Lịch sử Quân sự Việt Nam

        
        - Tên sách: Tinh cầu
        - Tác giả: Kha-da-kê-vỉch; Trần Công dịch, Nguyễn Ninh sửa
        - Nhà xuất bản: Quân đội nhân dân
        - Năm xuất bản: 1955
               Giải thưởng Xtalin năm 1947
               Đã được chuyển thể thành bộ phim nổi tiếng cùng tên : TINH CẦU
        - Số hóa: Giangtvx


       Em-ma-nuy-en Ghen ri gô vích Kha-da kô-vích sinh năm 1913 tại Uy cơ-ren ở tỉnh Cơ-rê-men-súc, con một nhà giáo.

        Quyển sách thứ nhất của ông xuất bản năm 1932 sau đó tiếp tục ra luôn 2 cuốn : "Tới con đường Bỉ - ra - bít - găng" và cuốn "Đại thế giới" đều viết bằng tiếng Do Thái, năm 1939 ông viết kịch vui: "Sữa bò và mật ong" ; 1941 tập tiểu thuyết bằng thơ của ông ra đời.

        Tháng 7 năm 1941, ông tình nguyện ra mặt trận, rồi từ 1 đội viên trinh sát, ông lên đến đội trưởng trinh sát 1 sư đoàn và phó phòng trinh sát binh đoàn, 3 lần bị thương, đã từng tham dự cuộc chiến đấu bảo vệ Mốt-cu và giải phóng Vác-xô-vi, tan công vào Béc-lanh. Được cả thảy 8 lần huân chương.

        Quyển Tinh cầu năm 1947 được giải thưởng Sta-lin.

         

        Toàn sư đoàn vẫn lao mình tiến mãi vào những khu rừng sâu thẳm, huyền bí như muốn nuốt chửng lấy đoàn quân.

        Trước kia, phải chống với cả chiến xa Đức và không quân Đức lại vừa đi vừa phải đánh dẹp bọn giặc cướp dọc đường, nhưng sư đoàn vẫn thẳng đường ào ào tiến mạnh. Bây giờ đoàn quân đã phải chùn bước trước những khoảng rừng rậm âm u nối tiếp nhau trùng trùng điệp điệp ; đường xá trong rừng bị sụt lở vì chiến tranh, nay gặp mùa mưa xuân lại càng thêm lầy lội.

        Từng đoàn xe chở thức ăn, vật dụng nằm ngổn ngang ở các ngõ rừng xa xa. Một số xe hồng thập tự nằm im lặng trong các xóm hẻo lánh cuối rừng, và từng dẫy đại bác của trung đoàn pháo binh, vì thiếu xăng nên đã phải vất lỏng chỏng suốt dọc bờ các con sông không tên tuổi.

        Bởi giờ này qua giờ khác, và cự ly giữa các vật trên xa dần nhau một cách nguy ngập ; riêng chỉ còn bộ binh vẫn tiếp tục tiến một mình, mặc mọi trở ngại, vừa đi vừa ăn, vừa đếm từng viên đạn. Nhưng rồi nó cũng vợi dần sức tiến, mục tiêu đã trở nên mơ hồ và bọn Đức đã lợi dụng yếu điểm đó để rút lui về miền Tây.

        Quân địch đã mất hút.

        Mà bộ binh của ta thì vẫn tiếp tục làm cái nhiệm vụ thông thường của họ là dù không còn địch nhưng vẫn tới chiếm lấy đất. Nhưng chẳng có gì buồn hơn, chán hơn của người trinh sát mất hút vết chân địch. Cuộc sống như hết ý nghĩa, họ lẳng lặng ven đường đi như những bóng không hồn.

        Đại tá Séc-bi-sen-cô tư lệnh sư đoàn, vừa đuổi kịp một đội trinh sát của đơn vị. Ông chậm rải xuống xe đứng ngay giữa con đường lầy lội, buông thõng hai nắm tay, miệng cười chua chát.

        Thấy Tư lệnh của mình đến, đoàn trinh sát dừng lại. Séc-bi-sen-cô hỏi :

        - Thế nào các đồng chi mất địch rồi à ? chúng nó ở đâu, hiện làm gi ?

        Thấy trung ủy Tờ-ráp-kin, ông hất hàm hôi, vẻ trách mỏc :

        - Thế nào ! lại cả Tờ-ráp-kin nữa à ?

        Ròi ông tiếp, giọng chàm chọc :

        - Hừ! Có thể nói là đánh nhau cũng vui đấy chứ ! vào các nông trường uống sữa rồi lơn bọn thiếu nữ, cứ thế thì sang tận Đức cũng chẳng gặp được dịch.

        Nhưng, bỗng ông đỗi giọng tươi cười :

        - Dù sao thi cũng vui vẻ chán, phải không ?

        Nghe người Tư lệnh đùa một cách bất thường, trung tá Ga-ii-ép đang ngồi trong xe khẽ mỉm cười một cách mệt nhọc : cách đây mấy phút thôi, Séc-bi-sen-cò vừa cự ông ta về công việc và ông đã im lặng cúi đầu.

        Sở dĩ có sự biến đổi về tâm hồn này là cũng do một ý nghĩ vụt quay về quá khứ của người Tư lệnh lúc gặp đoàn trinh sát. Năm 1915, đại tá Séc-bi-sen-cô đã từng ở trong một đại đội trinh sát và lúc còn là một trinh sát viên đã được nhận lễ "lên hỏa tuyến" và được huân chương Thánh Gioóc (Saint Gecrges). Vì vậy nên những người trinh sát đã chiếm một chỗ vĩnh viễn trong tâm hồn người lính già này. Hễ ông trông thấy bộ quần áo nguy trang mầu xanh của họ, hay những khuôn mặt rạm nắng, dáng đi âm thầm là ông cảm thấy người rộn lên sung sướng, ông yêu hạng người ấy, yêu đoàn người thầm kín lầm lì nổi đuôi nhau trên các con đường hẻm, đường quan, lúc ẩn lúc hiện, lúc biến vào các khu rừng lặng lẽ, hoặc hòa mình vào các kẽ đất, với những hình bóng linh động run rẩy của hoàng hôn.

        Những lời khiển trách của người Tư lệnh cũng khá nặng nề. Để địch chạy thoát, hay như lối nói của Điều lệnh quân sự: "mất hút địch" là một việc khá quan trọng đối với người trinh sát, có thể nói là gần như mất danh dự.

        Và những lời của Séc-bi-sen-cò cũng đã để lộ rõ một nỗi lo âu ; ông sợ gặp địch bất thần vì hiện sư đoàn của ông đã bị yếu đi một phần, vả lại không có viện quân đằng sau. Nhưng một mặt thì ông vẫn thích tìm ra địch, muốn biết nó muốn làm gì, và có thế làm được những gì ? Kể ra thì đã đến lúc nên dừng lại, khi nhìn đến số người và dụng cụ. Vì không muốn thú nhận cái ước vọng ngược lại với đà tiến dữ dội trong toàn quốc nên ông chỉ mong cuộc tấn công có một giai đoạn ngừng. Đấy là cả những bí quyết của nhà nghề.

        Nhưng đoàn trinh sát vẫn đứng lặng im, không hứng thú lắm, chân tay uể oải.

        Giọng bực dọc, Séc-bi-sen-cô quay lại bảo người tham mưu trưởng :

        - Đấy tai mắt của anh thế đấy.

        Rồi lên xe Jeep đi thẳng.

        Đoàn trinh sát còn đứng lặng một lát nữa, rồi Tờ-ráp-kin uể oải cất bước và mọi người nặng nề bước theo.

        Vẫn như thường lệ, Tờ-ráp-kin vừa đi vừa chú ý nghe ngóng, vừa nghĩ tới số người của mình

        Cũng như Séc-bi-sen-cô, Tờ-ráp-kin vừa sợ vừa thích một cuộc gặp gỡ địch. Thích là vì bổn phận của mình nhưng cũng là vì những ngày rỗi nghề có một ảnh hưởng không hay đến người trinh sát, làm họ đâm ra lười biếng và vô tư, sợ vì trong số 18 người của buổi đầu tấn công, tới nay chỉ còn 11. Tuy trong số còn lại vẫn còn Sui-ca- nốp, tay trinh sát viên kền nhất của sư đoàn Ma-sen-cô, con người can trường bậc nhất, hay anh chàng liều lĩnh Ma-mô-kin và cả hai tay lao luyện Ba-ni-cốp và Bi-cốp, nhưng số người khác thì đa số là lính bộ binh mới lấy ở các đơn vị trong cuộc tấn công. Bây giờ thì kể làm trinh sát viên cũng thú vị, được đi linh linh hàng dọc, từng tổ nhỏ, tự do hơn trong một đơn vị bộ binh. Mọi người lại trọng vọng yêu mến, càng được tán tụng lại càng phồng to lồng ngực. Nhưng cái chính là còn đợi họ hành động mới biết được.

        Tờ-rốp-kin bỗng hiểu ngay vì vậy nên đã làm trì trệ công việc, và những lời trách móc của người Tư lệnh sư đoàn đã làm anh khổ tâm, tuy anh đã hiểu rõ nỗi lòng của Séc-bi-sen-cô đối vói các trinh sát viên. Đôi mắt xanh của người đại tá nhìn anh, sắc bén và nghịch ngợm : người trinh sát già của cuộc chiến tranh trước đây, thượng sĩ Séc-bi-sen-cô qua bao năm tháng như muốn xoi mói và nói :

        - Nào, thử xem bọn trẻ các anh làm nổi trò trống gì nào !

        Đơn vị tiến vào một làng của Tây U-cờ-ren, nhà cửa lác đác. Trên thập-tự-giá lớn cao gấp ba người, Giê-su cúi nhìn đoàn lính. Phố xá vắng tanh. Tiếng chó sủa ran lên trong các sân nhà, và sau các mảnh vải mỏng che cửa sổ rung rinh bóng những người dân đang tò mò nhìn đoàn quân dưới đường, vẻ lo âu lộ trên nét mặt vì sợ những bọn trộm cướp trong vùng.

        Tờ-ráp-kin cho quân dừng lại trước một ngôi nhà lẻ ở đầu làng. Một bà già ra mở cửa, tay xua con chó, mắt quắc lên dưới đôi lông mày rậm nhìn mọi người. Tờ-ráp-kin hỏi :

        - Chào cụ, chúng tôi đến xin nghỉ một lúc.

        Bà cụ dẫn họ vào một gian phòng sáng sủa, sàn sơn bóng treo đầy những ảnh Đức Bà và các ông Thánh, nhưng không giống như ở Nga-la-tư (đoàn lính đã để ý nhiều lần) không có khung vàng, với những ông Thảnh mặt đẹp như trên các hộp kẹo. Còn bà cụ già thì nếu không có đôi mắt sắc độc ác thì mọi người cũng chỉ cho là một ngưòi U-cờ-ren ở vùng Ki-ép hay Séc-ni-cốp với những lùm váy vải thô với hai cánh tay khô héo đầy đường gân.

        Thầm lặng và khô khan hầu như không có một tý thiệu cảm đối với khách, nhưng bà cụ cung lẩy bánh tươi, sữa đặc như kem, cà muối và một nồi khoai tây cho họ ăn. Nhưng trông cử chi cỏ vẻ miễn cưỡng quá, làm mọi người nuốt không trôi.

        Một anh trinh sát  càu nhàu

        - Mẹ quân ăn cướp !

        Anh ta chỉ mới đoán đúng một nửa thôi:

        Con hai bà ta là một tay ăn sương hiện luẩn quất trong rừng, nhưng người con cả lại là một anh du kích. Và lúc bà mẹ thằng ăn cướp lạnh nhạt thì bà mẹ anh du kích lại mở rộng cửa đón đoàn lính. Cho đến sau khi cho họ ăn mỡ rán và uống một nồi đất cô-vát (rượu cô-vát là một thứ rượu mạnh làm bằng cây "orge" ủ thành men thường dùng trong dân quê Nga) thì bà mẹ anh du kích lại nhường chỗ cho bà mẹ thằng ăn cướp lẳng lặng tới ngồi bên một cái máy dệt lớn chiếm mất non gần nửa gian nhà.

        Trung sĩ I-văng A-ni-kha-nốp, một thanh niên lạnh lùng với khuôn mặt to mà giản dị, đôi mắi bé mà sắc, nói :

        - Bà cụ ơi ! Cụ không nói bao giờ à? Người ta sẽ bảo là cụ câm đấy... Cụ phải ra ngồi với chúng tôi và kể chuyện gì cho chúng tôi nghe chứ !

        Trung sĩ Ma-mô-kin cao to, lưng hơi gù, khô khan và hay nóng, lẩm bẩm ;

        - A-ni-kha-nốp làm điệu đấy ! Hắn vẫn thíchthế đấy !   

        Tò-ráp-kin lẳng lặng bước ra ngoài, cả làng như ngủ say. Trên sườn đồi, một số ngựa lang thang. Vê trầm lặng bao trùm lên tất cả, và cũng chỉ có thể có trong một làng mà hai đoàn quân chống nhan vừa rầm rộ đi qua.

        A-ni-kha-nốp gật gù :

        Trung úy nhà ta chắc, đang khó chịu. Như đại tá Séc-bi-sen-cô vừa nói : Người ta vui thích trong chiến tranh, nào sữa, nào con gái...

        Ma-mô-kin gầm lên :

        - Đấy là việc của ông ta, can gì đến mày mà chõ vào ? Mày không muốn uống sữa chắc ? Mày muốn uống nước lã thì thiếu gì ? Mà cũng chẳng cần gì đến mày, đấy là việc của trung úy, ông ta phải trả lời chứ? Mày muốn làm "vú em" cho trung úy à ? Thằng gàn này, mày thử nhìn mày xem. Tao mà gặp mày trước kia ở Kéc thì tao đã lột trần mày ra vất xuống biển cho cá nó ăn rồi.

        A-ni-kha-nốp cười hồn nhiên :

        - Thật thế đấy. Để cởi quần áo và cởi giầy ra thì tùy mày thôi, và còn đe đớp nữa, đúng như lời đại tá vừa nói, phải không?

        Ma-mô-kin chồm lên :

        - Và sao nữa ?

        A-ni-kha-nốp vẫn phớt lạnh làm Ma-mô-kin phát khùng :

        - Có ai cấm ăn đâu. Là một anh trinh sát viên, dù chỉ làm ít cũng biết ăn sang hơn một ông tướng. Ăn sẽ làm con người can đảm và tài ba hơn. Mày hiểu chưa ?

        Cả bọn ngồi im lặng cười nghe cái giọng miền Nam nhanh nhanh của Ma-mô-kin và cái giọng đều đều trầm trầm của A-ni-kha-nốp : Bô- ra-ni-cốp má đỏ, tóc mịn, Bi-cốp mặt tròn như mặt giăng đay mụn đỏ, Gò-lúp 17 tuổi, Fê-ô-lốp, khỏe mạnh đẹp giai. Chỉ một mình Ma-sen-cô một chàng to lớn,hàm răng trắng hến trong khuôn mặt rám nắng, vẫn ngồi xem bà cụ già dệt vải, miệng tấm tắc đầy vẻ thán phục của một anh chàng suốt đời ở tỉnh :

        - Thật là cả một xưởng máy

        Trong tất cả các cuộc bàn cãi gay go hay đùa nghịch giữa Ma-mô-kin và A-ni-kha-nốp - dù là việc cá thu ở Kéc tốt hơn giống ở lếc-cút, hay so sánh giữa các loại súng tiêu liên của Liên-Xô và Đức, hoặc Hít-le có phải là một thằng điên hay thằng ngốc, hay ngày mở mặt trận thứ hai - thì bao giờ Ma-mô-kin cũng tấn công và A-ni-kha-nốp cũng chống đỡ, nhíu đôi mắt ty hý đầy thông minh và giữ được một bình lĩnh làm đối phương phát ngán.

        Tính bình tĩnh, tính hồn hậu chất phác của A-ni-kha-nốp đã làm Ma-mô-kin khó chịu, nóng nấy bứt rứt như tất cả những người đau não hay như bọn người thích len vào chuyện của người khác. Ngoài sự khó chịu lại còn một đầu óc ghen tỵ ngầm: A-ni-kha-nốp đã dược huân chương, còn Ma-mô-kin chỉ mới có bằng khen thôi. Trung úy lại coi A-ni-kha-nốp như ngang hàng mà Ma-mô-kin thì chỉ như hay gàn như mọi người thôi. Thường hắn vẫn tự nhủ để tự an ủi, sở dĩ như vậy là vì A-ni-kha-nốp là đảng viên nhưng trong thâm tâm vẫn thầm phục đức tính can đảm trầm lặng của bạn. Ma-mô-kin thường hay tự ái mỗi khi người khác va chạm tới mình. Nhưng anh đã nổi danh là một trinh sát viên tài ba và đã từng dự vào nhiều chiến công rực rỡ, nhưng A-ni- kha-nốp bao giờ cũng vẫn là vai trò chính. Giữa thời gian nghỉ của hai nhiệm vụ, Ma-mô-kin thường cũng biết đóng vai trò của mình. Anh khuyến khích các bạn trẻ còn non nớt trong công việc, thắng bộ quần áo gôn, đôi bốt da vừng vào đế hở hàng cúc cổ, một mảng tóc ngang ngổ hất ra ngoài chiếc mũ "Cô-dắc" xanh. Và lúc ấy ở bên cạnh là một A-ni-kha-nốp vạm vỡ, cái đầu tròn, dáng đi chắc nịch.

        Dáng điệu và cách phục sức đã nói rõ quê quán và nghề nghiệp trước kia cùa từng người.

        A-ni-kha-nốp với cái sức khỏe lầm lì của người dân quê Xi-bê-ri Ma-sen-cô, anh chàng thợ thép có cái thông minh biểu lộ ra ngoài : Ma-mô-kin với cái vô tư ngạo nghễ của nhũng người đốc-ke (thợ khuân vác bến tầu).

        ...Nhưng cả những quá khứ ấy đối với họ tới nay sao thấy xa xôi quá rồi.

        Họ đã hoàn toàn lao mình vào chiến tranh, không cần biết nó còn kéo dài đến bao lâu nữa ! Chiến tranh đã thành cuộc sống của họ và đơn vị là gia đình. Thế thôi !

        Một gia đình kỳ lạ, mà mọi người trong đó không được cải may mắn gần gụi nhau lâu dài. Kẻ này bỏ đi quân y, người khác đi xa hơn, tới một miền xa xăm để không bao giờ trở về nữa ; một gia đình có lịch sử của nó, tuy chỉ ngắn ngủi nhưng rực rỡ mà người ta truyền tụng từ "đời" này qua "đời" khác.

        Một số người còn nhớ buổi đầu, lúc A-ni- kha-nốp mới đến. Anh ta đã phải nằm khàn rất lâu không được đi nhận một nhiệm vụ nào cả : những đồng chí cũ không dám mang anh đi. Kể ra thì A-ni-klia-nốp khỏe lắm, khỏe đến trình độ có thể kẹp chết ngạt hai người hai bên nách được, nhưng trông anh to và nặng nề quá, làm đồng bạn phải nghĩ ngợi. Giả nó bị thương hay chết đi thì làm thế nào ? Ai vác nổi cái xác ấy ? và A-ni-kha- nốp đã phải van xin họ, nếu anh có bị thương thì sẽ tự động mà giải quyết lấy, mà có chết thì cứ để mặc anh ta đấy : bọn Đức còn có thể làm gì được một cái xác đã chết ấy ?

        Nhưng không bao lâu thì tình hình biến đổi. Tờ-ráp-kin về thay trung úy Vóc-xốp bị thương và đã phải A-ni-kha-nốp đi công tác ngay. Con người trông nặng nề ấy đã xơi ngay một tên Fờ-rit (Đức) quá nhanh đến nỗi mọi người chưa kịp thốt ra nửa tiếng. Anh hành động nhanh và kín như một con mèo. Tờ-ráp-kin cũng không ngờ tới vừa mới mấy phút mà A-ni-kha-nốp đã kẹp ngay được vào nách cái mộng của toàn sư-đoàn trong một tháng trời nay.

        Một lần khác A-ni-kha-nốp và Ma-sen-cô bắt được một tên đại úy Đức, nhưng Ma-sen-cô lại bị thương vào chân và A-ni-kha-nốp đã phải mang về cả đôi, 2 người 2 nách nhưng cũng cẩn thận phân biệt "bạn và thù".

        Thành tích của các "lão đồng chí" là cái đề tài của những đêm chuyện trò dài dằng dặc mà thường làm bùng cháy trí tưởng tượng những "con người xanh", làm họ tự hào với tính chất đặc biệt về nhiệm vụ của họ. Nhưng giờ đây, xa địch lâu ngày không được hoạt động, trông họ có vẻ lười biếng tệ !

        Sau khi ăn uống no đủ, ngồi nhả từng hơi thuốc cuộn, Ma-mô-kin tuyên bố là để có thể vào làng ngủ ngay trên đống rạ được. Ma-sen-cô bảo :

        — Ối dà ! mà cũng chẳng có gì cấp bách nữa kia... Nói chung thì khó bắt kịp chúng nó lắm ! hừ ! kố chúng nó trốn cung đã nhanh.

        Cánh cửa mở, Tờ-rảp-kin vào. Anh đưa tay chỉ qua cửa sổ đàn ngựa buộc phía ngoài, hỏi bà cụ :

—           Bà cụ ơi, đàn ngựa kia của ai đấy ?

        Con ngựa cái có một đốm trắng ở trán là của bà ta còn tất cả là của hàng xóm. 20 phút sau, những người có ngựa đã tụ tập trước nhà. Tờ-ráp-kin giao cho mỗi ngưòi một tờ giấy biên nhận và nói :

        -Nếu đồng ý thì đồng bào có thể cho một người đi theo chúng tôi để mang ngựa về.

        Dân chúng rất bằng lòng. Họ đều hiểu sở dĩ bọn Đức đã không thể mang hết súc vật đi và không đốt làng được là vì Hồng quân đã tiến quá nhanh. Vì vậy họ chẳng mè nheo gì cả và cử ngay một chủ chăn ngựa đi theo. Chú bé mới trạc 16. vừa sướng, vừa lo về nhiệm vụ mọi người giao cho. Chú đem dàn ngựa ra giếng cho uống nước và mời mọi người chuẩn bi đi.

        Vài phút sau, một đoàn ky binh 12 người phóng như tên bay về phía Đông. A-ni-kha-nốp chạy tới gần Tờ-ráp-kin, liếc nhìn chú bé khẽ bảo :

        Trung úy Tờ-ráp-kin ạ, liệu chúng mình có bị cản trở gì về món hàng kia không ?

        Tờ-ráp-kin nghĩ ngợi :

        -Có thể lắm nhưng ít nhất là chúng mình cũng đuổi kịp bọn Đức. Và hai người nhìn nhau cưòi tỏ vẻ đồng ý. Vừa thúc ngựa phi, Tờ-ráp-kin phóng tầm mắt vào khu rừng sâu thẳm. Gió tạt như kim đâm vào mặt anh. Nhưng mọi người vẫn phóng như chim bay. Phương tây, mặt trời đang lặn, đỏ ửng cả một hầu trời, và hình như muốn đuổi kịp tà dương nên cả đoàn ky binh đang bay về hướng đó.

        Bộ Tham-mưu sư đoàn đóng đêm trong rừng sâu, giữa giấc ngủ mệt nhọc của các trung đoàn vây quanh. Họ không đốt lửa vì tàu bay Đức luôn bay trên không do thám theo rõi.

        Chỉ trong nửa ngày, đội công binh đến trước đã dựng lên ở đây một khu phố nhỏ : những túp lều xinh xắn có mũi tên chỉ dẫn rõ ràng. Đã biết bao nhiêu thành phố tý hon phù du như thế từ ngày khởi chiến do bàn tay công binh kiến trúc nên.

        Trung úy chỉ huy đại đội công binh Bu- gô-cốp đang chờ gặp Tham mưu trưởng. Người trung tá Tham mưu trưởng vẫn dán mắt vào những chấm xanh đỏ trên bản đồ, say mê với bố trí, với điều động, quên cả thể xác đã bao nhiêu đêm không hề nhắm mắt. Tình hình sư đoàn vẫn lẻ loi mà các đơn vị thì có vẻ cô độc nguy hiểm trong mầu xanh của núi rừng thăm thẳm. Khu rừng hiện đóng quân trông giống như một cái dấu hỏi đang hất hàm hỏi trung tá Ga-li-ép : "Hừ ! Anh thay đổi nhiều thế ư ? Con người đã từng nằm nguyên si không động dậy suốt một nửa thời gian chiến tranh ở mặt trận Tây Bắc, nơi mà pháo binh quân Đức chỉ bắn có giờ ? Chẳng có gì lạ đâu ông trung tá ơi ! Chiến tranh bây giờ là chiến tranh vận động mà lị?"

        Ga-li-ép bứt rứt đứng dậy, khép mạnh 2 manh áo măng-tô vào ngực.

        Ngửng đầu, ông thấy Bu-gô-cốp :

        - Gì đấy ?

        Bu-gô-cốp đứng ngâm gian nhà cỏ vẻ thích chí:

        - Báo cáo đại tá, tôi muốn được biết địa điểm trú quân ngày mai, để cho đơn vị đi làm !

        Ý anh thì còn muốn sư đoàn nấn ná lại trong khu rừng này, dù chỉ trong một ngày nữa thôi để gắn một chút hồn vào cái phố bé xiu xinh xắn này ; và tới lúc ấy sẽ có kẻ khen ngợi anh chăng ? Nếu không thì đành bò mặc gió xuân đùa với gian nhà trống. Bu-gô-cốp vốn là con cháu của những người thợ mộc, thợ nề nối danh, vì vậy nên dễ đọc thấy ở anh lòng tự hào của một người thợ xây ; đồng chí Tham mưu trưởng bảo :

        - Đồng chí đưa bản đồ tôi xem.

        Và vẽ lên bản đồ của Bu-gô-cốp một ký hiệu vào một khu rừng cách chừng 40 cây số.

        Bu-gô-cốp thờ dài đi ra ; cùng lúc này ông trưởng phòng tình báo Ba-rát-kin vào. Ga-li-ép niềm nở :

        - Hôm nay chúng tôi vừa gặp đoàn của Tờ-ráp-kin. Đồng chi Tư lệnh không bằng lòng đội trinh sát. Trông chán chường lắm. Anh nghỉ gì thế ?

       Sau một lúc, ông tiếp :

        - Nhưng thôi, ông đại úy ơi! ông phải cho tôi biết hiện địch ở đâu chứ ?

        Bu-gô-cốp chui ra khỏi "tăng" chuẩn bị ra lệnh. Nhưng lúc đang đi anh chợt nghĩ : phải đi báo cho Tờ-ráp-kin hay mới được, phải bảo hắn "sứa gáy" cho lính đi nếu không thì ốm đòn!

        Bu-gô-cốp mến Tờ-ráp kia lắm. Cả hai vốn cùng người Von-ga. Anh đã tìm thấy lại ở trong người trinh sát tài ba này, cậu bé thầm lặng và giản dị của buổi gặp gỡ đầu. Sự thực thì vì công việc nên họ rất ít gặp nhau nhưng Bu-gô-cốp vẫn cảm thấy thích thích vì bên cạnh có một người bạn cùng quê, một anh chàng giản dị, chắc chắn, đứng đắn, thường đùa với cái chết gần hơn tất cả mọi người.

        Nhưng anh đã tìm không ra Tờ-ráp-kin. Anh bước vào nhà Ba-rát-kin hỏi, ông này sỗ sàng trả lời :

        - Ai biết được hắn ở đâu ! mặc kệ hắn đi đâu thì đi, tôi vừa bị quở vì hắn đấy.

        Đại úy Ba-rát-kin đã có tên tuổi trong sư đoàn về bệnh lười và cái giọng lưỡi tục tĩu. Biết rằng cấp trên không ưa gi mình và ngày nào cũng có thể bị trách, Ba-rát-kin đã đâm ra ì trong công việc. Trinh sát viên của ông hiện ở đâu ? Đang làm gì ? Ông cũng chẳng cần biết mấy, và từ ngày đầu cuộc phản công tới nay đều như vậy. Miễn là luôn luôn ngồi trên chiếc xe ham mưu, lượn quanh cô hiệu thính viên Ca-chi-a mới đến, một người đẹp có đôi mắt mơ màng, thế là đủ rồi.

        Bn-gô-cốp đi ven theo con đường giữa đám công trình xây dựng phù du của anh, trong đầu óc chợt nảy ý nghĩ muốn chiến tranh hết ngay đi để trở về nhà tiếp tục làm cái nghề xây dựng nhà cửa như trước. Anh như ngửi thấy mùi thơm của những tấm gỗ mới bào, như thấy mình đang đứng trên các mảnh rui mè cùng với toán thợ nghiên cứu cách kiến trúc.

        Chờ đến tảng sáng ngày hôm sau, thì Bu-gô- cốp đã cùng một toán công binh đeo xẻng cuốc lên đường.

        Chim rừng hót líu lo đón chào ngày mới, từng hàng cây cổ thụ uốn mình che rợp con đường. Những người lính gác đi lại, chiếc áo mưa vắt ngang vai.

        Ven đường và chung quanh chỗ đóng quân, trong các hầm hố, các tay súng máy đang chờ đợi, mắt lim dim bèn cạnh khẩu súng. Mọi người đang chen chúc nhau ngủ, Nhưng khí lạnh về sáng đã làm họ tỉnh giấc và chạy đi tìm củi khô về đốt sưởi.

        Bu-gô-cốp co rúm lại vì lạnh, nghĩ thầm :

        "Hừ ! chiến tranh ! thế đấy ! đói lạnh của hàng ức vạn kẻ không nhà.

        Đi được độ 10 cây số, đội công binh thấy từ phương tây phi lại ba con ngụa. Eu-gô-cốp dừng lại lo lắng : phía đẳng ấy làm gì ra lính Hồng quân - nhưng rồi lại vui vẻ ngay lúc thấy Tờ-ráp-kin và hai đồng chỉ trinh sát vừa tới.

        Tờ-ráp-kin vừa dừng ngựa nói ngay :

        - Bọn Đức ở cách đây không xa đâu. Có cả pháo và tăng nữa đấy. Rồi anh chỉ xuống bản đồ vị trí đóng quân của địch ngay ở đầu ngõ rừng mà Bu-gô-cốp đang định tới làm nhà trú quân. Tờ-ráp-kin tay chỉ miệng nói :

        - Ở đây có hai xe bọc sắt và một tăng đang phục kích. Anh xem, A-ni-kha-nốp vừa bị thương trong một cuộc bắn nhau với quân Đức đấy.

        Ngồi một cách mệt nhọc trên lưng ngựa, A-ni- kha-nốp cười ngượng ngịu như muốn xin lỗi bạn về việc đã để mình bị thương.

        Ru-gô-cốp nghĩ ngợi :

        - Còn tôi sẽ làm gì bây giờ ?

        Sau khi về báo cáo tình hình cho Tham-mưu- trưởng xong. Tờ-ráp-kin quay lại truyền đạt mệnh lệnh cho tốp công binh. Xong lại lên ngựa phóng đi.

        Giữa cái đô thị tý hon của Ru-gô-cốp, đại tá Séc-bi-sen-cô đang đứng bên cạnh chiếc xe Teep, vây quanh là các đại tá, trung tá, thiếu tá, các hạ sỹ quan hộ vệ, và ban bí-thư đứng xa hơn. Tờ-ráp-kin vừa phóng ngựa tới, miệng đã nói ngay :

        - Báo cáo Tư lệnh, đã tìm ra bọn Đức rồi, cũng gần đây thôi. Mọi người vây lấy Tờ-ráp-kin. Anh trình bày giản đơn về tình hình quân Đức : chúng hiện ở trên bờ con sông gần đây nhất, đang đào công sự, có ụ pháo và 6 xe tăng. Bộ binh nằm dưới giao thông hào. Hai xe bọc sắt và một tăng đang phục kích cách đây 20 cây số.

        Đại tá Séc-bi-sen-cô ghi lại những điểm do Tờ-ráp-kin báo cáo lên bản đồ. Ông khẽ hất cằm, các Tư lệnh trung đoàn,các sĩ quan tham mưu đều rút bản đồ của mình ra. Trung tá Ga-li-ép không thấy rét nữa. Ông đã để rơi chiếc măng-tô phớt xuống đất. Ông chủ nhiệm chính trị cũng đang loăng quăng đi triệu tập nhân viên của mình.

        Người đại tá gạch một vạch xanh lên bản đồ và hỏi :

        - Anh có cho là chúng nó phòng ngự cẩn mật không ?

        - Có.

        - Có thấy xe tăng không?

        - Có.

        - Không thêm gì đấy chứ? Séc-bi-sen-cô nhíu mày, đưa đôi mắt xanh nâu nhìn Tờ-ráp-kin.

        - Không.

        - Tôi không muốn nói xấu anh, nhưng tôi cần phải biết rõ. Séc-bi-sen-cô dịu giọng - Mà thường thì các bố trinh sát cũng hay cường điệu !

        - Tôi chỉ nói sự thực. Tờ-ráp-kin trả lời.

        Nơi xa đã có người ra lệnh báo động. Toàn khu rừng trở nên nhốn nháo : các đơn vị chuẩn bị

        Mắt vẫn không rời bức bản đồ, người đại tá ra lệnh :

        - Các trung đoàn hành tiến theo quy luật hành quân thường lệ, trung đoàn đi đầu phải ra đằng trước 1 tiểu đoàn trang bị thêm đầy đủ. Pháo binh trung đoàn theo sau bộ binh. Trinh sát và súng máy sẽ bọc 2 bên sườn. Tới mỏm 108, trung đoàn đi đầu sẽ triển khai thành đội hình chiến đấu. Ban chỉ huy trung đoàn ở mỏm 108. Tôi sẽ ở cửa phía tây của khu rừng này, cạnh nhà người gác rừng. Đồng chí Ga-li-ép sẽ chuẩn bị ngay mệnh lệnh chiến đấu và báo cáo lên quân đoàn.

        Rồi bỗng ông hạ giọng :

        - Các đồng chí phải chú ý, trung đoàn pháo binh hiện còn ở sau, đạn dược có hạn ; chúng ta đang ở trong một tình thế kém địch nhưng chúng ta nhất định làm tròn nhiệm vụ.

        Mọi người giải tán, bên cạnh ô-tô chỉ còn ngưòi đại tá, Ga-li-ép và Tờ-ráp-kin. Séc-bi-sen-cô nhìn Tờ-ráp-kin cạnh con ngựa đẫm mồ hôi, mỉm cười :

        - Đồng chí thật là một thanh niên dũng cảm;

        Tờ-ráp-kin lúng túng nói lảng :

        - Sui-kha-nốp bị thương rồi.

        Séc-bi-sen-cô không trả lời, ông dặn dò thêm Ga-li-ép rồi đi xuống các đơn vị.

        Một số sĩ quan tham mưu đang loay hoay xung quanh Ga-li-ép ; lúc này trông người tham mưu trưỏng đã trở nên linh lợi, hoạt bát như cậu bé nghịch ngợm ở Ba-cu 30 năm trước đây.

        Trong những phút này, người ta thường bảo nhau : "Ga-li-ẻp ngửi thấy mùi bọn Đức rồi đấy!" Ông gọi Tờ-ráp-kin :

        - Thôi về đi. Theo rõi thường xuyên chúng nó và báo cáo tình hình cho đều về nhé !

        Tờ-rảp-kin lên ngựa đi.

        Trong lúc này thì người trinh sát viên đem A-ni-kha-nốp tới trạm cứu thương đã quay trở lại, dắt theo con ngựa của A-ni-kha-nốp. Bu-gô-cốp vẫn đứng đợi tại chỗ cũ, mặt tỏ vẻ lo âu.

        Tờ-ráp-kin nhảy xuống đất, uống một hớp vốt-ka của bạn đưa cho, tay chỉ xuống bản đồ vị trí chỉ huy sư của sư đoàn.

        Bu-gô-cốp nhìn đôi mắt nghiêm nghị của Tờ-ráp-kin :

        Chiến tranh lại tiếp tục rồi ư ?...

        Nhưng đoàn trinh sát đã lên ngựa vụt biến vào xa xăm.

        Toán công binh lặng lẽ đi theo, phản đoán ngầm về tình hình : Các cuộc chiếu đấu lại tái diễn, Chẳng bao giờ hết ; chẳng ai biết nổi đoạn cuối của cuộc chiến tranh này...!
        Bu-gô-cốp nói :

        - Thôi, lần này không còn làm lều nữa mà phải xây những hầm trú ẩn thật chắc rồi.

        Tờ-ráp-kin tới một ngọn đồi có cây cối ở đầu một con sông không tên mà sau đó là giặc Đức. Các trinh sát viên của anh đều tụ tập lại đây cả. Từ trên cây đang quan sát, Ma-sen-cô tụt xuống báo cáo :

        - Bọn Đức có xe bọc sắt và tăng vừa ở đây cách 30 phút, vừa quay đằng sau qua sông đi gặp bọn khác. Sông không sâu, tôi đã xem rõ, chỉ ngập có nửa thân xe bọc sắt thôi.

        Mọi người bò ra bờ sông, nấp vào bụi Tờ-ráp- kin trả ngựa cho cậu bẻ mang về.

        - Theo đường này mà về nhé! Tôi còn giữ 2 con thêm một ngày nữa, mai tôi sẽ trả, hôm nay còn cần để đi báo cáo.

        Xong anh cũng bò tới chỗ mọi người nấp và quan sát trận địa phòng ngự của địch : giao thông nào đang đào dở và chỉ che đến ngang vai bọn Đức thôi. Phía trước là hai hàng giây thép gai.

        Tốp trinh sát chỉ cách bọn Đức cỏ một con sông hẹp và dãy lau sậy; trên bờ giao thông hào một thằng Đức đang cầm ống nhòm quan sát sang phía bên này.

        Ma-mô-kin thì thầm :

        - Để tôi hạ nó.

        Tờ-rảp-kin vội ngăn :

        - Đừng làm bừa, không được.

        Anh tiếp tục uớc lượng trận địa địch. Đám đất lờ mờ trước mặt là một dãy hào thứ hai. Bọn Đức cũng đă khéo chọn vị trí: bờ sông phía Tây cao hơn nhiều và rừng lại rậm. Cạnh một xóm có một mỏm cao bao quát cả vùng, trên bản đồ nó là mỏm 161,3.

        Rất nhiều địch trong giao thông hào. Đầu xóm phía Đông có một xe tăng của dịch,

        Bỗng hình ảnh của A-ni-kha-nốp vụt qua trong óc Tờ-rốp-kin, một hình ảnh lờ mờ và vụt biến đi rất nhanh như của một hành khách trồn tàu, sau mấy giờ ngồi với anh để rồi biến mãi vào một hướng xa xăm.
Ma-mô-kin bỗng nói :

        - Kìa! Trung ủy xem, bọn Phờ-rít (Đức) đi

        sưu sách.

        Chừng 30 thằng Đức ra khỏi rừng đang tiến về phía bờ sông. Tới bờ, chúng đi tản mác, quan sát kỹ bờ bên kia rồi lội xuống nước, Tờ-ráp-kin bảo thiện xa Ma-sen-cô :

        - Cho chúng nó một mẻ đi !

        Một tràng tiểu liên dài sôi sùng sục trên mặt nước. Bọn Đức quay chạy, nhớn nhác nhìn lại phía sau, bì bõm lội như vịt. Trong giao thông hào địch chạy nhốn nháo. Những tiếng lệnh lanh lảnh, tiếng đạn rít vèo vèo. Đầu xóm chiếc xe tăng nhúc nhích và nhả một lúc ba phát đạn. Một giày sau các cỡ pháo của địch thi nhau nhả đạn : ít nhất phải đến 10 khẩu. Trong độ 3, 4 phút nỏ khạc lẻn rất nhiều trên mỏm đồi, đất bụi vù lèn, xé tan bầu yên tĩnh của núi rừng.

        Tiểu đoàn mũi dùi của sư đoàn nghe tiếng đại bác nổ. Mọi người dừng lại. Đại úy tiểu đoàn trưởng Mu-ta-cốp và đại úy Gu-rê-vít chỉ huy liên đội pháo binh nhìn nhau, Mu-ta-cốp nói :

        - Đã hơn 1 tháng nay mới được nghe lại khúc nhạc này... Xa lạ quá rồi nhỉ.

        Tiếng nổ tiếp nhau từng đợt đều đều. Một phút sau tiểu đoàn lại tiếp tục tiến. Đến một chỗ rẽ, họ gặp cậu bé dắt đoàn ngựa đang rạp mình trên lưng ngựa, nghển cô nghe ngóng súng nổ.

        Ngưòi tiểu đoàn trưởng hỏi :

        - Chú làm gì ở đây ?

        Chú bé tỏ vẻ lo lắng :

        — Các đồng chi mau lên chứ ! Bên bờ sông rất nhiều địch mà các đồng chí trinh sát chi có 12 người thôi...

        Cái trong danh từ quân sự người ta gọi là "chuyên sang thế thủ" thì đã xảy ra ở đây như sau :

        Các đơn vị triển khai và đang cố chọc thủng trận tuyến địch không ngừng. Nhưng mọi nguời đều đã mệt nhọc trong một cuộc tấn công không thấy hết; lại thiếu pháo, thiếu dụng cụ Cuộc tấn công thế là hỏng. Bộ binh như cắm đứng xuống đất bùn, chịu đạn giặc, gội tuyết, tắm mưa xuân vừa về.

        Các hiệu thính viên ghi lại những câu rủa, câu gào của các chỉ huy cao cấp : "thọc đi! tung bộ binh ra đi! quét sạch chúng nó đi!". Và cho đến đợt tấn công bất lợi lần thú hai thì cỏ lệnh phải "độn thổ". Rồi chiến biến đổi hình thức thành những cuộc đào đất đồ sộ. Công việc làm về đêm, dưới ánh lửa muôn màu của hỏa pháo địch và của nhà cửa, làng xóm đang bốc cháy bởi đạn đại bác Đức. Dưới đất đang phát triển một trận địa phức tạp của giao thông hào và hầm hố. Cảnh tượng đã đổi khác : trước mặt không còn là cái bờ C011 sông bé nhỏ mọc đầy lau sậy nữa mà là một "tiền duyên trận địa" bị đào, bị cầy nát nham nhở bởi mảnh đạn, mảnh bom thành từng vòng tròn như địa ngục của Đăng (Dante).

        Những người trinh sát đi sưn sách ban đêm trêu bờ sông (bấy giờ người ta gọi nó là phạm vi trung lập) đều nghe rõ tiếng búa bổ và tiếng gọi nhau của bọn công binh Đức cũng đang củng cố trận địa.

        Nhưng trong cuộc sống có khi rủi lại hóa may: dần dần những đơn vị ở sau đều tới đủ: đạn nhỏ, đạn to, bánh trái, rơm rạ, đồ hộp được tải đến trên từng tốp xe ngựa kêu cót két. Rồi các bộ phận quân y, vô tuyến điện, hậu cần, thú-y đều lần lượt tới đủ. rải rác phân tán trong các khu rừng lân cận.

        Và cuối cùng thì đại đoàn pháo binh cũng đến, được mọi người nhiệt liệt hoan hô. Các khẩu pháo dưới công sự cũng bắt đầu nghếch mũi lêu đảnh hơi rồi nã kịch liệt vào trận địa địch.

        Rồi từ đó, bắt đầu một cuộc đời yên tĩnh, chóng ngán, chỉ có mưa, bùn và đất. Nhưng dù sao thì cũng là một quãng đời ! Và sau một tháng của cuộc tấn công, khi liên lạc tới, bàn tay giá lạnh của người lính lại được cầm những bức thư nhà ! Ồ thật là cả một hạnh phúc may mắn.

        Trong hầm bèn bờ sông, Tờ-ráp-kin cũng đang đọc thư: một bức của mẹ hiện làm giáo học ở một tỉnh nhỏ ở vùng Von-ga, một của bà chị ở Mổt-cu. Cũng như tất cả những bức thư trước bà cụ bao giờ cung tỏ một ước vọng không dám biểu lộ rõ rệt ; một mong muốn nồng nàn và đau đớn: miễn là con yêu của tôi không bi giết.

        Bà chị Lê-na hiện học vi-ô-lông ở âm nhạc viện Mốt-cu. Cô viết cho em hay về những kết quả học tập của mình. Cô ta bàn về Bách và Tsai- kốp-ki với một giọng thân mật gia đình của tuổi trẻ: "Cái ông già Tsai-kốp-ki thế mà tương đối dễ hơn ý nghĩ của chị.

        ... Chà ! Còn cái ông già Đức Bách..." Và cứ thể...

        Tiếng hát líu lô của tuổi trẻ, cái mầu sáng êm dịu của trần nhà, mầu sơn xám của cây đàn vi-ô- lông, ồ ! sao mà giờ đã xa xôi quá đỗi ! Trong thâm tâm Tờ-ráp-kin thấy như thầm ghen với những kẻ hiện giờ còn đi xem hát, ngồi nghe âm nhạc, yêu đương nhau hay tiếp tục mài đũng quần trên ghế nhà trường, mà ở đây thì có những kẻ đang cúi đầu trước cái đe dọa của thần chết -  và oái oăm hơn - trước con mưa như tát vào mặt.

        Ma-sen-cô mắt vẫn dán vào ống nhòm, miệng hỏi :

        - Trung úy à ! họ viết những gì đẩy ?

        - Họ vẫn tiếp tục sống, sống êm lặng và hỏi là chủng mình đã gần xong chưa?

        Ma-sen-cô gật đần mỉm cười. Mắt vẫn quan sát. Anh nói :
-Bọn Phờ-rít có vẻ muốn động đậy.

        Tờ-ráp-kin cầm lấy ống nhòm. Bọn địch đang kéo một khẩu pháo ra khỏi rừng. Bỗng tự nhiên anh cười, mồm lẩm bẩm câu của bà chị viết: ...Còn cái ông già Đức B..Bách ! B-B-Bách !"

        Khẩu pháo của địch bắt đầu nhả đạn. Tờ-ráp- kin gọi giây nói cho Gu-rê-vít :

        - Anh xem ! chúng nó vừa kéo một khẩu pháo bắn thẳng tới ngay bên phải gian nhà đồ. Thấy không ? - Trong ống nghe vọng lại cái giọng khàn khàn của người pháo thủ vẫn tỉnh như sáo :

        - Cảm ơn Tờ-ráp-kin nhé! Tôi sẽ cúp ngay nó bây giờ.

        Ma-mô-kin bỗng lao tới, đầu nhô lên giữa đám sậy :

        - Trung úy có muốn ăn không?

        Và đưa lại cho Tờ-ráp-kin một con ngỗng bọc trong giấy báo đặt trên đĩa tử tế. Khi chia phân cho Ma-sen-cô, Tờ-ráp-kin mới sực nhớ ra là dạo này Ma-mô-kin thường đem về cho mình nhiều thức ăn ngon, quá ngon trong chiến tranh như thế này. Anh định hỏi nguyên do ở đâu, nhưng một câu nói của Ma-sen-cô về địch tình làm anh lại thôi.

        Ma-mô-kin đã đâm ra giàu có một cách trông thấy, nhưng chẳng ai biết cái kho của tất cả các món trứng, bơ, gà, vịt, cà muối kia là ở đâu ra, mọi người có hỏi thì hắn chỉ cười xòa :

        - Ồ phải biết xoay xở ra chứ !

        Câu chuyện thì giản đơn thôi nhưng cũng khá xấu xa. Lúc được Tờ-rảp-kin ủy nhiệm đi trả nốt 2 con ngựa, mượn thêm một ngày để liên lạc với trên, dọc đưòng Ma-mô-kin đã đem nó cho một ông già xóm bên "mướn"; hắn không thiết lấy tiền nhưng ông già phải đồng ý cung cấp thực phẩm cho hắn. Đang vào lúc cần phải bừa và gieo mạ nên ông lão cũng chẳng chối từ gì cả.

        Bọn trinh sát viên trẻ đều tỏ vẻ thán phục anh chàng láu cá này. Lại có anh như Phê-ki-tốp thì lại thích đập đúng khuôn của Ma-mô-kin: hắn thích học từng cử chỉ mốt của anh này đến nỗi cũng cố để một tí ria cho đúng kiểu của bậc dàn anh! Chiều đến Ma-mô-kin ngồi kề lại cho "đoàn người xanh" hậu bối nghe chuyện của đội và không quên thỉnh thoảng lại đá một tý thành tích của mình vào. Hắn cũng có tán dương A-ni-kha-nốp một cách rất nhũn nhặn, nhưng dù sao thì hiện nay A-ni-kha-nốp đã thuộc vào phạm vi "lịch sử" rồi và không thể bóng gió gì được nữa.

        Nếu hắn thường mang thức ăn cho Tờ-ráp-kin thì cũng chẳng phải vì nịnh hót gì đâu. Hắn cũng hiểu rằng những hình thức đó chẳng có ảnh hưởng gì về lợi lộc hay tha thứ của những hạng người như Tờ-ráp-kin. Tờ-ráp-kin ăn ngỗng nhưng chẳng nghĩ gì đến thức mình ăn. Sở dĩ Ma-mô-kin thường "bao" Tờ-ráp-kin là vì hắn yêu người trung-úy trẻ tuổi này, hắn yêu Tờ-ráp-kin vì anh có những đức tính mà hắn không có, như tinh thần hy sinh bản thân và sự chịu đựng ; hắn lấy làm lạ lúc thấy Tờ-ráp-kin chia phần rượu rất đều và đến phần mình lại ít hơn. Hơn nữa, Tờ-rảp-kin rất ít ngủ. Cái này ở ngoài ý nghĩ của Ma-mô-kin. Hắn cảm thấy Tờ-ráp-kin có lý, làm như vậy là đúng, nhưng hắn cũng thấy là nếu ở địa vị hắn thì hắn vẫn làm khác.

        Sau khi đã mang tới cho Tờ-ráp-kin cái xuất "tiền cho thuê ngựa" hàng ngày, Ma-mô-kin đi về phòng ngủ. Tới nơi hắn chạm trán đại tá Séc-bi-sen-cô, người mà hắn vẫn thường phải lánh cẩn thận vì cái lối phục sức trái đời của hắn với cái mũ cô-dắc xanh và đôi bốt vàng. Ông này thường vẫn không tha thứ một kiểu ngoại lai nào trong đơn vị mình.

        Cạnh người đại tá cỏ một cô thiếu nữ đẹp, tóc hung cắt ngắn trong bộ quân phục trung sỹ Tuy Ma-mô-kin đã quen hết các đàn bà con gái trong sư đoàn, nhưng chưa từng thấy cô này bao giờ. Sẻc-bi-sen-cô đang nói chuyện với người thiếu nữ có vẻ vui vẻ lắm. Từ trước tới nay ông ta vẫn có tiếng là đối với phụ nữ rất thản mật và tốt. Thường ông vẫn nói là địa vị của họ không phải ở ngoài mặt trận. Trái với lối đời thường khinh bỉ đàn bà như nhiều người khác, đại tá Séc-bi-sen-cô đã thương họ với lòng thương của một người lính già đã hiểu rõ những thống khổ của chiến tranh. Ồng hỏi người thiếu nữ :

        - Cô có thích ở đây không ?

        Người thiếu nữ trả lời, thẹn thò :

        - Nhất định rồi... cũng như ở những nơi khác.

        - Như nơi khác thế nào được, cô bé ơi ! Cô đang ở trong một sư đoàn điển hình đã được huân chương "Cờ đỏ"... Tôi chắc rằng ở đây sẽ không ai làm mất lòng cô!

        - Không ! thưa đại tá, không đâu !

        - Nếu có ai làm phiền cô, ai thích ôm cô chặt quá cô sẽ lên nói với tôi, đừng sợ gì cả. Trong đơn vị tôi rất ít thiếu nữ và tôi không muốn ai làm khổ họ. Nhưng cô không hay lượn quanh bọn con giai đấy chứ ?

        Người thiếu nữ cười:

        - Không ! Thưa đại tá, không.

        - Cô đứng tìm cách nói dổi tôi nhé. Tôi biết hết : Người ta đã thấy cô đi chơi mẩy lần với đại úy Ba-ra-kin - bỗng giọng ông trở nên nghiêm nghị - cô phải để ý, bọn đàn ông giảo lắm đấy, chúng nó thường không chịu nói ra những cái chúng nó nghĩ đâu !

        Đại tá Séc-bi-sen-cô đi về phòng làm việc và người thiếu nữ vẫn đứng im dưới gốc cây. Ma-mô-kin tới :

        - Rất hân hạnh gặp cô.

        Người thiếu nữ ngạc nhiên nhìn Ma-mô-kin từ đầu xuống chân ; anh chàng này đập gót, trịnh trọng :

        - Trung sỹ trinh sát Ma-mô-kin.

        Người thỉếu nữ mỉm cườỉ. Ma-mô-kin vẫn bám sảt: - Tôi chưa từng được thấy cô ở đây bao giờ. Cô vừa ở đơn vị khác tới phải không ? hay cô từ trên trời rơi xuống ?

        Người thiểu nữ cười rộ lên : Cô ta vừa từ một sư đoàn khác tới.

        - Ở bên ấy cô có thân với các trinh sát viên không ?

        - Tôi làm việc ở hậu phương, trong một cơ quan tham mưu.

        Hai người đi cạnh nhau. Cô này vẫn hồn nhiên cười, còn anh chàng Ma-mô-kin vẫn tìm đủ mọi cách giương vây với điệu bộ của một anh thợ khuân vác bến tầu, vừa đi vừa nghĩ ngợi không biết đem cô ta đi đâu.

        - Cô Ca-chi-a ạ - hắn đã biết rõ tên nhà của cô này - tôi khuyên cô nêu gần các đồng chi trinh sát viên. Ai là người kỵ sỹ đẹp đẽ nhất ? Nhất định phải là người trinh sát rồi. Ai là người luôn đủ tiền chén với cái đồng hồ kiểu mới nhất ? Một lần nữa vẫn là người trinh sát. Cô đồng ý với tôi chứ ? Nhưng cũng có thể cô chưa quen một người trinh sát nào cả chứ ? - hắn càng nói càng hùng hồn - Thế đại úy Ba-ra-kin cô cũng chưa quen chứ ?

        Ngưòi thiếu nữ ngạc nhiên :

        - Sao anh biết ?

        - Những nguời trinh sát thì cái gì mà chả biết.

        Ngưòi thiếu nữ không đồng ý đi theo anh ta vào rừng, nhưng cũng hứa nếu cỏ dịp sẽ đến nhà thăm. Ma-mô-kin cũng hơi khó chịu nhưng lại giữ được tính tình vui vẻ ngay, và hai người đã chào nhau ra về bằng đôi bạn thân.

        Trong vựa thóc, người đi đi, lại lại, không khí lặng im và hơi căng thẳng như tất cả mọi thời gian chuẩn bị hành động. Ma-mô-kin mỏi sực nhớ ra là hôm nay Ma-sen-cô chuẩn bị đi công tác với 6 đồng chí nữa.

        Ma-sen-cô đang ngồi viết thư cạnh một cái máy quạt thóc hoen rĩ. Những người cùng đi với anh đều ngồi chung quanh đấy cả, họ mặc quần á0 màu xanh, lựu đạn lủng lẳng bên sườn. Sốt ruột và lo lắng, họ luôn ngửng đầu nhìn Ma-sen-cô: đã đến giờ xuất hành chưa nhỉ ?

        Ma-sen-cô viết thư cho vợ và bố mẹ già ở Kha-cốp. Anh cho nhà hay là anh vẫn lành lặn và thanh minh với vợ về chuyện nghĩ nhầm anh có bạn gái thân. Anh thường viết về nhà luôn. Nhưng thư thường tới chậm vì cuộc phản công. Cũng chỉ viết những chuyện thường như trước thôi, nhưng lần này anh viết nắn nót hơn, ý nghĩa từng câu rồi rào hơn. Viết xong anh đưa cho người trực nhật. Cảm động tỏ lộ trên nét mặt anh, anh khẽ gọi mọi người :

        - Thôi! đi thôi ! các cậu ! chuẩn bị xong rồi chứ? - 6 người đứng thành hàng ngang. Đưa mắt nhìn qua một lượt, Ma-sen-cô hỏi :

        - Công binh đâu ?

        - Đây ! chúng nó đây - một giọng tươi trẻ từ góc đống rạ trả lời, rồi 2 người công binh của Bu-gô-cốp phái tới tù đống rạ nhảy ra, quần áo dính đầy rạ. Cũng vẫn giọng ban nãy nói tiếp :

        - Tôi là phụ trách.

        Ma-sen-cô thiện cảm nhìn anh này, một người thấp béo chỉ trạc 20 tuổi.

        - Tên đồng chí là gi ?

        - Ma-xi-men-cô. Tôi cũng là dân Uy-cờ-ren như anh.

        Mọi người cười ồ. Ma-sen-cô nhăn hàm răng trắng buốt:

        - Ồ vùng nào ?

        - Cờ-rê-men-súe.

        - Ồ ! Thế thi chúng mình gần nhau lắm,.. Anh rõ nhiệm vụ rồi chứ ?

        Ma-xi-men-cô vẫn tươi tỉnh :

        - Rõ, gỡ mìn của địch, cắt dây thép gai, cho các anh đi qna rồi về cho kịp cuộc họp Thanh niên đoàn sáng mai. Tôi là tổ trưởng ! Nhiệm vụ của tôi đấy.

        Ma-sen-cô lại cười :

        - Tốt lắm, chủng minh đều giống nhau cả trên 2 điểm, vì tôi cũng là tổ trưởng Thanh niên đoàn. Nào ! chúng ta đi thôi !

        Rồi thành một hàng dọc trên con đường hẻm cạnh đường cái quan, họ đi lên tiền duyên, chỗ Tờ-ráp-kin đang đợi.

        Ma-sen-cô đi đã 4 ngày rồi. Ma-mô-kin gặp Ca-chi-a, mời cô ta đến nhà ăn uống. Hắn vẫn còn giữ được một chai rượu bổ.

        Cùng Phê-ô-tít-tô và mấy anh nữa, hắn bầy rất nhiều thức ăn ngon lành lên một miếng vải trắng vào góc nhà và ngồi xuống cạnh Ca-chi-a yến ẩm.

        Bất thình lình trong lúc tiệc đang vui thì Tờ- ráp-kin đi vào, mọi người hơi nhốn nháo và cũng là cơ hội cho Ma-mô-kin thu vén dần hết cốc chén. Kể ra thì hắn cung hơi thẹn vì phải tỏ vẻ sợ sệt ông chỉ huy trước mặt Ca-chi-a nhưng thế còn hơn phải phạt hay nghe chỉnh.

        Tờ-ráp-kin khẽ liếc nhìn các trinh sát viên và cô gái lạ mặt. Mọi người đứng dậy nhưng anh đã nhẹ nhàng bảo "nghỉ" rồi đi vào một góc nhà xa nhất và ngả lưng xuống giường. Đã ba hôm nay anh không hề nhắm mắt. Đáng ra Ma-sen-cô đã phải về từ đêm hôm trước thế mà Tờ-ráp-kin đã mỏi mắt chờ suốt đêm qua trong hầm cũng chẳng thấy tăm hơi đâu cả. Thêm một điều lạ và đáng lo là hai đồng chí công binh đi dọn đường cho tốp trinh sát, đáng ra phải về ngay tối đó cũng chẳng thấy về. Cả đoàn người đã lặng lẽ lao mình vào đêm tối dày đặc và đã biến mất như tan thành mây khói ; ròi mưa đã lau mất sạch vết chân họ.

        Tờ-ráp-kin đang chập chờn trong một giấc ngủ lung lay. Các trinh sát viên lại bình tĩnh tiếp tục ăn uống. Ca-chi-a thầm thì :

        -Chỉ huy các anh đấy à ? Trông hiền quá, trẻ quá nhỉ !

        Tờ-ráp-kin bỗng lẫm bầm trong giấc mơ :

        -Sao anh ở lâu thế ! Kỳ lạ quá ! Bọn công binh cũng chẳng thấy về ! mà chúng mình lại đang nghe Tsai-cốp-ki. Thằng lừa dối ! Anh không về nữa ư? Thằng gian... cút !

        Những lời của anh không giống tiếng người nói lúc mơ. Tờ-ráp-kin nói với giọng bình thường của người lính. Bọn trinh sát viên thấy khó chịu, từng người một, họ bỏ đi hết để lại một mình Ma-mô-kin trước tấm vải trắng. Ca-chi-a bỗng bước nhanh tới chỗ Tờ-ráp-kin nằm. Mắt anh lim dim nửa nhắm nửa mở như của một thằng bé lúc ngủ ; cái áo va-rơ không gài cúc đễ lộ lòng ngực. Một vẻ chua chát hiện trên nét mặt anh. Cúi xuống nhìn Tơ-ráp-kin, người thiếu nữ khẽ thốt :

        - Người trung úy của các anh trông dễ thương quá.

        Ma-mô-kin sỗ sàng cự lại Ca-chi-a :

        -Để anh ấy ngủ yên nào 1

        Nhưng Ca-chi-a vẫn không để ý, như cảm thấy trong lời nói của mình có một cái gì êm dịu vỗ vẽ người đang ngủ mà nàng cảm thấy đang bao phủ lấy mình.

        Ma-mô-kin giải thích :

        -Trung úy đang lo lắng đấy.

        Kể ra thi buổi tiệc hôm ấy hoàn toàn hỏng ; mọi người đều cảm thấy như vậy. Ca-chi-a ra về lòng như bị xúc động bởi một nỗi buồn man mác hòa lẫn với một cái gì hứng thú. Một mình đi trong khu rừng xanh ngát cây cỏ, nàng lo lắng và hơi ngạc nhiên mà tự cảm thấy sự cảm động của tâm hồn. Nàng tự hỏi cái gì đã xúc chạm tới nàng, đẩy nàng tới một nồi buồn nhè nhẹ man mác. Hình ảnh, khuôn mặt gần như trẻ con của Tờ-ráp- kin vẫn lởn vởn trước mắt Ca-chi-a. Có thể là khuôn mặt đó đã phản ảnh tới con tim sâu của Ca-chi-a một nỗi khô đau chưa nguôi được mà nàng vẫn dấu kín trong đáy lòng. Nỗi khổ đau của một thiếu nữ tỉnh nhỏ nhận thấy rõ những chua chát đau đớn của chiến tranh trên muôn vẻ tàn ác của nó.

        Ca-chi-a dần dần đâm thích tới chỗ ở của các trinh sát viên. Cũng như những người khác, Ma-mô-kin đọc rõ được tàm trạng trong lòng người thiếu nữ. Anh cảm thấy vui vui. Và tự cho mình là người "che chở" cho Tờ-ráp-kin trong cuộc sổng hàng ngày nên Ma-mò-kin cho là nếu có vài trang tiểu thuyết giữa Ca-chi-a và người trung úy sẽ làm ông ta đỡ đau khổ. Từ hôm được biết tin Ma-sen-cô với cả lớp đi hôm nọ ngộ nạn rồi, Tờ-ráp-kin càng ngày càng ưu tư.

        Các trinh sát viên tìm đủ mọi cách mời Ca-chi-a đến chơi, báo tin tức về Tờ-ráp-kin cho cô ta hay, và chạy tới Ban Thông tin báo tin : "Tờ- ráp-kin vừa ở chiến hào về !". Nói chung là họ tìm đủ mọi cách gắn bó hai người lại với nhau. Cái người không biết một tý gì về sự bố trí này lại là Tờ-ráp-kin.

        Một hôm, vừa mới bước vào phòng, Tờ-ráp- kin thấy đã có một miếng vải "tăng" che riêng chỗ nằm của mình ra, mà cũng không phải là cái chăn giải trên rạ làm chỗ nằm nữa mà lại là một cái giường hẳn hoi ; lại thêm một cái bàn con, trên bàn có một lọ hoa.

        Tờ-ráp-kin nhíu mày :

        -Thế này là nghĩa lý gi ?

        Bờ-ra-ni-cốp trả lời hồn nhiên :

        -Thưa trung úy, đấy là cả một công trình của cô hiệu thính viên Ca-chi-a đấy ạ.

        Tờ-ráp-kin tái mặt lại :

        -Tại sao các anh lại để cho ngưòi lạ vào nhà làm gì ?

        Bờ-ra-ni-cốp tiu ngỉu đứng im.

        Nhưng khi biết chuyện này thì Ma-mô-kin giơ tay tỏ vẻ kinh ngạc :

        -Người đâu lại lạ thế ! Chỉ nghĩ tới bọn Đức còn chẳng đoái hoài tới gì cả. Cả ngày chỉ lo vẽ bản đồ phòng ngự của địch, chúi mũi xuống bản đồ. Lúc thì lại loay hoay suốt buổi ngoài bờ sông...

     
        Còn Ca chi-a thì những buổi đầu hơi chán nản vì tính tinh ngượng nghịu và vẻ kín đáo của Tờ-ráp- kin. Không! Từ trước cô ta chưa từng gặp một lối đối xử như thế này bao giờ. Người thiếu nữ này đã quen với cái cảnh được tán tụng, nhưng trong thâm tâm vẫn thừa hiểu không phải vì sắc đẹp của mình, mà là vì ở đây nhiều đàn ông ít đàn bà !

        Và nàng cảm thấy sung sướng gấp bội : người nàng yêu không phải là một người thường. Tờ-ráp-kin trông nghiêm nghị, có óc tự tôn và lành mạnh trong sạch. Và chính như thô mới phải. Trái ngược với tính tình hàng ngày, bây giờ hễ thấy Tờ-ráp-kin là Ca-chi-a đâm thẹn thò và nàng cũng tự lấy làm lạ về mình ; Ca-chi-a tự hỏi có phải mình còn là Ca-chi-a không ? con người từ trước tới nay vẫn tự hào là có chút ít kinh nghiêm trong tình yêu không? Một chiếc hôn, một cái ôm nhận và giả bèn đường trong cái ầm ỹ của cuộc sống thôn dã vì một thiện cảm chốc lát hay đôi khi chỉ vì buồn : đấy là cải mà trước kia Ca-chi-a vẫn gọi là "sống"!

        Hàng ngày nàng đến cái vựa đựng thóc, chỗ ở của trinh sát, mang hoa hay từng cành liễu nhỏ tới. Nhưng cái chính không phải là hương sắc của hoa mà là Ca-chi-a đa mang tới ấp ủ cho hồn trống lạnh của những người lính bằng cái hương vị êm dịu của người đàn bà. Và họ thấy khó chịu về sự lạnh nhạt của người chỉ huy mình đối với cô thiếu nữ.

        Đại tá trưởng phòng tình báo quàn đoàn Sê-mi-óc-kin vừa tới chỗ vựa thóc, bắt gặp Ca- chi-a đang cho hoa tươi vào lọ. Ông tới để xem chỗ ở của trinh sát, nhưng chẳng gặp ai, ngoài người nấu bếp, người trực nhật và cô thiếu nữ.

        Ông hỏi :

        - Cô là ai ?

        Người thiếu nữ đứng nghiêm trả lời:

        - Hạ sỹ hiệu thính viên Si-ma-cô-va,

        Tỏ vẻ bực tức, Sê-mi-óc-kin càu nhàu :

        - Ồ ! tôi tưởng cô tới đây bán hoa !

        Và đi ra.

        Ngay sau đấy ông ta cỏ một cuộc gặp gỡ khá dài với Séc-bi-sen-cô. Câu chuyện tuy lịch thiệp nhưng vẫn ẩn một cái gì khả gay gắt. Sê-mi-óc-kin hỏi:

        - Anh không biết một tý gì về địch trước mặt ư ? Hay có một ý niệm gì về tố chức và ý đồ của địch không ?

        Người Tư lệnh đại đoàn cố nén tự ái, chống chế bằng một giọng nửa đùa :

        - Biết thế nào được ? Người chỉ huy một sư đoàn thường ít biết đến việc ngay trong đơn vị của mình huống chi là địch. Anh xem, tôi đã cho một số trinh sát đi điều tra nhưng họ đã không về nữa rồi. Với anh, con số chục người là chuyện thường vì anh là quân đoàn còn tôi thì thấp bé nên cái chết của 9 người là một tốn thất quá nặng nề ! Hơn nữa con số trinh sát viên của chúng tôi đã hy sinh không phải là ít.

        - Tôi đồng ý, nhưng anh phải nhìn lại tình hình trinh sát viên của anh như thế nào. Tòi đến chỗ họ ở chả thấy ai cả. Trực nhật cũng chẳng biết họ ở tận đâu. À có... một cô thiếu nữ đang đùa với lọ hoa... Tình nhân chắc? Đồng chỉ ủy viên tòa án vừa cho tôi biết gần đây ông ta nhận được một bản tố cáo rất nặng về bọn trinh sát của anh. Anh thì anh không biết được đâu, đồng chí đại tá ạ, nhưng tôi biết. Cả một làng họ tổ cảo. Đấy ! Nguyên nhân vì sao trinh sát của anh làm không nên chuyện.

        Đại tá Séc-bi-sen-cô cho gọi ngay viên sĩ quan tòa án binh lên.

        Đại úy Ét-kin bước vào,một người nhỏ bé, đầu hói, trán gồ, vẻ ngoài lạnh lẽo.

        Ông đem một số dẫn chứng trình bày về việc dân chúng một làng bên kiện số trinh sát viên dùng quyền hành mượn 12 con ngựa mà lúc trả chỉ có 10, Trong lá đơn có kèm một tờ phiếu biên nhận lên ký không rõ.

        - Sao anh lại biết là trinh sát viên của chúng tôi ?

        Người đại úy vẫn bình thản trước cặp mắt dữ dội của Séc-bi-sen-cô :

        - Việc này chưa hoàn toàn rõ ràng đâu chúng tôi còn tiến hành điều tra.

        - Anh hãy điều tra manh mối hết sức rõ ràng rồi báo cho tôi biết. Thôi ! anh có thể về.

        Ét-kin đi ra. Séc-bi-sen-cô nói với Sê-mi-óc- kin giọng mệt mỏi :

        - Được, chúng tôi sẽ cử một đội vào địch hậu. Nhưng về mặt anh thì cũng phải cố thêm trinh sát viên cho chúng tôi.

        Lức Sé-mi-óc-kin về rồi, Séc-bi-sen-cô ra sàn, ngoái cố lại bảo người quan hầu:

        - Đợi đấy, tôi sẽ về ngay.

        Séc-bi-sen-cô di về phía cải mảy xay : bốn cái cánh quạt đang hững hờ xoay. Tới chỗ ở của đội trinh sát. ông hỏi trực nhật :

        - Trinh sát ở đây phải không ?

        Người trực nhật trả lời:

        - Thưa đại tá, phải. - Rồi hưởng vào gian phòng, nửa tối nửa sáng hô to : "Nghiêm".

        Trong phùng có tiếng rục rịch rồi mọi người đứng nghiêm. Séc-bi-sen-cô quắc mắt nhìn tất cả một lượt. Trong gian phòng xẩm tối số chục người trinh sát viên vẫn đứng nghiêm. Người sư đoàn trưởng lẳng lặng đi tới phía góc phòng có ngăn miếng vải "lăng" khẽ vén lên và thấy Ca-chi-a cũng đang đứng nghiêm như mọi người. Trên cối bàn con có một lọ hoa, một chồng sách vở.

        Luồng mắt người đại tá dịu dàn. Ồng chăm chú nhìn Ca-chi-a và hỏi :

        - Cô làm gì đấy ?

        Rồi quay lại hỏi người trung sỹ trực ban :

        - Đồng chí chỉ huy các anh đâu?

        - Trung úy còn ở trên tiền tuyến.

        - Bao giờ anh ta về, đồng chí bảo lên tôi hỏi nhé.

        Rồi ông từ từ đi ra cửa, bỗng ông quay lại :

        - Ca-chi-a ở đây hay đi theo tôi đi.

        - Vâng tôi đi đây.

        Hai nguời đi ra. Séc-bi-sen-cô hỏi :

        - Tại sao cô lại trốn tôi. Việc ấy chẳng có gì là xấu cả. Tờ-ráp-kin là một thanh niên dũng cảm, một trinh sát viên can trường.

        Người thiếu nữ đứng lặng im.

        - Thể nào ? Yêu Từ-ráp-kin rồi phải không, tổt đấy. Còn đại úy Ba-ra-kin thì sao? Bỏ rơi rồi à?

        - Ồ, anh ấy không đứng đắn đâu, trước kia chẳng qua tôi dại dột.

        Người đại tá bỗng càu nhàu những gì không rõ, rồi đưa mắt chăm chú nhìn xuống đôi mày người thiếu nữ, ông ta đột ngột hỏi :

     -Tờ-ráp-kia có đồng ý không ? Tất nhiên rồi chứ? Một thiếu nữ hoạt bát trẻ trung, luôn luôn mang hoa tới cho thì còn gì nữa.

        Người thiếu nữ không trả lời. Séc-bi-sen-cô bỗng chợt hiểu :

        - Thế à, nó không yêu cô à ?

        Lòng ông như se lại trước tấn bi kịch của ái tình tung ra mà không được trả lại trong lòng người thiếu nữ ít tuổi dưới bộ quân phục hạ sỹ nảy. Ngay cả trong địa ngục của chiến tranh, một thần Tình ái tươi trẻ đang ve vầy đôi cảnh như con chim non trước miệng cá sấu. Và người đại tá chợt mỉm cười...

        Họ gặp người y tá trưởng U-li-bi-sô-va, người sư đoàn trưởng mời cả hai về nhà uống trà.

        Trong phòng của người tư lệnh sư đoàn, U-li-bi-sê-va và Ca-chi-a đang làm nhiệm vụ của bà chủ nhà, họ cùng đồng chí cần vụ đun nước phà chè xong lại ra ngồi ở bàn vui vẻ chuyện trò ầm ỹ.

        Một lát sau Tờ-ráp-kin vào.

        Séc-bi-sen-cô bảo :

        - Anh ngồi xuống đây.

        Ca-chi-a đâm luống cuống, lo sợ người đại tá sẽ đem tâm sự của mình ra nói với Tờ-ráp-kin. Nhưng ông chẳng nói gì cả. Họ nói về chuyện ngựa. Ca-chi-a liếc nhìn khuôn mặt trẻ và nghiêm nghị của người trung úy, lắng nghe những câu trả lời rõ ràng của Tờ-ráp-kin tuy chẳng hiểu gì cả. Ca-chi-a bỗng thấy buồn man núc. Nàng nghĩ ngợi :

        - Có phải mình đã sinh ra vì Tờ-ráp-kin không? Anh ta thông minh, đúng đắn lắm. Bà chị lại chơi vi-ô-lông thạo. Sau này anh ta ắt phải là một nhà thông thải. Còn mình chỉ là một con bé như trăm nghìn con bé khác thôi, Trái lại thì Tờ-ráp-kin không hề đoán nỗi những tâm tình của người thiếu nữ ; sự có mặt của cô ta chỉ làm anh khó chịu và luống cuống Việc cô ta năng đến chỗ ở của trinh sát, những cử chỉ săn sóc nơi ăn nằm cho Tờ-ráp-kin, đối với anh như lạc lõng và đáng ghét. Anh thấy nhục nhã khi thấy các trinh sát viên đưa mắt cho nhau lảng dần đi, cố tình bố trí cho hai ngưòi gần nhau.

        Tò-rảp-kin lấy làm lạ lúc thấy Ca-chi-a ở phòng đại tá, lại còn đi pha trà nữa ! Và khi nghe Séc-bi-sen-cô nói về chuyện ngựa thì Tờ-ráp-kin ngờ Ca-chi-a đã hẻm mép gì với ông này chăng, sau khi được bọn trinh sát cho biết. Anh trình bầy qua loa vấn đề.

        Bỗng Séc-bi-sen-cô nhớ lại những ngày phản công, những buổi hành quân liên miên không ngừng, những phút chạm trán với địch, và cả cái buổi chiều tháng ba mà ông đã trách móc bằng một điệu pha trò đội trinh sát trên con đường lầy lội. Ồng đưa đôi mắt xanh xám và ấm áp nhìn Tờ- ráp-kin ; người trung sỹ Séc-bi-sen-cô, trinh sát viên của cuộc chiến tranh trước như muốn nói: Anh là một thanh niên dũng cảm, Tờ-ráp-kin ạ !

        Người đại tá hỏi :

        - Thiệt anh đã trả hết ngựa cho dân rồi chứ ?

        Tờ-ráp-kin trả lời :

        - Trả hết cả rồi.

        Cỏ người gõ cửa : đại úy Ba-ra-kin đứng ở ngưỡng cửa.

        Sỏc-bi-sen-cô hất hàm hỏi ?

        - Anh muốn gì ?

        - Hình như đại tá vừa cho gọi tôi đến ?

        - Tôi cho gọi anh từ 3 giờ về trước kia. Anh đã gặp Sê-mi-óc-kin chưa?

        - Gặp rồi

        - Rồi sao nữa ?

        - Chúng ta sẽ phái một đội vào địch hậu.

        - Ai sẽ chỉ huy ?

        - Chính Tờ-ráp-kin đang ngồi đây, còn  gì nữa ! - Ba-ra-kin đang giấu một ý vui nghịch ngợm, nhưng anh đã tính nhầm. Tờ-ráp-kin vẫn ngồi nguyên không nhấp nháy. U-li-bi-sê-va yên lặng rót chè và Ca-chi-a cũng chẳng hiểu là những lời vừa qua có một quan hệ thẳng tới vận mệnh cuộc tình duyên của nàng.

        Riêng người Tư lệnh đọc được ngụ ý của Ba-ra-kin trong câu trả lời. Nhưng ông cũng chẳng có lý gì để làm khác hơn. Sự thực thì Tờ-ráp-kin vẫn là người chắc chắn nhất đế thi hành cái nhiệm vụ vô cùng khó khăn này.

        - Được ! - nói xong Séc-bi-sen-cô cho Ba-ra- kin về. Một lát sau thì Tờ-ráp-kin cũng đứng dậy. Séc-bi-sen-cô nói :

        - Thôi anh đi, chuẩn bị chu đáo nhé ; và phải nhớ là hành trình chuyến này nguy hiểm đấy.

        - Thưa đại tá, tôi hiểu rồi - Tờ-ráp-kin nói xong đi ra.

        Lắng tai rõi theo tiếng chân xa dần, Séc-bi- sen-cô lẩm bẩm, giọng rầu rầu :

        - Một thanh niên dũng cảm.

        Sau khi Tờ-ráp-kin đi, thì Ca-chi-a cũng ngồi không yên nữa và xin về. Đêm nay, trời đầy giăng sao, có vẻ dìu dịu. Rừng sâu huyền bí và lĩnh mịch chí thỉnh thoảng vang lên những tiếng nổ nơi xa hay tiếng nổ máy của một chiếc xe hơi lạc lõng.

        Ca-chi-a thấy sung sướng. Nàng cảm thấy hình như lần nàv Tờ-ráp-kin đã nhìn mình một cách êm dịu hơn. Nàng tự nghĩ : con người đầy quyền thế lại rất thương nàng là Séc-bi-sen-cô sẽ đủ cách đế thuyết phục Tờ-ráp-kin, cho Tờ-ráp-kin biết rằng nàng không xấu như thế đâu mà trái lại có những đức tính xứng đáng với người yêu.

        Rồi trong khung cảnh một đêm đầy giăng, nàng lang thang đi tìm kiếm người yêu, miệng lẩm bẩm những lời xưa cũ, cũ như trái đất vậy, gần hầu như những lời "Tà ca của Tà Ca" mà nàng chưa từng được đọc hay nghe qua bao giờ.

        "Thân mến chào Trung úy ! Tôi là I-van Vắc-si-Ii-ê-vich A-ni-kha-nốp, người trinh sát và tiểu đội trưởng tiểu đội 1 của anh đang viết cho anh đây. Có thế nói là tôi đã khỏi rồi, hiện nay rất khỏe và tôi xin chúc anh với cả tấm lòng của tỏi, mong anh cũng như vậy. Ở quân y họ đã mổ viên đạn ở bắp chân tôi rồi. Và sau ngày ở nhà thương ra thì tôi được đưa về một trung đoàn dự bị. Lúc đầu đến đây thì hơi khó chịu vì không được nuôi nấng như ở mặt trận đâu, mà tôi thì lại thích ăn và đã quá quen với cái suất ngoài tiền tuyến. Suốt cả ngày phải tập dượt, học điều lệnh, bắt đầu tập lại tất cả từ bước đầu. Rồi chạy, rồi hét : "xung phong" nhưng chắc chắn là không phải đâm vào ngực quân Đức vì ở đây chẳng có một tên nào, và bắn thì cũng đì đẹt thôi chứ chẳng có một viên đạn thật nào cả! Và tôi còn bị một cái đau nữa : họ đã tước mất của tôi khẩu Oan-tơ đã lấy được của cái thằng quan ba Đức - trung úy còn nhớ chứ - cái thằng quan ba có bịt một miếng vải đen ở mắt ấy mà. Tôi đã lên tận ban chỉ huy tiểu đoàn khiếu nại nhưng ông ta bảo là trung sỹ không có quyền đeo súng ngắn, dù tôi đã nhắc tại nhiều lần tôi không phải là một thằng trung sỹ trơn mà là một trinh sát viên đã từng dùng đến 200 khẩu rồi. Nhưng họ cũng chẳng nghe. Cuối cùng họ đem tôi về một tập thể nông trường : tôi sống như một nhân viên côn-khô (tập thể nông trường) có đủ các món : Kem, bơ và tất cả các loại rau. Hơn nữa tôi lại như thay thế người giám đốc vì trước kia tòi đã từng là một chủ tịch nông trường. Đời chúng tôi ở đây chỉ là cầy bừa, gieo mạ. Chiều đến, sau khi cơm no rượu say, tôi ngả mình trên cái giường đệm bông, và lại còn bà chủ nhà, có ông chồng đi lính mất tung tích ngay từ năm đầu, suốt ngày loay hoay muốn lơn tôi.

        Nhưng tôi thì vẫn chỉ nghĩ tới anh, người trung úy thân mến và các bạn bè ; mỗi khi tôi nhớ tới đã biết bao lần chúng ta chiến đấu cạnh nhau, và mỗi lần hình dung lại những con người gày gày mà thanh thanh của các anh ở từ thành thị tới với cả một lòng hy sinh chịu đựng cao cả cho tổ quốc, là lòng tôi như se lại. Vì vậy nên tôi có một điều tha thiết yêu cầu anh nói với đại tá Séc-bi-sen-cô kiếm cách cho tôi về đơn vị cũ. Đồng chí Tờ-ráp-kin ạ, tôi không thể kéo dài cuộc đời xa các anh ở đây được nữa. Vì tôi rất hổ thẹn không được đánh tới cùng cuộc chiến tranh với các anh mà giờ đây tôi lại sống một cuộc đời còn-khô quá đầy đủ và hình như các anh đang chống với giặc Đức để bảo vệ tôi. Tôi xin gửi anh với toàn đội lời chào thân mến - Vác-si-li-ê-vicb A-ni-kha-nốp."

        Sau khi đã đọc đi đọc lại mấy bận bức thư của A-ni-kha-nốp, Tờ-ráp-kin cười ái ngại; một lần nữa anh nghĩ tới A-ni-kha-nổp và anh thấy nếu như lúc này có bên anh thì thú biết hao. Anh nhìn các trinh sát viên đang ngủ một cách như khinh thị, trong đầu óc nảy ý nghĩ đem so sánh họ với A-ni-kha-nốp:

        "Họ không thế bằng A-ni-kha-nốp được - Tờ- ráp-kin tự nhủ, họ không có cái can trường bình tĩnh, cái thăng bằng, cái sáng suốt của A-ni-kha- nốp. Với hắn, mình bao giờ cũng thấy yên tâm hơn vì hắn không hay hốt hoảng. Ma-mô-kin có gan dạ nhưng hớ hênh và tham lam. Bi-cốp chín chắn nhưng nhiều khi hơi quá : có trường hợp trong những phút hiểm nghèo thì quá suy nghĩ gần như là hèn nhát. Bờ-ra-ni-cốp làm việc có xếp đặt nhưng lại thiếu sáng kiến. Gu-lúp Sê-mi-ô-nốp và một số nữa thì chưa phải là những trinh sát viên thực thụ. Ma-sen-cô rất xứng đáng là một người, một con người vàng ngọc nhưng lại chết mất rồi, chẳng bao giờ về lại nữa !"

        Với những ý nghĩ chua chát ấy trong đầu óc  -  mà kể ra thì cũng chẳng được đúng lắm -  do bức thư của A-ni-kha-nốp gây nên, Tờ-ráp-kin nặng nề bước ra khỏi gian nhà. Trong buổi bình minh giá lạnh, anh chậm chạp đi về phía bãi tập. Chỗ này cũng được bổ trí gần giống như ở trên tiền tuyến. Một con suối rộng cắt ngang bãi tập mà từng hàng thùy dương đã xanh ngát lả tươi đang nghiêng minh soi bóng trên mặt nước. Trên bãi có một dẫy hào không sâu lắm và hai hàng giây thép gai tượng trưng trận địa tuyền duyên của địch do anh em trinh sát dựng lên để tập dượt.

        Và ở trên "chiến trường" này, từng đêm này qua đêm khác, Tờ-ráp-kin hì hục huấn luyện đơn vị mình. Với một tinh thần kiên nhẫn đặc biệt sẵn có, anh thúc bộ đội lội qua con suối băng giá, cắt giây thép gai, dùng sào công binh dò mìn và nhẩy qua dẫy hào. Anh lại vừa nghĩ ra một lối tập mới : bổ trí mấy người trong giao thông hào còn thì tất cả phải bò về phía đó hết sức im lặng, tập quen dần với lối di chuyên bí mật. Cả anh cũng đứng trong hào tai chú ý nghe những tiếng động ban đêm. Nhưng tâm sự anh lại ở nơi khác : anh đang nghĩ tới tiền tuyến, nơi quân Đức đang dựng một mặt trận phòng ngự khả mạnh mà anh sẽ phải chọc thủng.

        Rồi đơn vị được bổ sung thêm mười người nữa, vì vậy nên Tờ-ráp-kin ngoài việc huấn luyện đặc biệt cho số người cần phải dùng gần đây, lại còn phải tập luyện cho số khác. Đấy là chưa kể đến chuyện hàng ngày anh phải quan sát quân địch ở tiền duyên, nghiên cứu quy luật sinh hoạt, tập quán và hành động của chúng nó.

        Do công việc nặng nề và không ngớt đã làm Tờ-ráp-kin trô nên nóng nảy. Thường thì anh hay bỏ qua những lỗi nhỏ của binh sỹ nhưng nay thì anh phạt từng tý một. Ma-mô-kin "ăn đòn" đầu tiên. Khi Tờ-ráp-kin nghiêm nghị hỏi đến số lương thực ở đâu ra thì Ma-mô-kin đã ấp úng bảo là dân họ cho. Nhưng Tờ-ráp-kin cho luôn 3 ngày cải hối thất và bảo :

         -   Có thế này thì dân chúng mới được yên ổn, ít nhất cũng trong 3 ngày.

        Với Ca-chi-a thì anh đã yêu cầu một cách rất lịch sự nhưng cũng rất cương quyết: là đình chỉ tức khắc đến lệnh mới - anh đã nói rất rõ : đến lệnh mới - những cuộc đến thăm nhà trinh sát viên. Sự thực thì anh cũng hơi lúng túng khi nhìn thấy cặp mắt ngơ ngác của Ca-chi-a, anh muốn gọi Ca-chi-a lại nhưng lại trấn tĩnh được và thôi.

        Cái làm anh bực nhất là hành động của một trinh sát viên mới đến tên là Phê-ô-tít-tô, một anh chàng to lớn, đẹp giai người vùng Kha-dăng.

        Sáng hôm ấy giời mưa nên Tờ-ráp-kin cho anh em nghỉ tập. Từ sáng sớm anh đã lên chỗ Ba-ra-kin để học tiếng Đức với anh phiên dịch Lê-vin. Trong đám bụi bên cạnh cái máy xay anh thấy Phê-ô-tít-tô đang nằm trên cỏ, đùi phơi ngoài mưa. Tờ-ráp-kin lấy làm lạ hỏi hắn đang làm gì. Phê-ô-tít-tô vội đứng dậy lúng túng :

         - Thưa trung úy tôi đương tắm nước lã, đây là thói quen từ khi tôi còn ở nhà. Nhưng ngay đêm ấy, lúc mọi người đang hết sức im lặng tập bò thì Phê-ô-tit-tô ho lớn khù khụ. Lúc đầu thì Tờ-ráp-kin không để ý, nhưng khi lại nghe hắn ho một tràng dài thì anh hiểu ngay là thằng cha này đã cảm lạnh rồi; và anh cũng hiểu rằng đem một người bị ho đi trinh sát nhiều khi hỏng việc và làm hại cả đội

        Chưa bao giờ Tờ-ráp-kin nóng như lúc này. Anh phải trấn tĩnh lắm mới không khỏi chồm lên người Phê-ô-tít-tò :

         - Đấy, cải thói quen tắm nước lã của anh đấy! Thật không ra người ngợm gì cả !

        Và ngay ngày hôm sau, Phê-ô-tít-tò phải đổi đi đơn vị khác.

        Mỗi lần nhớ lại cảnh này, Tờ-ráp-kin không khỏi nhún mình khó chịu.

        Mặt trời đã lên, đã đến lúc đi ra bờ sông. Như thường lệ, Tờ-ráp-kin đem theo 2 người cùng đi.

        Càng đi gần tới các vị trí tiền tuyến, không khi càng căng thẳng và nặng nề như con người không còn ở trên trái đất nữa mà là đang sống trên một tinh cầu xa lạ, rộng lớn hơn nhiều. Tiếng tặc tặc của súng máy dõng dạc và uy nghi, tiếng nổ ghê gớm nghe như tận âm ty vang lên của các loại mìn, theo sau là một im lặng dọa nạt như bao trùm một cái chết bất ngờ lao tới.

        Đoàn trinh sát viên vẫn tiến trong bộ quần áo xanh, người nọ nối người kia, trước những thân cây bị đạn pháo xé nát, trước những vị trí pháo binh, càng đi càng thấy tới sát chiến tranh hơn.

        Tờ-ráp-kin gặp Ma-mô-kin trong giao thông hào của tiêu đoàn 2. Anh đã cử Ma-mô-kin lên đây, thường xuyên ở đài quan sát sau 3 ngày cải hối thất để hắn "gần bọn Đức hơn và xa gà vịt hơn". Thấy chỉ huy mình tới, Ma-mô-kin đứng nghiêm trao cho Tờ-ráp-kin bản theo rõi tình hình địch 24 giờ vừa qua.

        Trong hầm súng máy, Tờ-ráp-kin nhìn qua ống nhòm và đã thấy rõ mọi hành động bên phía trận địa tiền duyên của địch. Đại úy tiểu đoàn trưởng Mu-ta-cốp và đại úy liên đội trưởng Gu-rê-vich tới đây luôn, cả hai đều biết nhiệm vụ của Tờ-ráp-kia sắp làm ; và anh cảm thấy bực mình lúc đọc thấy trong mắt của họ một ý nghĩ như muốn tỏ nỗi thương hại anh :

        "Auh sẽ sắp phải đi sang bên ấy, còn chung tôi thi vẫn bình chân như vại dưới mái lô cốt ba lần gỗ".

        Cả những thái độ thân thiết hoặc những ý nghĩ của họ muốn chia sẻ với anh đã làm anh bực dọc. Anh phản đối kịch liệt những ý nghĩ của họ mà anh cho như lả một bản tuyên cáo tử hình. Mắt dán vào ống nhòm, Tờ-ráp-kin mỉm cười nghĩ thầm : "Hãy chờ một thời gian nữa, các ông bạn của tôi ơi, tôi sẽ sống lâu hơn các anh và tương lai sẽ là tôi đi chôn các anh đấy !"

        Không phải là anh muốn họ như vậy đâu, chẳng bao giờ anh nghĩ như thế. Trái lại cả hai người rất có thiện cảm với Tờ-ráp-kin. Mu-ta-cốp là người tiểu đoàn trưởng ưu tú nhất của sư đoàn, trẻ đẹp, trông rất khỏe mạnh. Gu-rê-vích mà Tờ-ráp-kin thích nhất, là một người luôn luôn tỏ ra lịch thiệp và súng sinh trong bộ quân phục thẳng nếp bất cử ở đâu, số học lại rất giỏi. Đơn vị của anh bắn rất đúng, đã làm bọn Đức khiếp đảm Có những ngày ròng rã anh ngồi quan sát trận địa quân địch ; trong cái kiên nhẫn người ta đã đọc rõ lòng căm giận, và thường cho Tờ-ráp-kin những tình báo quý giá. Tờ-ráp-kin thấy ở Gu-rô-vich một tấm can trường đã làm anh phấn khởi trong lúc thi hành nhiệm vụ. Chỉ nghĩ tới trách nhiệm và không bao giờ vì cá nhân, Tờ-ráp-kin cũng như Gu-rè-vích là những người đã được giáo dục như vậy. Họ thường gọi nhau bằng "đồng hương"có phải là vì cả hai cùng ở một xứ mà mọi người đều tiu tưởng ỏ sự nghiệp của mình và sẵn sàng hy sinh thân thế cho nó.

        Tờ-ráp-kin đang dán mắt vào những hào hố và dây thép gai ; anh như đang ghi vào óc từng đợt gồ ghề của đất, từng vùng bị súng mây quân địch châu mũi tới, từng cử chỉ nhỏ một của địch trong giao thông hào.

        Anh nhìn một cách thèm muốn những con bạch-tước quanh quẩn bay đi bay lại từ chiến tuyến của ta qua quân địch và ngược lại. Với chúng nó thì chẳng có gì trở ngại cả. Chúng nó có thể kể rõ tình hình bọn địch. Sao lại không có một con bạch-tước biết nói, một con bạch-tước trinh sát nhỉ. Và nếu giờ phút này mà biến được thành chim thì anh sẽ rất sung sướng mà xin vĩnh biệt hẳn cái lốt người.

        Sau khi đã quan sát kỹ lưỡng và ghi chép đầy đủ Tờ-ráp-kin hạ lệnh cho hai trinh sát viên vẫn tiếp tục theo dõi còn mình thì về vị trí của Mu-ta-cốp.

        Đến nơi, Tờ-ráp-kin thấy một số sỹ quan trẻ tuổi vừa ở trường ra và vừa tới mặt trận đang tụ tập tại đó ; toàn là những thiếu úy trẻ, quân phục còn mới loanh với những đôi bốt quá rộng.

        Đang chuyện trò ầm ĩ, thấy Tờ-rảp-kin vào, họ im lặng như tỏ vẻ kính phục. Anh tới ngồi ở một bàn con và cảm thấy như có nhiều cặp mắt hiếu kỳ đang nhìn anh.

        Và chính anh cũng đang nghĩ tới họ.

        Cuộc đời chiến chinh của họ phần nhiều thường ngắn ngủi. Họ đã lớn lên, được giáo dục, đã biết những hy vọng, đã nếm những nỗi vui, nỗi buồn của đời... nhưng cho tới một sáng sương mù kia vừa ra xong lệnh, chưa kịp thúc bộ đội tiến lên công kích thì đã ngã xuống để không bao giờ đứng dậy nữa. Và binh sỹ nhiều khi cũng chẳng có lấy một lời thương tiếc người chỉ huy đã khuất vì thật ra thì họ cũng chưa được biết cán bộ mình lắm vì cuộc sống với nhau đã quá ngắn ngủi. Và người ta sẽ lãng quên mãi mãi những tình cảm của bao trái tim đó, những ý nghĩ dồn dập sau những cái trán đó.

        Tuy Tờ-ráp-kin cũng chỉ trạc tuổi họ thôi nhưng anh cảm thấy mình đàn anh hơn họ nhiều Và anh thấy tự hào sung sướng về những việc của anh đã làm. Nếu anh chết đi thì mọi người thương tiếc anh và đến cả người sư đoàn trưởng cũng sẽ nhớ đến anh. Rồi bỗng anh chợt nghĩ: "Và cả người thiếu nữ ấy nữa, Ca-chi-a".

        Và ngay trước khi chết, rất có thể là như vậy, anh đã nhìn lớp người trẻ tuổi mới đến, lòng tràn ngập một niềm thương rộng rãi bao la,..

        Trong đám, có một người trẻ tuổi mắt xanh biếc đã làm anh để ý và mên mến. Gặp luồng mắt của Tờ-ráp-kin, người trẻ tuổi bẽn lẽn yêu cầu :

         - Đồng chí hãy lấy tôi vào đội. Tôi rất thích được đi trinh sát.

        Nghe chữ rất thích, Tờ-ráp-kin mỉm cười :

        - Đồng ý, tôi sẽ đề nghị lên Tham mưu trưởng xin đồng chí vào. Chính tôi đang cần người...

        ... Và trên đã đồng ý.

        Thế là thiếu úy Mếch-sép-ki, một cậu con trai cao to 20 tuổi với đôi mắt xanh biếc, với đôi bốt to quả khổ, về với gia đình đội trinh sát trong cải vựa thóc lụp sụp và chật chội này. Trong va-li của anh rất nhiều sách, những giờ nghỉ anh ngồi ngâm thơ cho đội trinh sát nghe, trong gian nhà tranh tối tranh sáng ; họ ngồi, chăm chú nghe những lời thơ ngân nga đầy âm điệu của thi nhân tiết lộ ra trên bộ mặt ửng đỏ của Mếch-sép-ki.

        Bây giờ thì Ca-chi-a chỉ tới cái vựa thóc trong những lúc vắng mặt Tờ-ráp-kin. Mếch sép-ki vòn vã chào đón bắt tay và mời ngồi, cử chỉ của Mếch-sép-ki đã làm cho đội trinh sát vui và thích : lâu rồi, họ đã quên hết những lễ tiết tiếp đãi.

        Có một hôm Mếch-sép-ki hỏi Tờ-ráp-kin :

        - Người nữ hiệu thính viên ấy trông xuất sắc đấy chứ ?

        - Hiệu thính viên nào ?

        - Ca-chi-a ấy mà ! Cô ta vẫn tới đây luôn.

        Tờ-ráp-kin đứng im.

        Mếch-sép-ki hỏi tiếp :

        - Anh không biết cô ta à ?

        - Có. Theo anh thì cô ta có gì là lạ nào ?

        - Cô ta tốt lắm. Thường giặt quần áo cho anh em luôn và anh em đọc thư nhà cho cô ta nghe, kể chuyện cho cô ta nghe ; anh em đều thích gặp. Ca-chi-a có một giọng hát hay lắm.

        Lại có một lần, Mếch-sẻp-ki vẫn cao hửng như bao giờ, quả quyết:

        - Ca-chi-a yêu anh lắm, Tờ-ráp-kin ạ ! Tôi lấy danh dự mà nói như vậy. Có thể là anh không biết gì ư ? Rõ ràng thế mà anh nỡ bỏ qua. Tờ-ráp- kin ạ, anh hạnh phúc lắm ! Tôi rất sung sướng cho anh.

        Tờ-ráp-kin cười gượng gạo :

        - Sao anh biết những việc này ? Cô ta bảo anh phải không?

        - Không phải đâu... ai chả trông thấy ! Thôi ! Tôi đã bảo anh: cô ta là một người con gái rất đẹp.

        - Ối dào ! Nó yêu bất kỳ ai. - Tờ-ráp-kin nói một cách tàn nhẫn. Mếch-sép-ki cau mặt :

        - Sao thế nhỉ ! Sao anh lại có thể có những ý nghĩ như vậy? Không ! Không phải thế đâu.

        Tờ-ráp-kin lạnh lùng cắt đứt câu chuyện :

        - Thôi, đã đến lúc đi tập rồi...

        Mếch-sép-ki rất tích cực học lập và trong công việc của anh làm người ta nhìn thấy một cái thỏa mãn hứng thú trẻ con ! Anh bò cho đến lúc kiệt sức mới thôi, bước xuống nước lạnh không hề nhíu lông mày, và sẵn sàng nghe ròng rã suốt đêm những câu chuyện dài dằng dặc không bao giờ hết về thành tích của đội.

        Càng ngày Tờ-ráp-kin càng mến con người có đôi mắt xanh biếc ấy và sung sướng thầm nghĩ :

        "Mếch-sép-ki sẽ là một con sư tử". "Thế là tối mai bắt đầu. Chỉ mong đêm hết sức tối. Cái nghề trinh sát thì chỉ mong thế thôi" - Ma-mô-kin đang lải nhải trước một số trinh sát viên trẻ.

        Hắn vừa uổng rượu. Tờ-ráp-kin đã cho phép hắn lùi về đẳng sau nghỉ một lúc trước khi đi. Về đến nhà là hẳn mò ngay tới ông già của hắn và mang về một hũ mật ong, một chai rượu to tướng, một bao đồ hộp đầy những bơ, trứng và ngót 3 cân xúc xích.

        Tuy ông lão cũng có chống cự một cách "yếu ớt" vì thấy hắn đòi nhiều quá nhưng Ma-mô-kin đã nói với một giọng buồn rầu :

        - Thôi ! tính toán làm gì nữa lão già ơi !

        Có thể là không bao giờ tôi trở về nữa. Tôi sẽ lên thiên đường. Trên đó tôi sẽ gặp bà cụ nhà lão, sẽ nói với bà ta là ông lão rất tốt. Cò kè làm gì nữa, rất có thể là lần cuối đấy...

        Thấy tình hình đổi mới nên Ma-mô-kin đã quyết định hé màn bí mật về cái kho tiếp tế của hắn : hắn rủ Bi-cốp và Sê-mi-ô-nốp đi theo và đưa cho hai anh này mang về ; đầy vẻ tự hào, hắn hỏi :

        - Thế nào ?

        Sê-mi-ô-nốp trố mắt lên khâm phục tài ba của Ma-mô-kin :

        - Tốt lắm 1 nhưng làm thế nào mà họ cho nhiều thế ?

        Bi-cốp cảm thấy một cái gì ám muội, nói:

         - Liệu hồn đấy, trung úy mà biết thì...

        Và khi về qua cánh đồng của ông lão, Ma-mô- kin khẽ liếc nhìn "hai con ngựa của hẵn" đang bị buộc vào cái cày và cái bừa theo sau là thằng con ông lão, lù khù và lặng lẽ, với chị vợ cao to và đẹp.

        Trông thấy con ngựa cái có cải trán lốm đốm trắng hắn nhớ tới người chủ của nó, cái bà già kỳ dị mà đoàn trinh sát đã tới nghỉ một lúc trong nhà.

        "Cái bà lão ngốc ấy chắc nó chửi thầm mình ghê lắm !" hắn nghĩ vậy và cũng cảm thấy một cái gì như hối hận.

        Nhưng đấy chỉ là ý nghĩ thoáng qua thôi. Bây giờ thì mọi việc đều phớt hết... cả bọn sẽ đi... và chưa biết là cái gì đang đợi.

        Về đến nhà, Ma-mô-kin thấy Tờ-ráp-kin ngồi cạnh cái đập lúa đang cầm bút chì chuẩn bị viết thư cho mẹ và chị. Hắn tái mặt, lẳng lặng đi lại gần. Tờ-ráp-kin ngạc nhiên vì vẻ ngượng nghịu lạ lùng trên khuôn mặt của Ma-mô-kin.

         - Đồng chí trung úy ạ, liệu chúng ta có một đài vô tuyến điện đi theo không ?

         - Có ! Bờ-ra-ni-cốp đang tìm.

         - Thế hiệu thỉnh viên?

         - Tôi sẽ tự chuyển lấy. Mang thêm một người vô ích, biết đâu lại nhầm phải một tên hèn nhát hay một tên lính xấu. Vấn đề dễ giải quyết thôi, tòi cũng biết đủ...

         - À...

   Kể ra thì Ma-mô-kin hết chuyện nói rồi, Nhưng hắn vẫn đứng đấy ngập ngừng :

        - Trung úy ạ, anh có ăn xúc-xích không?

        Hắn chắc là Tờ-ráp-kin sẽ phát bẳn và quát:

        "Thôi lại đi đảnh cắp của dân rồi !" nhưng trái lại Tờ-ráp-kin chỉ ậm ừ cảm ơn và chuẩn bị viết, Ma-mô-kin không chịu được nữa, giọng run run, hắn nói rất nhanh,:

        - Trung úy ạ, anh đừng viết bức thư ấy nữa.

        Tờ-rảp-kin ngạc nhiên :

        - Anh làm sao thế ?

        Ma-mô-kin hấp tấp nỏi :

        - Chính trên cái đập lúa nảy, Ma-sen-cô đã viết bức thư cuối cùng. Nó sẽ đem bẩt hạnh tới cho anh đấy. Ở xứ những người đánh cả chủng tôi, chúng tôi tin những điềm xấu tốt... Và tôi quả quyết với anh là họ tin có lý đấy !

        Tò-ráp-kin cười, giọng cợt đùa nhưng hiền dịu :

        - Thôi! anh hãy vất những chuyện thần thoại đàn bà ấy đi !

        Khi Ma-mô-kin đi rồi Tờ-ráp-kin lại cầm lấy bút chì, nhưng tình cờ mắt anh rơi vào một đống ra om tối gần chỗ cửa ra vào. Bên những gói đồ gối đàu của trinh sát viên, anh thấy một chiếc ba-lô bẩn thỉu, ẩm ướt mồ hôi, cũ kỹ : Gói quần áo của Ma-sen-cô.

        Tờ-ráp-kin đã viết không hết lả thư : Bờ-ra- ni-cốp trở về mang một máy vô tuyến điện nhỏ. Theo sau là thiếu tá trưởng phòng Thông tin sư đoàn Li-kha-sép, Ca-chi-a và hai ngưòi thông tin viên nữa. Một lần nữa, Li-kha-sẻp giải thích cho Tờ-ráp-kin hiểu cách dùng bản cốt và bản công ước về kỷ hiệu riêng.

        - Anh chủ ý nhé : Cơ giới địch thì dùng số 49, bộ binh số 21. Bản đồ chia thành từng ô vuông: ví dụ nếu có tăng trong một vùng thì anh sẽ đánh 49 bò rừng 4, Nếu là bộ binh thì : 21 bò rừng 4, và cứ như thế.

        Đài của đội anh sẽ lẩy tên là "TINH CẦU" và ở nhà là "ĐỊA CẦU".

        Sau đó cũng có dượt thử vài lần. Từng mẫu câu kỳ dị, ý nghĩa huyền bí làm rung rinh cái im lặng của gian phòng. Xung quanh Li-kha-sép và Tờ-ráp-kin mọi người đứng lặng nghe câu chuyện lạ lùng.

        - ĐỊA CẦU, ĐỊA CẦU ! TINH CẦU đây - TINH CẦU ở máy đây. 21 trâu 3. 21 trâu 3. Nhận đi.

        Và Li-kha-sẻp cảm động, trả lời bằng một giọng như từ dưới mồ vọng lên :

        - TINH CẦU, TINH CẦU... ĐỊA CẦU ở máy đây. Tôi hiểu có đúng không? Tôi nhắc lại nhé : 21 trâu 3. Nhận đi.

        - ĐỊA CẦU ! TINH CẦU ở máy đây. Đúng. Tôi tiếp tục nhé. 49 Hổ 2.

        Dưới cái vòm u ám của vựa thóc, các vị hành tinh liên lạc với nhau và tất cả cảm thấy như biệt tích trong không gian, trong lúc những đàn chim

        én đang làm tổ dưới mái nhà với tiếng hót ví von, tiếng đập cánh lách tảch.

        Lủc ra về, Li-kha-sẻp xiết chặt tay Tờ-ráp-kin và đề nghị:

        - Có lẽ anh cũng nên mang theo một hiệu thính viên. Tôi có rất nhiều đồng chí tốt chỉ mong được đi thôi. Hơn nữa - Li-kha-sép cười gượng gạo - có trung sỹ Si-ma-cô-va muốn được đi theo anh.

        Tờ-ráp-kin cau mặt trả lời :

        - Không ! Thiếu tá ạ. Tôi không cần đến đâu. Đây không phải là một cuộc đi chơi.

        Ca-chi-a bước nhanh ra khỏi gian phòng. Cái mộng nhiệt nồng nhất của nàng đã bị cự tuyệt một cách tàn nhẫn. Trong giọng nói của Tờ-ráp- kin tỏ lộ một cái gì như khinh bỉ và Ca-chi-a cảm thấy vô cùng đau đớn; "Sao hắn có thể cục súc và tàn nhẫn đến thế !" và trong thâm tâm cảm thấy khó chịu với Tờ-ráp-kin :

        "Ồ ! chỉ là một con ngốc như mình mới đi yêu nó !"

        Qua phòng của Ba-ra-kin, Ca-chi-a bước chậm lại "Ta đi vào đây cho nó biết tay" người thiếu nữ chợt nhớ lại những lời thành khẩn và say mê của Ba-ra-kỉn, những cử chỉ thân thiết với cái giọng tê-no yếu yếu và run run, những câu tán tỉnh quả nhàm nhưng đối với một tâm hồn cô quạnh thì vẫn thấy dễ chịu. Nàng lại nhớ tới cả quyển sách to tướng chép thơ và bài hát của anh ta. Dù sao thì ở Ba-ra-kin cái gì cũng giản dị và tầm thường hơn. Trong lúc này thì Ca-chi-a tưởng tượng cho đấy là những điều kiện của hạnh phúc.

        Ca-chi-a bước vào. Ba-ra-kin vồn vã vởi một nụ cười hơi ngạc nhiên nhưng rất bằng lòng. Hắn mang máng cho như là vì Tờ-ráp-kin đi nên con bé quỷ quyệt này đã quyết định giữ hắn lại trong lúc chờ đợi. Hắn cầm lấy quyển sách to chứa những bài hát trong phim ảnh và một số các bài thơ ngắn đầy tình tử. Nhưng Ca-chi-a không muốn hát.

        Và khi người phiên dịch Lê-vin đi ra (Ba-ra- kin cố tìm đủ mọi cách để anh này đi ngay), một nụ cười tươi tỉnh hiện lên trên đôi môi anh tình báo và hắn ôm lấy Ca-chi-a. Người thiếu nữ bỗng cảm thấy một nỗi khỏ chịu không tả được, bèn đẩy mạnh Ba-ra-kin ra và chạy vụt vào rừng. Cái hình thức tầm thường này đã trở thành xa lạ với nàng, làm nàng ghê tởm. Ca-chi-a khóc.

        Cũng trong lúc này Tờ-ráp-kin đang phải tiếp một câu chuyện hết sức khó chịu. Người thẩm phán của tòa án quân sự, đại úy Ét-kin, con người giản dị và thầm kín, mặt nhiều mụn, vừa đến tìm anh ở cái vựa thóc. Lần này thì không phải là một cuộc gặp mặt mơ hồ nữa. Ét-kỉn chất vấn kỹ lưỡng Tờ-ráp-kin lúc nào và trong trường hợp nào mượn ngựa. Lấy quyền hạn nào ? Lúc nào và trong trường hợp nào trả ngựa ? Giấy biên nhận đâu ?

        Tờ-ráp-kin tím mặt lại : anh tỷ mỷ kê tất cả câu chuyện; khi nhắc đến giấy biên nhận,anh chợt ngừng để moi lại ký ức. À phải rồi, có 2 con ngựa mà anh đã giữ thêm 24 giờ, sau giao lại cho Ma-mô-kin đi trả. Anh cho gọi Ma-mỏ-kin nhưng hắn đă biến đi đâu mất. Ệt-kin tuyên bố sẽ quay lại, lúc đứng dậy tình cờ nhìn quanh gian phòng ông thấy cải đệm trắng độc nhất trong đội của Ma-mô-kin trong lúc mọi người chỉ dùng vải "tăng" để lót. Nhưng ông vẫn im lặng đi ra.

        Khi thấy Ma-mô-kin về, Tờ-rổp-kin gọi lại ; nhưng anh lại nghĩ thế nào và không nhắc đến chuyện ngựa nữa : hắn sắp cùng anh phải đi một chuyến nguy hiểm. Anh chỉ hỏi hắn 2 giờ vừa qua mò đi đâu ? hắn trả lời là sang chỗ công binh nói chuyện và câu chuyện cũng chỉ đến đấy thôi.

        Tờ-ráp-kin và Mếch-sẻp-ki đến chơi chỗ Bu- gô-cổp. Lúc đi đường Mếch-sép-ki lo lắng bảo Tờ-ráp-kin :

        -  Anh Tờ-ráp-kin này ! Anh nỏi gì mặc anh, nhưng tôi đi tìm Ca-chi-a đây. Anh chẳng để ý gì cả nhưng tôi đã thấy cô ta và trông thương hại lắm : cô ta đã tỏ ra trong một tình trạng vô cùng rầu rĩ. Tờ-ráp-kin, anh đã sai to và đã làm nhục Ca-chi-a.

        Một lúc sau thì Mếch-sép-ki vào, cầm tay Ca-chi-a bẽn lẽn. Nàng thấy Tờ-ráp-kiu nhìn mình nét mặt đầy hối hận.

        Và chiều nay là một chiều độc nhất của đời nàng, đầy những tia hy vọng sáng lạn.

        Với Tờ-ráp-kin, nàng đã được kết thúc ý nghĩ bằng một nỗi vui không ngờ.

        Câu chuyện đang nồng thi bỗng Ba-ni-cốp thở hồng hộc nhảy sổ vào, mắt long lanh, anh quên cả đội ca-lô và để từng mảng tóc mềm xõa xuống trán.

        - Trung úy Tờ-rảp-kin, ở nhà có người hỏi, anh về ngay sẽ thấy.

        Một không khí tưng bừng trong vựa thóc. Một số trinh sát viên chạy ra phía Tờ-ráp-kin kêu to :

        - Hãy đoán xem ai kia kia ?

        Tờ-ráp-kin bỗng đứng sững lại : A-ni-kha-nốp, với một nụ cười tươi tắn, đôi mắt sáng ngời từ từ đi tới. Không dám ôm lấy người trung úy, anh chỉ nói được một câu :

        - Tôi đã về đây, trung úy ạ.

        Tờ-rảp-kin ngây người đứng ngắm A-ni-kha- nốp chẳng nói năng gì cả. Anh tự nhiên thấy nhẹ nhõm như vừa trút được một gánh nặng. Đã hết rồi ! Cái vực sâu của lo lắng bất an mà mấy tuần nay đang dìm Tờ-ráp-kin xuống !

        Khi đã ngồi vào bàn tử tế, Tờ-ráp-kin hỏi A-ni-kha-nổp :

        - Thế nào? Đi công tác qua hay là về hẳn đơn vị đấy ?

        A-ni-kha-nốp trả lời :

        - Tôi phải đi tới một đơn vị khác. Nhưng tôi muốn tạt về nhà một tý thăm anh em và thăm anh. Tôi vừa gặp một cậu cùng ở sư đoàn và chắc chắn là sẽ được gặp các anh.

        Ngừng một lát anh nói tiếp : "Tới đây xem tình hình rồi sẽ nói chuyện sau".

        Mọi người đưa rượu Vốt-ca tới cho A-ni-kha- nốp uổng. Tờ-ráp-kin vui vẻ ngồi nhìn người tiểu đội trưởng cũ của mình đang chậm rãi ăn một cách ngon lành, cứ sau mỗi đĩa lại cảm ơn, cảm huệ anh cấp dưỡng với cái kiểu cách của những người nhà quê. Anh vừa ăn vừa kể rằng sau vụ mùa gặt xong thì anh lại xin ra tiền tuyến và họ đã cho anh vào một đại đội vừa mới được bổ xung.

        - Thế nào ? Trung úy ? Anh sẽ vào địch hậu phải không ? Những ai sẽ theo anh ?

        - Thiểu úy Mếch-sép-ki, Ma-mô-kin, Ba-ni-cốp, Bi-cốp, Sê-mi-ô-nốp và Gu-lúp

        - Thế còn Ma-sen-cô? hắn ở đâu? Ma-sen-cô ?

        Anh bỗng lặng im lủc thấy các khuôn mặt tối

        sầm lại. Rồi chậm rãi cuốn một điểu thuốc lá sau khi đưa tay đẩy đĩa thức ăn ra, từ từ nói :

        - Thôi chúc mày yên giấc ngàn thu, Ma-sen-cô ạ !

        Yên lặng, nặng nề một phút. Tờ-ráp-kin nhìn xuống lông mày A-ni-kha-nốp, hỏi :

        - Còn anh, anh định thế nào? Theo tôi hay trở về đơn vị ?

        A-ni-kha-nốp suy nghĩ. Không nhìn ai nhưng anh cũng cảm thấy tất cả đang khao khát chờ anh trả lời. Anh nói :

        - Tôi sẽ đi với anh. Nhưng anh phải báo cho đơn vị tôi biết đế họ hiểu rằng tôi không phải là một thằng đào ngũ, nói chung là có đủ tất cả mọi giấy tờ cần thiết.

        Ma-mô-kin đứng ở ngưỡng cửa, lẳng tai nghe, vui sưởng hòa lẫn một ý thèm muốn. Thật ra thì chỉ có A-ni-kha-nốp mới dám hành động như thế. Và lúc này hắn có thê đổi mạng để trở thành một A-ni-kha-nốp.

        A-ni-kha-nốp đưa mắt nhìn quanh một lượt. Anh nhìn những tấm vải tăng làm đệm lót trên đống rơm, những bộ quần áo ngụy trang xanh, một đống lựu đạn trong góc nhà, những khẩu tiêu liên treo trên tường, những chiếc dao găm đeo ở thắt lưng và tự nhủ như một nhà triết học hiểu đời : "Thế là mình trở về nhà mình rồi !"

        Tâm hồn Tờ-ráp-kin đã trở lại dần dịu, anh mở bản đồ giải thích cho A-ni-kha-nốp rõ nhiệm vụ và chỉ con đường phải theo ; nhưng một liêu lạc viên tham mưu vừa tới : có lệnh gọi Tờ-ráp- kin lên bộ Tư lệnh. Anh nhờ Mếch-sép-ki chỉ dẫn giúp A-ni-kha-nốp và đi lên chỗ Séc-bi-sen-cô.

        Nhà người đại tá có vẻ tăm tối hơn ; ỏng ta bị mệt ; nằm bên cửa sổ, ông đang lắng nghe bản báo cáo của người Tham mưu trưởng.

        - Thế nào ? Sao anh lại đi giầy cỏ thế kia ?

        Séc-bi-sen-cô ngạc nhiên hỏi, mắt nhìn xuống chân Tờ-ráp-kin.

        - Thưa đại tá để cho nó quen đi. Trong đơn vị có đồng chí Sè-mi-ô-nốp ở Ri-a-gian đã làm cho mỗi người một đôi, đi như thế này êm lặng mà lại nhẹ nhàng.

        Người đại tá gật gù, nhìn trung tá Ga-li-ép một cách đắc ỷ như muốn nói: "Anh thấy thế nào? Bọn trinh sát viên nó thông minh đấy chứ ?"

        Đã nhiều lần, Séc-bi-sen-cô giao cho trinh sát viên của mình những nhiệm vụ nguy hiểm mà lần này thì ông lại tỏ vẻ thương hại Tờ-ráp-kin. Ông thấy đại tá Sê-mi-óc-kin nói có lý : "về vấn đề tình báo của quân đội, chẳng qua chỉ là một cơ quan tham mưu như những cái khác với những mệnh lệnh, những bản báo cáo và những bản đồ mà ở đây phải giải quyết những vấn đề quy mô. Nhưng ông ta đã nhìn một cách trìu mến con người trẻ tuổi râu ria không buồn cạo, chân đi đôi giầy cỏ và mặc bộ trang phục mầu xanh kia làm ông tưởng tượng tới một sơn thần đẹp đẽ trong thần thoại.

        Ông muốn nói với Tờ-ráp-kin những điều của một người cha hay người mẹ thường dặn dò đứa con ra đi làm một nhiệm vụ nguy hiểm :

        "Phải thận trọng con nhé ! Làm tròn nhiệm vụ của con nhưng chớ húc đầu một cách vô ích vào miệng cọp ! Phải chú ý đấy, chiến tranh sắp hết rồi!"

        Nhưng khốn một nỗi, Séc-bi-sen-cô cũng đã từng là một trinh sát viên và cũng hiểu là những lời trên chẳng ích lợi gì cả ; nó chỉ làm tê liệt cả những người trung thành nhất với nhiệm vụ. Khi thi hành một nhiệm vụ mọi người có thể quên hết, nhưng với 3 chữ : "phải thận trọng" do cấp trên dặn dò là họ không hao giờ quên được, và phần nhiều thì họ làm hỏng việc, Vì vậy cho nên, người đại tá chỉ lẳng lặng bắt tay Tờ-ráp- kin và ngậm ngùi nói:

        -  Tôi tin ở anh.

        Sau khi đã khoác bộ quần áo ngụy trang vào người, đa xiết chặt vòng giày quanh mắt cá, cổ chân, quanh bụng, dưới cằm và sau gáy thì người trinh sát viên bắt đầu vất bỏ hết những ưu tư của cuộc sống, dù to, dù nhỏ, họ không còn là của họ nữa, không còn là của người chỉ huy, của ký ức dĩ vãng nữa. Sau khi đèo vào thắt lưng con dao găm, một số lựu đạn và dắt khấu súng ngắn vào bụng, từ nay họ sẽ ở ngoài tất cả những điều luật bảo hiểm con người,ở ngoài mọi vòng pháp luật mà chỉ trông vào bản thân thôi. Họ sẽ giao lại cho cán bộ tất cả mọi giấy tờ, thư từ, tranh ảnh, huân chương ; giao lại cho người thư ký của tổ chức giấy chứng minh đảng viên hay thanh niên đoàn, bắt đầu từ biệt quá khứ và tương lai, chỉ giữ tất cả những cái ấy ở trong lòng thôi.

        Họ không còn tên tuồi nữa và chỉ như con chim rừng. Có thể là tiếng nói của loài người cũng bắt đầu thôi dể dùng tiếng chim, tiếng thú liên lạc với nhau. Họ đã hòa minh cùng với đồng ruộng, rừng núi, ngòi rãnh chỉ là một. Giờ đây đã trở thành thần linh của những khoảng không ấy, một thần linh ghê gớm, luôn luôn rình mò và thấm nhuần tận xương, tận tủy một ý nghĩ độc nhắt : hoàn thành nhiệm vụ.

        Và từ đấy lại bắt đầu tái diễn một tấn bi kịch cổ kính chỉ có hai vai đóng : người và thần chết.

 Sau khi cho anh em đi trước, Tờ-ráp-kin lên tiền tuyến cùng với Mếch-sép-ki và Bu-gô-cốp Mếch-sép-ki trông đầy vẻ khổ ải : số là sau khi suy nghĩ lung lay, Ga-li-ép nghe tin A-ni-kha-nốp tới, đã quyết định để Mếch-sép-ki ở nhà thay thế Tờ- ráp-kin. Ông nói với đại tá Séc-bi-sen-cô và đã được đồng ý :

        - Khó mà đoán được những việc sẽ xảy ra; như thế thì số trinh sát viên còn lại không có chỉ huy.

        ...Ven theo con đường hẻm trong rừng, ba người sỹ quan vừa đi vừa thì thầm trò chuyện : Đúng hơn thì chỉ có một mình Bu-gô-cốp nói ; Mếch-sép-ki đau khổ chí im lặng nghe và Tờ-ráp- kin thì đang phóng tầm mắt ra xa, lơ đễnh, không hồn.

        - Ồ, tôi chỉ mong cho cuộc chiến tranh này nó chóng hết đi. Bỗng Bu-gô-cốp kết luận, mắt liếc nhìn khuôn mặt nhìn cạnh nghiêm khắc của Tờ-ráp-kin.

        Tờ-ráp-kin chẳng nói lấy nửa lời, lúc bắt đầu ra đi anh càng trở nên trầm lặng. Anh đã phải tranh đấu nhiều đế giữ lấy một bình tĩnh gỗ đá, hầu như là giả trang.

        Như phó mặc vận mệnh, anh phảng phất muốn nói : "Tôi sẽ hết sức làm với mọi năng lực có thể của tôi và tương lai thành công hay không là do vận mệnh thôi !"

        Sau một mô đồi rộng có trồng từng dãy thông bé, một khẩu đội pháo đang túc trực tại chỗ ; các pháo thủ quanh quẩn quanh những nòng súng đã sẵn sàng để khạc lửa.

        Thấy Tờ-ráp-kin, họ vẫy tay gọi :

        - Lại đi à ?

        - Ừ, lại đi đây. Tờ-ráp-kin lạnh lùng trả lời. Trong giao thông hào đợi anh có : Mu-ta-cốp, Gu- rê-vích và 2 đại đội trưởng súng cối. A-ni-kha-nốp với anh em trinh sát viên đang ngồi xồm chuyện trò.

        Đại úy Gu-rê-vích trình bầy về phương pháp phối hợp tác chiến :

        - Tôi sẽ cho bắn vào mục tiêu số 6 để đánh lạc hướng bọn Đức. Tờ-ráp-kin, anh phải chú ý, đừng dựa nhiều vào phía trái : rơi vào lưới lửa đấy. Rồi súng cối của chúng tôi sẽ rót vào mực tiêu số 4. Nếu anh bắn pháo hiệu đỏ lên, tôi sẽ chuyên xạ kích vào các mục tièu 2, 3, 5, 7 yểm hộ cho anh rút lui.

        Tờ-ráp-kin hỏi :

        - Súng cối đã lấy kỹ mực tiêu chưa?

        - Rồi, chắc chắn cả rồi !

        - Cả đại liên cũng sẵn sàng cả rồi. Và có thể chổng với bất cứ một trường hợp bất ngờ nào, Mu-ta-cốp nói.

        Mọi người lộ vẻ cảm động.

        Tớ ráp-kin nhô đầu lên khỏi nắp công sự và lắng tai nghe : về phía bên địch, ở một nơi xa, kèn máy đang chơi một đĩa phốc-tờ-rốt (fox-trott). Phía trái nhiều hỏa tiễn màu trắng lần lượt bay vút lên cao.

        Anh lại đế người buông thõng tụt xuống hào, quay lại phía bọn trinh sát và công binh ngồi, nói:

        - Bây giờ thì mọi người chú ý nghe mệnh lệnh.

        Các trinh sát viên nặng nề đứng dậy.

        - Phạm vi trước mắt đây là do sư đoàn bộ binh 131 của địch bố trí phòng ngự. Tất cả đều báo hiệu một tập trung lực lượng của địch phía sau trận địa. Sư đoàn trưởng hạ lệnh cho chúng ta tổ chức một cuộc thăm dò vào địch hậu, trinh sát về tinh chất của cuộc tập trung, quân số của đội dự bị, con số xe thiết giáp và chuyển đạt tin tức bằng vô tuyến điện.

        Sau khi ra đội hình tiền tiến và chỉ định A-ni- kha-nốp làm phó đội trưởng, Tờ-ráp-kin gật đầu chào những sỹ quan ở lại, leo qua rào và im lặng tiến về phía bờ sông ; lần lượt : Ba-ni-cốp, Ma- mô-kin, Gu-lúp, Sê-mi-ô-nốp, Bi-cốp và 3 người công binh được chi định đi theo, theo gót Tờ-ráp- kin. A-ni-kha-nốp đi cuổi củng.

        Trong hào, mọi người đứng lặng im một hồi. Rồi Gu-rê-vich bỗng buột mồm chửi lên một tràng dài và xin Mu-ta-cốp một cốc rượu. Anh nhăn mặt uống luôn một hơi. Từ trước tới nay Gu-rê- vích không hề chửi hay uống rượu bao giờ. Mu-ta- cốp ngạc nhiên nhưng không nói gì.

        Nhưng Tờ-ráp-kin bỗng dừng lại trên bờ sông, trong một đám bụi. Các trinh sát viên đứng lại chờ và Tờ-ráp-kin vẫn đứng nguyên. Họ đứng im như thể đến 3 phút. Bỗng một hỏa tiễn của quân địch bay vụt lên sáng ngời trong bóng đêm tan thành trăm nghìn mảnh sáng, soi ngập con sông một màu sảng bàng bạc rồi phụt tắt đi, cũng nhanh chóng như lúc hiện lèn. Đã đến phút mà Tờ-ráp- kin chờ đợi rồi. Anh bước xuống nước băng giá và đen ngòm. Mọi người xuống theo. Sau khi lội nhanh qua sông, họ dừng lại nấp vào bóng đêm của bờ phía Tây, đợi lúc một cái hỏa tiễn nữa vút lên, vụt tắt xong, Tờ-ráp-kin cho công binh lên.

        Khi qua một lỗ hỏm khá to, ngoài sự ước lượng lúc ban ngày của Tờ-ráp-kin thì 3 người công binh dừng lại. Bắt đầu các bãi mìn.

        3 người công binh tiến hết sức chậm, dùng những gậy dài dò mìn, tai nghe tiếng phát ra ở cái máy dò mìn treo ở cổ một trong 3 người.

        Lại một cải hỏa tiễn vọt lên. Một sự sợ hãi tự nhiên của linh tính đã cắm đứng mọi người xuống đất. Chỗ này bằng phẳng và cao vọt lên. Lức này đối với họ hình như là toàn thể mọi người trên trái đất đều trông rõ thấy họ trong cái ánh sáng ảm đạm mờ mờ này. Nhưng cải hỏa tiễn lại vụt tắt và chẳng cỏ gì phá cái im lặng của đêm trường.

        Trong bóng tối, tốp công binh vẫn lặng lẽ làm việc. Họ đă gỡ được mấy quả mìn. Một loạt đạn sáng lướt qua trên đầu họ. Đoàn trinh sát đứng im Một loạt thứ hai lướt qua gần phía trải hơn, bật lên những tiếng khô khan. Từ trận địa của ta, một khẩu Mắc-xim bắt đau ho, đạn bay vèo vèo về phía phải như một lần tiễn biệt cuối cùng.

        Qua hóng đem, người công binh trên đầu đã trông thấy dãy hàng rào dây thép gai ; anh quay lại chỗ Tờ-ráp-kin đang bò. Tờ-ráp-kin khẽ bảo : "đi đi". Và trong lúc ba người công binh cắt dây thép gai thi một hỏa tiễn lại bay lên, tiếp theo là một mớ đạn sáng như muôn ngàn tia lửa xé nát màn đêm dày đặc.

        Qua ánh sáng của hỏa tiễn, Tờ-ráp-kin trông thấy mái lô cốt của địch, từng đống cọc, đầu ngõ một khu rừng sau dãy hào thứ 2 và 3, thân cây bị pháo chặt cụt, cái điêm chuẩn quan sát hàng ngày của anh. Anh hơi hướng về phía phải tiền tiến. Trong bóng đêm cái địa bàn chỉ đúng thiên- đỉnh-cự với chiếc kim xanh có dạ quang. Im lặng bao trùm tất cả. Nhưng Tờ-ráp-kin thừa hiểu cái im lặng lừa gạt đó và rất có thể là hàng trăm con mắt đang dò xét đoàn của anh trong đêm tối, Anh khẽ rùng minh : bàn tay của một đồng chí công binh vừa chạm vào vai anh : dây thép gai đã cắt xong. Những người công binh còn đứng giữ ở chỗ đi đề phòng trường hợp đợi Tờ-ráp-kin phải rút lui. Nếu mọi việc đều qua một cách chót lọt thì chí khoảng nửa giờ sau là họ có thể bò về nhà được.

        Lúc chia tay, một người công binh xiết chặt tay Tờ-ráp-kin. Với đôi mắt đã quen nhìn bóng đêm, anh thấy một chòm ria dài và một đôi mắt hiền từ chôn sâu trong hai lõ mắt: Mê-gi-đốp ! người công binh ưu tú nhất của sư đoàn. Bu-gô-cốp thật đã đặc biệt chú ý đến mình.

Đoàn người tiếp tục bò qua hàng giây thép gai ở những nơi bị cắt. Khi tới giao thông hào quân địch, họ bỗng đứng im. Những tiếng nồ bỗng ran lên bên phía trái, mặt đất chuyển mạnh. Một giây sau lại nhiều tiếng nổ bên phải. "Gu-rê-vích đấy" Tờ-ráp-kin thầm nghĩ.

        Phía trái anh, có người nói tiếng Đức. A-ni- kha-nốp, Ba-ni-côp đã ở trong hào. Tiếng nói nghe gần dần. Tờ-ráp-kin nín thở. Hai thằng Đức đang đi ven theo giao thông hào. Một thằng đang ăn, mồm nhai bỏm bẻm. Chúng nó lại đi sang một hướng khác. A-ni kha-nôp nhô mình lên khỏi hào đỡ' Tờ-ráp-kin nhảy xuống.

        Bây giờ thi họ lại đủ cả 7 người.

        Tờ-ráp-kin lắng tai nghe một lúc rồi bước vào quãng giao thông hào mà hai thằng Đức vừa qua. Đến một chỗ đường hào chia rẽ lung tung thành mấy ngả, ở một góc hào, Tờ-ráp-kin thấy bàn tay A-ni-kha-nốp đi trước dặt lên cánh tay mình : trên bờ hào một thằng Đức đang đi qua. Đoàn trinh sát dán sát mình vào thành hào. Thằng Đức đã biến vào đêm tối. Bây giờ thì mọi việc đều chạy. Chỉ còn một việc là đi vào rừng.

        Tờ-ráp-kin bỏ giao thông hào và đưa mắt nhìn quanh. Anh thấy cái hình đen đen chiếc nhà con của người gác rừng mà anh thường nhìn thấy trong ống nhòm. Bên cạnh là một công sự súng máy của địch. Anh nghe nhiều tiếng nói của địch đang bàn cãi gay go Từ gian nhà có một con đường ra thẳng ngoài rừng. Bên trái con đường có một gò đất trên mọc hai cây thông, bên trái gò lá một khu lầy lội, nơi đội trinh sát phải vượt qua.

        Một giờ sau, đội trinh sát của Tờ-ráp-kin tiến vào rừng.

        Đứng trong hào, Mếch-sép-ki và Bu-gô-cốp phóng tầm mắt vào đêm sâu. Mu-la-cổp và Gu-rê-vích đến hỏi luôn miệng :

        - Thế nào ?

        Nhưng vẫn không thấy cái hỏa tiễn đỏ có nghĩa là "bị lộ, rút lui đây". Đã 3 lần, súng máy quân địch khạc đạn nhưng chắc là lên trời như thường lệ thôi Mếch-sép-ki, Bu-gô-cốp, 2 người đại úy và số lính trực đêm trong hào đã mỏi mắt dò dẫm con sông, cái bờ cao, bên kia bờ, hàng lau, các bụi bờ, hàng rào dây thép, và những vị trị của địch ; nhưng chẳng thấy gì cả, hoàn toàn chẳng thấy gì cả.

        Mu-la-cốp cao hứng :

        - Hay quá ! Trót lọt như làm trò quỷ thuật vậy !

        Mếch-sép-ki thở một hơi dài như trút được một gánh nặng :

        - Chắc là họ đã qua được rồi.

        Bây giờ anh mới thấy là người mình ướt đẫm mồ hôi.

        Ban Tham mưu trung đoàn gọi giây nói hỏi Mu-ta-cốp. Người hiệu thính viên nói với một giọng cam động:

        - 600 sẽ nói chuyện với đại úy đấy.

        Một giọng nói quen thuộc của toàn sư, giọng nói trầm mặc của đại tá Séc-bi-sen-cô như từ đêm sâu vọng lại :

        - Thế nào? Tờ-ráp-kin thế nào?

        - Thưa đồng chí 600, hình như mọi việc đều tốt đẹp cả.

        - Đẳng ấy yên tĩnh chứ?

        - Vâng.

        - Người của Bu-gô-cốp đã về chưa ?

        - Chưa.

        Im lặng một lúc, người đại tá tiếp:

        - Được, đi nghỉ, Mu-ta-cốp ạ.

        - Vâng ! Thưa đồng chí 600.

        Rồi lại sau một lúc im lặng :

        - Thế ra bọn Đức im hơi đấy.

        - Vâng ! Hoàn toàn im lặng.

        - Có hỏa tiễn không?

        - Có, nhưng ít thôi.

        - Nó cỏ bắn không ?

        - Thỉnh thoảng thôi.

        - Không cỏ gì đáng ngại chứ ?

        - Không, không, thưa đồng chí 600. Bình thường như mọi lúc thòi.

        Khi buông ống nói, Mu-ta-cốp lầm bầm :

        - Ông già lo lắng lắm đấy.

         

        Một buổi bình minh lạnh và sương mù đầy những tiếng hót run rẩv của chim chóc.

        Tình báo của sư đoàn đã nhầm trong các khu rừng lố nhố rất nhiều giặc. Trong vùng đoàn trinh sát vừa đi qua rải rác rất nhiều cam-nhông, từng đoàn "ô-tô buýt" to, xe song mã có thành hai bên. Bọn địch đang ngủ lung tung mọi chỗ ; trên các con đường mòn các đội tuần liễu gọi nhau ơi ới. Bóng tối vẫn là nơi ẩn nấp duy nhất của đội Tờ-ráp-kin Nhưng bóng tối cũng là nơi rất dễ bị lộ khi lòe lên ánh sáng một que diêm hay của chiếc đèn pin lóe lên bất thình lình. Đã nhiều lần họ phải dán chặt mình xuống đất, trên mảnh đất như đang cháy bỏng dưới người họ. Hơn một tiếng rưỡi đồng hồ họ phải đi qua một khu rừng thông bị đẵn đổ ngổn ngang như bước trên một tấm thảm đầy gai. Một thằng Đức chân đi đất, cầm đèn pin ở tay tiến sát tới phía họ. Hắn tới gần quá, sắp đụng phải người Tờ-ráp-kin ; ánh đèn lướt qua trên mặt Tờ-ráp-kin nhưng thằng Đức ngái ngủ nên đã chẳng thấy gì cả.

        Hắn ngồi xuống đất... rên hừ hừ và thở dài não ruột. Ma-mô-kin sờ vào chuôi dao găm. Tuy không trông thấy nhưng linh tính cảm thông được hành động đó nên Tờ-ráp-kin vội nắm lấy tay Ma-mô-kin.

        Một lúc sau thằng Đức bấm đèn bỏ đi. Tờ-ráp- kin đứng ngay dậy đi vào một con đường giữa rặng cây : ở đây bọn địch cỏ vẻ ít hơn.
 
        Cả đội phải gấp rút ra khỏi khu rừng. Giữa đống địch ngủ ngổn ngang, mọi người đã phải bò hơn nửa cây số, linh động biến đổi chiến thuật: hễ thấy địch đi tuần hay bọn lính đi đông là mọi người phải nằm rạp xuống. Đã hai lần đèn pin của địch chiếu thẳng vào họ, nhưng, đúng như dự đoán của Tờ-ráp-kin, chúng vần tưởng nhầm là đồng đội. Và cứ thế, lúc bò, lúc đóng vai địch ngủ, họ đã tới đầu khu rừng, mà một buổi bình minh sương mù đang chờ đợi họ.

        Nhưng, bỗng một bất ngờ đáng sợ xảy ra. Họ đã vừa vặn rơi vào đúng 3 tên Phờ-rít (tên riêng chỉ bọn Đức) "không ngủ" đang ngả lưng trên ô tô, chùm kín chăn chuyện gẫu. Một trong 3 thằng tình cờ quay lại phía cái bờ gần đấy, bỗng đực người ra : trong cái tĩnh mịch hoàn toàn của buổi mai, chẳng nhìn gì xung quanh mình, 7 người, hay nói đúng hơn, 7 cái bóng đang trượt trên con đường mòn, một đoàn "sứ thần" huyền bi và kinh khủng, quần áo toàn màu xanh trong đó nhô ra những khuôn mặt trịnh trọng như thần chết và tái xanh như tầu lá.

        Cái hình ảnh kỳ dị bồng bềnh trong sương mai này đã làm thằng lính Đức cỏ một ẩn tượng lạ cho đấy là những vật ma quái, thần bí. Hắn không nghĩ tới người Nga, cho rằng cái ảo ảnh này không thể là quân địch được.

        Hắn hoảng sợ lắp bắp :

        -  Những con ma xanh.

        Nếu trong đội trinh sát chỉ có một người tỏ một tý hành động biểu lộ ngạc nhiên hay sợ sệt, một tý âm mưu công kích hay tự vệ thì bọn Đức sẽ biết và cho báo động ngay, và ở ngay cánh rừng còn đẫm ướt sương mai này sẽ thành sân khấu của một màn huyết chiến ngắn ngủi vì nói chung thì lợi thế về quàn địch trội hẳn hơn,

        Cái bình tĩnh trong lúc này đã cứu thoát Tờ- ráp-kin. Anh nghĩ: nếu chỉ có ba tên Đức thấy chúng mình thi không nên công kích. Phải hết sức nhanh chóng chuyển ngay sang khu rừng bên cạnh, ở đấy có thể là không có địch và bọn mình vẫn có hy vọng thoát hiểm hơn dù 3 thằng Đức rát kia có tỉnh ra mà báo động lên cũng chẳng sao. Tờ-ráp- kin không cho anh em chạy : vi linh tính nhắc cho anh biểt chạy lúc này là nguy hiểm, nguy hiểm như lúc chạy trước một con chó, nó sẽ biết là mình sợ và sủa lên dữ dội.

        Họ vẫn từ từ đi ngay trước những khuôn mặt kinh hoảng của bọn Đức. Khi vào đến rừng, Tờ-ráp-kin linh lợi đưa mắt nhìn quanh bốn phía và hạ lệnh cho chạy.

        Họ chạy rất nhanh qua rừng, vào một_bãi cỏ rộng làm chim chóc sợ hãi bay loạn sạ ; rồi lại tới một khu rừng, họ dừng lại để thở. A-ni-kha-nốp đi kiểm soát qua một lượt vùng lân cận và khi chắc chắn là không có quân Đức, họ mệt nhoài người, ngồi phệt xuống cỏ cuốn thuốc lá hút. Và cũng cho đến bấy giờ, là lần thứ nhất tử chập tối hôm qua, Tờ-ráp-kin mở miệng :

        - Thoát rồi !

        Anh mỉm cười. Anh cảm thấy nói ra câu này rất mệt nhọc; cái lưỡi nỏ không phục tùng anh mấy nữa : đêm vừa qua anh hầu như đã mất hẳn tiếng nói không dùng tới nó một lần nào !

        Họ thích thú ngồi trông một tiểu đội địch đang nối đuôi nhau đi sục sạo ở một khu rừng bên cạnh. Chúng lại tới cánh rừng miền Tây và quan sát tỷ mỷ cái bãi cỏ lầy mà họ vừa chạy qua. Xong chúng tụm nhau lại, chuyện trò inh ỏi, chế nhạo 3 thằng cha điên tưởng gặp ma xanh ; sau khi hút xong một điếu thuốc, chúng bỏ về.

        Hai anh trinh sát mới, Sè-mi-ô-nốp và Gu-lúp nhìn bọn Đức bằng một con mắt vừa khinh thị vừa ngạc nhiên. Là lần dầu họ được nhìn thấy địch gần như vậy. Tờ-ráp-kin cũng đang ngồi ngắm họ : hai anh tuy mới nhập làng trinh sát nhưng đã tỏ ra rất linh hoạt, làm được đúng như mọi người khác. Sê-mi-ô-nốp tuy mới về nhưng đã từng là một bộ binh lành nghề, đă hai lần bị thương và trong chiến đẩu đã rèn rũa cho anh dược cái đức tính bình tĩnh.

        Cậu bé Gu-lúp, người nhanh nhẹn quê ở Cuốc, năm nay mới 17 : là con một công chức bị Đức xử treo, anh hiện đang ở trong một tình trạng tâm hồn hết sức bồng bột. Bên cạnh cái căm thù bố bị giết còn hòa thêm ảnh hưởng trong mái đầu xanh này của những câu chuyện lý thú về những người đi săn da đỏ ở Châu Mỹ và của những tay mạo hiểm can trường. Và nay được thoả mãn ý nghĩ, được sống trong khung cảnh khác người, Gu-lúp rất lấy làm thú.

        Ma-mô-kin rất đỗi khâm phục đức tính bình tĩnh kiềm chế được mình của Tờ-ráp-kin trong những trường hợp vừa qua. Lần đầu tiên hắn tin tưởng ở thắng lợi của cuộc hành trình nguy hiểm. Hắn nhớ lại buổi chia tay với Ca-chi-a, người thiếu nữ đã phải cầu khẩn hắn phải chú ý săn sóc Tờ-ráp-kin và hắn đã vỗ vai Ca-chi-a bảo :

        - Cô yên tâm, cô Ca-chi-a ạ ! Với Ma-mô-kin này thì người trung úy của cô được bảo đảm như bỏ tiền gửi ngân hàng quốc gia vậy.

        Nhưng bây giờ thì sự đã trái ngược lại. Ma-mô-kin tự thú như vậy. "Với trung úy Tờ-ráp- kin thì Ma-mô-kin chẳng có gì đáng sợ". Hắn nhìn Tờ-ráp-kin bằng một con mắt vui sướng và cũng như bao giờ, hơi lếu láo. Hắn lấy xúc xích ra chia cho mỗi người một khúc ; với Tờ-ráp-kin thì vẫn là phần to hơn cả và hắn còn rót thêm, cho Tờ-ráp-kin một ca rượu bổ đầy ặp.

        Tuy biết chắc là xung quanh không còn địch nhưng Tờ-ráp-kin vẫn cho bố trí cảnh giới đề phòng mọi bất trắc. Rồi hạ cái đài vô tuyến điện trên lưng Ba-ni-cốp xuống, anh đánh đợt đầu tiên về nhà. Rất lâu mới nghe tiếng trả lời. Trong một thời gian khá dài chỉ nghe tiếng lách tách, những tiếng gào, từng mẩu câu nói hay âm nhạc, và ở luồng điện bên cạnh, anh bắt được một bài diễn văn bằng tiếng Đức, một giọng nói cứng và độc tài, đã làm anh rùng mình : một luồng điện địch qua gần như vậy rất dễ tố giác sự bí mật của "TINH CẦU".   

        Cuối cùng, tiếng gọi nghe rõ dần ; một giọng, nói không ngừng:

        - TINII CẦU! TINII CẦU! TINH CẦU ! TINH CẦU...

        Cả Tờ-ráp-kin và cái đài của ĐỊA CẦU nơi xa xăm cùng thốt reo lên.

        - Chú ý nhé, tôi bắt đầu đây - Tờ-ráp-kin nói - 21, con cú 2, 21, con cú 2.

        Sau một phút im lặng, ĐỊA CẦU nơi xa trả lòi là đã hiểu, hiểu lắm.

        - Rất nhiều; rất nhiều món 21 - Tờ-ráp-kin nhắc lại - món 21 vừa tới.

        Lần này nữa, ĐỊA CẦU đã hiểu và nỏ nhắc lại như một dư âm : "Rất nhiều, rất nhiều món 21".

        Đội trinh sát đã trở nên vui vẻ. Vượt qua một trận địa như vậy rồi những cánh rừng đầy địch, rồi dùng vô tuyến điện liên lạc với những người của mình ở đằng ống nói cho họ biết về quân dịch, thú thật! thật là cuộc đời đích đáng lắm.

        Tờ-ráp-kin ngắm đi ngắm lại nét mặt của các đồng chí mình. Bây giờ họ không còn là những người dưới của mình nữa mà toàn là những đồng chi thôi, cuộc đời của mọi người đều do từng người một, và anh, người chỉ huy của họ, cảm thấy họ không phải là những người xa lạ mà trái lại với anh chỉ là một thôi, họ là những bộ phận của thân thể anh. Nếu ở Địa-cầu có thể cho phép mỗi người sống một cuộc đời riêng biệt, có những cá tính riêng biệt thì ở đây, trên "Tinh cầu" cô độc này, mọi người với Tở-ráp-kin chỉ là một mà thôi.

        Tờ-ráp-kin rất lấy làm bằng lòng mình. Mình nhân lên với 7.

        Sau khi thảo luận với A-ni-kha-nốp, anh quyết định phải cấp tốc tới chỗ có nhà cửa trên bản đồ, chỗ đường sắt và đường công lộ gặp nhau. Kể ra thì di chuyên ban ngày cũng khá nguy hiểm nhưng mọi người sẽ đi xa đường cái và nhà cửa, ven theo cái ruộng lầy và rừng rú. Thường thì bọn Đức sợ những nơi này.

        Nhưng lúc tới phía Tây của khu rừng, đội trinh sát gặp một đơn vị địch đang hành quân trên một con đường hẻm lầy lội. Chúng mặc toàn quần áo đen. Cái kính một mắt của thằng sĩ quan đi đầu phản lại một mầu sắc ảm đạm.

        A-ni-kha-nốp thì thầm :

        -  Bọn SS.

        20 cái xe bò to tướng, chở đầy ặp đi theo sau.

        Đi sâu vào rừng, họ thấy nhiều dấu vết còn mới nguyên của xích xe. Cẩn thận đi theo vết xe, họ tới một quãng rừng trọc, ven rừng cỏ dấu 12 cái ô-tô bọc sắt bánh bằng xích ngụy trang cẩn thận. Ít bụi bám trên xích nên họ biết là đoàn xe này mới đến đây. Việc này còn được chứng tỏ bởi hành động của địch chúng nó đang chạy đi chạy lại ầm ĩ, cưa cây chặt cành để đun bếp, đựng lều, nói chung những công việc lúc mới đến hạ trại.

        Đội trinh sát phải bò xa dần cái đồi trọc nguy hiểm này, và vòng ngọn đồi rất xa về phía phải; nhưng trước mặt họ lại là một chỗ địch đóng trại, đầy những ô-tô chở đạn đại bác.

        Rất nhiều bao thuốc lá, vỏ đồ hộp, chai không, mảnh bảo in chữ Gô-tích rải rác lung tung trên cỏ non biểu hiện của một lối sổng xa lạ và đáng ghét. Trong rừng đầy các bảng yết thị, trên nhiều cái người ta đọc thấy con số "5" và chữ "w" khắp mọi chỗ vẫn rây rắc cái mùi vị đáng tởm và đáng ghét của bọn Đức, cái giống Phờ-rít, giống Hăng, gỉổng Nhật-nhĩ-măn, giống phát-xit.

        Bây giờ thì không thể nghĩ tới việc tiếp tục đi nữa mà phải đợi tới đêm. Khắp nơi mọỉ chỗ chỉ thấy cái giống Đửc léo nhéo ngủ gà ngủ gật, đi đất hay đi ô-tô. Khắp nơi toàn là những đơn vị địch đang tập trung .

        Tờ-ráp-kin và mọi người đều hiểu là địch đang chuẩn bị một cái gì, nếu không thì chúng tập trung lắm sinh lực quân ở khu rừng này làm gì ? Có thể nói là lần đầu tiên họ nhận rõ tinh chất quan trọng của nhiệm vụ mình, tính chất rộng lớn của trách nhiệm. Và trong lúc chờ trời tối cả bọn đã đánh một giấc ngon lành trong một cái rãnh. Chập tối họ lại đi.

        Họ tới một vùng ao hồ rất đẹp : từng mảnh hồ to, nhỏ đầy hơi mát, chung quanh giồng bạch hoa : tiếng ễnh-ương loạc quạc kêu không ngừng.

        Tò-ráp-kin cho dừng lại gần một cái hồ, trong một cái hốc có nhiều cây đào che kín. Trước mặt, bên kia bờ là một ngôi nhà to bằng đá một tầng.

        Văng vẳng đưa lại những tiếng nói của kẻ địch. Phía phải có một con đường mòn bé. Nơi xa, hàng cột giây thép đã đề lộ con đường cái.

        Bên đường, Tờ-ráp-kin cho đặt một số bổ tiêu. Trên đường, ô-tô chạy không ngớt ; mất thì giờ mà ngồi quan sát nó. Đôi lúc cũng có ngớt độ một tiếng rồi lại rầm rập qua càng nhiều hơn, trên xe chất đầy địch và những dụng cụ bí mật che kin bằng vải sơn. Hai lần họ thấy cả thẩy 24 khẩu pháo kéo bằng máy kéo.

        Tờ-ráp-kin quan sát, quan sát mãi, những người khác thi thay phiên nhau canh gác. Một số nghỉ và một số giúp Tờ-ráp-kin tinh con số địch, số dụng cụ đang đi qua.

        Bỗng thấy Ma-mô-kin từ bóng tối nhô ra :

        - Báo cáo trung úy ở con đường hẻm kia có một cái xe ngựa, mà chi độc có hai thằng địch. Trên xe lại đầy thức ăn. Chúng ta im lặng khử đi chăng.

        Tờ-ráp-kin lẳng lặng đi theo Ma-mô-kin. Quả là cỏ một chiếc xe ngựa đang từ từ đi. Hai thằng Đức vừa hút thuốc vừa nhát gừng trò truyện. Trong xe một con lợn đang ục ịch. Kế ra thì cũng thèm, xơi hai thằng Đức này dễ quá. Thật là chúng nó lại húc đầu vào miệng sói. Tờ-ráp-kin tuy có tiếc nhưng khoát tay :

        - Thôi mặc chúng nó.

        Ma-mô-kin khó chịu. Những trường hợp thuận lợi đã làm cho hắn trở nên hiếu chiến; hẳn muốn tỏ cho mọi người, nhất là với A-ni-kha-nốp biết tài ba của mình. Hắn nghĩ : Làm quái gì mà phải đi cho xa, cái gì cững quan sát. Trong lúc ở đây chỉ giơ tay ra là chộp được tù binh !

        Trời sáng dần. Trên đường cái, hành động của địch cũng bắt đầu tạnh. A-ni-kha-nốp gật gù :

        - Chúng nó chỉ dám di chuyền về đêm, ban ngày sợ phi cơ của mình. Nhất định là cái giống mất dạy này đang bố trí một việc gì đây.

        Tờ-ráp-kin dẫn mọi ngưòi vào một khu rừng nho thăm thẳm. Bị lạnh giá cứng người, đội trinh sát co rúm lại nằm ngủ. Bỗng từ gian nhà bên kia bờ hồ nổi lên một tiếng kêu, hay nói đúng hơn là một hồi rên dài.

        Không hiểu thế nào, Tờ-ráp-kin bỗng chợt nghĩ tới Ma-sen-cô. Tiếng kêu lại nổi lên rồi im bặt.

        Ba-ni-cốp đề nghị :

        - Tôi đi xem sự thể thế nào nhé ?

        - Vô ích, trời sáng rồi - Tờ-ráp-kin nói.

        Thật thế, trời bắt đầu sáng, Những mảnh đỏ nhạt long lanh trên mặt hồ. Mọi người ngồi nhai bit-quy và xúc-xích do Ma-mô-kin phân phát từ những cái túi bất tận rồi lại tiếp tục ngủ gật gù.

        Tờ-ráp-kin không muốn ngủ. Anh bò tới sát bờ hồ, đứng lặng im trong bụi. Bên kia bờ: gian nhà bắt dẫu chuyển động : trên sân người đi lại rộn rịp.

        Bỗng cái cổng mở rộng và 3 thằng Đức đi ra. Thằng cao lớn nhất trong bọn quay lại chào 2 đứa đứng lại và chậm rãi đi. Leo qua một cái đồi, hẳn đứng lại vẫy vẫy 2 thằng vẫn đứng ở cửa, rồi đi nhanh ra đường cái. Tờ-ráp-kin thấy thằng địch đeo ba-lô và cánh tay trái bị băng đeo vòng lên cổ.

        Tờ-ráp-kin vụt cỏ ỷ nghĩ bắt sống tên này. Không phải hẳn là một ỷ nghĩ mà là một phản ứng đột nhiên của mọi người trinh sát lúc thấy địch. Rồi Tờ-ráp-kin chợt hiểu sự liên quan giữa thằng Đức có cánh tay bị thương với những tiếng kêu thét đã làm cảc trinh sát viên sợ trong đêm qua. Cái thằng Đức đang đi nước đại kia vừa "nhà thương ra và trở về đơn vị. Nếu nó có biến đi thì cũng chẳng ai để ý.

        A-ni-kha-nốp và Ma-mô-kin cũng không ngủ.

         
        Tờ-ráp-kin lại gần họ, chỉ thằng địch đang đi lều khều giữa rặng cây bảo :

        - Phải bắt lấy thằng này.

        Họ không ngờ tới người chỉ huy rất thận trọng nay lại hạ lệnh cho họ bắt thằng lính Đức này ngay giữa ban ngày ! Nhưng Tờ-ráp-kin chỉ vào gian nhà giải thích :

        - Đây là một y viện.

        Và từ lúc này hai ngưòi mới sực để ý đến cánh tay băng bó sáng trắng dưới ánh nắng mặt trời của tháng Đửc và chợt hiểu.

        Họ vội thức mọi người dậy, chạy vào rừng cắt ngang đường thằng Đức đang vừa đi vừa huýt sáo đầy vẻ phởn dưới buổi bình minh của mùa xuân. Và việc đã xảy ra quá nhanh như không có gì xảy ra cả. Cậu bé Gu-lúp, tuy là lần thử nhất, cũng đã thất vọng: Gu-lúp chưa kịp sờ vào người thằng Đức thì mọi người đă trói gô nó lại rồi, giật cái ca-lô trên đầu nó nhét vào mồm và lôi đi làm Gu-lúp quá cảm động chưa kịp định thần.

        Họ đem thằng địch vào một cái hốc sâu có cành đào che kín, mũi nó hếch lên trời như quá dài và mỏng mảnh. Họ rút cái ca lô trong mồm nó ra. Hắn rên rỉ. Tờ-ráp-kin bắt đầu hỏi cung, nhẫn mạnh từng tiếng một với một tiếng Đức đặc Nga :

        - Mày ở đơn vị nào ?

        - Sư đoàn khinh binh 131, đại đội công binh.

        Sư đoàn này là một đơn vị đã từng ở tiền tuyến rất lâu mà mọi trinh sát đều biết cả.

        Tờ-ráp-kin nhìn tên tù bình : một thanh niên chừng 25 tuổi, tóc hung hung, mắt xanh ươn ướt, một tên Đức điển hình.

        Nhìn thẳng vào đôi mắt tái dại của thằng Đức, Tờ-ráp-kin hỏi :

        - Mày cỏ thẩy bọn SS ở đâu không ?

        - Ối dà - Thằng Đức trả lời cỏ vẻ thích vì được hỏi đúng và bắt đầu nhìn mọi người không sợ sệt lắm - Có rất nhiều, khắp nơi.

        - Những đơn vị nào thế ?

        - Sư đoàn cơ giới Vi-kinh điêu luyện và mạnh, lắm. Những đơn vị con cưng của Him-lơ.

        Tờ-ráp-kin gật gù.

        Mọi người đều hiểu rằng chỉ huy của minh, vừa biết được một tin hết sức quan trọng.

        Tuy thằng Đức không biết rõ biên chế và lý do tập trung ở đây của sư đoàn Vi-kinh, nhưng Tờ-ráp-kin cũng thấy rõ tất cả sự quan trọng của những tình báo vừa lượm được. Anh vừa nhìn thằng Đức vừa xem giấy tờ của nó, mắt hiền lành hơn: Thằng Đửc cũng nhìn con người trẻ tuồi này, con người Nga-la-tư này bằng con mắt buồn buồn và bắt đầu tuyệt vọng : có thể rằng cái con người trẻ đẹp này bắt mình chết chăng ?

        Từ-rảp-kin đọc xong lý lịch thằng Đửc và nghĩ tới việc phải kết liễu đời tên lù binh, Thằng này hình như cũng cảm thông được ý nghĩ của Tờ-ráp-kin. Hắn run rẫy và phải đem hết sức lực ra mới lắp bắp nỗi mấy câu :

        - Thưa ông Cộng sân, thưa đồng chí, tôi là một người thợ, ông hãy nhìn bàn tay tôi thì biết. Tôi thề với ông tôi không phải là phát-xít. Tôi là thợ thuyền và là con cái thợ thuyền.

        A-ni-kha-nốp mang máng hiểu : anh biết chữ "Ác-bây-tơ", anh bỗng suy nghĩ :

        - Hắa giơ bàn tay đầy chai như muốn nói với chúng mình : nhìn mà xem tôi là một người thợ đày. À ra hắn cũng biết bên mình thợ thuyền được trọng vọng. Hắn đã biết là đang đánh nhau với ai thế mà vẫn đánh...

        Từ trước tới nay, Tờ-rảp-kin chưa từng ngược đãi tù binh. Nhưng làm thế nào mà đưa được tên này yên ổn về đến hậu phương? Ngay từ thuở thơ ấu, êm thấm anh đã được giáo dục trong tình yêu và kinh trọng người thợ. Thế nhưng người này, người công nhân nhà in thành Lép-di này lại phải chết.

        Thằng Đức cũng phân biệt được một lòng ái ngại và đồng thời một quyết định cứng chắc trong đôi mắt của Tờ-ráp-kin. Hắn không phải là một thằng ngốc : qua nghề của hắn, hắn đã từng đọc nhiều sách vở hay và cũng hiểu hắn đang có chuyện với một hạng người như thế nào ?

        Rồi hắn bỗng òa lên khóc, trông thấy thần chết trong hình dung của ông "Sơn Thần" trẻ đẹp với đôi mắt kiên qnyết xen lẫn tình thương này.

        Trong tâm hồn họ đã xảy ra việc gì vậy. Đến ngay bản thân họ cũng không giải quyết nỗi vấn đề này. Tất cả mọi việc, ngoài nhiệm vụ, tất cả quá khứ đều đã lu mờ hẳn trong ký ức họ, thỉnh thoảng họa hoằn có nhớ lại thì cũng chỉ còn từng mẫu ngắn và mơ hồ. Họ chỉ sống vì nhiệm vụ và họ cũng chỉ nghĩ tới nó.

        A-ni-kha-nổp và Gu-lúp đi đầu. Tờ-ráp-kin và Sê-mi-ô-nổp đeo máy vô luyến điện đi sau độ 40 thước. Phía trái sát ven đường mà thường xuyên đội trinh sát vẫn theo, song song là Ma-mô-kin và By-cốp. Phía phải Ba-ni-cốp phụ trách cảnh giới về mặt khu rừng. Họ hành tiến thành một đội hình tam-giảc-cân với Tờ-ráp-kin ở giữa đường đáy vả A-ni-kha-nốp trên đỉnh. Thỉnh thoảng ngửi thấy mùi địch, đội hình hơi co lại và chậm dần bước tiến. Có lúc họ chợt dừng, lắng nghe những tiếng

        động run rầy của dạ thần: A-ni-kha-nốp nhại tiếng chim kêu lên và cả bọn đứng im như tượng gỗ.

        Ở phía trái từng đoàn ô-tô và máy kéo đang bon bon chạy xen lẫn tiếng hát, tiếng chửi và những câu lệnh bằng tiếng Đức. Thỉnh thoảng cũng có bộ binh đi qua. Tiếng nói của địch như gần quá, đến nỗi có lẽ chỉ giơ tay ra là chụp được một thằng, hay đụng vào mặt nỏ, hay chạm phải đầu mẩu thuốc lá trên miệng chúng nó.

        Tờ-ráp-kin tự nghĩ thấy không cần phải bắt tù• 'binh nữa. Anh biết là anh hiện đang ở giữa lòng địch. Chỉ một tý vô ý, một tiếng kêu thất thanh của tù binh nếu bịt không kín miệng là có thể khiến cà đàn chó ss nó chồm lên lưng. Anh cũng biết rằng ở đây là nơi tập trung của sư đoàn cơ giới Vi-kinh. Nhưng anh chưa biết được tổ chức và dự định của nó. Tổ chức biến chế thì có thể tính ra không đến nỗi sai lắm bằng cách thống kê con số các đơn vị, xe tăng và pháo binh. Nhưng kế hoạch của địch thì chỉ có những thằng cao cấp của chúng mới rõ. Vì vậy cho tới sau khi đã trinh sát rõ khu nhà ga thì cũng cần thiết phải bắt lấy một tên địch.

        Nhưng một trường hợp bất ngờ đã ngăn mẩt việc thực hiện chương trình bí mật này.

        Tờ-ráp-kin bỗng nghe thấy tiếng động phía trái mình : Ma-mô-kin từ bóng tối xô ra, thì thầm :

        - Cỏ một thằng Đức say rượu bí tỷ đang nằm lăn quay bên cạnh đường.

        Nhìn qua tên địch, Tờ-ráp-kin hiểu ngay vấn đề : thẳng cha này đã dại dột đi lang thang vào rừng nên đã bị Ma-mỏ-kin quật ngã nhào và tước mất khí giới.

        Biết không dấu nổi Tờ-ráp-kin, Ma-mô-kin vội lúng túng phàn trần :

        - Hắn đã đâm nhào vào chân tôi. Tôi chẳng biết làm thế nào khác hơn.

        Không phải là lúc lý lẽ nữa. Họ vác thằng tù binh đi sâu vào rừng, một lúc sau đã nghe những tiếng la của bọn Đức đang gọi bạn :

        - Hú hu!... Hú hu!

        - Uy-li-ban ! Uy-li-ban !

        - Ben-nết...

        Tới một bãi cỏ trên bờ hồ, họ đặt thằng Đức xuống. Ma-mô-kin lấy nước lã đắp vào mặt nó và cũng chịu khó rót vào miệng nó giọt rượu mạnh. Hắn lộ vẻ hân hoan, quấn quít quanh tên tù binh và trầm trò tán dương :

        - Thằng này là một thằng ss trăm phần trăm. Chắc hắn phải biết nhiều chuyện lắm đây... Trung úy xem, chắc chắn là một thằng sỹ quan, tôi mà nói sai thì tôi chết, chắc chắn là một thằng sỹ quan.

        Gu-lúp ngồi nhìn thằng địch một cách hiếu kỳ, bỗng nheo mũi thở dài :

        - Mọi người đều đã bắt được tù binh, còn tôi thì vẫn xúi quẩy quả.

        A-ni-kha-nốp vừa nói với Gu-lủp vừa lắng tai nghe những tiếng kêu đang xa dần:

        - Chú bé ơi ! Tôi xin cậu đừng lo. Lượt của cậu sẽ tới đấy. Giống Đức thì không phải là cái giống hiếm ở đây đâu.

        Tên thượng sỹ SS đã tỉnh, trố mắt sợ hãi nhìn Tờ-ráp-kin, vừa run vừa lắp bắp, hắn khai là hắn ở trong trung đoàn mô-tô cơ giới hóa Oét-lăng số 9 thuộc sư đoàn cơ giới thứ 5 SS Oa-kinh : điều khai của nó đều giống những điểm đă ghi trong lý lịch mà Ma-mô-kin vừa móc túi nó ra đọc cho mọi người nghe. Hắn còn nói là trung đoàn Oét-lăng gồm có 3 tiểu đoàn, mỗi tiểu đoàn 4 đại đội và các đại đội vũ khí nặng đều có những súng cối tử 6 đến 10 nòng. Trung đoàn của nó không có tăng ; hắn không rõ là các trung đoàn khác có không. Sư đoàn hắn từ Nam-tư sang. Bộ Tư lệnh ở gần đây, trong một cái làng mà hắn đã quên mất tên rồi : hắn không nhớ nổi những tên Nga hay Ba-Lan - hắn tuyên bố với một vẻ mặt khiêu khích kỳ dị : "Tôi chí nhớ Mốt-cu và Vác-sô-vi thôi".

        Nhưng sau một cú đấm vào giữa mặt của ông bố già nó là Ma-mô-kin thì nó đã mất hẳn cái bình tĩnh của một phút trước đây và đã rú lên như một con thú dữ bị thương. Hắn sợ Ma-mô- kin hơn sợ thần chết : hễ Ma-mô-kin cúi xuống nhìn hắn là y như hắn run bắn lên và đưa mắt nhìn Tớ-ráp-kin cầu cứu.

        Sau khi đã cho anh thượng sỹ SS này xuống du thủy với Hà-bá dưới hồ, thì Tờ-ráp-kin bắt đầu liên lạc với ĐỊA CẦU. Lần này nghe rõ lắm nên việc chuyền đạt đã rất rõ ràng và đầy đủ.

        Nghe giọng trả lời từ ĐỊA CẦU, Tờ-ráp-kin hiểu là những tình báo anh chuyển về, đã làm mọi người ngạc nhiên và có một giá trị rất lởn. Lúc gần hết, một giọng nữ vang tới và Tờ-ráp- kin nhận ra tiếng Ca-chi-a. Người thiếu nữ chúc anh thắng lợi và mau trở về.

        - Chúng tôi sẽ ôm anh thật chặt ! Ca-chi a kết thúc bằng một giọng run run tỏ lộ sự cảm động và tự hào về kết quả của Tờ-ráp-kin ; rồi hình như những câu cô vừa nói với anh cỏ một liên hệ trực tiếp tới công việc, Ca-chi-a hỏi ;

        - Anh hiểu chưa? Hiểu rõ chưa?

        Tờ-ráp-kin trả lòi :

        - Tôi hiểu rồi....

        Cho tới mờ sáng thì đội trinh sát tới gần một cái ga xép cách cái ga chính họ đang kiếm 7 cây số. Chỗ này cũng là một đồn gác của địch, một gian nhà không gác, sơn vàng, chung quanh địch cho đóng cọc bằng gỗ thông to thành hai lớp hàng rào. Cũng một hàng rào như vậy bọc 2 bên cái cầu gỗ con gần đấy : giặc Đức đã giữ đường giao thông chống du kích của ta như vậy !

        Trên con đường đi lới cái ga xép, đỗ một dẫy dài toàn xe cam-nhông, tới tận cái rừng mà đội trinh sát đang bò ra. Không gian rất im lặng tĩnh mịch : chỉ nghe tiếng chuông điện thoại réo trong chòi canh và một giọng Đức cục súc.

        Thật là sảng khoái ! Sau hai ngày lang thang trong rừng sâu, nay lại được thấy con đường sắt chạy vút thẳng tắp tới tận phía chân trời mờ sương, dãy đèn xè-ma-pho và cái khuỷu đen của ghi đường tầu.

        A-ni-kha-nốp kêu lên một tiếng chim ra hiệu cho mọi người dừng lại, bò tới sát cái ô-tô sau cùng và nhìn vào ca-bin thằng tài xế. Chẳng thấy ai cả, cả cái thứ hai và cái thứ ba. Tất cả dẫy ô-tô đều chở đầy bao tải mà quân địch đã dùng đê đựng bột mì.

        A-ni-kha-nốp quay về báo cáo tình hình với Tờ-ráp-kin :

        - Chúng tới chở hàng, đang đợi tầu.

        Tờ-ráp-kin quyết định là chờ tầu Nhưng con tầu vẫn chưa tới Một lát sau thấy bọn lái xe rời chòi canh về ô-tô, thẳng nào thằng nấy còn ngái ngủ, càu nhàu lẫn nhau;

        Trong cảnh tĩnh mịch của buổi mai, từng mẩu câu ngắn lọt vào tai cho Tờ-ráp-kin biết là đoàn ô-tô không lấy hàng ở đây, mà là ở ngoài ga và chúng sắp đi. Nghĩ ngơi một lát, Tờráp-kin quyết định cử hai đồng chí theo ra ga còn tất cả đợi trong rừng, gần cái chòi canh. Ngoài ga bọn địch rất đông, dại gì mà ra cả cho nguy hiểm.

        Anh chỉ định A-ni-kha-nốp và By-cốp nhưng sau lại cho thêm Gu-lúp vì cậu bé này cầu khẩn mãi xin được đi theo.

        A-ni-kha-nốp, con người vốn tháo vát, đề ngay ý kiến :

        - Chúng mình sẽ lợi dụng ô tô chúng nó đi nhé !

        Cả 3 bò tới chiếc xe sau cùng, leo tọt vào trong. A-ni-kha-nốp lấy bao tải lấp kin By-cốp và Gu-lúp ; sau anh cũng chui vào nốt, chỉ để hở một tý cho mắt nhìn và cầm chặt khẩu tiểu liên sẵn sàng bắn.

        Một lúc sau thì thằng lái xe trở về leo lên và cho xe nô máy đợi những cái trước chạy.

        Đoàn xe đi trên một con đường xuyên qua rừng, đường gập ghềnh nên xe sóc rất dữ. Chạy được khoảng độ 15 phút thì thằng tài xể bỗng hãm máy. A-ni-kha-nốp nghe có tiếng địch nói rồi thấy 2 thằng Đức nhảy lên xe. Cũng may là bọn này sợ bẩn bộ quần áo đen nên ngồi sát phía sau xa hẳn đống bao tài. Nhưng cái cảnh láng giềng này xét ra cũng khó chịu. Xe lắc dữ quá và dưới đống bao tải thì thỉnh thoảng lại in lằn hình thù con người : A-ni-kha-nốp bắt đầu thấy lo ngại. Hai ông tướng phất phơ này chắc lại muốn ra ga và có thể xảy ra nguy hiềm được đây.

        Bỗng cỏ một tiếng nỗ dữ dội rồi chiếc xe phanh hẳn lại, một hồi xôn xao lộn xộn rồi bọn địch nhảy cả xuống xe. Cũng lúc này A-ni- kha-nốp nghe thấy tiếng động cơ tầu bay, anh rụt cổ vào đống bao tải nhưng bỗng mặt anh tươi hẳn lên : anh hiểu rồi, phi cơ Liên-xô tới. Và vui vẻ coi như là bom Liên-xô không thể làm chết được mình. A-ni-kha-nốp nói với hai đồng đội lúc này cũng đã nhô cả đầu lên :

        - Ê, các cậu ơi, tầu bay chúng mình đấy.

        Sáu chiếc phi cơ rầm rầm lượn vòng trên khu rừng lướt sát ngọn cây.

        A-ni-kha-nốp nhìn quánh. Bọn Đức đã biến cả vào rừng. Tiếng còi tầu rúc nghe rất rõ : à, gần đến ga rồi.

        A-ni-kha-nốp ra lệnh :

        - Theo tôi - Và cả ba nhảy xuổng. Lượn qua mấy cái xe, 3 người nhảy vào một cái hố. Rồi họ chạy như biến vào rừng. Nhưng lúc nhảy vào hố thì bị một thằng Đức cũng nấp trong đó phát giác thấy. Thằng này kinh hoảng đờ ra một lúc nhưng rồi nó cũng nhô đầu lên, sợ hai kêu :

        - Cỏ bọn nhảy dù !

        Một loạt đạn nổ loạn xạ. 3 trinh sát viên bắn lại mấy loạt tiểu liên.

        A-ni-kha-nốp vừa vượt qua một quãng đất thì thấy mặt Gu-lúp xám ngắt lại và gục xuống, cái mũi bé tí nhíu lại, miệng còn nói :

        - Đáng ra có thể chộp được cái thằng Đức ấy... Anh vội xốc Gu-lúp lên cái vai rộng lớn của mình.

        Đấy là những lời nói đầu tiên của Gu-lúp sau lúc bị thương và cũng là những lời cuối cùng của cuộc đời ngắn ngủi này.

        Một viên đạn phá đã bẳn trúng ngực anh ngay dưới tim. Quả tim đáng thương của Gu-lúp vẫn đập nhưng càng yếu dần. Khi Gu-lúp tỉnh dậy thì thấy bộ mặt trầm ngâm của Tờ-ráp-kin và đôi mắt to của Ma-mô-kin đang khóc...

        Một cơn bão bỗng nôi lên... những cây cô thụ vời đám cành non lá mỏi gầm lên dưới ngọn gió to đang xô tới. Dưới gốc cây, hàng ngàn vạn tia nước chảy như một đàn chuột tản cư.

        Đứng im bên cạnh Gu-lúp hấp hối, Tờ-ráp-kin đang chờ A-ni-kha-nốp (đang cùng Ma-mô-kin đi một chuyến nữa) trở về. Sau việc này Tờ-ráp-kin không muốn cho đi lẻ nữa nhưng anh vẫn chưa thể bỏ Gu-lúp vì Gu-lúp còn thở và một mặt khác thì anh còn phải chỉ huy làm tròn nhiệm vụ.

        Tờ-ráp-kin định liên lạc với ĐỊA CẦU nhưng không có kết quả. Mưa bão đã làm cản làn sòng điện của anh. Trong ống nói, những tiếng dữ dội nổi lên như xé màng tai anh, thỉnh thoảng lại xen lẫn những tiếng gẫy răng rắc.

        Dưới chân mọi người nước vẫn chảy thành từng tia óng ánh. Mưa nặng hạt rơi lộp bộp xuống vai mọi người. Nước mưa đã rửa sạch trên khuôn mặt người thiếu niên những vết tích của bụi đời và lo lắng, và trong đêm tối khuôn mặt ấy bỗng hình như vụt sáng ngời lên.

        A-ni-kha-nổp và Ma-mô-kin bò tới gần ga. Qua các tia chớp họ thấy 2 con tầu ; trên các sàn loa của một con tầu in hình lù lù những đoàn xe tăng. Các đầu máy đang phì phì thở khói và phun xuống đường từng đống tàn lửa. Trước những dãy nhà kho chung quanh có rào giày thép gai, nhiều người đi đi lại lại, chuyện trò với nhau bằng tiếng Đức, cái tiếng mà cả mọi trinh sát viên đang ghét cay ghét đắng. Rồi có tiếng của bọn lính gác đang xua đuôi một số đàn bà nông thôn lưng đeo khăn gói ra khỏi sàn. Có tiếng phàn nàn và kêu :

        - Ồ cái giống quỷ sổng này, thế này thì không ai được đi đâu nữa à?

        A-ni-kha-nốp như thấy khó chịu ngay với bản thân. Ma quái nào đã dắt dẫn anh dúi đầu vào cái ô-tô ấy ? Nếu mình đừng có ý nghĩ ấy thì có lẽ bây giờ Gu-lúp vẫn còn sống. Con người bạn bè cùa những dãy rừng sâu xa tắp âm u của Tây-bá- lợi-á sao lại thích nhảy lên cái ô-tô ấy làm gì?

        Bọn địch dang cho xe tăng xuống tầu. Trông vào biết ngay là chúng đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô. Nhưng mà vào đâu mới được chứ? Đây mới là chỗ khó của vấn đề. Nếu bắt được thêm một tên Đức thi có lẽ sẽ rõ nhiệm vụ của sư đoàn SS trên.

        A-ni-kha-nốp tự nhủ : Đầy rẫy cả bọn Đức ! nhưng liệu có tên nào biết gì lạ không chứ? Nếu lần này lại chụp phải một thằng thộn nữa thì cũng chẳng biết thêm dược cái quái gì.

        Anh bỗng chú ý nhìn hai thẳng Đức cao gầy khoác màng tô rộng đen láng lỏng lảnh. Qua tia chóp, A-ni-kha-nốp thấy chúng nó lúc thi sát nhau, lúc thì rời nhau, đang dằn giọng ra lệnh.

        À ! Hai thằng sỹ quan ; có lẽ chúng vừa ở chiếc xe hòm đậu bên cái nhà kho chui ra.

        Người cóng lạnh dưới cơn mưa. A-ni-kha-nổp vẫn nghĩ tới Gu-lúp, không biết Gu-lúp còn sống không ? Tội nghiệp thằng bé phải năm dưới mưa rào ! Ồ, nếu bây giờ cỏ được cho nó một cải măng tô đen như của những thằng Đức đang mặc kia thì tốt biết bao !

        Anh hỏi Ma-mô-kin :

        - Chộp lấy một thằng sỹ quan chăng ?

        Ma-mô-kin phản đối :

        - Còn trung úy ! Ông ta có dặn chúng mình bắt tù binh đâu ?

        A-ni-kha-nốp nhìn thẳng vào mặt bạn ôn tồn :

        - Ối dà ! Trở bàn tay một cái là xong. Rồi về ngay thôi mà ! Ma-mô-kin rùng mình. Chi có hai người để chống với hàng trăm quân địch. Chỉ có hai người để bắt một thằng sỹ quan ! Nhưng A-ni-kha-nốp vẫn nhìn hắn, nhắc lại :

        - Ôi dà ! Mày yên chí, tao bảo với mày chỉ là một việc trở bàn tay thôi !

        Ma-mô-kin bỗng tỏ một thải độ quyết định.

        Hắu đứng phắt dậy, hít đầy khi trời cho phồng to lồng ngực, và như say mê ngừng mặt hứng lấy những hạt mưa đang rơi xuống rồi miệng bỗng nói rất nhanh như người bị sốt:

        -  Phải đấy ! Va-ni-a! Đi thôi ! Đồng ý, đồng ý ! Việc sẽ thành ! Nhất định sẽ thành !

        Họ bò sát tới chiếc xe hòm, chui xuống dưới dãy dây thép gai và ngồi im. Mưa rơi không ngừng loang loáng trên mui xe.

        Ma-mô-kin thì thầm :

        - A-ni-kha-nốp này ! Có lẽ một thằng trong đó là tướng chắc ! A-ni-kha-nốp gật gù để Ma-mô-kin yên dạ :

        - Phải đấy.

        Ít nhất là cũng đã một giờ qua. Rồi có tiếng chân đi thình thịch ; một trong hai thằng sỹ quan nói to :

        - Chuẩn bị đi ngay.

        Một nhát dao của A-ni-kha-nốp đã đưa hắn ngã gục. Thằng thứ hai ăn ngay một quai hàm ngã ngất lịm xuống, mặt bị ngực Ma-mô-kin trùm kín.

        Xung quanh, bọn lính Đức vẫn rộn rã thu xếp từ nhà kho ra toa làu, từ loa tàu vào nhà kho, người rúm lại dưới làn mưa rào như vũ bão.

       

        Sư đoàn Cơ giới Oa-kinh thứ 3 là một tổ chức tinh nhuệ kiểu mẫu. Theo lệnh của trung tướng Éc-be Hin-lơ, thì sư đoàn này gồm có trung đoàn mô-tô cơ giới háa Oát-lăng thứ 9, trung đoàn mô-tô cơ giới hóa Déc-ma-ni-a thử 10, trung đoàn Cơ giới, thứ 5, trung đoàn dã pháo thứ 5, tất cả được trang bị rất tinh vi và đầy đủ, sẽ phải bí mật tập trung trong những khu rừng rộng lớn này để giải vây, bằng một cuộc tấn công bất ngờ, cho thành phố Cô-ven đang bị quân Nga bao vây, xong sẽ đánh chia cắt quân Nga thành nhiều bộ phận nhỏ, đẩy dồn và tiêu diệt họ trên bờ hai cou sông lớn Stô-khô và Stia.

        Thời gian vừa qua, với cái đức tính sẵn có, sư đoàn này đã được dùng một cách đắc lực trong việc trấn áp nhân dân Nam-tư ngoan cường, luôn luôn săn bắt Bộ Tư lệnh của quàn du kích.

        Toàn bộ sư đoàn, sau khi vừa được tăng viện nhiều về người và 60 chiếc tăng mới kiểu "con cọp" mà tên bộ trưởng Si-pia của Hít-le đã mệnh danh là : "ông vua của xe tăng", hiện gồm có một vạn năm nghìn người. Các trung đoàn trưởng là những tay ghê gớm như Xi-tăng-đa Phu-rơ Mun- len-căm đã nhiều lần được Hít-le khen ngợi, Hác- hi, một sỹ quan cận vệ cũ của Hít-le và nhiều giống sói dữ khác của Him-lơ, nói chung là những nhân vật quan trọng trong hệ thống quốc gia xã hội phát xít của Đức, những giống liều mạng không một chút nhân từ và cũng là những thằng còn được chút ít may mắn.

        Sau sư đoàn Oa-kinh, người ta còn chờ một sư đoàn tinh nhuệ khác từ Pháp sang, tuy không được thập phần oanh liệt như sư Oa-kinh nhưng cũng là một đơn vị tiếng tăm: sư cận vệ 342 của trung tướng Ních-ken vởi nhiệm vụ khuếch trương chiến quả của đội SS.

        Chiến dịch này sẽ thực hiện hết sức bí mật. Khi tên trung tướng Hin-lơ về thăm ông quan thày của hắn là tên Von-Đem-Bácb, chỉ huy trưởng một tập đoàn quân SS tại biệt thự riêng ở Phô-nin-den gần Béc-lanh, tên này có nói với Hin-lơ rẳng :

        - Bọn Nga nó ở sát khu chiếm lĩnh của mình quá I ông Hin-lơ ạ ! Ông cũng hiểu rõ kết quả sẽ như thế nào ? Nó là cái mầm cho tất cả những lực lượng chống Đức ở Âu-châu sẽ vùn vụt trỗi dậy và có thê thúc đấy bọn Anh Mỹ vào vòng chiến. Quốc trưởng rất chú ý đến những trận tác chiến có tính chất tối quan trọng của ông sắp mở.

        Đại bản doanh muổn cuộc tập trung này phải bảo đảm được hoàn toàn bí mật. Ông sẽ áp dụng mọi phương pháp cần thiết để hành sự.

        Bây giờ thì toàn sư đoàn đã tập trung xong trong những khu rừng rậm phía Tây Cô-ven, Hin- lơ chỉ còn ngồi chờ lệnh, dương dương tự đắc tin tuởng ở thành công. Tuy hắn cũng hiểu rằng sư của hắn không còn là cái sư đoàn của 1940 hay cả đến 1943 nữa. Nỏ không còn giữ được tinh chất đơn thuần tinh khiết chủng tộc Nhật-nhĩ-mãn nữa. Trong hàng ngũ đã có nhiều người Hà-lan, người Hung-gia-lợi và đến cả người Ba-lan, người Cơ-rô-a-lơ. Những bọn ngoại quốc này dù nhiều tên đã tỏ ra hy sinh trung thành, nhưng vẫn là những người khác máu không thể hưởng theo quyền lợi của Rếch (Reich) được. Ngoài ra việc tuyển lựa trên căn bản sức khỏe cũng không còn như ý muốn nữa. Những người lính của sư đoàn, những tay thiện chiến của đạo quân đen không còn là những tay khổng lồ gần 2 thước tuyển lựa khắp đất Đức ra nữa. Không những không được thế, trong hàng ngũ hiện nay lại có những mẫu người "thước mốt" trông khó coi quá đi mất.

        Đi duyệt qua trung đoàn mô-tô Déc-ma-ni-a, Hin-lo đã kinh khủng giật mình lúc thấy những tên lính chột, què, còn nói đến hạng "thuớc mốt" gầy còm thì đã chiếm mất hơn một nửa trung đoàn. Thôi hết rồi ! Còn đâu nữa ! Những tên lính chiến của Hít-le, say máu và dễ bảo đã từng đốt ngập máu lửa Hà-lan và Pháp rồi đã lao xuống tận núi Cô-ca-dơ.

        Éc-be Hin-lơ tự hào nhớ lại thuở ấy ; nhưng nhìn lại bây giờ thì đã xa xôi quá rồi Nhất là đất Cô-ca-dơ đã làm hắn say mê, cái dãy đất kỳ diệu ở vùng Nam này so với Thụy-sỹ còn mỹ-lệ và hùng vĩ hon rất nhiều. Hắn cũng đã lừng mơ ước cải địa vị nhàn rỗi của một ông Tổng đốc hay Toàn quyền trong cái miền cao nguyên phì nhiêu này và hắn đã nhờ các quan thày trong Bộ Tham mưu của Hít-le đánh tiếng chạy vạy trước hộ. Nhưng ngao ngán thay ! Sau những biến đỗi lớn lao mà khắp thế giới đã biết hắn đành phải ôm mộng dã tràng mà thôi.

        Một điều lạ là, từ buổi sáng nay, trong cái ngày đẹp đẽ này, hắn đang lo lắng mãi không yên. Cái thứ nhất là phi cơ địch đa bắt đầu xuất hiện. Chúng chưa bắn phá gì nhưng chúng đã đi trinh sát rồi. Tầu bay của Nga đã bay dò trên khu rừng, nhiều lần bay qua đường sắt, lượn mãi trên cái nhà ga chính. Các đơn vị tuy đã ngụy trang cẩn thận nhưng việc tầu bay địch đến thám thính liên hồi đã làm cho Hin-lơ lúng túng.

        Cải lúng túng của hắn lại như lửa thêm dầu lúc nghe tin thượng sỹ Ben-néc người xứ Méc-lăm- bua, một tên lính lâu năm có tiếng dũng cảm của trung đoàn mô-tô Oát-lăng vừa bị bắt cóc trong một cuộc hành quân đêm quanh vùng ao hồ, Sau khi cho tìm kiếm kỹ lưỡng, người ta đã thấy xác của Ben-néc trong một cái hố con cách Bộ Tư lệnh sư đoàn 8 cây số. Thượng sỹ tiên sinh, đâ được xơi một nhát dao đúng tim và trên đầu có nhiều dấu vết đánh của một vật nặng.

        Thế rồi chẳng có gì là lạ, lúc thấy Éc-be Hin-lơ nhận xét thấy một sự liên quan giữa vụ ám sát Ben-néc với việc thám thính của phi cơ oanh tạc Nga, sau khi điều tra ra việc trên không bao lâu, trên không phận cái làng của Bộ Tư lệnh sư đoàn đóng. Hắn vội vã cho di chuyển ngay Bộ Tham mưu cùng Bộ Tư lệnh của hắn vào ngay giữa rừng, xung quanh bọc ba đợt hàng rào dây thép gai.

        Tối hôm ấy, lúc còn nghe bác sỹ Linh-dơ- nan báo cáo về kết quả cuộc khám nghiệm tử thi Beo-nét thì trung tướng nhà ta lại tiếp được một tin từ trung đoàn mô-tô Oát-lăng tới làm hắn giật mình : ngay gần chỗ Ben-nét chết, một số lính đi chặt cây đã tìm thấy trong một lùm cây đào, dưới đống cành cây, cái xác của một hạ sỹ thuộc sư bộ binh 131 tên là Gác-Hin (tên Tư lệnh sư Oa-kin bỗng rùng mình nghĩ tới số phận khi thấy cái xác này lại trùng tên với mình).

        Một lúc sau, tên trung đoàn trưởng Mun- len-căm, chỉ huy trung đoàn mô-tô Déc-ma-ni-a gọi dây nói đến báo cho hắn biết là trong một cuộc chạm trản với một số người bí mật quần áo xanh, hai tên lính Hét-nơ và Mét-nơ đã bị thương, tên Hét-nơ bị thương có lẽ khó sống. Mun-len-căm lại báo thêm một chuyện lạ nữa là lính tráng trong trung đoàn đều đồng thanh quả quyết rằng bọn lạ mặt này mình mẩy đều lấm tấm đầy... tuyết !

        Trung tướng bèn hạ lệnh phải mở ngay một cuộc điều tra tỷ mỷ và hết sức tìm ra tung tích bọn người bí mật này. Mỗi tiểu đoàn phải đặc cử một đại đội chuyên trách về việc này, và thêm vào đó toàn số trinh sát viên của sư đoàn.

        Hin-lơ rất không bằng lòng lúc lại được tin hiện trong binh sỹ có những dư luận sợ hãi về sự xuất hiện của những "ma-ảnh xanh" hay những "con quỷ xanh" trong vùng này.

        Éc-be Hin-lơ không tin ở sự truyền kiếp của giống quỷ. Hắn cho gọi đại úy trưởng phòng tình báo và phản gián Oan-nơ lên, bảo với tên này rằng: trong chiến tranh thì không cỏ ma quỷ nào cả, chỉ có quân thù, và hắn hạ lệnh cho Oan-nơ phải trực tiếp điều khiến việc vây bắt những con quỷ này.

        Ngay trong đêm hôm ấy, trên sân ga, lúc mà một trung đoàn cơ giới đang xuống tầu, vào khoảng độ hai giờ sau cuộc đi thăm xét của trung tướng, thì người đội trưởng SS Đin-lơ lại bị giết chết (lại một phen làm Hin-lơ giật mình đảnh thót lên vì cải lên gần trùng) và trung úy SS Ác-tuya Oan-đen, phụ trách phòng quân nhu sư đoàn thì bị bắt cóc, mất tích. Tên Đin-lơ đã bị một con dao cắm suốt qua ngực. Và việc này đã xảy ra ngay trước mũi và râu của một số đông sỹ quan và binh lính !

        Hin-lơ cáu, bỏ tù tên đội trưởng cảnh vệ và cả tốp lính gác hôm ấy 15 ngày. Hắn lại gọi Oan-nơ lên chỉnh cho một trận nên thân, khiển trách tên này về tội bất lực thiếu tích cực trong việc tìm kẻ gian.

        Và sau đó thì một con tầu chở lương thực trượt bánh (dù sự thực chỉ vì đường xấu), 3 tên lính của trung đoàn Déc-ma-ni-a bị trúng độc (vì ăn phải thức ăn mốc), cũng ở trung đoàn này hai tên đào ngũ - nhưng tất cả đều dồn vào chuyện do những "con ma xanh" cả ! Và từ đấy thì rất khó mà phân biệt được giữa sự thật với chuyện ngụ ngôn, giữa chuyện thần kỳ với chuyện thực tế. Lo lắng và luống cuống về "hậu quả" có thế tới, Hin-lơ đã cho báo cáo lên Quân đoàn bộ và lên Trung-ương tập đoàn quân Tư lệnh trưởng Buýt rằng quân Nga đã phái vào sau hậu phương của Đức một bộ đội hỗn hợp vừa là trinh sát vừa là đánh chặn, và vì do sự lơ đễnh của sư 131, chúng đã lọt được vào trung tâm vị trí đóng quân của sư Oa-kinh và rất có thể là chủng đã biết được một số tình hình quan trọng về mục đích và nhiệm vụ của cuộc tập trung.

        Sau khi đã suy nghĩ kỹ, tướng Hin-lơ quyết đinh viết thư riêng cho quan thầy hắn là Von-Đem- Bách báo trước để đề phòng trường hợp thất bại, tên này nâng đỡ chạy chọt cho vì hiện ở Bá-linh có rất nhiều tướng tá nằm không, sẵn sàng mong mỏi được thay địa vị Hin-lơ.

        Chiền hỏm sau, trong lúc Hin-Iơ đang ngủ thì bỗng chuông điện thoại réo lên ầm ỹ. Tên quan ba Oan-nơ báo cho hắn biết việc một trung đội của Đức vừa chạm trán với bọn "quỷ xanh".

        Trung đội này do tên đội trưởng SS A-tăng-be chỉ huy theo lệnh của sư đoàn đến dò xét ở một vùng do trên đã chỉ định. Đầu một ngõ rừng chúng thấy một cái vựa đựng thóc vắng. Vài tên chui vào nhưng không thấy gì, Nhưng do cảnh giác cao của A-tăng-be nên đã phát lộ ra một bọn "quỷ xanh" trong vựa. Đúng là chúng ở đấy. Nhưng không may chúng nó đã trốn thoát được hết sau khi dùng lựu đạn dội lên đầu trung đội này giết chết A-tăng-be và 7 tên lính.

        Nhưng việc thứ nhất là tất cả các đơn vị có nhiệm vụ trong khu này đã biết tin và một cuộc vây bắt đã được tổ chức chu đáo, rất hy vọng sẽ bắt sống được bọn này hay ít nhất cũng tiêu diệt được chúng nỏ. Cái thứ hai là một thằng trong bọn chúng đã bị mình bắt nhưng lại đã chết mất rồi.

        Hin-lơ tiên sinh ngẫm nghĩ mốt lát rồi lên ô tô và do một chiếc tăng hộ vệ đi tới chỗ vừa xảy ra việc này.

        Ngay đầu ngõ rừng bên cạnh cái vựa thóc đã bị đốt cháy có đại úy Oan-nơ và đội trinh sát đứng đón sẵn.

        Không chào hỏi gì cả, Hin-lơ lẳng lặng tiến gần tới tên địch đã chết : một người Nga trẻ chỉ khoảng 22, 23 tóc hung hung và cứng, đôi mắt chết đang trừng to nhìn hắn. Trong bộ trang phục xanh (y phục mùa hè của bọn trinh sát Nga, Hin-lo nghĩ vậy) tên Nga này mặc một cái va-rơ lính đỏ đã nhạt mầu và đeo huy hiệu hạ sỹ quan.
         
        Gần đấy 8 cái xác, 8 tên ss nằm thành hàng dọc, tay buông thõng. Hin-lơ nhíu mày chua chát khi thấy trong 8 cái xác thì 5 cái vừa gày còm vừa bé nhỏ. Ồ thế mà cũng mang danh là binh, sỹ của đạo quân đen SS.

        Tờ-ráp-kin không ngờ tới những lo âu do mình đã gây ra trong đầu óc các quan to của địch đến một trình độ như thế !

        Và trên đường về, họ vẫn bình thản tiến theo đội hình tam giác, vẫn thỉnh thoảng thấy rõ những đội SS của địch chạy đi chạy lại, gọi nhau ơi ới. Nhưng họ cũng chẳng ngờ là quân địch đang tìm họ mà chỉ cho là chúng nó đang tập dượt thôi.

        Cho đến một buổi chiều - tính đến nay thì đã là 4 ngày sau hậu địch của TINH CẦU - đội trinh sát tới một cái vựa thóc hẻo lánh. Tờ-ráp-kin cho mọi người vào nghỉ một giờ và để liên lạc với ĐỊA CÂU. Để đề phòng bất trắc và để quan sát chung quanh, họ leo cả lên gác bằng một cái thang mọt đang kêu lên răng rắc dưới đống thịt của A-ni-kha-nốp. Tờ ráp-kin đã bắt đầu mở máy và bắt đầu trao đổi ám hiệu với ĐỊA CẦU thì bỗng nghe Ba-ni-cốp đứng gác kêu lên. Lại gần, anh thấy phía dưới 20 tên SS đang đi về phía cái vựa theo đội hình chiến đấu.

        Tờ-ráp-kin thức mọi người đã ngủ say dậy. Nhưng Chậm rồi ! Không còn thời gian để nhảy xuống đất chạy vào rừng nữa.

        Bọn SS đã tới. 4 tên bước vào, khây khẩy đống phân rồi bước ra nhưng để rồi vào lại và một tên vừa càu nhàu vừa leo lên cái thang mọt.

        Tờ-ráp-kin vẫn bình tĩnh 2 tay 2 khẩu súng ngắn. Trên gác nhìn nhau rất rõ, do những khe hở ở mái nhà. Hơn bao giờ hết, lần này anh nhìn mọi người rất chăm chú. Trông họ đáng sợ quá : đầu tóc rũ rượi gầy còm, mắt sâu hoắm, sẵn sàng lao vào một trận chết người. Cái thang mọt kêu ót ét và tên Đức đang lầm bầm chửi.

        Một tiếng nổ dữ dội: A-ni-kha-nốp vừa vất một quả lựu đạn phá xe tăng qua cái cửa sổ con xuống chỗ bọn SS đang đứng tụm thành vòng tròn bên cái chạn. Cùng lúc ấy, Ba-ni-cốp dùng tiểu liên đánh nhào tên SS bật lộn xuống và nhảy xô xuống đất, mọi người nhảy theo, bụi, đất vù lên.

        Tờ-ráp-kiu thầm phục cái hành dộng quả là thần diệu của A-ni-kha-uổp dùng lựu đạn quét địch mở đường rút lui. Còn 3 tèn SS ở trong vựa thì đã bị tiếng nồ làm mất não chẳng còn làm quái gì được nữa.

        Một lát sau, đội trinh sát đang chạy trốn giữa một khu rừng thông rậm rạp theo sau là từng loạt đạn, những tiếng kêu hò và những tiếng nổ vuốt đuôi của lựu đạn địch. Tờ-ráp-kin vẫn không biết sự vắng mặt của Ba-ni-cốp hay Sê-mi-ô-nốp và A-ni-kha-nốp đã bị thương. Mãi cho đến lúc A-ni- kha-nốp, trong hơi thở gần như đứt hơi, cho anh biết là Ba-ni-cốp đã gục lúc anh chuẩn bị nhảy ra khỏi vựa thóc thì anh mới biết.

        Cuộc vây bắt vẫn tiếp lực. Có thể nói là họ bị vây tứ phía. Dư âm của tiếng súng lẫn với tiếng reo hò dội lên khắp nơi. Rồi có tiếng chó sủa ; bên phải họ sinh sịch tiếng mô-tô nổ máy. A-ni-kha-nốp bị thương vào lưng, thở hồng hộc ; Sê-mi-ô-nốp càng ngày càng đi nhắc tợn.

        Sau một cơn mưa to, dẫy rừng có vẻ dễ chịu. Cây cỏ ẩm ướt đã gợi lên cái mát mẻ của một ngày thảng tư tuy vẫn còn sót lại ít tàn tích của mùa đông. Xuân về rất đúng lúc. Một làn gió nhẹ, như càng mát thêm sau cơn mưa, đang nhẹ lướt trên cây cỏ xanh tươi đầy những tiếng động chào xuân.

        Những tiếng đuổi bắt tạnh dần ; mọi người vội vã băng bó qua loa cho A-ni-kha-nốp và Sê-mi-ô-nốp. Ma-mô-kin rút cái bi-đông cuối cùng ra lắc mãi : chỉ còn mấy giọt ! hắn đưa cho A-ni-kha-nốp.

        Bây giờ mọi người mới nhìn thấy cái máy vô tuyến điện sau lưng By-cốp đã bị bẹp dí lại vì hàng chục viên đạn. Nỏ đã cứu sổng By-cốp, nhưng cũng đã trở nên vô dụng. By-cốp đã kết liễu phút hấp hối của ân nhân mình bằng mấy cú báng súng rồi vứt các mảnh vụn vào bụi.

        Họ vẫn chậm rãi tiến, loạng choạng như những người say.

        Ma-mô-kin cùng Tờ-ráp-kin đi phía sau, bỗng nói :

        - Trung úy hãy tha tội cho tôi.

        Rồi đập mạnh nắm tay vào ngực, đầy hối hận (có lẽ hắn khóc nhưng đêm tối quả chẳng thấy gì) Ma-mô-kin nói tiếp, giọng khàn khàn :

        - Tất cả những cái ấy đều do lỗi của tôi. Do tôi cả.

        Ồ ! Không phải là vô cớ mà những người đánh cá ở vùng tôi họ tin vào vận mệnh. Bao giờ họ cũng vẫn có lý. Hai con ngựa trước kia trung ủy vẫn nhớ đấy chứ, tôi không đem về làng trả mà đem nó đi cho thuê để ăn.

        Tờ-ráp-kin vẫn im lặng bước.

        - Trung úy ơi ! Hãv tha tội cho tôi ! Nến lần này mà lại thoát thì...

        - Thì anh sẽ ra tòa án quân sự - Tờ-ráp-kin ngắt lời hắn.

        Ma-mô-kin vui vẻ kêu lên :

        - Rất vui lòng ra tòa, trung úy ạ ! Rất vui lòng. Và tôi biết rằng trung úy sẽ nói với tôi như vậy.

        Rồi Ma-mô-kin nắm chặt lấy tay Tờ-ráp-kin như điên dại, mắt long lanh tỏ một cảm kích và một tình thương vô biên với người chỉ huy của mình.

        Nhưng những tiếng đuổi bắt lại nối lẻn nghe rất gần. Họ nằm im. Hai cái ô-tô bọc sắt rầm rộ chạy qua. Rồi im lặng lại trở về và đoàn người lại tiếp tục đi. Phía trước, cái bóng đen to lởn của A-ni-kha-nốp nổi bật lên trong bóng tối. Dùng đôi vai vạm vỡ ẩy các cành cây sang hai bên, A-ni-kha-nốp vẫn từ từ bước và đang dùng một trí lực phi thường để đẩy cải màn sương của lo âu đang len vào người anh.

        Nhiều kinh nghiệm nên có thể anh là người độc nhất đoán được cái tính chất lừa dối của sự yên lặng hiện tại.

        Thật ra thì anh cũng chẳng biết rằng tất cả đội trinh sàt cũng như nhiều đại đội của sư Oa- kinh, nhiều đơn vị trong sư đoàn cận vệ 312 vừa được gấp rút điều động tới và nhiều đơn vị dự bị của sư 131 đang được tung ra vây bắt đội anh.

        Và anh cũng chẳng biết được là hiện trong lúc này dây nói của địch đang réo liên hồi kỳ trận, các đài vô tuyến điện đang cùng nhau trao đôi không ngừng hết bức điện báo này sang bức điện báo khác. Nhưng cái anh hiểu nhất và đã cảm thấy một cách rõ ràng nhất là cái lưới của một cuộc vây bắt quy mô đang khép dần lại xung quanh các anh.

        Họ vẫn tiếp tục đi, sức kiệt dần và cũng chẳng biết có bao giờ tới nhà nữa không. Nhưng đấy không phải là vấn đề chính. Cái chính là từ nay kế hoạch của cái sư đoàn tinh nhuệ mang cái tên khủng khiếp của địch, bí mật tập trung trong những khu rừng này, âm mưu đánh úp quân đội Liên-xô đã thất bại ! Và những chiếc ô- tô, những đoàn cơ giới, tên SS mang cái kinh một mắt với những phản quang ảm đạm, những thằng Đức đang kéo chiếc xe bò trong có con lợn sống kia, và tất cả những thằng giặc khác, tham lam đang gầm rú như điên dại, làm bẩn thỉu cả khu rừng, tất cả những giống Hin-lơ, giống Mun-len- căm, giống Hác-hi, tất cả những thằng kiêu căng hợm mình, những thằng quỷ sứ đi hành tội nhân loại, tất cả những tên đao phủ và giết người kia đang đi vào chỗ chết trên những con đường rừng này và thần chết đã bắt đầu giơ cao lưỡi hái báo oán trên hơn 15 nghìn cái đầu của chúng.




        Chiếc đài vô tuyến điện chịu trách nhiệm liên lạc với TINH CẦU đặt trong một hầm trú ẩn cô lập. Ở đây cũng là nơi sống cả ngày đêm của thiếu úy Mếch-sép-ki. Anh hầu như không ngủ qua một tý nào. Thỉnh thoảng vì quá mệt mỏi, cái đầu nó đã không phục tùng anh nữa và tự động gục về trước. Nhưng ngay lúc ấy thì anh mơ màng như nghe thấy những âm thanh đặc biệt của Ê-te và anh chồm ngay dậy, chớp mắt một hồi, ngơ ngắc hỏi người trực ban :

        -  Hình như TINH CẦU vừa nói phải không?,..

        Cả ban có 3 người, nhưng việc xong Ca-chi-a vẫn ở lại. Nàng ngồi xuống cạnh Mếch-sẻp-ki trên một mảnh ván gỗ hẹp và gục cái đầu xinh xinh với mái tóc hung hung xuống đôi cánh tay xám nắng, nàng chờ.

        Có lúc nàng bỗng nhiên cáu với đồng chí trực ban cho là đồng chí này đã làm lạc mất luồng điện của TINH CẦU. Nảng giật lấy ổng nghe, rồi dưới cái trần thâp thấp của gian hầm, giọng của Ca-chi- a ngân lên, êm êm và cầu khấn :

        - TINH CẦU! TINH CẦU! TINH CẦU ! TINH CẦU !

        Ớ làn sóng điện bên, từng tràng tiếng Đức vẫn rú lên. Xa hơn, Mốt-cu hát và chơi vi-ô-lông ; một Mốt-cu dũng cảm, ngoan cường và không ai thắng nổi.

        Hàng ngày, Séc-bi-sen-cô tới đây rất nhiều lần, Các đồng chí trinh sát viên ở nhà cũng mò tới luôn. Trung úy Bu-gô-cốp ngày nào cũng có mặt, thỉnh thoảng lại còn mang theo thượng sỹ Mê-gi- đốp. Anh đến ngồi một lúc, dựa lưng vào tường, lẳng lặng ngắm người trực nhật đài làm việc rồi bỏ đi. Đã nhiều lần thiếu tá Ti-kha-sốp tới giật lấy ống nói. Thỉnh thoảng Ba-ra-kin cũng có tới, đứng bên cửa sổ gõ tay vào kính khẽ hát một khúc trong quyển sách nhạc đồ sộ của ông.

        Cững có một lần Mu-ta-cốp và Gu-rê-vích, hai anh bạn bóng hình, cũng từ tiền tuyến về hỏi thăm.

        Đại úy Ét-kin của tòa án quân sự, vẫn lạnh lùng và xám ngắt như bao giờ, với bộ mặt gầy gầy, đôi mắt đám chiêu dưới cái trán gồ cao cũng đến.

        Ông hỏi Mếch-sép-ki :

        - Đồng chí là người chỉ huy đội trinh sát phải không ?

        - Tôi chỉ tạm thời thay Tờ-ráp-kin thôi.

        Él-kin tuyên bố rằng ông ta cần phải chất vấn một số trinh sát về việc đã trưng thu không hợp lý một số ngựa của dân.

        Ông giải thích qua câu chuyện rồi nói với Mếch-sép-ki :

        - Chắc anh cũng thừa hiếu cái tai hại của một nhầm lẫn có ảnh hưởng lớn tới uy tín của bộ đội với dân chúng như thể nào chứ ? - và không đợi Mếch-sép-ki đáp, ông tiếp luôn - vì vậy cho nên tôi cần phải hỏi các đồng chí trỉnh sát đã làm việc này trước mặt những ai, nhất là trung úy Tờ-ráp-kin và trung sĩ Ma-mô-kin.

        Mếch-sép-ki không nhịn được nữa :

        - Nhưng bây giờ họ có mặt ở đây đâu ?

        - Cả hai đều vậy à ?

        - Phải.

        Ét-kin suy nghĩ một lát.

        - Nhưng dù sao thì tôi cũng phải gặp họ. Họ sắp về chưa ?

        Mếch-sép-ki chậm rãi :

        - Tôi không biết.

        Ca-chi-a bỗng chồm dậy :

        - Tốt nhất là có lẽ đại úy đi gặp họ mà hỏi lấy !

        - Hiện họ ở đâu ?

        - Sau lưng bọn Đức !

        Người sỹ quan kiềm tra đăm đăm nhìn Ca-chi-a, mắt lặng lẽ và nghiêm nghi. Ca-chi-a điềm tĩnh nhìn lại với một nụ cười mỉa mai và đắc thắng. Mếch-sép-ki cũng cười theo nhưng anh bỗng chợt nghĩ là nếu người này được lệnh vào hậu địch để hỏi cung thì anh cũng đến sẽ xin đi theo mất,

        Cho đến ngày thứ ba thì TINH CẦU lên tiếng lần thứ hai, kể từ lúc Tờ-ráp-kin qua chiến tuyến. Không dùng tới ám hiệu, Tờ-ráp-kin nhắc đi, nhắc lại :

        - Sư cơ giới SS thứ 5 tập trung tại đây. Bắt được một tên tù binh thuộc trung đoàn mô-tô Oát-lăng thử 9, đã khai là sư cơ giới SS thứ 5 tập trung tại đây.

        Rồi anh báo rõ về tổ chức của sư Oát-lăng, vị trí chỉ huy sở của sư đoàn và nhấn mạnh là các đơn vị địch chỉ xuống tàu và đi lại về ban đêm. Rồi Tờ-ráp-kin nhắc di nhắc lại nhiều lần :

        - Ở đây bí mật tập trung, ở đây bí mật lập trung sư đoàn cơ giới SS Oa-kinh thứ 5...

        Tin của Tờ-ráp-kin về đã làm chấn động mọi người. Và khi đại tá Séc-bi-sen-cô tự mình gọi dây nói báo tin lên binh đoàn trưởng và cho Sê-mi-ô-kin, trên Tư lệnh bộ binh đoàn cũng chấn động cả lên.

        Trung tá Ga-li-ép đã quên ngủ ; dây nói ầm ầm gọi tới từ quân đoàn, từ binh đoàn, từ các sư lân cận. Ông bỗng quên cả rét ; ông đã bỏ quên cái măng-tô bằng phớt trong một góc ; ông đã trở nên rầm rỹ, nghiêm nghị và linh hoạt hẳn lên.

        Mọi người thì thầm :

        - Ga-li-ép ngửi thấy mùi thằng Đức rồi.

 
Trêu hàng vạn bức bản đồ, người ta dùng bút chì xanh vòng tròn các khu tập trung của sư Oa-kinh lại. Bộ Tham mưu binh đoàn cẩp tốc chuyền đạt những tình bảo này lên Bộ Tư lệnh mặt trận, Bộ Tham mưu mặt trận chuyển ngay về Đại bản dinh ở Mốt-cu. Nếu như đối với sư đoàn và quân đoàn, những tin tức của Tờ-ráp-kin gửi về là những biến chuyển có tính chất lớn lao, thì trái lại đối với Bộ Tham mưu của binh đoàn nó đã không có một quan hệ quyết định, dù nó có một giá trị rất lởn chăng nữa. Vị tướng chỉ huy binh đoàn đã hạ lệnh rót tất cả các đơn vị bỏ xung vừa tới vào các sư đoàn đang có thể bị bọn SS công kích và đồng thời cho chuyển tất cả dự bị đội vào khu vực bị đe dọa.

        Bộ Tư lệnh của chiến tuyến đã thấy rõ trong những tình báo này một chứng cớ hiển nhiên về sự chủ tâm đặc biệt của quân Đức đối với việc giữ Cô-ven. Ồng cho lệnh không quân đi thám thính và oanh tạc nhũng khu vực chỉ định và tăng viện thêm cho binh đoàn X rất nhiều pháo binh và cơ giới.

        Tuy nhiên sư đoàn Oa-kinh hay nói chung tất cả các khu vực rừng núi rộng rãi ấy chỉ là hạt nước giữa bể, nhưng Bộ Tổng Tư lệnh cũng thừa hiểu rằng sau lưng những cái nhỏ này đang ẩn náu một âm mưu to lớn và nghiêm trọng : bọn Đức mở cuộc phản công, ý định là đón đầu, ngăn cản mũi thọc của chúng ta sang Ba-lan. Lệnh tức khắc cho tăng viện cánh trái của chiến tuyến, cử tới thêm một binh đoàn cơ giới, một quân đoàn kỵ binh và nhiều sư đoàn pháo binh trong Tổng dự bị đội.

        Và cứ như vậy, chung quanh Tờ-ráp-kin, nhiều vòng tròn đang lan rộng bằng những làn sóng điện liên tiếp tới tận Béc-lanh và Mốt-cu,

        Với sư đoàn Séc-bi-sen-cô thi kết quả trông thấy ngay của những tình báo này là sự được tăng viện thêm 1 trung đoàn xe tăng, 1 trung đoàn súng cối của Cận-vệ-đội và nhiều tiếp tế quan trọng về người và vật liệu, Riêng đội trinh sát cũng được tăng viện thêm nhiều người.

        Mếch-sép-ki bắt đầu ráo riết huấn luyện đội trinh sát. Hàng nửa ngày trời ròng rã, anh ngồi tiền duyên quan sát địch. Bu-gô-cốp cùng với toán công binh đã bố trí thêm nhiều bãi mìn. Thiếu tá Ti-kha-sép bận rộn từ sáng đến tối : ông nhận được thêm nhiều đài vô tuyến điện, nhiều ống nói diện thoại và nhiều dây. Đại tá Séc-bi- sen-cô đã trở về đài quan sát chỉ huy các đơn vị. Cũng như tất cả những đợt chuẩn bị bước vào các trận chiến đấu quy mô, ông như trẻ lại và càng trịnh trọng hơn. Ông chăm chú nghiên cứu tỷ mỷ những bức bản đồ mới gửi đến vẽ toàn bộ nước Ba-lau tới tận sông Vít-tuyn. Xưa kia, năm 1920, ông đã từng hoạt động trong những vùng xa xôi ấy trong binh đoàn kỵ binh thứ nhất của tướng Bu-đi-on-ni,

        Và bây giờ trong hầm trú ẩn chi còn lại một mình Ca-chi-a.

        Câu trả lời cuối cùng của Tờ-ráp-kin lần trước troug điện đài là có ý nghĩa gì ? Tờ-ráp-kin nói "Tôi đã hiểu" là một câu thông lệ tỏ ra mình đã nghe hay có ngụ ý một cái gì riêng hiệt và bí ẩn? Và ý nghĩ này đã làm nàng nghĩ ngợi nhiều hơn gì hết. Nàng cho là vì xung quanh Tờ-ráp-kin nay đều là những cạm bẫy của thần chết nên anh đã đấu dịu lại chăng, để lại mở nỗi lòng cho những cảm tình giản dị và bác ái, và những lời cuối cùng của Tờ-ráp-kin ở điện đài là kết quả về sự biến chuyển của tâm hồn này chăng? Nàng bỗng mỉm cười với những ý nghĩ của mình. Nàng đã mượn cái gương con của U-li-bi-sê-va để ngắm mình rất lâu trong đó, cố tìm lấy một nét mặt trịnh trọng hợp với "vị hôn thê của một người anh hùng", cái danh từ mà nàng đã cao hứng tự đọc to lên một mình.

         
        Rồi bỗng vất cái gương ra xa, Ca-chi-a lại lao mình vào đám Ê-te đang rì rào kêu, bằng một giọng êm êm, lúc vui lúc buồn, nàng gọi :

        - TINH CẦU, TINH CẦU, TINH CẦU, TINH CẦU.

        2 ngày sau, TINH CẦU đáp lại lời kêu gọi của nàng :

        - ĐỊA CẦU, ĐỊA CẦU, tôi đây. TINH CẦU đây, có nghe tôi nói không. Tôi đây. TINH CẦU đây.

        Ca-chi-a kêu rú lên :

        - TINH CẦU, TINH CẦU, tôi đây, ĐỊA CẦU đây. Tôi nghe anh, phải phải, tôi nghe anh !

        Nàng giơ tay mở rộng cánh cửa hầm, để gọi một người nào đến cùng chia sẻ với nàng nỗi vui mừng vô hạn này, Nhưng, xung quanh Ca-chi-a không một bóng người. Nàng cầm một cái bút chì lên, sửa soạn viết thì TINH CẦU bỗng im bặt ngay nửa chừng và tắt hẳn. Suốt đêm trường Ca-chi-a không hề nhắm mắt. Nhưng TINH CẦU vẫn không thấy nửa lời.

        Và ngày mai, và cả ngày hôm sau, TINH CẦU vẫn tuyệt vô âm tín. Thỉnh thoảng người ta thấy đi vào hầm trú ẩn lúc thì Mếch-sép-ki, lúc thì Bu-gô-cốp hay thiếu tá Ti-kha-sép, hay đại úy Da-kê-vích, người trưởng phòng tình báo mới về thay Ba-ra-kin bị triệt hồi. Nhưng TINH GẦU vẫn lặng thinh...

        Ca-chi-a tuy đã mệt mỏi nhưng vẫn không chịu rời ống nghe, cả ngày lẫn đêm. Nàng có những cơn mộng kỳ dị, những ảo vọng lạ lùng :

        Tờ-ráp-kin, người xanh xao như tàu lá trong bộ trang phục mầu xanh. Ma-mô-kin lảo đảo với nụ cười gượng gạo trên môi nhợt nhạt và ngay cả người anh Ti-ô-na của nàng không hiểu sao cũng thấy mặc trang phục xanh. Nàng bỗng bừng tỉnh, lo sợ run rẩy với ý nghĩ có lẽ mình không nghe những tiếng gọi của Tờ-ráp-kin chăng ? Rồi như điên dại, say mê, nàng gọi, gọi mãi :

        -  TINH CẦU, TINH CẦU, TINH CẦU, TINH CẦU.

        Tiếng đại bác nổ, những tiếng chấn động của cuộc chiến tranh đã vang tới tận chỗ nàng. Trong những ngày cấp bách này, thiếu tả Li-kha-sẻp rất cần đài nhưng ông cũng không nỡ lấy cái đài trong tay Ca-chi-a. Và nàng đã ở đây, hầu như bị bỏ quên,

        Có một đêm, trời đã khuya, Bu-gô-cốp bước vào, cầm một lá thư của mẹ Tờ-ráp-kin gửi đến. Bà cụ viết rằng đã tìm ra quyển vở vật lý học bìa đỏ của anh. Vật lý học là môn học xưa kia Tờ-ráp-kin thích nhất. Bà cự sẽ giữ cẩn thận quyển vở này, tương lai nó sẽ cần dùng cho anh lúc anh vào Đại học. Thật là một quyền vở kiểu mẫu. Có thể đem in thành sách được. Tờ-ráp-kin đã ghi những bài về điện học, nhiệt học một cách rất rành mạch rõ ràng tỏ ra anh rất có khiếu về các môn khoa học, và bà mẹ cũng rất hài lòng về xu hướng của con. Trong thư bà có hỏi Tờ-ráp-kin : "con còn nhớ cái máy thủy điện phát động cơ cùa con nghĩ ra nó 12 năm về trước không? Hiện mẹ lại vừa tìm thấy những hình vẽ đó và đã ngồi cười rất lâu với bà cô Kha-va..."

        Khi đọc xong bức thư, Bu-gô-cốp gục đầu xuống cái đài và òa lên khóc. Cuối cùng anh kêu lên:

        - Ồ ! Phải mau chấm dứt cuộc chiến tranh này đi mới đượỉ. Không, không phải vì tôi đã mệt mỏi đâu ! Không phải vì mệt mà tôi nói thế đâu. Nhưng đã đến lúc, đã hoàn toàn đến lúc phải ngừng ngay cuộc giết người đi !

        Và bỗng Ca-chi-a đau đớn nghĩ rằng có lẽ là vô ích cứ ngồi cạnh máy, gọi mãi TINH CẦU, TINH CẦU đã biến mất, đã tắt từ lâu trong thinh không.

        Nhưng nàng rời sao nổi chỗ này ?

        Nhỡ ra Tờ-ráp-kin lại gọi thì ai nhận cho ! Biết đân anh còn nấp ở một chỗ nào trong rừng sâu !

        Vẫn hy vọng, nàng vẫn ngồi đợi Tờ-ráp-kin mặc mọi biến chuyển xung quanh ; không một ai chờ đợi Tờ-ráp-kin về nữa, nhưng nàng, nàng vẫn đợi anh. Và chỉ cho đến lúc bắt đầu Tổng phản công người ta mới dám đến mang cái đài đi !!!.


        Mùa hè năm 1944. Bộ đội của ta tiến vào đất Ba-lan, quét sạch sức kháng cự ngày càng yếu dần của quân Đức.

        Thiếu tướng Séc-bi-sen-cô ngửng xe Jeep lúc gặp một tốp trinh sát. Họ đang đi thành một hàng dọc bên vệ đường, trong bộ quân phục ngụy trang màu xanh, nhanh nhẹn, luôn luôn sẵn sàng tan vào trong trầm lặng của núi rừng, đồng ruộng, hòa mình với những nếp đất, với những hình bóng run rẫy của hoàng hôn

        Séc-bi-sen-cô nhận ra trung úy Mếch-sép-ki đi ở hàng đầu. Ồng cho dừng xe ; nét mặt long lanh vui mừng như tất cả những lần ông gặp người trinh sát, người tướng già hỏi :

        -  Thế nào ? Các ông phượng hoàng ơi ! Gần tới Vác-sô-vi rồi đấy; Và từ đây tới Béc-lanh chỉ vẻn vẹn đúng 503 cây số nữa thôi. Chỉ là một trò đùa thôi mà ! Chẳng bao lâu nữa mà chúng ta sẽ tởi đấy.

        Ồng vẫn đăm đăm nhìn tốp trinh sát, rồi những ký ức buồn thảm bỗng vụt về trong đầu, ông định nói thêm mấy câu nhưng lại thôi và khoát tay :

        -  Thôi nhé ! Chúc các bạn thành công !

        Chiếc xe Jeep nổ máy... Đội trinh sát đứng yên một lúc rồi lại tiếp tục tiến...