 3 là đơn vị tôi đã ở hơn 1 năm, cũng là đơn vị mà tôi cùng đồng đội hành quân vào chiến trường Tây Huế thì tôi thấy bí quá. Đại đội này cũng hành quân theo đúng con đường mà Đại đội 4 đã đi, còn chiến đấu thì có 2 trận nổi bật là trận đánh đèo Hải Vân và trận công phá tuyến phòng thủ Phan Rang- trong đó Phan Rang ác liệt và mang tính quyết định hơn, sau đó cũng tham gia chiến dịch HCM vào tận Sài Gòn. Nếu viết lại toàn bộ hành trình thì lại lặp lại “Hành trình đến dinh Độc Lập”- đó là điều tôi không muốn. Vì vậy, tôi quyết định sẽ viết về trận Phan Rang. Đó là trận đánh vô cùng ác liệt với đại đội này vì đây là phòng tuyến mà Nguyễn Văn Thiệu với sự cố vấn của đại tướng Uây- en- Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ lập nên định giữ phần còn lại của VNCH. Là mũi nhọn đi đầu đội hình, Đại đội 3 đã hứng chịu hầu như toàn bộ hỏa lực mặt đất và phần lớn hỏa lực trên không của đối phương. Tuy hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ song đại đội cũng chịu tổn thất rất lớn. Trận đánh chỉ kéo dài 2 tiếng đồng hồ mà 2/5 xe bị cháy, 4 CB- CS hy sinh, gần chục CB- CS bị thương trong đó có cả đại đội trưởng và chính trị viên.

Oanh liệt thế nhưng khi tôi đi sưu tầm tư liệu để viết thì tôi hết sức bế tắc bởi cái sự “ngu ngơ” của lính xe tăng. Từ mấy bác cán bộ như đại đội phó Bốn, chính trị viên phó Xuân tới hội bạn bè lái xe, pháo thủ như Đức, Tuyên, Cam, Xiển v.v… chẳng ai nhớ được bất cứ địa danh nào dọc đường tiến công. Họ chỉ nhớ tập kết ở gần vịnh Cam Ranh, mục tiêu là TX Phan Rang và sân bay Thành Sơn. Lực lượng, phiên hiệu đơn vị địch thế nào cũng không biết. Còn diễn biến trận đánh là chạy và bắn liên hồi kỳ trận. Bắn địch mặt đất, bắn địch trên không và cũng hứng chịu của bọn chúng đủ mọi loại bom đạn. Chuyện này thì cũng có thể hiểu được bởi đây là trận đánh địch theo hình thức “tiến công trong hành tiến”. Đơn vị vừa hành quân đến Cam Ranh thì nhận lệnh chiến đấu ngay, không có thời gian làm công tác tổ chức chuẩn bị chiến đấu, không trinh sát nắm địch, không xây dựng quyết tâm, không thảo luận kế hoạch tác chiến… mà chỉ có nhận lệnh trên giao rất ngắn gọn: “Tiến! Tiến và Tiến! Gặp địch ở đâu thì đánh ở đó”. Nhắc đến trận đánh này thì chuyện vẫn như ngô rang nhưng quanh quẩn chỉ có thế và nhiều nhất là chuyện anh em hy sinh và bị thương. Với tất cả những mẩu chuyện vụn vặt ấy không thể ghép lại thành sách được. Tôi cũng lên mạng để đọc thêm tài liệu về trận này của cả hai phía song thu lượm cũng chẳng được bao nhiêu. Tôi thật sự bế tắc và rất nản.

(Còn tiếp)

(tiếp theo)

Đúng vào lúc tôi thấy nản nhất thì loạt bài “Trận Phan Rang” của TTNL xuất hiện trong “Những chuyện không thể quên- Cười ra nước mắt”. Tôi như vớ được vàng. Nói thế không ngoa tý nào vì TTNL là lính trinh sát, trực tiếp đi nắm địch trước trận đánh. Anh lại cùng với chiếc xe TG trinh sát đi trước đội hình đến khi gặp địch mới nhường đường cho xe tăng Đại đội 3 tiến lên công kích. Trong tay anh có bản đồ. Anh lại có thói quen ghi chép và trí nhớ tuyệt vời nên qua những bài viết của anh bối cảnh chung của trận đánh cũng như các diễn biến trận đánh diễn ra rõ mồn một như những thước phim tài liệu. Những ngày đó, tôi liên tục “khai thác” anh. Khi thì viết bài trao đổi trên diễn đàn. Khi thì PM, email hỏi riêng một vấn đề nào đó. Phải nói rằng với tác phong cụ thể, tỷ mỷ của người lính trinh sát và bây giờ là một nhà khoa học các tư liệu anh cung cấp cho tôi hết sức rõ ràng, cụ thể và chính xác. Đặc biệt là về bản đồ và các địa danh dọc đường tiến công cũng như tình hình địch ở đó. Về phía tôi cũng giúp được anh một số việc như cung cấp chính xác phiên hiệu các đơn vị TTG tham gia trận đánh, các loại trang bị TTG cùng một số sự việc khác liên quan đến TTG.

   Trên cơ sở những câu chuyện của đồng đội đại đội 3, của bác “Gúc” và đặc biệt- những tư liệu của Lê Minh tôi đã hoàn thành bản thảo cuốn “Mũi lao thép” viết về Đại đội tăng 3 trong trận đột phá phòng tuyến Phan Rang rất nhanh. Có thể nói sự chính xác, tỷ mỷ của người lính trinh sát- nhà khoa học Lê Minh- Tích Tường Như Lệ- AK báng gấp đã giúp tôi rất nhiều trong việc dựng lại trận đánh đó một cách sát thực và sinh động. Sau khi xong bản thảo lần thứ nhất tôi email cho anh để xin ý kiến. Tuy nhiên, lâu lâu không thấy anh trả lời nên định tìm gặp anh để hỏi. Có lẽ cái mong muốn đó đã động lòng Trời nên chỉ mấy hôm sau tôi đã bất ngờ được gặp lại anh.

   Hôm đó- dịp nào thì tôi cũng đã quên, đang ngồi đọc báo thì nghe anh Hữu Thành- vi tính điện thoại: “Ra ngay quán TH off gấp”. Vốn quen chấp hành mệnh lệnh của cấp trên nên tôi lên xe đi ngay. Tới nơi, xung quanh bàn đã có 5-6 người toàn anh em quen thuộc, trong đó có Lê Minh. Mặc dù đã biết nhau rồi song tôi đã thật sự ngạc nhiên khi nghe anh HT giới thiệu: Lê Minh là “dân Trỗi”, nghĩa là cũng thuộc loại “lá ngọc, cành vàng” rồi chứ không phải thường dân nữa. Thế mà vẫn đi lính, lại còn đánh nhau ở Thành Cổ, lại còn đánh đến tận Sài Gòn. Lại còn là Tiến sỹ vật lý, giảng viên đại học nữa… Tôi “choáng” thật sự.

   Tuy mới gặp nhau hai lần song vì đã trao đổi với nhau qua các loại phương tiện từ diễn đàn, tin nhắn, email đến điện thoại… nên tôi với Lê Minh nói chuyện với nhau khá cởi mở như những người bạn cũ lâu ngày mới gặp lại. Cả mâm đều ngạc nhiên về điều đó buộc tôi phải giải thích. Còn LM vẫn ngồi đó cười rất hiền lành. Có vẻ như anh muốn nói: “Các bạn hiểu thế nào cũng được”. Đến lúc tôi hỏi về cuốn sách thì anh cười: “Ông viết về chiến đấu của xe tăng, còn tôi có biết gì về xe tăng đâu mà góp ý”. Tôi bật cười: “Lão ấy có lý”. Hỏi anh thấy cuốn sách thế nào thì anh nói: “Nhìn chung là được nhưng hơi thiên về xe tăng”. Tôi công nhận anh nói đúng nhưng biết làm sao được. Ăn cây nào, rào cây ấy mà. Với lại viết cả về BB trong trận đánh đó thì đồ sộ lắm, tôi không đủ sức.

   Chắp nối các câu chuyện của Lê Minh và các đồng đội ở dTTG4, tôi quyết định tổ chức một cuộc gặp gỡ giữa anh và người chỉ huy chiếc xe TG K63 trinh sát trong đêm 15 rạng sáng 16.4.1975 cùng các anh em của Đại đội Tăng 3- những người đã cùng anh chiến đấu trong trận đánh vô cùng ác liệt đó. Vì là tiến công trong hành tiến nên Tiểu đoàn bố trí đội hình hàng dọc trên QL1. Đi đầu đội hình là một chiếc xe TG kiểu K63 làm nhiệm vụ trinh sát nắm địch. Nhiệm vụ của nó là bắt liên lạc với toán trinh sát của BB đã phái đi nắm địch từ trước sau đó báo cáo lại cho cấp trên- đó chính là toán TS của Lê Minh. Chỉ huy chiếc xe đó là Bùi Văn Định, nguyên sinh viên ĐHLN, lúc đó là Trợ lý tham mưu Tiểu đoàn TTG4. Bác này sau chiến tranh cũng về học tiếp và cho đến lúc này đã là Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Bắc Cạn. Còn đang công tác, lại ở tỉnh xa nên bác này cũng ít khi về Hà Nội. Đợt ấy, có lẽ vào tháng Tư năm 2011 thì phải, bác Định về HN và muốn gặp gỡ mấy anh em Đại đội 3. Khi biết tin, tôi gọi cho Lê Minh. Anh đã phóng xe máy đến ngay. Câu chuyện của những người lính cùng tham gia chiến đấu trong một trận đánh vô cùng ác liệt thật là sôi nổi. Mọi người tranh nhau nói, còn Lê Minh vẫn như lần gặp trước. Anh ngồi nghe là chính, chỉ thỉnh thoảng bổ sung một vài chi tiết. Tôi để ý mỗi khi anh lên tiếng là chắc như đinh đóng cột và được mọi người công nhận ngay. Về phía tôi lúc đó chỉ biết ngồi im và chú ý lắng nghe cố không bỏ sót chi tiết mới nào để bổ sung vào bản thảo.

   Hơi buồn một tý là Lê Minh và Bùi Định không nhận ra nhau. Cũng không có gì là lạ cả bởi khi toán trinh sát của Lê Minh chặn chiếc xe TG trinh sát lại là quãng 3 giờ sáng ngày 15.4.75. Trong đêm tối có ai nhìn rõ mặt ai đâu. Tiếp đó, 5 giờ sáng là nổ súng đánh nhau. Mặc dù Lê minh cũng leo lên xe nhưng đứng ở cửa BB phía sau, còn bác Định ngồi trong ghế TX đậy kín cửa. Rồi thì khói lửa ngút trời cho đến lúc vào đến TX Phan Rang thì chia tay nhau đầy gấp gáp. Chuyện lại đã xảy ra gần 40 năm rồi nên họ không nhận ra nhau được cũng là bình thường. Sau cuộc gặp mặt này, tôi lại có thêm một số tư liệu để hoàn chỉnh bản thảo cuốn “Mũi lao thép” của mình.

   Sau này, tôi còn gặp Lê Minh vài lần nữa ở 19C Ngọc Hà, ở rạp chiếu phim Ngọc Khánh... Những lần gặp nhau ấy, tôi vẫn thấy trong khi mọi người ca hát, chém gió, đọc thơ… thì Lê Minh bao giờ cũng ngồi im lặng ở một góc khuất nào đó, trên môi thường trực nụ cười khiêm nhường và rất đỗi hiền lành, thỉnh thoảng mới nhỏ nhẹ góp một câu. Dường như anh chỉ muốn làm nền cho đồng đội nổi lên. Nhìn anh, tôi liên tưởng đến hạt vàng mười lẫn trong cát bụi. Vâng, đó chính là ấn tượng sâu đậm nhất trong tôi về anh. Người như thế mà lại ra đi sớm quá. Hỡi ông xanh kia sao quá bất công.
   Vĩnh biệt anh, xin có mấy vần:

Đã luyện tôi qua lửa Cổ Thành
Vững vàng đi hết cuộc chiến tranh
Tích Tường- Như Lệ không bỏ chốt
A-Ka báng gấp nổ vẫn đanh
Về với bút nghiên thành Tiến sỹ
Giảng viên đại học đã đề danh
Người thế mà sao ra đi sớm
Có bất công không, hỡi ông Xanh?

LXT

Gia đình Nhà giáo Lê Minh- TTNL vừa gửi lời cám ơn đăng trên báo Hà Nội Mới số ra ngày hôm nay 27/8/2013 :

(http://imageshack.us/a/img841/7797/auq6.jpg)

Cám ơn các bác CCB đã đưa những hình ảnh ,tư liệu về đám tang anh Lê Minh .
Ngày hôm qua tôi củng Phong Quảng ngồi nói chuyện thì anh Như Thìn gọi cho PQ nói mới đi đám tang về .PQ nói mở ngay mạng để xem các anh ấy đã đưa hình ảnh chưa  PQ nói đám tang này rất đông bạn bè ,rất cảm động .
Chúng tôi ở xa không tiễn đưa anh đi được nhưng dõi theo ânh bằng tin tức .Thật sự cám ơn các CCB đã cho chúng tôi nhìn những hình ảnh ,lời văn,lời thơ thật cảm động.
cầu mong anh siêu thoát

Ngày tháng cứ vô tâm sang trang, mặc cho chúng ta căng thẳng, hy vọng mỏng manh dần để rồi bàng hoàng, choáng váng về bạn mình. Lắng dần đau đớn cồn cào vật vã sẽ là thăm thẳm ký ức và nhớ thương. Sáng nay dậy sớm để bắt tay vào những việc day dứt mình đêm qua.

LêMinh đi khi đang dang dở "Chuyện thật chưa đặt tên", đến chường IV - Bước ngoặt, số 88, chuyện Một việc Hiếu, dòng chữ cuối cùng là:  
"Nó rất mệt nhưng vui vì hoàn thành một việc hiếu có ý nghĩa".

Trước Tang Anh 2 ngày, nhân vật NÓ trong "Chuyện thật chưa đặt tên" xuất hiện ở 19C NH - Lần đầu tiên lộ diện, để cám ơn, để tạ lỗi, để chia sẻ, ... với bạn bè của anh mình. Trong buổi ấy: NÓ nói với tôi: "Cháu Ngọc chuyển cho em bản thảo chuyện của em, bố Minh đặt trên bàn, ngay gần bàn phím. Em tin tưởng chuyển cho anh". Rồi NÓ trân trọng, run run trao cho tôi tập bản thảo. Tôi hơi bất ngờ và cảm động, chỉ biết bảo NÓ: "Để sau 49 ngày A Minh, Th nhé". Tôi bộc nói như vậy chứ cũng chưa rõ "để" nghĩa là thế nào.

Đã nửa tuần rồi, tôi chưa có tâm nào để xem, để nghĩ về "Chuyện thật chưa đặt tên", vẫn để trong ba lô. Đêm qua vẫn lang thang dĩ vãng với bạn mình mới nghĩ đến NÓ.

Dưới đây là ảnh nguyên bản của một tập bản thảo, 104 trang, nơi mà bạn tôi dừng là trang 82. Chưa nghĩ trọn vẹn được, nhưng bây giờ có thể trả lới NÓ một cách mạch lạc hơn như thế này:

"Mười ơi, ta phải viết tiếp chuyện của em, không chỉ vì em, vì mọi người đang chờ đọc tiếp mà còn vì A Minh nữa. Nhưng để sau 49 ngày A Minh, để bình tâm hơn một chút đã, ta sẽ bắt đầu. Ta nên mở trang mới, mang luôn tên "Chuyện thật chưa đặt tên". Vì trang của A Minh giờ đây được mở để dành cho tình cảm mọi người với A Minh. Và người chấp bút sẽ chính là em, em viết về mình. Mới đọc nửa trang bản thảo, phần chưa đưa lên mạng, anh đã thấy rất thích. Đằng nào thì nó cũng là Chuyện Thật cơ mà, người lính, ngại gì. Anh và mọi người sẽ hướng dẫn em phần kỹ thuật".  
    

Chào bác 6971.

Thực tình là sau khi TTNL đi, tôi cũng có lấn cấn về "Chuyện thật chưa kịp đặt tên" rồi sẽ thế nào. Tôi cũng nghĩ Lê Minh chu đáo lắm nên chắc cũng đã dặn dò việc này.

Hôm trước tôi cũng biết bác Thập đã chuyển bản thảo truyện này cho bác và có băn khoăn vì bác được tin tưởng nhưng lại quá bận. Nay thấy bác đưa ra giải pháp thế này tôi thấy quá tuyệt.

Tôi ủng hộ và tỏ lòng thán phục bác.

Mỗi đêm con vẫn luôn mong sáng mai tỉnh giấc tất cả chỉ là cơn ác mộng nhưng ngày qua ngày kí ức ấy vẫn bám chặt lấy cuộc sống của con, con phải chấp nhận con đã mất bố thật rồi..

Thưa các bác các cô chú cùng toàn thể những thành viên diễn đàn,  cháu là con gái bố Minh, hôm nay cháu xin phép được có lời cảm ơn sự quan tâm, yêu mến, những tình cảm hết sức chân thành mà các bác, các cô chú..đã dành cho bố cháu Lê Minh - TTNL.
 
Quả thực, trong thời đại của bọn cháu, nếu không tận mắt chứng kiến chắc sẽ không thể tưởng tượng nổi tình bạn mà các chú các bác và bố đã dành cho nhau! Cháu đã thầm tự trách mình sao không cố gắng để hiểu thế hệ trước, để bầu bạn và chia sẻ với bố thật nhiều! Nhưng cũng thật may mắn vì bố cháu đã tìm lại được những người bạn lớn trong đời mình, tìm được niềm vui, tìm được về với bản ngã của chính mình! Đó ắt hẳn cũng là điều mà bố rất mãn nguyện khi ra đi!

Thưa các bác, các cô chú.., gia đình cháu có ghi lại những hình ảnh lễ viếng và tiễn đưa bố, cháu sẽ cố gắng thu xếp mọi việc để sớm gửi lên diễn đàn! Còn những hình ảnh hay tư liệu trong máy tính, cháu cũng sẽ sắp xếp để gửi tới các bác một cách nhanh nhất!

Cuối cùng, cháu có ý định chọn lọc các câu chuyện để in thành sách cho bố cùng với những lời chia sẻ khi bố cháu ốm và ra đi của các thành viên diễn đàn, rất mong được các bác động viên và góp ý!

Một lần nữa, cháu xin chân thành cảm ơn!

Con gái ạ , con là con của Lê MInh cũng là con của các bác lính già này thôi . Mấy ngày nay , các bác cứ lởn vởn quanh to pic của bố cháu để như vẫn đâu đây bố Lê Minh còn sống với chúng ta . Đọc những dòng này của con ta lại khóc nhớ bố con . Bố con là tự hào của gia đình của chúng ta đấy . Các con và mẹ Châu có quyền tự hào về Bố Lê Minh

@Congairuou ( Lê Minh Ngoc ) yêu quý :

Chúng tôi những người bạn của của bố cháu ( Lê Minh - TTNL) đã biết trước được thế nào cháu cũng vào diễn đàn DNGN để hiểu thêm về Bố Lê Minh và những người bạn, những người đồng đội của bố. Chúng tôi mong rằng những lời chia sẻ, những kỷ niệm, những tấm ảnh được đưa lên đây để cháu và gia đình biết được phẩm chất, nhân cách của Bố Lê Minh  được mọi người quan tâm, yêu quý đến mức độ nào./.

Cháu cũng là một nhà giáo, chúng tôi tin rằng cháu rất xứng đáng là con của nhà giáo Lê Minh và tự hào về người bố của mình ! Chào cháu mong được gặp lại những kỷ niệm của bố cháu

TMH

   Chào cháu Con gái rươu của bố Lê Minh TT-NL

Rất vui thấy cháu tham gia trên diễn đàn này và sẽ chuyển tiếp những phần việc mà bố cháu còn giang giở
 Chú lại nhớ lần vào viện thăm bố cháu với chú LXT, TMH và anh QC thì được biết bệnh nhân đã chuyển xuống khu điều trị tích cực, mọi người lo lắng cho bệnh tình của bồ cháu tiến triển theo chiều hướng xấu.
 Hỏi thăm mấy lần mới tới khu điêu trị, đến buồng nào cũng ngó vào tìm bạn, giường nào bệnh nhân cũng đeo mặt nạ thở cùng các loại dây truyền chằng chịt, ai cũng như nhau, các chú đã thăm nhầm 1 người bệnh.
 Khi đến cái khu hành lang của buồng bệnh ấy trông thấy cháu định cất nhời hỏi thăm thì không cần nữa vì đã nhận ra cháu là con bố Minh ( đây là lần đầu tiên gặp cháu ) Cháu có khuôn mặt và vóc dáng rất giống bố. Nguyên chuyện này cháu đã rất xứng đáng là : " Con gai rượu " của bố Lê Minh TT-NL rồi.
 Rất tiếc hôm đấy chú lại không chụp cái ảnh nào có cháu để mọi người thấy chú nói có chính xác không, mặc dù đi đâu bên người chú cũng có cái đt và máy ảnh.

Chào Congairuou của bố Lê Minh-TTNL

Cho đến hôm nay bác vẫn thảng thốt trước việc ra đi của bố cháu. Bác vẫn mường tượng bố cháu chỉ đi đâu đó ít bữa rồi lại về...Hãy dũng cảm lên con gái nhé, an ủi động viên mẹ Châu vượt qua được nỗi đau này. Các bác rất yên tâm khi cháu xác định tiếp tục làm tiếp những việc mà bố cháu đang làm. Mẹ con cháu hãy luôn tin rằng mặc dù bố cháu đã ra đi nhưng vẫn còn những đồng đội và bạn bè của bố cháu ở bên để động viên, chia sẻ trên quãng đường sắp tới. 

  Chào Congairuou!
 Rất mừng chị tham gia diễn đàn, mong chị và gia đình vượt qua nỗi đau mất mát này. Muốn được chia sẻ cùng chị, chúng ta lại cùng bước tiếp khúc quân hành

Từ ngày 21/8/2013 con là con gái của CCB sư đoàn 325. Bố con đã sống một cuộc đời, tuy không dài nhưng rất vẻ vang. Bác và đồng đội của bố con rất hãnh diện vì được làm bạn với bố con. Dự định của con là rất đúng và cần thiết. Bác và các bạn của bố con sẽ theo sát để giúp con hoàn thành tâm nguyện.
Đọc những dòng con viết, bác đã khóc ròng.
Thương con quá. Nhớ bố con quá.
Con biết không, từ ngày bố con ra đi, khi thấy nick Tichtuongnhule sáng lên, các bác cứ ngỡ như bố con đang còn đó, soi xét các bác, các chú...
Cố lên con. Bố Lê Minh-Tichtuongnhule vẫn đang rõi theo từng bước trưởng thành của Congairuou của bố, của các bác.

Lê Minh -TTNL trong ký ức của tôi : vẫn còn đó vui vẻ với bạn bè, đồng đội

                          (http://imageshack.us/a/img819/7456/vpn4.jpg)

                                  Bức ảnh chụp tại Khe Ve  trong chuyến đi Quảng trị ngày 30/4/2012

Vậy là bác đã đi rồi sao ! Cháu chưa kịp cả nói lời chào và cảm ơn bác về những trang viết đọc " cười ra nước mắt ".

  Cháu quá " tham lam " nên cứ chạy ngang chạy dọc từ " Lính Tây Nguyên " của bác Nguyễn Trọng Luân, " Một thời máu và hoa" của bác Lê Xuân Tường, " Nó và tôi" của bác Nguyễn Như Thìn qua tận " Biên giới Tây Nam " của chú Trung Sỹ 1...để rồi chưa thể đọc trọn vẹn hết " Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt " của Bác. Chưa được bày tỏ nỗi xúc cảm, lòng kính trọng của mình cùng bác.
 
Cháu vẫn theo dõi và biết bác lâm trọng bệnh, nhưng vẫn cầu mong bác sẽ vượt qua, sẽ lại cùng vui vẻ cười đùa cùng đồng đội khi nhớ về một thời trai trẻ. Thế mà, hôm nay cháu lại hay tin bác đã đi xa...


 Trong lá thư viết từ thành cổ của liệt sỹ Lê Văn Huỳnh có câu " đi nghiên cứu bí mật trong lòng đất ", phải chăng bác - người lính trinh sát năm nào cũng chỉ là đang đi trinh sát bí mật trong lòng đất thôi ?

 Dù có muộn màng, cháu vẫn xin gửi tới bác lời tri ân của cháu - của một người trẻ được sinh ra và lớn lên trong hòa bình. Cầu mong anh linh bác bình an và siêu thoát.

Lê Minh- TTNL "nhiếp ảnh gia" với chiếc máy ảnh Canon mới" ngày 26/7/2013 trên bến vượt bờ Nam Sông Thạch Hãn, trên thuyền thả hoa tri ân đồng đội

    (http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/IMG_7427.jpg)

Cháu xin gửi các bác, các cô chú những bức ảnh của các cựu chiến binh, các thành viên diễn đàn VMH trong lễ viếng và tiễn đưa bố cháu về nơi an nghỉ cuối cùng.
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0605a_zps2b159268.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0608_zps02ea77ca.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0609_zps05a7f33d.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0612_zps82d8d4ae.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0613_zps7859c93a.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0622_zpse2f9a52b.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0659_zpsdf11360b.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0662_zpsc8a98006.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0663_zps1244d460.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0664_zpsf060626c.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0665_zps2168955e.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0667_zps7359005e.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0668_zps6518ebf9.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0669_zps47187857.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0672_zpsd09516b5.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0674_zpsa4a55dcc.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0677_zps26606336.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0679_zps1b7b0791.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0683_zps407e12ad.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0688_zps17505c51.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0691_zps10e4e222.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0693_zps9084c6dc.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0772_zpsd5460d04.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0865_zps5e33ae5c.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0866_zpsbc7bb2c3.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0868_zps47ee8545.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0871_zps2bf71554.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0872_zps0dc867cd.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0877_zps45efe0c0.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0894_zpsc0d21022.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0929_zps7d1148d8.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0947_zps4a9024cc.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0954_zpsd0b1faf3.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0963_zps30b29361.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_0989_zpsa782726c.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_1043_zps803d7106.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_1045_zpsdce9f23c.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_1046_zps132dc5c6.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_1053_zps9cca5ab3.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_1057_zps5a11d817.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/DSC_1059_zps24867270.jpg)

Chiều nay, như thường lệ, anh em CCB-SV 19C Ngọc Hà sinh hoạt cuối tuần. Như những lần trước, chủ đề về LM-TTNL chiếm thời lượng khá lớn trong chương trình "nghị sự". Đặc biệt hôm nay có vợ chồng thành viên Congairuou ra gặp mặt và thay mặt gia đình cám ơn các bác, các chú trong việc tổ chức và phúng viếng, tiễn đưa người thân của gia đình - Thành viên LM-TTNL về nơi an nghỉ cuối cùng.

Tháng 1.1974, sau một thời gian luyện tập, 6971 và tôi tham gia chuyến công tác địch hậu với phân đội A74.
Phân đội bị tai nạn hôm 8.1.1974 và tụi tôi được chuyển ra Bắc. Lê Minh và đơn vị tiếp tục công việc này, những chuyến luồn sâu để nắm tình hình chung cho những quyết định chiến lược.

Đoạn dưới trích thư của Minh gửi 6971, đăng trong Nhật ký viết lại của 6971. Thư viết hôm 17/10/1974, khi C20 đã chuyển lên Cùa, xa vùng dân cư Trà Liên Tây.

Sáng mai C20 gặp lại ở Hải Dương. Mình đã phải quay về việc xa. Thế là lần này Minh và mình không gặp được đại đội.

Nhớ Lê Minh.

---

Cùa, Quảng Trị ngày 17/10

Đã lâu không nhận được thư Tài. Hôm rồi Tất ra ngoài này không được gặp, nghe nói Tài đi viện. Thế nào thế, tình hình sức khoẻ lủng củng thế. Có gì thì viết thư cho M biết đi chứ. Những thư M nhận được của Tài, Tài chưa nói gì rõ ràng lắm, cả sức khoẻ lẫn tình hình học hành. Mấy lá thư Tài đều nói không nhận được thư M. Sao thế nhỉ? M viết thư cho Tài lần này là lần thứ 6 đấy.

Tình hình toàn tuyến từ bấy đến giờ không có gì khác và nói chung là im lặng. Thời gian tháng 7, 8 mình có cải thiện một số điểm nhỏ (không ăn thua gì). Đợt xê mình có đi bên kia, cũng là chuẩn bị một điểm lớn nhưng tình hình này còn lâu. M đi đợt trước và đã về hồi đầu tháng 7 sau đó lại tiếp tục đợt khác (M không tham gia). Lần cuối cùng của đợt ấy có Sơn (trọc) và một bê trưởng (Tài chắc không biết)... trước lúc bình minh. M cũng được nghe kể lại sự việc thôi. Nói chuyện xê mình thì vẫn ở đấy, tập tành có căng hơn, hết mùa nắng cháy ở đây đã vất vả, bây giờ mùa mưa cũng khổ, đi tập ướt thuột luột hết. Mấy ông lãnh tụ toàn mới và không hợp khẩu vị lắm. Anh Dụ bây giờ lên Ban, anh Thêm chuyển đi. Lính tráng dạo này lớn hơn hẳn so với dạo trước rồi thành ra cũng khó bảo ban. Còn làng Trà lâu nay M cũng không ghé qua. Đã lâu, mụ Miến, cha Cò nhận được thư Tài: “Tài viết vui zữ, nhưng mạ cũng vui được xí rứa thôi!”. Nghĩ cũng tội. Ông cụ ốm luôn và yếu hơn trước, bà cụ khá hơn. Thôn xóm dạo này khá rồi, vụ trước thừa thóc, thi nhau bán cho nhà nước, làm ăn đã ổn định, đáng phấn khởi. Bà con hỏi thăm chú Tài luôn. Mọi chuyện bí mật thế rồi mà vẫn lộ, họ biết lơ mơ nên cũng nói khéo họ mới tin...”

Minh ơi,

Cả đại đội nhận được tin nhắn của Minh về dự gặp mặt lần thứ 3 ở Tứ Kỳ, Hải Dương. Theo ngày tháng thì tin nhắn ấy M viết trên giường bệnh, gửi cho các thành viên có tên và số điện thoại di động trong kỷ yếu đại đội.

Buổi gặp mặt diễn ra đúng như kịch bản bọn mình xây dựng khi đi tiền trạm đầu tháng 7, chỉ duy nhất sai là phút mặc niệm 3 CCB mới ra đi, trong đó có M. Mọi người nói về M nhiều lắm. M để lại một khoảng trống khó lấp đầy trong hội CCB Xê 20. Chuyện gì của Xê cũng có dấu ấn của M, từ kỷ yếu, huy hiệu, đến mọi chuyến đi ngang dọc, mọi miền.

 

Hai năm trước C20 họp có kỷ yếu, ghi lại những thông tin chính của từng người, in màu rất đẹp.
Minh đóng góp nhiều nhất vào việc thu thập thông tin của hơn một trăm người từ mọi miền, soạn và in.

Lần gặp này là huy hiệu của đại đội, do Minh, Hùng, Lâm... làm. Mình gửi lại ảnh huy hiệu đây. Không rõ trước lúc đi xa Minh đã kịp thấy huy hiệu làm xong trông thế nào chưa?

Mặc dù đã vĩnh biệt chúng tôi, nhưng những hình ảnh của anh vẫn luôn thấy LM-TTNL trong lòng bạn bè và đồng đội

Đọc lại thư của Lê Minh, hai điều mình nghĩ và nhớ nhiều:

- "Mấy ông lãnh tụ toàn mới và không hợp khẩu vị lắm."

Ở xê 20 (trừ a12), chỉ có 3 đứa sinh viên là lính chiến (ngoài 2 y tá và 1 quản lý), nên tụi mình vẫn thường kín đáo chia sẻ nhiều chuyện khi gặp nhau. 6971 và mình cùng b, gặp luôn; còn Minh là a trưởng ở b khác, thỉnh thoảng. Khi A74 bị tai nạn và hai đứa mình ra Bắc, Minh vào B74 tiếp tục địch hậu. Chắc chắn Minh phải giữ cho mình một tinh thần thép lúc còn lại một mình. Khi ban chỉ huy đại đội thay đổi, chắc Minh càng khó hơn. Nói "không hợp khẩu vị" thì đúng là Lê Minh rồi, vốn thâm trầm nhưng nói thì "chuẩn không cần chỉnh".

- "Thôn xóm dạo này khá rồi, vụ trước thừa thóc, thi nhau bán cho nhà nước, làm ăn đã ổn định, đáng phấn khởi."

Tấm lòng chiến sĩ của Lê Minh đây, tấm lòng từ lúc là gã thiếu sinh quân đến khi thành chàng lính trinh sát. Đọc thấy vang lên đâu đây,

Bụng em chừ phấp phới
Anh đang mùa thắng lợi
Lúa em cũng chín rồi
Lúa tốt lắm anh ơi

Chiều mưa xa nhớ Lê Minh.

Gửi thêm một ảnh Lê Minh (chụp với thủ trưởng Nguyễn Việt, 6971 và mình).

Thủ trưởng Việt lúc hè 1972 là tham mưu phó sư đoàn, và quãng sau 20/8 ông được mặt trận cử vào phụ trách sở chỉ huy bảo vệ thành cổ.

Hồi đó sư đoàn trao kỷ niệm chương "chiến sĩ bảo vệ thành cổ Quảng Trị". Mình đi xa, bữa đó được Mõ Tường thu xếp và cùng Minh, 6971 đến tận nhà thủ trưởng Việt nhận cái kỷ niệm chương.

Không rõ hôm đó đi đâu nữa Lê Minh diện thế. Vậy mà đã 6 năm.

Còn đây là ảnh chụp với vợ chồng thủ trưởng Việt, có cả Mõ Tường.

Đã gần nửa tháng mà nỗi trống trải vì tiếc thương anh vẫn chưa nguôi, hàng ngày em vẫn vào topic của anh, để lần dò lại, để cùng anh sống lại trong những dòng ký ức của anh về một thời tuổi trẻ dũng cảm, để nhìn thấy hình ảnh người anh trầm tĩnh đáng kính của em.
VMH em đăng ký thành viên từ lâu, xong chỉ thực sự vào giao lưu và được quen với anh và các anh đồng đội của anh từ cái hôm tình cờ đọc được hồi ức của anh, một đại diện của những anh bộ đội thời chống Mỹ cứu nước. Em đọc như bị cuốn hút vào những hồi ức của anh từ Quảng Trị, qua năm 75 cắt đường 1 giữa Huế Đà Nẵng, rồi say mê theo anh trong ký ức về trận Phan Rang, nơi mà cả cái hệ thống internet chỉ có duy nhất một bài của anh kể lại chân thực nhất trận đánh nổi tiếng này với vai trò của một trinh sát dẫn đầu đội hình công phá Phan Rang. Rồi những hồi ức tiếp theo của anh về vợ chồng anh lính Cộng hòa, về Hòn Vượn v.v... mà em đọc để hiểu thêm rất nhiều về những người lính sinh viên mà em vẫn thi thoảng ngồi cùng ở  19C và may mắn được các anh coi như thằng em trai. Sự kính trọng với các anh, với anh mỗi ngày mỗi hơn lên, không chỉ qua các trang hồi ức mà còn qua những cách đối nhân xử thế mà em luôn lấy đó làm tấm gương. Tấm gương lớn của những sinh viên dũng cảm thời chiến tranh, bình dị hiền lành mà trí tuệ thời bình, tấm gương mà em hiểu rằng mình nên soi mình vào đó mà học tập và cũng là nơi cảm thấy bình an khi được ở bên các anh.
Nay anh đi rồi, thời gian được biết anh đâu có nhiều vậy mà thật trống trếnh khi anh đi .  Lần đầu anh bảo em hôm 22.12.2011 rằng anh cảm ơn em vì em nhắc anh về bức ảnh Hà Giang. Lần cuối cùng anh nắm vai em trong bệnh viện hỏi em dạo này ít ra ngồi với các anh ở Ngọc Hà..... Anh TTNL ơi, anh em mình đã từng tranh luận về vấn đề tâm linh, anh với nhãn quan nhà khoa học thực nghiệm và không hẳn tin vào việc đấy, em thì cho đến nay vẫn luôn luôn tin rằng con người không phải chết là hết, em luôn tin rằng anh vẫn sống mãi qua các trang hồi ức, anh vẫn sống trong lòng bạn bè anh em, anh TTNL ơi, em tiếc anh, em khóc anh...
         

(https://lh3.googleusercontent.com/-tvyATW_I48g/UicLd4h1wrI/AAAAAAAABQc/OcaLEiCgYks/w325-h448-no/T%25E1%25BA%25A1i+c%25C4%2583n+c%25E1%25BB%25A9+N%25C6%25B0%25E1%25BB%259Bc+Trong+th%25C3%25A1ng+5-1975.jpg)
Trinh sát Lê Minh

(https://lh3.googleusercontent.com/-RaSgZ73WTwA/UicLdBknDeI/AAAAAAAABQM/5UxwXRzYTo4/w289-h448-no/H%25E1%25BA%25A1+Ngh%25E1%25BB%258B+Vi%25E1%25BB%2587n+5-5-1975+%25C4%2591%25C3%25A3+s%25E1%25BB%25ADa+b%25E1%25BA%25B1ng+photoshop.jpg)
Trước Hạ Nghị Viện Sài Gòn, 5.5.1975. Anh Lê Minh thứ hai từ phải qua


(https://lh5.googleusercontent.com/-FWLavjhMEig/UicLbxExnMI/AAAAAAAABQE/TybMuTrtUHc/w909-h682-no/22122011211060.jpg)
19C NH ngày 22.12.2011

(https://lh6.googleusercontent.com/-OLjbmfrRpr4/UicNWphg7wI/AAAAAAAABQ4/XZusXsM4zT4/w1024-h680-no/DSC_0233.JPG)

(https://lh3.googleusercontent.com/-43uJ8i8XyJY/UicNXQ-EjHI/AAAAAAAABRA/sjpH82ZgHdo/w1024-h680-no/DSC_0448.JPG)

(https://lh6.googleusercontent.com/-vnE3X5d7mwU/UbyjqrOdfMI/AAAAAAAAAmU/rWqTVtIN6zw/w800-h531-no/DSC_0044.JPG)
Cùng anh em xúc động nghe đọc thơ của anh NTL


(http://)

Gọi Hạc (01)

Giố tính theo Âm, nhưng theo Dương lịch thì thấy mọi người bảo, cứ quanh quanh ngày Bác mất là mưa. Năm nào cũng thế, năm nay cũng thế.
 
Năm ấy, mưa nhiều, mưa mãi từ giữa tháng 8, lũ lụt mênh mang, đê vỡ tứ tung, nhiều nơi không thể về Hà Nội được. Đợt gọi quân lẽ ra vào cuối tháng 8 phải lùi sang đầu tháng 9. Năm ấy, ngày tháng âm – dương lịch chênh nhau những tháng rưỡi chứ không bám sát nhau như năm nay. Tôi nhớ đêm 5/9, cách đây đúng 42 năm, trời tạnh ráo, lẻ loi lạc vào một đêm trăng sáng như rằm. Sáng hôm sau, Hà Nội lúc mưa, lúc tạnh, tiễn chúng tôi đi.

Xe đưa lính trẻ Đại học tổng hợp HN về Khuyến Lương, bấy giờ chỉ là làng mạc ven con đê đất. Rồi phân theo danh sách thành đại đội, đại đội phân thành trung đội, tiểu đội. Nhỏ nhất là tổ Tam-Tam. Từ tiểu đội trưởng trở lên là cán bộ khung, oách lắm. Lính mới chỉ đến Tổ trưởng tổ Tam Tam là nhất. Hàng ngũ đâu vào đấy rồi thì chia về nhà dân ở. Ai vào tiểu đội với ai, ai cùng tổ với ai, ai về nhà ai ở đều do cán bộ khung, không hỏi, không lựa chọn, quân lệnh như sơn. Bắt đầu mon men đời lính.

Tiểu đội tôi có 6 thằng cùng lớp – Lớp Lý 1 mới lên Lý 2, nhưng chưa học buổi nào. 5 hay 6 đứa còn lại là khoa sinh và khoa sử. Thôi thế cũng được, lính thì cần gì khoa. Cũng may 6 đứa Lý được gọn vào 2 tổ Tam –Tam. Tổ Tam tam của tôi, gọi tên theo vần ABC thì là Hạnh - Minh – Tài, trẻ nhất là Minh. Tổ Tam Tam nữa là Dũng - Hiệc và Phú. Cùng lớp thôi, chứ đứa gốc quê, đứa gốc thành phố, đứa trung du, đứa mãi Quảng Bình, khi còn học ở trường thì đứa nội trú, đứa ngoại trú, thành ra những ngày đầu rời như cơm nguội. Hạnh thích lặng lẽ một mình, vác Vũ Tá Lâm trong ba lô ra học, tôi sang với Hùng , giường tầng trên, tầng dưới thời nội trú, bây giờ ở tiểu đội khác, Minh thì rủ rỉ với Ngọc Dũng, nhà ở Dã Tượng, cùng cánh ngoại trú, khi còn đi học hàng ngày cùng đi xe điện keng keng vào Thượng Đình.

Ấy là những ngày đầu tiên đời lính. Ngơ ngác, vô tư, đâu có nghĩ rồi đây đi đâu, về đâu.

(Kèm ảnh Lê Minh và Ngọc Dũng chụp năm 1971).

       Ngày này 42 năm trước-6/9/1971, sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 8 trời vẫn mưa rả rích như mấy ngày nay, sáng sớm chúng tôi bịn rịn chia tay  các thầy cô và các bạn  để lên đường nhập ngũ.
Đã  biết bao đổi thay  trên chặng đường gần nửa thế kỉ qua. Ngôi trường vẫn đấy nhưng người cũ  thưa  vắng.  Có người  cùng chia tay trường lớp ngày ấy mãi đến giờ chưa  gặp lại hay chẳng bao giờ gặp lại được nữa.

Lớp lứa Sáu  Chín Bảy Mốt  ở  C3 huấn luyện ở  xóm Núi, Gò Găng, Việt Yên, Hà Bắc  nay ai còn, ai đã đi xa  ?

Trưa nay,  những  thanh niên  6971 chúng tôi ngày ấy  lại được gặp nhau . Mưa rả rích  gợi buồn nhớ  về dĩ vãng, nhớ thương những người bạn đã  ra đi…

Những người bạn , những đồng đội  6971 của tôi ơi.


TanVinh 6/9/13

         Chào các anh CCB 6/9/71

Vậy là CLB 19c Ngọc hà có 1 số các anh nhập ngũ ngày này 42 năm trước của các trường ĐH, Thỉnh thoảng mới ra đấy ngồi nên nay mới biết. Cũng là những người lính nhưng khác nhau ở địa danh, mặt trận, năm tháng và nơi bắt đầu nhưng chúng tôi đều có 1 tâm trạng chung như các anh về ngày này Ngày nhập ngũ. Có những hội anh em gọi ngày này là ngay giỗ vì sau ngày này ít thời gian đã có người trở thành liệt sĩ hoặc có những người đến tận bây giờ cũng khg có tin tức ra sao.

Tháng này là tháng mưa là tháng buồn của những người sống nhiều với hoài cổ, Với những ccb già mà nhớ về 1 thời về đồng đội đã từng sống chết cùng nhau thì sao lại không buồn được. Có thể buồn rơi nước mắt nữa các anh ạ...

Có lẽ cách tốt nhất là những cái buồn đó ngồi lại với nhau cùng chuyện trò, sẻ chia thì sẽ vơi đi ít nhiều.
      Xin chia sẻ cùng các anh.

                                                         

  Anh Lê Minh kính mến! Hôm nay 6/9/1971 là kỷ niệm 42 năm ngày anh và các anh lính sinh viên Đại học tổng hợp lên đường đánh Mỹ. CB cũng nhập ngũ sau các anh tròn một tuần lễ nữa thôi. Ngày 13/9/1971. Ngắm tấm hình 42 năm về trước trông anh hiền dịu, tươi trẻ, ngây thơ, thông minh thật đáng kính.

  Giá thời gian chậm trôi và đừng có cái ngày nghiệt ngã ấy đến sớm quá với anh. Hôm nay chắc anh cũng vẫn nhớ đến ngày mình nhập ngũ để về cùng đồng đội. Danh sách cái tên Lê Minh, tên nick TTNL chính là tên làng chiến đấu của anh vẫn đắm thắm và mãi mãi còn trong câu lạc bộ 19c NH. Nhân kỷ niệm 42 năm ngày nhập ngũ của anh. CB xin cầu chúc cho anh người lính, người thày ở nơi suối vàng linh hồn được siêu thoát. Em Chích chào anh.

Hôm nay 6/9 ngày đi lính.
Cám ơn các bạn CCB đã nhắc tới ngày này. Mình chép lại một đoạn từ "Nhật ký viết lại" của 6971 về buổi kỷ niệm ngày 6/9 vào năm 1973 của tụi mình khi ở gần thành cổ Quảng Trị, một năm sau các trận đánh bảo vệ thị xã.

Chép lại gửi Lê Minh, gửi Châu, vợ chồng congairuou, và các bạn.

---
Bọn tôi còn có một kỷ niệm lãng mạn, đặc “tiểu tư sản”. Đó là ngày 6/9/1973, kỷ niệm 2 năm đời lính. Khi ấy c20 đang ở Trà Liên Tây, một làng nhỏ trải dài theo theo bờ bắc Thạch Hãn, cách thị xã Quảng Trị không xa. Sau hiệp định nên cũng dễ thở hơn. “Nhóm Sáu Chín Bảy Mốt” ở c20 vẫn đủ 5 người như hồi đầu ở Việt Yên: Bảo, Minh, 2 y tá Tất, Việt và tôi. Trong cùng đại đội, nhưng các “nhóm viên” không ở cùng nên phải vất vả mới bí mật họp bàn, thống nhất được phương án, quy mô tổ chức kỷ niệm 2 năm ngày nhập ngũ. Các quyết định cuối cùng được cả nhóm thống nhất là:

- Tổ chức lễ kỷ niệm thật thân mật và long trọng, mang đậm dấu ấn “sinh viên”, nhưng phải đảm bảo tuyệt đối “kín đáo và tế nhị”, nhất là với cán bộ đại đội và anh em trong đơn vị.

- Ngoài các thành viên của Nhóm Sáu Chín Bảy Mốt, có mời cả các lính sinh viên ở c20, cụ thể gồm Thắng quản lý và An, ngoài ra còn có Hùng “xây dựng”, vốn ở c20 nay đã chuyển lên a12. Giao cho Hồ Bảo lo chuyện này.

- Vật chất dựa vào nguồn “khô” có trong ba-lô, đi chợ Đại Hào bổ sung thêm chút “tươi”, có thể trông chờ thêm ở nguồn “quà tặng” dạng “nhu yếu phẩm” của Thắng quản lý. Tất và Việt cùng sinh hoạt xê-bộ với Thắng quản lý, lo chuyện này.

- Nơi tổ chức là một con thuyền mượn của dân ven sông. Thuyền phải có mui để đề phòng mưa. Dự định sẽ lênh đênh trên dòng Thạch Hãn. Việc này giao cho Lê Minh và tôi.

- Thời gian: ngay sau khi tan buổi sinh hoạt tối của đại đội về, khoảng 9 giờ tối, tổ chức đúng tối 6/9, tối thứ năm.

Buổi kỷ niệm đã diễn ra như ý muốn. Đó là một đêm trăng đẹp, trước trung thu 4 hôm, trừ 2 trục trặc nhỏ, nhưng cũng chính nhờ đó tối kỷ niệm trở nên khó quên.

Trục trặc thứ nhất liên quan tới tờ giấy mời của Bảo gửi Hùng a12. Nguyên nhân do Hồ Bảo, vốn là dân chuyên toán đại học sư phạm, thảo giấy mời trang trọng, bìa trang trí tao nhã, màu nước hẳn hoi, “như thật”, trong đó khách mời được yêu cầu giải 1 bài toán mà đáp số chính là thời gian (giờ, ngày, tháng) có mặt. Gọi là toán vui vui thôi, chứ đáp số “Sáu-Chín” thì ai chả biết, cần gì giải.

Bạn Hùng thân mến,

Nhân kỷ niệm ngày “hai năm đi bộ đội”, chúng tôi thân ái mời bạn dự buổi họp mặt thân mật với chúng tôi vào giờ G ngày x tháng y năm 1973 tại thôn Trà Liên Tây. Chúng tôi rất mong bạn có mặt. Ghi chú: 4x – y = 15, Giờ G: 19<= G <= 22. Chào thân ái.

Thế mà rồi loanh quanh thế nào, ngày tháng không thể nhầm, nhưng Hùng lại nhầm 19 giờ thành 9 giờ và lọ mọ đến từ sáng, sớm mất 12 tiếng so với dự định. Chờ thì lâu, ở lại đợi thì phải điện về Ban xin phép.

Trục trặc thứ 2 trầm trọng hơn. Khi xuống thuyền đầy đủ, việc đầu tiên là cần quyết định để thuyền trôi xuôi về phía Cửa Việt, nửa thời gian sau thì chèo ngược về bến, hay là ngược lại. Ý kiến đầu buổi sung sức nên chèo ngược dòng về phía thị xã để nửa sau trôi về bến nghe hợp lý hơn. Chèo nhẹ nhàng, gọi là đưa đẩy nhịp chèo thôi, sao cho ra khỏi khu đóng quân của đại đội. Không ngờ, sau khoảng 2 tiếng lênh đênh, chợt nhìn lên bờ nam, thấy đã sát An Tiêm, chợ Sải, trên bờ lô nhô bóng cờ in trên nền trời, có vẻ cờ địch. Hút chết. Vui tay mấy nhịp chèo nữa không ăn đạn cối cá nhân M79 của địch thì cũng ăn B40 của lính chốt hay thuỷ lôi của đặc công nước K5 bên mình. Vội vã quay mũi thuyền, quá nửa đêm trôi về đến bến làng Trà.

Xin gửi lại ảnh nhỏ hơn.

Người già làm sao hiểu nổi bọn trẻ. Mỗi thời mỗi khác. Nhưng ngay cả người trẻ khi về già cũng thấy khó hiểu về thời trẻ của chính mình.

Trà Liên Tây, bên ta, sang An Tiêm, Chợ Sải, bên địch, đâu có xa, chừng 2 cây số, trong tầm đạn pháo, sống đấy, chết đấy. Thế mà mấy đứa tổ chức sinh nhật lính kiểu Teen Teen: Thiệp mời màu nước tự vẽ (màu ở đâu ra, cọ vẽ ở đâu ra khi quanh mình chỉ có súng đạn và bom mìn), xanh đỏ cỏ cây, mây nước, có cả đôi chim bay, khách được mời phải giải hệ bất phương trình mới ra ngày X tháng Y giờ G, tiệc lương khô với nước ngô luộc, trên con thuyễn đêm bồng bềnh nơi đúng con sông "xin chèo nhẹ - đáy sông còn đó bạn tôi nằm". Vui đấy để rồi hôm sau lại chui rúc, lại luồn sâu, lại xe đổ xuống vực, lại kéo xác bạn mình bị mìn cơlaymo thám báo xé nát mặt, lại bùi ngùi tức tưởi chôn bạn ven suối, ... lại khắc khoải chờ một sinh nhật lính thanh bình.  

Mấy mươi năm sau kể lại. Người trong cuộc còn hoài nghi, nữa là người ngoài cuộc. Đúng mà, người được mời (Hùng Côn) còn giữ được tấm thiệp mời còn cả phong bì đây này.   

Traientay- 6971 và các bạn . Đọc lại , xem lại thiếp mời mà thấy cay sống mũi quá . Nói ra thì lại bảo là nói ra ... chứ lãng mạn kiểu ấy chỉ có lính Học trò ( cho bớt chữ lính sinh viên đi một tí ) . Giữa cái sống cái chết vẫn vẽ vẫn viết đẹp thế . Những ngày ấy bao nhiêu bài thơ hay trong nhật kí bây giờ đọc cũng giật mình . Hôm nay Hùng côn đáng được thưởng quá vì giữ được cái thiệp mời dài bằng một đời lên đại tá bây giờ ( 43 năm ) . Mai ra 19c chúc mừng các bạn 6971 nhé . Đề nghị giữ cái thiệp mời này làm của gia bảo của 19c

Chiều nay , tiểu đội 19C NH điểm danh : vắng tên anh.
Vậy là đã 17 ngày trôi qua rồi, trong lúc tôi gõ những dòng này thì tôi biết ở góc nhỏ của 19c Ngoc Hà , mọi người đang xúm xít nhớ anh , nhắc về anh.
Rưng rưng... rót ly rượu tràn.. dành cho anh đang phải vắng mặt chiều nay.
Khẽ khàng... nhấc nhẹ chiếc ghế nhỏ ..phủi phủi bụi ...mời anh về ngồi chung .
Nhìn qua nhìn lại ..cũng vẫn thấy trông trống thế nào ấy !!!Một khoảng trống thật lớn này làm sao lấp cho đầy đây ?

_ Anh Minh đi đâu lâu quá chẳng thấy về ? Nếu về, anh  lại ngồi vào ghế  bạn bè dành sẳn ,cùng nâng ly rượu này mà chung vui cùng anh em nghen anh. Những người như anh chẳng thể nào bỏ bạn bè mà đi xa được đâu.Tôi tin chắc như thế !

Lại nhớ nụ cười thật tươi, ánh mắt thật hiền những lúc anh ở trong vòng tay bạn bè... hình như anh sống chỉ để cống hiến , làm vui lòng mọi người chung quanh,
Thương cho Chị và Con gái rượu của anh vô cùng.
Hà Nội vào Thu. Mưa vẫn rơi .Ở SG nhưng tôi biết Ha Noi mưa dầm mấy ngày liền .
Tôi lo anh lạnh.
Tiểu đội chiều nay điểm danh : lại vắng tên anh. Lê Minh.

Toàn văn LỜI ĐIẾU NHÀ GIÁO LÊ MINH:

Hôm nay tròn hai tuần đi tiễn Minh về nơi xa với bố mẹ và những đồng đội c20 đã nằm lại chiến trường.

Xem lại thấy mình không giữ được nhiều kỷ vật với Lê Minh (nhật ký và các thứ ghi chép đều mất khi trở về hậu phương), và nhất là lúc nào cũng có những thứ muốn chia sẻ với bạn mà chưa kịp làm. Từ nay định làm gì là phải làm ngay.

Tìm lại cái ảnh c20 chụp ở làng Trà Liên Tây hè 1973. Minh, 6971 và mình hay tranh thủ đứng với nhau khi có dịp, và cũng hay ra góc. Thói quen ra góc giữ rất lâu cho đến giờ. Nhớ những ngày xưa khi cùng ở đơn vị. Nhớ Minh.

Vẫn chưa chỉnh được ảnh đúng khổ nên tôi xin gửi lại ảnh nhỏ hơn lần nữa.

Trinh sát (xịn) báo về tôi đã ghi nhầm tên mấy thủ trưởng ngồi giữa ảnh.
Hàng đầu quỳ áo sáng màu là anh Kim (Ban 2 sư đoàn) không phải C trưởng Ngơi của tụi tôi.
Còn ba anh ngồi hàng trên là anh Ánh (C viên phó), anh Phi (C viên), anh Thêm (B trưởng, người cầm mũ cối trong ảnh lễ tang Lê Minh ).

Đại đội khi đó có chừng 100 người, nhưng do đi công tác nên trong ảnh có 60.

Tôi lại xin lỗi mọi người lần nữa. Hahoi vừa sửa cho cái ảnh c20f325 rõ hơn rất nhiều.
Tôi gửi lại và mong mọi người thông cảm.

TLT nhầm có 1 người thôi !!!

Và ngồi cạnh anh Ánh (C viên phó) là A Hai Vũ (Thủ dầu một), trợ lý ban 2.

        LM-TTNL trong chuyến đi QT, trao tặng nhà tình nghĩa cùng với các CCB DHXD

           (http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/traonhatinhnghia.jpg)

Cám ơn TMH về bức ảnh
Và cám ơn TLT về lời bình: Lê Minh và bọn mình có thói quen ra góc giữ rất lâu cho đến bây giờ.

@Bác 6971

Bác và TTNL thường hay ra góc khi chụp ảnh hoặc, khi thắp hương viếng các đồng đội, tôi để ý TTNL thường hay nhường mọi người, vị trí thuận lợi nhất và rất ít khi thấy TTNL chụp một mình. Nhưng vì nể tôi hay sao  ??? nên tôi có những bức ảnh "độc" của TTNL.

Bức ảnh chụp năm 2009, trong chuyến đi QT để khánh thành bến thả hoa bờ bắc Thạch Hãn ( mà bác 6971 có ảnh hai ông đeo nhiều" lủng liểng"nằm như sắp chết ở Cửa Việt)

               (http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/taiNTLSTT.jpg)

Gọi Hạc (02)

Hồi còn hai đứa, dĩ vãng chung như những bờ bến ngọc ngà, xa xa hạ lưu, cứ dè xẻn, nhâm nhi li bia hạt lạc mạn thuyền, nhẩn nha trôi, nhẩn nha trôi, ngọt ngào, êm dịu. Bạn đi, bỏ mình lại, dĩ vãng xưa bỗng như heo hút đầu nguồn, dòng chảy thời gian cuồn cuộn thác ghềnh, ái ngại nhìn lên thấy chông chênh, chống chếnh. Lụi cụi đi, một mình, không biết đến được đâu.

Mình cố mà không nhớ nổi, những ngày đầu tổ Tam Tam, đêm ba đứa nằm trên chiếc sập gỗ giữa nhà chị Dịu ở làng cá ven đô Yên Sở, hay sau này nằm trên chiếc giường tre ọp ẹp nhà “lão Thuận” ở vùng đồi cụ Đề Thám trên Nhã Nam, thì đứa nào nằm giữa, đứa nào nằm trong, hay phải oản tù tì, cắt lân. Có vẻ như ngày ấy vẫn liu tiu, chưa mùi bom đạn, chưa thân nhau, chưa sống chết có nhau.

Có phải buổi họp họp tiểu đội tối 5/11/1971, sau nhập ngũ 2 tháng, khi cả ba đứa tổ mình cùng tranh đấu quyết liệt với tổ Hiệc-Dũng-Phú để giành danh hiệu Tiên tiến về cho tổ mình để rồi cuối ngày niềm vui kì lạ ập vào nhật ký chính là trang đầu của tình bạn hai đứa?

“5/11
Còn sớm lắm, khi trăng còn nổi bồng bềnh ở ngang luỹ mà đã dậy tập thể dục rồi. Cái thằng Hiệc thật là rồi nghề. Nhưng cũng nhờ nó mà biết được những gì trước bình minh.
Gà gáy rộ. Trời dát một lớp mây trắng xốp, những múi mây ngà ngà nở căng, nứt nẻ như ruộng mạ khô, hở ra những kẽ trời xanh thẳm thặm, xa xôi.
Buổi tối, sinh hoạt tiểu đội.
Ghi vào nhật ký những việc không riêng: Tiểu đội so sánh sự tiến bộ của tổ 1 và tổ 2 để bầu tổ tiên tiến. Họ tranh cãi nhau gay gắt. Cả Minh, cả Hạnh nữa. Ôi, sao mà kì lạ vậy. Mình thấy vui vui. Rồi biểu quyết. Cả tổ mình nhất trí tự bầu tổ mình. Có sợi dây vô hình chằng giữa mình, Hạnh và Minh và bây giờ lại càng chặt chẽ hơn.”

Vẫn nghĩ lúc nào đấy sẽ hỏi bạn có nhớ buổi họp bầu tổ tiên tiến ngây ngô thời con nít không, nhưng ngài ngại, ngường ngượng, và nhỡ mất rồi, nhỡ vĩnh viễn.

(Kèm ảnh 2 trang nhật ký)

Trong chuyến đi Hương Canh năm 2012, thăm ngôi nhà cổ của bác 6971

(http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/IMG_3360.jpg)

Modem của tôi hỏng đi sửa không được đành mua mới nên hôm nay mới vào được với các bạn.Đã 3 lần thứ 7 tôi không ra được và mai cũng vậy vì đi Yên Lập -Phú Thọ cưới con Bạn Mong các Bạn 19C thứ lỗi cho,Đọc các thông tin ,xem hình ảnh mà nhơ TT-NL nhớ các bạn quá.

Thu, mưa đã rất buồn nhưng sao ngay cả màu nắng cũng đìu hiu đến thế. Con đã từng rất yêu cái mùa mưa nắng ấy, vậy mà thu này lại lấy đi của con điều quá lớn lao, tại sao vậy bố..

Chuyến đi này, bố đã đi được 25 ngày.., khác là.. con gọi điện bố vẫn tắt máy. Chuyến đi này, bố đi gặp ông bà và những người đồng đội xưa, chỉ khác là bố không hẹn ngày về, không cho con biết bao giờ cả nhà mình lại ngồi ăn cơm cùng nhau, không cho con được tựa vào đôi vai cứng cáp và vững chãi ấy nữa.. Chuyến đi này của bố khiến con cảm thấy thực sự bất lực, cứ vẫy vùng trong khát khao muốn gặp lại bố lần nữa, lần nữa.. Con không biết phải làm thế nào, luẩn quẩn và bế tắc, trống rỗng và cô độc, chưa thể thoát ra, chưa thể cân bằng lại được bố ah. Nỗi nhớ quá lớn như vượt quá sức chịu đựng của con người! Con cần một lời khuyên như mọi khi chỉ của bố thôi nhưng sao vẫn quá im lặng...

Khuya lắm rồi , đã qua ngày mới 15/9.
Đọc Gọi Hạc (2) của Tài , thấy nhớ Lê Minh nỗi nhớ buồn . Lại thêm buồn và nhớ nữa về cái đứa bạn cùng trường Đại Học Cơ điện khi xưa - cái thằng làm ra bài thơ Gọi Hạc , người ta gọi nó là nhà thơ tài ba bạc mệnh ( NGuyễn Lương NGọc ) nó cũng đi rõ trẻ
Lại buồn và thương khi đọc những lời của con gái Ngọc .

"Những chuyện không thể quên - cười ra nước mắt", phần 4, vẫn đang tiếp tục, số người đọc ".. không thể quên ..." từ phần 1 đến phần 4 vẫn tiếp tục tăng, như vậy, xét trên khía cạnh nào đó, anh Lê Minh - TichTuongNhuLe vẫn bên cạnh mọi người, cùng trao đổi, giao lưu những kỷ niệm, suy nghĩ về cuộc chiến, cuộc đời. Thật là hay!

THÀNH KINH PHÂN ƯU! XIN VĨNH BIỆT CHÚ !

Tôi xem TV thấy tối nay 16/9, trên VTV2, lúc 8:35-10:00 có chương trình truyền hình trực tiếp "khúc tráng ca Thành Cổ". Kính báo.

Minh ơi ! Cách đây 41 năm trong số những người lính đã hy sinh trong ngày cuối cùng của Thành cổ QT khi vượt sông để về bờ Bắc có Trịnh Thúc Doanh, một người bạn thân với Minh khi còn đang học ở trường Trỗi.

Thứ sáu vừa qua đúng là ngày giỗ của Doanh (9/8 ÂL) đồng đội và bạn bè trường Trỗi tề tựu ở nhà Doanh mà chỉ thiếu vắng Minh...Bạn bè để ra 1 chén rượu cho Doanh và Minh, chắc chắn ở nơi xa ngái ấy nơi mầu đỏ của con sông Hồng nơi quê nhà sẽ hòa vào dòng nước xanh của Thạch Hãn, không, con sông TH lúc đó ngầu lên một mầu đỏ của bao thân xác trẻ trai hòa quyện với chớp lửa bom pháo rạch nát con sông trong cái đêm thu không thể nào quên ấy.

Gọi Hạc  (03)

Cũng như thế hệ lính những năm ấy, thời lăn lê bò toài của bọn mình như bị ăn bớt, còn ngắn ngủn, vỏn vẹn 3 tháng, dôi dư mấy ngày. Chiến trường đang đợi.

Sau ít ngày ở Yên Sở để quen “Nghiêm! Nghỉ!” thì lếch thếch kéo nhau lên Nhã Nam, đất trung du, nửa tập, nửa chơi dưới tán cây dẻ, quê cụ Đề Thám. Mình vốn gốc trung du, bày cho Minh trò câu Công cống. Con công cống như là cặp đôi với sim mua, chỉ có ở xứ đồi núi. Tổ nó làm trên đất, nom như miệng núi lửa hình chiếc nón tý hon để ngửa. Công cống vùi mình trong đất mịn, rình mồi nơi đáy hố. Những chú kiến bộ hành xấu số xảy chân xuống miệng hố là ò í e. Biết thế mà không dễ gì bắt được Công cống, nó bé tý, giống màu đất lại lẩn rất nhanh. Trẻ chăn trâu rút cái búp cỏ, nhử nhử nơi đáy hố. Công cống tưởng mồi, quặp lấy. Nhấc nhẹ lên là túm được cu cậu, bé bằng con chấy kềnh, có 2 cái răng nanh khòng ra như 2 cái gọng kìm. Nhưng chỉ khó bắt con đầu tiên thôi. Túm được một chú rồi thì lấy tóc buộc vào eo nó, làm mồi câu những con sau, dễ hơn nhiều so với câu bằng búp cỏ. Thủa đi trâu hay húi cua, tóc ngắn như lông mày, nên phải năn nỉ xin tóc mấy đứa con gái để làm cước câu Công cống. Mấy thằng lính trẻ câu công cống dưới gốc dẻ, câu được lại thả, mua được cái cười lính tráng.

Buổi đi tập bắn đêm ở đồi dẻ, mình mang theo chiếc đèn ló mượn của anh Binh, chủ nhà Dũng Hiệc Phú. Đêm trung du tối mù, mình đố Minh: "Con Mực nó theo bọn mình kìa, M có nhìn thấy không? Sau mấy cây dẻ mãi đằng kia kìa". M lắc đầu. Mình đưa đèn ló cho M, lia lia về phía gốc dẻ, vẫn lắc đầu, tối lắm, chó đen chứ có phải chó trắng đâu mà thấy. Mình bảo Minh: "Đây này, đưa đây tớ bảo, dân đi săn phải làm thế này này, đen trắng gì cũng rõ". Mình chỉ cho M đặt đèn ló lên chính giữa trán, chiếu về phía gốc dẻ. M ngạc nhiên: "Ôi, thấy rồi, có 2 ngọn đèn đỏ rực, sáng quắc động đậy ở gốc dẻ, có phải mắt chó không?". Đúng rồi, dân đi săn gọi là mắt thú bắt đèn. Minh gật gật.
 
Ở Nhã Nam phải đi xin tre làm nhà ăn cho đại đội. Trung du sẵn tre, người trung du thảo tâm, nhưng mỗi binh nhì một cây, nhà dân thì thưa, binh nhì thì đông, xin mãi cũng cạn. Minh, Hạnh và mình ở nhà “lão Thuận”, chân đồi. Lên thoai thoải đồi là nhà anh Binh, nơi bọn Dũng, Hiệc, Phú ở. Hai nhà không trồng tre, nhưng phía sau nhà anh Binh là nhà cô giáo Ngọ, em vợ “lão Thuận”, thì tre cả lũy luôn. Nhưng cô Ngọ chỉ cho đúng 3 cây, lại là cho bọn trung đội 2 bên kia đồi sang xin trước, còn bây giờ thì khóa sổ. Bố cô Ngọ mê cờ như người ta mê tổ tôm. Sáng hôm đi xin tre, hai đứa mình lập mưu, đánh úp nhà cô Ngọ. Mình rủ cụ, một già, một trẻ, một bàn cờ, ngồi trầm ngâm xe pháo ở đầu hè. Được vài ván, đang say cuộc cờ thì Minh như tình cờ lấp ló ở cổng gọi: “T ơi, về để còn đi xin tre chứ!”. Mình miễn cưỡng xin phép cụ giữ nguyên trạng ván cờ cụ đang lợi quân, để còn đi xin tre, trưa, chiều, tối về đánh tiếp. Cụ xua xua: “Tre pheo gì, nhà thiếu gì, đánh đã, tý ra chặt”. Mình vẫn tỏ ra bần thần, thì cụ phăng phăng ra lũy, chặt ngay 2 cây tre cho 2 đứa, rồi vào hả hê pháo mã đến khi có còi gọi lính ăn trưa. Bọn mình hư, Minh nhỉ. Nhưng có vẻ đứa đầu têu là mình, không phải Minh.

(Trích thư Minh gửi từ Quảng Trị)
"6.9.
... Kể ra 3 năm, và chúng mình cũng được sống chung nhau nhiều, zai zẳng-đeo đuổi nhau hay sao ấy? - Mặc zù chúng mình nhớ tất cả nhưng Minh vẫn muốn nhắc lại. Từ những ngày đầu gắn bó, đó là những đêm gác, những câu chuyện của Tài (của M thì ít thôi) - Kỉ niệm về chiếc đén ló của anh Binh và buổi tập ngắm đêm của Tài có mang theo chiếu - Cho đến nay mình vẫn thích cái trò câu Công cống lí thú và gây những tiếng cười khoái trá bất ngờ - Mùa hoa dẻ và hoa ké ..."

Thêm một ảnh hai bác TTNL& 6971 "khiêm nhường" đứng ở góc ảnh

   (http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/NTLSTC.jpg)

Gọi Hạc  (04)

Những ngày cuối thời tân binh dễ thương của bọn mình, buồn vui lẫn lộn. Nhớ bạn, kể lại một chuyện buồn. Chuyện này cả 2 đều biết, chẳng biết M có nhớ không? Mình cũng không nhớ, nhưng thấy trong nhật ký ghi, đọc lại lần nào cũng thấy gợn, thấy lăn tăn, cũng đã định bụng về già hỏi nhau xem thực hư ngày ấy thế nào nhỉ.

Một đoạn khá dài, tổ tam tam chúng mình ở nhà một gia đình nông dân nghèo. Ông chủ nhà là cựu chiến binh chống Pháp, khoảng 42-43 tuổi. Đứa con đầu là trai, chừng 13-14 tuổi, lít nhít tiếp sau là 4 đứa, bé gái “Cún con” còn đang bú mẹ. Ông chủ nhà sống chặt chẽ, nói năng to tát, tính tình nóng nảy, thẳng phăng. Bà chủ nhà hiền lành, nhẫn nhịn, lam làm. Ngôi nhà tranh, vách đất, sàn đất, giường tre, không có cửa. Căn bếp xuệch xoạc với cái cối xay, cối giã ngăn cách bếp với chuồng trâu. Ở được ít ngày, khi không còn phải ý tứ với 3 thằng lính nhinh nhỉnh chỉ tuổi thằng con đầu, thì bắt đầu nghe trường ca chửi vợ, đánh con. Chắc cũng vì vất vả, khó khổ mà ra, mãi thành tật. Mình chưa đưa cho M đọc đoạn nhật ký này, vì nó buồn.

“Đêm tù mù ánh đèn dầu. Bóng tối vây lấy quầng sáng le lói ấy. Trong nhà lá, cái âm vị gia đình ở làng quê rất gần gụi. Từ tiếng khóc hờn nỉ non của “Cún con”, từ tiếng điếu bát rời rạc, rỗi rãi và vô nghĩa của ông chủ, từ mùi tanh nồng của nước giải lũ trẻ với mùi nước điếu, hơi thuốc lào, từ tiếng con chuột nhí nhách trên mái tranh, … Tất cả là gia đình. Chợt ông chủ gầm lên:
- Đ… mẹ mày, tổ sư cha mày, đồ mất dạy, đồ chó, đồ trôi sông … Bà chủ hiền lành đã về.
- Đồ khốn nạn! Đồ ăn hại. – Ông chủ nghiến răng lại chửi tiếp. Bà chủ lủi thủi, thẽ thọt đến bên giường mình dỗ Cún con.
- Chỉ biết ăn thôi! Đồ ăn hại. Cửa nhà, công việc đổ lên đầu ông hết – Ông lão kể lể với cái giọng đay nghiến, tàn nhẫn. – Không biết việc gì cả, … Đồ ăn hại.
Bà chủ im. Không gian im. Ba anh bộ đội cũng im. Chỉ có tiếng se sẽ, sợ sệt của Cún con vòi bú mẹ.
- À, mày im à? Cả lũ khốn nạn kia, mày im à? Mày không thèm nghe ông chửi à? ... Có lẽ ông chủ nghĩ vậy. Và thế là máu nóng của ông lão bốc lên.
- Xéo đi! Xéo ngay đi cho rảnh. Đ... mẹ mày. Tổ .. tổ sư cha mày ... Xéo đi – Ông lão chửi trơn, đều và to".   
    
Ba thằng mình còn quá trẻ, ngỡ ngàng không hiểu đúng sai chứ chưa nói đến can ngăn, nhất là M và Hạnh lớn lên ở thành phố. Chỉ biết âm thầm, xót xa.

Thế rồi, 4 giờ chiều ngày 23.11, một ngày trước sinh nhật, một đoạn kết thực sự buồn ập đến. Hôm ấy bọn mình đi vớt tre ở bến đò Mom, trên sông Thương, cách nơi đóng quân chừng 5-6 cây số. Bỗng có liên lạc đại đội báo về đơn vị gấp, lên gặp ngay chính trị viên đại đội. Về tới C bộ, ông chính trị viên thông báo: Ông chủ nhà các đồng chí báo cho biết đêm qua có một đồng chí bộ đội sang giường vợ ông ấy để làm những những chuyện không lành mạnh.

Giời ơi, Giời ạ, cái gì thế này? Mới 18 tuổi, 19 tuổi, non choẹt chưa biết cãi chuyện tày đình như thế. Thật may mắn là ông C viên nói luôn: “Chúng tôi đã trao đổi với cán bộ tiểu đội và trung đội rồi, ông chủ nhà có vấn đề về thần kinh. Chắc chắn các đồng chí bị oan. Để khắc phục, các đồng chí về nhà, thu xếp ba lô, lên nhà trung đội trưởng ngay”.

Thế là từ đó, tổ Tam tam vỡ làm 3, Minh- Hạnh về ở với các tổ tam tam khác, còn mình sang ở với anh Tố, trung đội phó. Chẳng ai nhắc đến chuyện buồn vô lối ấy nữa, kể cả chính bọn mình. Ít ngày sau đơn vị chuyển quân về Quế Võ.
    
 “Vật lộn với sông nước từ sáng sớm tới chiều.
4 zờ, một tai nạn, một tin buồn, một sự không ngờ đến với mình. Thôi, hãy lờ nó đi. Hãy quên nó đi sau ngày mai hãy nghĩ đến nó.”

(Kèm ảnh 3 trang nhật ký năm 1971)
  

"Họ gặp nhau, tranh nhau nói, tưởng chừng không bao giờ hết. Biết bao nhiêu chuyện, biết bao nhiêu lần kể lại. Chẳng bao giờ có thể quên. Nỗi nhớ, nỗi đau,niềm vui, mắt ngân ngấn.
Phải chăng là “hội chứng” hay “lên đồng” ? – Không thể quên – Cười ra nước mắt !" - (Trích tự truyện của bố Lê Minh - Tích Tường Như Lệ)

Bố trong chuyến đi cuối cùng, Phú Lộc - Quảng Trị!

(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/IMG_0188_zpsabfbb7aa.jpg)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/IMG_0209_zpsf8e67958.jpg?t=1379760760)

Ảnh chụp năm nào thế

Bạn Longtraicc thân mến vì chưa biết bạn là ai,thế nào nên chỉ góp ý nhẹ nhàng là câu hỏi của bạn chưa hay lắm bởi không có chủ ngữ  cũng như chưa tôn trọng mọi người nói chung
Tuy vậy vẫn có thể trả lời bạn được là "Con gảiwowu" đã chú thíc là chụp ở Phú Lộc trong chuyến đi 27-7-2013 vừa qua.

Các bác trong đoàn CCB về Bình Trị Thiên tháng 7 vừa rồi làm ơn phụ chú tên các thành viên trong 2 bức ảnh giúp cho Congairuou của Bố LM.

Chào bác chienc3.1972 và các CCB,
Thấy hình ảnh các CCB ở đây đẹp và vui tươi quá, xin bác chienc3.1972 hoặc bác nào có hình bác chienc3.1972 gởi lên trang này để em nhận biết tí nào. Lâu nay đọc khá nhiều bài viết của bác chienc3, thật hay và tình cảm lắm nhưng lại chưa biết mặt, mong lắm. xin cám ơn các bác.
Thân chào.

Bác @ LêTinh chịu khó sang trang Một thời hoaa lửa. Bên đó có rất nhiều ảnh bác Chiếnc3 và đồng đội.

http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,26835.230.html

Chứ trang NCKTQ - Cười ra nước mắt bây giờ chủ yếu chỉ có thông tin liên quan và tưởng nhớ TTNL - LêMinh.

Tôi xin thử xem cái độ nhớ của hệ thống IC của mình :

Ảnh trên ngoài trái vào: Nguyễn văn Tuy, Nguyễn bì Quỳnh, Lê Minh, Trần văn Quang
Ảnh dưới ngoài trái vào: Đào minh Xuyên, Kiều Tuấn, Lã xuân Hiển ( hoặc Ngô minh Tuân )

Nếu chưa đúng đề nghị trưởng phó đoàn sửa giúp.

Hoàn toàn nhất trí với bác 6971. Trang NCKTQ - Cười ra nước mắt (Phần bốn) tồn tại tới nay đã ngoài con số quy định (60 trang) là một biệt lệ do BQT Diễn đàn cho phép đặc cách để tưởng nhớ bác chủ topic đã không may mất sớm. Thiết nghĩ các bác khi viết bài, post ảnh lên trang này nên bám sát chủ đề trên để tránh gây ra những tranh luận, bình luận không đúng chỗ, nhiều khi phản cảm làm buồn lòng người thân và bạn bè bác chủ. Những quan hệ cá nhân cũng nên nhắn tin cho nhau qua hộp thư trên diễn đàn. Xin mạnh dạn nêu ý kiến cá nhân. Có gì sai sót mong được lượng thứ. Xin cám ơn

Ảnh trên từ trái sang: Nguyễn Văn Tuy (d5/e95/f324), Nguyễn Bi Quỳnh (d5/e95/f325), Lê Minh (TTNL - c20/f325), Trần Văn Quang (d5/e95/f325).

Ảnh dưới từ trái sang, hàng dưới: Đào Minh Xuyên (e33/f2), Lã Xuân Hiển (d4/e95/f325). Hàng trên: Lê Minh, Kiều Tuấn (Phòng Công binh QDD2)

Ảnh chụp trong chuyến đi tri ân đồng đội tại Quảng Trị và Phú Lộc (25 - 30/7/2013)

Trong chuyến đi Quảng Trị từ 25 đến 27/7/2013, LM-TTNL được anh em đồng đội tin tưởng giao nhiệm vụ châm thuốc lá dể tri ân các đồng đội tại các nghĩa trang LS, số thuốc lá mang đi 25 bao do CCB Nguyễn Đức Duyên c20/F325 và Chị Hằng ( cháu mõ LXT ) gửi . Anh cùng với Nguyễn Đình Thìn C20/F325 hoàn thành tốt nhiệm vụ mà các đồng đội tin tưởng  :'(

Hai bác TTNL & 6971 đang "giảng bài " về công nghệ thông tin về cách up ảnh lên trang VMH cho mõ Lê Xuân Tường , trong chuyến đi Nam Định thăm Bác Định già C20/F325, và về quê bác Nguyễn Đức Duyên, giờ đây bác Mõ đã rất thành thạo./.

       (http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/hoccntt1.jpg)

       (http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/hoccntt2.jpg)

Gọi Hạc (05)

Thế rồi thời kỳ lăn lê bò toài cũng kết thúc. Cứ coi như bọn mình đã thành những người lính thực thụ. Về Quế Võ, đợt tách quân đầu tiên, gần một nửa đại đội chuyển về phòng không- không quân. Trong số 41 người đi đợt ấy có Xích Hạnh. Thế là vỡ tổ Tam Tam. Cảm giác người ở lại thật khó tả. Háo hức, bâng khuâng, ...

Rồi tiếp vài đợt khác rời đại đội, tốp đi thiết giáp, tốp sang trinh sát, tốp về hỏa lực, … Đến giữa tháng 12, những ai chưa điều đi đâu thì dồn về với các đơn vị khác, thành một tiểu đoàn: d10, tự gọi với nhau là Tiểu đoàn sinh viên. Minh và mình vẫn trụ lại và theo nhau sang d10. Cho đến trước tết quân đội hai ngày, tối 20.12.1971, khi Minh và mình đang ngồi đánh cờ ở nhà anh Dụ (chủ nhà) thì Hiệc nó đến báo: “ĐC Tài, đc Minh, sáng mai sau khi ăn sáng, 2 đồng chí lên đại đội nhận lệnh”. Bây giờ đến lân bọn mình đây. Đi dâu? Hồi hộp. Nhưng may mắn là sẽ đi cùng nhau, hai đứa.

Ngày 21.12, hơn chục người tập trung lên C bộ rồi cả bọn được đưa đến sân kho Hợp tác xã. Ở đấy thấy một chiếc ô tô nhà binh và vài sỹ quan đeo quân hàm cánh bạc. Một ông đại úy phổ biến nhiệm vụ: Khám sơ tuyển phi công! Hai đứa mình còi dỏm, mình nặng 51kg, tăng 2kg so với khi mới mặc áo lính. Không biết hồi ấy Minh nặng bao nhiêu. Thế rồi, thật khó tin, tối về liên lạc đại đội đến báo: “Đại đội mình được 2 đồng chí trúng vòng sơ tuyển phi công: ĐC Minh và ĐC Tài”. Ơ hơ, nằm mơ cũng không thấy.

Chúng mình ăn tết quân đội 22.12 đầu tiên trong cảm giác lâng lâng đã như đang bay trên mây. Chiều 23.12.1971, chiếc xe biển đỏ BA-9690 của quân chủng không quân đưa 2 đứa từ phố Thắng, xuôi đường 1, qua Bắc Ninh về Bạch Mai. Nheo nheo mắt nhìn ánh đèn điện đêm Hà Thành, ngất ngây.

(Kèm trang nhật ký ngày 1/12/1971, đánh dấu hết thời kỳ tân binh)  

Tìm ra một ảnh hồi tháng 8.2010 khi Lê Minh, 6971 và mình về Ninh Bình thăm anh Ngơi, C trưởng C20 và bị thương trong chuyến công tác với A74 (cùng 6971 và mình). Anh Ngơi bị cột sống, mất khả năng lao động và trong một thời gian không có liên lạc với mọi người.

Lê Minh thường chăm chú nghe chuyện (hơn 6971 và mình?).

@TraLienTay: Khách quan mà nói thì TLT và 6971 cũng chăm chú nghe, nhưng không chuyên nghiệp như TTNL. Xem ảnh cũ lại thấy nghẹn ngào.

Các bác & các đồng đội :

TTNL-Lê Minh đã vĩnh biệt chúng ta ; chỉ vài ngày tới là 49 ngày của anh, theo phong tục tập quán của người Việt ta thì lúc đó mới chính thức được " nhập hộ khẩu" tại nơi an cư mới, nhưng những hình ảnh của người bạn, người đồng đội vẫn luôn trong tâm trí của anh em. Nơi Suối vàng chúng tôi mong anh nhận được những tình cảm của những ngườ đồng đội "đi trước". Chúng tôi những người bạn, đồng đội, những người lính QT vẫn hàng ngày, hàng giờ vẫn coi LM-TTNL đang đi công tác trinh sát luồn sâu trong lòng địch để chuẩn bị cho một trận chiến đấu mới :

     Đây là những hình ảnh TTNL- LM cùng với những CCB C20 trong chuyến đi QT năm 2011:

    (http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/IMG_4788.jpg)

Đọc lại những bài viết của anh Lê Minh - TichTuongNhuLe lính đàn em thấy hay quá, bằng cách nhìn của người lính trinh sát sư đoàn, cộng với nhãn quan của 1 nhà vật lý con (lúc anh còn ở bộ đội), cuộc chiến được anh kể khá bao quát và rất thật, rất sâu.
Anh kể về những người du kích ở Châu Đức - Bà Rịa, hoặc những người biệt động thành ở Hòn Vượn, hoặc người dân trong vùng chiến sự, chia đôi gia đình ra ngủ ở 2 hầm trú ẩn, để rủi trúng đại bác thì cũng còn lại nửa gia đình, ... Những ghi nhận, hay cảm nhận, rất sâu sắc tinh tế, khi đọc lại tui mới nhớ hồi trước mình cũng có những suy nghĩ như vậy, nhưng giờ bị quên lãng.
Nếu ở đơn vị chủ lực, đội ngũ, trang bị hùng hậu, có thể nhìn cuộc chiến khác với những du kích, biệt động thành hay người dân vùng nông thôn miền Nam, với họ, cuộc kháng chiến chống Mỹ là vô định, không biết bao giờ dứt được, anh Lê Minh - TichTuongNhuLe hiểu được tâm lý này thì đúng là 1 lính trinh sát thứ thiệt.
Mỗi lần đọc lại trang "Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt" đều thấy hay, hoặc là do phát hiện thêm cái hay mới mà lần trước mình chưa thấy, hay nhiều thứ, chứ không chỉ ở nội dung viết.

Gọi Hạc  (06)

Bắt đầu từ tối Sáu Chín Bảy Một, đời lính binh nhì đêm đêm ngủ nhà dân, lúc được ở gian giữa nhà, khi thì ngoài hè, có khi ngủ cả ở bếp. Về Bạch Mai, lần đầu tiên bọn mình được ở doanh trại. Những nếp nhà mới được dựng, đơn sơ nhưng mới, đẹp, gọn gàng, thành dãy, có lối đi, có vườn hoa,... Mấy tháng binh nhì, 2 đứa toàn ngủ cùng giường, cùng phản, đêm đến tắt đèn dầu, tối om, cứ thì thầm rúc rích. Bây giờ mỗi đứa một giường cá nhân xinh xắn, đèn điện sáng choang, sau 9 giờ tối, trực ban nhắc buông màn, tắt đèn, nhưng 2 đứa 2 giường sát nhau, vẫn rủ rỉ được. Hồi ấy rủ rỉ toàn chuyện trẻ con, toàn chuyện thiên thần.
 
Khu doanh trại lớp Dự khóa bay nằm kề bên trường bắn Bạch Mai, có những ụ đất chắn đạn cao như đê sông Hồng. Thi thoảng chiều chiều, 2 đứa trèo lên “đê”, nhòm thấy mấy ống khói khu Cao – Xà – Lá (3 nhà máy Cao su – Xà phòng – Thuốc lá) cách không xa mà thấy nao người. Nơi đấy là giảng đường khoa Lý. Gần mà xa, có khi là xa mịt mù, đi không bao giờ đến.

Cuộc sống mới của các “ứng viên phi công” khác hẳn thời tân binh. Cũng sinh hoạt, xếp hàng, nghiêm nghỉ, kỷ luật chặt chẽ nhưng có vẻ lính cậu chứ không phải là lính chiến. Chính trị viên như một thầy giáo dạy Văn. Cùng với ông là một đại úy bác sỹ chăm lo sức khỏe. Được chuyển từ chế độ ăn Đại táo lên chế độ Trung táo. Ngày nghỉ, nếu không được ra phố thì lên thư viện đọc sách, đi câu cá. Tối thứ bảy được sang hội trường binh chủng xem chương trình vô tuyến thử nghiệm. Tuyệt không thấy mùi súng ống, thao trường.

Trong số hơn chục “ứng viên phi công” có khoảng một nửa vốn là sinh viên: Hai thằng mình là “dân” Tổng hợp, có 3 “tên” Sư phạm. Dù mới ít ngày, nhưng hai thằng mình đã quen và chơi thân ngay với Doanh, không nhớ sinh viên trường nào, thư sinh, dễ thương. Sau này, hai đứa bọn mình rất hay nhắc đến Doanh, nhưng không biết bạn sống chết nơi nao? Chỉ biết bạn quê ở Hải Phòng và có em gái sau này học lớp A0 của Đại học tổng hợp.
 
Có một chủ nhật, bọn mình được tự do 2 tiếng. Lúc đầu hai đứa định về thăm khu nội trú ở Thượng Đình, rồi ra đến đường Tàu Bay, thấy không thể kịp nên lại đổi ý. Hai đứa vào quầy bia hơi (mậu dịch) mua mỗi đứa một vại, “nhắm” với bánh mì sừng bò, loại 100g. Song rồi tìm vào một quán cà phê ngay gần Ngã Tư Sở, ngồi uống sirô lựu. Tình cờ trong quán có một anh hơn tuổi bọn mình đang ngồi trầm ngâm. Nghe chuyện 2 thằng bọn mình nói với nhau, anh ấy hỏi: “Dân khoa Lý à?”. Thì ra anh học trên bọn mình 3 khóa. Bọn mình cùng chuyện trò tào lao. Mới đấy thôi, bọn mình cũng là sinh viên khoa Lý, mà sao bây giờ nói chuyện với anh ấy, bọn mình thấy như chúng mình là Sẻ hoang, anh ấy là Họa mi, Hoàng yến, cao xa vời vợi. Ao ước bao giờ thành sinh viên khoa Lý như anh ấy. Sau này 2 đứa còn nhiều lần nhắc lại câu chuyện vô đề ngắn ngủi chiều chủ nhật ấy.

Về Bạch Mai được gần 1 tuần thì bắt đầu khám vòng 2. Vòng này khám chuyên nghiệp hơn nhiều so với vòng 1. Hàng ngày, xe đưa lính từ Bạch Mai sang bệnh viện quân chủng bên Hoàng Mai khám. Cứ mỗi ngày lại “rụng” vài người, xe hôm sau rộng chỗ hơn xe hôm trước. Cho đến  hết ngày thứ tư (30/12/1971) thì xong. Thật buồn, cả 2 đứa đều “rụng” – Minh “bị” gì đó về tai – mũi – họng, còn mình "bị" về cơ quan thăng bằng.

Tối 5/1/1972, đại úy Gác chính thức công bố danh sách học viên Dự khóa bay. Không có tên bọn mình. Buồn bơ vơ, hẫng hụt. Rồi sẽ đi đâu: sang tên lửa, đi quét đường băng, gác sân bay hay trở lại bộ binh? Đời lính, số phận nằm trong tay người khác. Dù vậy, 2 đứa ao ước được về Tiểu đoàn sinh viên, không biết giờ ở đâu?    

 Tiếc cho sauchinbaymot quá!. Nếu qua trọn được các vòng khám tuyển thì có phải mình lại có thêm được một đồng nghiệp nữa cùng vi vu trên khoảng không đầy thơ mộng mà hiểm nguy kia không. Dẫu sao qua vài vòng khám là cũng đủ cảm nhận cái "nghề bay" chẳng nhàn hạ gì rồi, đúng không sauchinbaymot ?
 Rồi sau này bạn ở đâu nhỉ ?

Chào bác PCTK, cám ơn bác đã chia sẻ. "Trượt" lính bay có thể nói là cú "trượt" đầu đời của 6971. Sau này còn "trượt" này, "trượt" nọ, to thì "trượt" đường quan trường, nhỏ thì "trượt" mấy lần rút thăm tiêu chuẩn phân phối lốp xe. Chỉ cảm thấy "tiếc" lúc mới "trượt" thôi, chứ sau rồi bụng bảo dạ: Có số, có khi trượt lại hay.

Bác hỏi: Rồi sau này? Sau này cả tôi và TTNL lang bạt kỳ hồ, dài lắm bác ạ. Sau hẳn thì cùng mãn nguyện về trụ ở Quân sử.

Chúc bác mạnh khỏe, yêu đời.    

@PCTK : Bác 6971 có một topic trên box này http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17873.0.html. Hai người lính, TTNL và 6971, cùng ra đi từ khoa Lý ĐHTH, cùng tham gia lớp dự bay, cùng được huấn luyện trinh sát bình đồ tại d74/Cục 2 và đều là những trinh sát thượng thặng của c20/f325. Hai topic của 2 con người nhưng sẽ là 1 cuốn biên niên sử chung cho 1 thế hệ những người sinh viên cầm súng trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc ta.

Hôm nay, 8/10/2013 chúng tôi những người lính Quảng Trị đến nhà LM-TTNL để thắp hương cho anh nhân 49 ngày mất của LM-TTNL theo lời mời của chị Châu (vợ anh) và hai cháu Minh Ngọc & Thịnh (con gái và con rể của anh). Cùng đên thắp hương cho LM-TTNL còn thấy có những những đồng đội C20/F325, những người bạn cùng khóa 5 trường Nguyễn Văn Trỗi, các bạn cùng lớp k15 Vật Lý Đại học Tổng hợp Hà Nội và nhiều người thân trong gia đình. Theo con ngõ nhỏ Quan Thổ I, phố Tôn Đức Thắng chúng tôi vào ngôi nhà của anh nơi có những người thân đang chờ . Chúng tôi hết sức xúc động thương tiếc cho một người bạn, người đồng đội đã sớm rời bỏ những người thân và bạn bè vì cơn bạo bệnh .

(http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/IMG_8703.jpg)

(http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/IMG_8705.jpg)

(http://i1211.photobucket.com/albums/cc440/thaiminhhung1954/IMG_8708.jpg)

Mình vẫn thỉnh thoảng nghĩ sao Lê Minh lại thường tận tình thầm lặng với công việc vậy, và cho có hai lý do, một là do ảnh hưởng của bố mẹ, và hai do Minh là anh của 5 người em nên luôn nhường nhịn và chia sẻ.

Mong Lê Minh ra đi thanh thản.

Mình không có nhiều ảnh chụp với Lê Minh. Tìm được một ít, và đây là ảnh 8 năm trước khi ít anh em C20 gặp nhau ở Hà Nội (5.2005). Nhớ bạn.

Ngồi tò mò lần theo bản đồ xem nơi Bác Giáp an nghỉ ở đâu. Đã từ lâu rồi, cái thú binh địa chỉ biết chia sẻ với TTNL là sướng nhất. Bây giờ lụi cụi, buồn ghê. Đàn kia gảy những ngẩn ngơ tiếng đàn.

Thì ra Vụng Chùa - Đảo Yến chính là nơi lần đầu tiên 6971 nhìn thấy biển. Đấy là ngày 12.3.1971, C20 hành quân từ Kỳ Lạc, bám theo Hoành Sơn ra đến thôn19/5. Hình như thôn này cũng có tên là làng Cảnh Dương (Có ai về Cảnh Dương), thuộc xã Quảng Đông. Đơn vị hành quân ra tập bơi trên biển kết hợp chữa ghẻ cho lính. Mấy hôm sau có đi tập địa hình trên Đèo Ngang. Minh có nhớ kỷ niệm gì về Cảnh Dương không? Mình nhớ kém lắm, chỉ dựa theo nhật ký thôi  (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17873.40.html).    

Bác 6971,

Đọc những bài "Gọi Hạc" của bác thấy bùi ngùi xót xa lắm. Bác cứ thủ thỉ với Lê Minh như Minh đang đâu đó quanh đây, nhiều lúc vừa xem vừa ứa nươc mắt. Nhất là Bác với Lê Minh lại như hình với bóng. Ra 19c NH, các bác cũng thường chụm đầu với nhau.

Bây giờ cứ nhìn thấy bác là lại nhớ ngay đến Lê Minh đấy.

Xem lại những ảnh cũ đăng lên đây có Lê Minh mà không tin Lê Minh đã đi xa.

Suốt chuyến đi Quảng Trị năm ngoái, tôi ngồi cạnh Lê Minh trên xe suốt đợt ("Mõ" xếp chỗ mà). Cứ đọc đoạn nào nhắc tới Lê Minh, lại nhớ lại cảm giác về tính cách của Lê Minh khí đó.

Nhớ Lê Minh.

Gọi Hạc  (07)

Ngày 23.11.1971, hai đứa hân hoan, lâng lâng, mặt mày rạng rỡ ngồi trên thùng xe tải nhà binh với những sỹ quan đeo quân hàm cánh én bạc từ Hà Bắc về Hà Nội thì ngày 22.1.1972, coi như một tháng sau, lại xe của quân chủng không quân chở những phi công hụt trả về Hà Bắc. Tâm trạng khác hẳn rồi, nhưng điều còn buồn hơn là tiểu đoàn sinh viên (d10) đã không còn thuộc sư đoàn 325 nữa. Nhóm phi công hụt gồm 6 người, tính tên theo vần là: Bảo, Cần, Đức, Minh, Tài và Trúc, được trả về sư bộ sư 325. Bảo trước khi đi là sinh viên Toán Đại học sư phạm HN, Cần, Đức và Trung đang học phổ thông thì nhập ngũ. Ngay sau đó, ban cán bộ điều cả 6 đứa về đại đội trinh sát sư đoàn, khi đó cũng mới thành lập. Lính trong đơn vị phần lớn quê ở Hải Hưng, kém bọn mình 1-2 tuổi. Minh về A2, mình về A8, cùng “lên” tiểu đội phó! Bảo ở lại C bộ, làm liên lạc, Cần, Trúc, Đức cũng được phân về các A.

Không nhớ rõ cảm giác khi ấy, nhưng thấy mình thở dài trong nhật ký: “22.1.1971: Sa xuống hố. Sâu thẳm thẳm và tối mù mịt. – Ngày về C20 – Đại đội trinh sát sư đoàn”. Chắc là nản lắm. Còn Minh, sau này, khi mình đã ra Bắc, Minh viết từ Quảng Trị gửi ra cho mình: “…Những ngày buồn như bị bỏ rơi của những ngày đầu về Xê mình, chỉ gặp nhau những tối thứ Bảy hoặc những tối mọi người đi xem”. Mấy tháng trời cùng tổ tam tam, không thì cũng sát giường nhau, bây giờ Minh ở B1, mình ở B3, thường mỗi B một xóm, mỗi đứa một A, như một gia đình mới với bề bộn lo toan, nhưng như 2 chị em gái bị gả chồng sớm, chỉ ngong ngóng cơ hội để lén gặp lại nhau, để nuối tiếc những ngày xưa ríu rít. Cả đơn vị háo hức đi xem phim thì 2 thằng lặng lẽ hẹn nhau ra đê sông Thương, để thương, để nhớ. Thi thoảng bọn mình cũng gặp Bảo, nhưng hắn ở C bộ mà lại nghiêm nghiêm nên cũng ngại.      

---
Cả đơn vị háo hức đi xem phim thì 2 thằng lặng lẽ hẹn nhau ra đê sông Thương, để thương, để nhớ. Thi thoảng bọn mình cũng gặp Bảo, nhưng hắn ở C bộ mà lại nghiêm nghiêm nên cũng ngại.       
---

Xưa nay lúc nào các a phó chẳng ngại người C bộ :-)

Đoạn trong ảnh trích từ "Nhật ký viết lại" của 6971.
Mình quên mất cảm giác lúc đó thế nào rồi, nhưng "trượt phi công đỗ trinh sát" thì chắc là nuối tiếc.

Sáng thứ bảy nơi mình nắng dịu. Ngồi dưới nắng nghĩ đến bác Giáp, nghĩ đến Minh, nhớ lại những ngày xưa, từ thật xa đâu đó những hình ảnh cũ lúc mờ lúc tỏ trở về.

TTNL và 6971 đã có lần lên lớp cho mình gửi ảnh lên DNGN kiểu "liên thanh" mà học chưa vào, nên vẫn "phát một".
Ảnh này kể từ Tài là các anh Thời, Khâm, Ánh hôm tiễn Minh (trích từ ảnh đã gửi).

Gọi Hạc  (08)

Lính thời chiến không có khe hở để ngồi ôm nuối tiếc. Rồi cũng nguôi ngoai những khao khát phi công và hết ấp ủ giấc mơ Tiểu đoàn Sinh viên. Rồi mấy thằng phi công hụt cũng tìm thấy hơi ấm tiểu đội, thấy niềm vui của đời lính trinh sát.

Mình lớn lên ở quê, lăn lóc với hạt thóc, củ khoai. Một năm trước, khi về thành phố khoác áo sinh viên, đã va vấp, ngô nghê, ngỡ ngàng vô kể. Bây giờ trở lại sống với những người lính “chân quê”, hầu như chẳng gặp khó khăn gì. Còn Minh lớn lên ở phố, tối tối chơi sô-vê đuổi nhau chạy quanh chùa Một Cột, rồi lại mấy năm Trường Trỗi bên xứ Tàu, liệu có hòa nhập được với mấy đứa chiêm chiêm, mùa mùa Khoái Châu, Kim Động không? Thi thoảng gặp nhau khi họp đại đội, nghe Minh khoe: “Thử ăn khoai lang sống chưa? Ngọt lừ”, mình đã bất ngờ, vui vui. Chắc mấy thằng Oai oái Phủ Khoái dạy bạn ăn khoai sống

Sát sạt Tết thì bất ngờ đơn vị nhận lệnh rời Việt Yên, ra ga Bắc Giang, lên tàu, căng cờ giải phóng sình sịch chạy qua ga Hàng Cỏ, xuyên đêm thẳng vào Vinh. Qua phà Bến Thủy, nghỉ tạm một ngày, tối đến hành quân bộ, đi về phía Nam, chẳng rõ tỉnh huyện mô tê nào. Lỉnh kỉnh còng lưng xoong nồi, súng, gạo, giò, miến măng. Sau này trong đời lính sẽ còn vô vàn lần hành quân gian khổ, cơ cực, nhưng tối hành quân hôm ấy trên đất Hà Tĩnh là “dã man” nhất với mình. Càng khuya, càng nhụt, lê chân vô vọng, ứa nước mắt. Đêm tối mịt mù. Đất khách quê người xa lạ. Không biết đích là đâu, có đến được không. Thật bất ngờ, Minh từ  phía đầu hàng quay lại tìm mình (A2 đi trước A8 một quãng xa). Mình sướng run người. Sao bạn biết mình đang hoang mang, tuyệt vọng mà quay lại? Minh mang đỡ cho mình bao gạo. Đã thế, Minh lại không được đi cùng mình mà phải vác cả 2 bao gạo đi ngược về phía tiểu đội mình.

Không nhớ đi được bao xa, chắc quãng 8 hay 10km thì được lên ô tô. Sống rồi! Nhưng hết khổ này lại tới khổ khác. Mình bị cái tội say xe. Say xe thì khổ lắm. Say rã rượi, mê man. Chẳng thà đi bộ còn hơn. Gần sáng cũng đến được nơi tập kết. Một vùng đồi núi lơ thơ mấy túp lều dân xập xệ. Mỗi tiểu đội ở một xóm, cách nhau những con suối. Hôm ấy là ngày 30 tết.

Nhưng rồi một tai họa lại đến. Đêm trước, trong lúc say xe, mình đã để rơi mất 1 quả lựu đạn. Tội mất quân trang vũ khí khi còn ngoài Bắc là nặng lắm. Mình bàn với Minh, hai đứa đành chung nhau 3 quả lựu đạn, khi nào kiểm tra quân trang bên B1 thì bí mật chuyển từ B3 sang cho đủ, xong lại chuyển ngược lại.

Đơn vị đóng ở Kỳ Anh, một huyện nghèo của Hà Tĩnh. Lại tiếp tục tập nghiệp vụ trinh sát. Có một hôm (theo nhật ký là 5.3.1972), đơn vị tổ chức leo núi, lập đài quan sát trên cao điểm của dãy Hoành Sơn. Mình lại bị đuội khi leo núi. Cứ tụt dần, tụt dần về cuối hàng. Minh lại như ông Bụt, quay lại đỡ mình. Những kỷ niệm ấy quên làm sao được.

Một tuần sau, 12.3.1972, bọn mình bám theo Hoành Sơn, đi ngược ra phía biển và dừng chân ở xóm 19/5 thuộc xã Quảng Đông mấy ngày để tập bơi vũ trang trên biển. Chỗ đấy chính là Vụng Chùa, nơi sau khi Minh đột ngột ra đi không lâu, Bác Giáp đã về đây yên nghỉ.

 Mình ốm suốt tuần nay , đến 49 ngày M mình cũng không có mặt . Đọc Gọi Hạc cứ thấy tê tái . Có lẽ , vừa do tài năng vừa do yêu bạn nên với mình những gì Tài 6971 viết mình đều thấy yêu thấy hay thấy hay hơn tất cả những nhà văn mình biết . Thứ mà Tài viết thật đến nỗi thành văn . Văn của người lính trong cuộc là thứ văn phi hiện thực . Viết thật đâu phải là dễ ? Khó lắm khó lắm . Nhớ M quá . Gọi Hạc ... con sinh ra thì đã chết / con chưa chết thì chưa sinh ra .

Suốt ngày 13/10 tôi ở vũng chùa chờ đón linh xa chở đại tướng,có rất nhiều thời gian vãn cảnh vũng chùa.Đây là vùng biển hoang vắng không có người vào.Đường vào nơi an táng mới mở được 1 tuần nay.Có lẽ bác nhầm vùng biển mà đ/v bác tập bơi trước đây.chào bác.

Chào @ DucCuong,

Đây là 6971 ôn lại với bạn bè dựa trên nhật ký thôi, chứ trí nhớ sau hơn 40 năm thì chỉ còn là ang áng, dễ nhầm lắm. Chưa kể hơn 40 năm thì cảnh vật biết bao thay đổi rồi. Nơi xưa kia hoang vu giờ thành phố xá. Nơi rầm rập những binh đoàn giờ âm u, heo hút.

Căn cứ theo nội dung và những địa danh trong nhật ký thì tạm dựng lại "phim" như thế này: Ngày 17.2.1971: Đơn vị C20 rời Kỳ Lạc đi dã ngoại, bám sườn nam dãy Hoành Sơn, đi về phía biển. Ngày 12.3, đến xã Quảng Đông, lính xuống biển tắm (Không rõ thôn nào của Quảng Đông). Những ngày sau các nhóm tập đi địa hình ở Đèo Ngang, cao điểm 234 (dãy cao điểm trên đó có Hoành Sơn Quan cổ kính), rồi về đóng mấy ngày ở thôn Vĩnh Hải, tập bơi và cuối cùng xuống thôn 19/5 là hết đợt dã ngoại, quay về Kỳ Lạc (ngày 22.3.1971).

Bây giờ, xã Quảng Đông có 5 thôn, trải dài theo bờ biển, tính từ phía bắc, giáp Hà Tĩnh xuống phía nam là các thôn:  Vĩnh Sơn, Minh Sơn, Thọ Sơn, Đông Hưng và 19/5. Hai thôn Đông Hưng và 19/5 vốn thuộc xã tiếp theo là Cảnh Dương. Chỉ không rõ địa danh làng chài Vĩnh Hải trong nhật ký ngày ấy là tên thôn hay làng, bây giờ thấy trên Google Map đánh dấu mãi trên đường 1. C20 tập bơi mấy ngày trên quãng bờ biển Vĩnh Hải xuống đến 19/5.

Nơi Bác Giáp yên nghỉ là núi Thọ Sơn, thuộc thôn Thọ Sơn, xã Quảng Đông, nhìn xuống biển Vụng Chùa. Không biết cư dân ở Quảng Đông giới hạn Vụng Chùa đến quãng nào, có gồm cả quãng biển cong cong Vĩnh Hải, hay xuống cả Trường Hải, Đông Hưng, hay chỉ là quãng thẳng chỗ Thọ Sơn xuống biển, nơi đúng là "hoang vắng, không có người vào". 

Ảnh tham khảo

@6971 : Mình đã đọc cái đoạn C20 các bạn đi đặt đài áp tết 72 trên Mũi Hoành sơn Nên lần nào đi qua đèo Ngang mình cũng cho dừng xe ngồi tưởng tượng chuyện các bạn ngày xưa ( năm 12 hai lần mình qua đấy ) . Nhật kí các bạn ghi rõ thế . Cả bài thơ của Tralientay ra đời vào dịp này đúng không ?  Mà thôi chả cần nói lại làm chi , nhớ Lê MInh thì lại nhớ cái không gian đó mà thôi bạn nhỉ

  Đọc đến Gọi Hạc (8) của bác 6971 thì mới càng thấu hiểu vì sao tình bạn + tình đồng đội nó thiêng liêng đến như thế, cho đến hôm nay hơn 60 tuổi rồi vẫn không thể quên được. Cùng giống như các CCB hơn 90 tuổi vẫn đến để viếng Đại tướng VNG với hai hàng nước mắt vì họ nhớ chuyện "ngày xưa" với những ký ức không bao giờ quên

Tháng 10 này buồn quá.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp mất. Giờ vào Quân sử lại biết tin bác TTNL mất nữa.
Xin chia buồn cùng gia đình.
Cháu Quỳnh.

Bố Lê Minh và các đồng đội! (27/7/2013)
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/IMG_0266_zps557e7d24.jpg)

Gọi Hạc (09)

Cuối tháng Ba năm Bảy Hai, ta mở mặt trận Trị Thiên. Thắng liên tiếp, khí thế bừng bừng, nức lòng cả nước. Mặc dù vậy mà lại là trinh sát sư đoàn, nhưng hồi ấy có vẻ bọn mình hãy còn lớ ngớ lắm, chỉ biết quanh quanh Xê 20, cặm cụi với rừng rú Hoành Sơn rồi bãi biển Quảng Bình. Thi thoảng hai đứa mình mới nghe lỏm được qua Bảo ở C bộ vài tin tức nóng, vì ở C bộ có đài. Mà vẫn chẳng biết từ Kỳ Anh, Quảng Trạch vào chiến trường còn xa không? Và sẽ còn ở ngoài Bắc bao lâu nữa? Rồi sẽ đi B ngắn hay đi B dài? Đi đường nào? Mà cũng chẳng đứa nào quan tâm, cứ thấy tụi bụi với những công việc thường ngày của A và vô tư háo hức với bao điều mới mẻ ở một xứ xở xa lạ hơn là nhìn xa hay nghĩ về những gì khốc liệt sẽ đến.

Những ngày đầu tháng Tư, địch trở lại oanh tạc miền Bắc để hạn chế tiếp viện của ta cho chiến trường. Chúng mở chiến dịch Linebacker I từ ngày 6/4/1972, tăng cường đánh phá giao thông, phong tỏa biển. Đúng những ngày ấy, những ngày bắt đầu cảm thấy hơi nóng của bom đạn trên đất Hoành Sơn phả vào mặt thì sư đoàn cử 9 trinh sát quay ra Bộ học nghiệp vụ trinh sát nâng cao, gồm 3 trinh sát của tiểu đội trinh sát kỹ thuật (a12) ra học trinh sát ảnh, 3 trinh sát của Xê 20 sư đoàn và 3 trinh sát trung đoàn 18 ra học trinh sát binh địa. Trong số đi lại có cả 2 đứa mình, cặp kè như hồi cùng rời d10 về Bạch Mai, rồi lại cùng rời dự khóa bay về Xê 20. Chỉ buồn là Bảo, bạn mới của bọn mình, không được đi cùng. Đã biết đâu những gì chờ đợi 3 đứa ở phía trước. Chia tay của người lính trong chiến tranh có thể sẽ là chia tay vĩnh viễn.

Trong tốp ra có Duyên, sinh viên Đại học sư phạm ngoại ngữ, là lính trinh sát kỹ thuật của a12. Chín thằng trinh sát quay ngược ra Bắc khi chiến sự đang nóng lên ở cả 2 miền.

Mình gửi cái ảnh chụp lại từ album, ảnh chụp đã rất lâu, hình như ít nhất quãng 15 năm.
Hôm ấy rủ Minh và Tài chui vào một quán trên phố Bà Triệu, gọi rượu cognac uống.
Hai ông binh địa như mới đi thực địa về, bùn đất còn đầy trên giầy, lại râu ria trông rất ngầu.

"Đứa nhớ giỏi nhất thì đã đi xa,
Những đứa ở lại thì nhớ chưa ra"

Có lẽ ảnh chụp quãng 2002-2003.

 Bố Lê Minh cùng các bác, các chú Cựu chiến binh - Một trong những bức ảnh cuối cùng của bố chụp cùng đông đủ các đồng đội!
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/IMG_0213_zpsb5768997.jpg)

Gọi Hạc (10)

Nếu những ngày ngắn ngủi với lớp Dự khóa bay ở Bạch Mai như là một giấc mơ thần tiên với bọn mình thì mùa hè 72 ở Sơn Tây lại là một giấc mơ ngọt ngào có thật. Bỗng chốc từ núi rừng Hoành Sơn được về sát nhà, ngày ngày tô tô, vẽ vẽ, thoát cảnh đầu binh, cuối cán A-phó, không phải lên gân, lên cốt gương mẫu nữa, được tán róc, tụt xuống thành tiểu đội viên, tào lao lính tráng, lang thang quanh chân núi Ba Vì, ra Tùng Thiện, về Thạch Thất, sang Hòa Lạc, vừa học, vừa chơi. Ngày quốc tế lao động, mình được về Hương Canh, Minh về Hà Nội với Bố Mẹ, anh em. Đúng là mơ của lính.
 
Bây giờ xa nhau, đọc lại nhật ký năm ấy, thấy có 2 ngày muốn nhắc lại.

Một là ngày 8/5/1972. Sáng ấy bọn mình hành quân từ trong xóm Mường ra Tùng Thiện, gần thị xã Sơn Tây, chuẩn bị cho đợt tập vẽ thành phố, thị trấn. Vừa đến chỗ trú quân mới, nhớ là trên một quả đồi thấp, thì ào ào, túi bụi, máy bay gầm rít, bổ nhào, bom giội tơi bời, mù mịt từ hai phía: trận địa tên lửa bên kia đồi và doanh trại của đơn vị cơ giới (Q51) ở làng bên. Chắc chúng đánh phá hai mục tiêu trên, chẳng may mình kẹp ở giữa. Lần đầu tiên sát sạt với bom đạn thật nên lúng túng pha sợ hãi chứ thực ra chúng không nhằm vào cánh trinh sát. Không ai bị thương, nhưng đơn vị Q51 và trận địa tên lửa thì tan hoang và rừng rực cháy. Ngay buổi trưa, cả đơn vị hành quân ngược về xóm Bơn trong Ba Vì. Với cả 2 thằng lính bọn mình, có lẽ trận bom Tùng Thiện là lời nhắc nhở đầu tiên của chiến tranh.

Sau đấy ít lâu, thấy trong nhật ký ghi: “15.6 – Sự tức giận nho nhỏ giữa mình với Minh – Tùng Thiện”. Viết quá cô đọng, mà lại xa thăm thẳm dĩ vãng nên chẳng thể nhớ lần ấy mình giận nhau chuyện gì, mà lại chỉ là giận nho nhỏ.

Thế rồi giấc mơ ngọt ngào ấy cũng hết. Lớp học bế giảng, Minh được "bằng" Giỏi, còn mình được Khá. Cũng đúng là lúc chiến tranh đang ngày càng trở nên nóng bỏng, quyết liệt, sinh tử. Bọn mình rời Sơn Tây, rời d74 khi sức nóng từ Thành cổ Quảng Trị phả hơi nóng hầm hập tới mọi miền đất nước. Bấy giờ là cuối tháng Tám, năm Bảy Hai.          

Gọi Hạc (11)

Quanh khu mình ở, cứ tối tối rồi rạng sáng, vang vọng đều đều tiếng “tooc, tooc, tooc, tooc”, ban đầu thấy tò mò, sau thì khó chịu, bây giờ thành quen. Đấy là tiếng gõ mõ của một nhà ai đó, không rõ vì nguồn cơn gì, hay chỉ đơn giản là thành tâm tụng kinh gõ mõ tối hôm, sớm mai, cầu xin phúc lộc.

Nhưng cũng lạ kỳ. Quanh khu mình ở phần lớn là nhà ống, 3-5 tầng, sat sát dẫy này dẫy kia. Thế mà trinh sát mấy lần rồi mình vẫn không tài nào xác định được chính xác căn phòng, ngôi nhà nào phát ra tiếng mõ ấy. Đi theo dãy phía trước thấy tiếng mõ ở xa xa, nhưng có vẻ ở dãy sau. Sang dãy sau lại thấy như ở dãy bên kia. Dãy Viện Khoa học, dãy Xuất bản sách báo, dãy đại học quân sự, dãy ban ngành TW, dãy Cao đẳng du lịch, … Chịu. Cứ như là tiếng vọng của thinh không.

Mình hay đi ngủ sớm, dậy sớm. Thường đi ngủ sau chương trình “bé ơi ngủ ngoan” khoảng 1 tiếng, vẫn thấy tooc tooc, sáng dậy trước nhạc “Khúc quân hành” gọi học viên dậy tập thể dục của Học viện KTQS (5:30) khoảng 10-20 phút, đã thấy tooc tooc trước đó rồi. Hay là mõ gõ suốt đêm.

Nếu là người ngồi gõ mõ suốt đêm thì mình cũng đã tò mò. Thiện Nam hay thiện Nữ, già hay trẻ, có oan ức gì chăng? Có mỏi tay không? Nhưng đây là tiếng mõ điện tử, chắc là chạy pin vì những tối mất điện vẫn thấy tooc tooc. Nó cứ đều đều, vô hồn, vô cảm. Cứ một tic-tắc là 2 nhịp mõ.

Thì đã bảo là cái gì khó chịu mãi rồi cũng thành quen. Là thành quen thôi, chứ không phải là thành dễ chịu. Quen đến mức có vài hôm, không rõ lý do gì bẵng đi tiếng tooc tooc, cũng thấy lăn tăn: Sao thế nhỉ, với hàng chục giả thiết.

Đêm qua là một đêm bình thường, cuối tuần nên mình thức muộn hơn ngày thường một chút, lang thang mạng, xem mấy chuyện Ngoại cảm, dởm có, thật có, đang Hot. Sáng ra, khi còn lơ mơ thì đã nghe tiếng tooc tooc. Xem điện thoại thấy mới 4:10. Hơi sớm. Có vẻ như Vô-lum tooc tooc nhà ấy hôm nay để hơi lớn. Thoáng nghĩ, giá mà mình hơi “nặng tai” như bạn mình lại sướng. Rồi lại chìm vào lơ mơ thức ngủ lẫn lộn. Lại nghĩ đến anh trai mình. Bác ấy sinh năm Ba tư. Sinh thời bác ấy là kỹ sư xây dựng, làm giám đốc công ty xây dựng II Vĩnh phúc, là đại biểu quốc hội “khóa Thống nhất” (1976). Đến lúc nghỉ hưu vẫn nghèo xơ xướp. Tiêu chuẩn nghỉ hưu trong ngành được ưu tiên mua 04 vì kèo Tiệp và 10 kiêu gạch nung Quất Lưu, đủ về cất ngôi nhà cấp 4. Con cái bây giờ nhà cao cửa rộng lắm, vẫn giữ lại cái nhà cấp 4 có vì kèo ngoại ấy. Mỗi lần về giỗ Anh, không cầm được nước mắt. Đứa em họ tôi, tình cờ mãi sau này lại đứng đúng vị trí giám đốc công ty II của anh tôi, giầu đến mức có tên trong Ngũ đại gia của tỉnh. Năm 1984, khi xách va li đi nước ngoài, tôi ngỏ lời xem anh tôi thích thứ gì ở đất người. “Nước mình, dân mình thiếu lắm, đến cái kim cũng quý. Tôi chỉ ước ao có cái đồng hồ quả lắc thôi. Nom nó quý phái, sang trọng lắm. Không biết bên ấy có đắt không”. Biết vậy. Năm 1989, khi xong luận án, tôi mang về cho Anh một chiếc đồng hồ quả lắc, loại bình dân thôi. Tôi về trước, mấy tháng sau thùng hàng mới về. Về quê chào anh. Sao có mấy năm mà anh tôi đã già yếu đi nhiều quá. Tôi khoe anh: Em đã mua cho anh một chiếc đồng hồ quả lắc, gửi đường biển, chắc nay mai về. Nghĩ ngợi một lúc, rồi Anh buồn, buồn, bảo tôi: “Thôi, để cô chú dùng dưới ấy”. Tôi sợ anh giận gì. Hồi sau, xoay xoay cái đóm cháy dở trên nõ điếu cày,  anh bảo: “Đấy là ao ước hồi còn trẻ. Bây giờ tôi già rồi. Người già khó ngủ lắm chú ạ. Đến cái đồng hồ báo thức để bàn mà cứ tối đến tôi vẫn phải giấu nó vào trong cái giỏ tích cũ, đậy nắp lại, không thì nó tíc tắc, mất ngủ”. Ba năm sau thì anh tôi đi. Chiếc đồng hồ quả lắc Nga đã gỉ hoen, gỉ hoèn trên gác xép nhà tôi. Mấy năm trước, tôi cho chạy thử, nó không lắc được nữa. Đang mờ mờ, ảo ảo chuyện anh trai thì thấy Minh cười hiền từ, rồi bảo: “Ừ, điếc cũng có cái sướng của điếc. Này, nhưng hôm trước ông nhầm vụ thằng Doanh đấy”. Nhầm gì thế nhỉ? Khổ nỗi, không ai hỏi được người gặp trong mơ. Chỉ nghe được thôi.  
    
Mình tỉnh hẳn đã hơn 7 giờ. Như mọi ngày thì đã xong vài cuốc đi bộ sáng. Hôm nay thứ bảy nên bên Học viện không mở nhạc “Khúc quân hành” gọi lính, mà cái giống mơ mơ, ngủ nướng thường hay dậy muộn. Lại vẫn tiếng tooc tooc đều đều lẫn vào là đứt đoạn những chuyện về anh trai, chiếc đồng hồ và câu nhắc nhở của Minh. Hư hư, thực thực. Doanh à? Mình biết Minh có một bạn thân trường Trỗi, tên Doanh, hy sinh ở Thạch Hãn, sát cầu Quảng Trị, hôm 15/9/72. Mình chỉ nghe, chỉ đọc chứ không viết gì, không nói gì về Doanh. Thôi đúng rồi, Minh nhắc Doanh bạn chung của 2 đứa bọn mình cơ. Ừ nhỉ, hôm trước mình đã viết về Doanh trong Gọi Hạc 06, đoạn chúng mình quen Doanh ở lớp Dự khóa bay.  
        
Trong số hơn chục “ứng viên phi công” có khoảng một nửa vốn là sinh viên: Hai thằng mình là “dân” Tổng hợp, có 3 “tên” Sư phạm. Dù mới ít ngày, nhưng hai thằng mình đã quen và chơi thân ngay với Doanh, không nhớ sinh viên trường nào, thư sinh, dễ thương. Sau này, hai đứa bọn mình rất hay nhắc đến Doanh, nhưng không biết bạn sống chết nơi nao? Chỉ biết bạn quê ở Hải Phòng và có em gái sau này học lớp A0 của Đại học tổng hợp.

Minh về nhắc mình mới lăn tăn. Hay là nhầm thật. Mở lại Nhật ký viết lại, tìm.

http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17873.50.html    

Cùng về học binh địa còn có trinh sát của các sư đoàn khác trong toàn quân. Tôi nhớ trong cùng tiểu đội có Doanh, trắng trẻo, thư sinh, quê Hải Phòng, nhớ mang máng như trước khi nhập ngũ là sinh viên Hàng hải. Doanh chơi thân với bọn 325 chúng tôi.

Thôi đúng là mình nhầm rồi. Doanh là bạn của bọn mình hồi ở Lớp Binh địa Sơn Tây, hè 72, chứ không phải hồi Dự khóa bay. Xin lỗi Minh, cám ơn Minh.

Có hay không những chuyện Tâm linh nhỉ?    

Gọi Hạc (12)

Cuộc hành quân đi về phương Nam mùa hè Bảy Hai của nhóm 9 trinh sát tốt nghiệp khóa học trinh sát Ảnh và trinh sát Binh địa ở Cục 2 sẽ bắt đầu từ Hà Nội, trái tim của cả nước. Cả bọn cũng chỉ lơ mơ, sư đoàn mình đang ở phía Nam, vào đến Hà Tĩnh có trạm đón tiếp của sư đoàn, rồi sẽ đi tiếp, chứ không rõ đích đến là nơi nào. Cuộc chiến đang cực kỳ căng thẳng. Cuộc hành quân của toán trinh sát sẽ không theo đường giao liên mà tự tổ chức đi theo cách riêng của những thằng lính AK báng gấp.

Chín trinh sát ra Cục 2 học, chỉ có mình Minh là con trai Hà Nội, nhà ở Hà Nội, còn lại đều gốc ở các miền quê. Vì thế nhà Minh ở 60 phố Sơn Tây trở thành “Trạm giao liên”, một góc nhà vốn đã chật được dành chỗ xếp la liệt những chiếc balô cóc, súng AK báng gấp, ống nhòm, địa bàn, ... Đứa có họ hàng, người thân ở Hà Nội thì chỉ rẽ qua “trạm” theo lịch đã hẹn để bàn bạc, nghe thông báo, đứa không có cơ sở ở Hà Nội thì “trọ miễn phí” ở nhà Minh, đợi thu xếp ngày xuất quân. Mặc dù đã khá thân nhau, biết nhiều về nhau, về cả gia đình, nhưng dịp ấy mình cũng mới biết nhà Minh, Bố, Mẹ và các em Minh.

Bọn mình đều biết Bố Minh là cán bộ cao cấp bên ngành giao thông, nhưng khi gặp Bác tất cả đều ngạc nhiên về vẻ bình dị kiểu nhà binh của Bác. Bác thu xếp được cho bọn mình 9 xuất vé xe khách dân  sự Hà Nội – Vinh, sau quốc khánh khởi hành.

Chiều 3/9, xe lăn bánh từ bờ hồ Thuyền Quang. Bọn mình cha mẹ, anh em ở quê, xa, không lên được, chỉ có Mẹ và các em Minh ra tiễn chung cả nhóm 9 trinh sát đi về phía Nam, nơi Quảng Trị đang những ngày tháng Chín Bảy Hai đỏ lửa.

Cứ tưởng 2 ngày xe chạy thì đến Vinh, hôm sau đến trạm đón tiếp của sư đoàn ở Hà Tĩnh, nghỉ ngơi vài ngày rồi vào sư đoàn, về C20, chắc đâu đó Quảng Bình hay Quảng Trị. Nhưng không. Xe chỉ chạy được đúng 1 đêm, đến đâu đó cuối Nam Hà hay đầu xứ Thanh thì cầu phía trước mới bị bom phá hủy. Xe phải tạt sang một xóm ven đường nằm chờ thông cầu. Minh có nhớ tối 6/9, hai đứa mình và Duyên còn ra quán ven làng ăn kẹo lạc, uống nước chè để kỷ niệm 1 năm ngày nhập ngũ không?

Rồi sốt ruột, không chịu nổi cảnh ngồi chờ vô vọng, không biết khi nào thông cầu, đêm 7 hay 8, bọn mình họp và quyết định bỏ xe, sáng hôm sau sẽ bắt đầu cuộc hành quân bộ. Đấy là cuộc hành quân thi vị và thật đáng nhớ. Toán linh trinh sát 9 thằng, 9 khẩu AK báng gấp, còng lưng bao lô, cặm cụi hành quân trên đường Một khi con đường này đã bị bom Mỹ cắt đoạn. Trên đường vắng tanh, không còn bóng xe cơ giới, chỉ lác đác gặp những người lính nhếch nhác, uể oải đào ngũ từ Quảng Trị, đi ngược chiều ra Bắc. Hai bên đi ngược chiều nhau, nhìn nhau ái ngại. Ngày đi, tối đến được đâu thì giạt vào làng xin nấu cơm, xin ngủ. Đến cuối Nghệ An rồi vào Hà Tĩnh thì chuyển sang ngày ngủ, đêm đi, tránh nắng. Đi đêm có nhiều cản giác thích hơn. Trời mát mẻ, không gặp những người lính rã rượi ngược chiều, đêm nào cũng gặp những đoàn xe chở bộ đội đi cùng chiều, có hôm còn được đi nhờ. Cứ 2 đứa, 3 đứa, lai rai những chuyện vô đề cho vui chân, quên cực nhọc. Minh, Thái và mình hay cụm với nhau, 3 thằng thích tán róc. Thích nhất của cuộc hành quân ấy là 9 đứa sàn sàn như nhau, chẳng ai là chính ủy, chẳng ai là chỉ huy, chẳng ai nhắc nhở thúc giục ai, cứ cặm cụi đi về phía có tiếng súng.  
 
Hết Thanh vào Nghệ rồi sang Hà Tĩnh, rời lộ Một, rẽ lên miền Tây, qua ngã ba Đồng lộc, men xuống Kỳ Anh. Đối với bọn mình, đây là lần thứ 2 hành quân vào Hoành Sơn, nhưng 2 lần khác hẳn nhau. Không biết bao nhiêu cây số, qua cả những ngày khủng hoảng vì bị cạn lương thực để rồi cũng đến được trạm Thu dung của sư đoàn ở miền tây Kỳ Anh vào chiều 18/9, mất đúng nửa tháng.

 Đọc Gọi Hạc bác Tài viết lại ngồi hình dung về hình ảnh bố khi còn trẻ.. Con người có thể trưởng thành và già dặn hơn qua cuộc sống nhưng tính cách thì không hề thay đổi, vẫn nét hiền từ, lãng mạn, trầm tĩnh nhưng sâu sắc ấy, bố luôn sống hòa đồng với tất cả mọi người. Khi nghĩ đến bố với bác Tài, con lại nhớ đến câu chuyện hai người lính ngồi chơi cờ mồm với nhau mà không hề có bàn cờ, gần đây lại được đọc chuyện về tự sự của những ngón tay "ngón cái giống như ông già, còn ngón út thì là một gã trai lơ...", tình bạn của bác và bố làm con thầm ngưỡng mộ..

 Vậy là ngôi nhà 60 Sơn Tây không chỉ gắn với nhiều kỉ niệm gia đình mà bạn bè, đồng đội của bố đều đã coi ngôi nhà ấy như một chỗ qua lại lúc xa nhà, một nơi ít nhiều chắc cũng động viên được tinh thần những người lính trước khi lên đường ra trận.. Còn tổ ấm gia đình mình cũng được bắt đầu từ 60 Sơn Tây ấy, trên căn gác nho nhỏ 20m2 nhưng bình yên ấm áp. Đến sau này, mỗi lần nằm mơ, con vẫn thường mơ thấy khung cảnh căn phòng rõ nét từng chi tiết, từng góc nhà. Nếu thời gian có thể quay lại thì con mong được sống lại lúc đó bố ạ..
 
 Mẹ hay nói bố xuất thân là con trai thành phố lại có học nên rất sâu sắc, nhưng việc gì cũng làm được, chịu khó làm tất thảy kể cả việc chân tay hay nặng nhọc mà chẳng nề hà gì, mẹ chưa bao giờ thấy có người đàn ông nào được như bố. Còn bố lại hay nói, bố sống khỏe nhưng đến lúc nào suy sụp sẽ sụp rất nhanh, lúc ấy bố nói thế bố còn rất khỏe nhưng nghe xong con vẫn thấy cổ mình nghèn nghẹn..

Gọi Hạc (13)

Những ngày nhàm chán nhất trong đời lính của bọn mình có lẽ là những ngày hè Bảy Hai nằm ở tiều đoàn Thu dung (Kỳ Anh).

Tiểu đoàn Thu dung d27 nằm ở Kỳ Tây, đồi đồi, núi núi, vừa là trạm đón tiếp, nhà khách, vừa là trại tạm giam. Lôm nhôm, tạp nham. Cán bộ đi công tác ngoài Bắc vào, chiến sỹ xuất viện ra chờ về đơn vị, đào ngũ, thoái ngũ, lạc ngũ, … Cứ gom được khoảng 30-40 người thì tiểu đoàn lại tổ chức thành một đoàn, đưa vào sư đoàn. Thường là hơn tháng có một đoàn.

Trong những ngày chờ gom người thì tiểu đoàn tổ chức tăng gia, lấy củi, …. Toàn những việc linh tinh, cốt để quản lý lính qua ngày. Chẳng hề có tiếng súng nổ, chẳng có bom mìn, chẳng có sống chết, nhưng buồn tẻ đến phát cuồng. Sau này, hai đứa mình hay nhắc lại với nhau 2 kỷ niệm “bắng nhắng” của những ngày lêu têu ở  Thu dung.

Một hôm, hai đứa rủ nhau đi “nhậu”. Đâu có quán xá nơi đồi núi hoang vu. Tìm được một nhà dân, chủ nhà gợi ý bán cho hai chú một con ngan tơ, chừng 3 cân, giá 3 đồng. Hai đứa đồng ý. Chủ nhà làm thịt, lòng mề cho nhà chủ, còn con ngan luộc lên, biếu thêm một gói cơm nếp, bọc cả vào lá chuối. Hai thằng lủng lẳng AK, ống nhòm, dao găm với bọc Ngan+xôi tìm ra bãi đá ven suối, xa xóm làng. Nhớ là lúc ấy đã sang chiều, đói mõm. Giằng giằng, xé, xé, no bụng, đói mắt, hả hê lắm mà cũng chỉ hết khoảng 1/3. Còn thì gói lại, lấy đá bên suối xếp thành kho, cất vào, để mai lại ra ăn tiếp. Định thế thôi, chứ hôm sau cũng không quay lại, chẳng nhớ vì lý do gì. Nghĩ lại cũng thấy hư hư.

Đầu tháng 10/72, trong những ngày nằm chờ ở d27, hai thằng được cử đi gác kho gạo. Không biết kho này thuộc  đường giao liên hay của sư đoàn, những bao gạo Tàu chất đầy trong 2 chiếc lán tranh ven một con suối của Kỳ Lâm. Hai thằng mắc võng đung đưa ngay trên những bao gạo. Gọi là gác chứ xung quanh toàn là núi rừng và lính, có kẻ trộm nào đâu. Buồn ôi là buồn. Thế rồi do thám quanh quanh, hai thằng phát hiện ra một kho khác ở cách xa mấy quả đồi. Bên ấy cũng có 2 thằng lính gác kho, cũng buồn âm u. Có cái khác là bọn hắn có cái bàn cờ tướng để gõ chát chát vang cả khu rừng còn kho thì lại chất đầy lương khô, ăn được ngay, không như gạo. Hai thằng mình bàn kế, lên phương án. Không biết ai khởi mưu trước. Theo đúng phương án, một đứa sang làm chim mồi, ngồi đấu cờ với 2 thằng gác kho lương khô, thằng còn lại đột nhập vào lán phía suối, xách lấy một thùng lương khô. Mọi chuyện diễn ra đúng như phương án. Và rồi vừa ăn, vừa đút túi cũng chỉ được chục phong A72 là bứ cổ, còn trên lưng thùng hai đứa bỏ lại trên đường đi xuống suối, để hai người lính gác kho mê cờ khi nào xuống suối lấy nước sẽ mang về kho. Cũng là một chuyện láo lếu của hai đứa thời còn trẻ, bây giờ kể lại cũng thấy nghịu nghịu, dù thực ra thì kho trong chiến trường thời ấy hầu như chẳng có sổ sách, đong đếm gì cả.   

Nhớ lại chuyện bọn mình đột nhập lương khô hồi đi gác gạo, mình lục tìm lại trong nhật ký, chỉ thấy ghi mấy dòng vắn tắt bằng mật mã, nhưng lại đổ lỗi cho "sự nhàn rỗi", nhưng cũng tự cảnh báo theo tên một cuốn tiểu thuyết của Nga:

“4/10: “Nhàn cư vi bất thiện”. Sự nhàn rỗi của những ngày coi gạo là một lý do. Hãy coi chừng. "Tội ác và sự trừng phạt". Kỳ Lâm.”

Gọi Hạc (14)

Ở tiểu đoàn Thu dung, mọi người dò đoán áng chừng đến cuối tháng 10 mới gom đủ quân để tổ chức một chuyến đưa vào Quảng Trị. Trong Quảng Trị, biết là quân ta đã rút sang bờ bắc Thạch Hãn từ trung tuần tháng 9 và sư 325 non trẻ giờ đã trở thành sư đoàn chịu trách nhiệm chính cho mặt trận Quảng Trị khốc liệt. Nặng nề nhưng vinh quang.

Đột ngột, sáng 13.10, tiểu đoàn thông báo: Sáng 14.10 nhóm đi vào tuyến trước sẽ lên đường. Người vui, kẻ buồn. Mấy đứa mình thở phào, thôi chấm dứt những ngày vạ vật, lêu têu ở Thu dung. Thì ra, khi tiểu đoàn Thu dung báo cáo vào sư đoàn có nhóm 9 chiến sỹ trinh sát đi học ở Cục 2 về, sư đoàn đã ra lệnh tổ chức để sớm đưa nhóm trinh sát vào mặt trận. Vì vậy, dù mới gom được hơn chục người, trong đó 9 trinh sát đã chiếm quá nửa, tiểu đoàn vẫn quyết định cho xuất quân.

Lần hành quân hướng Nam này, bọn mình hành quân theo đúng kiểu “đường giao liên”, có người dẫn đường, chia thành chặng, có trạm nghỉ, trạm ngủ rõ ràng, nhàn hạ hơn nhiều so với đoạn tự đi từ Hà Nội vào Kỳ Anh hồi tháng 9.

Từ d27 ở Kỳ Tây, đi chếch vào Kỳ Lạc, chính là nơi bọn mình đóng quân khi mới từ Hà Bắc vào hồi đầu năm, rồi xiên xiên vượt sang Quảng Bình, vượt Ròn, vượt Ranh, men chân núi mà đi. Cũng có hôm, sáng đi qua Khe Sắn ở Vạn Trạch, cả bọn bị F4 nó bổ nhào, nhưng không đúng đội hình. Sáng ấy cũng là lần đầu tiên bọn mình nhìn thấy B52, lừ lừ bay ngay trên đầu rồi "cua". Mịt mù đất đá khói lửa ở phía xa vài cây số.  

Đến chiều 30.10, mất hơn nửa tháng thì đến được Bãi Hà, thấy gọi là Khu C, trạm dừng chân cuối cùng trên đất Bắc. Khu C lọt thỏm trong những khu rừng già. Đêm lính mắc võng trên sườn núi thấp. Bọn mình được thông báo sáng 31.10 sẽ vượt sông Bến Hải. Nôn nao, hồi hộp. Nhưng thật buồn, sáng tinh mơ, trước khi xuất kích thấy Minh bần thần. Sao vậy? Minh bảo:“Đứa nào vừa lục ba lô của mình, …”. "Mất gì không?" Lính vào chiến trường thì có gì ngoài trái tim mà mất. Minh bảo: “Mất cuốn nhật ký!”. Mình hiểu. Chẳng ai có thể dùng nhật ký của người khác để sinh lời, để làm gì, có khi chỉ là tò mò, nhưng với tác giả thì nhật ký là vô giá. Buồn ghê gớm. Mình động viên Minh. Hai đứa lặng lẽ đi. Mới sáng tinh mơ. Một loạt bom nổ rất rền đâu đó, nghe tiếng vọng bùng bùng giữa bốn bề núi rừng, không rõ bom nổ hướng nào, gần hay xa. Trời sáng hẳn thì thấy những người lính cáng thương căng thẳng, gấp gáp đi ngược chiều.

Khoảng 8 giờ sáng thì bọn mình vượt sông Bến Hải, trên một quãng sông nông, nước chỉ đến ngực. Chính thức đặt chân lên Miền Nam, đất Cam Lộ. Những ngày thực sự chinh chiến đã ở ngay phía trước.    

Hôm nay, 20/11- ngày Nhà giáo Việt Nam lại làm con nhớ đến bố nhiều hơn! Trường lớp rộn ràng, ngồi dự meeti g và cảm giác như bố đang ngồi đâu đó rất gần con! Chúc mừng bố nhân ngày 20/11, người thầy đáng kính trọng với bao thế hệ học sinh, sinh viên và các giảng viên trẻ; người thầy kính yêu nhất trong con!

Gọi Hạc (15)


Toán Thu dung của f325 đặt chân lên đất Quảng Trị vào sáng ngày 31.10.1972. Đến trạm đón tiếp tiền phương, nhóm trinh sát sư đoàn chưa kịp đặt ba lô nghỉ đã có người của Ban 2 đến đón.
 
Quảng Trị vừa qua một mùa hè lịch sử, hãy còn nóng hầm hập Cổ Thành. Gặp lại chỉ vài khuôn mặt quen lính cũ và nhiều khuôn mặt lính mới. Tự thấy bọn mình quá non nớt, ngỡ ngàng, ngơ ngác so với đồng đội cả cũ và mới đều đã dạn dày, từng trải. Hai đứa nghe kể những chuyện người mất, người còn, trong đó có cả những chuyện đáng tự hào về Hồ Bảo, khi bọn mình chia tay ở Kỳ Lạc hãy còn lơ ngơ liên lạc, giờ đã là chiến binh vững vàng, dày dạn.
  
Chỉ một hai ngày sau, hai thằng binh địa đã được điều động ngay vào cuộc. Đơn vị đang rất cần trinh sát binh địa. Mình đi trước, lên Ái Tử, nơi e18 đối diện với Cổ Thành để điều tra vụ Thủy quân lục chiến vượt sông sang Nham Biều, còn Minh về ban 2 mấy ngày rồi bổ vào miền Tây với e95. Mỗi đứa một hướng, một việc, mỗi đứa theo một nhóm, túi bụi, chẳng còn biết tin gì về nhau, cũng chẳng ganh tỵ đứa nào “sướng” hơn đứa nào.

Mình nghĩ, khoảng thời gian ngắn ngủi từ khi vượt sông Bến Hải đến trước hiệp định Bảy Ba chính là quãng thời gian cô đặc nhất trong cả cuộc đời mình. Không ngờ, với Minh cũng vậy. Mình hiểu, dấu ấn của quãng thời gian cô đặc ấy chính là bút danh Tích Tường – Như lệ mà Minh chọn cho mình.
 
Cuối Bảy Hai, ta rút khỏi Thị xã Quảng Trị lui về phòng thủ bên bờ Bắc sông Thạch Hãn. Từ Thị xã ngược lên thượng nguồn khoảng dăm ba cây số, ta vẫn trụ lại được một dẻo đất nhỏ bên bờ Nam. Đó chính là hai làng Tích Tường và Như Lệ.

Sau này, Minh viết: “Tôi không biết tại sao không thấy ai nhắc đến Tích tường, Như Lệ cả. Mọi người chỉ nhắc đến Thành cổ. Chỉ có những lính đã chiến đấu ở thành cổ, sau lại chốt ở Tích Tường, Như Lệ mới nói rằng ở đây còn dã man hơn cổ thành”.

Sau 81 ngày đêm, Tích Tường Như Lệ là điểm nóng của mặt trận Quảng Trị. Thành Cổ Bảy Hai là nơi cả nước, cả thế giới biết đến, nơi chúng ta có quân thuộc 3 sư đoàn tham chiến đánh lại 3 lữ đoàn Thủy quân lục chiến, còn Tích Tường Như Lệ, cũng mảnh đất hẹp bên bờ Nam sông Thạch Hãn, nhưng chỉ một tiểu đoàn của e95, f325 bám trụ trước sức tấn công áp đảo của sư Dù rồi sau đó là Thủy quân lục chiến. Địch đã chiếm được Thị xã, chúng rảnh tay và muốn bằng mọi giá nhổ nốt cái gai Tích Tường Như Lệ. Ác liệt.

Đọc những gì sau này Minh viết về những tháng ngày Tích Tường Như Lệ oanh liệt, bi hùng ngay trước Hiệp định Bảy Ba, mình thấy xen lẫn chia sẻ và mến phục bạn. Minh viết:
 
"Thật là kỳ lạ ! Ôi, . . . . Đây có phải là cuộc sống ?
Không! Đây là hơi thở của cuộc chiến đấy !
Một bức tranh bằng chì với những nét kỷ hà sắc nhọn, nhạt nhòa đủ cả, . . . nhảy múa rồi tĩnh lặng, chớp lóe lên rồi bỗng đen xẫm lại. Một dòng sông và một bến bờ trĩu nặng . . ."

Không phải văn chương. Chỉ có thể là từ nhịp đập con tim của chính người lính trong cuộc.

* Trích lại bản đồ Minh mô tả đường vào Tích Tường Như Lệ cuối 72-đầu 73 http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,16167.90.html

Vâng, em đã vô cùng ấn tượng với đoạn văn trên và bây giờ đọc lại, lại càng nhớ anh TTNL ! Không thể quên được !

Gọi Hạc (16)

Trong những dòng Minh viết sau này cũng như trong Nhật ký viết lại của 6971 về Hiệp định Bảy Ba đều có chung cảm giác thở phào. Dù chưa phải là hòa bình thật sự, nhưng đã chùng lại, dịu đi rất nhiều. Dù trên chốt vẫn đì đòm đôi chỗ, nhất là mạn e95, nhưng đã hết B52, hết pháo giàn, pháo bầy, pháo khoan. Và đã có những tia sáng màu xanh da trời mảnh mai dù rất mong manh, mơ hồ.
 
Dọc theo chiến tuyến, ta cũng như địch đều bố trí lại đội hình cho hợp lý. Hai trung đoàn 64 và 48 của 320 được rút ra phía sau, để lại cho 3 trung đoàn của sư đoàn 325 và trung đoàn 27 quản toàn bộ tuyến phòng ngự từ bãi cát ven biển Long Hội phía Đông, qua Nham Biều lên Đá đứng, Phương Thúy trên miền Tây, sát với khe Trai. Phía địch, 3 lữ Thủy quân lục chiến rải từ mép biển lên đến Thị xã, tiếp đến Tích Tường, Như Lệ là sư đoàn 1 thay thế sư Dù.

Sau hiệp định, đại đội trinh sát sư đoàn C20 cũng có nhiều thay đổi. Những ngày đầu, các nhóm trinh sát, các đài trinh sát độc lập hay phối thuộc với các trung đoàn rải rác khắp mặt trận Quảng Trị lần lượt kéo về hậu cứ, “chốt” ở làng Quất Xá – Cam Lộ, ven đường Chín. Đơn vị xốc lại đội hình, nhận bổ sung nhiều chiến sỹ ưu tú từ các trung đoàn về, sắp xếp lại biên chế, tổ chức học nghiệp vụ trinh sát.

Đối với bọn mình, có thể nói đấy là một quãng lặng đơn ngắn ngủi êm đềm sau dồn dập, cao trào, túi bụi những chuỗi nốt đơn, nốt kép. Trước đó, ba đứa phi công hụt cứ người Nam, kẻ Bắc, bây giờ mới lại được ở bên nhau kể từ sau khi chia tay ở Hà Tĩnh. Minh đã nhớ về những ngày đó:

“Chiều muộn, sau khi cơm nước xong TBH, SauChinBayMot và tôi thường đi dạo trên con đường làng. Con đường đất dẫn chúng tôi ra cánh đồng, đường Quốc lộ số 9 ngay kia. Mặt Trời đã khuất sau đỉnh năm bốn bốn. Ráng chiều đỏ hắt lên từ sau dãy núi. Cái núi già nguyên sinh trở nên sẫm màu thăm thẳm. Quay lại nhìn về phía làng. Một cảnh tượng thanh bình đến lạ lùng. Những dải khói lam chiều mỏng mảnh uốn lượn nhẹ nhàng bốc lên từ những mái nhà lẩn khuất sau rặng tre ngà. Lạ thật ! Sao chỉ có những buổi chiều thanh bình như thế này mới thấy màu khói lam ngăn ngắt như vậy nhỉ ?  Nhà ai đó kia?  Rặng duối rậm rạp, hàng cau cao vút. Thấp thoáng sau những cây mít là những giàn trầu biêng biếc xanh.

       TBH học hết năm 2 khoa toán ĐHSP còn SauChinBayMot và tôi cũng vừa hết năm thứ nhất khoa vật lý ĐHTH. Chúng tôi nhập ngũ cùng một ngày 6/9/1971. Mới hơn một năm thôi mà sao biết bao nhiêu chuyện. Chuyện nắng chuyện mưa, chuyện vui chuyện buồn, chuyện sống chuyện chết. Cuộc chiến ác liệt ở Quảng Trị chỉ là vài ba tháng thôi, nhào nặn chúng tôi thành những người hoàn toàn khác. Thỉnh thoảng tôi liếc ngang nhìn hai người bạn. Vẫn trẻ thế nhưng sao dày dạn, rắn giỏi, từ tốn, đĩnh đạc và bao dung. Dường như tất cả cái mãnh liệt của trai trẻ đã lẩn vào trong. Hai người bạn tôi đây đã trở nên đẹp lạ ! Nét đẹp của những người lính chiến, như những bức tượng đồng ngạo nghễ. Trong lòng tôi không khỏi không ngưỡng mộ mà thốt lên: “đẹp thật !”

Đọc lại Làng Quất Xá của Minh cứ tưởng như đang thời huấn luyện chính quy những năm Năm Tám – Sáu Hai ở ngoài Bắc:
 
“Nhà của tiểu đội tôi nằm mé gần làng, dưới một gốc cây đại thụ, lá xum xuê nhiều tầng, chỉ vài bóng nắng lấp lánh trên mái tranh. Dưới mái tranh là căn nhà âm. Mỗi thằng biết vài thứ, bảo nhau làm từ A đến Z, từ việc làm vì kèo, luồn con xỏ, chống kèo, đặt đòn tay, đặt dui, kết mè, đánh tranh, lợp mái, . . . cứ như chuyên nghiệp vậy. Chúng tôi đóng cọc xuống đất, gác các thang giường rồi đặt giát lên trên. Các tấm giát giường được ken bằng tre theo kiểu chõng. Mấy đứa còn lấy sơ vót tre đánh nhẵn bóng. Đặt lưng xuống, mát lạnh.
       Tiểu đội tôi làm xong nhà sớm. Mấy thằng nghĩ ra chuyện làm bồn hoa. Thằng Lê Văn Ngữ, dân Nam Định (không nhớ là Hải Hậu hay Xuân Trường), truyền thống cây cảnh. Nó bắt mọi người vào làng đánh duối để trồng làm tường hoa. Ở Quất xá rất nhiều nhà trồng hoa nhưng chỉ có mỗi giống hoa vạn thọ (loại hoa cúc lớn) thành ra bồn hoa của tiểu đội tôi cũng chỉ có vạn thọ. Mấy tiểu đội khác thấy vậy cũng bắt chước làm theo. Thằng Ngữ và thằng Sự rất chịu khó, nó đi nhặt phân trâu bò, đánh tơi với đất, đem đổ xuống hố để trồng mướp. Thằng Sự nó tia thấy trên gác bếp nhà chủ có mấy quả mướp giống, nó xin một quả từ bao giờ.

Ba thằng tôi bước xuống nhà âm thấy mấy đứa đang ngủ say. Căn nhà sạch sẽ mát mẻ, gọn gàng. Cơm phần chúng tôi để trên bàn giữa nhà, qua cái bàn là cái giá súng dựng ngay ngắn, tám khẩu AK báng gấp. Giá ba lô làm ở hai đầu hồi, trên cao, bốn thằng một cái”.

Cuộc sống lính cách bom đạn chỉ mấy chục ngày về thời gian, cách chiến tuyến chỉ chục cây số không gian mà êm đềm, tràn ngập yêu thương như cuộc sống của Bạch Tuyết và Bảy chú Lùn trong rừng sâu. Đọc chuyện Làng Quất Xá và chuyện Vợ chồng du kích sau này của Minh cứ tưởng như là bài thơ Việt Bắc viết bằng văn xuôi, mà còn mộc mạc, chân thành, ân tình, bình dị hơn nhiều so với lục bát. Minh nhớ tên từng người, từng đứa trẻ, thật sự chia sẻ với  những số phận Quất Xá “cười ra nước mắt”. Nhớ lại, mấy lần tranh luận gì đó với Minh về Quất Xá năm xưa, bạn lại rút điện thoại ra gọi về làng để kiểm chứng, cứ như gọi về chính quê mình.

* Chuyện XIII: làng Quất Xá: http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17948.110.html

Gọi Hạc   (17)

Nếu ví những ngày tháng sau Hiệp định Bảy Ba đối với bọn mình là một nốt lặng trắng thiêng liêng, quý giá mà trước và sau đó là dằng dặc, tơi bời bom pháo, hy sinh thì những ngày ngắn ngủi, đẹp đẽ ở Quất Xá mới chỉ là một nốt lặng đơn ngắn ngủn, phần lặng còn lại ở đâu đó phía trước.
 
Sau đó bọn mình phải rời Quất Xá, rời bỏ cuộc sống “Bạch tuyết và 7 chú lùn” ở ven sông Hiếu để nhích dần lên sát chiến tuyến. Ban đầu bọn mình xuôi theo sông Hiếu về phía Đông Hà, dừng lại ở một thôn ven sông, sát Đông Hà. Sau này Minh nhớ và viết là thôn Tân Định. Mình tra nhật ký và bảo Minh: Không phải Tân Định mà là Đông Định. Minh lại rút điện thoại ra gọi về Quất Xá: “Alô, Phóng hè, Anh Lê Minh nè”, rồi lúc sau Minh gật gật đầu: Đúng, Đông Định.

Ở Đông Định khoảng chục ngày, chưa ấm chỗ, bọn mình lại đi tiếp về phía thị xã Quảng Trị. Nơi dừng chân là làng Trà Liên Tây. Đây là nơi C20 sẽ ở trong dân lâu nhất, khoảng hơn 1 năm, không phải là một năm hòa bình, cũng không phải là một năm chiến tranh mà là một năm tuyệt trần, không bao giờ quên, ăm ắp những kỷ niệm dễ thương bên dòng sông Thạch Hãn trong xanh. Trà Liên Tây thành tên thứ hai của một trong ba đứa bọn mình, Trà Liên Tây thành biết bao vui buồn trong Chuyện XVI của Minh (http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17948.110.html) mà lần đọc nào mình cũng không cầm được nước mắt, dù cũng vẫn chỉ là những sự kiện chính mình cũng đã viết trong Nhật ký viết lại.
    
“Còn ít ngày nữa là được hai năm trong quân ngũ. Thế mà mới chỉ có hai năm. Hai năm biết bao nhiêu là sự, đi biết bao nhiêu là đường đất, ở biết bao nhiêu nơi chốn. Biết bao nhiêu kỷ niệm vui buồn, bao nhiêu cười và bao nhiêu lần rơi lệ. Đời lính cứ xuyên qua ngày tháng, mải miết đi. Mấy khi ngoái lại nhìn những con đường dài đã đi qua, mấy khi nhìn thật xa về phía trước mà thấy ngày về. Ngày trở về, phải là ngày mà cuộc chiến này đã thắng. Biết là năm năm hay mười năm, . . . Thường thì chẳng khi nào hỏi mà cũng không bao giờ có câu trả lời. Nhưng mà ngày đó sẽ đến. Bất luận là lúc đó như thế nào mỗi người lính đều góp sức thúc đẩy nó đến gần hơn. Có thể biết và không biết mình có còn đến ngày đó hay không - Một triết lý tự nhiên đối với mỗi người lính - không lo lắng, không đợi chờ.

Đại đội tôi có 5 đứa cùng nhập ngũ một ngày – ngày 6/9/1971. TraLienTay hết năm 2 ĐHSP, Hà Văn Tất hết năm 2 ĐHY, Trần Văn Việt hết năm1 ĐHY. SauChinBayMot và tôi vừa hết năm một ĐHTH. Hai thằng học cùng lớp và theo nhau suốt từ ngày nhập ngũ đến nay, chuyển qua nhiều đơn vị khác nhau nhưng lúc nào cũng có đôi. Năm thằng tụ lại c20 từ tháng 1/1972 đến giờ. TraLiênTay có sáng kiến họp nhóm 6/9/71 để kỷ niệm hai năm. Ban ngày phải tập tành. TraLienTay là bê trưởng, Tất và Việt là y tá của đại đội, SauChinBayMot và tôi là a trưởng, không thể bỏ anh em để tổ chức kỷ niệm riêng được. Chúng tôi chọn buổi tối, sau giờ điểm danh để gặp nhau. Tôi đưa ra ý kiến là họp mặt trên thuyền thả trôi trên sông Thạch Hãn cho nó bí mật và lãng mạn. Tôi được phân công lo “món” thuyền. TraLienTay thì lo viết giấy mời 3 vị khách. Đó là Hùng “côn”, An “đen” và anh Thắng “quản”. Tất cả là 8 “nhân khẩu”. Đồ liên hoan thì mỗi người đóng góp một ít, ai có gì góp nấy, chỉ là đồ ngọt, nhẹ nhàng.

Giữa hai thôn Trà Liên Tây và Trà Liên Đông có một bến đò. Người chèo đò là cha con út Túy ở gần nhà tiểu đội 2 của tôi. Tôi đã nói chuyện với ông già để mượn thuyền và ông già vui vẻ cho mượn ngay vì ông rất biết tôi. Mỗi lần có dịp qua sông bao giờ tôi cũng chèo đò thay cho ông hay thay cho út Túy. Lần đầu, ông già phải dạy tôi từng động tác “bát”, “cạy” và chỉ một lần qua sông là tôi đã biết cách chèo thuyền. Nhiều lần qua sông, tay chèo tôi đã vững nên ông già rất yên tâm. Ông già có hai con thuyền, một con thuyền bằng gỗ cũ ông vẫn chở bà con sang sông bao nhiêu năm nay. Sau ngày ngừng bắn, ông kiếm được ở Ái Tử một con thuyền bằng đuya-ra sơn màu cứt ngựa. Con thuyền này có vẻ như là một chiếc xuồng máy của lính Mỹ nhưng không còn máy gắn trên đó. Được cái nó cũng rất nhẹ và lướt tốt.

Cái giấy mời mà TraLienTay làm rất cầu kỳ, bay bướm. Ngày giờ mời khách còn được cho vào một câu đố có tính chất toán học. Chả gì cũng là lính sinh viên mà lỵ. Chuyện này bác 6971 đã kể trong chuyện “Nhật Ký Viết Lại”.

Sau giờ điểm danh, mọi người đi ngủ cả. 5 thằng 6/9/71 và anh Thắng “quản” đã có mặt ở bến đò. Trăng  đã mọc ở phía bên kia bờ sông. Đêm nay là một đêm gió mát nhưng nhiều mây. Tuy vậy nhờ có trăng nên đêm khá sáng. Chúng tôi có thể nhìn ra rất xa. Làng Trà Liên Đông đen thẫm những rặng tre in hằn lên trên nền trời bàng bạc. Mặt sông cũng sáng mờ mờ, lấp lóa sóng nước. Nhìn về phía Trà Liên Tây, ánh trăng muộn đang lên nhuộm một màu xám mờ ảo. Làng xóm đã chìm vào giấc ngủ, không một tiếng gà gáy hay tiếng chó sủa. Gió hiu hiu thồi,  những cây tre đung đưa, khe khẽ phát ra tiếng kêu kẽo kẹt làm cho cảnh đêm càng thêm thanh vắng.

Chờ mãi không thấy Hùng và An đến. Mọi người quay sang phía TraLiênTay lo lắng sợ câu đố toán có làm cho hai thằng đó tính toán sai ngày giờ không. Bác TraLienTay cứ giãi bày mãi là cái bài toán ấy cho nó vui thôi chứ ai mà chằng giải ra được. Chờ lâu vẫn không thấy khách, mọi người mới trèo lên thuyền. Tôi đẩy con thuyền ra khỏi bờ rồi nhảy lên sau cùng. Tôi chèo thuyền ra đến giữa sông và thả cho thuyền trôi tự do. Đã qua mùa lũ, nước sông Thạch Hãn chỉ chảy chầm chậm.

Cũng dòng sông này, một năm trước đây đã dậy sóng ngày đêm bởi pháo kích, nhấp nhoáng lửa, ùng oàng đạn nổ và đỏ ngầu mặt nước. Doanh, bạn tôi đã bị trúng pháo đúng cái đêm 16/9 năm ngoái khi vượt từ bên Thành sang bờ Nhan Biều. Bạn đã trôi đi đâu ? Bạn về với biển ? Hay bạn nằm lại đâu đó dưới đáy sông ?. . . chơi vơi ! Mẹ đã đi tìm bạn. Nắm đất ven bờ, nơi Thành Cổ, thấm máu, giờ trở thành ngôi mộ - Trịnh Thúc Doanh.
 
Con thuyền lãng đãng trôi trên dòng Thạch Hãn. Mọi người ôn lại những kỷ niệm từ ngày nhập ngũ. Rồi chuyện Thành Cổ, Tích Tường Như lệ, Nhan Biều, Xuân An, Ái Tử, cao điểm 108, cao điểm 20, Phương Thúy, Tanh Lê, Tân Kim, Quất Xá. Thôi thì Nhã Nam, Yên Thế, Việt Yên Hà Bắc đến Kỳ Sơn, Kỳ Anh Hà Tĩnh, Quảng Trạch, Bố Trạch, Lệ Thủy, Bãi Hà, Bến Hải, . . .  Tranh nhau nói, tưởng như không bao giờ cho hết.

 Khi thuyền đã trôi đến quá thôn Trà Liên đến khúc sông rộng đã quá nửa đường tới ngã ba sông Cam Lộ (Hiếu Giang), mọi người mới bất chợt bừng tỉnh. Tôi vội chèo thuyền, ngược dòng một đoạn rất dài. Mọi người vẫn tiếp tục chuyện trò rôm rả. Không ai để ý xem con thuyền đã ngược đến đâu.

Rồi lại bất chợt, ai đó giật mình tỉnh giấc mộng mà kêu lên rằng: “Chết rồi ! Có khi gần đến An Mô rồi ! Chỉ tẹo nữa thôi là đến vùng  địch đấy !” Ai nấy đều hú vía, thót tim. Nếu tôi quá tay chèo tí nữa thì xong. Địch mà thấy thuyền đi giữa sông thì trên bờ chúng nó choang chết ngay tắp lự. Kinh Thật ! Chỉ có mình tôi là biết thuyền đang ở đâu. Nhưng mà tôi chẳng nói gì. Cứ kệ cho mọi người nghĩ thế. Sau này, chuyện đêm đó “xuýt” đi chơi vào vùng địch được ghi vào nhật ký của bác SauChinBayMot và nhiều lần ôn lại kỷ niệm này thấy vẫn hay. Ngay cả khi chỉ có hai đứa SauChinBayMot và tôi, bác ấy nhắc lại, tôi vẫn “im thin thít như thịt nấu đông”. Cứ để như vậy cho câu chuyện thêm phần thú vị. Còn với riêng tôi, lại có cái thú vì mọi người tá hỏa lên. Cớ sao phải cải chính làm gì cho mất hứng của câu chuyện nhỉ ?

Nhưng gần 40 mươi năm rồi cũng đến lúc nói ra sự thật. Sự thật cũng chẳng làm ai mất hứng nữa !

Lúc đó mọi người mải nói chuyện nên không nhìn ra xung quanh. Lúc giật mình mới tá hỏa lên tưởng đã gần địch lắm. Thật ra, con thuyền chưa đến khúc sông quẹo ở đoạn Tả Kiên. Đoạn này, sông ngoặt gấp, lòng sông có nhiều đá, khá nông và nước chảy nhanh hơn nhiều. Đến đoạn này cũng còn chán mới tới chỗ địch. Phải qua một đoạn trống dài của sân bay Ái Tử mới đến chỗ địch. Dù sao thì việc nhầm đó đem lại cảm xúc cho mọi người chứ có gì đâu mà phải đính chính. Đến bây giờ đính chính cũng đâu có muộn.

Tôi sẽ mô tả vị trí con thuyền đêm đó trên bản đồ dưới đây. Trên bản đồ, chúng tôi xuất phát từ điểm A, Để cho thuyền trôi đến điểm B. Chèo thuyền từ B đến C. Điểm D là điểm ngoặt ở thôn Tả Kiên, chỗ này nước chảy xiết hơn, dưới đáy có đá. Khi bơi lấy củi các lần thứ hai trở đi trong trận lụt hai tháng trước đó, tôi đều phải lội dọc theo đường làng đến gần điểm D mới lao ra sông. Nếu đi ngược dòng một chút nữa là chạm vào khu vực Ái Tử. Đến đây, bên bờ sông phía tây không còn làng mạc cây cối gì nữa. Lúc bơi thuyền đến điểm C mọi người tá hỏa lên. Tôi cứ để vậy cho máu lính nó bốc lên đầu một tý. Xúc cảm ấy vẫn còn giữ gần 40 năm sau mỗi khi nhắc lại.

Bây giờ mới nói ra sự thật là, . . . còn xa địch lắm !

Bác SauChinBayMot và TraLienTây tha cho tôi tội im lặng nhé ! Cái tội im lặng - “không chết người” !

Sau này, mãi sau này, một lần đi trong đoàn cựu chiến binh của Viện Khoa học về thăm chiến trường xưa Quảng Trị, khi cả đoàn đi Lao Bảo, mình đã tách đoàn, một mình xuống bắt xe máy về lại Trà Liên Tây, một ngày mưa như mưa tháng Bảy năm xưa (Bảy Ba). Và năm tiếp sau, khi bọn mình cùng đoàn cựu chiến binh Đại học xây dựng về lại Quảng Trị, mình lại làm trinh sát dẫn Minh và Hùng côn tách đoàn về lại Trà Liên Tây.  

"35 năm sau, tôi mới có dịp lần đầu về thăm lại làng Trà, một buổi trưa cuối tháng bảy năm 2009. SauChinBayMot, Hùng “Côn” và tôi nhảy xuống xe ở cuối căn cứ Ái Tử, nơi bắt vào con đường - con đường xưa. Con đường ngày nào chúng tôi đã đi để vào căn cứ khai thác vật liệu làm nhà, để tập dò gỡ mìn và chui hàng rào của căn cứ. Vậy mà đã ba mươi lăm năm.

Chúng tôi đi qua một trảng cát lẫn với đá sạn đỏ và những cây dứa dại, giữa buổi trưa chớm sang chiều. Một buổi trưa hè Quảng Trị nắng gắt và nhột nhạt. Làng Tả Kiên vẫn như xưa, vẫn con đường ngoằn ngoèo đất cát pha trộn với sạn đỏ. Vẫn những cái cây tả tơi như ngày xưa. Vẫn những ngôi nhà nhỏ, mái tôn với những đụn rơm đầu ngõ.

Khi bắt vào làng Trà, cảnh vật thay đổi hẳn bởi cây cối xanh um tùm. Con đường làng bây giờ dường như nhỏ lại vì cây cối rậm rạp hai bên, không tỉa xén. Ba thằng đi dọc đường làng vắng lặng. Hầu như không gặp ai mà cũng chẳng có con mắt nào, ở đâu đó, trong các căn nhà thấp nhỏ núp dưới bóng cây dõi theo chúng tôi. Làng Trà vẫn nghèo như ngày nào. Dường như tất cả mọi vật đều ầm ầm chuyển động, chỉ có cái làng này đứng lại, tĩnh lặng trong thế giới riêng bất biến, không suy tư, không nhòm ngó - bàng quan và thẫn thờ.

Chắc hẳn, từ cái ngày đơn vị hai mươi rời khỏi đây thì làng Trà lại chìm đắm vào cái vốn có của nó như trước những ngày có bom rơi đạn nổ trên mảnh đất này - như từ bao đời nay, vẫn vậy !".

"... Chúng tôi đi qua một trảng cát lẫn với đá sạn đỏ và những cây dứa dại, giữa buổi trưa chớm sang chiều. Một buổi trưa hè Quảng Trị nắng gắt và nhột nhạt. Làng Tả Kiên vẫn như xưa, vẫn con đường ngoằn ngoèo đất cát pha trộn với sạn đỏ. Vẫn những cái cây tả tơi như ngày xưa...".

Về lại Quất Xá, Đông Định không thể nào nhận ra làng xóm năm xưa. Đông Hà, Nham Biều, ... đến cả Tích Tường Như Lệ cũng vậy. Đường xá, bờ sông, nhà cửa, hàng quán đã khỏa sạch dấu vết xưa.

Nhưng lạ thay, làng Trà thì dường như không thay đổi. Vẫn thế, dường như vẫn thế. Đầu làng, tiếp giáp với Tả Kiên, bên này lối đi vẫn là gốc duối cổ thụ thân nham nhở sẹo, bốn chục năm chẳng lớn được là bao. Bên kia con đường cát vẫn sẫm xanh mà sắc ngọt những tàu dứa dại như những ngọn kiếm biêng biêng dưới nắng gắt xứ Quảng. Thạch Hãn bao dung, vẫn một mùa xanh, một mùa nâu, một mùa hiền, một mùa dữ, một bờ lở, một bờ bồi. Bạn tôi đội mũ tai bèo, đi dưới nắng gắt và nhột nhạt để về một vùng dĩ vãng. Nao nao, nao nao, "Lối xưa xe ngựa, hồn thu thảo. Nền cũ lâu đài bóng tịch dương".  

Cám ơn 6971. Mình đọc rất kỹ các phần Gọi Hạc. Muốn viết ít dòng về TTNL mà nghĩ chưa ra.
Thôi mình gửi tạm mấy cái ảnh làng Trà Liên Tây chụp hè năm ngoái. Mình thấy làng nhiều đổi thay. Cây cối xanh và nhiều hơn, nhiều nhà gạch nhà ngói hơn, đường làng nhiều chỗ lát bê-tông ô-tô con đi được. Tìm mãi thì cũng thấy chỗ ven sông vẫn những bụi tre nơi ngày xưa lính C20 hay tập đào hầm bí mật, và tụi trẻ con làm bè chuối bơi trên đoạn sông ngày xưa chỗ C20 tập bơi. Nhớ bạn biết bao.

Vẫn bờ sông xưa

Ngày ấy làng Trà Liên hầu như không có trẻ thơ, chỉ có mấy chú giải phóng tập bơi ở đây.

Gọi Hạc 18

Sau thời kỳ Tổ Tam Tam thủa tân binh, rồi lớpDự khóa bay ở Bạch Mai, đến khi về Xê Hai Mươi, đã nghĩ thế là hết thời may mắn, hết thời 2 đứa được sống gần nhau, cùng tiểu đội, cùng ăn một mâm cơm lính. Đã trưởng thành nên theo con đường binh nghiệp, nhúc nhích từ chức Tiểu đội trưởng, sẽ ngày một xa nhau thêm. Thế rồi lại có may mắn nửa năm Binh địa-Ba Vì-Bảy Hai, lại được tụt xuống lĩnh trơn, lại được cùng nhà, có khi còn cùng giường. Vào chiến trường, lại mỗi đứa một trung đội, đứa miền Tây, đứa miền Đông, đứa Ái Tử, đứa Tích Tường Như Lệ, đứa thoát chết nhờ trời, đứa thoát chết nhờ đất, tưng tửng sống để rồi về Trà Liên lại tình cờ có dịp trở lại thời “thơ ấu”, sống bên nhau, cùng một mái nhà.

Đấy là mùa hè Bảy Ba. Ban Hai quyết định mở lớp học nghiệp vụ Binh địa tại Xê 20. Bốn giáo viên là Tân, Nhuần của c20 – e 18, Minh và mình, với học viên là 24 trinh sát của 3 trung đoàn gửi về và 12 trinh sát Xê 20 sư đoàn. Lớp Binh địa khai giảng 5/6/73 và bế mạc 30/8/73. Hai đứa mình tạm thời giao tiểu đội lại cho A phó để biệt phái sang lớp Binh địa. Lớp Binh địa nằm ở cuối làng Trà, sinh hoạt chung với Xê 20, coi như trung đội thứ tư. Minh và mình chuyển về ở nhà ông bà già, rất già, Cha Cò – Mụ Miến, nhà ngay bên đường làng. Cả Minh, cả mình đều đã kế rất nhiều về những tháng ngày lớp Binh địa Bảy Ba, về những kỷ niệm ngọt ngào, về tình cảm khi 2 đứa  sống cùng Cha Cò, Mụ Miến, về vụ lớp Binh địa gây nổ “bom nguyên tử” ở Ái Tử. Những năm trước, hai đứa nhắc lại với nhau chuyện thời ấy, thấy vui vui lẫn nao nao buồn. Bây giờ một mình nhớ lại, buồn đứt ruột.
 
http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,20523.40.html
http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17873.70.html

Nghĩ lại thấy, hồi đó chúng tôi cũng hăng. Bác 6971 và tôi thay nhau lên lớp lý thuyết, bắt đầu từ ống nhòm, địa bàn, rồi bản đồ. Tôi còn nhớ, tôi phải lên lớp về bản đồ. Nói thực, dùng thì được chứ phải lên lớp bài bản lại là chuyện khác. Rất may chúng tôi được sư đoàn cho mượn tài liệu “Binh yếu địa chí”, sách in hẳn hoi và khá dầy. Chúng tôi đã được học ở d74, đã sử dụng bản đồ khá nhiều, nhưng phải dạy, phải đọc lại, mới thấm, từ cách chia mảnh bản đồ, cách ký hiệu mảnh trên bản đồ, lưới tọa độ, độ lệch của hướng bắc bản đồ so với hướng bắc của địa bàn. Thế mà F48 là gì bây giờ lại quên sạch sẽ rồi.

      Hai thằng 6971 và tôi bắt mình phải cố gắng đã đành lại còn “hành” anh em ra phết. Có 4 tiểu đội của lớp binh địa, cũng bày đặt trực ban, luân phiên các tiểu đội trưởng. Hàng ngày trung đội tập hợp thì trực ban phải điều hành trung đội. Sau khi tập hợp xong, các tiểu đội báo cáo quân số cho trực ban. Trực ban hô anh em “Nghiêm” rồi báo cáo “ Báo cáo đồng chí giáo viên, trung đội có mặt đầy đủ. Xin mời đồng chí làm việc !” Sau mỗi buổi lên lớp, trực ban lại hô anh em “nghiêm” và báo cáo giáo viên cho nghỉ. – Oai quá !  Lúc đó tôi thấy chuyện đó cũng bình thường nhưng có vẻ như không phải là hai thằng tôi tự nghĩ ra cái kiểu như ở trường sỹ quan “luộc quân” như thế mà phải do đại trưởng Ngơi dạy dỗ rồi.

     Thế nhưng hai thằng cũng bắt mọi người phải làm mỗi người một cái giá vẽ cơ động. Trông học viên binh địa đi vẽ trên thực địa cứ như là những sinh viên trường ĐH Mỹ Thuật. Cũng có kế hoạch giảng dạy,chia lịch học tập lý thuyết, thực hành, cũng vẽ dã ngoại, căn cứ địch này nọ, cũng tập sử dụng bản đồ ban ngày, ban đêm, bắt chước như hồi chúng tôi học ở d74. Bài vẽ phải nộp cho giáo viên, bốn thằng giáo viên chia nhau mà chấm.

Năm Lẻ Tám, mình trở về thăm lại Làng Trà sau gần bốn chục năm. Về Hà Nội, mình kể với Minh: "Người làng Trà vẫn nhớ "Đơn vị Hai mươi" bọn mình lắm. Bọn mình cũng đáng trách. Vẫn biết trong lòng bọn mình làm sao quên được làng Trà, nhưng ... Cha Cò, Mụ Miến cũng đi rồi. Mình muốn ra mộ thắp hương nhưng Cha Cò Mụ Miến đã yên nghỉ mãi trong Sài Gòn. Thì ra, ngày bọn mình ở nhà ấy thì các con Cha Cò Mụ Miến đúng là đang ở bên kia chiến tuyến. Hòa bình, các anh chị ấy đón 2 cụ vào Sài Gòn. Căn nhà, mảnh vườn để lại cho người cháu họ. Mình đành thay mặt cho 2 đứa, thắp hương tại nhà". Rồi năm sau, hai đứa cùng về làng Trà.

Gọi Hạc  (19)

Khoảng lặng ở làng Trà kéo dài trên dưới một năm, năm Bảy Ba. Cuộc sống thanh bình, đắm thắm ngọt ngào tình quân dân sau hè Bảy Hai máu lửa, nhưng cũng là một mùa hè nắng như thiêu đốt và mưa lũ như Hồng Thủy của xứ Quảng Trị, đủ để bọn mình nhớ mãi.

Nhưng đời lính chiến, những khoảng lặng chỉ là may mắn hy hữu. Cuối năm chiến trường bắt đầu rục rịch một cái gì đó. Để chuẩn bị cho những bước đi mới, nhiệm vụ của đại đội trinh sát sư đoàn là triển khai luồn sâu vào sau lưng địch. Nhóm luồn sâu đầu tiên có C trưởng Ngơi, B trưởng HBảo, mình và một số chiến sỹ, bổ sung cả 01 trinh sát của e95. Đáng tiếc, toán trinh sát luồn sâu đầu tiên của Xê 20 mang bí danh A74 đã bị “xóa sổ” sáng ngày 8.1.1974 trên đèo Ba Lòng.

Số bị thương nặng, trong đó có HBảo được đưa ra Bắc. Mình phải nằm viện 43 ở Cam Lộ mất mấy tháng, ngán ngẩm, buồn tẻ. Khi xuất viện, đơn vị đã rời làng Trà, chuyển về Nại Cửu, cách chiến tuyến chừng 2 cây số. Để đảm bảo bí mật cao hơn, đơn vị lại ở rừng, lại nằm hầm, không ở trong dân nữa.

Mới về được ít ngày thì mình nhận lệnh ra Bắc, về trường Đại học kỹ thuật quân sự. Đêm cuối cùng hai đứa đi bên nhau, chậm rãi, quanh quanh những khu rừng xúp lúp Nại Cửu. Đến bây giờ vẫn còn nhớ cảm giác tối ấy. Buồn âm u.Bảo ra Bắc rồi, vết thương nặng, đã ổn định nhưng chắc sẽ giã từ đời lính. Mình ra học đại học quân sự, chắc cả đời sẽ là lính. Minh ở lại, mơ hồ ở phía tương lai.

Thế là 3 đứa phi công hụt ngày nào mới về Xê 20, giờ mỗi người mỗi ngả sau những nếm trải đầy may mắn. Không có cuộc chia tay nào nhiều ẩn số hơn cuộc chia tay của những người lính nơi chiến trường. Cả hai đứa đều lảng tránh không nói về những gì bấp bênh ở phía trước đang chờ người ở lại.    

---
Không có cuộc chia tay nào nhiều ẩn số hơn cuộc chia tay của những người lính nơi chiến trường. Cả hai đứa đều lảng tránh không nói về những gì bấp bênh ở phía trước đang chờ người ở lại.   
---

Đúng quá.
Đây là ảnh "mấy thằng" c20 gặp lại nhau ở Hưng Yên, 30.4.2010.

Chén rượu ngày gặp lại.

Hôm ấy ở Hưng Yên về theo đường 5, Lê Minh đèo mình.
Hắn phóng rất nhanh, ngồi sau cũng run.

Tới Hà Nội, ba đứa còn ra Hồ Tây đường Thanh Niên uống nước.
Mới có 3 năm trước.

Gọi Hạc (20)

Bắt đầu từ tháng Tư năm Bảy Tư, mình không được dí dủm, rúc rích, chia ngọt sẻ bùi bên nhau nữa. Khoảng giữa năm Bảy Tư, mình còn may mắn nhận được 02 lá thư của Minh, gửi từ Cùa ra Vĩnh Phúc. Đấy cũng là lần đầu tiên trong đời mình được rưng rưng nhìn dòng chữ đầu thư: “Tài thân yêu!”, gửi từ nơi cận kề sống chết về.

Sau rồi mất tin, hun hút, thăm thẳm, căng thẳng, hồi hộp, thót tim. Ta dồn địch chạy dài từ Thạch Hãn tới mãi Sài Gòn, dinh Độc lập. Nhưng 325 ở đâu? Xê 20 ở đâu? Bạn tôi ở đâu? Có đi được đến cùng cuộc chiến?

Sau toán trinh sát luồn sâu A74 thất bại, Xê 20 cũng bị choáng ít lâu, rồi đơn vị rút kinh nghiệm, giữa năm Bảy Tư lại tiếp tục tổ chức các đợt luồn sâu tiếp theo. Toán thám báo thứ 2 luồn sâu vào trinh sát cao điểm 367, sát đường biên. Đêm đầu tiên vào an toàn, đêm sau bị phục kích, ta mất một trung đội trưởng và một chiến sỹ. Hôm sau, địch bêu đầu lính trinh sát ta trên cọc và mở loa ra rả cảnh cáo “Việt cộng lấn chiếm, Việt Công lấn chiếm!”. Mình biết tin này qua thư Minh gửi ra. Đau đớn quá!

Toán luồn sâu thứ 3 gồm Minh và C viên, đổi hướng đi cùng du kích, vào sâu sau lưng địch, xuống tận sát đường Một. Sau này Minh kể lại chuyến luồn sâu với mục đích binh địa này trên Quân Sử, mình mới biết.
Cùng đi chuyến ấy với Minh có anh Chánh, huyện đội phó Hải Lăng và du kích Vượt dẫn đường. Thật thú vị, Minh viết: “Những người thạo đường thì không thạo bản đồ, tôi thạo bản đồ thì lại chả biết đâu vào với đâu”. Rôi Minh kể về anh Chánh:

 “Thì ra anh không phải là huyện uỷ viên như tôi tưởng mà là trung uý, huyện đội phó huyện đội Hải Lăng, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Ta hãy cứ tạm gọi anh là Chánh, cho nó có gì đó là Mỹ Chánh quê miềng.
   Anh Chánh người nhỏ bé, gày guộc. Phải nói là rất gày. Anh có nước da đen mái, tóc rất thưa, cắt 3 phân, gần như không có râu. Đôi má hóp của anh có đến ngoặc tam ngoặc tứ, nhất là mỗi khi cười. Mới tầm 40 mươi nhưng trông anh rất già (không biết có phải lúc đó mới có 21, 22 tuổi nên nhìn anh tôi thấy rất già). Trông anh như người đau bao tử lâu năm, rõ là sốt rét chuyên nghiệp rồi. Chỉ có đôi mắt trũng sâu là tinh anh. Giá như bây giờ, mọi người sẽ tưởng anh là con nghiện bố chấy.
   Cả ngày hôm đó, chúng tôi nghỉ ngơi trong động và tôi được nghe anh kể rất nhiều chuyện, nhiều nhất là chuyện đánh nhau. Một du kích và bộ đội nhanh như sóc. Khi chúng tôi hỏi chuyện vợ con thì anh chỉ im lặng. Mãi rồi anh mới cười, anh cười rất thoải mái, đuôi mắt xoè ra những nếp nhăn như dẻ quạt. Trong tiếng cười hồn hậu anh buông ra chậm rãi:
-   Cả một đời vì nước vì non !
Rồi lại cười. Chắc chắn những đồng đội của anh sẽ không thể quên được: "Cả một đời vì nước vì non !" Cậu du kích xã Hải Phú còn trêu anh với một cô y tá nào đó ở huyện, thì anh vẫn cười và lại lặp lại đúng câu đó.
   Tôi tả kỹ anh như vậy, hy vọng sẽ có ai đó nhận chân dung và cho tôi được biết lại tên anh, cho tôi biết thêm về hoạt động và cuộc sống của anh sau này.  Bức chạm về một người nông dân, huyện đội phó, anh hùng nhỏ thó đó khắc vào tâm khảm tôi, đã bao nhiêu năm, vẫn chẳng mờ đi một nét nào”.

Chơi với nhau lâu, đọc những dòng viết chân thành và đậm chất nhân văn về anh Chánh, dù có không nói ai viết mình cũng nhận ra Minh. Trong chuyến công tác binh địa ngắn ngủi ấy, Minh được ngồi sâu trong Hải Lăng để vẽ cảnh đồ có cả nhà thờ La Vang, ngã ba Long Hưng, nhưng là nhìn ngược từ phía đich sang phía ta. Còn được nghe cả tiếng loa của ta phát từ đầu cầu Quảng Trị vọng vào. Những phút giây và cảm giác đích thực của một trinh sát binh địa. Sướng thế! Mình cũng nghiền ngẫm mãi khoảng suy tư trầm tĩnh rất Tích Tường Như Lệ:
  
"Chúng tôi ngồi trên đỉnh đồi hóng gió và quan sát. Thật là một cảm giác kỳ lạ. Có thể ngồi thảnh thơi hóng gió ở rất sâu trong lòng địch. Mà tại sao mình lại ở chỗ này nhỉ? Xa cách với mọi thứ thân quen, xa cách mọi người. Sao mình ở một nơi chẳng ai hay biết có mình. Giá như mình có chuyện thì sẽ chẳng còn lại dấu vết gì!

   Tôi không cảm thấy buồn mà chỉ nghĩ về cái logic của chiến tranh. Không còn gì là bình thường. Kể cũng lạ ! Tôi không thấy ngán, cũng không sợ chết mà thấy có vẻ như mình đang đùa chơi với sự sống và cái chết. Mà, sao vẫn cảm thấy thanh thản lạ. Phải chăng đó là logic cho ta sức sống. Tuổi trẻ của chúng tôi  đi vào chiến tranh có phải đều như vậy? Sự gian khổ hay ác liệt không tước đi hết mọi thứ trong mỗi người lính. Những giây phút tĩnh lặng vẫn trả lại cho họ tất cả. Thật không vậy? Không! Có một thứ không bao giờ được trả lại. Đó là những người thân thiết đã nằm lại đâu đó trong dòng chảy thác lũ của cuộc chiến. Đó là sự day dứt mà những người lính không bao giờ thoát khỏi. Đã bao năm rồi. Vẫn vậy!"

* Kèm bản đồ đường đi của chuyến luồn sâu Hải Lăng do Minh vẽ

Rời khỏi chiến tranh , đọc nhiều người viết về chiến trường nhiều truyện nói về chiến trường thế mà chỉ đọc Minh mình thấy nể phục thế . Giản đơn không hề có súng đạn , xúc tích đến cô keo sự vật lại mà vẫn xúc động . Xúc động rất tự nhiên Lê Minh ạ

Gọi Hạc (21)

Có thể nói “Luồn sâu” là một trong số những nhiệm vụ nặng nề, nguy hiểm nhất đối với lính trinh sát. Lại càng nặng nề, khó khăn khi người lính trinh sát sinh ra ở miền Bắc xa xôi phải đi trinh sát luồn sâu vào một vùng sau lưng địch ở miền Trung, đất Quảng Trị, nơi cảnh quan, địa hình, con người, màu da, giọng nói đều khác lạ. Khó gấp bội so với việc luồn sâu của một anh du kích từ cứ về chính làng mình. Nhưng may thay, lần trinh sát binh địa luồn sâu của Minh xuống Hải Phú – Hải Lăng đã an toàn, yên ổn, hoàn thành nhiệm vụ, nắm được địa hình, bố phòng, vẽ cả cảnh đồ toàn tuyến nhìn từ sau lưng địch sang phía ta. Thậm chí thế hệ trẻ bây giờ đọc lại có khi còn cảm thấy chuyến luồn sâu Hải Phú đượm chất phiêu lưu nhưng thi vị và lãng mạn.  

Sau những ngày luồn sâu căng thẳng, về lại Xê 20, những tưởng sẽ là những  ngày hồi sức, chia sẻ với đồng đội, nhưng Minh lại nhận hung tin. Tiểu đội của Minh, A2 thân yêu của Minh đã tan tác khi Minh đi vắng.

“Khi tôi luồn sâu xuống xã Hải Phú, Hải Lăng về đến Xê Hai Mươi ở sông Ái Tử thì giật mình vì đại đội tôi vắng hoe. Một nửa đại đội đã bị chuyển đi đơn vị khác. Nghe nói sắp nhận lính mới bổ sung về. Về đến nhà riêng của tiểu đội còn buồn hơn vì tiểu đội tôi bây giờ chỉ có mỗi mình Vương Lâm. Nó là a phó a1 chuyển sang khi tôi đi vắng. Anh em cũ trong tiểu đội tôi bị chuyển đi hết. Lâm nói:

- Tiểu đội 2 của ông bị chuyển đi hết. Đại đội biên chế lại. Bây giờ tôi về tiểu đội 2. Tiểu đội bây giờ chỉ có hai thằng ông mới tôi thôi.
- Chúng nó bị chuyển đi đâu thế ?
- Thằng Cam sang c26, thằng Thìn sang vận tải, thằng Sự đi bộ binh 101. Nhiều nhất là về 101, còn đi đâu nữa thì tôi không biết.
- Lúc nãy tôi ở trên đại đội thấy mấy ông mới quá.
- Ừ !  Ông Nhạ ở trinh sát 101 về làm đại trưởng, ông Thanh mới học ở ngoài Bắc vào làm chính trị viên, ông Triêm cũng mới ở trường ra về làm đại phó. Còn mỗi ông Ánh là cũ thôi.
- Không biết lão nào mà ngu thế ? Sắp đánh nhau đến nơi lại đi thay quân. Thế này thì làm ăn đ'. . . gì !
- Cả xê, thằng nào cũng chán.
- Ngu thật đấy ! Đểu thật đấy. Sống với nhau từ bảy hai đến giờ thế mà lại đẩy bọn nó đi. Chả có tình nghĩa chó gì . . .!
- Thì ở trên người ta biết đâu.
- Đ' . . . phải đâu. Ở trên thì biết thằng nào với thằng nào. Cái này là do thằng ở đại mình nó đưa danh sách lên chứ. Tôi nghĩ ra rồi, trước khi nó đi khỏi đại mình để phát triển lên đoàn lên điếc, thì nó cũng đẩy hết những đứa nó không ưa đi chứ sao. Quá đểu ! Không thể chấp nhận được.
- Là tôi nói ở trên cho nó qua chuyện chứ tôi cũng nghĩ như ông đấy.

Tôi cảm thấy bực dọc, buồn bã và bất lực. Tôi nhớ chúng nó quá. Giá mà chúng nó chuyển ra bắc để đi học thì đã mừng, đằng này lại chuyển đi đơn vị khác, lại cũng là chỉ trong sư đoàn chứ có phải vì nhiệm vụ gì đâu. Cứ cho là lão máu lạnh đi, thì cũng phải biết, chúng nó toàn là những thằng dày dạn bom đạn từ năm 72, hai năm nay huấn luyện rất nhiều về nghiệp vụ. . . mà sao lại đẩy đi. Quá ngu. . .! Đại đểu . . .!”.

Với lý do “nâng cao chất lượng lính trinh sát”, Xê 20 bị thay máu nhiều lần. Với đại đội, trung đội cũng có xao xuyến, có bâng khuâng nhưng sự xáo trộn không đến nỗi nào. Còn tiểu đội, cũng như những người lính tăng trên cùng xe, thực sự là một gia đình, một tổ ấm. Ai đã từng là tiểu đội trưởng trong chiến đấu và chỉ là tiểu đội trưởng mới có thể hiểu tình cảm đến phát khùng của Minh lúc ấy. Mình cũng từng đắng cay, vật vã vì cấp trên xé nát A8, nhưng không đến nỗi xóa trắng trơn như A2 http://www.vnmilitaryhistory.net/index.php/topic,17873.100.html.
 
Trong số những chiến sỹ A2 chuyển đi, chuyện về Sự là vết thương bầm máu trong tim Minh cho mãi đến bây giờ.
  
“- Thằng Sự đồng hương Ân Thi với tôi chuyển về bộ binh. Hôm vác đạn ở 560 bị pháo bắn chết rồi. Đơn vị mới thì ai biết nó là thằng nào. . . Chẳng biết nó nằm ở đâu ?
-   Ừ ! Tôi đang đắp sa bàn thì được tin nó chết. Đau quá ! Nó ở tiểu đội tôi mà ! Nó chuyển đi thì tôi đang ở Hòn Vượn. Hôm ở 560, tôi nhận được thư tay của nó không biết nhờ ai chuyển. Thư của nó đây này !
Tôi móc bức thư từ trong túi ngực đưa cho Luân. Bức thư được viết trên giấy xé ra từ vở ô ly (thủng bụng), bốn mặt dày đặc chữ. Thằng Dũng soi đèn. Hai thằng lặng lẽ đọc thư rồi gấp lại đưa cho tôi.
-   Ông khóc à ! Đúng không ? Tôi thấy nhiều đoạn bị nhòe nước mắt ? – Luân hỏi.
-   Tôi chẳng được chia tay nó khi nó chuyển đi bộ binh. Lúc đang ùng oàng ở động Truồi lại nhận được thư nó. Hai hôm sau thì nó chết. . . Tôi lục hết đồ của tôi, chẳng có cái gì của nó cả. Mãi mới nhớ ra là tôi có cái khăn mùi xoa của nó. Nó có hai cái, nó bảo tôi cầm một cái. Còn cái bút của nó đây nữa. Cái khăn và cái bút thì tôi vẫn nhét trong túi ngực. Bút đây này! khăn đây này!
-   Thằng Sự nó lùn nhưng ở xê mình, chơi bóng chuyền, có nó đứng giữa sân phòng ngự là vững nhất.

Sự ở tiểu đội tôi, kém tôi một tuổi, cực kỳ ít nói, người thấp đậm, mặt bầu bĩnh. Nó có nét cười rất tươi, dễ gần, dễ mến. Tôi và nó có rất nhiều kỷ niệm. Lá thư nó gửi cho tôi là lá thư duy nhất giữa hai đứa. Lá thư và chiếc khăn tôi để trong ba lô khi hành quân bằng ô tô. Đụng nhau với địch trên đường từ Xuân Lộc về Bà Rịa. Xe cháy, mất sạch rồi. Chiếc bút của nó tôi cài ở túi áo nên bây giờ vẫn còn. Đó là một chiếc bút “Trường Sơn” màu ghi, nắp bút vặn vào thân bút bằng ren.
-   Không ngờ thằng Sự nó viết thư tình cảm thế. Mà các ông quý nhau thật. Nó đi rồi, lại chết, chắc ông buồn lắm. – Dũng nói.
-   Mà nó gọi ông bằng anh xưng em là sao thế ? – Luân hỏi.
-   Ừ ! Lúc nào tôi với nó cũng ông ông, tôi tôi thôi. Nó chỉ kém tôi có mấy tháng. Đây là lần đầu tiên nó gọi như thế đấy . . . Và là lần cuối . . . Các ông thấy có đau không?”.

Nhắc lại câu chuyện mới đây thôi về Minh với bức ảnh truyền thần của liệt sỹ Sự để biết không dễ gì nguôi ngoai chuyện xưa
  
“Liệt sỹ Sự để lại trên đời này duy nhất một bức ảnh, nhưng là ảnh chung trong bức ảnh gần 100 người của Xê 20 ở làng Trà Liên Tây năm 1973. Người trong cuộc thì nhìn bức ảnh mờ tịt cũng nhận ra nhau ngay, không thể nhầm, nhưng người dưng thì nom ảnh thấy lờ mờ, ai cũng như ai.

TTNL tận tụy, kỳ công tìm cho được hàng truyền thần có mác có mỏ ở phố Hàng Đường, HN, rồi phải năn nỉ, nói khó họ mới nhận làm. Hôm đến nhận ảnh để mang về Hưng Yên, TTNL thấy thất vọng vì bức ảnh chẳng được giống lắm. Giống làm sao được. Mình là đồng đội sống chết với nhau, hình ảnh đã ăn sâu trong ký ức, chẳng cần ảnh cũng vẽ lại được nếu có chút năng khiếu hội họa chứ trách gì ông họa sỹ người dưng, vô hồn với bức ảnh đen trắng đã 37 năm, độ phân giải chắc chỉ vài trăm picxel.

Khi nghe TTNL nói về người trong ảnh (liệt sỹ Sự), bà vợ ông họa sỹ tỏ ra cảm động về tấm lòng của những người đồng đội đối với nhau. Bà ngập ngừng, xúc động: "Các bác đúng là ... các bác", rồi gọi ông chồng ra sửa lại đôi nét theo yêu cầu của TTNL. Một chút ở gò má, một chút ở khóe miệng, ở lông mày.

Nom cũng khá hơn. Thôi thế cũng được rồi. TTNL hỏi tiền công để trả. Người vợ ông họa sỹ truyền thần nói: "Thôi người ta thì nhà em vẫn lấy 800 (ngàn) một ảnh, chứ của bác thì ..." Bà ấy dừng một chút như để cân nhắc trước khi chốt.

“Trường hợp của các bác thì đúng ra là nhà em không lấy tiền các bác, nhưng thôi chúng em xin các bác 500 ngàn gọi là tiền giấy, tiền chì” - Tôi trả lời như vậy khi TTNL hóm hỉnh hỏi tôi: “Thế T đoán là bà ấy chốt bao nhiêu?”

Sau câu trả lời ngây thơ của tôi, TTNL buông một câu: “Chín trăm”. Tôi cười, không phải cười phá lên mà cũng không phải cười gượng. Ngẫm thấy cũng phải: Cái ảnh thường, có ảnh gốc rõ ràng, có khi lại kèm thêm cả nguyên mẫu comple caravat sống sờ sờ ngồi bên mà còn 800 thì ảnh người đã khuất 37 năm về trước phải vô giá mới phải. Dù sao thì từ nay đã có ảnh liệt sỹ Lê Xuân Sự bên cạnh ảnh anh trai Lê Xuân Công trên bàn thờ gia đình."

Nhớ, hai đứa mình vẫn thường nói với nhau: Nợ với người đã khuất dù rất mơ hồ, đôi khi là do người còn sống tự ấp vào mình, cũng không ai bắt nợ,  mà sẽ chẳng bao giờ trả hết được.    

Đã định bụng sẽ nhắc lại chuyện về chuyến đi ấn tượng của 2 đứa về Hưng Yên năm nào vào một lần Gọi Hạc về sau, theo trình tự thời gian. Nhưng viết đến chuyện tan vỡ A2 vì "thay máu", chuyện liệt sỹ Sự, lại nhớ tới A8 của 6971, và hình ảnh của chuyến đi Hưng Yên ập về, dưng dưng. Ấy là năm 2011, "cánh" Hưng Yên "mời 2 anh TTNL và 6971 về với bọn Hưng Yên chúng em vui ngày 30/4". Đoạn "Hưng yên ký sự" dưới đây mình viết ngay sau chuyến đi.

"Với tôi, lần này về Hưng Yên nhận được thêm thông tin về Loan và Nguyệt. Loan là lính A8 của tôi, còn Nguyệt là thông tin trinh sát, cùng bị thương với tôi ở thung lũng Ba Lòng năm 1974. Hóa ra cả 2 đều là dân Hưng Yên. Thế thì tôi còn nợ đất nhãn lồng này rất nhiều.

Đến hồi chia tay thì bỗng rộ lên: “Các anh rẽ sang nhà em tý, 2 bác rẽ sang thăm nhà em tý, ngay đây mà, mấy khi”. Cũng nể, nhưng biết nhận lời ai. Cuối cùng TTNL và tôi quyết định nhận lời Tiến. Tiến năn nỉ: "Về em đi, anh TTNL hứa với em lâu lắm rồi đấy. Gần đây thôi, khoảng 2 km. Nhân thể anh 6971 về thăm Loan. Nhà nó cách nhà em đúng nửa cây số.” Nghe thấy hợp lý, TTNL muốn về nhà Tiến từ lâu rồi, còn tôi thì chuyện gặp lại Loan chỉ là trong mơ.

Chúng tôi rời nhà Tuế, theo Tiến dẫn về nhà Loan. Đi vòng vòng 2-3km, qua mấy cánh đồng mới thấy Tiến bảo: Hết địa phận xã thằng Tuế. Lại cua cua, lượn lượn thêm 3 xã rõ dài nữa mới qua quê Tiến, rồi mấy quãng đê dài, những rặng nhãn trạt hoa và vài cánh đồng ướp mùi lúa non mới đến đầu xã của Loan. Không phải là "đúng nửa cây số" mà là nửa chục cây số, đi qua địa phận 3 huyện: Văn Giang – Yên Mỹ - Khoái Châu. Hoặc ở quê ước lượng cây số không chính xác, kiểu mấy con dao quăng, hoặc vì lòng hiếu khách mà nói xa thành gần. Được.

Đến trước một ngôi nhà không có cổng, Tiến bảo: “Nhà nó đây”, rồi cua ngoặt xe vào sân, con chó xoắn xuýt vẫy đuôi chứ không sủa. Tôi xuống xe từ ngoài ngõ. Hồi hộp. Thằng Loan ngày xưa má hồng, ngực trắng và căng chẳng ai bảo là ngực con trai, bây giờ ra sao đây?

Có sốt ruột đến cồn cào muốn biết gặp lại Loan hôm nay ra sao thì cũng xin kiên nhẫn theo tôi ngược lên gần 40 năm về trước, khi tôi 20 còn Út Loan 19.

Đấy là cuối Bảy Hai, Xê 20 được bổ sung quân, nhưng không phải lính mới mà là các cựu binh ưu tú, chọn lọc từ các đơn vị trong sư đoàn. Sở dĩ phải bổ sung quân một phần để bù đắp những chiến sỹ trinh sát đã hy sinh qua mùa hè Bảy Hai ác liệt, một phần vì chủ trương thay máu của lãnh đạo đơn vị. Quảng Trị Bảy Hai cướp mất của chúng tôi A Độ, bạn Triệu và em Hiếu. Đợt ấy, A8 của tôi được bổ sung 4 người: Lâm “họa sỹ”, Bảo “con”, Út “Loan” và Chỉ. Chuyện về mỗi người ấy đều đáng vài trăm trang. Phần này xin hãy chỉ nói về Út Loan.

Út không phải là con út như ngoài Bắc hiểu mà Út theo tiếng Quảng Trị, là em gái, cô gái. Tên thì là Loan, da thì trắng nõn trắng nà, mắt bồ câu, ngực phây phây, nây nẩy, chẳng Út thì là gì. Nhưng riêng cách nói ngang phè của Loan thì không thể Út mà phải là Eng, Eng xịn. (Eng tiếng QT là anh).

Tôi không nhớ trước đó Loan đã ở đơn vị nào, nhưng chắc chắn phải là một tấm gương sáng mới được chọn lên Xê 20. Về với tiểu đội tôi vào cuối Bảy Hai, Út Loan lăn lộn với bọn tôi Cao Hy, rồi đài quan sát 108, rồi lưới quét Trà Liên Tây, … cho đến cuối Bảy Ba, với lủng củng bao nhiêu chuyện trắc trở, vui buồn nhưng là một phần không thể thiếu trong ký ức của tôi về thủa ấy.

Xin được bắt đầu câu chuyện Út Loan bằng đoạn nhật Ký của A trưởng:

“22.6.1973: Loan đi khỏi A của tôi. Đến một nơi khác. Nơi ấy không có tôi, không có những người như ở đây.
Tôi tránh không chia tay với Loan, bởi cái lẽ rất giản dị: Tôi rất thương Loan.

Ừ thì bướng đấy, lấc cấc đấy, ngang ngạnh và bồng bột đấy, nhưng chỉ làm tôi thương Loan chứ không ghét. Thương vì Loan nghèo, nghèo về vốn sống, về sự hiểu biết và từng trải. Vốn sống nhỏ nhoi của Loan không đủ cho Loan “xài”. Bao nhiêu mũi nhọn chĩa về Loan. Nhiều lần tôi cố đỡ bớt cho Loan, nhưng không làm sao khác được. Tôi cố đẩy Loan lên cho kịp với tầm chung, nhưng Loan lại nỗ lực quay ngược lại. Ngẫu lực bắt Loan quay tròn và văng vào một cối xay khác. Ở đấy có những gì đợi chờ Loan?

Tôi buộc lòng phải để người ta đẩy Loan đi. Buộc lòng phải dứt đi một đồng đội mà ta coi như em trai. Ta bất lương. Ta tàn nhẫn.
Ghi vội khi Loan đang ngủ. Khi nào ngủ con người lại càng lương thiện hơn, tội nghiệp hơn. Khi nào tỉnh dậy thì đi nhé. Hãy đi vào nơi mới ấy bằng một thằng Loan mới – Trà Liên Tây."

Nhật ký thì là thật rồi, thật 100%, nhưng cô đọng quá. Chỉ mấy dòng cảm xúc bút chì bồng bột của cậu a trưởng 21 tuổi về một cậu lính trẻ hơn 1 tuổi, bồng bột hơn mình một chút thì chưa đủ để hình dung sự thể trọn vẹn thế nào mà Loan phải ra đi. Xin được dựng lại câu chuyện theo hồi ức.

Hè Bảy Ba, ở làng Trà, có một lần chính trị viên tổ chức cho cả đơn vị đi xem phim “Anh Trỗi”, dựng theo tác phẩm “Sống Như Anh”. Xem song, mấy tối sau các trung đội, tiểu đội thảo luận và viết “thu hoạch” về tấm gương yêu nước quên mình của anh Trỗi. Trong phim có cảnh sáng sớm sau đêm bị bắt vì đặt mìn trên cầu Công Lý, cảnh sát giải anh Trỗi về khám nhà. Khi mới nhìn thấy người vợ trẻ đang đứng rửa mặt ở sân, anh Trỗi chủ động nói to: “Quyên, anh bị bắt!”. Thế mà một cậu lính trinh sát lếu láo nào đó của Xê 20 xuyên tạc giọng Nam bộ thành: “Guyên, ăn dẩm phải cức”. Câu nói xuyên tạc lan rất nhanh trong Xê kèm theo những trận cười no nê, và lọt đến tai chính trị viên. Ông bắt đầu khoanh vùng để tìm ra thủ phạm.
Loan không bị dính vào vụ “dẩm phải cức” ấy nhưng cũng bị khoanh vào vùng nghi vấn. Cộng cộng mấy nghi án, dù tôi hết sức bênh vực thì cuối cùng Loan cũng nằm vào diện phải thay máu, nói theo ngôn ngữ hồi ấy là “xuống bộ binh”.

Đầu 6/73, tôi nhận quyết định tạm trao tiểu đội lại cho Lạp, a phó, để chuyển sang làm “hiệu trưởng” lớp binh địa. TTNL cũng vậy. Hai đứa chuyển về cuối làng, ở nhà Cha Cò Mụ Miến. Tối 21/6/73, thấy các thủ trưởng đơn vị gọi tôi lên. Tôi được thông báo cho biết, sáng hôm sau sẽ có lệnh điều chuyển Loan đi nhận nhiệm vụ mới ở đơn vị khác và yêu cầu tôi không được để cho Loan biết trước. Tôi ngỡ ngàng. Không rõ điều gì đã xẩy ra trong 2-3 tuần qua, kể từ khi tôi rời A sang lớp Binh địa. Mặc dù tôi thanh minh rồi phản đối nhưng đã là quân lệnh thì chỉ có việc tuân theo. Thế là Út Loan của tôi phải “xuống bộ binh” rồi.

Tối ấy tôi không ngủ ờ nhà Cha Cò mà về A8 ngủ. Một buổi tối vui hờ với anh em trong dằn vặt, dối trá. Theo kế hoạch, sáng 22/6 tôi phải vượt sông Thạch Hãn sang Bích La, Đại Hào chuẩn bị địa hình cho lớp binh địa. Tôi dậy rất sớm, lặng lẽ đứng nhìn Loan đang ngủ say, rồi quay về nhà cha Cò, quơ bút chì viết vội mấy dòng nhật ký trên, xong lấy bản đồ, địa bàn, cho vào túi mìn Claymo, bơi qua sông Thạch Hãn.  

Đọc lại nhật ký tôi mới giật mình: Hóa ra ngày 22/6 tôi qhi nhật ký đến 2 lần với 2 cái mốc đáng nhớ: Chia tay Loan về bộ binh và lần đầu tiên nhìn thấy Thủy tề rất gần.

Sau khi khảo sát địa hình, tôi lại bơi ngược về Trà Liên, nhưng  ở quãng sông vắng mãi cuối làng. Đây là quãng sông lạ, tôi chưa tắm hay bơi bao giờ. Khi sang đến gần bờ phía Trà Liên Tây, tôi bị lọt vào vùng sông dày đặc rong. Càng bơi rong càng dày, quấn cứng lấy chân. Đuối sức và tuyệt vọng tôi lần lượt dìm ướt rồi bỏ buông cả dép, cả quần áo, mũ cối, cố trườn ngửa lên mặt sông đầy rong, ngoặc quai túi mìn claymo qua vai, để chiếc túi trong có bản đồ, la bàn lên bụng, rã rời vẫy vẫy chân tay, đờ đẫn thở. Tôi nằm buông xuôi tuyệt vọng như vậy không rõ bao lâu thì chợt thấy đầu kịch vào bãi cát như có một phép màu. Sống rồi. Trưa về, tôi buông mấy dòng sặc mùi ông cụ non vào nhật ký:

“22.6: Hãy coi chừng. Mày chưa phải là Cái rốn của vũ trụ đâu. Có vô vàn những thế lực khác sẵn sàng nhận chìm mày như trưa nay. – Thạch Hãn Giang.”

Sau lần chết hụt buổi trưa, buổi tối tôi lại về A8 ở đầu làng, vừa để hỏi hạn, san sẻ và thanh minh với anh em chuyện Loan “xuống bộ binh”, vừa để kể về vụ suýt chết đuối ở bãi rong phía cuối làng. Đấy là tối thứ Sáu, tối cuối tuần. Nhưng lạ thay, chưa vào đến nhà tôi đã nghe tiếng Út Loan, đúng là tiếng nó. Mấy đứa đang quật Tiến lên, thắng thua, hò hét inh ỏi.
 
Tôi soi kỹ trong nhật ký và lục lọi trong ký ức nhưng không thấy thông tin nào về việc vì sao lần ấy Loan không phải “xuống bộ binh", chỉ tìm thấy một đoạn nhật ký viết sau đó gần 1 tháng, không có tên Loan trong đoạn này, nhưng có gì đó gần gần với vụ việc của Loan:
 
“20.7 Nếu như hắn không làm vừa ý anh một lần đầu trong nhiệm vụ thì đừng vì thế mà “bỏ két” hắn ta. Bỏ vào “két”, hắn ta sẽ mốc lên, gỉ ra rồi rữa mất. Mà chắc gì anh đã tìm thấy một “hắn” khác như ý hơn. Phải làm tận bờ, sát góc. Được mới thôi. Hỏng, làm nữa, làm lại, làm đến được thì thôi. Được là được việc và được cả người. Đừng bỏ rơi hắn. Chọn người là dễ đi đến “kiêu binh”. Phải rèn người mới phải. - Trà Liên”.

Sở dỹ ở đại đội trinh sát sư đoàn có câu chuyện cảm động về liệt sỹ Sự ở A2 của Tichtuongnhule, cũng như câu chuyện éo le về Út Loan ở A8 của tôi là vì tính đặc thù của đơn vị trinh sát. Thực ra Xê 20 cũng là bộ binh thôi, nhưng nghiệp vụ trinh sát có những yêu cầu nhất định. Do vậy mới có chuyện tuyển chọn lính mới về, thải lính cũ đi, chứ đơn vị bộ binh chiến đấu thì đâu có như vậy được, đã cùng đơn vị rồi thì đi với nhau đến cùng chứ. A trưởng với lính thì như ruột thịt, ngoan hư gì cũng tựa vào nhau mà sống, mà chiến, chẳng nỡ đuổi đứa con hư sang hàng xóm mà cũng chẳng hớn hở đón đứa con ngoan nhà khác về nhà mình nuôi. Trung đội trưởng xa hơn, chính trị viên đại đội thì còn xa nữa, chuyển đi, nhận về mà ít băn khoăn, dằn vặt. Trái ý thì điều chuyển, đỡ bận tâm, lấy đứa mới về, dẫu gì cùng dễ bảo, ít nhất là giai đoạn đầu. Có phải chỉ huy nào cũng được học sách dụng binh của Tôn tử đâu.

Tôi níu Loan lại với A8, với Xê 20 được tới cuối năm, vui buồn nham nhở một mùa hè Bảy Ba rát rạt nắng gió và mênh mang mưa lũ ở làng Trà, những đêm lấm lem bì bõm kéo lưới quét ở Hói Bái, những ngày bập bềnh lũ quét Thạch Hãn vớt củi, đêm mưa dò dẫm trên đồng làng bắt ếch chằm, chọc bắt lũ chuột chạy lũ trên ngọn tre, lên sân bay Ái tử dỡ ghi đường băng về ghép giường, đủ đói no, sướng khổ. Để rồi việc gì phải đến, cũng sẽ đến – Loan vẫn bị “xuống bộ binh”. Tôi lại tìm thấy một đoạn ngắn trong nhật ký cuối năm với duy nhất một chữ Loan:

“11.12.73: Khuê thân mến! T vừa nhận được tin một chiến sỹ của tiểu đội T sắp phải xa T. T viết những dòng này trước khi viết thư gửi lại cho “con chim non” ấy. ... Dù chỉ là dính líu mà T vẫn thấy mình mắc tội. Lại “đẩy” em đi đâu? T cảm thấy rõ rệt một trách nhiệm vô hình gắn T với Loan. Phải là người nâng đỡ, che chở cho Loan mới phải. Bây giờ T cảm thấy mình luôn là nạn nhân của sự hối hận, mặc dù công bằng mà nói, T cũng đã nhân đạo rất nhiều và từ lâu rồi.”.

Không nhớ lần ấy chỉ huy đơn vị đã vin cớ gì để chuyển em "xuống bộ binh". Và không biết em đã “văng” vào cái cối xay nào, rồi em ra sao ở đấy, có bị nghiền nát không, có may mắn trở về sau chiến tranh không? Chữ Loan duy nhất trong đoạn nhật ký trên cũng là chữ Loan cuối cùng trong tất cả bộ sưu tập nhật ký của tôi. Cứ thế bẵng đi cho đến chiều 23/4/2011.

(Tiếp theo)
TTNL và tôi đứng chờ ngoài ngõ. Tiến vào nhà, chỉ nửa phút sau quay ra. Cùng đi với Tiến là một người đàn ông. Tôi là người chủ động nên dù người ra cùng Tiến có khác với tưởng tượng bao nhiêu chăng nữa thì cũng biết chắc chắn đấy là nó, là Út Loan. Loan là người bị động, cậu đứng ngừng giây lát ngay đầu hè, ngây người nhìn 2 chúng tôi. Tôi không biết Loan nghĩ gì, cảm xúc ra sao, có nhận ra tôi không. Có thể Loan nhận ra tôi vì thấy 1 trong trong 2 người khách Hà Nội đứng lau nước mắt.

Loan thay đổi quá nhiều, đã thành một lão nông thực thụ, nhưng nét mặt và ánh mắt, giọng nói nhát gừng, thũng thẵng thì vẫn là Út Loan xưa.

Dồn trong tôi biết bao nhiêu câu hỏi, bao nhiêu thắc mắc, tò mò về Loan kể từ khi tôi viết thư gửi lại cho em để chạy trốn buổi chia tay đầy oan khúc cuối Bảy Ba. Thực tình, bây giờ ngồi chỉnh tề đối diện Loan trong ngôi nhà tuềnh toàng ở xóm quê xứ Khoái, tôi thấy ngường ngượng khi nghĩ ngày xưa mình đã thản nhiên coi mình là anh, coi người đàn ông giờ đã luống tuổi, điềm đạm này là em, là “con chim nhỏ”, để kẻ cả bao che, nâng đỡ, dìu dắt. Cứ bạ đâu hỏi đấy, rồi hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác.

Loan chậm rãi kể, lúc xưng em, lúc xưng tôi: “Lấn ấy ở Trà Liên là em bị oan. Cả đơn vị đi giã ngoại, em với mấy đứa được cắt cử ở lại coi doanh trại. Mỗi tiểu đội cử một người ở lại, người tiểu đội nào coi đồ đạc nhà cửa cho tiểu đội ấy. Cơm chiều, 3 thằng gác nhà của 3 tiểu đội B3 rủ nhau ăn chung một nhà, tán phét cho đỡ buồn. Khi về nhà thì thấy khẩu AK-báng gấp không cánh mà bay. Thời ấy dù ở nhà dân nhưng sơ sài, tin nhau, chẳng nhà nào có khóa cổng, khóa cửa. Mất vũ khí thì toi, hoáng lên đi tìm. Chưa kịp định thần tìm ở đâu, nghi cho ai, báo cho ai thì thấy T ở C-bộ báo tất cả anh em còn ở nhà lên C-bộ tập trung. Thế là vỡ ra thành chuyện to: Thằng Loan A8 để mất súng AK”.

Kể đến đây thì tôi lơ mơ nhớ ra rồi. Đúng là hồi ấy Loan bị quy tội vô kỷ luật, để mất vũ khí. Tôi cũng bị hành lây. Nhưng thực ra là khi 3 đứa Loan đang ăn cơm tối rồi nhi nha chuyện gẫu thì đúng lúc y tá T thay mặt đại đội đi kiểm tra tình hình mấy đứa ở các a. Đến A8 không thấy ai ở nhà. T liền lặng lẽ xách khẩu AK báng gấp của Loan về C-bộ, cất đi, chắc là nửa đùa, nửa thật, cốt để cảnh cáo, nhắc nhở. Rồi chuyện đùa thành thật, bé xé thành to, nhất là với Loan, người đã từ lâu nằm trong danh sách dự bị, nhấp nhểnh “xuống bộ binh” mấy lần rồi. Lần này thì chính trị viên có lý do chính đáng. Loan chẳng biết cãi vào đâu. Tôi thì đắng cay liên đới, vì nhiều lần đã cố bao che cho Loan. Trong lòng cũng hối hận vì lần ấy đã cắt cử Loan ở nhà.

Loan chậm rãi: “Ừ thì tôi bị đi. Nhưng lão T cũng bị đại trưởng Ngơi trị cho một trận về tội gây hoang mang, đơn vị đang giã ngoại phải rút kế hoạch về sớm vì tưởng là mất súng thật”. Tôi hỏi: “Bây giờ còn thù lão T không?” . Vẫn thủng thẳng: “Lão ấy chế-ết rồi, thù gì”. Cả tôi và TTNL phì cười: “Mày bậy nào, tháng trước T mới ở Vũng Tàu ra, cả bọn còn ngồi nhậu ba ba ở bán đảo Linh Đàm, gần nhà Thắng quản”. Loan tưng tửng nói sang chuyện khác, chẳng cãi một lời, chẳng hỏi thăm một lời. Thế đấy. Tôi chợt nghĩ vớ vẩn: liệu năm nay, năm sau, ... có một lần nào đó Xê 20 gặp mặt nhau mà Loan gặp y tá T thì sẽ ra sao?
-Thế rồi làm sao nữa?
- Về vệ binh sư đoàn.
-Tưởng xuống bộ binh? Về vệ binh chẳng hóa sướng hơn, chắc gáo hơn ở trinh sát à?
– Sướng khổ gì đâu, vệ binh chưa được tháng lại bị tai bay vạ gió, lại bị cú oan, số tôi nó chó thế, hết oan này đến oan khác, oan hơn.

Tôi thấy cũng khó hiểu, sao lính “Trinh sát” lại thải xuống “Vệ binh”, vì vệ binh là lực lượng cũng được lựa chọn kỹ càng, sống sát cùng các chỉ huy sư đoàn với nhiệm vụ bảo vệ bộ tư lệnh sư đoàn. Nhưng thôi để lần sau hỏi Loan hay lúc nào đó hỏi Trung, vốn là liên lạc của Xê 20, sau  lên làm liên lạc cho sư trưởng Minh Tâm rồi chuyển sang “điếu đóm” cho ông Cao Văn Khánh, chắc sành về vệ binh.

Loan kể tiếp: Về C23 (Vệ binh) chưa ấm chỗ thì lại xảy ra sự cố. Lần ấy chính ủy Trang phàn nàn bên vệ binh làm sao mà mấy ngày gần đây trưa nào dưới bến sông cũng ùm ùm, lính vệ binh bơi, tắm, đùa nghịch, mất trật tự, nước sông thì vẩn đục, có khi trôi nổi cả nhiều thứ bẩn thỉu. Chẳng là vì doanh trại của C23 nằm cách không xa với hầm chính ủy, cùng ở bờ sông (Lai Phước), nhưng vệ binh ở phía đầu nguồn, chính ủy ở phía dưới. Thế là vệ binh phải tức tốc họp lên, họp xuống. Chẳng ai tự giác nhận, chẳng thể tìm ra nguyên nhân. Thôi đúng rồi, trước kia có sao đâu. Chính ủy bảo mới gần đây, mà mới gần đây thì chỉ có thay đổi duy nhất là mấy cậu trinh sát mới chuyển về vệ binh. Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba trinh sát, đích thị rồi.
Tôi hỏi: Oan nhỉ! Lần này thì xuông bộ binh hẳn chứ?
– Đâu. Vệ binh trả về trinh sát.

Loan về lại trinh sát thật, nhưng không phải Xê 20 sư đoàn mà là trinh sát trung đoàn. Loan về với trinh sát e95. C20 của e95 thì rất gần gũi với Xê 20 sư đoàn.

TTNL hỏi: Thế là về chỗ “Bọ Hiền” à? Thế có biết Hổ, có biết Chinh không? – “Vâng, bọ Hiền, Chinh, Hổ. Hổ mới chết”. Thế là lại có nhiều chuyện về nghiệp trinh sát để chia sẻ. Loan nhoài người đẩy cánh cửa kính lùa của chiếc tủ chè, lấy ra tấm ảnh khổ lớn, ép plastic, đặt trang trọng giữa tủ: “Gặp mặt trinh sát 95 đây, năm ngoái”. Khi tôi phụ trách lớp binh địa ở Trà Liên năm 1973, có tới 8 học viên từ trinh sát 95. Tôi cố nhìn kỹ nhưng chẳng nhận ra ai, kể cả Loan. TTNL xem rồi cười: “Lão nào già khụ nhất đứng đây?”. Tôi đón lại tấm ảnh xem. Ừ, người già nhất, hom hem nhất đứng ở phía trái, hàng sau, nhìn kỹ thì nhận ra ngay là Út Loan.

Tôi lăn tăn, giá mà có bức ảnh vẫn gồm những người này nhưng chụp vào 37-38 năm trước thì chắc chắn người trắng nhất, trẻ nhất phải là Út Loan. Chuyện kể buồn buồn của Loan chiều chủ nhật 24/4/2011 về cuộc sống sau quân ngũ cứ gỡ dần những băn khoăn, thắc mắc của tôi, vì sao Loan lại già đi nhanh hơn mọi người.

Tôi không biết bắt tử vi, nên không biết sao gì năm nào chiếu Loan mà em khổ sở, long đong, oan trái nhiều thế. Nhưng rồi về đến trinh sát 95 thì Loan như đã gặp sao hộ mệnh. Bằng chứng là Loan rất hồ hởi, tự hào kể về những tháng ngày chinh chiến với C20-E95 cho đến khi im tiếng súng. Thế là qua bao nhiêu trắc trở thì phần lớn cuộc đời quân ngũ của em cũng là gắn với nghiệp trinh sát.

Loan cũng như tôi, may mắn trở về sau chiến tranh, dù không lành lặn. Chiến tranh tưởng chỉ như một giấc mơ đôi ba năm, tỉnh dậy là đời thường, sân vườn, mùa màng, con cái. Tưởng như thế cho đến khi đứa con thứ 3 của Loan ra đời, năm Chín Mốt. Cháu bị di chứng chất độc da cam từ bố. Thương con, nhọc nhằn, lặn lội, vất vả lắm. Quá tải. Vợ Loan lâm bệnh, ra đi. Loan trụ được đã là giỏi, làm sao mà không già trước tuổi được.

Hỏi về cuộc sống, về sức khỏe của Loan, em lấy ra cho bọn tôi xem bộ hồ sơ giám định di chứng chất độc da cam. Khám mãi, cả chục năm vẫn không được. Con bị nhiễm chứ bố không. Gần đây mới  có chủ trương lưu tâm đúng mức khi giám định những trường hợp cựu chiến binh có con đã là nạn nhân chất độc da cam. Hồ sơ ghi dày đặc bệnh. Tưởng như nhìn người cũng biết, cần gì khám. Em bị mất 73% sức khỏe. Chắc đợt tới sẽ được hưởng chế độ, đâu đó gần 2tr/tháng. Cũng đã Năm mươi tám tuổi rồi.Thôi muộn cũng hơn không.

Loan đi bước nữa và đã có cậu con trai đến tuổi đi học. Dù sao câu chuyện cũng có hậu.

Chia tay Loan, tôi nắm tay đứa lớn dị tật. Bé nằm trên giường, cười cười nhưng như vô tri, vô giác. Thương lắm. Tôi vội đưa mấy đồng cho vợ Loan nhờ mua quà cho cháu. Muốn nói mấy lời chia sẻ mà giọng cứ lạc đi. Chúng tôi đứng chụp chung một bức ảnh trước nhà Loan. Nhà đang có vợ chồng Loan và bé trai 20 tuổi với 3 khách là 6, để chụp tự động mà chỉ có 5 người vào ảnh!

*Kèm ảnh Tiến, TTNL, vợ chồng Loan và 6971

   Bác 6971 ơi ! Chuyện hay và hấp dẫn quá. Đúng là chỉ có những người lính trong chiến đấu sống chết có nhau, mới có được những tình cảm và những ký ức thật như vậy. Đang hóng chuyện tiếp của bác  :o

22/12 năm nay lần đầu tiên vắng TTNL. Trưa nay đi đám hiếu bố vợ Tuy (d4/e95) lại nhắc đến những ngày tháng 7 năm ngoái đi QT và Phú Lộc, TTNL liên hệ chu đáo nơi ăn nơi nghỉ tại Lăng Cô, thế mà bây giờ...

Gọi Hạc (22)

Sau chuyến luồn sâu Hải Phú và vụ A2 bị “xóa sổ” đau đớn, Minh mang kết quả đợt công tác luồn sâu gồm sơ đồ, cảnh đồ vùng Hải Phú lên báo cáo và nộp Ban 2 thì cảm nhận thấy sự dửng dưng của lãnh đạo. Chuyện ấy với lính là bình thường, với trinh sát lại càng là bình thường. Tình hình, chủ trương, tác chiến có thể đã thay đổi và thông tin trinh sát thu thập được đã không còn cần thiết nữa. Vậy thôi. Minh đoán mò, có thể sư đoàn sẽ nhận nhiệm vụ mới. Có thể thay đổi hướng tác chiến chăng? Có thể sẽ vào sâu hơn chăng? Quả đúng như vậy. Cuối Bảy Tư, Xê 20 chuẩn bị nói lời tạm biệt với Quảng Trị, sau hơn 2 năm gắn bó với bao kỷ niệm bi hùng, nơi bao nhiêu chiến sỹ Xê20 đã vĩnh viễn nằm lại.

Minh vào Quân sử từ tháng 5/2010 và đã chia sẻ với anh em những câu chuyện cô đọng, sống động, chân thật và vô tư về những năm tháng hào hùng ở chiến trường. Bạn đánh số các Câu chuyện đưa lên từ số 1 đến số 31, trong đó có cả 7 Câu chuyện về bạn mình, đồng đội mình, em mình. Không rõ vì lý do gì, nhầm lẫn hay chủ ý, mình không thấy 3 Câu chuyện đánh số 25-26-27. Như vậy là có 31-7-3 = 21, là các Câu chuyện về Minh và các chiến sỹ trinh sát Xê20, có chuyện dài, có chuyện ngắn, nhưng chuyện nào mình cũng mê.

Chuyện mang đậm chất trinh sát nhất, theo mình, là Chuyện Hòn Vượn. Đây là khoảng thời gian tiếp ngay sau Quảng Trị, nhưng không hiểu sao bạn lại kể chuyện này cuối cùng mà không phải là Chuyện thứ Mười theo trình tự thời gian, sau chín Chuyện về Quảng Trị. Bạn kể chuyện này cũng đúng vào khoảng thời gian này của 2 năm về trước.

Nhóm trinh sát luồn sâu trong đó có Minh lên nhận nhiệm vụ luồn sâu tại Ban 2 bên bờ sông Vĩnh Phước vào khoảng nửa cuối tháng 1/1975. Đây là đợt luồn sâu thứ 5 của Xê20. Đợt này có quy mô khá lớn, bao gồm cả trinh sát ảnh của a12, 2 trinh sát binh địa chủ chốt của Xê20, một toán trinh sát trung đoàn 95 và trinh sát mặt trận nữa. Mục tiêu trinh sát sẽ là cụm căn cứ Hòn Vượn – Núi Gió, nằm sâu trong đất Thừa Thiên, tây Huế. Người lính trinh sát cảm nhận thấy mặt trận tác chiến của sư đoàn sẽ hướng sâu vào Thừa Thiên - một mặt trận mới.

Tiếp đó là mấy ngày hành quân mà nghe Minh kể lại cứ thấy máu “Phượt” giật giật mang tai. Bắt đầu từ hậu cứ Xê20 ở Nại Cửu, leo vào Ba Lòng, Sa Vẻ rồi bám theo đường 15N nơi thượng nguồn mấy con sông Nhùng, sông Mỹ Chánh, sông Ô lâu, sông Bồ, chếch  dần về phía tây Huế. Được có những phút giây thanh bình khi nghỉ tạm ở hậu cứ của trinh sát mặt trận, nơi có lán trại, bồn hoa, vườn rau, vịt gà, dây phơi quần áo, … tưởng như đang cuộc sống thời bình. Rồi được sống với người Vân Kiều, chân chất, hoang sơ, được ăn nòng nọc và nghe những chuyện mộc mạc khó tin về những người du lích PaKô mặc khố, đi chân đất và đánh nhau như kiểu người rừng. Là lính chủ lực, Minh đã phải chân thành thốt lên lời cảm phục với với những người du kích, biệt động Thừa Thiên Huế mà Minh đã gặp:

"Một cuộc chiến thật kỳ lạ. Ở đây cũng như ở Hải Lăng Quảng Trị, các huyện, các xã vẫn ngày đêm bám dân, bám địch để nắm tình hình, để vận động bà con, để xây dựng cơ sở, xây dựng lực lượng, chờ thời cơ . . .  Thời cơ đó bao giờ tới thì không ai biết mà chỉ có thể hy vọng một ngày nào, một ngày nào đó . . . Nhất định là như vậy. Nhưng mà một năm, hai năm, hay năm năm. . ., mười năm, hay lâu hơn nữa . . . ?  Những con người thầm lặng đó, họ vẫn đi lại như con thoi giữa vùng ta và vùng địch. Đã nhiều lần máu đổ, nhưng những con thoi đó vẫn thấm thoắt đưa, dệt nên một cuộc chiến thần thánh đến lạ kỳ.

     Càng biết những con người thầm lặng đó tôi càng cảm thấy mình nhỏ bé, nhỏ bé về thời gian, vì mới chỉ là hơn ba năm so với không biết bao nhiêu năm của cuộc chiến. Tôi cảm thấy nhỏ bé về không gian vì mình mới chỉ có mặt ở một hai nơi trên mảnh đất miền nam rộng lớn. Tôi cảm thấy nhỏ bé về sự từng trải và sức chịu đựng cuộc chiến so với những con người bình dị đó. Mang tiếng trinh sát thật đấy, nhưng mới chỉ có vài lần luồn sâu , thật là quá ít kinh nghiệm so với biết bao nhiêu người dày dạn, họ đi như con thoi trong lòng địch. Những con thoi đạn dệt trên mọi ngả đường , luồn lách trong mọi ngóc ngách của cuộc chiến. Chính họ mới là những người dệt nên gấm vóc, bằng sức lực, tuổi trẻ và bằng máu của mình, bền bỉ và kiên trinh".

Sau đoạn thơ trữ tình dạo đầu, thấy Chuyện Hòn Vượn cứ căng dần, căng dần kể từ ngày 20 tháng Chạp, khi nhóm trinh sát luồn sâu đi vào cứ của huyện Hương Thủy rồi tiếp sang cứ của xã Hương Mai. Ngày ấy, ở ngoài Bắc, nhộn nhịp tết đến, mình về quê tiễn Ông Táo và chuẩn bị cho 100 ngày Cha mất, còn bạn lại đang lặn lội nơi cận kề sinh tử và trộm nhớ Hà Thành:

“Huế kìa ! - tôi reo lên. Ánh sáng từ những ánh đèn điện trong thành phố, lung linh, lấp lánh, làm tôi nhớ nhà, nhớ Hà Nội quá ! Nao lòng !  Và kia, chắc là đường QL số 1 với ánh đèn pha ô tô đang rù rù di chuyển trên đường. Từ đây vào thành phố chỉ là 6 cây số đường chim bay chứ mấy. Ôi chà . . . ! Gần quá, mà xa quá. Biết đến bao giờ mới tới được ?”

Mình đã thót tim vụ Minh đụng giặc khi vượt đường tăng, bị địch rượt bắn, rồi lạc nhau trong rừng và tưởng đã có thể thở phào thì “đoàng, đoàng”, Tư và Quý vật ngã khi rơi vào ổ phục kích trên đường từ cứ Hương Mai về cứ Hương Thủy. Nếu không có sự sắp xếp khó hiểu của số phận thì mình đã mất bạn từ ngày ấy, một ngày sát tết đầu năm Bảy Nhăm. Sau này, Minh rất hay nhắc đến cái chết hôm đó của Tư.

"  Mảnh trăng non bàng bạc đã ngả về tây, mờ mờ lấm tấm màn sao chiu chít trên bầu trời. Hơi sương huyền ảo giăng giăng . . . Thảng hoặc là một con gió trườn trên thung lũng, rồi táp ngọn lên sườn núi. Hơi ẩm của đồng đất và mùi rơm rạ mới ngai ngái vừa e ấp vừa nồng nàn. Trời thở và Đất thở quện vào nhau quấn quýt ! Lại là một cái đêm. . . Thinh không, sắc không không  . . . !

-   Luân à, không có ghi ta ở đây mà mày chơi vài bài có phải hay không nhể ! Một cái đêm như thế này, tao nhớ thằng Tư quá (không biết từ lúc nào chúng tôi lại chuyển sang gọi mày tao chứ không ông tôi nữa).
-   Ừ ! Tao vẫn nhớ giọng hát của nó.
-   Nó vẫn hát bài “Cháng cháng côồng cạc” . . . (Chang chang cồn cát nắng trưa Quảng Bình). Nó đi Hòn Vượn với tao. Nó bị nguyên một quả 40 ly đạn ria bắn thẳng chỉ cách có 2 mét. (M79 có loại đạn ria. Đầu quả đạn không tròn như thông thường mà có một cái nắp nhựa phẳng. Trong quả đạn nhồi thốc nổ và rất nhiều bi, dùng để bắn thẳng ở cự ly gần). Tao ngồi đục bia đá cho nó cũng bằng con dao găm này. Sao nó không đứng lại mà lại vượt qua tao để đi trước chứ ? Chỉ mấy chục mét thôi ! . . .

Thằng Tư chết hôm đó, ráng chiều bầm đỏ !. . . Phía chân trời tây, mây tím hung hung . . . Một tiếng nổ, hai tiếng nổ . . . những tiếng vọng ù ù . . . à à . . .  giật đi giật lại"

Và day dứt không nguôi:

"Tư ơi ! Quý ơi ! Các bạn nằm đây nhé ! Chúng tôi chẳng có cách nào đưa được các bạn về, . . . chẳng biết làm sao, làm sao ? Không biết có ngày nào Tư à, mày được về nằm nơi “côồng cạc trặng, Lệ Thụy” ? Nhìn hai ngôi mộ nơi heo hút rừng núi, mãi sâu trong lòng địch, xung quanh toàn mìn, tôi biết khó có ngày trở lại. Tôi biết, chúng tôi sẽ sắp để lại các bạn hưu quạnh, hoang vu, rừng thẳm. Đó là điều chúng tôi còn day dứt  mãi, . . . cho đến tận bây giờ."

Minh nói với mình nhiều lần nỗi day dứt về cái chất của Tư: “Tư nó chết thay tôi”. Không, không phải, hoàn toàn không phải. Nếu Hổ và Minh không vô tình dừng lại ít phút xem bản đồ thì cả 4 người sẽ rơi vào ổ phục kích chứ không phải ai chết thay ai.

Chuyện Hòn Vượn “có hậu” theo ngôn ngữ lính. Thì ra hôm ấy có mấy chiến sỹ biệt động của cứ Hương Thủy đang theo dõi nhất cử nhất động của toán thám báo địch đang mò vào phục kích. Chúng phục đón quân ta chiều tối thường từ cứ ra để về đồng bằng. Trong cứ Hương Thủy biết động rồi, nên chúng có phục cả đêm cũng vô ích, nhưng thật chẳng ngờ và rủi ro, toán trinh sát Minh Tư Quý Hổ lại từ cứ Hương Mai đi về cứ Hương Thủy. Sau cái chết của hai trinh sát, chỉ một hai hôm sau, các chiến sỹ biệt động ta đã tiêu diệt gọn toán thám báo rình dò quanh cứ, trả thù cho các bạn Quý Tư.
  
"Thật là một chuyện quá lạ. Ngay tròng lòng địch mà vẫn tồn tại các căn cứ của biệt động thành Huế và địa phương các xã, huyện. Chẳng những thế, thám báo của chúng bị tiêu diệt như những con mồi non nớt. Còn quá đáng hơn nữa khi mà chúng không làm thế nào để lấy được xác lính tử trận. Những xác lính ấy sẽ không bao giờ được chôn cất và sẽ vĩnh viễn nằm lại đó.

Xin ai đừng đứng ra làm thẩm phán thời bình để phán xét những người lính trận chúng tôi, một phút nào đó bỗng dưng trở nên hung hãn, băm xả, nghiền nát đối phương, không cả cho kẻ thù chôn xác nhau. Hãy xem sự mất mát đau đớn đến tột cùng khi đồng đội ngã xuống như những tình tiết giảm nhẹ chính đáng để trắng án.

Chuyện Hòn Vượn của Minh là bức "cảnh đồ" sắc sảo, mô tả chân dung những người lính trinh sát và biệt động ngày ấy ở Thừa Thiên, Tây Huế.    

*Kèm bản đồ của Minh vẽ lại lộ trình Chuyện Hòn Vượn.

6971,
Đọc Gọi Hạc nhớ TTNL nhiều. Tôi đã đọc lại các số TTNL kể về chuyến luồn sâu Hòn Vượn đầu năm 75. Lần ấy Ban 2 cũng cử một tổ TSKT gồm Điển và tôi mang theo 1 máy PRC25 đi cùng anh Kim Trợ lý Ban. Nhiệm vụ của tskt là lập đài kỹ thuật xem tình hình thu bắt sóng đài địch ở địa hình rừng núi phía tây Huế ntn để chuẩn bị chiến dịch. Một tối 2 thằng tskt chúng tôi cùng một nhóm ae luồn sâu C20 ngủ võng quây quần trong một hõm suối cạn ở thượng nguồn sông Bồ. Chè thuốc, chuyện trò mãi mới ngủ. Sáng hôm sau ae luồn sâu lên đường rất sớm.
Kết thúc chuyến công tác khi chúng tôi về tới cứ ở Quảng Trị thì Ban 2 và A12 đã có một bộ phận lên đường đi tiền trạm vào tây nam Huế. Chỉ còn ít ngày là đến Tết. Ngày 24/2/75 Sư đoàn bộ và các đơn vị trực thuộc hành quân đi Chiến dịch. Còn TTNL sau Hòn Vượn thì không quay ra mà chờ nhập đơn vị từ trong đó luôn. Thế mà đã ngót ngét 38 năm rồi nhỉ.

Gọi Hạc (23)
Chuyến luồn sâu vào Hòn Vượn – Núi Gió là chuyến luồn sâu thứ 5 và cũng là chuyến luồn sâu cuối cùng của Xê20. Đây là chuyến luồn sâu quy mô lớn nhất, gồm cả trinh sát mặt trận, trinh sát sư đoàn và trinh sát trung đoàn, có cả trinh sát ảnh (Duyên) và 4 trinh sát binh địa (Minh, Lâm, Hổ , Mào). Nhưng rồi cũng như 4 đợt luồn sâu trước, dù máu đã đổ, có những đồng đội đã không trở về, kể cả xác không lấy được, mà kết quả bỗng trở nên công cốc khi cấp trên thay đổi hướng tác chiến. Đấy là chiến tranh, xin đừng phán xét.

Khi Xê 20 đang còn ở Nại Cửu thì Minh đã đi Hải Phú, rồi về chưa đến đơn vị, chưa kịp nghỉ lại dốc luôn vào Hòn Vượn – Núi Gió trong Thừa Thiên. Sau ít lâu, Xê20 cũng rục rịch rời Quảng Trị, kéo quân vào Tây Huế. Mặt trận của sư đoàn chuyển vào sâu hơn. Những người lính trinh sát sư đoàn lại hăm hở đi lên phía trước, dọn đường, đặt đài, bám địch. Lần này, liệu lần này có đánh không hay lại chuẩn bị rồi lại đổi hướng, phí công.

Từ cứ Hương Mai, Hương Thủy, nhóm trinh sát Hòn Vượn về Xê20 nhưng không phải về theo con đường đã đi mà phải dượt sâu vào Tây Huế, địa bàn tác chiến mới của sư đoàn. Đúng vào những ngày tết. Nhóm trinh sát tạm nguôi ngoai những mất mát của ít ngày trước đó để thưởng thức bánh chưng tự gói, thuốc lá Tam Đảo và chè Thanh Hương khi được hành quân cơ giới trên cùng xe com-măng-ca với tham mưu phó sư đoàn Bùi đức Ngoan. Vị tham mưu phó sư đoàn còn gợi cho Minh nhớ tới cha mình. Cùng đọc lại để chia xẻ cảm xúc rất thật, rất lính tráng nhưng cũng rất hiếm hoi nơi chiến trường ngày ấy:  

"Mỗi người vài việc, rửa lá, chẻ lạt, vo gạo, đãi đỗ, thái thịt, nhóm bếp . . . linh tinh xòe một hồi rồi nồi bánh cũng được bắc lên bếp. Vừa hay đèn tắt. Nhanh thật, cha Duyên này thế mà gói bánh khéo, chẳng cần khuôn khiếc gì mà bánh rất vuông. Còn thừa mỗi thứ một tý lại còn làm hai cái “bánh mụn”. Tay này đúng là ông trưởng của nhà Nguyễn Đức có khác, bánh mụn là cho trẻ con cho chúng nó sướng. Không khéo nửa đêm mấy thằng trẻ con này lại tranh nhau bánh mụn chửa biết chừng !

Mấy thằng ngồi quanh nồi bánh bắt đầu sôi. Trà Thanh Hương thơm phức hương vị ngày tết được rót ra ca bi đông, ba thằng uống chung.

-   Thế này mà không có thuốc có phí không !
-   Tôi thèm quá. Mấy hôm ở cứ của Hương Trà còn được hút ghé mấy tay biệt động. Rặt những Hà Tây, Thái Bình, Bắc Thái, Hà Bắc, . . . cấm có tay nào đồng hương tôi . . . Hì hì . . . “chín củ thành mười” có phải hay không.
-   Mấy ông đi từ năm sáu sáu. Ghê thật, ở mãi đây thành thổ dân mất rồi còn gì.
-   Chân anh thế nào rồi ?
-   Khỏi rồi !
-   Gì mà nhanh thế ?
-   Tôi đỡ nhiều rồi. “Chó liền da, gà liền xương” mà.

Ba thằng xòa lên cười vui vẻ.
  
... Bỗng ánh đèn pin loang loáng từ phía trước nhà, vòng qua đầu hồi, rồi chiếu vào bọn tôi. Thằng Toàn nhanh mồm:

-   Thủ trưởng chưa đi ngủ ạ ?
-   Để một thằng trông bánh thôi, hai thằng đi ngủ đi rồi thay nhau. Đây ! đứa nào hút thuốc thì hút.
-   Chà chà ! Tam Đảo hả thủ trưởng ? Em xin ! Em đang ước gì có thuốc hút thì đúng là bụt hiện ra đấy thủ trưởng ạ ! (Tay Duyên này khéo thật. Ăn nói với các thủ trưởng đúng là nhất hắn).
-   Cái thằng này, chỉ được cái khéo nịnh. Tao cho chúng mày mượn đài mà nghe ca nhạc đón giao thừa. Cấm nghe BBC đấy !
-   Thủ trưởng ơi, quá 10 giờ thì hết BBC rồi ạ.
-   Ơ cái thằng này, mày lại còn thạo giờ đài địch à ?
-   Ngày nào mà bọ Luyến bên ban chúng em chả mở.
-   Thôi chúng mày thích đón giao thừa thì đón mà không thì đi ngủ đi. ở đây không phải gác, có vệ binh rồi.
-   Em chào thủ trưởng ạ !"
 
Về tới Xê 20 ở vị trí mới trên đầu nguồn sông Truồi thì hối hả, bộn bề tình cảm, cấp tập công việc ập lên đầu. Đơn vị cũ tan tác sau “thay máu”, bù lại là những trinh sát trẻ sung sức bổ sung từ quân Hưng Yên, nhiệm vụ mới lại dồn dập. Hơi thở của một chiến dịch mới, chiến dịch lớn, đang hừng hực, hầm hập.
 
Thế là bỏ lại sau lưng cả Quảng Trị, cả 367, cả Hòn Vượn ở Tây Bắc Huế, sư 325 dấn sâu hẳn vào Tây Nam Huế. Ta đang chuẩn bị đánh lớn, bất ngờ từ trên dãy Lưỡi Cái dưới chân Bạch Mã sẽ ập xuống quốc lộ Một, đoạn sát đầm Cầu Hai, Lăng Cô. Về chiến tranh, vùng này là cái yết hầu, cắt đứt Huế và Đà Nẵng, nhưng về thiên nhiên đây là  một vùng núi non sông nước lung linh, mê hồn. Một dải núi non, điệp trùng những cao điểm 649, 769, 762, 843, cao cao lên tới Bạch Mã 1.450 mênh mang mây trắng, trải xuôi xuống biếc xanh đầm Cầu Hai, bãi Lăng Cô rồi biển. Năm ngoái, mình đã phải thốt lên với Minh:

“Chắc ngày ấy các bác trinh sát cũng có những bài toán khó, có khi còn khó hơn: Nên đặt đài quan sát ở đâu? Ém quân ở đâu, pháo ở đâu? Nên tấn công theo hướng nào? Ý đồ phòng thủ của địch thế nào? ...

Núi biếc, rừng xanh, mây trắng xốp và sóng biển lắc lư đa tình chắc vẫn như xưa, nhưng nhà cửa, đường xá và các câu hỏi con người đặt ra để mong tìm một cuộc sống tốt hơn thì đã rất khác. Chỉ ngạc nhiên, sao thiên nhiên lại hào phóng sắp đặt cô đọng nhiều chuyện, nhiều ấn tượng vào một không gian hẹp thế nhỉ.”

Trinh sát chia nhau đi đặt đài, tìm hiểu địa hình, bám đich từ xa qua ống nhòm. Lính nhàn rỗi thì đi hỗ trợ bộ binh, dọn đường tăng, vác đạn pháo. Chiến dịch lớn rổi, không có luồn sâu nữa. Cũng trong những ngày này, cơn đau do “thay máu” lính cũ lại quặn lên. Đỉnh điểm là khi bắt đầu trận đánh Động Truồi thì Minh nhận tin Sự hy sinh vì đạn pháo ngay trên dãy Lưỡi Cái khi về bộ binh đi vác đạn. Trước đó chỉ ít ngày, Minh bất ngờ nhận được lá thư chan chứa tình cảm thiêng liêng của Sự viết trước ngày hy sinh không xa:
  
"Thư thằng Sự viết cho tôi đặc bốn trang giấy học trò “thủng bụng”. Nhiều năm rồi tôi không còn nhớ câu chữ nhưng nội dung bức thư thì không thể quên. Bức thư này tôi để trong ba lô cùng với khăn mùi xoa của Sự khi đụng địch trên đường từ Xuân Lộc đi Bà Rịa trước khi xuyên rừng cao su đánh Long Thành. Ba lô của tôi bị cháy cùng chiếc xe chở chúng tôi.

“ Anh TTNL thương mến !

Cho phép em gọi như vậy vì em đã muốn gọi như thế đã lâu rồi. Anh em mình sống với nhau lâu nhất và em rất hiểu anh gần gũi và thương yêu mọi người như thế nào. Rồi những ngày anh đi luồn sâu liên tục. Chắc anh có thể hiểu em rất lo cho anh. Không biết một khi nào đó anh có ra đi như thằng Sơn Trọc không. Người đi thì chẳng lo lắng gì, có biết đâu người ở nhà mới lo. Em lo anh, nhỡ có chuyện gì . . .

. . . Em biết có thể em không xứng đáng làm em của anh nhưng em luôn mong anh là anh trai của em. Được như vậy thì còn gì bằng nữa.

Anh ạ ! Những ngày anh đi vắng em rất lo đã đành, mà em cũng tự trách mình rất nhiều. Sao lúc ở gần nhau em đã không xin làm em trai của anh. Nhưng mà, thực sự em thấy lúc nào anh cũng đối xử với em như người anh ruột đối với em trai vậy. Không biết anh có thấy em quý anh như anh trai không ? Nếu thế thì kể ra cũng chẳng phải nhận anh em cũng được vì mình đã sống với nhau như anh em rồi . . .
 
Lúc anh đi em mới thấy nhớ và em đã quyết tâm, lúc nào anh về, em sẽ nói ra và xin được làm em trai của anh.

. . . Bây giờ em chuyển đi bộ binh rồi, chẳng biết bao giờ mới được gặp lại anh. Đợi khi nào gặp thì biết đến bao giờ. Em viết thư này để xin làm em của anh.

Có được không anh ?

. . . Em xuống bộ binh vẫn mạnh khỏe như thường. Nhưng mà rất buồn. Về đơn vị mới chẳng quen ai lại phải liên tục hành quân. Rồi liên tục đào hầm, vác đạn. . .

. . . Hôm nay trời mưa quá, lại nhớ ngày ở Trà Liên nước lũ. Hai anh em ở trên giường suốt ngày. Cơm nước cũng thổi trên giường. Em nhớ cái hôm trời rét quá, đốt lửa dưới gầm giường. Đang đêm giật mình tỉnh dậy, lưng nóng rát. Cài tấm gỗ dán dầy thế mà cháy đen một đám tròn ở bên dưới.
. . .

Thôi nhé ! Anh nhớ viết thư và kể chuyện ở đơn vị mình nhé !

Anh nhớ giữ gìn sức khỏe !

Em – Phạm Xuân Sự “
  
Rồi chiến dịch Huế mở màn bằng trận đánh Động Truồi ngày 21.3, tiếp đến trận Lưỡi Cái và chỉ mấy ngày sau, 25.3 đã giải phóng Huế. Khi chiến dịch đã mở màn, trinh sát nhiều khi chỉ còn việc bám theo bộ binh. Không biết trinh sát Bộ hay trinh sát Mặt trận có nghĩ đến và chuẩn bị cho đánh Huế chưa chứ trinh sát Xê 20 khi chuẩn bị chiến dịch chắc chưa nghĩ đến Huế, chỉ biết ào áo kéo theo bộ binh, những mũi tiên phong cố vượt lên phía đầu bám địch.

* Kèm ảnh của Minh mô tả trận đánh Phú Lộc, 21.3.1975.

Khoảng chục ngày trước, một buổi tối thấy điện thoại đổ chuông. Trên màn hình thấy một số điện thoại lạ, dài tới mười mấy chữ số. Mình nhấn nút nghe. Nghe đầu bên kia ngập ngừng hỏi:

-   Xin lỗi có phải anh 6971 không ạ?
-   Vâng, đúng rồi ạ.
-   Anh ơi, em vẫn đọc Gọi Hạc của anh viết về bạn anh.
-   À, vâng, cám ơn bạn.
-   Em đang ở xa, tuần sau về Việt Nam nghỉ tết khoảng 1 tuần. Em muốn đến thăm bạn anh, nhưng không biết anh ấy ở đâu. Anh giúp em được không ạ?
-   Được thôi, khi nào về Việt Nam, bố trí được thì gọi cho tôi nhé.

Trưa hôm nay, mình đang dự đám giỗ bên Đông Anh thì có chuông điện thoại. Số khác, nhưng đúng giọng của người đã gọi cho mình hơn chục ngày trước.

-   Anh 6971 ơi, anh chỉ đường cho em đến chỗ anh TTNL với.

Đám giỗ ở quê nhưng cũng ồn ào quá. Mình cố chỉ đường cặn kẽ, nhưng tâm trạng hôm tiễn Minh đi rối bời nên cũng chỉ nhớ phang phác thôi, chẳng chú ý dẫy gì, khu gì. Từ Hà Nội ra, đi đường Nguyễn Văn Lương kéo dài, qua làng Vạn Phúc (Hà Đông), đến nghĩa trang Vạn Phúc, phía tay phải đường, rẽ vào khoảng 100m. Vào nghĩa trang lại rẽ phải tiếp khi gặp ngã tư đầu tiên. Đi qua khoảng 1 – 2 khu thì đến nơi TTNL an nghỉ, cũng ở phía tay phải, khoảng hàng thứ 2-3. Mộ chí có ảnh TTNL.

Cách đây ít phút, mình nhận được tin nhắn: “Theo hướng dẫn của anh, em đã tìm được chỗ A. LM rồi. Cám ơn anh. Bâng khuâng quá anh ạ”.

Nếu M thấy phảng phất khói hương trưa nay thì đấy là thành tâm của một người viễn xứ với M đấy.  

Cám ơn VMH . nhờ trang mạng này mà mới có điều kì diệu đến thế . Kí ức của người lính không phải trò giải trí . Nó là máu và hoa đúng nghĩa . Cám ơn bạn 6971 ạ . LM ơi bạn vẫn đang ở trong lòng bè bạn và mọi người đang sống

Gọi Hạc (24)

Rốt cuộc thì đầu năm Bảy Nhăm, những người lính 325 trong đó có Xê 20 đã từng sinh tử với Thành cổ, với Tích Tường, Như Lệ lại đánh ngược từ phía Nam ra để giải phóng Huế chứ không phải theo con đường tràn qua sông Thạch Hãn vào hay dốc từ Hòn Vượn xuống. Và rồi khi cờ xanh đỏ đã tung bay trên nóc Phu Văn Lâu rồi thì 325 lại quay ngược vào phương Nam để bắt đầu cuộc trường chinh kỳ diệu cho đến ngày toàn thắng.
 
Sau Huế, Minh phải tách đi làm binh địa khu vực Phú Bài. Đang luồn sâu bờ bụi, bây giờ chiến thắng hiên ngang trên sân bay Phú Bài rộng lớn vắng hoe. Thậm chí cũng chẳng phải lập hồ sơ binh địa nữa mà lục tìm hồ sơ chi tiết, đầy đủ của địch ngay trong văn phòng, trụ sở  sân bay. Sướng thế. Nhìn sân bay do đich tháo chạy bỏ lại, Minh viết:
 
“Tôi vừa đi trên đường 1 vừa dùng ống nhòm ngoái lại quan sát sân bay Phú Bài và trại Con Ó (Camp Eaggle). Các trại này, trước đây là căn cứ biệt kích của Mỹ. Lực lượng vật chất cho chiến tranh ở khu vực Phú bài thật là khổng lồ. Sao địch lại có thể bỏ chạy một cách dễ dàng như vậy, với sự kháng cự hầu như bằng không ? Bây giờ nghĩ lại, những người lính vẫn thấy có gì tiếc nuối. Những người lính thực sự đánh nhau, đổ xương máu hầu như không lấy gì ở những đống vật chất khổng lồ đó. Con đường của họ ở phía trước. Họ đi và tiếp tục chiến đấu, tiếp tục đổ máu. Thế mà những đống vật chất đó, ở phía sau họ, sau đó bị tàn phá tơi bời, phí phạm một cách hoang đàng . . . Thật là chua xót !”

Sau khi dễ dàng hoàn thành nhiệm vụ lập hồ sơ binh địa Phú Bài, Minh lại đuổi theo đơn vị vào Đà Nẵng, ngược lại trên chính những đoạn đường, thôn làng mấy hôm trước vừa mò mẫm trong đêm tiến ra khi đánh Huế. Và trước khi vượt đèo Hải Vân đã xảy ra một câu chuyện thú vị, rất Lê Minh:

“Bất chợt, tôi nhìn phía bên trái dường, ở dưới cái ruộng kia, có chiếc xe GMC của địch vứt lại.

-   Chúng mày ơi, kiểm tra chiếc xe kia đi ! Biết đâu lại có gì hay thì chết với bọ ! Nghỉ ở đây nhé !

      Vừa nói, tôi vừa vứt phịch hai cái ba lô xuống bên đường. Nhẹ cả người. Thằng chạy cùng tôi cũng quẳng đồ xuống. Hai thằng đi tới chỗ chiếc xe, chắc mẩm thể nào cũng có gì. Thế mà kiểm tra mãi cũng chả có gì. Chiếc GMC chở quân, không căng bạt. Chiếc bạt được vứt trên thùng xe. Hai thằng lục lọi khắp cabin cũng chẳng kiếm được gì. Cái xe GMC hay xe Doge có cái mùi hôi đặc trưng của nó, không lẫn đi đâu được. Không biết có phải là mùi dầu máy hay mùi sơn, hay mùi gì đó. Sau này tôi dùng xe Jeep không thấy có mùi này.

      Phát chán! Tôi ngồi phịch xuống cái ghế của lái xe. Bây giờ mới để ý thấy chiếc chìa khóa xe vẫn đang cắm trong ổ khóa điện. Không nhớ lúc đó tôi xoay khóa điện hay rút cái nút đề. Chiếc xe khạc khạc và nổ máy.

      Bình sinh, tôi chưa bao giờ cầm vô lăng, kể cả xe com-măng-ca chứ chưa nói gì đến cái xe GMC cồng kềnh thế này nên khi máy nổ, tôi có cảm giác hơi ngợp ngợp. Mất vài giây tôi mới chấn tĩnh lại. Tôi nhớ lại tất cả các thao tác lái xe mà tôi đã nhiều lần quan sát khi đi cùng bố tôi hay cùng các chú trong đơn vị của bố. Khi hành quân từ bắc vào nam, chúng tôi đi xe ca từ Hà Nội đến Diễn Châu tôi cũng rất tò mò nói chuyện lái xe với bác tài. Tôi hỏi từ cách đạp côn, ngớt ga, vào số, rồi từ từ nhả côn tăng ga như thế nào. Khi chuyển từ số nọ sang số kia, lái xe giỏi là bao giờ cũng phải sang số hai nấc đi qua số không ra sao, . . .

      Tôi đánh liều, đạp côn, ngớt ga và vào số 1. Rất may là ngay trên block trước mặt hay là ngay trên quả đấm có sơ đồ số (lâu ngày không còn nhớ). Khi tôi nhả côn và tăng ga thì chiếc xe chồm lên giật giật một chút rồi tiến tới một cách êm ái. Chiếc xe khỏe thật và lội ruộng ngon lành. Có lẽ nó lội ruộng không bị lún nhiều hay bị Ba-ti-lê là nhờ có 10 bánh. Thằng đi cùng tôi sợ quá nhảy vội xuống ruộng và chạy lên đường.

      Cứ để số 1, tôi từ từ cho xe lội đến bờ và leo lên đường. Lên đến đường, thấy đi số 1 chậm và ỳ quá, tôi mới nghĩ chuyện lên số 2. Hoàn toàn chưa có một “sợi” phản xạ nào về lái xe. Tôi cứ dậm ga nhè nhẹ, rồi nhìn sơ đồ số, rồi nhẩm lại thao tác để chuyển dần lên số cao hơn. Thế là, hơn một trăm mét đường đất đã trôi qua phía sau và tôi đã đưa được xe ra đến đường 1. Tôi cho xe dừng lại ngay giữa đường. Mấy thằng đang ngồi nghỉ, tíu tít bám vào xe, dồn đập hỏi:

-   Ông biết lái xe à ?
-   . . . . . ?
-   Ừ !

Bây giờ tôi đã thấy thoải mái hơn, không còn căng thẳng như lúc đầu ở dưới ruộng. Mọi người nhao nhau khuân đồ lên thùng xe rồi tất cả trèo lên thùng. Chỉ có một đứa (không nhớ đứa nào nữa) chui vào cabin ngồi cạnh tôi. Chiếc xe từ từ lăn bánh. Thực sự, lúc đó tôi không có cảm giác mình liều lĩnh hay lo sợ gì mà chỉ tò mò và thích thú (phải mấy chục năm sau thỉnh thoảng mới thoáng nghĩ là “liều”).
Tôi không dám tăng ga chạy nhanh. Chiếc xe cứ chạy rù rù trên đường. Quãng Lăng Cô rất đẹp. Một doi cát mảnh bề ngang không quá nửa cây số. Rất nhiều dừa và lác đác đây đó là các quán. Chắc đó là những quán giải khát phục vụ xe cộ dừng lại nghỉ trước khi leo đèo. Đoạn này đẹp thật. Gió thổi lồng lộng từ biển vào làm xôn xao rừng dừa rồi vắt qua con đường sang một cái đầm lớn để trườn lên núi. Đoạn cuối doi cát có một cái làng đông đúc toàn dân chài. Có vẻ như biển ở chỗ này khá nông. Hàng loạt cọc tre đóng nhấp nhô trên biển. Có lẽ những cái cọc đó dùng cho việc chài lưới gì đó.

      Nói vậy thôi, đang tập trung hết vào việc lái xe nên tôi đâu có nhìn thấy gì hai bên đường. Phải đến cuối con đường, trước khi qua cầu Lăng Cô, tôi mới cho xe dừng lại nghỉ và ngắm cảnh. Mọi người nhảy xuống xe. Mấy đứa rủ nhau vào nhà dân xem có gì ăn uống được không. Một lúc sau thấy chúng trở lại, hai tay mỗi thằng đều lủng lẳng một trái dừa. Chẳng có ai có tiền. Dân thấy bộ đội khát thì cho, hay là muốn cho dừa để bộ đội đi chỗ khác cho nhanh không biết. Lúc bấy giờ bộ đội rất nghiêm chỉnh, không có chuyện lấy của dân hay làm phiền gì. Nhưng dân chưa hiểu nên rất e sợ. Chỉ có một số vùng có cách mạng hoạt động thì dân mới quí bộ đội ngay lần gặp đầu tiên.

      Chiếc xe từ từ qua cầu. Cầu hẹp nên tôi phải lái cẩn thận hơn. Thế mà, thằng ngồi cạnh tôi ngó ra ngoài và bảo tôi lái sát bên đó quá. Chắc là như vậy, vì tôi chưa biết căn đường chính xác phía bên phải. Rồi chiếc xe cứ thế rù rù tiến lên đèo. Lúc đó tôi không có ý thức gì về sự nguy hiểm khi leo đèo. Lái thì cứ lái thôi. Vì leo lên, nên tôi cứ để số 2 cho xe bò. Chẳng đi đâu mà vội, đi số cao nhỡ nó tụt thì chắc gì đã xử lý kịp. Thế này là tốt bằng mấy leo bộ. Tôi rất tập trung vào con đường đèo trước mặt nên không nhìn cảnh đẹp trên đèo, không ngắm xuống biển, cũng chẳng nhìn được con đường đèo ngoằn nghoèo ở xa phía trước. Hồi đó con đường đèo nhỏ hẹp hơn bây giờ nhiều. May cho tôi, lúc này không có chiếc xe nào khác chạy trên đèo.

      Đến đỉnh đèo, Tôi cho xe dừng lại. Mọi người nhảy xuống “giải quyết vấn đề”. Mấy đứa còn chạy lại mấy cái lô cốt để xem xét. Mấy cái lô cốt này rõ ràng có từ thời Pháp, tường xây cũ, rêu phong. Đoạn này đường phình ra rất rộng thành bãi đỗ xe. các sườn núi đất xung quanh chỉ thoai thoải dốc. Những tảng đá rất to, hòn đứng, hòn nằm, mầu nâu, và rất sạch.  Tôi chạy sang bên kia đỉnh đèo, trèo lên một tảng đá để nhìn Đà Nẵng. Hùng vĩ thật ! Biển đó, xanh thẳm. Núi đây, chập trùng xanh biếc. Con đường đèo quanh co uốn lượn, rất bé, như lằn chỉ vương trên núi. Và kia, Đà Nẵng . . .  Đẹp thật !

      Chiếc xe nổ máy chạy xuống đèo. Tôi chỉ dám lên số 3. Xe xuống núi, lịm ga. Chân tôi lúc nào cũng rà rà trên bàn đạp phanh. Tôi còn bảo thằng thằng ngồi cạnh tôi, lúc nào thấy nguy hiểm thì kéo phanh tay. Xe chạy xuống đèo có phần nhanh hơn nhưng vẫn chỉ là đi chậm. Chậm cho nó chắc !

      Xuống đến kho xăng Liên Chiểu, nhìn thấy mấy cái bồn xăng trắng toát gần ngay bên đường đèo. Có một cái biển khá lớn ngay gần đó: “Esso”. Chiếc xe đã xuống đến chân đèo. Làng Kim Liên đã ở phía trước chúng tôi, chỉ còn khoảng một cây số. Vượt qua một chiếc cầu sắt nhỏ được một đoạn thì bỗng chiếc xe khật khừ  một quãng thì chết máy dừng lại. Tôi đề đi đề lại mấy lần vẫn không nổ được. Chắc là hết dầu rồi.

-   Xuống xe nhá ! hết tiền rồi !”.

Ai đó theo đọc “Gọi Hạc” với bọn mình, có rưng rưng, nặng nề với cái chết của Đinh Văn Tư ở cứ Hương Thủy rồi chuyện Lê Xuân Sự hy sinh khi về bộ binh vác đạn thì chắc cũng thấy dịu đi nhiều, thậm chí phì cười khi thử hình dung mình được ngồi trên chiếc xe GMC do tay trinh sát binh địa lái chạy phiêu diêu trên đèo Hải Vân thủa ấy.  

*Kèm ảnh minh họa xe GMC của TTNL
 

  Đọc ; Gọi Hạc 24  Tôi lại hiểu thêm về tài năng sử lý tình huống, tình thế để vận dụng cho người lính đặc biệt lính trinh sát của các anh trong trường hợp với cái xe chiến lợi phẩm

 Trên góc độ của người lính lái xe chuyên nghiệp đc đào tạo cơ bản mà nói thì cái việc anh LM đưa đc cái xe Dooge hay GMC của Mỹ từ dưới ruộng leo, bò lên đc đường cái là anh đã đạt đc về phần cơ bản của người lái rồi. Cái mùi trên xe ấy là mùi hôi của nhiên lieuDieezen là của xe Doge và GMC còn xe Jeep chạy xăng nên có mùi thơm hơn. Tôi lại nể phục cái mũi và nhận xét chỉ là của mấy ông trinh sát

 Cái đáng nể và cũng đáng sợ nhất là khi các chú đội ta xuống đèo Hải vân. Lên thì khg nói làm gì cứ bò như thế là đc vì xe quân sự máy rất khỏe, lên đến đỉnh đèo cái nơi phình ra rộng và có mấy cái lô cốt từ thời đế quốc phong kiến đến thời Pháp, Mỹ, ngụy ấy là nơi tạm nghi cho xe và người chuẩn bị trươc khi xuống đèo ( đây là việc rất nguy hiểm ) Nơi này tầm nhìn, không khí rất thoáng đãng và đẹp, rất nhiều người đã làm thơ đầy tâm trạng và cảm xúc ở nơi này. Tôi thì lại giống các anh cứ hễ lên đến đỉnh này lần nào cũng phải giải quyết nỗi buồn vì nó có cảm giác rất chi là Sướng...

 NHìn lại trên góc độ toàn thể thì phi vụ này chuyến xe này là các bố lính nhà ta hơi liều nhưng cũng gặp may đấy vì lúc đó đường khg có người và xe xuôi ngược hoặc giả số còn cao nên đã chinh chiến từ Bắc vào đến Trung và đang thẳng tiến vào nam nên sự tự tin đã đi cùng các anh cho đến hết cuộc chiến rồi trở về với cuộc sống đời thương để đến giờ khi kể lại với nhau những chuyện phi thường của người lính mà đôi khi mình cũng không nghĩ là làm thế nào mà qua đc...

 Đây đúng là : NHững chuyện không thể quên-Cười ra nước mắt

   Xin có đôi dòng sẻ chia như là 1 lời tưởng nhớ tới anh Lê Minh

Đọc chuyện TTNL lái xe thấy được quá, tuy thấy đoạn lái xuống Hải Vân thì ghê quá, đúng là "... không biết Hải Vân không sợ lái xe". Hai lần tôi đi qua đèo, mấy lái xe chuyên nghiệp cũng e dè khi xuống dốc.

Nhân thấymột ảnh cũ chụp cùng TTNL chừng 5-6 năm trước khi đến thăm ảnh Nguyên Ngọc. Ảnh không rõ nhưng cũng in gửi lại đây. Ảnh này chắc do 6971 chụp.

Gọi Hạc (25)

Lịch sử đất nước chắc chỉ có Một lần quân bên này đánh đuổi quân bên kia dọc theo chiều dài nửa đất nước chỉ trong khoảng 100 ngày. Và lịch sử quân đội đầu năm Bảy Nhăm chắc cũng không có nhiều đơn vị xồng xộc, thần tốc một mạch từ Bạch Mã vào đến Cát Lái. Thật may mắn và tự hào những người lính 325, trong đó có những người lính trinh sát sư đoàn Xê 20.

Qua Đà Nẵng, theo chân TTNL và những trinh sát Xê 20, vượt trước đội hình sư đoàn, bám theo các đồng đội Sư 3 tiến về Phan Rang: 14/4/1975 đến thôn Bà Râu, rồi Núi Chúa, Ba Tháp, sân bay Thành Chơn, nơi bên kia điều lực lượng tinh nhuệ nhất: sư Dù, ra ngáng chân. Ào ào xốc tới, TTNL may mắn được cử theo lính tăng lữ đoàn 203 đi tiên phong.  

"5 giờ ngày 16/4/1975
       Pháo ta bắn vào sân bay Thành Sơn cũng là pháo lệnh mở màn cho trận đánh.

       Chiếc thiết giáp BTR -50PK của chúng tôi là chiếc đi đầu dẫn đường. Chiếc xe gầm lên rất lớn rồi lao về phía trước. Phía sau chúng tôi, những chiếc xe tăng cũng lao theo. Cả đoàn xe gầm rít chạy gằn trên đường 1 tiến về Phan Rang. Phía trước chúng tôi là Ba Tháp. Trời chưa sáng rõ nhưng đã nhìn được lờ mờ khu vức ba Tháp. Tôi vỗ vai lính 12 ly 7 để anh chú ý. Tiếng gầm gào của đoàn xe rất lớn phá toang màn đêm yên tĩnh. Chắc chắn bọn địch nghe tiếng xe tăng đều khiếp sợ vì chúng chưa bao giờ bị xe tăng tấn công. Nhưng mà chúng cũng đang chờ để bắn mình đây.

       Cách khu tiền tiêu của làng Ba Tháp chừng 200 mét tôi vẫn chưa nhìn rõ thấy địch nhưng ở tầm này thì 12 ly 7 bắn quét hiệu quả rồi. Tôi điểm xạ, 2 viên AK đạn lửa vụt đi. Bầm bầm bầm . . . Đạn lửa 12 ly 7 vẽ thành từng dòng, quét qua quét lại.

       Bỗng một cục lửa từ phía địch bay nhanh về phía chúng tôi rồi xạt qua bên phải. Thì ra chúng chơi DKZ. 12 ly 7 bắn trả vào đúng chỗ đó, rất rát. Đại liên 12 ly 8 của địch cũng bắn rất dữ. Chúng tôi có tấm chắn nên không có cảm giác sợ gì bọn đại liên. Đúng là lô cốt di động lợi hại thật. Xe chúng tôi chạy chậm lại và nép về bên phải. Hai chiếc xe tăng nhanh chóng vượt qua. Pháo 85 trên xe bắn thẳng vào Ba Tháp. Đại liên trên xe tăng quét liên tục. Vài phút sau, đã vào tới Ba Tháp. Lính địch đang tháo chạy nháo nhác. Tôi vỗ chỉ hướng cho 12 ly 7 bắn quét sang hai bên đường. Dũng và tôi, cũng quét AK về hai bên đường tiến.

       Chỉ vài phút sau đoàn xe đã trôi qua Ba Tháp.

       Tiếng gầm gào của xe, tiếng pháo tăng chát chúa, tiếng ùng ùng của 12 ly 7 ngay bên tai và bao nhiêu tiếng động khác. Rung động truyền đến từng thớ thịt những người lính. Máu chảy rần rật trong các huyết quản, mê mải, say say . . .

Đoàn xe cứ thế tiến lên. Xe tăng và thiết giáp vừa chạy vừa bắn 12 ly 7 về phía trước và hai bên ruộng. Ở đó bọn địch đang tháo chạy tán loạn. Phía trước mặt chúng tôi bây giờ đã là thôn Gò đền. Một làng trù phú. Rút kinh nghiệm ở Ba Tháp, lần này pháo tăng nã đạn trước vào chốt của địch ở đầu làng. Quá kinh hãi vì xe tăng, bọn địch ở đây hầu như không phản ứng lại được và tan ra rất nhanh giống như ở Ba Tháp. Thế là trôi qua Gò đền. Chắc giờ này chưa quá 5 giờ 30. Trời đã sáng, quan sát sang hai bên ruộng thấy bọn địch chạy bạt mạng, dạt về phía biển và về phía sân bay Thành Sơn.

       Sắp đến thôn Cà Đú. Đây là một ngã ba quan trọng. Rẽ phải sẽ vào sân bay, chạy thẳng là vào thị xã. Chắc chắn lực lượng chặn của địch ở đây phải nhiều hơn và có tổ chức phòng ngự mạnh hơn.
 
       Quả đúng như vậy! Đoàn xe tiến được thêm một đoạn nữa thì hai chiếc xe tăng đi trước tôi bị DKZ của địch bắn trúng, bị cháy và dệ sang bên đường.(bác LiXeTa cho biết số xe của 2 xe đó là 764 và 761, trận này 203 chỉ bị cháy 2 xe tăng và không phải do bị bom như nói trong lịch sử sư đoàn 3). Xe chúng tôi vượt qua hai chiếc tăng cháy. khi đi ngang qua, thấy anh em từ trong xe tăng cháy bật nắp nhảy ra, có anh trên người còn đang cháy, khói nghi ngút. Không rõ sau đó có sao không. Chúng tôi không được phép dừng lại, cứ thế vượt qua.
  
       Xe của chúng tôi lại thành ra đi đầu. 12 ly 7 quét liên tục về phía địch. thấy chúng nó bỏ chạy, thằng thì chạy dọc theo đường, thằng thì chạy tản ra phía hai bên cánh đồng. AK của tôi cũng được dịp điểm xạ liên tục. Sao mà điểm xạ ngon thế, đúng hai viên một, không tắc cú phát nào. Nhưng không biết có trúng được phát nào không, thấy chúng ngã xuống thế mà khi chúng tôi đi qua chúng lại vùng chạy tiếp . . . Hì . . . hì. . . Chúng tôi chạy qua Cà Đú, thẳng đường tiến về phía thị xã.
        
       Tiếng xe tăng gầm rú, tiếng pháo tăng và tiếng 12 ly 7 thì đùng đùng ngay bên tai khiến tôi và xạ thủ 12 ly 7 có gào lên cũng không nghe thấy nhau. Tôi vỗ vai anh ấy và chỉ lên phia trước, trên đầu. Một tốp A37 bốn chiếc bay rất thấp. Chúng bay rất nhanh có cảm giác như nếu không cúi xuống thì nó đâm vào mặt mất. Xạ thủ 12 ly 7 (có lẽ đêm hôm trước đã hỏi tên anh rồi nhưng mà bây giờ không nhớ) hướng súng về phía máy bay vừa rê súng vừa giữ cò liên tục. Anh ấy khỏe thật. Giữ cò liên tục như vậy ê ẩm và rung giữ dội lắm, không khỏe thì đã bung tay ra rồi.

       Ngoảnh lại phía sau, tôi thấy một đoàn xe rất dài của ta đang hành tiến trên đường. Bọn chúng bay thấp quá chắc là cao xạ 37 không kịp bắn, chỉ thấy toàn 12 ly 7 bắn. Bị bắn rát quá nên sau đó các tốp A37 khác bay lên cao thả bom. Tôi có nghe thấy tiếng liên thanh của cao xạ 37 nhưng không nhìn thấy máy bay rơi vì đang mải quan sát địch ở phía trước.(Về sau này tôi mới biết hôm đó máy bay địch cũng bị hạ rơi mấy chiếc ?

 Tiến quân như chẻ tre. Tuy nhiên, bọn A37 bắn như đổ đạn. Nó đang bay thẳng tới phía trước  mặt chúng tôi. Thấy nó hơi chúi xuống một chút là đạn 20 ly đã xả xuống rất nhanh. Có thằng thì bay cao hơn và chúc xuống thả bom. Chúng bị 12 ly 7 từ tất cả cá xe bắn rất rát nên thả bom không trúng. Tôi có cảm giác nóng ran khắp người vì đây là lần đầu tiên đánh nhau trực diện với máy bay địch. 2 trinh sát chúng tôi vừa quan sát và bắn địch trên mặt đất, vừa quan sát trên trời để chỉ điểm cho 12 ly 7 bắn máy bay. Chưa bao giờ được đánh nhau thoải mái như thế này. Không phải chui rúc trong hầm vì bom pháo. Cứ bắn nhau thôi, trúng đạn thì thôi mà không thì cứ xông lên".

Mình bám theo chuyện bạn kể như xem phim Xô Viết, bốc hừng hực, hừng hực không biết là lần thứ bao nhiêu rồi. Nhưng hoàn toàn không phải là phim. Vẫn sống đấy, chết đấy dù phía trước đã là Phan Thiết và trời đã tang tảng sáng, sắp bình minh rồi.

* Kèm ảnh minh họa của L. Minh: Cuộc thần tốc về Phan Rang

Sắp Xuân mới rồi nhớ Lê Minh quá..Đã lâu không ra được 19C,chỉ còn 2 thứ bẩy nữa thôi.Chiều mai phải ra để tất niên vơi anh em nhé.

Thứ Bảy vừa rồi, có cuộc hội ngộ trong Hà Đông của TraLienTay sau hơn 40 năm với người cùng tổ Tam Tam ngày nhập ngũ. Mấy đứa Xê 20 cũng cùng đi. Nếu là một năm trước, không thể thiếu L. Minh.

Gửi theo ảnh TLTay một bức ảnh chụp hôm đến thăm anh NN.

Gọi Hạc (26)

Khoảng hơn tuần sau những trận đánh ác liệt quanh Cam Ranh, những người lính trinh sát Xê 20 đã tràn đến Xuân Lộc, nơi có chốt chặn tử thủ của bên kia để bào vệ SG.
 
Đã là những ngày cuối tháng Tư năm Bảy Nhăm. Chiều 21.4, Xuân Lộc đang là những giờ phút hấp hối của phía bên kia. Phía bên ta, để đảm bảo thần tốc, một số đơn vị vẫn tập trung tấn công Xuân Lộc, riêng sư 325 nhận chỉ thị tránh Xuân Lộc, đi vòng về phía biển, hướng Bà Rịa Vũng Tàu, hình thành một mũi quân khẩn trương tiến về Sài Gòn. Phía bên kia, những đơn vị lính Dù tháo chạy khỏi Xuân Lộc về SG bị chặn đánh tơi tả, nhưng cũng có những đơn vị rút về SG theo hướng vòng ra phía biển như đường đi của sư 325.

Đêm 21.4.1975, hơn chục chiến sỹ trinh sát Xê 20 đi tiên phòng trên 1 xe Giải phóng, tiếp sau là một xe Jeep, tiến về phía Châu Đức, Bà Rịa, hướng về SG. Rạng sáng, xe ta đã đụng với một toán tàn quân tại địa phận xã Ngãi Giao. B trưởng Nguyễn Thế Dân và trinh sát trẻ Ngô Thanh Nhật đã hy sinh. Một vài người bị thương, trong đó có L Minh. Một tổn thất đáng tiếc ngay cửa ngõ SG.

Một chiều tháng 6 năm Chín Nhăm, nhân vào dạy ở phân hiệu ĐH Giao thông ở SG, Minh một mình đi xe máy tìm lại nơi đã để lại vết sẹo trên cơ thể và cả trong trái tim người lính từ hơn 20 năm trước. Đã rất nhiều thay đổi, nhưng vẫn có những rừng cao su âm u như mê cung, những con đường chập chờn trong ký ức. Địa chỉ là một dòng ngắn ngủi ghi trên giấy chứng thương của Minh: “Cách thôn Đồng Cùng 2 km, xã Ngãi Giao, Châu Đức, Bà Rịa”. Chịu không tìm được mộ Dân và Nhật, chủ nhật tuần tiếp sau Minh lại rủ thêm mấy đồng nghiệp và sinh viên từ SG lên nghĩa trang Châu Thành lặn lội cố tìm.

“Mất gần hai tiếng đồng hồ, tám thằng tôi mới tìm gần hết, còn lại vài ô. Bạn bè đi cùng tôi, người kém, người hơn tuổi tôi, tất cả đều là dân sự và chưa bao giờ cầm súng kể cả làm lính “Việt cộng” hay lính “Quốc gia” nhưng ai nấy rất tận tình. Một mình tôi thẫn thờ quay lại cổng nghĩa trang. Tôi ngồi dựa lưng vào cổng mà mắt đăm đăm nhìn các hàng mộ. Các đồng đội xếp hàng tề chỉnh, thẳng hàng ngang, thẳng hàng dọc, thẳng hàng chéo, như một đội quân đang duyệt đội ngũ. Mắt tôi nhìn mà như không nhìn vào những chữ “Vô Danh”. Tưởng như  hàng ngàn cặp mắt “không tên” đó đang chiếu vào tôi, vây lấy tôi, . . . làm tôi bất động, nghẹn thở, . . . bơ thờ”.

Câu chuyện gia đình đi tìm mộ các anh Dân và Nhật cũng thật ly kỳ. Sau Bảy Nhăm ít lâu, gia đình LS Nhật có tìm đến nơi chôn cất 2 anh. Hai ngôi mộ ven đường hoang vu. Rồi bẵng đi, sau 2 lần quy tập thì mộ 2 anh trở thàng một trong vô vàn ngôi mộ “chưa biết tên” ở nghĩa trang Châu Thành.
  
Thế là lại đành nhờ ngoại cảm, chỉ ra cho 2 ngôi mộ ở hàng này, dãy kia và tin là xương cốt người ruột thịt ở bên dưới. Nhưng rồi giữa năm 2011, bỗng có một ai đó từ Ngãi Giao liên hệ với gia đình, thông báo về sự tồn tại 2 ngôi mộ bộ đội ở đúng nơi đã xảy ra trận đọ súng đêm 21.4.75 giữa các trinh sát Xê 20 và tàn binh SG. Giờ đây nơi 2 anh nằm đã thành 2 bên hè của một con phố. Người báo tin chính là chủ căn nhà mà mộ LS Dân nằm trên hè phố sát mép tường nhà.

Tháng Chín năm 2011, bọn mình cùng gia đình và địa phương đón 2 anh về với quê hương.

* Kèm ảnh minh họa của Minh về Ngãi Giao và ảnh đón 2 anh về.    

Sắp Giao thừa rồi, con phải làm sao, buồn, trống trải, nhớ bố!
(http://i913.photobucket.com/albums/ac333/ngocleutc/Mobile%20Uploads/image_zps3cac37bb.jpg)

Gọi Hạc   (27)

Tổn thất đêm 21.4.75 của Xê 20 ở Ngãi Giao – Châu Đức dù không lớn, mất một cán bộ và một chiến sỹ trinh sát, nhưng thật đau đớn vì chỉ còn cách Sài Gòn không xa. Thật may mắn là đêm ấy LMinh chỉ bị dính chấu cối cá nhân ở đầu và hôm sau vẫn trốn không đi viện. Chắc vào những giờ phút ấy, ai cũng háo hức hy vọng được tận mắt chứng kiến giờ phút lịch sử của đất nước.

Đấy là suy nghĩ bây giờ, khi chiến tranh đã lùi xa, chứ lúc đó dù có tin chắc ngày khải hoàn sắp đến rồi, thì cũng đâu có chắc là còn bao nhiêu ngày nữa, liệu còn có những đêm Ngãi Giao – Châu Đức nữa không, liệu có những ai sẽ ngã xuống trước bình minh không?

Sau Ngãi Giao – Châu Đức, hướng sư 325 tiếp tục thần tốc tiến về phía Sài Gòn. Tiếp đến là trận đánh chiếm quận lị Long Thành – Đồng Nai. Trận này không ác liệt lắm nhưng dai dẳng, mất tới 2 -3 ngày rất khó chịu, đến tận 27.4 mới dẹp xong hẳn. Lực lượng chủ lực của sư đoàn đã phải bỏ qua tiếng súng kháng cự vẫn lẹt đẹt trong những con phổ hẻm để lướt về phía trước. Xê 20 không bị tổn thất nào ở Long Thành, nhưng đã có không ít máu của nhiều đồng đội e101 và những người anh em thiết giáp 203 đã đổ xuống Long Thành.

Mãi đến cách đây vài năm mình mới có dịp lần đầu tiên qua vùng Long Thành trên đường từ Vũng Tàu về Sài Gòn. Bây giờ loang loáng phố xá, cao tốc, khu công nghiệp, sân bay, ... Ngồi trên xe đã thầm nhủ năm nào rủ nhau, bạn đưa mình về lại Đồng Cùng, Long Thành, nơi một thời trai trẻ xông pha trinh sát binh địa.

*Kèm ảnh LMinh, chụp khi vẫn còn rõ vệt tóc bị cắt để băng bó vết thương do mảnh cối cá nhân ở Ngãi Giao.

Gọi Hạc (28)

Theo hướng Đông Bắc Sài Gòn, sư đoàn 325 khi đó gồm trung đoàn 18, trung đoàn 101, bổ sung thêm trung đoàn 46 đã thanh toán xong quận lỵ Long Thành, hừng hực tiến tiếp về phía Sài Gòn. Trước mặt sẽ là quận lỵ Nhơn Trạch và Thành Tuy Hạ, những cản trở ruồi cuối cùng bên của ngõ Sài Gòn.

Địa danh Thành Tuy Hạ gắn với tổng kho bom đạn và vũ khí của bên Sài Gòn và cũng gắn liền với những chiến công dũng cảm của Đặc công rừng Sác hồi năm Bảy Hai. Thành Tuy Hạ là căn cứ nổi tiếng kiên cố với tầng tầng lớp lớp tường rào, nhất là sau mấy vụ đột kích của đặc công, nhưng trong khí thế những ngày cuối thánhg 4 năm Bảy nhăm, việc đánh chiếm Thành Tuy Hạ không mấy khó khăn. Thậm chí, theo Lê Minh kể lại thì chúng ta đang thực hiện “thần tốc” nhưng khi thế trận đã rõ mười mươi, ta lại không vội vã trong mấy ngày 26-27-28/4, với chủ trương để cửa cho Mỹ và phía Sài Gòn có cơ hội di tản. Một việc làm nhân đạo.

Ngày 29/4, sư 325, dẫn đầu là e46 đã tràn qua Thành Tuy Hạ. Pháo 130 ly kéo sát Nhơn Trạch, giót uy hiếp vào sân bay Tây Sơn Nhất. Chẳng bõ những ngày hứng pháo biển giã ta ở Quảng Trị.
 
“Tầm bảy tám giờ sáng, rất nhiều F4 của hải quân Mỹ bay ầm ào trên trời, rất thấp, hết tốp này đến tốp khác. Chúng lượn vòng ngay trên đầu chúng tôi. Lúc đầu chúng tôi không hiểu là chuyện gì. Sao chúng nó bay nghênh ngang thế mà pháo 37 của ta không thấy lên tiếng ?

Lại một “cụ” nào đó nói với chúng tôi:

-   Mỹ nó bay hộ tống cho việc rút quân đấy. Chúng mày có thích xem Mỹ nó rút quân thì trèo lên đồi kia mà xem. Cao xạ được lệnh không bắn máy bay Mỹ. Mấy thằng A72 ngứa tay cũng phải nhịn (A72 là tên lửa phòng không vác vai tầm nhiệt).

Có lẽ "các cụ" được phổ biến mà "các cụ" còn nghe cả BBC và Tiếng Nói Hoa Kỳ nữa.  "Cụ" nào chả thế.

Chúng tôi trèo lên cái đồi nằm bên trái đường đi Nhơn Trạch và nhìn về thành phố. Vướng rất nhiều đồi ở phía trước nên chúng tôi không nhìn rõ máy bay đáp xuống chỗ nào trong thành phố. Nhưng, một cảnh tượng thật là hoành tráng mà chúng tôi chưa bao giờ được thấy. Không biết cơ man nào là máy bay trực thăng, như, một bầy ong vỡ tổ, những cái bay lên, bay xuống, lượn vòng, ào ạt, nhao từ phía nam tới rồi khi cất lên lại lao về phía nam (phía biển).

-     Kinh quá nhỉ, cứ như một đàn ruồi ý nhỉ !
-     Nhiều thật đấy !
-     Thì Mỹ nó rút mà lại.
-     Có khi có cả trực thăng của không quân ngụy.
-    Thì ngụy nó cũng chạy chứ !

Sau này nhiều lần xem các loại phim Mỹ tôi cũng chưa thấy lần nào có nhiều máy bay trực thăng như thế.
Chúng tôi đứng xem Mỹ rút bằng trực thăng rất lâu. Chắc trực thăng bay ra tàu đổ người xuống rồi quay lại Sài Gòn đón đợt khác. Ai nấy đều hiểu rằng cuộc chiến sẽ chỉ còn ngày một ngày hai nữa tôi. Bình minh sắp đến rồi. Trong lòng ai nấy đều rộn ràng. Thoáng qua một ý nghĩ, có thể mình sẽ được chứng kiến giây phút đó.  Hay là, ai sẽ ngã xuống trên đường từ đây đến, trước lúc bình minh ! Dù có bất chợt nghĩ như vậy, thảy không một ai chùn bước”.

Bao mồ hôi và cả máu để được có những phút giây ngất ngây mà ai cũng thèm được chứng kiến. Thế mà đọc những dòng cuối của Minh, mắt kính mình vẫn nhòe đi. Ừ, rồi có những tuổi đôi mươi không được đón bình minh dù đã tang tảng sáng, rồi có những người may mắn như bọn mình trở về, và rồi những người trở về vẫn phải đến lúc chia tay nhau, thật nghiệt ngã.

Nhớ Lê Minh. Thỉnh thoảng phóng trên đường Hà Nội vẫn chợt nghĩ giá có Lê Minh cùng lượn thì vui. Rồi "chỗ này hồi trước đã ngồi cùng nhau" ...

--
Sau này nhiều lần xem các loại phim Mỹ tôi cũng chưa thấy lần nào có nhiều máy bay trực thăng như thế.
--

Đúng là không phim nào có thể có số máy bay nhiều thế (trừ khi hiện nay có thể dùng máy tính cho số máy đầy trời, như bạt ngàn tàu thuyền trong phim Xích Bích).

Mình không đi đến cuối cuộc chiến như Lê Minh và đơn vị để có cái cảm giác những ngày trước hoà bình, để bồi hồi mình sẽ sống hay ngã xuống trong những ngày cuối, nhưng dường như cũng có hình dung được cái cảm giác hết sức đặc biệt ấy.

Gọi Hạc (29)

Và những phút giây chờ đợi của người lính cũng đến. Cảm ơn L Minh, người đã dũng cảm và may mắn đi đến tận cùng cuộc chiến, để mấy mươi năm sau truyền lại cho bọn mình cái cảm giác hồi hộp, háo hức tưởng như còn nóng hổi. Có thể nó rất khác so với văn chương, phim ảnh đâu đó, nhưng đây là một góc của cuộc chiến sáng 30/4/75 dưới góc nhìn của một người lính trinh sát mà mình vô cùng yêu quý, tin tưởng.

“Đêm tối, chưa nhìn được bờ sông bên kia. Chúng tôi chỉ có thể nhìn thấy những ánh đèn lốm đốm sáng của các căn nhà. Nổi bật nhất là mấy cái tàu chiến của địch đang đậu ở căn cứ Cát Lái. Các cửa sổ nhiều tầng của các con tàu hầu hết đều có ánh đèn. Không biết địch đang làm gì. Liệu có phải chúng tập trung tàu và dùng hỏa lực mạnh của các tàu để chống trả cuộc vượt sông của chúng tôi. Hay là chúng vẫn không hay biết gì bờ bên này, hay là chúng đang lục tục chuẩn bị tháo chạy.

Phân đội khoảng tám, chín hay mười người (bây giờ không nhớ rõ). Tôi chỉ còn nhớ chính xác có Tất y tá, Quynh a trưởng a4 và tôi. Những người khác thì nhớ không chắc chắn lắm. Hai chiếc ghe máy của du kích sẽ chở chúng tôi qua sông trước khi trời sáng.

Chúng tôi xuống thuyền. Hai chiếc thuyền máy nổ máy. Đây là hai chiếc ghe nhỏ và dài, kiểu ghe nam bộ. Chỉ có hai du kích đứng cuối thuyền điều khiển còn lại cúi rạp xuống, súng lăm lăm hướng về phía trước. Màn sương vừa đủ để chúng tôi có thể nhìn thấy căn cứ Cát Lái và hai chiếc tầu của hải quân địch đang đậu ở đó. Chắc chắn khi chúng tôi lao ra giữa dòng nước thì địch cũng nhìn thấy. Hy vọng là chúng tưởng là thuyền của dân chạy sang phía chúng mà không bắn ẩu.

Hai chiếc thuyền chếch mũi, ngược dòng nước và lao ra sông khá nhanh. Hai chiếc thuyền ngược dòng nước một đoạn rồi rẽ sóng sang ngang. Mọi người ngồi rạp dưới lòng thuyền nhưng mọi con mắt đều hướng về phía trước. Bờ sông bên kia vẫn là hai chiếc tàu hải quân của địch và trong căn cứ Cát Lái vẫn có nhiều ánh đèn.

Sau lưng chúng tôi, tất cả hỏa lực đã sẵn sàng nổ súng nếu có chuyện gì bất trắc. Khoảng cách chỉ là 800 mét sao tôi có cảm tưởng nó rất rộng. Sao chiếc ghe gắn máy lại chạy chậm như vậy. Sau này, khi kể lại, bạn tôi thường thêm “mắm, muối, hạt tiêu” vào cho câu chuyện vượt sông của trinh sát thêm đậm đà. Rằng, khi đang vượt sông thì địch phát hiện, bắn xối xả vào hai con thuyền. Rồi pháo binh của ta lên tiếng và cuộc bắn nhau rất quyết liệt. Cuối cùng thì hai con thuyền cũng sang được bờ bên kia. Tuy nhiên, sự thực hai con thuyền nhỏ không bị địch bắn một phát đạn nào và lúc chúng tôi vượt sông, không gian hoàn toàn tĩnh lặng. Lúc đó tiếng máy nổ của hai chiếc ghe nghe rất ầm ỹ và là động tĩnh duy nhất trên sông.

Hai chiếc thuyền cập vào bờ gần như cùng lúc và khá gần nhau. Chúng tôi nhảy xuống thuyền, chạy lom khom trên mặt ruộng trống trải. Trời đã sáng, bến cập của chúng tôi thì ngay phía bắc căn cứ Cát Lái có vài trăm mét. Anh em nhanh chóng vận động trên đồng trống và ẩn nấp trên những bờ ruộng.

 Cứ hai người một, “cóc nhảy”, dịch chuyển dần áp sát với căn cứ. Trời đã sáng bảnh, không còn cách nào khác là phải tiến càng nhanh càng tốt. Tất cả các con mắt đều căng ra quan sát mọi động tĩnh của căn cứ, những ngón tay mấp máy đặt trong vòng cò, sẵn sàng nghoéo lại. Chỉ cần thấy một động tĩnh của địch trong căn cứ phát hiện ra toán trinh sát thì súng nổ. Súng AK của chúng tôi mà lên tiếng thì lập tức từ bờ bên kia các loại pháo sẽ lập tức khạc lửa.

Duyên di chuyển phía trước tôi, liên tục đàm thoại về bên kia, báo cáo không có động tĩnh gì trong căn cứ. Mãi quãng 6 giờ sáng mới thấy bờ bên kia bắn mấy chiếc tàu chiến hải quân của địch có tính chất xua đuổi chứ không phải bắn hủy diệt. Hai chiếc tàu địch cũng có bắn trả chút ít gọi là rồi bỏ chạy thẳng. Không hề có phát đạn nào của ta bắn vào căn cứ Cát Lái.

Chúng tôi quan sát thấy bờ tường phía bắc của căn cứ có một khoảng trống do bờ tường bị phá đổ. Anh Hạnh yêu cầu tiến thật nhanh vào Cát Lái qua khoảng tường đổ đó. Có vẻ như bờ tường này cũng mới bị phá, không biết vì sao. Sau này tôi mới nghĩ, có thể lính địch phá tường để nếu có bị tấn công thì có thêm lối thoát cho nhanh. Cũng có thể chúng phá tường để tuồn đồ đạc ra khỏi căn cứ mà không đi qua cổng chính. Lính rã đám biết là có thể làm những gì ?

 Cả toán trinh sát vượt qua chỗ tường đổ và lọt vào bên trong. Tất cả các tay súng đều lăm lăm chĩa về mọi hướng. Bây giờ mà nổ súng thì chúng tôi sẽ cùng chịu trận pháo của ta giã vào đầu, chung với lính địch. Nhưng, tất cả các ngón tay trỏ đều đã sẵn sàng nghoéo cò.

Cái góc căn cứ Cát Lái này có lẽ thật sự là chỗ ra vào của lính tráng trốn trại ra ngoài. Gần đó là một tháp nước khá cao. Tiếng loa của máy truyền tin rọc rẹc trên tai Thứ. Nó nói:

-    Báo cáo thủ trưởng, thủ trưởng Luyến nói sẽ bắn pháo ngay vào đây.
-    Nói ngay, chúng tôi đang ở trong căn cứ rồi, dừng ngay việc bắn pháo. Trong căn cứ có lẽ
     không có địch. Chúng tôi đang tiến vào trung tâm căn cứ. – Anh Hạnh nói.
-    Báo cáo, bên kia vẫn chuẩn bị bắn.
-    Nói lại đi, chúng tôi đang ở trong căn cứ rồi, đừng bắn. – Giọng anh Hạnh hơi gắt, có vẻ như anh đang bực mình vì bên kia không hiểu ý.

 Phải vài lần gào vào máy mà bên kia vẫn thông báo nổ súng vào Cát Lái. Cuối cùng mấy người xúm lại quát vào cái ống nói:

-    Chúng tôi ở trong này rồi, đừng có bắn vào đầu chúng tôi. Trong này không có địch !
  
     Và rồi bờ bên kia cũng hiểu ra chuyện và hỏi lại, rất lằng nhằng. Anh Hạnh phải giằng lấy ống nói và quát:

-    Tôi Hạnh đây. Chúng tôi ở trong căn cứ Cát lái rồi. Trong này không có địch. Đề nghị cho bộ đội vượt sông !

Lằng nhằng đến khoảng 10 giờ, anh Hạnh mới giao nhiệm vụ cho các nhóm. Tôi không còn nhớ anh Hạnh phân công những ai sục ra bến phà và trấn giữ đầu bến phà để bên kia vượt sông sang. Một nhóm ba người chúng tôi phát triển theo hướng ngược lại.
 
Ba thằng đi từ Cát Lái dọc theo liên tỉnh lộ 25. Trên bản đồ 1:25000 thấy con đường dẫn đến một bến phà trên sông Sài Gòn, gọi là bến Bạch Đằng (là chỗ đường hầm Thủ Thiêm bây giờ). Ba thằng cứ dọc theo đường, giữ đúng cự li vài chục mét theo đội hình zic-zac. Đoạn này hai bên đường đều có nhà dân san sát. Đich đã bỏ chạy từ lâu rồi, dân thì không thấy đâu. Không biết họ ở trong nhà hay cũng chạy đi đâu rồi, con đường vắng lặng quá. Tôi vừa tiến mắt vừa láo liên quan sát rất nhanh. Bất cứ động tĩnh gì bất trắc có thể xiết cò ngay lập tức. Hai thằng đi sau tôi cũng vậy.

Chúng tôi tiến rất nhanh. Tới ngã ba, một đường đi thẳng sẽ ra đường đi cầu Sài Gòn. Chúng tôi rẽ trái đi theo LTL25 để ra bến Bạch Đằng. Nếu ở đó có phà hay thuyền của dân đều có thể qua sông mà tiến thẳng đến dinh Độc Lập. Tại sao chúng tôi không chọn đường ra cầu Sài Gòn ?  Là vì, chỉ có mấy thằng trinh sát lẻ mà ra cầu Sài Gòn, chắc chắn địch có phòng ngự kiên cố làm sao mà vượt qua dược. Con đường chúng tôi chọn tuy có vướng bến phà qua sông nhưng sẽ không có địch lập tuyến phòng thủ vì đường này xe tăng qua sông sẽ khó nên “Việt Cộng” không chọn".

* Kèm bản đồ do L. Minh vẽ, mô tả con đường vào SG sáng 30/4/75 của lính Xê Hai Mươi.

(Còn nữa)

Gọi hạc   (29)

(Tiếp theo)

"Mới đi được một đoạn cỡ mấy trăm mét kể từ ngã ba, đoạn này nhà dân thưa thớt, chúng tôi chợt thấy có gì đó bất thường trong các nhà dân. Những người dân thập thò qua cửa. Họ đang dớn dác nhìn. Rồi dân cũng thấy chúng tôi. Một người dơ tay vẫy, rồi nhiều người cùng vẫy. Rồi có người nào đó hô lên:

-    Mấy ông Giải Phóng !  Tổng thống đầu hàng rồi !

Rất nhanh, chỉ một loáng, một số người dân đã bao quanh chúng tôi tuy rằng họ chưa dám đứng quá gần. Hết người này đến người khác hồ hởi nói, tổng thống đã đầu hàng trên đài phát thanh rồi.

Ba thằng chúng tôi cũng sững sờ trong một cảm xúc khó tả. Không hẳn là “niềm vui vỡ òa” như bây giờ thường nói. Một cảm xúc giống như người chạy Ma ra tông, nước rút về đích. Chỉ là một cảm giác thẫn thờ. . .

Nhiều người dân lần lần bao quanh chúng tôi. Mọi người rất hồ hởi, cũng có người ra xem vì tò mò. May là mọi người không sán vào quá gần. Mấy thằng lính, không nhớ đã bao nhiêu ngày không tắm và đang “tỏa hương”.

 Mấy thanh niên lượn Honda đến và hỏi:

-    Mấy ông Giải phóng cần đi đâu bọn tui chở ?
-    Mấy anh cần đi đâu, tui chở ?

Rồi một chiếc xe lam phành phạch cũng đỗ xịch lại đòi chở chúng tôi đi bất cứ đâu chúng tôi muốn. Ba thằng quyết định chọn xe lam để đi được cả nhóm. Chúng tôi yêu cầu chạy về Dinh Độc Lập. Khi chiếc xe lao đi thì trên xe, ngoài người lái, không phải chỉ có ba thằng lính chúng tôi mà có thêm một vài thanh niên nữa cũng đi “chơi” cùng. Xe chạy khá nhanh về phía bến Bạch Đằng. Mươi phút sau đã đến bờ sông Sài Gòn. Bên này là đất quận 9 còn bên kia là quận nhất.

 Mấy thanh niên nhanh nhẹn nhảy xuống xe và đi tìm người lái phà. Anh xe lam nói, hàng ngày anh ấy vẫn chở mấy bà đi chợ bên kia sông qua phà này. Đi đường này phải qua phà nhưng “rất phẻ” (rất khỏe), “đường ngắn không mấy anh à !” (bây giờ mọi người đều gọi chúng tôi là anh rồi, sau khi chúng tôi phàn nàn về chuyện gọi bằng “ông”).

Mấy thằng trinh sát đứng sát ra bến phà mà ngóng sang bờ bên kia. Lúc đó tôi chẳng biết nhà nào là nhà nào. Mà, có nhìn thấy chữ “Magetic Hotel” thì bây giờ cũng quên rồi. Nhưng, rất hoành tráng. Đặc biệt là các cao ốc. Lúc đó Sài Gòn đã có một số cao ốc, cái cao nhất có đến 16 tầng. Ở Hà Nội lúc đó chỉ có nhà bốn năm tầng là cao nhất. Trong mắt tôi lúc đó, Sài Gòn là thành phố giàu có và hiện đại. Rất nhiều biển quảng cáo đủ các cỡ và màu sắc treo khắp mọi nơi trong thành phố. Trong suy nghĩ của tôi lúc đó, biển quảng cáo làm giảm cái đẹp của thành phố. Đường Bạch Đằng bên kia sông vẫn thấy Honda, rồi xe đạp và ô tô ngược xuôi mà không quá đông, trông rất thanh bình. Ngay bờ bên kia chưa có lính ta tới, cũng không thấy một lá cờ nào nửa xanh nửa đỏ hay cờ đỏ sao vàng. Tôi rất nóng lòng, chỉ muốn vượt qua sông ngay.

Chừng 15 phút sau, mấy thanh niên quay lại, vẻ mặt thất vọng:

-    Có phà mà không có người lái mấy anh ơi ! giờ sao hả mấy anh ?

 Lúc đó trong tốp 3 chúng tôi có một người “cấp bê” (không nhớ là ai). Tôi chỉ còn nhớ ý kiến của tôi lúc đó là muốn qua sông “đi chơi Sài Gòn cái ! Không có phà thì đi thuyền cũng được, có mấy trăm mét chứ bao nhiêu” thì anh ấy bảo “thôi, quay lại. Bây giờ có đi tiếp thì cũng chỉ là đi chơi chứ không còn nhiệm vụ gì để làm. Không khéo rồi lại lạc đơn vị”

Chiếc xe quay lại ngã ba. Chúng tôi xuống xe, cảm ơn anh xe lam và mấy thanh niên.

-    Chờ ở đây thôi anh ạ !
-    Ừ !

 Lúc này dân đã đổ ra đường, họ đứng thành từng toán rải rác hai bên để chờ đón và xem bộ đội vượt sông qua đây. Không phải là quá đông người như các bức ảnh chụp mà sau này ta thường thấy. Những bức ảnh đó, tôi cho rằng là ảnh dựng lại để chụp.

 Phải một lúc sau thấy từng toán bộ đội lục tục từ hướng Cát lái tới. Anh em đi thoải mái chẳng có hàng lối gì. Trên mặt mọi người không còn nét căng thẳng. Mọi người bước đi hồ hởi lắm, những bước đi thanh thản, dường như vô định. Ừ thì, mấy chục ngày qua, chúng tôi liên tục hành quân, liên tục đi về một hướng, ấy là hướng Sài Gòn. Thì đây, Sài gòn đây rồi. Bộ đội vượt sông bằng các phương tiện khác nhau, xuồng máy, ghe máy, xe lội nước, . . . .

Hình như mọi người vượt sông không có tổ chức gì, mạnh ai sang được trước thì sang. Người sang trước sẽ chờ anh em cùng đơn vị sang sau. Suốt từ Bến Cát Lái đến chỗ ngã ba lính dồn lên ngày càng đông . Xê 20 của chúng tôi cũng thấy lẻ tẻ toán trước, toán sau qua sông. Chúng tôi tụ tập ở đây để chờ mọi người. Riêng c20 chúng tôi mách nhau vào Cát Lái lấy đồ trong kho nên ba lô đứa nào cũng đầy những thuốc lá và đồ hộp.

Có lẽ phải đến 12 giờ ngày 30/4/1975, anh em c20 mới hội tụ đủ ở cái ngã ba này. Nhưng chưa có xe nên mọi người phải đợi. Đủ các loại xe, nào thì thiết giáp và xe tăng tự bơi, nào thì “Vọt Tiến”, nào thì “Giải Phóng, nào thì “Zin Ba Cầu” (chính xác là Hoàng Hà, vì là xe TQ), rồi “Comăngca”, “Bắc Kinh” (loại xe bắt chước Comăngca), . . . . Không còn biết là xe nào của đơn vị nào nữa. Tất cả cứ nháo nhào, mạnh ai nấy chạy. Chỉ cần trong đơn vị có người nhớ số xe hoặc nhớ lái xe thì là “xe của mình” và anh em ào ào trèo lên thùng. Quang cảnh thật nhốn nháo và hỗn độn.

Rồi thì, Chắc khoảng 1 giờ chiều, đại đội tôi cũng lên được xe. Như tất cả các xe khác, thảy đều chạy về Sài Gòn, theo đường qua cầu Sài Gòn. Từ ngã ba, xe chạy thẳng ra hướng đường 1. Đường QL1 cao hơn hẳn, nên ở chỗ cắt nhau là một cái dốc khá cao. Tôi nhớ cái dốc này vì một lần lái xe Jeep qua đây, tôi không tăng ga và để xe bị chết máy giữa dốc.

 Ra đến đường lớn thì, thật là kinh hoàng !  Không biết bao nhiêu là xe, không biết bao nhiêu là lính. Đúng là trên trời, dưới lính. Tất cả các xe đều chạy theo một hướng, không theo “đội hình hành quân” nào hết. Các trung đoàn, sư đoàn, quân đoàn rùng rùng chuyển động, không còn phân biệt được ai với ai. Tất cả đều là lính.

Không biết cảm xúc những người lính lúc này như thế nào. Anh em có sung sướng, hay hồ hởi, hay tự hào, hay gì gì đó, . . . Nhưng tôi nhận thấy một điều, tất cả các nét mặt lính đều giãn ra. Dường như tất cả thần kinh và “các cơ quan đoàn thể” đều được thả lỏng. Không còn thấy đâu, nỗi âu lo ngày thường của lính trận. Không thấy đâu, nét mặt đăm chiêu, đôi mắt tia lia láo liên, đôi tai trực chỉ mọi tiếng động. Cái bản năng sẵn sàng chạy, sẵn sàng nhảy, sẵn sàng lăn xuống hố để tránh đạn hay sẵn sàng nghoéo cò dường như lặn đi đâu hết cả.

Tiếng cười nói trên xe ầm ĩ. Có xe còn hát tập thể “Rầm rập bước chân ta, rung chuyển thành phố Sài Gòn . . .”, “Nơi thành đô trong ánh điện quang tiếng nấc nghẹn câu cười . . . Sài Gòn ơi, ta đã về đây ta đã về đây . . .”. Hầu hết các xe đều cắm cờ nửa xanh nửa đỏ, chúng bay trong gió phần phật như chưa bao giờ được thế. Đến gần cầu Sài Gòn, có chiếc xe bị chết máy làm đoàn xe bị dồn lại. Tiếng hò hét trên các xe: “đẩy sang bên đê !”, rồi nhiều tiếng hô: “đẩy xuống ruộng đê !”, . . .

 Chỗ cầu Sài Gòn có mấy chiếc xe tăng của ta bị cháy, khói vẫn đang bốc lên leo lét. Trên cầu là chướng lũy bằng thùng phi cát và bao cát. Những người đi trước đã rỡ bỏ bớt nhưng chưa hết. Những chiếc xe của đoàn quân qua cầu phải qua từng chiếc một ngoằn nghoèo theo đường rắn lượn.

Qua cầu Sài Gòn được một đoạn ngắn thì không còn đi được nữa. Xe lính ùn ùn kéo vào thành phố. Đồng bào chạy loạn đi bộ gồng gánh đồ đạc, xe Honda, xe lam, đủ các kiểu xe ô tô của dân thì ùn ùn túa ra từ trong thành phố. Con đường trở nên kẹt cứng. Có lẽ chưa bao giờ và sẽ không bao giờ Sài Gòn lại kẹt đường như thế này. Không có ai điều hành, tất cả cứ lao lên, “nhào vô”. Đứng trên thùng xe, nhìn ra xung quanh, ngoái lại phía sau, đâu đâu cũng người và xe, đặc quánh, à à như vô vàn tổ ong. Chỗ nào cũng thấy động đậy mà chẳng ai có thể nhích lên được.

Rất lâu, chẳng xe nào có thể nhích lên được. Và, rất nhanh, đã thấy nhiều người mang hàng ra bán cho bộ đội. Đầu tiên phải kể đến trà đá. Đây là lần đầu tiên những chú lính”Quảng Trị” nhìn thấy nước trà đóng trong túi ni lông lại còn có mấy cục nước đá bên trong. Túi nước được buộc chun và cắm một cái ống để hút. Mọi người trên xe đều không hiểu đây là nước gì. Giải thích mãi thì chúng tôi cũng hiểu được đây là nước chè. Ai nấy đều bất ngờ và lấy làm thích thú vì biết thêm “món lạ”. Không chỉ trà đá mà còn có nước mía đá đóng túi. Nước mía thì biết rồi nhưng đóng túi bóng thì thật là lạ.  

Giao dịch liền sau đó là của các thanh niên cầm đồng hồ và bút máy đi quanh các xe bộ đội. Nhiều anh em đã biết các loại đồng hồ và bút máy từ hồi 1972 ở Quảng Trị. Nhưng bây giờ, lính hầu hết là “cò lùi” (=Cò không tiến = Tiền không có). Những chiếc đồng hồ rất đẹp Orient, Seiko (anh em thường đọc là sen-cô do chữ hiệu của loại đồng hồ này là SEIKO). Lúc bấy giờ không phải là đồng hồ tốt nhất nhưng bình dân và phổ biến nhất. Mọi người trên xe tôi cũng cầm và truyền tay nhau xem nhưng không ai mua.  Có một cậu thanh niên, trông không phải là dân “bán đồng hồ dạo”,  cứ nài nỉ muốn đổi đồng hồ cậu ta đang đeo tay để lấy tiền cách mạng làm kỷ niệm, bao nhiêu cũng được, một tờ cũng được. Một chiếc ORIENT mặt trắng mạ vàng và dây cũng vàng óng. Bạn tôi đã đổi 1 đồng để lấy chiếc đồng hồ đó. Chiếc đồng hồ này bây giờ vẫn còn và trở thành một kỷ vật.

Anh em bắt đầu lôi đồ hộp chiến lợi phẩm ra chén. Rất nhiều loại khác nhau, hộp to, hộp bé, hộp cao, hộp dẹt, hộp tròn, hộp bầu dục, . . . bên ngoài đều sơn màu cứt ngựa và không ghi gì thêm, chẳng biết bên trong khác nhau thế nào. Đồ hộp của lính ta cũng vậy. Quen rồi thì mới biết đâu là cá, là thịt, là giò,  là ruốc mặn hay ruốc ngon, hay là calathầu khai khai. . . .

Thế là có bao nhiêu loại mọi người đục ra thử hết một lượt. Có thằng khui được hộp thịt, có đứa hộp cá, rồi hộp phở, hộp giò ba lát, . . . Hộp nhỏ cao cao là Cocacola, nước soài, nước dừa,  . . . Hộp mỏng dính là mứt và caramen, nhiều nhất là caramen. Mứt cũng  có đủ các loại không biết là làm từ những loại hoa quả nào - soài, dâu, cam, . . . chỉ biết là mứt - sền sệt và rất ngọt.

 Cả xe tôi chỉ có mỗi cái mở hộp, mấy thằng sốt ruột dùng luôn dao găm “anh Chí” [4] để đục. Thằng có thìa inox giắt sau đít (giống bác LXT – có lẽ là mốt lúc đó) thì múc bằng thìa, thằng có đũa giắt ba lô thì dùng đũa. Đại đa số dón thử bằng “năm quân”. Không khí trên xe thật náo nhiệt như chợ vỡ.

Khi đã biết hộp nào đựng gì rồi thì đứa nào đứa nấy chọn những thứ mình thích mà chén đến no.

      Mải ăn, rồi thuốc lá phì phèo, không ai để ý. Lúc đó đoạn đường phía trước đã có đơn vị nào đó tự phát đứng ra dẹp đường. Cứ súng lăm lăm trong tay, chĩa lên trời. Bà con dân chúng cũng sợ nên cuối cùng thì đường đã được thông. Tất cả dân đều phải dừng lại để nhường đường cho đoàn xe lính chạy vào thành phố.

 Nhìn về phía sau, trời đất ơi ! Đoàn lính có vẻ như dài vô tận, tít tắp đến khi khuất vào chỗ đoạn đường vòng ở rất xa.

Đoàn xe lính bắt đầu chuyển bánh chạy vào thành phố. Vì đã hỏi thăm trước đường đến Dinh Độc Lập nên xe chúng tôi rẽ trái đi theo đường Thị Nghè. Nhiều xe chạy thẳng và nhiều xe chạy theo sau chúng tôi. Tôi nhớ, tôi chỉ có mảnh bản đồ phía đông thành phố, đoạn quận 9 và quận Thủ Đức mà không có bản đồ  thành phố nên không ai biết đường đi đến Dinh. Đoàn xe vừa chạy vừa hỏi thăm đường.

 Đến đúng cầu Thị Nghè, một lần nữa đoàn xe lại bị nghẽn lại. Vẫn là, dân từ trong thành phố tỏa ra để về nhà. Cầu Thị Nghè lúc đó có hẹp hơn đường ở hai đầu cầu, nhưng nhìn cây cầu này cũng thấy rất rộng so với cấc cây cầu ở miền bắc. Lúc xe dừng trên cầu, một đứa phát hiện ra món lạ. Đó là một hộp bằng bìa cứng rất nhẹ, bóc ra bên trong là một túi bóng hàn kín. Trong túi là một loại “bỏng” nhỏ li ti và nhẹ, tung lên có thể bay trong gió. Không ai biết đây là thứ gì. Đứa thì bảo là đồ ăn đứa thì bảo là loại vật liệu gì đó, đừng ăn nhỡ có chất độc ?!  
 
Những cánh bỏng bé như những chiếc khuy bấm nhỏ, nhẹ, xốp và rất giòn. Nhìn vào hình vẽ trên hộp, thấy có hình một tách cà phê đang bốc khói. Thế là yên tâm đây là đồ ăn nhé !  Bỏ một vốc vào miệng, thấy vị nhàn nhạt. Nhai xong, thấy được một tẹo bột không đáng kể gì. Đối với những chú lính quen ăn no, vắc nặng, món này thật là vô vị và chả bõ dính răng. Về sau này chúng tôi thấy nhiều loại bỏng ngon hơn và biết rằng đó là một trong rất nhiều kiểu gọi là “Snack”. Snack để ăn chơi (như bỏng ngô) hay ăn khi uống rượu, hoặc uống cà phê.

Vào đến gần trung tâm thành phố, chắc là cách Dinh Độc Lập không còn xa thì đường không còn quá đông. Lính tráng dòm ngắm thành phố. Xe chạy nhanh hơn và lại nghe tiếng lá cờ bay phần phật. Chợt nhìn lại, vẫn thấy trên tay trái mọi người hầu hết đều còn  dải băng đỏ. Đi qua một đường phố có nhiều cây to. Một cái cổng lớn bên trái đường xe chạy có biển đề “Thảo Cầm Viên”.

-    Thảo Cầm Viên là cái gì hả chúng mày ?
-     Ừ nhỉ, chẳng biết là cái đếch gì nhể ?
     . . .
-    Thảo là cỏ này, cầm là gà vịt này   , viên là vườn này. Thế thì là cái khỉ gì ?

Mấy xe của xê 20 dừng lại để hỏi thăm đường. Thấy xe dừng lại, nhiều người dân đang đi đường dừng lại xem bộ đội và tranh nhau chỉ đường. Rồi có một thanh niên nhanh nhẹn nhảy lên xe xin dẫn đường. Đoàn xe tiếp tục chạy. Cậu thanh niên giải thích,  trong Thảo Cầm Viên có hổ, báo, sư tử, chim muông, . . . Thì ra đây là vườn “bách thú” hay “bách thảo’ như ngoài bắc thường gọi.

Đến một khu phố rất đẹp và thanh bình. Mấy chiếc xe của xê 20 dừng lại. Mấy thủ trưởng xê quyết định không vào dinh nữa mà chơi ở đây. Bấy giờ khoảng hai rưỡi ba giờ gì đó. Anh em nhảy xuống xe và được phép đi chơi gần, trong thời gian một tiếng.

Thời tiết chiều lòng người, nắng chiều nhè nhẹ. Đường phố rất sạch và đẹp. Nhiều vườn hoa với những thảm cỏ xanh biếc được chăm sóc cẩn thận. Chỗ chúng tôi đang đứng là ngã tư đường Tự Do  và đường Lê Lợi. Qua một vườn hoa đẹp trước mặt là một tòa nhà rất lớn, kiến trúc theo kiểu Pháp. Chính giữa tòa nhà, trên đỉnh tầng hai có ghi “TÒA ĐÔ CHÁNH”. Chỗ xe chúng tôi đỗ lại là ngay trước thềm một tòa nhà khác cũng kiểu Pháp và cũng rất đẹp với một cấu trúc vòm ở chính giữa. Phía dưới vòm ghi dòng chữ “HẠ NGHỊ VIỆN”. Vườn hoa chếch phía trước “Hạ Nghị Viện” có nhóm tượng đài “thủy quân lục chiến”. Phía phải Hạ Nghị viện là một con đường nhỏ. có một tòa nhà 3 tầng với biển đề "PHÒNG THÔNG TIN".

Chuyện đã qua sắp 39 năm rồi, nhưng đọc lại càng thấy trân trọng người đã đứng ra tuyên bố Đầu hàng, đỡ cho bao nhiêu mất mát, tan hoang.

* Kèm ảnh L Minh (đội mũ tai bèo) và các đồng đội C20 tại SG/1975.

Đọc lại những bài viết của Lê Minh, thật khâm phục cách viết và trình hiểu của người lính này. Nếu những người viết của quân đội ta cũng viết như Lê Minh nhỉ ? hay biết mấy . Viết kí ức như thế đọc mới sướng

Đọc Gọi Hạc nhớ bạn Lê Minh nhiều.

Những ngày tháng này mình hay nhớ tới những kỉ niệm 1975. Còn nhớ mình, Nguyên A 12 tskt và 2 lính C20 được Ban 2 cử xuống Phú Lộc để lấy chiến lợi phẩm máy PRC25, rời đỉnh 660 sáng sớm 25/3 đến 27/3 trở về đài ts kĩ thuật thì toàn bộ tiểu đội đã hạ sơn rồi, buổi chiều mốt số ae C20 còn ở cứ cũng thụ don di chuyển xuống đồng bằng. Mình phải đợi 2 ngày trên núi chờ mấy ae quay lại để thu dọn zi chuyển. Chiến sự những ngày này diễn biến nhanh quá. Đến 1/4 vượt đèo Hải Vân sang đến Liên Chiểu dừng chân. Đà Nẵng đã xong từ 29/3 rồi....

Từ đó vào đến phà Cát Lái sáng 30/4 nghĩ lại thấy đường đất thật dài và cũng thật nhanh. Kí ức của LM sáng 30/4 vượt sông giờ đọc lại vẫn thấy nao nao nhớ về buổi sáng lịch sử ấy...

May mắn mình có tấm ảnh chụp ngày 1/5/1975 trong căn cứ Hải quân Cát Lái. Chả là sau khi có phà qua được sông trưa 30/4, các đơn vị tiếp tục tiến vào trung tâm thành phố SG nhưng có lẽ trên có lệnh giãn ra - nhớ lại trên đường đi xe từ bến phà lên một đoạn xa thấy mình thì tiến lên nhưng lại thấy hàng dài đơn vị bộ binh đang hành quân bộ ngược lại. Rồi thì Ban 2 và tiểu đội TSKT sau khi dong duổi khá xa rồi cũng phải quay lại và chiều tối tạt vào nhà dân cơm nước và ngủ nhờ qua đêm. Sáng hôm sau mã hồi tiếp vào dừng chân trong căn cứ Hải quân Cát Lái ngay sát bến phà và ở đó 1 tuần rồi lùi tiếp về mãi bên Phú Hội, Nhơn Trạch...

Sắp tròn 39 năm rồi.

TV

Sắp tới LXT sẽ ra cuốn "Mũi lao thép" kể về trận công phá Phan Rang của Đại đội xe tăng 3 (đơn vị đi đầu). Trong đó có đặc tả đoạn cán bộ TS xe tăng đến gặp tổ trinh sát bám địch của 325 do Lê Minh phụ trách ngay phía bắc tuyến phòng thủ địch tại Ba Tháp.
Trong đời thực, mình cũng đã tổ chức cho Lê Minh gặp gỡ anh em Đại đội 3 xe tăng một lần (16.4.2012), Đặc biệt là gặp gỡ anh Bùi Văn Định, nguyên TLTM Tiểu đoàn xe tăng 4- người chỉ huy chiếc xe TG trinh sát đã đến bắt liên lạc với Lê Minh đêm 15.4. Sau đó tổ TS của Lê Minh còn tiếp tục trực tiếp chiến đấu trên chiếc xe TS này cho đến khi chiếm xong TX Phan Rang mới chia tay. Hơi tiếc là thời gian gặp nhau thì ngắn, lại xảy ra đã lâu nên các bác chẳng nhớ được gì mấy.
Quê nào muốn có một chút kỷ niệm về LM thì đăng ký. Một hôm nào đó dịp 30.4 mình sẽ mang tới 19C NH cho.

Quê nhớ đến mình nhé, tên viết tắt giống như quê LXT :D

(https://lh6.googleusercontent.com/-vnE3X5d7mwU/UbyjqrOdfMI/AAAAAAAAAmU/rWqTVtIN6zw/w800-h531-no/DSC_0044.JPG)
Rất nhớ anh TTNL !

___________


Bác Lixeta ơi, cho em đăng ký một quyển . À không, Quê cho em 2 quyển, tặng ông anh cũng CCB .
Cảm ơn quê Lixeta.

Lixeta cho chienc3.1972 đăng ký một quyển nhé. Cảm ơn.

Gọi Hạc (30)

Đã thêm 10 lần “Gọi Hạc” kể từ lần thứ 20, mình cùng bạn bè trên Quân Sử theo Lê Minh nín thở luồn sâu hết đợt này sang đợt khác, Hải Lăng, Hòn Vượn – Núi Gió, Lưỡi Cái - Bạch Mã, chia xẻ bao đớn đau tổn thất, mất mát hy sinh của đồng đội ở cứ Hương Mai, Hương Thủy, ngay cả sát trước bình minh ở Ngãi Giao – Châu Đức, rồi có cả cái chết tất tưởi của em nuôi Lê Xuân Sự, để rồi được hân hoan thần tốc tràn qua Thành Tuy Hạ, vượt Cát Lái vào Sài Gòn sáng 30.4 năm 1975.
 
Lại gần đến 30.4 rồi, mình xin nhắc lại lời cậu em Hạ Hồi viết mấy năm trước về những ký ức ấy:    
 
“Em kính chào các bác, kính chào bác TíchTườngNhư Lệ.

Em cảm ơn các bác về topic này. Qua đó, em thấy cận cảnh cuộc chiến đấu hào hùng và bi tráng của thế hệ cha anh qua những câu chuyện của những người lính trực tiếp cầm súng và chiến đấu như các anh đã trải qua. Những câu chuyện mà không cuốn sách đã được xuất bản nào có thể có được những chi tiết sinh động và chân thực đến vậy. Em đọc một lèo trong 2 ngày hết topic này và sẽ tiếp tục đọc sang những topic về cuộc chiến đấu oanh liệt của thế hệ các bác, thế hệ đã mang lại cho bọn em cái yên ả hòa bình và đầy đủ hôm nay. Em không muốn dùng mỹ từ, đao to búa lớn ...nhưnng thực  sự rằng những từ ấy là không đủ để  bày tỏ sự biết ơn của em với các bác, với riêng các bác CCB trong topic này, những người của f325 đã đi qua máu lửa Quảng Trị và cuối cùng có mặt ở Quân đoàn 2 giải phóng Sài Gòn ngày 30.4.1975. Em kính chúc các bác một e-cafe và lời chúc sức khỏe chân thành nhất của em !”

Liệu có phải, chỉ khi chính mình đi qua những tháng năm Máu và Hoa thì mới thực sự hiểu được vì sao nước mắt lại ứa ra khi “chiến trường xa không còn tiếng súng vang hờn oán”:

Trung tuần tháng 6/1975: “Lính sinh viên chúng tôi được về đi học ai cũng “mở cờ trong bụng”. Tuy vậy, đã quen với việc thay đổi xảy ra bất cứ lúc nào, cho nên ai nấy rất hồi hộp. Chỉ khi nào cầm quyết định ra quân mới có thể chắc chắn. Vả lại, được về nhưng phải chia tay anh em thì không khỏi bùi ngùi, bin rịn. Trong đại đội tôi, từ ban chỉ huy đại đội đến anh em trong tiểu đội, ai ai cũng mừng cho chúng tôi. Anh Trương Thế Nhạ, đại trưởng, cứ cầm tay tôi lắc lắc:

-    Cậu được về học thì tốt rồi. Lúc nào ra đến nơi, nhớ viết thư cho tớ. Khi nào tớ được về phép, tớ sẽ mang huân chương ra cho cậu. Cậu cứ yên tâm !

     Anh Nguyễn Xuân Triêm, xê phó thì cứ ôm lấy tôi và kéo tôi ra chụp ảnh kỷ niệm. Anh Lê Hồng Thanh xê viên thì chạy lên phòng tham mưu lo giấy chứng thương cho tôi. Lúc mang giấy chứng thương về, tôi xem và bảo anh ghi thiếu một vết thương:

-    Em còn bị một vết vào đít nữa đây này. Bây giờ chỉ ngồi được một bên mông thôi.
-    Đọc đi, mình viết bổ sung vào cho, vẫn là chữ viết của mình mà. Được rồi, sau này nhớ khám thương nhé !
-    Em nghĩ cái giấy này là một kỷ niệm thôi, em bị thương có tí tẹo, ăn thua gì mà khám.

     Cái giấy chứng thương, tôi gấp tư, nhét vào túi ngực. 35 năm sau tôi mới đi khám thương thì nó đã rách thành 4 mảnh, may mà không mất chữ nào. Người ta giám định thương tật và phong chức cho tôi thành thương binh loại bét.

     Anh Đặng Ngọc Ánh, xê viên phó thì ngậm ngùi, chẳng nói được câu nào. Anh chỉ nhìn tôi và cười, vẫn nét cười hiền lành. Trong anh có gì đó mặc cảm. Hẳn là anh đang nghĩ: ”Tụi bây có học sướng thiệt, chỉ có tau ít học, chả bao giờ được như tụi bây !”

     Chia tay với anh em còn bịn rịn hơn. Mọi người tíu tít ghi chép địa chỉ. Quang Nhật tặng luôn tôi một quyển vở để ghi địa chỉ mọi người. Ai có gì hay hay đều tặng tôi làm kỷ niệm. Nào thì cạo râu cánh cụp cánh xòe, nào bộ thìa inox, nào thì ảnh nổi, . . .

-     Anh ơi, em tặng anh giấy Mỹ này, anh xem, giấy trắng không ? Anh học đại học viết giấy này thì nhớ đến em nhé !
-    Nhớ chứ !

     Vương Lâm, a phó tiểu đội tôi thì lúc nào cũng cặp kè bên cạnh. Tôi tặng Lâm cái đồng hồ nữ, chiến lợi phẩm lấy trong đồn hôm 30/4. H thì tặng tôi chiếc đồng hồ Orient mạ vàng.

     Chúng tôi lên xe ngay ở căn cứ Nước Trong. Mọi người ra tiễn rất đông. Trước khi lên xe, tôi bất ngờ ôm Lâm và hôn vào má nó một cái. Đó là nụ hôn đầu tiên. Vì quá bất ngờ nên Lâm đứng chết lặng đi giờ lâu, hình như mắt hắn ngân ngấn nước.

    Sư đoàn còn tặng quà cho mỗi sinh viên 2 mét vải khổ đúp. Tôi được mảnh vải màu “gà con”. Sau này hai cô em gái, mỗi đứa được một chiếc áo rất đẹp".

Lúc bom đạn, chẳng ai nặng nghĩ mình đã từ đâu đi đến cuộc chiến, còn bạn đến từ đâu. Nhưng khi hết bom đạn, mới ngẩn ngơ “Giờ anh đi về đâu, hỡi người chiến sỹ cùng binh đoàn?”. Có người ở lại lính, có người về quê, có người đi học. Mà cũng chẳng ai ngờ, rồi tiếng súng lại rộ lên.

* Kèm ảnh Lê Minh chụp kỷ niệm ở Sài Gòn trước khi ra quân.

Nhớ Minh. Những ngày tháng 4 này cũng là lúc hay nhớ về hồi xưa.
Không còn ảnh nào chụp chung với Minh nữa. Thôi có ảnh anh Ánh, C viên phó dân Bình Định, Minh có nhắc đến ở đây, gửi tới Minh vậy:

Anh Đặng Ngọc Ánh, xê viên phó thì ngậm ngùi, chẳng nói được câu nào. Anh chỉ nhìn tôi và cười, vẫn nét cười hiền lành. Trong anh có gì đó mặc cảm. Hẳn là anh đang nghĩ: ”Tụi bây có học sướng thiệt, chỉ có tau ít học, chả bao giờ được như tụi bây !”

Từ khi bị thương 1.1974 ra Bắc cho đến 8.2007, 32 năm tôi mới có dịp gặp lại anh Ánh ở nhà C viên trưởng tại Nha Trang. Bọn tôi đứa nào cũng quý anh Ánh. Minh cũng vậy. Khi nào nói đến anh Ánh hắn cũng tủm tỉm cười như có sẵn gì đấy sẵn sàng để chọc cười và nhận lại nụ cười xuề xoà của lão nông Bình Định này.

Thông báo với các quê là vào đúng ngày kỷ niệm 39 năm giải phóng Phan Rang-Tháp Chàm 16.4 mình đã được cầm trong tay cuốn "Mũi lao thép" do NXB QĐND ấn hành.

(http://i627.photobucket.com/albums/tt353/datavehu/anh5_zps54038a40.jpg) (http://s627.photobucket.com/user/datavehu/media/anh5_zps54038a40.jpg.html)

Thật là hạnh phúc bởi đây chính là cuốn sách viết về trận công phá "lá chắn thép" Phan Rang- phòng tuyến cuối cùng nhằm giữ phần đất còn lại của VNCH để tìm một giải pháp chính trị do Đại tướng Uây- en- TTMT liên quân HK cố vấn cho TT Nguyễn Văn Thiệu. Lực lượng tham gia tiến trên hướng chủ yếu dọc theo QL1 là Trung đoàn 101 của sư 325 được tăng cường 1 Tiểu đoàn xe tăng, trong đó có Đại đội 3- đơn vị cũ của mình. Là đơn vị mũi nhọn đi đầu, Đại đội xe tăng 3 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xứng đáng là một "mũi lao thép" nhưng cũng hứng chịu nhiều nhất bom đạn của địch và tổn thất khá nặng nề: 1 xe bị cháy, 4 CB- CS hy sinh và nhiều anh em bị thương.

Cuốn sách này xin được như một nén tâm hương thắp cho những người đồng đội đã hy sinh ngày ấy và cũng là món quà mà LXT muốn dùng để trả nghĩa đối với các đồng đội Đại đội xe tăng 3- nơi mà mình đã được trui rèn trong cuộc hành quân vượt Trường Sơn và những ngày cam go ở thung lũng A Sầu- A Lưới. Đồng thời cũng xin coi đây là nén tâm hương thắp cho Lê Minh- AK báng gấp- Tích Tường Như Lệ- người tổ trưởng trinh sát đã dũng cảm bám sát quân địch để nắm tình hình cung cấp cho xe tăng trong trận này.

Họ gặp nhau và chia tay thế này đây:

(http://i627.photobucket.com/albums/tt353/datavehu/anh6_zpsfc1132a3.jpg) (http://s627.photobucket.com/user/datavehu/media/anh6_zpsfc1132a3.jpg.html)

(http://i627.photobucket.com/albums/tt353/datavehu/anh4_zpsc737be66.jpg) (http://s627.photobucket.com/user/datavehu/media/anh4_zpsc737be66.jpg.html)

Sách dày gần 200 tr. Giá 40k.
Đã ghi nhớ ý kiến của các quê! Hẹn thứ 7 ngày 26.4 tại 19CNH nhé ;D

   xuanv338 kính chào anh chủ TTNL(Lê Minh). chúc anh thật ngon giấc trong ngàn thu, sống thật vui với miền Tây phương cực lạc.

   CB chào tất cả các anh trong câu lạc bộ 19C NH. Chào tất cả các bác tham gia trang.

   CB chúc mừng cho cuốn sách của anh lixeta đã được xuất bản. Em cũng có họ rất gần với nhiều người lính của binh đoàn Hương Giang. Em được đọc có hai trang truyện mà thấy cuốn hút lắm rồi! Cốt truyện hay, người viết hay. Cảm giác như đang đọc ký sự "Trên chốt thép" của nhà văn Nam Hà vậy! Giá anh viết sớm hơn cho anh Lê Minh được đọc! Em ước có một ngày mình sẽ được đọc cả 200 trang truyện "MŨI LAO THÉP" của Nguyên khắc Nguyệt, cái tên của nhà văn là một vầng trăng.

  xuanv338 chúc anh mạnh khỏe, có thêm nhiều cuốn truyện hay để lại cho đời sau mãi biết cái oanh liệt đánh giặc giữ nước của cha anh. Chào anh lixeta, các anh 19c cùng tất cả những người đồng đội.

Tối qua, Hà Nội mưa lất phất. Thời tiết lai rai mưa từ mùng 4 Tết. Tại 19 NH có cuộc gặp mặt định kỳ, kết hợp Sơ kết chuyến đi Xiêng-Khoảng và Như Thìn trình làn cuốn "Vầng trăng khuyết". Linh đình, rôm rả lắm.

Trong Vầng trăng khuyết có tải lại bài Thìn viết về Minh ngay sau khi Minh đi xa. Bọn mình định đến nhà Minh, trao sách cho Minh nhưng gọi điện thì Châu đang đi vắng, nên đành khất.

Cám ơn LXT đã dánh hơn 1 trang để khách quan khắc họa chân dung những người lính trinh sát Xê 20. Chỉ là chấm phá, nhưng đúng đấy là Lê Minh của chúng ta.

Chào các anh những người đồng đội, người bạn của anh Lê Minh

 Tối hôm qua tôi cũng là người có mặt ở 19c NH nên cũng cảm nhận đc cái vui của câu lac bộ. Xin gửi vài hình ảnh ghi nhanh đc cũng là để nhớ tới anh Lê Minh - Tich tương như lệ - AK báng gấp    Người lính trinh sát dẫn đường...

 Anh NhưThin tác giả " Vầng trăng khuyết " đã mang sách ra 19c NH

(http://i1362.photobucket.com/albums/r687/zinbacau/IMG_6715_zps6af1837e.jpg) (http://s1362.photobucket.com/user/zinbacau/media/IMG_6715_zps6af1837e.jpg.html)


(http://i1362.photobucket.com/albums/r687/zinbacau/IMG_6716_zpsad479bde.jpg) (http://s1362.photobucket.com/user/zinbacau/media/IMG_6716_zpsad479bde.jpg.html)

(http://i1362.photobucket.com/albums/r687/zinbacau/IMG_6717_zpsb1d427c9.jpg) (http://s1362.photobucket.com/user/zinbacau/media/IMG_6717_zpsb1d427c9.jpg.html)

 TRong sách có nguyên 1 bài NHư Thìn với Lê Minh

(http://i1362.photobucket.com/albums/r687/zinbacau/IMG_6720_zps236e9b24.jpg) (http://s1362.photobucket.com/user/zinbacau/media/IMG_6720_zps236e9b24.jpg.html)

 vui tổng kết chuyến đi thăm Xieng khouang Laos của anh em CLB 19c và những người bạn

(http://i1362.photobucket.com/albums/r687/zinbacau/IMG_6679_zps3a90d1aa.jpg) (http://s1362.photobucket.com/user/zinbacau/media/IMG_6679_zps3a90d1aa.jpg.html)

(http://i1362.photobucket.com/albums/r687/zinbacau/IMG_6688_zps482a94d8.jpg) (http://s1362.photobucket.com/user/zinbacau/media/IMG_6688_zps482a94d8.jpg.html)

(http://i1362.photobucket.com/albums/r687/zinbacau/IMG_6683_zpsf32c923c.jpg) (http://s1362.photobucket.com/user/zinbacau/media/IMG_6683_zpsf32c923c.jpg.html)

 Rượu xách tay của bạn Laos đc mang ra mời

(http://i1362.photobucket.com/albums/r687/zinbacau/IMG_6690_zps790fe8cb.jpg) (http://s1362.photobucket.com/user/zinbacau/media/IMG_6690_zps790fe8cb.jpg.html)

Chiều tối qua sau khi tan cuộc tại Hội quán 19C, được sự ủy nhiệm của Nguyễn Như Thìn và Nguyễn Khắc Nguyệt (Lixeta), tôi và Thái Minh Hùng đã đến nhà Lê Minh (TichTuongNhule) đem hai cuốn sách "Trăng khuyết" và "Mũi lao thép" đặt lên bàn thờ LM. Chỉ những trang viết ngắn nhưng đã khắc họa được người Cựu Sinh viên - Chiến sĩ trinh sát quả cảm hết lòng vì đồng đội. Thái Minh Hùng đã nấc lên trước bàn thờ của bạn khiến tôi cũng không cầm được lòng để nhớ về 1 người bạn, 1 người đồng đội, một người thầy, một nhà khoa học đã mãi mãi lìa xa chúng ta.

Gọi Hạc (31)

Nhớ lại. Thế là có 3 thằng sinh viên 6.9.71 bị loại khỏi lớp dự khóa bay, điều về Xê 20. Bắt đầu khốc liệt, 2 đứa quay ra Bắc học, để lại mình HB, dính trọn hè Bảy Hai ác liệt ở Quảng Trị. Thành cổ thất thủ rồi 3 đứa mới lại gặp nhau. Rồi 3 đứa lại bên nhau những năm tháng cuối Bảy Hai đến đầu Bảy Tư, trinh sát lang thang Cửa Việt, Long Quang, Nham Biều, Tích Tường, Như Lệ, Phương Thúy, …. Những ngày tháng cô đọng, tuyệt vời.

Và rồi lại 2 đứa ra Bắc, để lại mình LM với miên man sống chết, bi hùng. Đây là nhặt nhạnh mấy đoạn nhật ký những ngày HB và mình chờ tin LM:
   
27 .5: Nhớ LM quá. Sao bẵng tin lâu thế? Cái gì đã xẩy ra ở phương Nam xa xôi ấy?
Nhớ Trà Liên, xóm nhỏ phương Nam mà mình quen thân, gắn bó. Bây giờ ra sao rồi? Tháng 6, mùa lũ, nước Thạch Hãn có ngập bờ mênh mang nữa không? Bé Thương đã lên lớp 3 chưa?

16.7 Đên ngủ ở nhà Bảo. Sáng nay biết tin Minh ra bắc rồi. Ôi sung sướng. Mong gặp Minh lắm. Người bạn chí thiết.

23.8 Lê Minh! C20! Chiến tranh! Đời quân báo!
Bao nhiêu chuyện, bao nhiêu điều lí thú. Sau một năm xa cách.
Những ý nghĩ về LM, người bạn đặc biệt của quãng đời bộ đội.

Bây giờ nhìn mấy bức ảnh đen trắng LM trong quân phục lính mùa hè năm ấy, Bảy Nhăm, vẫn thấy cay cay sống mũi. Bọn mình ngày ấy trẻ thế ư?
Có một quãng thời gian ngắn ngủi, chỉ ba bốn năm thôi, bọn mình hăm hở, vô tư nhúng thời trai trẻ vào súng đạn, để rồi cái vị nhăng nhẳng, hăng hăng, khen khét ấy nó ngấm vân vi sâu thẳm vào người để rồi phai dần ra cả cuộc đời mấy mươi năm. Mà kỳ lạ, càng về già có vẻ như cái vị nhăng nhẳng, hăng hăng, khen khét ấy lại càng đậm đặc hơn.

Tháng Năm, Hà Nội nóng. Nóng từ trên trời xuống, nóng từ ngoài Hoàng sa vào. Nhớ LM nhiều. Mấy hôm trước bọn mình mấy đứa về Ninh Bình gặp Anh Ngơi lần cuối. Lại nhớ hôm bọn mình về Hà Nam đón hài cốt liệt sỹ Dân, rồi rẽ vào Ninh Bình thăm A Ngơi, mình và Minh cột Thắng quản lời hứa quán Chim trời. Thế mà LM không đợi được.

Gọi Hạc 32

Thế là cuối cùng, nhờ Trời, cả 3 thằng sinh viên nhập ngũ 6/9/71, 3 thằng tân binh trúng tuyển phi công vòng 1 rồi cùng trượt vòng 2, cùng về Xê 20, cùng lăn lộn với Quảng Trị, cùng ít nhiều bị sứt đầu, mẻ trán nhưng sau 4 năm đều đã trở lại giảng đường. Sẽ còn mãi mãi day dứt, vấn vương cho đến tận cuối đời với những năm tháng ngắn ngủi mặc áo lính, về những đồng đội người còn, người mất, về những điều hôm nay chưa nói ra được thì mong mai sau sẽ có ngày nói ra được cho thanh thản. Nhưng trước mắt là giảng đường và cuộc sống mưu sinh đã.

TràLiênTây không về lại khoa Toán ĐHSP HN mà chuyển sang khoa Toán Lý, ĐHBK HN, còn LMinh và mình vẫn về khoa Lý, ĐHTH HN. Mình về kịp học K18, còn LMinh về sau nên theo K20. Tràn ngập giảng đường là lính trở về.

Mình quê xa, nên ở ký túc xá. TLTay và LMinh dân HN nên được ngoại trú, ở ngay nhà. Thi thoảng, ngày cuối tuần không phải ôn thi, không về Hương Canh, mình lại mò ra chơi nhà 2 bạn.

TLTay ở một mình trong căn phòng nhỏ ở tầng 1, nhà H, khu tập thể Nguyễn Công Trứ ở trung tâm HN. Hai đứa thường chuyện trò lan man, về Quảng Trị, về toán, về lý và cả về những đâu đâu xa lắc rồi đến bữa thì 2 đứa đi ăn cơm xé vé tháng ở nhà ăn khu tập thể NCT. Thời tem phiếu, vé ăn tháng nào ăn tháng đó, sát sàn sạt, không biết đãi bạn rồi thì cuối tháng bạn có mua được thêm vé ăn không.

LM ở với Bố Mẹ và cả một “đàn” em ở số 60 phố Sơn Tây, sát chợ Ngọc Hà. Bố Minh là cán bộ cao cấp, nhưng nhà ở và cuộc sống bình dân đến khó tin. Nhà có 2 buồng. Buồng tầng 1 có bộ bàn ghế mộc tiếp khách, 1 chiếc chiếc giường đôi của 2 Bác và chiếc tủ con đầu giường bé như cái ghế đẩu, không biết bên trong có gì quý giá không nhưng mình rất nhớ vì trên mặt tủ là chiếc điện thoại màu đen trên mặt có đĩa tròn với 10 cái lỗ vừa khít để đặt ngón tay vào quay số. Thời ấy nhà tư chưa ai có điện thoại. Nhà có 3-4 chiếc xe đạp, để ngay ở góc nhà, chiếm đến 1/4 căn phòng tầng 1. Thi thoảng thấy xe đạp để dồn vào phía sát giường để nhường chỗ cho một chiếc xe máy biển công to kềnh càng. Phía sau nhà có chiếc sân hẹp và khu bếp, vệ sinh, dùng chung với số nhà bên cạnh làm nghề thợ may. Từ tầng 1 lên tầng 2 qua chiếc cầu thang xi măng hẹp và dốc. Căn buồng trên tầng 2 thật tềnh toàng, chỉ có mấy cái giường gỗ và các góc học tập của cả LMinh và 5 đứa em.

Mình không còn nhớ rõ về những lần ăn cơm ở nhà LMinh cùng với Bố Mẹ và anh em LM, nhưng rất nhớ một lần được ăn ốc luộc. Mọi người quây quần bên xoong ốc nóng, thoăn thoắt nhể, được con nào tóp tép con nấy, tay làm không kịp hàm nhai. Chỉ riêng LMinh ăn một kiểu. Bạn cứ căm cụi nhể, để vào bát, cho đến lúc được khoảng 1 thìa đầy mới liên thanh một lần. Ăn kiểu ấy mới đã chứ tắc cú khó chịu lắm. Kiểu ăn ốc luộc liên thanh ấy thì mình không học bạn nhưng có một thói quen cũng khác người mình lây bạn từ thời ấy. Đấy là cách đánh dấu Sắc hất ngược từ dưới lên như kiểu viết nét mác trong chữ Tàu, chứ không giật xuôi xuống như thầy giáo dạy hồi vỡ lòng.
  
Những lần ra chơi nhà TLTay, mình hay ngủ lại NCT, vì TLTay ở một mình. Còn nhà LMinh chật lại đông người nên mình chỉ ngủ lại 1-2 lần, đều vào mùa hè và 2 đứa đều lên gác thượng, trải chiếu nằm nhìn sao trời, chuyện lang thang vui buồn như thời 2 đứa còn là lính trinh sát. Còn nhớ có hôm cứ nằm một lúc lại phải xuống tầng 1 hứng nước vào xô đổ lên phi để trữ cho ngày mai. Nước ri rỉ từng giọt thì cứ khoảng một tiếng lại lụi cụi từ sân thượng mò xuống một lần, may thì được đầy một xô. Nếu nước rí rách chảy thì 2 đứa ngồi chồm hỗm ngay bên vòi nước vừa đợi vừa chuyện trò, khoảng vài mươi phút được một xô, chỉ ghét là ngồi ở khu bếp thì muỗi nhiểu như giặc.    

Gọi Hạc 33

Kể cũng lạ, những kỷ niệm lính đã xa lắc xa lơ thì thấy xít xìn xịt, ngồn ngộn, đầy ắp trong khi những kỷ niệm sau lính dù kéo dài bằng 4-5 lần đời lính nhưng lại chỉ nhớ được lác đác, thưa thớt. Những vết khứa của chiến tranh thành sẹo, để đời, chứ mụn nhọt đời thường sau chiến tranh lại nhuê nhoa, dễ liền da, liền thịt. Có lẽ thế nên những kỷ niệm Quảng Trị với đồng đội như đã ngấm vào xương cốt, chứ những kú ức sau này, thời đi học, đi làm nó cứ nhong nhong thế nào ấy, chẳng nhớ được mấy.  

Trong 3 đứa bọn mình, 6971 ra trường đầu tiên, TLTay ra sau vì DHBK học dài hơn. Tình cờ ra trường cả 2 đứa đều về Viện KHVN, 6971 về Viện Vật lý còn TLTay về Viện công nghệ thông tin và rồi ít năm sau cả 2 cùng được đi học tiếp ở nước ngoài. Riêng LMinh lụi cụi mãi 2 năm sau mới ra trường, về ĐH Giao thông, thành ông giáo. Rồi ò ó o, 3 đứa cũng có 3 gia đình nhỏ với bộn bề sinh nhai.

Đâu đó những năm đầu 90, LMinh trở về bộ môn Vật lý chất rắn làm nghiên cứu sinh về vật liệu từ với thầy NCh. Mình chỉ có thể nhớ và nói về những ngày ấy của LM bằng 2 từ kép: Vất vả và Đam mê. Trước nhất phải nói là rất thiếu thốn. Thời ấy công cụ, vật chất cho nghiên cứu khoa học còn nghèo nàn lắm, cái gì cũng thiếu, cái gì cũng phải đi xin. Nói thầm nhé, một lần mình đã phải thủ chiếc đồng hồ đo nhiệt Đức ở phòng thí nghiệm đưa cho LMinh để bố trí thí nghiệm ở trường. Sau này, khi Minh đã xong luận án, có lần mình hỏi bạn về chiếc đồng hồ ấy, LMinh bảo: “Bao nhiêu đứa sau tôi đang phải dùng nó, bây giờ mà đòi thì …”. “Ừ, hiểu rồi, thế thì thôi, để tớ tìm cách”. Có rất nhiều phần trong luận án không cần phải kỹ đến thế, nghiêm đến thế, nhưng tính cách LMinh là như vậy. LM thường xuyên ở phòng thí nghiệm đến khuya mới về.

Thời kỳ làm nghiên cứu sinh, Minh đã học được nhiều cả về kiến thức và tính cách từ thầy NCh và “học” cả thói quen hút thuốc của thầy. Cũng một phần là vì những thời kỳ căng thẳng của luận án. Nhiều lần sang trường, thấy 2 thầy trò LMinh ngồi tranh luận trong mịt mù khói thuốc.
    
Ngày LMinh bảo vệ luận án, sau phát biểu của thày, của bạn, của học sinh khen ngợi LMinh, 6971 cũng xin lên nói vài lời vào phút cuối. “... Các thầy, các bạn, các em ở khoa, ở trường đã biết đến một LMinh chăm chỉ, nghiêm túc, sáng tạo trong nghiên cứu khoa học và hôm nay anh hoàn toàn xứng đáng được nhận học vị phó tiến sỹ Vật lý, nhưng có thể vẫn chưa biết về một LMinh hoàn toàn khác, về LMinh một thời 19-20 mặc áo lính, một chiến sỹ trinh sát dày dạn, dũng cảm, thông minh nhưng rất “lỳ”, đã vào sinh ra tử, luồn sâu địch hậu những năm tháng Quảng Trị, Thừa Thiên hào hùng, rồi đại thắng mùa xuân 75 rực rỡ. Anh đã từng …., đã từng … Tôi có may mắn đã có thời gian được sống và chiến đầu cùng LMinh. Anh thật sự là tấm gương và niềm tự hào của đơn vị trinh sát sư đoàn 325 của chúng tôi.”. Mình không nhớ hết đã nói những gì nhưng chỉ nhớ là hôm ấy mình nói trong trạng thái xúc động, rất ngắn và lủng củng, nhưng đã đủ để nhiều người ngạc nhiên về LMinh – Người chiến sỹ trinh sát. Ngay sau đấy, bố vợ Minh đã đến nắm chặt tay mình: “Anh Minh là con rể tôi bao nhiêu năm rồi mà đúng là hôm nay tôi mới biết những điều anh vừa kể. Cám ơn anh”.

Khi chuẩn bị viết Gọi Hạc #33, mình đã cố tìm lại bức ảnh chụp hôm ấy, nhưng vẫn chưa tìm thấy.

Những lời tâm huyết, những kỷ niệm vô cùng xúc động của người lính trinh sát c20 6971 về người bạn Lê Minh, làm chúng tôi càng yêu quý các anh về tình bạn, tình đồng đội của những người lính sinh viên, những nhà khoa học, khi chiến đấu thì dũng cảm, lỳ, về đời thường thì tận tụy cho khoa học. Nhưng điều đáng quý nhất là sự khiêm tốn giản dị trong cuộc sống. Xin cám ơn bác 6971 ( PGS TS Nguyễn Tiến Tài)

Gọi Hạc (34)

TTNL và 6971 cũng là đồng nghiệp, cùng là dân vật lý, hay nói cho sát hơn là vật lý chất rắn, lại học cùng lớp trước khi đi bộ đội, cùng đơn vị trinh sát Xê 20, cùng có rất nhiều kỷ niệm và bạn bè chung nên có nhiều dịp gặp nhau. Họp lớp, hội khoa, đồng ngũ, đồng trinh sát, hiếu hỷ, … càng về già càng năng gặp nhau, mỗi năm í ới được dăm lần, nhưng kỳ thực cũng chỉ ào ào, zô zô, cười cười nói nói chứ chẳng mấy khi được thật sự trầm ngâm, gật gù, hỉ hả, tâm đắc điều gì.
 
Năm 2006, sau buổi gặp mặt CCB ở trường ĐH Dược kỷ niệm 35 năm ngày nhập ngũ 6/9, một cơn lên đồng sắc lính đã nhập vào 6971. Thế là liền mấy tháng trời phê phê với 3 cuốn nhật ký cũ để nén lại thành “Nhật ký viết lại”, mà chủ yếu là chuyện của 3 đứa TLTay, TTNL và 6971. Tất nhiên những người đọc bản nháp đầu tiên chính là 2 bạn TLTay và TTNL. Lên đồng chỉ có Cơn, chứ có ai lên đồng cả ngày, cả tháng, cả năm đâu, nên sách in rồi, tặng bạn bè rồi, cơn vật vã nguôi ngoai, thì lại trở về những Chuyện thường ngày ở huyện.
 
Vài năm sau, tháng 7/2009, LMinh và mình đi Quảng Trị cùng với hội cựu SV ĐHXD. Hôm ấy là 24/7, xe đang trên đường vào Quảng Trị, tới đâu đó Thanh Hóa thì mình nhận được một cuộc gọi điện thoại từ một người hoàn toàn chưa quen biết. Người ấy tự xưng tên là Việt và nói là đã may mắn có trong tay cuốn NKVL, do một người bạn gái quê ở Huế tặng lại. Anh nói đã đọc kỹ NKVL và gợi ý tôi đưa NKVL lên một diễn đàn lính mà anh đang tham gia với nick name là Phong Quảng. Nếu đồng ý, tôi có thể gửi bản text cuốn NKVL cho Phong Quảng, anh sẽ giúp tải lên diễn đàn. Tôi không từ chối hẳn nhưng khéo léo hoãn binh: “Cám ơn bác PQ, tôi viết chơi chơi ấy mà, văn vẻ gì đâu. Xin phép để suy nghĩ đã, sẽ trả lời bác sau”. Sau chuyến đi ấy, mình cũng có tò mò vào diễn đàn Quân Sử, nơi anh PQ tham gia với chủ đề: “Phong quảng chào các bạn”, thậm chí còn thấy bác PQ đã  trích cả một đoạn NKVL về vụ mình để rơi lựu đạn ở Hà Tĩnh. Nhưng rồi chẳng rõ vì lý do gì, tôi cũng không nhớ đến chuyện diễn đàn Quân Sử nữa.

Lại một năm nữa trôi qua. Hè 2010, một lần ngồi nhâm nhi với LMinh, bạn hào hứng kể cho mình về diễn đàn Quân Sử và những gì bạn đang viết trên đó. LMinh dựng túp lều "Những chuyện không thể quên – Cười ra nước mắt" trên Quân sử làm nơi rút gan rút ruột ra viết về đời lính. Cứ mỗi đêm, ngồi bên bàn phím là dĩ vãng đâu đó cứ tràn về đầy ắp, không thể dừng, không thể dứt ra, không thể đứng lên được nữa. Đêm nào cũng lên Quân sử. Điều này thật sự là bất ngờ, vì chơi với nhau cả mấy chục năm, hầu như chưa bao giờ mình thấy LMinh viết văn mà lại còn đam mê nữa. Những lần gặp nhau sau đó, chúng tôi chỉ nói chuyện về Quân Sử.
  
Bắt đầu từ hôm đó, mình cũng lên QS. Những ngày ấy, Quân sử sôi nổi lắm, cứ như đang vào mùa chiến dịch. Chỉ riêng mảng chống Mỹ đã nhộn nhịp Phong Quảng, Vi Tính, Trung sỹ nhất, Trinh sát, Rông xanh, tàu không số, lixeta, Ongbom-F2, Tuaans, hairuong, trinhsat, saigon guider, …. Mình lên diễn đàn ban đầu chỉ là ngồi chầu hóng hớt Những chuyện không thể quên – Cười ra nước mắt của LMinh, nhưng rồi cũng nghiện. Theo chân trinh sát LMinh, một số anh em khác của Xê 20 và cựu SV ĐHXD cũng vào ồn ào, sống động trung thực một thời đạn bom Quảng Trị, Tây nguyên ở một góc Quân sử. Nhộn nhịp, tíu tít, cả những đàn em, đóa hồng, … nới cả ra CLB 19C Ngọc Hà mỗi chiều cuối tuần.  
  
Những chuyện không thể quên – Cười ra nước mắt, số 1 rồi 2, … Lúc đầu tưởng chỉ là những chuyện mình đã từng chứng kiến, hoặc đã nghe LMinh kể đâu đó rồi. Nhưng sau thì hết ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác về bạn mình. Một lần nghe LMinh kể: “Có hôm mình đang ngồi quán nước với ông bạn già, tào lao chuyện ngày xưa thì có thằng cu khoảng 35-40 ngồi cạnh quay sang hỏi: Có phải bác là bác Tích Tường Như Lệ không ạ?”. Tôi đùa: “Thương hiệu rồi đấy”. Mà thật, LMinh viết rất LMinh, không giống ai. Ai đã nhấp một lần sẽ khó quên.

Lại nhớ lời bố vợ bạn đã nói trong buổi bảo vệ luận án năm nào. Sẽ còn nhiều điều đáng quý ở con người LMinh bình dị, ít nói và khiêm tốn mà chúng ta chưa biết hết. Nhưng xin hãy ghi nhận một điều mà 6971 biết và trận trọng về bạn mình: LMinh luôn sống hết mình, không hời hợt, chơi chơi, cả trong chiến đấu, khoa học, Quân Sử và bình dị đời thường

Gọi Hạc  (35)

Với những người lính chiến, ai cũng cảm thấy dường như mình mắc nợ, mang ơn với những đồng đội không trở về sau chiến tranh. Day dứt, băn khoăn, nuối tiếc không nguôi. Bọn mình cũng vậy. Ngay từ những năm 90, LMinh đã một mình trở lại Ngãi Giao, Châu Đức (Bà Rịa, Vũng Tàu) tìm tung tích 02 đồng đội đã hy sinh tháng 4/75. Rồi không kể hết những chuyến về lại chiến trường, cùng nhóm này, nhóm kia, thậm chí LMinh đi một mình.
    
Xin kể lại một chuyện này, mới đây thôi. Cách đây không lâu, mình có nhận được một tin nhắn, nguyên văn là:

“Em chào anh! E là e gái của LS Trần Quốc Hưng đơn vị c20 e95 f325, hy sinh ngày 23/1/1973 tại Tích tường Quảng trị. E muốn tìm đồng đội của a trai e. Nếu anh là đồng đội trả lời cho e biết. Em cảm ơn anh ạ!”.

Mình lại nhớ ngay đến LMinh. Về Tích Tường Như Lệ 72-73 thì phải hỏi LMinh. Nhưng đâu còn hỏi được. Ít hôm sau, Luân trắng gọi điện hỏi:

-   6971 có nhớ vụ LMinh kể về 2 thằng điên, bơi qua bom đạn bến vượt Như Lệ để mang cho nhau 2 vê thuốc lào nhét trong lỗ tai không?”.
-   Có, có nhớ.
-   Quanh quanh chuyện đó LMinh có nói về cái chết của một chiến sỹ trinh sát tên H?
-   Ừ, hình như thế, bác Luân ạ.
-   Có một người đang tìm anh trai mình, lính trinh sát, tên là Hưng, hy sinh ở Tích Tường, Như Lệ, cũng vào dịp ấy. Bác có biết tên thật của H trong chuyện của LMinh không?
-   Ôi, không. Nhưng để mình dò lại nhé. Biết đâu tìm được điều gì.

Đoạn ấy, LMinh viết thế này:

“Hổ nói với cậu H(c20-95):
-   Mày sang bên chốt (5) đi, Tao ở bên này được rồi.
-   Vâng.
Tôi thấy Hai thằng H. bắt tay nhau và dặn:
-   Đi cấm chết đấy nhé !

…   Pháo địch bắt đầu bắn trên các chốt. Có vẻ như hôm nay chúng chưa tấn công. Không nghe thấy tiếng xe tăng và 12 ly 8 bắn yểm hộ cho bộ binh của chúng. Ở bờ sông cũng rất nhiều hầm của du kích và bộ đội. Ở đây chỉ có hai chốt và bị địch tấn công quyết liệt hơn nhưng chúng cũng không nhổ được hai cái chốt nhỏ bé này. Chúng tôi luồn lên chốt (5) lúc pháo địch chuyển làn bắn vào Như Lệ. Anh em ở cả trong hầm, chỉ có một người ra nghách cảnh giới.  Hai thằng H. hỏi thăm nhau:
-   Mày chưa chết à !
Rồi chúng cười lên ha hả. Sao mà vô tư, hồn nhiên đến thế !

….  Chiều tối, Hổ chạy sang hầm chúng tôi, giọng nghẹn ngào:
-   Mày ơi ! Thằng H. chết rồi ! . . . . Mẹ nó ! .
Mắt Hổ đỏ lừ, cái mặt đẹp trai của anh bạnh ra như rắn hổ, trông dễ sợ. Mãi sau nó mới thốt thành lời, giọng không đùa một tý nào:
-   Tao dặn nó rồi, nó đ… nghe !

…  Thằng Hổ và 1 đứa nữa trinh sát 95 cùng sang nhà âm của chúng tôi. Trông nó hôm nay còn buồn hơn cả hôm qua.
-   Hôm nay mày ở đâu thế ?
-   Tao ở chốt (2), thằng này ở bên Tích Tường.
-   Chốt (2) thế nào ?
-   Chết hết cả rồi ! Sập hai cái hầm, không đứa nào bị sao. Chúng nó dồn hết vào một hầm, cả tao là 6 thằng. Tao vừa chạy ra ngách quan sát, bảo thằng Bình nó vào, tao cảnh giới cho một lúc. Pháo nó bắn ghê quá. Thằng Bình vừa chui vào hầm thì một quả pháo khoan trúng ngay hầm. Chết hết! Mẹ nó!"

Như vậy là, quanh quanh chục ngày trước Hiệp định 73, đã có ít nhất 6 chiến sỹ trinh sát e95 hy sinh ở dẻo đất hẹp Tích Tường, Như Lệ, hay nói sát hơn là dưới chân Đồi Chè, trong đó có ít nhất một người tên H. Vậy là vẫn chưa giúp gì được đáng kể cho em gái LS TQHưng.

Mới đây, em gái liệt sỹ TQHưng liên lạc lại với tôi, hỏi tiếp về câu chuyện bác Luân trắng đưa trên Quân Sử về LS Được, hy sinh ngay trước Hiệp định 73 ở Tích Tường, trong đó có liên quan tới 1 chiến sỹ trinh sát e95:  

“Anh Được hy sinh ngày 18/1/1973 chỉ trước khi HĐ Paris có hiệu lực có 10 ngày. Lê Cường và anh em c17 có kể lại hôm đó anh Được cùng 3 người khác (2 bộ binh, 1 trinh sát) sang đồi Chè bên Tích Tường để tìm vị trí phóng bom thì bị lộ, cả 4 người hy sinh. Sau khi ký HĐ hai bên có tiếp xúc với nhau và lính địch cho biết có 4 xác quân ta để lại trong đó có 1 người trắng trẻo và có răng khểnh - đó là anh Được. Sau khi tôi trở lại đơn vị và nhận được tin anh hy sinh qua thư của bố tôi. Mãi đến khi trở về trường học gặp lại anh em bên c17/e95 mới biết đầy đủ tình tiết những anh em hy sinh bên đó....”

Từ những câu chuyện của TTNL và @ Luân trắng, đã thấy lờ mờ một cái gì đó, rất gần. Nhưng còn một băn khoăn lớn: Giấy báo tử LS TQHưng ghi ngày hy sinh là 23/1/1973, trong khi anh Được và đồng đội hy sinh ngày 18/1/1973. Còn ở hồ sơ LS ở Quảng Trị thì lại thấy có tên: “LS TQ Hưng, hy sinh 21/1/1973, không rõ địa điểm”.

Tuần vừa rồi, em gái LS TQHưng nhắn lại: "Bác Luân trắng đã tra cứu lại kỹ và khẳng định: A Được và các đồng đội hy sinh ngày 21/1/1973, chứ không phải 18/1/73 như đã viết trên QS". Chưa biết việc tìm thông tin về anh trai sẽ đến được đâu, nhưng người em gái của LS Hưng cũng có chung suy nghĩ với 6971 khi nói chuyện trên điện thoại “Giá như anh Hổ và anh Lê Minh còn sống. Tiếc thế!” .

*Kèm ảnh: LMinh thắp hương cho đồng đội ở miếu thờ Như Lệ, 2010

Cám ơn 6971. Đọc Gọi Hạc 35, nhìn ảnh nhớ Lê Minh quá.
Lại đã tháng 7. Mới đấy mà đã gần một năm.

C20 E95! Bác 6971, Luân trắng thử hỏi bác quanvietnam xem ( bác ấy ở c20 E95)! hy vọng có tin tức

Gọi Hạc (36)

Lớp Vật lý K15 sau này gặp lại nhau, mỗi đứa một nghề, chỉ còn vài đứa trung thành với Newton. Có đứa sang làm triết, làm báo, thư viện, có đứa làm dược, dầu khí, nghệ thuật, công an, ... LMinh thì sau khi tốt nghiệp đại học và cả khi đã có bằng TS vẫn dạy Vật Lý ở bộ môn Khoa học cơ bản của trường ĐH Giao thông (HN). Những kiến thức cơ bản Toán, Lý, Hóa là chung cho mọi khoa, cần cho mọi lĩnh vực chuyên môn, nhưng với các trường đại học chuyên ngành thì chỉ được dạy ở 1-2 năm đầu. Những năm sau SV tập trung học các môn chính, như ĐHGT thì chuyên môn chính chắc sẽ là Cầu đường, Giao thông thủy, Giao thông bộ, máy thủy, máy cơ giới… Trong trường, giáo viên dạy môn cơ bản thấy bơ vơ, lạc lõng, càng yêu nghề lại càng thấy buồn tẻ.

Suốt bao nhiêu năm, LMinh cứ cặm cụi với đám sinh viên mới vào trường. Sau nữa có thời kỳ LMinh dạy thêm luyện ôn thi đạị học. Không biết có vì thu nhập không và thu nhập đến đâu, nhưng LMinh say mê và tâm đắc lắm. Lần gặp nhau nào cũng nghe LMinh say mê kể chuyện luyện ôn thi. LMinh hầu như không dạy ở các trung tâm luyện thi, mà chỉ dạy các lớp, các nhóm không đông học sinh, thường là con em bạn bè, họ hàng. Thằng con lớn của 6971, học chuyên lý Amstecdam, lúc ôn thi vào đại học cũng nằng nặc xin theo chú Minh một “cuốc”. Mấy lần đến nhà thì lại thấy dạy mấy đứa cháu con các em Châu, Quang, ... Mục đích luyện thi thường được trương lên là “ Đỗ mới lấy tiền”, nhưng LMinh lại “Dạy cho đến khi học sinh thật sự hiểu và thích môn lý”.  

Đầu những năm 90, rách lắm, mình phải đi dạy thêm Tin học ở trường cấp III Trần Phú, đầu phố Hai Bà Trưng. Hồi ấy Tin học là môn ngoại khóa. LMinh ngạc nhiên: “Tưởng dạy Vật lý hay dạy Binh địa, chứ T học vi tính bao giờ mà lại đi dạy Tin học”. Hì hì. Có hôm, LMinh đến trường TP, đứng bên ngoài chờ mình. Hết giờ dạy, ra gặp nhau, LMinh bảo:
-   Dạy như T thế thì có trụ được hết 1 học kỳ không? T nói to, nói nhiều và nói thừa nhiều quá.
-   Thì cứ thấy học sinh ồn ào, mình lại phải nói to hơn lên.
-   Thế là sai rồi, không được. Phải làm ngược lại cơ !
Sau này, khi đi dạy, mình học theo chiêu của LMinh, thấy khỏe.

Mình đã đôi lần rủ LMinh cùng làm đề tài, nhắc LMinh tích cóp công trình nay mai làm học hàm hay cái này, cái nọ, chứ say mê và nghiêm túc như bạn mà cứ nhàu đi nhàu lại mấy định luật Newton thì phí quá. LMinh cười buồn buồn:
-   Biết thế, nhưng ở đâu phải theo đấy thôi. Mà tưởng là mòn nhẵn như vật lý cổ điển, nhưng nhai thật kỹ cũng nhiều cái hay. Thầy cô nào cũng dạy thế này, mình thử dạy thế kia. Nhiều khi học sinh thấy dễ hiểu hơn, thậm chí thích thú môn Vật lý.

Khoảng chục năm gần đây, nhờ Trà Liên Tây giới thiệu, mình có quan hệ hợp tác với các đồng nghiệp Nhật Bản ở trường nơi TLT đang giảng dạy. Những lúc 2 đứa gặp nhau bên Nhật, thế nào cũng nhắc đến LMinh. Đã nhiều lần TLT và mình muốn thiết kế ít nhất lấy một lần để 3 đứa gặp nhau bên Nhật, ôn lại những tháng ngày Lính. Gợi ý đồ ấy với LMinh, nhưng bạn toàn ậm ừ hoặc lắc đầu. Khoảng năm 2010-2011, một buổi tối ngồi cà phê trên đường Văn Cao, mình cố thuyết phục LMinh.
-   Minh à, tới bố trí sang chỗ  HTB cùng với mình nhé, vài ngày thôi.
-   Mình có công việc gì với Nhật đâu mà sang!
-   Chậc, thì bọn mình mời LMinh, coi như cộng tác viên trong đề tài của bọn mình.
-   Thồi, thồi.
-   Thế thì LMinh nhận làm một nội dung vật lý cụ thể trong đề tài của bọn mình, làm thật. Rồi bọn mình sẽ cùng sang Nhật thảo luận. Ừ đi.
-   Thồi, thồi – LMinh nhất quyết lắc đầu.    

TLT và mình đành lắc đầu: “LMinh mà. Khái tính lắm !!!”, nhưng 2 đứa vẫn định bụng, thế nào trước khi về hưu cũng cố rủ cho được một lần để 3 đứa gặp nhau ở Nhật. Nhưng lỡ mất rồi.

       "Gọi Hạc" 36 phản ánh đúng tính cách của Lê Minh. Rất tận tụy, đam mê với công việc của mình, sẵn sàng giúp đỡ mọi người vô tư, không bao giờ làm phiền người khác. Nếu bác 6971 rủ đi QT thì chắc TTNL lúc nào cũng có mặt. Năm ngoái trong chuyến đi QT-TT- H , TTNL có kể với tôi về những chuyến đi một mình bằng xe đò, thuê xe ôm, thuê xe máy để đi đến những nơi từng chiến đấu, chụp ảnh, lấy tư liệu để viết trên trang NHỮNG CHUYỆN KHÔNG QUÊN CƯỜI RA NƯỚC MẮT,trong đó có Hòn Vượn là sâu sắc nhất, những chuyến luồn sâu để chuẩn bị cho chiến dịch 1975, chính vì vậy trong chuyên mục này chuyện Hòn Vượn chiếm một vị trí đặc biệt, chi tiết và được anh quan tâm . Khi bị ốm nặng cũng không muốn làm phiền vợ, con và người thân chỉ khi biết bị nặng mới vào viện ( chủ quan với sức khỏe) . Ba người lính trinh sát C20, F325 rất thân nhau, hiểu rất rõ về nhau, yêu quý nhau ; chúng tôi rất trân trọng các anh TTNL- TLT-6971

Gọi Hạc (37)

Chơi thân với nhau đến lúc bạn của mình thành bạn của bạn và ngược lại. LMinh chơi đẹp với bạn bè nên rất rộng. Trong các nhóm bạn bè của LMinh mà mình biết nhiều có nhóm Trường Trỗi, thực ra là bạn học phổ thông, cấp II- III.

LMinh học những năm cuối cấp ở trường Văn hóa quân đội Nguyễn Văn Trỗi, thường gọi ngắn gọn là Trường Trỗi, dân Trỗi. LM học khóa 5,  1965-1970. Theo LMinh kể, học sinh của trường chủ yếu là con em cán bộ quân đội, gửi con em vào trường để rảnh rang đi chiến trường. Ban đầu trường ở Lạng Sơn, sau sang Quế Lâm (TQ) rồi lại về Phú Thọ.

Những năm tháng ở Quế Lâm để lại những ấn tượng đẹp trong LMinh nên bạn thường nói tốt về những năm tháng và con người thời ấy. Mấy năm trước, LMinh có quay lại Quảng Tây, bạn vẫn khen dân Tàu chu đáo, cởi mở. Bạn kể đi kể lại mấy lần về một "đại ca" ở Quảng Tây đã vô tư, tận tình giúp LMinh khi bạn bị lạc. Cũng may là khi LMinh còn sống, giàn khoan 981 chưa vào Biển Đông.  

Theo một bài thơ ghép vần tên của một thi sỹ vườn K5 thì khóa này có 112 HS phía Bắc và 63 HS phía Nam. Riêng K5 phía Bắc có rất nhiều người tên Minh:
“Lê Minh cùng sáu tên Minh
đệm là: Thúc, Xuân, Dũng, Quốc, Hữu, Quang”

Trong hồi ức về những năm tháng trường Trỗi, mình đọc thấy có bạn ở Blog BanTroi đã viết mấy năm trước:

“Nhớ bạn Lê Minh hay hát bài “ Hà Nội – Huế – Sài Gòn” của Hoàng Vân khi sinh hoạt lớp. Lê Minh cố gắng thể hiện thật hay bài hát này. Lúc bấy giờ trên sóng phát thanh đài tiếng nói VN nghệ sĩ Thanh Huyền với giọng ca vàng ngọt dịu, làm say đắm lòng người đã thể hiện rất thành công bài hát này.”

6971 cũng thấy ngạc nhiên. Từ khi chơi với nhau, chỉ thấy TLT hay hát chứ TTNL và 6971 chỉ hát mỗi: “Vì nhân dân quên mình, …”.
  
Dân Trỗi ở Hà Nội hay tụ họp ở Vườn Treo – Đội Cấn. Không phải K5 mà là tất cả các K, ồn ào, cứ như tất cả đều biết nhau. Mình cũng được dự như Dân Trỗi mấy lần. Chỉ khổ, thi thoảng ai đó lại hỏi: “Nom Bác quen quen, K mấy ấy nhỉ? “.

Bạn học trường Trỗi mà LMinh hay nhắc đến nhất với nhiều kỷ niệm đẹp là LS Doanh, hy sinh ở Thành Cổ sáng 15/9/1972. Có những bạn Trỗi không cùng khóa nhưng cùng trên Quân sử, sau sang chơi ở Khúc quân hành, như @ Phong Quảng và @ Vi Tính. Có lần, 3 @ Trỗi này rủ nhau làm một cuốc từ HN vào tận Tích Tường, Như Lệ, rất làng mạn và thú vị, nghe LMinh kể lại phát thèm.  Một hôm khác, bác Vi Tính mời TTNL và tôi lên thăm nhà sàn, ăn thịt lợn mán mãi trên Hòa Lạc. Suốt đường đi 3 đứa chỉ kể chuyện lính và chuyện trường Trỗi.

*Kèm ảnh họp lớp K5 Trường Trỗi – phía Bắc, năm 1986, tại phố Nhà Hỏa, HN. LMinh đứng cuối hàng đứng thứ 2, tay bế em nhỏ, chắc là Con Gái Rượu.

Gọi Hạc (38)

Tính theo khóa thì LM và 6971 là cựu SV khoa Vật Lý, ĐHTH HN, khóa 15, hay như cách gọi sau này là K15, vào trường tháng 10/1970, học 4 năm rưỡi và sẽ ra trường đầu năm 1975. Nhưng chiến tranh. Chỉ học K15 có nhõn 01 năm thì LMinh và 6971 cùng rời giảng đường, ra chiến trường. Lúc về học lại thì không còn cùng khóa nữa.

Gọi là K15 Vật Lý, nhưng thực ra chỉ có 1 lớp, khoảng 80 người. Sau đợt tiễn 17 SV nhập ngũ 6/9/1971 còn có 2 đợt “vét” nữa vào năm 1972, lớp còn lại xơ xác. Người ra đi mặc áo lính ít nghĩ về người ở lại giảng đường, nhưng những người ở lại thì đăm đắm dõi theo người đi, sống chết. 6971 là người trở về đầu tiên. Và có 3 người mãi mãi không bao giờ trở về.

Chỉ 1 năm học cùng lớp với nhau ở K15 còn đến 3 năm rưỡi sau này 2 đứa học 2 khóa khác nhau, 6971 theo K18 còn LMinh theo K20. Nhưng không hiểu sao, có vẻ như cả 2 đứa đều gắn bó với K15 hơn so với K18 và K20. Khó lý giải, nhưng thực tế là như vậy. Có thể do cùng lứa. Nhưng có vẻ chính 3 lần chia tay những năm 71 – 72 đã gắn kết K15 với nhau.

Hầu như năm nào K15 cùng gặp nhau, ít nhất 1 lần, ấn định vào dịp kỷ niệm ngày nhập học, tháng 10. Gặp nhau ở HN. Phần lớn ở Hà Nội cả, nhưng cũng có mấy bạn ở Hải Phòng, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Hà Đông, Sơn Tây, í ới cũng về, chỉ mãi miền trung, SG thì đành chịu. Năm 2011, nhân 40 năm ngày nhập khóa, cả lớp xuống Đồ Sơn, cho thả phanh một lần. Năm 2012, lớp lại kéo nhau vào họp mặt ở Nha Trang. Vợ chồng Long + Chính mãi từ Moscow cũng xin 2 xuất xịn, cả thảy 20 người. Mấy ngày ở Nha Trang ríu rít cứ như một lũ tuổi teen, gạt bỏ mọi ưu phiền trần thế. Xả làng Nha Trang 3-4 ngày, sau đó số bay ngược về HN, số rủ nhau kéo vào SG, ra Vũng Tàu. Riêng 2 đứa LMinh và 6971 nằm nán lại Nha Trang một đêm, để hôm sau gặp gỡ, chơi bời với mấy cựu trinh sát Xê 20 ở Nha Trang. Lâu lắm mới có dịp 2 đứa mình được cặp đôi, rủ rỉ như hồi còn là lính. Một kỷ niệm ngọt ngào, ngắn ngủi.

*Kèm ảnh LMinh ở đảo Nha Trang. Nhớ quá.  

Gọi Hạc (39)

Một chiều mùa Hè năm trước nữa, nghĩa là cũng mới đây thôi, 6971 thấy chuông điện thoại. LMinh gọi.
-   T à, bận gì lắm không?
-   Ờ, đang ở cơ quan. Có việc gì thế, M ? – Đoán chắc lại có lão trinh sát nào đó ở tỉnh xa về, rủ nhau ra đâu đó chém gió.
-   Mình đang ở trong bệnh viện.
-   Gì cơ ? – Không biết bạn vào thăm ai hay bạn phải nằm viện.
-   Mình sắp lên bàn mổ, vào với mình tý.

Rụng rời. Sao lên bàn mổ mà Lminh nói cứ tưng tửng như trứng luộc vậy. Hơi sợ, vì LMinh thường đi xe máy rất nhanh. Mình hối hả vào ngay bệnh viện Giao thông ở Cầu Giấy. Thì ra Lminh bị một cái u ở ngay bả vai. Lminh bảo:
-   U lành ấy mà. Nằm viện mấy ngày rồi. Bác sỹ bảo phải trích đi. Mình giấu Châu, không muốn vợ con lo lắng. Lịch trích chiều nay. Tưởng xoẹt một cái, chiều tối lại ù về nhà, vợ con vẫn không biết. Nào ngờ, bác sỹ bảo : Người nhà đâu ? Phải ký giấy cam đoan. Vì thế mình gọi T ra ký giúp. Đây, T cầm lấy (Lminh đưa điện thoại, ví, 2 cái phong bì đã có ruột để đưa bác sỹ, thuốc và bật lửa).
 
LMinh dẫn mình vào gặp bác sỹ hay y tá gì đó để ký. Bà ấy hỏi :
-   Bác là thế nào với bác Minh ạ ?
-   Bạn thân của tôi, bạn chiến đấu đấy.
-   Ấy chết không được, phải vợ con, ruột thịt mới ký cam đoan được bác ạ.

Thế là buộc phải gọi cho mẹ con Châu. Giận thì giận, thương thì thương. Sau cú ấy không những LMinh mà cả 6971 cũng phải chịu trận lây. Thiện ý chứ có gian dối gì đâu nhưng vẫn là có lỗi đi, thôi cho chịu án treo.

Sau phẫu, TLT và mình vào thăm thấy Lminh đang sôi nổi chuyện lính với một bệnh nhân giường bên cạnh, cứ như chuyện đánh nhau mới hôm qua. Chuyện ấy đã được kể trên Quân sử rồi :
 
TTNL : « Tình cờ TràLiênTây 6971 và tôi gặp một lão nói năng hăng hái khí tiết lắm. Hỏi ra mới biết lão là quân ta. Rồi, hôm nay tôi bảo lão đi mười lăm bước mà làm một bài thơ kỷ niệm. Thơ của lão đây:

TÌNH CỜ
Chúng tôi gặp nhau phải chăng duyên
Nói đi kể lại lời hàn huyên
Chuyện thời xửa xưa của người lính
Nắm chặt tay nhau thật chân tình

Hỏi đơn vị nào ? – E “chim lắm” (*) !
Tri Bưu - Thành Cổ pháo như mưa
Đu đưa hầm lắc bom khoan tới
Như Lệ, Tích Tường ấy chuyện xưa

Thâm tình người lính bao kỷ niệm
Bạn nằm đâu ? Lòng vẫn day dưa . . .
                                   Người lính”

6971: “Khi Tralientay và tôi vào, đã nghe mấy cậu trẻ nằm ở 2 giường phía ngoài gióng lên: "Hai bác Quảng Trị có khách kìa". Thực ra là 2 bố dân Hà Nội cả, chắc là suốt ngày nói chuyện QT nên bọn trẻ gọi là 2 bác QT. Một tên nằm, một tên ngồi, tay cầm tờ giấy. Hóa ra đang "thẩm thơ". Hình như bài thơ vẫn chưa chín, thấy tác giả vẫn lăm lăm bút trên tay, kê giấy lên chiếc nạng gác đầu giường để viết. Thế mà bảo "đi mười lăm bước" xuất thơ! Chân vẫn băng trắng xóa, dày cộm, đi đứng gì. Hạn đúng vào năm tuổi. Đúng sáu mươi, rơi cái cưa máy, thế là nó thiến luôn vào khoeo, thấu xương. Tôi vỗ về: "May mà nó không thiến lên trên lưng lửng ngã ba". Lão cười khẹc khẹc.

TTNL bảo lão: Thế ký thẳng tên thế này à. Chắc là ký tên tác giả bài thơ, chắc là TTNL đang rủ rê lão trình làng Quân sử. Tôi có nghe nói, ai rủ được một CCB nhâp Quân sử thì được thăng 1 sao, không biết thực hư. Có lẽ đúng, vì thấy cha LXT "nhập ngũ QS" sau tôi mấy đợt mà bây giờ đã sao gạch loang loáng. Mà lão TTNL cũng dở hơi, sao gạch thật còn chẳng ăn ai nữa là sao gạch ảo do Quân sử cấp, khác gì thăng hạng cho các game thủ trong Thiếu lâm truyền kỳ trên mạng. TTNL phải giải thích thế nào là nick name. Gợi cho lão mấy cái tên rất hầm hố, lão chốt: Người lính. Tôi đùa: Lính là binh nhất binh nhì, chứ "Trả Đảng, trả lon thiếu úy" như lão nói thì là sỹ quan rồi chứ lính đâu. Lão bảo: "Lính là lính tất! Tướng cũng là lính". Yêu yêu cái lý sự cùn của lão.

Kiểu thơ lính, không màu mè, lãng mạn mà ngồn ngộn kỷ niệm là chính. Tôi đang dò dẫm từng dòng thơ viết ngoáy, sửa chữa nhằng nhịt thì lão giật lấy rồi tự đọc. Hóa ra cái giọng khàn khàn rất hợp với thơ, nghe rất phê. Nom bề ngoài, nghe tán róc, chẳng thể nghĩ lão là nhà thơ. Lão bảo: Cơi nới cái nhà, thấy lục tục mấy đứa đến hỏi giấy này, giấy nọ. Lão bảo: "Nhìn mặt tao đây này. Giấy phép tao để ở Thành Cổ Quảng Trị, máu thì vào mà xem". Khiếp! Người thì xương xương, da thì sẫm, bố ai dám đùa. Ấy vậy mà là nhà thơ. Hình như những người đen đen, như bạn tôi bên "Mặt trận Tây nguyên", đều có máu thơ, đều có giọng đọc thơ hút hồn.

Mất khối thời gian với bài thơ của lão bạn mới, bấy giờ mới quay sang hỏi lão bạn cũ. "Thế nào rồi?"  - Ổn. "Ổn là thế nào, cái u bằng rưỡi cái quả trứng đà điểu chứ có bé đâu". "Chậc, muốn xem thì đây này". Vết rạch dài cả gang tay, thế mà lão định giấu bạn bè, giấu cả vợ con, chích như trích mụn trứng cá, định trích nhanh buổi trưa, để chiều tối còn ra 19C NH. Lão này cũng đúng là "người lính" thật. Bây giờ có kết quả xét nghiệm rồi, thở phào, chứ nói thật cả tuần vừa rồi tôi cứ thắc thỏm.”

Mới đấy thôi, ốm đau còn có nhau, tán róc còn có nhau, tung hứng với nhau chứ bây giờ “đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn”.    

Ôi chuyện mới đây mà bạn đã là người thiên cổ!

TTNL nằm viện mấy ngày mà ở nhà hắn không biết.
Hắn cứ sáng sách xe máy vào bệnh viện như đi làm, nằm viện cả ngày, khám và uống thuốc các kiểu, chiều muộn lại phóng xe về nhà ăn cơm tắm rửa ngủ nghê như thật, sáng sau lại vào viện. Mấy ngày sau tận đến khi phải mổ phải ký phải nhờ ông bạn 6971 không được bị lộ đành phải khai với vợ con. Hôm đầu vào viện chỉ có ba thằng bạn lính và ông bạn lính mới giường bên. Mấy hôm sau vào viện đã suốt ngày gặp vợ con TTNL, gặp cả ông bà thông gia.

Mới đấy mà như đã tận bao giờ!

Mới đó đã một năm trôi qua. Vào ngày này năm 2013 đoàn những CCB QT đi thăm và tri ân những anh em đồng đội đã chiến đấu và hy sinh tại Quảng trị, TTNL cùng với chúng tôi những người trong ban tổ chức, xây dựng chương trình, lo xe, khách sạn, chỗ ăn cho cả đoàn hơn 30 người. Đúng là tính cách của con nhà trinh sát, rất tỷ mỷ , cẩn thận chu đáo nhất là đoạn từ Huế trở vào, TTNL bước lên đầu xe xin phép làm hướng dẫn viên nghiệp dư, anh chuẩn bị bản đồ, giới thiệu chi tiết từng địa điểm, những trận đánh mà TTNL trực tiếp tham gia trinh sát. Anh khoe với tôi mới đổi được máy ảnh mới. anh chụp nhiều ảnh có những bức ảnh đẹp và trao đổi ảnh với tôi qua e-mail. Sau này tôi được biết khi đó ban ngày vào viện ban đêm về nhà viết bài gửi ảnh. Chỉ khi không thể làm được nữa mới thôi. Trong hộp thư của tôi vẫn còn giữ nguyên những những bức ảnh chúng tôi trao đổi . Tôi sẽ giữ mãi những bức ảnh và email của TTNL như những kỷ niệm đẹp nhất về người bạn, người đồng đội thân yêu. Những việc trước đây khi vào QT anh thường tranh làm, giờ đây sẽ có người khác làm thay. Nhớ Lê Minh -TTNL. Hà nội 25/7/2014

Le Minh Trong chuyến đi QT 2013

Gọi Hạc (40)

Hè 1975, chính xác là thứ Bảy, 23/8, mình gặp lại LMinh ở nhà Minh, 60 phố Sơn Tây. Hai thằng lính gặp lại nhau sau gần năm rưỡi xa cách nhau, nhưng đâu phải là 2 năm rưỡi đời thường. Mình lao dồn dập, tới tấp câu hỏi vào LMinh, về đồng đội, về chiến trường, về trận này, trận nọ. Và thế nào cũng có câu: “Thế có bị dính mảnh đạn nào không?”. LMinh bảo: “Bị phát vào đầu, phát vào đít”. Đạn nó chừa phần giữa. Thế chứ lị.

Sau này, LMinh kể lại trong QS:
“… Anh Lê Hồng Thanh xê viên thì chạy lên phòng tham mưu lo giấy chứng thương cho tôi. Lúc mang giấy chứng thương về, tôi xem và bảo anh ghi thiếu một vết thương:
-   Em còn bị một vết vào đít nữa đây này. Bây giờ chỉ ngồi được một bên mông thôi.
-   Đọc đi, mình viết bổ sung vào cho, vẫn là chữ viết của mình mà. Được rồi, sau này nhớ khám thương nhé !
-   Em nghĩ cái giấy này là một kỷ niệm thôi, em bị thương có tí tẹo, ăn thua gì mà khám."

TLT và 6971 thì nhận thẻ TB ngay từ khi đất nước vẫn chia 2 miền. Nặng nhẹ, đắt rẻ không biết nhưng cả 2 đều là 35%, trước kia là TB 2/8, sau đổi ngược thành 1/4. Ngày 27/7 hàng năm mỗi thẻ được cấp 1kg đường, ngọt khé cổ. Giá trị chẳng là bao nhưng thời bao cấp thẻ đỏ cũng được việc đáo để.

Nhắc LMinh đi khám thương tật, hắn bảo “Ngại chết, mà vết thương gãi ghẻ, khám xét gì, chẳng bõ xấu hổ”. Có thời, người người, nhà nhà đi làm sổ TB, dễ ợt. Nhắc hắn. Vẫn thế, cứ lì ra, ương ương: “Dễ sao B và T không đi khám lại để tăng bậc”. “Chậc, tăng bậc để làm quái gì! M ấy, phải làm đi để cho con cái nó được nhờ ít điểm thi chứ. Vì tương lai chứ” – LMinh cười “Thì vưỡn!”.

Mãi đến 2010, nghĩa là 35 năm sau chiến tranh, chẳng hiểu sao LMinh lại lẳng lặng đi làm sổ TB. Minh kể:  

“ …Cái giấy chứng thương, tôi gấp tư, nhét vào túi ngực. 35 năm sau tôi mới đi khám thương thì nó đã rách thành 4 mảnh, may mà không mất chữ nào. Người ta giám định thương tật và phong chức cho tôi thành thương binh loại bét.”

LM viết tưng tửng thế thôi, chứ cũng lên bờ, xuống ruộng mới có được cái thẻ đấy. Hôm nhận thẻ xong, LM mời mấy thằng bạn thân ra quán nhậu ở ngõ Hạ Hồi rửa thẻ.
  
- Người ta đua nhau làm thẻ Da cam rồi LMinh mới đến thẻ Đỏ, lạc hậu quá.
- Để kiếm được thẳng rể đã rồi ta lại túc tắc lo thẻ Da cam, M nhỉ.
- Thời xếp hàng, tem phiếu hết rồi, con gái học hành cũng xong rồi. Bây giờ mới có thẻ thì có mà “lỗ”.
- Lỗ là lỗ thế nào? Tổng kết tổ bộ môn hay chi bộ năm nay thế nào mà chẳng nêu thành tích: "Năm nay chi bộ đã có thêm 1 thương binh".
 
Ba mươi nhăm năm lặng lẽ ôm 2 vết thương, tháng 7 hàng năm lặn lội vào các nghĩa trang QT tri ân đồng đội, ... để rồi cuối đời dự được mấy lần người khác tri ân 27.7 mình (chẳng biết 2 hay 3 hay 4 là cùng) rồi lặng lẽ ra đi. Bạc quá, bạc quá!    

Gọi Hạc (41)

Khoảng giữa tháng 11 năm 2012, LMinh đột ngột đưa “Chuyện thật chưa đặt tên” lên QS.  LMinh nói ngay từ đầu: Đây là chuyện của Anh Thập - Hoạ sỹ, chứ không phải chuyện TTNL. Thì hiểu LMinh là người chắp bút, giống như hồi đã từng viết “Chuyện Lê Xuân Tường” vậy.

Tưởng đưa chơi chơi đôi ba chuyện lên, ai dè LMinh cặm cụi, liên tục “xem hồi sau sẽ rõ” hơn nửa năm trời mà đến tận lúc đi xa vẫn dở dang. Lúc đầu 6971 chỉ đọc lướt, sau thấy chuyện cha Thập có khá nhiều bất ngờ, thú vị, đồng cảm nên cũng bị cuốn hút. Tranh thủ vừa đọc, vừa tung hứng với anh em QS. Cũng vui.

Có hôm hỏi LMinh:
-   Minh nhặt ở đâu ra cái tay hoạ sỹ Thập ấy đấy?
-   Ờ, cũng là tình cờ, … Một hôm đi Hải Phòng, ờ  ờ … - Rồi chẳng hiểu sao LMinh lại chuyển sang chuyện khác. LMinh chơi rộng. 6971 cũng không cố gặng hỏi.

Mãi sau này, khi LMinh đã đi rồi, nhân vật Thập mới xuất hiện. Thì ra đấy là em rế Lminh, tên là 10.

Cũng dịp này năm ngoái, cuối tháng Bảy, thấy “Chuyện thật chưa đặt tên” gián đoạn mất mấy ngày. Thì ra LMinh đi QT, Thừa Thiên. Sau khi về, LMinh viết tiếp được mấy lần nữa, nhưng thưa dần rồi bỏ dở ở chuyện số 88 : Bước ngoặt. Mình nhắc LMinh có chỗ sai chính tả, giơ tay lại viết là dơ tay, nhưng chẳng thấy bạn trả lời - Một điều hơi lạ.
 
Thì ra LMinh bị ốm. Ốm ngay từ trước khi đi QT-TT. Cả trong lúc đi cũng khật khừ. Mà thực ra thì trước đó mấy tháng, hôm gặp nhau lớp Lý K15, đã thấy thần sắc LMinh kém lắm. Hỏi thì bạn bảo: Dị ứng ấy mà. Ngạc nhiên hôm đầu tháng 7, khi cùng nhau về Tứ Kỳ tiền trạm cho buổi gặp mặt Xê 20, thấy LMinh mới bỏ thuốc là, chuyển sang hút thuốc lá điện tử. Một hôm xem ảnh LMinh trong chuyến đi QT-TT, mình đã sững sờ với bức ảnh LMinh trên dòng Thạc Hãn. Nom bạn sọm đi quá nhiều và gợi mình nhớ tới hình ảnh cụ Lê Giới (Bố Minh).
 
LMinh đi QT-TT về được khoảng 1 tuần thì phải vào viện, không gượng cầm cự ở nhà được nữa (xem post # 572). Nhưng cho đến 10/8 năm ngoái, hôm mọi người vào Bạch Mai thăm bạn thì ngay cả người bi quan nhất cũng không nghĩ đến chuyện gì quá xấu có thể xảy ra với bạn. Ai cũng nghĩ mấy bữa nữa bạn lại về với anh em 19C Ngọc Hà.

* Kèm ảnh LMinh trên dòng Thạch Hãn

Lê Minh ra đi đã một năm rồi,

Một năm qua, thấy thương và cảm động với tình cảm tri kỷ của 6971 với người lính cùng tổ trinh sát năm xưa. Thấy 6971 căm cụi biên soạn lại những kỷ niệm cùng TTNL theo dòng thời gian và trích dẫn bài của bạn.

Đọc kỳ Gọi Hạc nào cũng thấy bùi ngùi, cay mắt. Thấy tâm hồn mộc mạc và rất đồng quê của 6971 khi đặt bài nhớ bạn là Gọi Hạc, mới biết tình bạn lính lớn biết chừng nào.

Cảm phục 6971 và thương nhớ Lê Minh.

Gọi Hạc (42)

Người Việt bảo, dưới Âm dùng lịch Âm. Ngày này năm trước tính theo lịch Âm là mùng Chín tháng Ngâu, mình viết thế này, đọc lại thấy xa lắc, xa lơ, hư hư, thực thực:

"Đã hơn 3 năm, cái topic có tên dài loằng ngoằng "Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt" rất ít khi bị trôi xuống trang Hai, trong khi các topic của cánh bạn bè thời Quảng Trị đã lặn mãi xuống trang 3 trang 7, trang 10, thi thoảng mới nhoi lên được trang Một. Hơn 60 rồi, lực bất tòng tâm, nhường chỗ cho cánh trẻ Tây Nam, Hà Giang ào ào chuyện bom đạn biên cương. Còn bạn tôi - Âm thầm mà rực cháy, hết chuyện trinh sát, luồn sâu, binh địa, lại chấp bút "chuyện Lê Xuân Tường", "chuyện họa sỹ Thập".

Thế rồi đột ngột, tháng Bảy này, thấy nó cứ lơ đãng, trôi trôi. Tôi giật mình. Thấy trôi đến cuối trang tôi lại vào tào lao mấy chữ, giữ chỗ cho bạn tôi khỏi trôi xa. Bạn bè lại ùa vào, lại neo nó lại trang Một. Nhưng hôm qua, nó lại trôi đến cuối trang, và sáng nay trượt xuống trang Hai. Cứ thấy nao nao buồn.

Chiều qua Hà Nội nóng, oi oi. Lại thêm bốt điện Nghĩa Tân nổ, mất điện cả vùng 3 ngày rồi. Thêm mấy chuyện bực dọc cơ quan, dồn lại đủ dâng huyết áp lên thêm vài chục phân nữa. Rồi bất chợt, thấy số điện thoại lạ gọi, nhưng giọng nam cao (terno) nghe rất quen: “T ơi, M sao rồi?”. Chiến C3 gọi. Chưa kịp trả lời hay hỏi ngược lại thì đã thấy giọng terno chuyển sang giọng trầm basso: “M phải thở oxy, trong SG mới báo ra, biết chưa”. Rụng rời. Nhớ lại, năm ngoái, cũng buổi chiều, một cú điện thoại cũng choáng vàng: “T ơi, bận gì không? Vào bệnh viện Giao thông, tớ sắp lên bàn mổ”. Hộc tốc vào thì ra bạn bị u ở bờ vai, to như quả trứng ngỗng. Giấu vợ con, bạn bè, lúc lên bàn mổ, phải có người thân ký cam đoan mới gọi cho tôi. Gan cóc tía.

Nghe Chiến nói, mình vội lôi thằng con dượt xe vào Bạch Mai. Từ phía bắc xuyên xuống tận phía nam thành phố. Quãng 5h chiều, Hà Nội tắc quá. Kẹt xe gần nửa tiếng đúng quãng ngõ nhà bạn – Quan Thổ 1. Hối hả đến nơi. Bạn nằm trên giường, dây ống chằng chịt. Chân giường là cái màn hình la liệt số và những đường ngoằn ngoèo hình sine. Nặng hơn hôm trước rồi. Thấy tôi đăm đăm đọc mấy con số, mấy hình vẽ, anh bạn bệnh nhân bên cạnh bảo:"Bác nhìn cái số to to ấy, cứ 90 trở lên  là ổn, xuống dưới 80 thì chạy gọi bác sỹ ngay". Đọc thấy ghi là PSO2, chắc là chỉ số oxy hòa tan trong máu. Thấy số đang nhảy nhót 90-92. Thế là ổn. Bạn khó khăn trở mình lấy cái điện thoại bị đè dưới lưng. Con số ấy tụt ngay xuống 85. Phổi kém, cử động nhẹ thế mà oxy trong máu đã tụt ngay mất đến 6-7 điểm. Tôi bảo bạn: Thôi cứ nằm im, không cử động, không nói nữa, để tớ kể chuyện cho mà nghe.

Ngồi ấp tay bạn trong tay mình mà thương quá. Nhớ cái ảnh tô màu của hai đứa hồi về lớp Dự khóa bay ở Bạch Mai. Cũng bạch Mai, nhưng ở hai phía đầu - cuối phố, hai phía của 42 năm. Hai khuôn mặt bầu bầu, non sợt, giờ đã thành nhầu nhĩ, uể oải. Đúng là bạn phải thở oxy. Thực ra bệnh nhân hô hấp thì thở oxy là chuyện lính nằm võng, thường thôi. Nhưng nghe thì khiếp. Để hai cái ống oxy vào mũi thì nom có vẻ nhẹ hơn, nhưng hơi khó chịu, chắc không đủ liều. Đeo hẳn cái mặt nạ vào thì dễ thở hơn, nhưng nói năng rất khó, nghe thào thào, thào thào. Bạn bảo: “Buổi chiều, BH nó gọi từ SG ra, hỏi thăm sức khỏe. Hắn hỏi: sao giọng anh lạ thế? – Vì đang phải đeo mặt nạ thở oxy. Có giấu cũng chả được”. Thì ra thế. Tôi giúp bạn mắc chiếc mặt nạ vào. "Thôi coi như câm tạm thời, để tớ nói thôi". Thương bạn, đã "dở điếc" rồi bây giờ lại "dở câm" nữa thì ..., mọi người bảo càng sống lâu.

Nhớ những dòng đầu tiên khi bạn vào diễn đàn, hồi 9/2010: “Không biết có ae nào đã trải nghiệm 5 ngày chỉ nói thầm hoặc làm ám hiệu mà không được nói thành tiếng? Chúng tôi hoàn toàn mất tiếng nói. Thường thì sẽ hồi phục sau vài ngày”.

Thành tâm mong như vậy".

Nhớ lại thêm một chút, viết lại đây để năm sau có đọc lại còn biết là thực, không phải ảo, để nếu có cõi Âm thì Âm Dương chia sẻ:

Hôm ấy LMinh có bảo mình: “Trong viện nhiều chuyện hay lắm”. Mình gật gật đầu. LMinh thở dốc, rất mệt. Linh tính mách bảo mình: “Thế nào rồi Minh cũng sẽ khỏi, sẽ ra viện kể cho nhau nghe những chuyện sắc sảo hay trong viện”. Nhưng linh tính nhiều khi cũng sai.

Châu và con gái “nhường” LMinh cho mình. Cậu con rể chạy xuống tầng lo việc giấy tờ, chụp, chiếu gì đó. LMinh nằm, mình ngồi ấp tay Minh trong tay mình. Tự nhiên hôm ấy mình chỉ toàn kể về những chuyện và con người của Tổ Vật lý chất rắn ở ĐHTH, nơi cả 2 đưa đã trải qua thời SV. Đang dở chuyện "thăgnf Hải, thằng Dương" thì thấy 2 bác sỹ vào phòng kéo theo xe chụp X-Ray di động, đến giường Minh.
- Bác giúp cháu đỡ bác ngồi dậy ạ.
Mình mới đỡ Minh gỡ mặt nạ ra, nhồm ngồi dậy một cách khó nhọc thì thấy vang lên tiếng tút tút và đồ thị trên màn hình đổi màu, lao dốc đứng xuống, con số màn hình tụt về hơn 80, nháy nháy, giật giật. Gớm, gai hết cả người. Nhưng cậu bác sỹ bảo:
- Không sao bác ạ. Một tý là hết thôi. Bác đỡ bác Minh ngồi quay mặt vào tường, quay lưng ra máy. Vâng thế, thế... Bác Minh ôm cái này vào ngực ạ.

Minh khó nhọc ngồi, ôm cái bia chắn tia X trước ngực, mình đứng cạnh đỡ vai Minh. Cậu bác sỹ bảo:
- Bác đứng xê ra bên cạnh một tý, chuẩn bị chụp nhé.

Nói xong, một cậu bác sỹ chạy ra nấp ở hành lang phía sau, còn một cậu cầm cái tay bấm đi lùi ra ngoài cửa trước.
- Xong rồi ạ. Bác đỡ bác Minh nằm xuống thật từ từ.

Mình nói đùa với LMinh: “Tia-X của máy chụp cơ động, người ta tính toán liều lượng cả rồi, làm gì mà cứ như là bom B52 ở Quảng Trị không bằng. Ừ, nói thế chứ, bệnh nhân thì phải chịu chứ chúng nó là bác sỹ, tránh được vẫn hơn, dại gì”.

Chỉ một lúc sau cậu con rể đã mang phim X-ray lên. LMinh ra hiệu cho mình lấy cái phim chụp hôm trước, để ở đầu giường ra so sánh.
- Có vẻ vẫn thế M ạ.

Thực ra phải có chuyên môn mới biết. Mà chuyên môn của 6971 lại là Cộng hưởng từ chứ không phải tia X. Xem như xem bức vách, gật gật, lắc lắc để an ủi bạn thôi.

LMinh cố nói thào thào qua mặt nạ, câu được câu chăng, hiểu là thế này:
- Phổi kém lắm rồi, không cấp đủ oxy cho máu nữa. Chỉ cần vung tay lên hay ngồi dậy như lúc nãy là hụt oxy, máy báo động rú rít, nghe thấy hoảng.

Nhìn quanh trong phòng bệnh, nhớ mang máng là phòng số 69, thấy bệnh nhân có vẻ nặng hơn so với phòng hôm trước. Lại nhớ có câu thơ ai đó tự an ủi khi tránh mưa bên hiên phố:

“Bao nhiêu người ướt kề bên
Để cho ta thấy bình yên quanh mình”.

Lo lo, nhưng hy vọng, chưa thất vọng. Vẫn tin, bao giờ khỏe, ra viện, kể cho nhau nghe Những chuyện ở bệnh viện.

Thế là Lê Minh đã ra đi được 1 năm rồi. Vẫn cảm nhận bạn mình vẫn có mặt trong những chuyến đi tri ân đồng đội và ngồi với nhau tại 19C. Đau xót quá, hòn vàng thì mất, hòn đất thì còn.

Lê Minh trong chuyến đi Quảng Trị-Phú Lộc cuối tháng 7/2013

Gọi Hạc (43)
  
Tháng Sáu rồi đến tháng Bảy, Mười Tư rồi sang Giằm. Đúng vào giờ này một năm (Âm lịch) về trước, mình đã lần đầu nấc lên gọi bạn:

“#601 - 6: 23:51 PM
Minh ơi, Minh ơi, hôm đi Hải Dương, hai thằng mình tán róc với nhau câu thơ:
"Hạc trắng, Hạc trắng,
Những con ra đời thì đã chết
Những con chưa chết thì chưa sinh ra".

Minh ơi, Minh ơi, tìm Hạc trắng ở đâu?
Chiều rằm tháng Bảy”.

Vào giây phút ấy, bạn tôi đang bập bềnh gianh giới Âm – Dương. Người thân, bạn bè nín thở, chờ mong một tia hy vọng. Nhưng rồi … một năm qua, mình đã 43 lần gọi bạn, 43 lần rủ rỉ kể cho nhau nghe những tháng ngày chơi với nhau, vui buồn, sướng khổ một thời, 43 năm.  

Nguyên văn bài thơ đúng và đầy đủ của thi sỹ yểu số Nguyễn Lương Ngọc là:

“GỌI HẠC

Con cắt trắng
xếp cánh
khi gặp con khiếu vàng

Con khiếu vàng
khép mỏ
khi gặp con hạc đỏ

Con hạc đỏ
nức nở
nhìn
con hạc trắng

Hạc trắng!
Hạc trắng!
Những con đã sinh ra thì đã chết
Những con chưa chết thì chưa sinh ra”.

Nếu ai đã một lần trong đời thấy Hạc trắng thì xin hãy nâng niu, trân trọng, đừng bao giờ quên những phút giây hay tháng ngày may mắn, hiếm hoi và thiêng liêng ấy nhé.

Xin gửi kèm đây một bức ảnh "Ba đứa".

Vĩnh biệt Lê Minh – Tích Tường -  Như Lệ !

(Hết)
    

Mình vẫn tính toán theo dương lịch, vẫn nghĩ mấy hôm nữa tới 21/8 sẽ gửi mấy dòng này.

Năm ngoái về Sài Gòn làm việc 3 ngày trước khi ra Hà Nội, tính là ra sẽ đến thăm Minh ngay. Viện nơi đến làm việc lại đổi đi nghỉ ở Phú Quốc mấy ngày 20-22/8 đó, và rủ đi cùng nên mình bất ngờ có 3 ngày lênh đênh ở đó. Không ngờ tối trước sớm 22/8 bay ra Hà Nội lại nhận hung tin từ nhắn tin của 6971.

Tinh hinh LMinh xuong qua xau.
Quen vu tu van ve dao tao a?
16:32:41
21/8/2013

Lay chua, từ BM bao ve, chi bi ngung tho it phut. Bay gio lai tho thoi thop roi.
18:46:35
21-8-2103

M di luc 19:23!
Nguoi gui
Tai NTien
Da gui
22:55:09
21/8/2013

Các bác rời trận địa lâu quá rồi nhỉ , lâu lắm không thấy ai