Lịch sử Quân sự Việt Nam

tên sách: đuổi bắt "quái hình"

tác giả: nicolai toman

nhà xuất bản: sở văn hóa-thông tin Lâm Đồng    năm: 1985

số hóa: bodoibienphong

Tại phòng làm việc của thượng tá Orsilov

Đêm đã về khuya. Những nhân viên công tác thuộc bộ phận của thiếu tướng Sabulin đều đã về nhà, chỉ còn lại một mình thượng tá Orsilov vẫn ở lại phòng làm việc để chờ một báo quan trọng

Tuy đôi mắt của thượng tá nhìn theo những ánh sáng loang loáng của của đèn pha ô tô chạy ngoài quảng trường nhưng trong óc thì tập trung suy nghĩ mãi vấn đề này: nếu Mohtalov tỉnh lại thì tốt quá! Khi đó mọi vấn đề đều có thể tìm hiểu được rõ ràng...

Thượng tá định gọi điện thoại cho bệnh viện, nhưng lại nghĩ ngay: nếu có tình hình gì mới thì họ nhất định báo cho mình biết rồi.

Nhưng tại sao trong cơn mê sảng, Mohtalov lại luôn miệng đọc những câu thơ này: "Riềm che cửa màu tím, sau màn che cửa có tiếng áo nhiễu kêu sột soạt đáng sợ", lại còn "chỉnh đốn bộ tang phục bằng lông kêu sột soạt" là gì chứ? Những câu thơ ấy là những thơ gì? Từ trong những câu thơ này làm sao mà đoán ra được trong óc Mohtalov đang nghĩ gì? Tại sao hắn lại chỉ đọc những câu thơ ấy? Ngoài thơ ra hắn không nói một câu nào khác..Không rõ đã tìm thấy tập thơ của một thi sĩ Mĩ của hắn ở chỗ nào? Thế là thế nào? Có lẽ giữa tập thơ này và những câu thơ hắn đọc trong cơn mê sảng có một sự liên quan nào chăng? Nhưng liên quan như thế nào chứ?

Thượng tá Orsilov đã tự tay giở và đọc mấy lượt tập thơ này, nhưng vẫn không thể xác định được những bài thơ đó và những câu thơ mà Mohtalov đọc trong cơn mê sảng có có liên quan gì. Quyển sách này đã được đưa đến phòng hóa nghiệm để nghiên cứu từ ngày hôm qua, nhưng cũng không có kết quả. Cuối cùng mới đem nó giao cho chuyên gia mật mã là trung tá Phlin

Theo dự đoán của trung tá Phlin thì trong tập thơ này rõ ràng có một bài thơ dùng làm mật mã để thông tin bí mật. Thậm chí trung tá còn nghĩ ngay tới một việc cách đây mấy ngày: tại một khu vực nọ vừa bắt được một bức điện báo vô tuyến điện, có lẽ là dùng loại mật mã này để viết. Theo dự đoán thì có thể có một tên gián điệp quốc tế nổi tiếng với biệt hiệu "quái hình" ẩn nấp ở đây. Dự đoán đó của trung tá không phải là vô căn cứ, cả đến bản thân thượng tá Orsilov cũng cho rằng tên Mohtalov thay mặt cho cơ quan gián điệp nước ngoài được cử đến giúp việc cho "quái hình". Vì hắn bị phát hiện trên đường đi Okhsa-Canskh, cũng tức là bị phát hiện trên chuyến tàu đi đến chỗ mà "quái hình" ẩn nấp. Nếu Mohtalov không phát giác thấy có người theo dõi hắn, có lẽ hắn cũng không muốn trốn và liều mạng nhảy từ trên toa xuống khi tàu đang chạy để bị trọng thương. Như vậy mọi tình hình sẽ hoàn toàn khác hẳn. Hiện nay, hắn đang mê man nằm ở bệnh viện và bác sĩ không còn cách nào để bảo đảm được tính mạng cho hắn nữa.

Ta tìm thấy một tờ hộ chiếu mang tên Mohtalov, một chứng minh thư và một vé tàu đi Okhsa-Canskh trong túi hắn. Ngoài ra còn tìm thấy trong valy một máy vô tuyến điện thu phát nhỏ và một tập thơ của một thi sĩ Mĩ.

Ngày hôm sau, trung tá Phlin nghiên cứu ngay tập thơ đó và tìm đến những câu thơ mà Mohtalov đọc trong cơn mê sảng.

Vào khoảng quá một giờ đêm , chuông điện thoại ở phòng thượng tá Orsilov réo lên. Thượng tá tưởng là bệnh viện gọi đến để báo cáo tình hình về Mohtalov nên vội đến cầm lấy ống nghe.

-Thưa đồng chí Orsilov cho phép tôi được báo cáo.

Thượng tá nghe ra đấy là tiếng nói của trung tá Phlin. Trong thời kỳ chiến tranh, trung tá vì bị sức ép mạnh ở ngoài mặt trận nên mỗi khi xúc động, tiếng nói hơi bị ngọng

-Đã phát hiện được gì rồi?-Thượng tá vội hỏi.

-Vâng, hiện đã tìm rõ những câu thơ của Mohtalov đọc trong khi mê sảng là mấy câu thơ trong bài thơ Con quạ của thi sĩ Edgar Poe.

Thượng tá vội ngắt lời, hỏi trung tá:

-Cái đó đích xác là mật mã à? Đồng chí đã dịch bức điện mà ta dò bắt được chưa?

-Chưa, vì tôi chưa dịch. Nhưng đã rõ là thơ của thi sĩ Edgar Poe không có quan hệ gì với bức điện đó cả.

Thượng tá thất vọng nói:

-Như vậy, như vậy...đó là một tin không làm cho người ta vui mừng.

Thượng tá vừa bỏ ống nghe xuống, chuông điện thoại lại réo. Lần này thượng tá tin rằng nhất định là bệnh viện gọi, quả nhiên không sai.

-Tôi là Krut Glova...-Chị hộ sĩ thường trực hốt hoảng báo cáo.

Nghe giọng nói của chị, thượng tá cũng đã đoán được có việc gì đặc biệt xảy ra ở bệnh viện rồi.

-Đồng chí đã rõ chưa? Việc không hay đã xảy ra, Mohtalov vừa mới chết...

-Chết rồi...!-Thượng tá nhắc lại một cách chậm chạp.

Thế là hết hy vọng ở Mohtalov...

-Ít nhất, trước khi tắt thở hắn cũng tỉnh lại đôi chút chứ?-Thượng tá Orsilov hỏi

Chị Krut Glova vội vàng trả lời:

-Không, vẫn mê sảng đọc những câu thơ, có lẽ hắn là một thi sĩ.

Thượng tá liền nói với giọng quả quyết:

-Làm những việc như hắn, quyết không phải là một thi sĩ!...Mohtalov đọc những thơ gì? Có phải vẫn những câu thơ cũ không?-Thượng tá hỏi vậy nhưng không hy vọng được biết thêm tình hình mới nữa.

-Tôi đã ghi cả, tôi xin đọc ngay, nhưng đều là những câu linh tinh: "Đó chỉ là một người khách đến chậm đứng cạnh ngưỡng cửa nhà tôi, người khách-cũng không còn ai khác nữa". Đồng chí Orsilov! Hình như tất cả đều do hắn nói lung tung ra cả-Rồi chị kết thúc:

-Có lẽ người khách đó đem lại cái chết cho hắn.

-Hắn chỉ đọc có thế thôi à?

-Không, vẫn còn, rõ ràng là những câu thơ của một bài thơ nào nữa.

"Đùi cong cong, chân lê bước đi.
 Vểnh cằm lên, tiếng cười khì khì!
 Từng khớp xương xiết chặt kêu cắc cắc,
 Nhảy đi, nhảy nữa, mê hoặc người."

-Đọc lại một lần nữa nhưng đọc thật chậm-Thượng tá nói xong vội cầm bút chép.

Thượng tá nghĩ:"Đúng thế, trước khi chết, Mohtalov còn nhẩm lại những câu thơ an táng". Thượng tá cảm ơn chị Glova rồi lại quay số điện thoại cho trung tá Phlin.

Trong ống nói đã nghe thấy tiếng của trung tá đáp lại

-Trong khi nói huyên thuyên, Mohtalov còn đọc mấy câu thơ này, xin đồng chí ghi lại-Thượng tá yêu cầu trung tá ghi lại những câu thơ mà chị hộ sĩ đã báo cho biết.

Trung tá chăm chú nghe thượng tá đọc xong, liền nói:

-Dòng thứ nhất, nói cho đúng hơn thì cả hai dòng đều là những câu thơ trong bài thơ Con quạ của thi sĩ Poe. "Khớp xương gì", rõ ràng là một bài thơ khác. Những vần chữ ghép cuối cùng cũng khác. Bây giờ tôi phải ngồi đến sáng để đọc lại một lượt những bài thơ của những thi sĩ làm sau thi sĩ Poe. Có thể nói những bài thơ làm ra trước thi sĩ Edgar Poe tôi đều đã đọc cả.

Thượng tá Orsilov đi bộ về nhà. Óc đồng chí đầy những ấn tượng lẩn quẩn và những dự đoán nghi hoặc. Thượng tá luôn luôn nghĩ tới những câu thư của thi sĩ Poe: "Tiếng kêu sột soạt trong riềm che cửa, con quạ chỉnh đốn bộ tang phục bằng lông của nó"...Tất cả những cái đó bao hàm ý nghĩa gì? Có thể nỗi uẩn khúc này liên quan tới vận mệnh của rất nhiều người, liên quan tới sự an toàn của một khu vực nào đó trong nước hay đến cả những bí mật của Nhà nước và quân sự

Chìa khóa của mật mã

Tuy cả đêm hôm qua hầu như không ngủ, nhưng thượng tá vẫn đi làm như thường lệ vào hồi 9 giờ sáng.

Vừa mới bước chân vào phòng làm việc của mình, thượng tá đã nghe thấy tiếng người gõ cửa, tuy không kêu to lắm nhưng rất mạnh.

Nghe tiếng gõ cửa rất quen, thượng tá liền nghĩ ngay:"Có lẽ là trung tá Phlin..."

Quả nhiên, người đang hấp tấp đi vào phòng làm việc là trung tá Phlin. Thượng tá liền có ý nghĩ:

-Ông bạn này làm cho người ta rất mến phục. Có lẽ cả đêm hôm qua trung tá không ngủ nhưng đừng tưởng vậy, xem chừng trung tá còn tỉnh táo lắm!

Chỉ nhìn những bước đi vội vã, sắc mặt hớn hở và đôi mắt màu tro sáng long lanh của trung tá cũng có thể nhận thấy sự phấn khởi của trung tá không phải là không có lý do.

Thượng tá vội hỏi:

-Đoán ra rồi chứ?

-Vâng, đồng chí Orsilov!-Trung tá mừng rỡ nói và đem tập thơ của thi sĩ Goethe để lên mặt bàn.

Thượng tá vẫn cho rằng muốn giải đáp được mật mã đó thì phải hoàn toàn dựa vào tập thơ của thi sĩ Mĩ tìm thấy ở trong va ly của Mohtalov, nên khi đó thượng tá không khỏi ngạc nhiên, ngẩng đầu lên nhìn.

Trung tá đứng im nghĩ ngợi một lát, như ngắm nhìn nét mặt nghi ngờ của thượng tá. Sau khi mỉm cười có vẻ bí hiểm, trung tá liền giở tập thơ của thi sĩ Goethe, tìm đến trang 72, dùng ngón tay chỉ vào bài thơ Cương thi vũ:

-Đồng chí xem, đây là nơi phát ra những câu thơ mà Mohtalov đọc thuộc trong cơn mê sảng. Thưa thượng tá, tôi có đến nhờ nhà học giả uyên thâm về văn, sử chỉ bảo thì mới tìm ra quê hương của nó. Bài thơ của thi sĩ Goethe hoàn toàn đem dùng làm mật mã. Rất nhiều con số bị chia rời thành từng nhóm rồi xếp thành từng hàng một, đồng chí có chú ý tới không? Mở đầu mỗi dòng đều là 2 đơn vị con số, tôi cảm thấy đó không phải là ngẫu nhiên. Do đó tôi cho rằng có lẽ dùng những câu thơ này thì mới dịch ra được nguyên văn bức mật điện đó. Quả tôi đoán không nhầm. Tôi liền áp dụng và phương pháp dưới đây đưa lại kết quả: Mỗi con số đầu của mỗi dòng mật mã thay cho số dòng của tập thơ, con số thứ 2 thay cho những dòng trong bài thơ, còn toàn bộ cho những chữ số sau thay cho chữ cái của mỗi một dòng thơ.

Trung tá rất hài lòng với sự thông minh của mình và chờ đợi những câu khen ngợi. Nhưng thượng tá không bao giờ chịu khen người khác một cách quá dễ dàng, nên thượng tá quyết định tự dịch lấy bức mật điện đó từ đầu đến cuối. Mãi cho tới khi thượng tá dịch xong nguyên văn bức mật điện đó mới từ cạnh bàn đứng dậy, cảm động đến nắm chặt tay trung tá:

-Cảm ơn, xin cảm ơn đồng chí Phlin!

Thượng tá trầm lặng một lát rồi hỏi tiếp:

-Ồ! Việc này có liên quan gì với tập thơ của thi sĩ Mĩ không?

Trung tá giơ hai tay ra, nói:

-"Tác dụng" của chúng trong việc này đến nay vẫn chưa rõ.

Thượng tá vừa tiễn trung tá ra về, vừa quả quyết nói:

-Nhưng chúng nhất định có liên quan tới vụ án này.

Cả buổi sáng, thủ trưởng cơ quan của thượng tá Orsilov là thiếu tướng Sabulin bận công tác ở chỗ Thứ trưởng. Từ trước đến giờ, chưa lần nào thượng tá lại nóng lòng sốt ruột như ngày hôm nay, vì thượng tá muốn báo cáo gấp ngay về kết quả công tác đã tiến hành.

Thượng tá Orsilov nghĩ:"Quân giặc khôn ngoan thật, chúng nghĩ ra phương pháp dùng những câu thơ để giúp chúng tiến hành liên lạc. Loại mật mã này giúp bọn gián điệp khi thông tin bí mật không phải dùng đến bảng mật mã, sách vở, tạp chí và báo chí thường dùng. Chỉ cần nhớ kỹ mấy bài thơ đã hẹn trước với người mà mình liên lạc về cách dùng nguyên văn như thế nào là được. Bất luận thế nào, người ngoài cuộc cũng không thể đọc được bức mật điện đó. Còn tập thơ này thì sao? Xem ra nó không có quan hệ gì tới quy luật mật mã mà ta đã khám phá được, nhưng có lẽ chúng định giữ lại để sau này sẽ dùng hoặc trong một trường hợp đặc biệt nào đó chúng sẽ đem sử dụng để thông tin với nhau chăng?"

Thượng tá cầm tờ giấy đã được dịch ra nguyên văn bức điện, đọc lại một lượt nữa:

"Cử cho anh một người giúp việc: Mohtalov, chuyên gia kĩ thuật vô tuyến điện và một máy thu phát. Từ tháng 8 trở đi, đổi dùng biện pháp mới"

Biện pháp mới này ám chỉ gì? Loại mật mã này không phải là mới sao? Biện pháp mới này chỉ là một bài thơ mới nào chăng? Có lẽ là trước tháng 8, "quái hình" phải học thuộc một bài thơ như nào đã được chỉ định trong tập thơ của thi sĩ Mĩ mà Mohtalov đem đến cho hắn, bài thơ được lựa chọn trước tiên là bài thơ Con quạ của thi sĩ Poe, do đó trong khi mê sảng, Mohtalov đã đọc lên như giối giăng một điều quan trọng trước khi chết...

Thượng tá rất hài lòng, xoa 2 tay vào nhau, chân bước nhanh, đi đi lại lại trong phòng và nóng lòng chờ thiếu tướng về để báo cáo.

Chuông điện thoại lại réo, trong ống nghe đã thấy tiếng trung tá Phlin hỏi:

-Đồng chí Orsilov, xin đồng chí cho tôi biết, máy vô tuyến điện thu phát của Mohtalov vẫn để ở chỗ đồng chí chứ?

-Vẫn để ở đây, đồng chí hỏi làm gì?

-Ở trong hộp đó có mấy hàng con số viết bằng bút chì. Đồng chí xem hộ xem có phải nhóm đầu con số dòng thứ nhất và thứ hai là 8 không?

-Đồng chí chờ một lát, tôi còn phải mở xem đã.

Thượng tá vội mở nắp vô tuyến điện thu phát để ở góc phòng ra, thấy trong nắp hộp màu đen có viết những con số như sau:

33 2    19  28  25    7  22  39
36 3    2   26  27    6   3   32    30    5...

Ở trên nắp hộp còn có mấy hàng con số khác nữa, nhưng sự chú ý của thượng tá chỉ tập trung vào 2 dòng này. Đúng thế, nhóm đầu con số của 2 dòng này hình như là 8, nhưng sau khi xem xét tỉ mỉ kĩ lưỡng, thượng tá Orsilov tin rằng thực tế nó chỉ là 3. Rồi thượng tá đến điện thoại trả lời:

-Đồng chí Phlin, đồng chí nhầm rồi, không phải 8 mà là 3.

Trung tá Phlin hỏi lại:

-3 à?...Ồ, như vậy lại hoàn toàn là một việc khác rồi!...Qua 15 phút nữa, tôi có thể đến chỗ đồng chí được không?

-Xin cứ đến.

Vừa đúng 15 phút sau, trung tá Phlin đã tới. Trong tay trung tá vẫn cầm tập thơ đó. Trung tá giở tập thơ đến trang đầu của bài thơ Con quạ của thi sĩ Poe, rồi phấn khởi nói:

-Xin đồng chí xem đây-Rồi trung tá đọc dòng thứ ba:

Riềm che cửa màu tím, sau màn che cửa có tiếng áo nhiễu kêu sột soạt đáng sợ, nó dùng cái lưới đầy khủng bố để chụp lấy tim tôi

Vì để giảm sự gánh vác của tâm hồn, tôi đứng dậy, mệt mỏi tự thanh minh:"Đó chỉ là một người khách đến chậm đứng cạnh ngưỡng cửa nhà tôi"

Một người khách đến chậm đứng cạnh ngưỡng cửa nhà tôi

Người khách-cũng không còn ai khác nữa.

Trung tá Phlin là người ham thích nghiên cứu về đại số và tích phân của những nhà số học nổi tiếng, trung tá cũng rất ưa thích thơ nhưng trung ta cho rằng giữa thơ và số học có nhiều điểm giống nhau.

Trung tá ca ngợi nói:

-Âm sau cùng vận dụng hay quá! Riềm che cửa màu tím, sau màn che cửa có tiếng áo nhiễu kêu sột soạt đáng sợ...Tuyệt quá! Chẳng lẽ không phải sao? Nhưng xin đồng chí chú ý vào dòng thứ 3 của đoạn này.

Trung tá Phlin giở 1 tờ giấy trắng ra trước mặt thượng tá Orsilov, rồi ghi ngay những câu thơ của dòng thứ 3, sau theo thứ tự dưới đây, đem toàn bộ chữ cái viết thành con số:

I  Tr  TOB    S  E  R  D  Ts U     L   E  G  Tr  E
1  2   345    6  7  8  9  10 11   12 13 14 15 16
C   T   A  L  O    V  S   T   A  V    IA  P  O  B  T  O
17 18 19 20 21  22 23 24  25 26  27 28 29 30 31 32
R   I   L    U  S   T  A   L  O
33 34 35  36 37 38 39 40 41

Trung tá nói tiếp:

-Hiện tại không còn khó xem nữa, con số của mật mã là: 2,19,28,25,7,22,39 dịch ra chữ cái thành chữ "Trpaeva"

Trung tá lấy bút chì ghi lần lượt những chữ cái và con số đó lại, rồi lật mặt sau tờ giấy lại, nói:

-Hiện nay chúng ta lại theo cách đó mà dịch những câu thơ của dòng thứ 5 trong bài này:

G  O  S  T  b    K  A  K  O   I    T   O   Z    A   P    O   Z    D   A
1   2  3  4  5    6   7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  19
L     U    I    U   P    O   P   O   G    A   M   O   E    G   O
20   21  22  23  24  25  26  27  28  29  30  31  32  33  34

-Mật mã của những con số thuộc dòng này là: 3,2,26,27,6,3,32,30,5, đem dịch ra được những chữ dưới đây "Xorotxem" nghĩa là 47. Có thể nghĩ tới ngay đây là 1 địa chỉ:"số nhà 47 phố Trpaeva". Còn 2 đoạn dưới bài thơ nói rõ họ tên của 1 người ở địa chỉ này là:"Denpaev". Như vậy, đồng chí đã có thể khám phá được bí mật tuyển tập thơ của thi sĩ Mĩ rồi.

Cử ai đi?

Thiếu tướng Sabulin đã từ chỗ Thứ trưởng trở về, liền đến ngay phòng làm việc của thượng tá Orsilov.

Vóc người thiếu tướng vừa cao vừa gầy, bộ tóc đen của thiếu tướng đã điểm bạc ở hai bên tóc mai. Tuy thiếu tướng hơn thượng tá vài ba tuổi , nhưng trông thiếu tướng còn trẻ hơn thượng tá đôi chút.

Thiếu tướng bước nhanh vào phòng làm việc. Sau khi chào hỏi xong , liền đến ngồi ngay vào ghế đối diện với thượng tá Orsilov. Đôi lông mày rậm, nhỏ, đen của thiếu tướng từ từ giương lên, rồi hỏi:

-Đồng chí Orsilov! Hình như đã phát hiện được gì rồi thì phải.

Tuy thượng tá biết rõ rằng thiếu tướng cũng đang nóng lòng không biết làm cách nào để có thể tìm thấy được tung tích xác thực của tên "quái hình" nổi tiếng, nhưng không hiểu tại sao thiếu tướng lại ôn tồn và hỏi bằng giọng vui vẻ như vậy.

-Thưa đồng chí thiếu tướng, đã phát hiện được nhiều vấn đề...

-Ồ!-Thiếu tướng mỉm cười và không ngờ lần này việc báo cáo của thượng tá lại chắc chắn như vậy. Xưa nay thượng tá Orsilov không hề hấp tấp bao giờ, nhất là mỗi khi nhận định tình hình, thái độ của thượng tá rất điềm tĩnh và thận trọng.

Lúc này muốn biết ngay xem thượng tá đã phát hiện được những gì? Thiếu tướng nghĩ như vậy, đồng thời ngồi rất thoải mái để chuẩn bị nghe thượng tá báo cáo.

-Hiện nay hầu như có thể khẳng định rằng Mohtalov được cử đến giúp việc , làm tay chân cho "quái hình"-Thượng tá nói giọng đầy tin tưởng. Nhưng khi đó thượng tá lại tỏ ra hoài nghi nên những lời nói ra không mạnh như trước nữa và rồi hạ thấp giọng, thượng tá thận trọng và thong thả nói tiếp:

-Rõ ràng tên công khai của "quái hình" là Denpaev và hắn ở số nhà 47 phố Trpaeva. May mà ở thị trấn Okhsa Canskh có phố này, chúng tôi đã dự đoán có thể "quái hình" ở đó.

Thiếu tướng khen ngợi, gật đầu nói:

-À ra thế đấy! Chúng ta hãy hồi tưởng lại một chút những việc về tên "quái hình". Hình như hắn đã hoạt động ở những nước phương Đông thì phải?

Trong óc thượng tá Orsilov đang suy nghĩ tới mọi việc có quan hệ tới "quái hình" mà thượng tá biết rồi trả lời:

-Đúng thế, ở Trung Á, Trung Cận Đông hắn đều rất thông thạo.

-Như vậy, hắn có thể đóng vai nhà lịch sử học phương Đông?-Thiếu tướng vội hỏi và cũng đột nhiên nảy ra ý nghĩ đó.

Thượng tá lập tức hiểu ngay ngụ ý của vấn đề đó và cũng đồng ý:

-Tôi cũng nghĩ như vậy, mới đầu "quái hình" công tác ở Phòng tình báo Anh (SIS-Mi6: Secret Intelligence Service), đã từng tham gia đủ các loại, các đội công tác cổ ở Iran và Afghanistan, lẽ tất nhiên nếu nói hắn làm công tác đào cổ vật ở biên giới Liên Xô-Iran và biên giới Liên Xô-Afghanistan thì không đúng bằng nói hắn làm công tác tình báo quân sự. Đồng thời hắn còn thạo rất nhiều thứ tiếng phương Đông như tiếng Thổ Nhĩ Kỳ và tiếng Iran, cả tiếng Nga hắn nói cũng rất lưu loát.

Thiếu tướng cười ồ lên, nói:

-Xem ra thì tên "quái hình" này mà chưa vượt nổi tên đại tá Lorens thì hắn chưa hài lòng!

-Tôi nghĩ có lẽ như vậy. Khi hắn làm chó săn cho bọn Anh, người Anh đã gọi hắn là Lorens thứ 2. Cũng trong thời kỳ đó, tuy hắn vừa làm cho bọn Anh lại vừa làm cả cho bọn phát xít Đức, thậm chí còn làm cả các việc khác...

Thiếu tướng lại cười, nói:

-Có lẽ bây giờ muốn tìm xem hắn không làm chó săn cho bọn nào còn khó hơn là đi tìm xem hắn đã làm chó săn cho bọn nào rồi...Đồng chí có rõ quốc tịch chính của hắn không?

Thượng tá nhún vai nói:

-Nếu theo tên họ lúc đầu của hắn dùng mà nhận xét thì hắn không phải là một tên "quốc tế chủ nghĩa". Lâu nay hắn vẫn dùng cái họ nổi tiếng là Colistov, điều đó có thể chứng minh rằng hắn có quốc tịch Anh hay quốc tịch Mĩ. Nhưng sau này hắn đổi ra rất nhiều tên họ là người Đức, Pháp, Ý và có lẽ bản thân hắn cũng không nhớ rõ.Chỉ có biệt hiệu "quái hình" thì hắn vẫn giữ cho tới nay.

-Có lẽ hắn đến nước ta từ năm 1943 thì phải?-Thiếu tướng hỏi và trong óc bắt đầu nghĩ ngợi về những đồng sự của mình xem ai có thể đơn độc đi đấu tranh với kẻ địch nguy hiểm này.

Thượng tá thì hồi tưởng lại trong mấy năm nay vì việc đuổi bắt "quái hình" mà đã nhiều đêm không ngủ, rồi thượng tá quả quyết nói:

-Đúng thế, hắn đến từ trong thời kỳ chiến tranh. Khi đó, "quái hình" đã làm chó săn cho cơ quan gián điệp phát xít Đức, tức là Bộ Thống soái quân lực tối cao. Hồi đó, tuy ta đã phát hiện ra tung tích của "quái hình" nhưng đáng tiếc là đã để cho hắn trốn thoát từ trong tay chúng ta nên hắn vẫn chưa bị trừng trị. Hình như khi đó hắn cũng hoạt động ở khu vực này. Hắn đã đi lại trên con đường này rất nhiều lần, có lẽ trong thời gian trước đây hắn đã sớm cấu kết với một số tên ở đây rồi...

Thiếu tướng suy nghĩ rồi trả lời:

-Có thể là hoàn toàn như vậy. Ồ, thế ra Mohtalov phải đem máy vô tuyến điện thu phát giao cho tên "quái hình" này. Hơn nữa, còn phải chịu sự chỉ huy của hắn?

-Đúng thế, chỉ cần "quái hình" và Denpaev là 1-Thượng tá ngập ngừng nói.

-Ồ, thế còn phát hiện được thêm gì nữa?

-Phát hiện được phương pháp sử dụng mật mã. Rõ ràng hiện nay Denpaev vẫn dùng phương pháp thông tin cũ, còn phương pháp mới phải do Mohtalov gặp mặt mới chuyển giao cho hắn, điểm đó lát nữa tôi sẽ báo cáo lại. Đồng thời tôi còn nhận thấy rằng Mohtalov là người mà "quái hình" đang cần, 1 kỹ sư có kinh nghiệm về vô tuyến điện. Rõ ràng là Mohtalov đem theo những văn kiện này đến chỗ "quái hình", nên khi ta khám xét đã lấy được. Đây! Đồng chí xem.

Thượng tá đem tờ hộ chiếu ghi tên Mohtalov là người An-ma A-ta, sinh năm 1920, và 1 chứng minh thư công nhận hắn là nhân viên công tác của Viện Lịch sử bác vật An-ma A-ta để ở trên bàn.

Sau khi thiếu tướng xem tỉ mỉ tất cả những giấy tờ đó một lượt liền đứng dậy đi đi lại lại trong phòng và cảm thấy đầu mối vẫn phức tạp như cũ, nhất thời không thể đề ra kết luận. Cuối cùng thiếu tướng nói:

-Chúng ta vẫn chưa nắm chắc đầy đủ tài liệu cần thiết để quyết chiến một trận với "quái hình".

Thượng tá Orsilov vẫn dùng thái độ thận trọng đã quen để trả lời:

-Đương nhiên chưa phải là đã nắm vững tuyệt đối nhưng cũng đã nắm vững được tương đối khá. Đồng chí thử nhận xét xem: trước đây không lâu, trong lời cung khai của 1 tên gián điệp quốc tế bị ta bắt, chúng ta được biết rõ ràng là tên "quái hình" được cài lại ở khu vựa Okhsa Canskh thuộc Trung Á. Chúng ta còn điều tra ra ở trong khu vực đó có vô tuyến điện thu phát bí mật và còn dịch ra 1 bức mật điện thông tri cử 1 tên giúp việc đến cho 1 tên gián điệp nào đó. Trên chuyến tàu từ Moscow đến Okhsa Canskh, chúng ta đã phát hiện ra tung tích của tên giúp việc đó. Tin rằng hắn sẽ đem máy vô tuyến điện thu phát và phương pháp sử dụng mật mã mới mà trong bức mật điện ta bắt được có nói đến, đem chuyển cho tên phụ trách của hắn. Chúng ta cũng đã biết rõ hắn sẽ theo như địa chỉ thật đó, đến tìm ở Okhsa Canskh.

Thiếu tướng Sabulin vội vàng giơ tay ra hiệu ngắt lời thượng tá:

-Tôi xin hỏi đồng chí, chẳng lẽ ở Okhsa Canskh mới có phố Trpaeva hay sao?

Thượng tá chậm rãi trả lời:

-Vấn đề này tôi đã cho điều tra, được biết trong toàn khu Okhsa Canskh chỉ có thị trân Okhsa Canskh mới có phố Trpaeva. Không những thế, hiện ở ngoại thành Okhsa Canskh đang có đội công tác khảo cổ của Viện Khoa học Cossack làm việc ở đó. Rất có thể "quái hình" đang đổi tên công khai là Denpaev, 1 nhà lịch sử học phương Đông, để trà trộn vào đội công tác khảo cổ. Đồng chí cũng đã từng cho rằng có thể "quái hình" giả danh là nhà lịch sử khoa học phương Đông cơ mà? May hơn nữa, trong những giấy tờ của Mohtalov có nói đến hắn công tác ở Viện bác vật An-ma A-ta. Còn 1 tình hình nữa mà tôi đã có lần báo cáo với đồng chí rằng, trong thời kỳ chiến tranh, "quái hình" đã hoạt động ở những địa phương đó. Tôi cho rằng hắn, tức là Denpaev. Trên thực tế hắn với Denpaev chỉ là 1. Nếu trong cùng 1 khu vực mà lại có 2 tên gián điệp lớn cùng hoạt động thì đó là điều không thể có được.

Thiếu tướng cảm thấy những ý lẽ của thượng tá Orsilov rất đúng. Nhưng cũng không vội tỏ ra đồng ý ngay, mà chỉ ngắm nhìn thượng tá. Qua mấy phút sau, thiếu tướng mới nói:

-Nếu mọi việc đúng như vậy, thì với tình hình ấy đồng chí định cử ai hóa trang và đóng vai Mohtalov đến chỗ "quái hình"?

Thiếu tướng cầm những giấy tờ của Mohtalov để ở mặt bàn lên xem, rồi hỏi:

-Hắn làm sao mà biết được hình dạng bên ngoài của Mohtalov chứ? Rất có thể "quái hình" chưa nhận được ảnh của Mohtalov đâu. Điểm đó không cần phải nghiên cứu nữa. Họa chăng chúng chỉ có thể tả 1 cách sơ lược đặc tính của Mohtalov qua mật điện mà thôi. Hắn có đặc điểm gì không?

Thượng tá cũng đến xem kỹ tấm ảnh của Mohtalov dán ở trên chứng minh thư rồi trả lời:

-Đồng chí cũng đã biết rõ, bọn gián điệp bí mật không bao giờ có đặc điểm cố định. Chúng chỉ có thể báo cho "quái hình" biết vóc người, màu tóc và đôi mắt của Mohtalov.

Thiếu tướng Sabulin hỏi:

-Ồ, thế đồng chí định cử ai đi thay Mohtalov.

-Cử đai úy Khlymov hay đại úy Colypecov.-Thượng tá Orsilov vừa trả lời, đồng thời trong óc cũng đang nghĩ tới hình dáng bề ngoài của 2 đồng sự mà thượng tá vừa nói đến.

Thiếu tướng nhíu mày và dừng lại trước thượng tá, nói:

-Đồng chí chỉ nhận xét về bề ngoài của 2 đồng chí đó thôi. Tôi hiểu rõ 2 đồng chí ấy, họ đều không phải là đối thủ của "quái hình". Hiện nay đang cần những người có kinh nghiệm đấu tranh phong phú nhất. Đồng chí thử nghĩ xem, thiếu tá Densov có được không?

-Thiếu tá Densov?-Thượng tá hỏi lại và có chút bối rối.

Thiếu tướng hơi cất cao giọng, nói tiếp:

-Đúng thế, chính là đồng chí Densov. Tôi hiểu rõ đồng chí không hợp với thiếu tá, nhưng tôi nhìn thiếu tá với 1 cách khác. Từ ngày chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, thiếu tá đã có kinh nghiệm phong phú. Thượng tá Astahot vẫn khen ngợi thiếu tá. Thực ra, thiếu tá công tác ở chỗ đồng chí có đôi chút chán nản, nhưng đó là tại đồng chí không biết sử dụng thiếu tá vào những nơi cần thiết.

Thượng tá Orsilov đứng yên một lát, rồi đồng ý nói:

-Thôi được, chúng ta có thể tạm thừa nhận mọi tài năng cần thiết của thiếu tá Densov, hoàn toàn sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ khó khăn, to lớn đó. Nhưng hình dạng bề ngoài thì sao? Tôi thấy rằng hình dạng có giống hay không cũng không nên bỏ qua.

Thiếu tướng vẫn kiên nhẫn, tiếp tục nói ý nghĩ của mình:

-Tôi thấy thiếu tá cũng có điểm giống: tầm người hầu như không cao không thấp, da mặt vì phơi nắng thành ngăm đen, lại còn đôi con ngươi đen láy...

Thượng tá Orsilov ngắt lời thiếu tướng, hỏi:

-Về sắc mặt thì sao? Thiếu tá có bộ mặt giàu hình thức diễn tả của 1 diễn viên, điểm đó giữa những người làm công tác sân khấu nên gọi là gì? Đồng chí thiếu tướng, đồng chí thấy thế nào? Thiếu tá dễ gây cho mọi người phải chú ý tới, nhất là bộ râu của thiếu tá.

Thiếu tướng Sabulin bình tĩnh tranh luận lại:

-Ồ, râu có thể cạo sạch được. Điểm mà đồng chí nghĩ tới chỉ là thiếu tá giống như 1 diễn viên. Người chiến sĩ phản gián giỏi phải là 1 diễn viên khá, lại còn phải giỏi về hóa trang nữa. Tôi cho rằng thiếu tá Densov là một chiến sĩ phản gián ưu tú. Thiếu tá có đủ tài đóng vai Mohtalov, điểm đó rất có lượi cho công tác.

Thấy thượng tá Orsilov còn định tiếp tục tranh luận nữa, thiếu tướng liền nhíu mày lại, rồi nói như ra lệnh:

-Như thế thôi! Đồng chí Orsilov, chúng ta cử thiếu tá Densov đi trinh sát về vụ này. Tôi quyết định như vậy, chúng ta không nên bàn lại vấn đề đó nữa...Hiện tại còn cần phải giải quyết những việc gì?-Thiếu tướng lại ngồi xuống cạnh bàn, nói tiếp:

-Không rõ khi thiếu tá Densov gặp "quái hình" thì tình hình sẽ như thế nào? Tôi nghĩ rằng chỉ có sau khi nắm được những chứng cớ hoạt động gián điệp hiện hành của "quái hình" mà hắn không thể chối cãi được, thì khi đó thiếu tá Densov mới có thể bắt hắn được. Phải hiểu rằng, ta vẫn chưa nắm được đầy đủ tài liệu để có thể truy tố hắn.

Thượng tá Orsilov lấy tập hồ sơ tài liệu đã thu thập được về "quái hình" ở ngăn kéo ra, rồi trả lời:

-Đúng thế, những tài liệu mà ta hiện có vẫn chưa được đầy đủ, có những tài liệu thì đã quá thời rồi. Đương nhiên, đối với 1 tên gián điệp có tiếng trên thế giới như quái hình thì phải bắt ngay để trừng trị. Đó là một nhiệm vụ rất khó khăn.

Thiếu tướng Sabulin tỏ ý đồng tình và nói thêm:

-Đúng là một nhiệm vụ rất khó khăn nên tôi mới chủ trương giao nhiệm vụ đó cho thiếu tá Densov và tôi rất tin tưởng ở thiếu tá

Thiếu tá Densov buồn bực

Tuy hôm nay là ngày nghỉ, nhưng thiếu tá Densov vẫn thấy trong lòng buồn bực như mấy ngày gần đây. Thiếu tá nằm trên divan đã hơn 1 giờ rồi nhưng thấy không muốn ngủ và cũng không muốn xem sách. Đầu óc thiếu tá đang nghĩ đến những vấn đề mà trước đây không bao giờ nghĩ tới. Tư tưởng rối loạn, khó chịu và xúc động mạnh, giống như con mèo Dimuca đáng yêu của thiếu tá đang rình con chim sẻ nhảy nhót ở ngoài cửa kính.

Thậm chí hôm nay, cả đến tiếng chuông điện thoại cũng làm cho thiếu tá bực tức. Thiếu tá liền bỏ ống nghe rời ra khỏi máy.

Thiếu tá rất không thích làm việc ở bộ phận của thượng tá Orsilov và cũng không quen lối công tác như vậy. Nghiên cứu một số báo cáo của người khác, biên biên, chép chép rồi ra chỉ thị...hầu như mỗi câu, mỗi chữ đều phải rập khuôn, câu nệ vào từng ý của thượng tá. Công tác như vậy thật khô khan, vô vị. Thiếu tá nghĩ lại thời gian trước đây, khi cùng công tác ở 1 nơi với thượng tá Astahot và thiếu tướng Pogokin, khi đó mới là công tác thực sự, chứa đầy những nguy hiểm và đầu óc phải luôn luôn sáng suốt, khẩn trương.

Thiếu tá Densov cũng muốn để cho con mèo Dimuca đến làm bạn, vì nó có thể làm cho thiếu tá vui vui được đôi chút.

-Ồ, Dimuca, miu muốn gì?-Thiếu tá hỏi nó với giọng uể oải và mỗi khi buồn bực thường gọi nó là miu.Con Dimuca tuy không hiểu tiếng người, nhưng đối với âm thanh, nó có thể hoàn toàn hiểu rõ. Cứ xem tiếng phun phì phì có chút buồn rầu khi nó trả lời chủ thì hình như có thể thấy nó hiểu rất rõ nỗi lòng buồn bực của chủ.

-Miu ơi! Nếu chúng ta được thuyên chuyển đến một công tác khác, hay là tốt hơn hết được chuyển đến 1 thành phố khác, miu thấy thế nào?

Hình như con Dimuca không phản đối gì...

-Chán quá! Thôi được. Chúng ta ở mãi đây đến phát ngấy lên rồi...miu thấy thế nào?

Bỗng thiếu tá đưa tay bồng nó xuống mặt sàn, đứng dậy sửa gọn quần áo rồi ra mở cửa vì đang có người ra sức ấn chuông điện ngoài cửa.

Mở cửa xong, thiếu tá đứng ngây người ra, không biết làm thế nào, vì trước mặt mình là thiếu tướng Sabulin

-Đồng chí thiếu tướng!-Thiếu tá Densov thốt ra một tiếng đột ngột rồi sửa lại bộ quân phục từ vai trở xuống.

-Đồng chí làm sao thế? Đồng chí thân mến? Tại sao đồng chí không tiếp điện thoại? Tôi gọi điện cho đồng chí đấy mà, chắc là đồng chí ngủ quên nếu không thì dây điện thoại bị hỏng?

-Đúng thế! Có lẽ điện thoại bị hỏng thật...Thiếu tá trả lời một cách lúng túng và nhường cho thiếu tướng Sabulin đi trước.

Thiếu tướng và thiếu tá cùng ở chung 1 tòa nhà rộng lớn nhưng thiếu tướng ở thấp hơn thiếu tá mấy tầng. Có khi thiếu tướng mời thiếu tá đến nhà mình, hay cũng có khi thiếu tướng thân đến nhà thiếu tá nói chuyện về công tác hay đánh cờ.

-Tại sao chỉ có đồng chí và con Dimuca ở nhà?

-Mẹ tôi đến nhà bà con rồi.

-Như vậy, chúng ta có thể thảo luận ở đây 1 việc quan trọng, có lẽ không có ai đến làm phiền chúng ta. Ngồi xuống đây, đồng chí Densov và xin đồng chí chú ý nghe.

Trước khi xuất kích

Để chuẩn bị kỹ công việc chấp hành nhiệm vụ của thiếu tướng giao cho, thiếu tá Densov phải thu xếp mất 3 ngày. Thiếu tá Densov nghiên cứu kỹ quyển mật mã của Mohtalov và Denpaev, hơn nữa còn tập sử dụng rất nhanh những mật mã đó. Thiếu tá đã nhiều lần đi thực tập với các kỹ sư vô tuyến điện, kỹ sư sửa chữa và lắp máy, với chuyên gia thu phát tin và đem cả máy vô tuyến điện thu phát của Mohtalov ra nghiên cứu kỹ một lượt.

Ngày thứ tư, thiếu tá đến gặp thiếu tướng Sabulin báo cáo đã hoàn thành công việc chuẩn bị để thi hành nhiệm vụ.

Thiếu tướng tỏ ra rất hài lòng và ngắm nhìn vóc người khỏe mạnh, to lớn của thiếu tá rồi nói:

-Đồng chí Densov, tôi không dự định kiểm tra đồng chí, đồng chí là 1 người già dặn. Nhưng phải nói trước để đồng chí rõ, đối tượng của đồng chí là 1 tên gián điệp đa mưu quỷ kế. Thực ra, tiếng đồn đã hình dung hắn là xuất quỷ nhập thần, do đó hắn được tặng biệt hiệu là "quái hình". Chúng tôi đã cho điều tra địa chỉ mà ta lấy được của Mohtalov, bên đó đã trả lời cho biết là ở Okhsa Canskh có đăng ký 1 hộ chiếu của 1 viện sĩ sử học dự khuyết tên là Denpaev nhưng cho đến nay chưa có 1 nhân viên công an nào đã trông thấy mặt hắn.

Vì để tránh khỏi bị bên đó làm động đến, "quái hình" sẽ chạy trốn nên tôi đã ra lệnh: Từ nay trở đi không được động đến hắn, nhất là không được để lộ ra một tí gì khác thường đối với hắn cả. Đối với những việc nói trên, đồng chí đều có thể hiểu rõ cả. Đồng chí có thể thông qua trung úy Malinovkin mà tôi cử đi để đảm bảo liên lạc thường xuyên với chúng tôi. Đồng chí hiểu rõ tất cả chứ?

-Thưa đồng chí thiếu tướng, tôi đã hiểu rõ cả.

Lại một lần nữa, thiếu tướng ngắm nhìn thiếu tá từ đầu đến chân và dừng lại trước bộ râu của thiếu tá, mỉm cười hỏi:

-Có nỡ từ biệt với bộ râu không?

-Theo ý tôi có lẽ không cần. Tôi có thể cạo như râu của người phương Đông là được. Thiếu tá nghiêm chỉnh trả lời và vẫn giữ thói quen đưa tay lên vuốt râu.

Sau khi nghĩ ngợi một lát, thiếu tướng hỏi:

-Theo tôi nghĩ, làm như vậy rất tốt-Thiếu tướng tưởng tượng đến khi thiếu tá mặc 1 cái áo nhiễu ngắn, đầu đội cái mũ tròn nhỏ năm sáu màu của người Thổ Nhĩ Kỳ, thì không biết sẽ ra hình dáng gì?

Thiếu tướng lại nói tiếp, giọng phấn khởi:

-Về điểm đó, đồng chí phải nhờ đồng chí Alimov chỉ bảo cho. Đồng chí có thể đội cái mũ tròn nhỏ Thổ Nhĩ Kỳ nhưng không được trang sức quá nhiều như người phương Đông, nếu không sẽ lộ ra điệu bộ yếu đuối. Sớm mai đồng chí đi tàu nên bây giờ phải tranh thủ đi nghỉ đã, đồng thời phải quen sử dụng tên mới của mình. Từ ngày mai trở đi đồng chí đã là Mohtalov rồi.

Từ nhà  thiếu tướng ra về, thiếu tá thấy tinh thần sảng khoái và cảm thấy lòng ngập tràn hạnh phúc.

Thực ra có thể từ cổng thành Kilov đi tàu điện hay oto bus nhưng thiếu tá quyết định trước khi xuất kích phải đi bộ ven theo đường phố quê hương một lần cuối cùng. Sáng sớm mai, thiếu tá đã phải đáp xe lửa từ ga Khsan đến miền Trung Á phương Đông xa xăm.

Về đến nhà, thiếu tá soát lại kỹ lưỡng 1 lượt nữa những đồ dùng đã chuẩn bị xong từ lâu. Trong đó chủ yếu là những đồ dùng quan trọng và cần thiết lấy được ở trong túi và valy của Mohtalov. Hiện tại cần phải nghiên cứu xem khi hắn ở trên tàu phải như thế nào và đến gặp Denpaev ra sao? Để tránh khỏi sự sơ hở lộ liễu khi gặp mặt đối tượng, nên thiếu tá phải tập quen ngay với điệu bộ của Mohtalov. Bắt đầu từ sớm mai lên tàu, thiếu tá đã bắt đầu chính thức đóng vai Mohtalov rồi.

Thiếu tá lại nghĩ tới việc cấp trên cử trung úy Malinovkin đi theo làm cho thiếu tá cảm thấy khó chịu. Tại sao lại cử anh chàng thanh niên này cho mình chứ? Anh chàng này sẽ gây thêm khó khăn cho công tác. Đương nhiên, có thể nhờ anh ta chỉ bảo về kỹ thuật sửa chữa vô tuyến điện hay thông qua điện đài của anh ta để thỉnh thị và báo cáo với thiếu tướng. Nhưng nghững việc đó bản thân thiếu tá đều có thể giải quyết được, vì mọi việc đều phải tiến hành bí mật và thận trọng. Có thể vì anh chàng này mà hỏng việc...

Thiếu tá không hiểu rõ về trung úy Malinovkin lắm, chỉ biết rằng trung úy là một điện báo viên xuất sắc, là một kỹ sư vô tuyến điện, một người có tài về thu phát, ghi chép vô tuyến điện rất nhanh chóng. Vì thế cần phải tìm hiểu để rõ hơn về trung úy mới được.

Nghĩ vậy, thiếu tá liền đến máy điện thoại gọi điện cho trưởng ban mời trung úy Malinovkin làm việc và xin gặp trung úy.

-Tôi là trung úy Malinovkin đây...

Thiếu tá hỏi thăm trung úy:

-Đồng chí Malinovkin, đồng chí khỏe chứ? Tôi là Densov đây. Ồ, thế nào, đồng chí đã chuẩn bị xong chưa? Xin đem tất cả những vật dùng đã được chỉ định đến nhà tôi để chúng ta có thể gần gũi, hiểu biết nhau hơn. Địa chỉ của tôi họ sẽ báo cho đồng chí. Thôi, chào đồng chí.

...Trung úy Malinovkin đến nhà thiếu tá ăn cơm trưa. Hai tay trung úy bê 1 chiếc valy da. Trên cánh tay có vắt 1 cái áo vét màu tro mềm mại, cổ áo sơ mi trong màu nhạt như những thanh niên thường mặc, để phanh ra màu da cổ bị rám nắng từ lâu. Bộ mặt của trung úy vẫn non trẻ, trên miệng luôn luôn điểm 1 nụ cười tủm tỉm, dịu dàng như thẹn thùng.

Chỉ mới thoáng nhìn qua trung úy, thiếu tá cho ngay rằng trung úy là người rất tốt. Lúc đầu thiếu tá định dùng bộ mặt lạnh nhạt và nghiêm nghị để tiếp đãi trung úy. Thế mà khi gặp mặt trung úy, ý nghĩ đó bị tiêu tan ngay. Thiếu tá mỉm cười, đưa tay ra bắt tay trung úy, rồi nói:

-Đồng chí Malinovkin, chúng ta tự giới thiệu thôi! Tên đồng chí là gì?

-Dmitry...tôi là Dmitry Ivanovich-Trung úy ngượng nghịu nói và không biết để chiếc valy vào đâu cho tiện.

-Còn tôi là Alton Nicolaeich. Xin nhớ lấy tên đó và phải quên ngay cấp bậc thiếu tá của tôi đi. Hay quá, cũng chỉ còn có ngày hôm nay mang tên đó, còn từ ngày mai trở đi thì lại dùng 1 tên khác rồi. Đồng chí để valy vào góc kia, tí nữa mẹ tôi về sẽ thu xếp . Đồng chí định chuẩn bị 1 cuộc đi chơi khá chu đáo. Những đồ dùng đồng chí đem theo thật không ít-Thiếu tá cười và gật đầu về phía chiếc valy.

-Như vậy ở bên đó không...-Trung úy vừa nói đến đó đã bị thiếu tá ngắt lời:

-Không sao cả, không sao cả. Nếu cần thiết tôi sẽ đem giúp đồng chí một số. Thôi, chúng ta thảo luận công tác.

Điều trước tiên làm cho trung úy phải chú ý tới là những sách vở trong phòng thiếu tá. Sau khi thiếu tá mời, trung úy ngồi ngay xuống chỗ mà nhìn qua cửa kính có thể trông thấy những gáy sách ở trong tủ. Khi thiếu tá đến bàn làm việc, trung úy vội liếc nhìn mấy quyển sách để trước mặt, trong đó phần nhiều là sách viết về quân sự và tủ bên toàn là truyện trinh sát và phải gián. Các sách đó ở ngoài rất hiếm. Sự phát hiện này lại càng làm trung úy thêm kính trọng thiếu tá mặc dù trước đây trung úy đã được nghe nhiều về những thành tích xuất sắc của thiếu tá.

-Dmitry! Theo tôi nghĩ, có lẽ cấp trên đã giao nhiệm vụ cho đồng chí rồi chứ...?-Thiếu tá ngập ngừng, dừng lại và hồi tưởng đến tên họ của bố trung úy Malinovkin.

Trung úy mỉm cười một cách miễn cưỡng và nói:

-Xin đồng chí cứ theo như ở địa phương đây, gọi tôi là Malinovkin thôi.

-Thôi được. Ồ, như vậy đồng chí đã hiểu rõ nhiệm vụ của chúng ta chưa?-Thiếu tá vừa cời vừa ngắm nhìn từ đầu đến chân đồng chí trung úy khôi ngô ấy. Tóm lại, chỉ thoáng nhìn qua anh chàng thanh niên này cũng biết ngay đó là một vận động viên xuất sắc.

-Đúng thế, tôi mới hiểu qua loa, đồng chí thiếu tá ạ! Xin bỏ quá cho, đồng chí Alton Nicolaevich ạ!

-Làm như thế này vậy: sáng sớm mai chúng ta xuất phát. Tôi thuê oto đi, còn đồng chí đi xe bus. Chúng ta sẽ gặp nhau ở toa hành khách trên tàu. Lên đến tàu, ta phải đóng vai ngẫu nhiên cùng ngồi với nhau sau đó trở nên quen biết. Tôi là Mohtalov, nhân viên công tác ở Viện bác vật lịch sử An-ma A-ta, có nhiệm vụ về khoa học đến công tác ở Okhsa Canskh. Theo tôi, đồng chí nên đóng vai 1 thanh niên công chức đường sắt đến công trường kiến thiết đường sắt. Đối với tên họ của đồng chí, không cần phải thay đổi gì cả. Nhưng đồng chí định chọn 1 nghề chuyên môn gì?

Trung úy liền đề nghị:

-Báo vụ viên hay kỹ sư vô tuyến điện. Vì ngành đó tôi rất thông thạo.

Thiếu tá tỏ ra đồng ý, nói:

-Thế cũng tốt, một lát nữa tôi sẽ gọi điện thoại, bên đó sẽ đem những giấy tờ cần thiết đến cho đồng chí. Còn bây giờ, chúng ta đi ăn cơm trưa thôi, còn phải chỉnh lý lại những valy và hành lý của đồng chí. Chúng ta phải giảm bớt cho nhẹ một chút.

Trung úy cảm thấy có chút khó hiểu, nên ngần ngại hỏi:

-Đồng chí Densov, tại sao lại phải bỏ bớt những đồ dùng trong valy ra? Trong đó chỉ có 1 máy thu phát của tôi, những đồ dùng cá nhân cũng rất cần thiết...

Bạn đường

Trên đường từ Moscow đi Quibisev, thiếu tá và trung úy vẫn đánh cờ với nhau. Tuy những hành khách cùng chuyến tàu đó khác nhau về nghề nghiệp và dân tộc, nhưng thiếu tá và trung úy không có điểm gì tỏ ra là nổi bật hay khác người cả. Thiếu tá mặc cái áo bằng nhiễu, thắt 1 dây lưng bằng da có đính rất nhiều mảnh bạc nhỏ của người Kavkaz, đầu đội cái mũ tròn nhỏ của người Thổ Nhĩ Kỳ. Còn trung úy Malinovkin vẫn mặc quần áo như hôm đến nhà thiếu tá.

Ngồi cùng dãy ghế với thiếu tá và trung úy là 2 bà lão đã được hưởng tiền dưỡng lão của Chính phủ cấp. Tuy trông 2 bà hiền hậu, nhưng đối với thiếu tá và trung úy thì 2 bà lại là những người bạn đường "nguy hiểm", vì 2 bà rất tò mò, hỏi hết chuyện này đến chuyện khác. Để đề phòng và hạn chế bớt 2 bà hỏi đến gốc rễ, lai lịch của 2 người, trung úy Malinovkin vờ đóng vai người báo vụ viên, đem kĩ thuật thông thạo của mình biểu diễn cho 2 bà xem. Trung úy dùng tới tốc độ nhanh khó mà tưởng tượng được để phát những bức điện tự đặt ra. Thêm vào đó, tiếng nói vang vang của trung úy làm 2 bà điếc cả tai, cuối cùng 2 bà đành phải tìm mấy bà cùng tuổi để trò chuyện ở 1 dãy khác.

Lợi dụng tình hình đó, 2 người mới có thể thả sức trò chuyện dễ dàng, không còn bị ai cản trở nữa. Quả thật, thiếu tá là người rất thận trọng, không hề nhắc tới công tác của mình. Trái lại, trung úy không thể nhịn được, đã có lúc nhắc tới một vài chi tiết của công tác, vì trung úy rất mến phục thiếu tá.

Khi tàu đến Quibisev, điều làm cho trung úy Malinovkin rất vui mừng là 2 bà lão đã xuống tàu. 2 bà nhiệt tình chia tay và cảm ơn 2 người bạn đường của mình. Trước khi chia tay, 2 bà còn ghi địa chỉ của Densov Mohtalov ở An-ma A-ta, để sau này có dịp sẽ đến thăm họ và thưởng thức những hoa quả mà suốt dọc đường thiếu tá không ngớt lời ca ngợi.

2 chỗ ngồi vừa bỏ trống, đã có ngay 2 anh chàng thanh niên mặc y phục đường sắt đến chiếm. Trong số 2 người này có 1 người đeo lon trung úy kĩ thuật. Thấy vậy, thiếu tá liền hỏi ngay:

-2 anh bạn đường, hành trình của 2 bạn còn xa chứ?

Anh thanh niên không đeo lon vội đáp ngay:

-Còn xa lắm, chúng tôi đến tận Pelevanskh.

Trung úy Malinovkin vội hỏi:

-Các bạn đến Pelevanskh à? Chúng tôi cũng đến đó. Như vậy chúng ta cùng đi với nhau rồi.

Thiếu tá lại hỏi tiếp:

-Nếu không có gì phải giữ bí mật, các bạn có thể cho tôi biết các bạn đến đó làm gì?

Vẫn anh thanh niên không đeo lon nói:

-Chúng tôi sang bên đó công tác, vì tiền lương kiến thiết đường sắt ở bên đó rất cao.

Khi đó anh thanh niên đeo lon trung úy kĩ thuật rất khó chịu, nhìn anh thanh niên này nói:

-Thôi, xin đủ! Biểu hiện tham lam nhiều quá rồi!...Chúng tôi là công nhân đầu máy, tôi là tài xế, anh ta là người giúp việc. Trước đây, chúng tôi tham gia kiến thiết ở nhà máy thủy điện Quibisev, sau chúng tôi chuyển sang làm ở công trường mới đã hơn 1 năm, chúng tôi vừa được nghỉ phép, nay trở lại công trường...

Thiếu tá vui vẻ nói và đưa tay ra bắt tay anh tài xế:

-Ồ, thế nào, chúng ta tự giới thiệu đi. Tôi là Mohtalov, công tác khoa học ở An-ma A-ta.

-Tôi là Satlov-Anh tài xế tự giới thiệu rồi chỉ sang người phụ việc, gật đầu nói:

-Còn đây là Phiton.

Qua mấy giờ sau, tàu chạy đến Isinpaev, họ cùng ăn cơm chiều một chỗ với nhau và thả sức uống hết nửa lít rượu của Phiton đem theo.

Họ nói chuyện với nhau chân thật, vui vẻ và rất tự nhiên. 2 anh công nhân đường sắt rất thích nói đến công tác và kế hoạch của mình nên quên mất không hỏi qua một lần nào xem 2 bạn đường của mình làm công tác gì. Điều đó làm cho thiếu tá và trung úy mừng thầm nên trung úy Malinovkin nghĩ:"Đây không phải là những bà hưởng tiền dưỡng lão rồi, họ có thể thả sức trò chuyện..."

Thiếu tá rất thích nghe các bạn đường của mình cười cười, nói nói nhưng không khỏi nghĩ tới mình đáng lẽ từ khi bước lên tàu đã phải đóng thái độ kiêu căng tự đắc của Mohtalov. Nhưng thiếu tá không thực hiện được ý định đó, vì thiếu tá không muốn để cho những người Xô Viết chân thật và chất phác đó coi mình không ra gì cả.

Denpaev thay đổi địa chỉ

Đến Okhsa Canskh, Satolov và Phiton phải chuyển sang tàu khác vì họ phải tới Pelevansk, nên nhất định phải đáp một chuyến tàu địa phương. Họ hỏi trung úy:

-Ồ, thế nào đồng chí Malinovkin, cũng đi theo chúng tôi chứ?

-Tất nhiên rồi! Trung úy trả lời, đầy nhiệt tình.

2 anh công nhân đường sắt chia tay với thiếu tá Densov (đóng vai Mohtalov) rồi chạy đến chỗ bán vé của chuyến tàu địa phương. Thiếu tá đi thong thả đến phòng bảo quản hành lý, nhưng trong lòng vẫn lo không biết trung úy làm thế nào mới có thể thoát được đôi bạn đường ấy.

Thiếu tá phải mất nửa tiếng xếp hàng mới nhận được hành lý của mình. Cuối cùng thiếu tá từ phòng bảo quản hành lý đi ra thì đã thấy trung úy nét mặt tươi cười đang đứng chờ ở cạnh cửa.

Trung úy dùng khăn tay lau mồ hôi trên trán rồi nói bằng giọng phấn khởi và tin tưởng:

-Mọi việc đều thuận lợi, vé bán đến lượt tôi thì vừa hết. 2 ông bạn đường vì có nhiệm vụ, lại có giấy chứng nhận được đi tàu của Tổng cục đường sắt, nên chỉ cần bấm vào vé cũ là đi được. Nếu quả thực cần phải có vé, tất nhiên tôi cũng có thể lấy được-Trung úy cười, nói tiếp:

-Tóm lại, mọi việc đều xảy ra rất tự nhiên. Ở đây thường có tình trạng chuyên chở quá mức, do đó thường là không mua được vé. Tôi đưa 2 ông bạn lên tàu, chào họ xong liền đến ngay chỗ đồng chí. Sự việc diễn biến như vậy, cuối cùng kết quả vẫn thành công thôi.

-Có thành công hay không, sau này chúng ta sẽ nói. Thiếu tá nghiêm nghị trả lời nhưng trong bụng thì rất hài lòng về trung úy. Nhưng vì hiện nay họ đã tới đích nên thiếu tá cho rằng cần phải làm cho trung úy đề cao cảnh giác.

-Thế bay giờ chúng ta đến chỗ Denpaev à?-Trung úy hỏi

Thiếu tá vẫn nghiêm nghị, nhìn ra xung quanh rồi nói:

-Không, từ nay trờ đi chúng ta phải làm như không quen biết, đồng chí đến nghỉ ở phòng khách đợi đổi tàu và chờ tôi ở đấy. Tôi phải đi mất 2, 3 giờ hoặc lâu hơn nữa. Đồng chí hiểu rõ rồi chứ?

-Rõ

Thiếu tá đã tìm thấy phố Trpaeva. Những ngôi nhà ở đây lại càng xấu xí, quá nửa là nhà 1 tầng có vườn. Nhìn qua cánh cổng bị bỏ ngỏ có thể trông thấy những cây nhỏ bé yếu ớt ở trong vườn.

Số nhà 47 cũng hoàn toàn giống hệt như ngôi nhà khác, nhưng cánh cửa nhỏ của nó đã đóng và cài lại ở bên trong. Thiếu tá đến cầm quả đấm nhưng lại không thấy ở cạnh cửa có cái vòng sắt, liền kéo ngay một cái thì nghe thấy tiếng kêu của ống bơ rỉ và tiếng chó sủa.

Không rõ là ai mắng chó, rồi thấy tiếng chân đi nặng nhọc, tiếp sau đó cánh cửa mở.

Cánh cửa hé mở nửa chừng thì đầu người chủ nhà ló ra. Hắn có bộ mặt đầy nếp nhăn của 1 người già nua và đôi mắt ti hí cách nhau khá xa.

-Anh tìm ai?-Hắn hỏi bằng tiếng phương Đông rất nặng và đôi mắt nghi ngờ ngắm nhìn thiếu tá Densov.

Thiếu tá mỉm cười, cúi người về phía lão già, trả lời:

-Tôi là Mohtalov, muốn hỏi ông Denpaev.

-Mohtalov à?-Lão già hỏi lại và ngạc nhiên giương đôi lông mày bạc thưa lên, càng làm cho bộ mặt nhăn nhó giống như ăn phải 1 vật gì chua vậy.

-Vâng, tôi là Mohtalov, Tain Alexandra levich Mohtalov từ Viện bác vật An-ma A-ta đến. Thiếu tá Densov vội vàng nhắc lại nhưng trong lòng thì lo lắng không biết có thực là đã đến đích hay chưa?

-À, ra là Tain Alexandra levich!-Bỗng lão già hớn hở mỉm cười, tiếp đó hắn mở cổng ra-Vào đây, vào đây. Xin lỗi anh, đã để anh phải đợi lâu quá! Xin anh đi phía bên đó thôi, kẻo chó cắn rách ống quần mất...

Lão già đưa thiếu tá vào 1 căn buồng rộng lớn. Đồ đạc bày biện ở trong phòng rất đẹp, khiến thiếu tá cảm thấy rất lạ là tại sao lão già lại ăn mặc rách rưới, khó coi như vậy.

Lão đẩy 1 cái ghế tựa, rồi giơ 2 tay vàng úa đầy nếp nhăn nói với thiếu tá:

-Ngồi xuống đây, ngồi xuống đây, tôi là Aputula Dentonpecov, chủ nhà này.

Thiếu tá thận trọng hỏi:

-Thế Denpaev đâu?

Thiếu tá nhận thấy Dentonpecov rất xảo quyệt nên sợ hắn không tin.

Dentonpecov lại giơ 2 tay ra, còn đôi mắt ti hí của hắn vờ tươi cười nói:

-Xin lỗi anh, Denpaev không có nhà. Anh ta nhờ tôi chuyển cho anh 1 lá thư. Vì Denpaev làm công tác nghiên cứu khoa học nên phải đi thu thập tài liệu, do đó phải đi vắng luôn.

Nói xong hắn lục lọi ở ngăn kéo trên cùng nhưng đôi mắt tỉnh ranh của hắn không rời khỏi người khách lạ. Cuối cùng hắn tìm thây 1 bức thư đã ghi rõ ở ngoài bìa, đưa cho thiếu tá. Thư như sau:

Mohtalov thân mến!

Xin anh bỏ qua cho, không thể chờ anh được, tôi phải đi xe trước đến chỗ khai quật của đội khảo cổ. Đã phát hiện thấy những tài liệu mới có ý nghĩa về lịch sử cổ đại của những địa phương đó. Tất nhiên anh biết rõ vị trí của thành Okhsa Canskh ở con đường đại lộ mà thời thượng cổ thương đi buôn bán từ Trung Á đến Tây Bá Lợi Á. Khu vực khảo cổ ở ngoại thành này đã cho những nhà lịch sử học chúng ta rất nhiều tài liệu có ý nghĩa, nhất là những tài liệu vào cuối thế kỷ thứ 18. Nếu anh muốn gặp tôi trước khi trở về Okhsa Canskh (không thể về sớm trước ngày 26-28) thì anh đi ngay tàu đến Hồ Bạch. Hồ Bạch không xa đâu, cách Okhsa Canskh vào khoảng 30 hay 35 km là cùng. Đến đó, anh tìm đội khảo cổ rồi hỏi tôi. Mohtalov, xin chào anh.

Denpaev của anh.

Thiếu tá đọc xong bức thư, để ý thấy đúng là tờ giấy viết thư này xé ở 1 quyển sách dạy toán nào đó để viết. 1 mặt của tờ giấy thì trắng tinh, còn mặt kia thì in mấy câu hỏi của 1 bài toán.

Thiếu tá cho rằng tất cả những cái này quyết không phải là 1 việc ngẫu nhiên nên sau khi xem kỹ những con số bị những nét bút nhọn viết thủng, giơ lên xem thấy nét bút hằn lên lại càng rõ. Rõ ràng những nét bút hằn lên ở trong giấy chỉ là ám hiệu mật mã bằng con số.

Nhưng muốn dịch những mật mã đó, nhất định phải dùng đến bài thơ của thi sĩ Goethe. Thiếu tá đã chép nguyên văn bài thơ đó vào nhật ký từ lâu rồi, nhưng vì trước mặt Dentonpecov nên không tiện sử dụng nó. Vì vậy, thiếu tá quyết định cất thư vào túi.

Thiếu tá lễ phép nói với lão già:

-Xin lỗi ông, tôi đã làm phiền ông. Denpaev bảo tôi đến đó, đến Hồ Bạch ấy mà. Theo ý tôi, tôi sẽ làm đúng lời dặn trong thư.

Sau khi cáo từ Dentonpecov ra, thiếu tá đi về phía nhà ga. Tới khi tin rằng đằng sau không có 1 người nào theo cả, mới rẽ vào giữa phố. Sau khi tìm thấy phòng làm việc của Công an khu, thiếu tá liền vào gặp trung tá Ipuladimov vì ở Moscow đã thông báo cho trung tá biết từ trước nhiệm vụ của thiếu tá Densov

Trung tá xiết chặt tay thiếu tá và hỏi:

-Đồng chí thiếu tá, tôi có thể giúp ích được gì cho đồng chí không?

-Đồng chí có hiểu gì về Denpaev ở nhà Dentonpecov không?-Thiếu tá Densov vừa hỏi vừa ngắm nhìn trung tá.

-Hiện nay tôi chỉ mới biết Denpaev là người đến đăng ký tạm trú. Hắn là đội viên của đội khảo cổ học thuộc Viện khoa học Cossack, định công tác ở đây hơn 1 tháng. Chúng tôi đã cho soát lại danh sách của đội công tác này, trong đó có tên Denpaev. Chúng tôi định tiến hành điều tra tỉ mỉ về hắn nhưng nhận được lệnh của Moscow nói là tạm thười không được đánh động đến hắn.

-Đồng chí cho tôi xin mấy tờ giấy và cho tôi được dịch 1 bức mật mã ngắn ở đây-Thiếu tá đề nghị và lấy bức thư của Denpaev ra.

Thiếu tá ngồi cạnh trung tá và dịch rất nhanh mật mã đó ra thành nguyên văn:

Chỗ gặp nhau thay đổi rồi. Địa chỉ mới: số nhà 53 đường Tháng Mười ở Pelevanskh. Hỏi Ascan Dentonpecov, con của Aputula Dentonpecov.

Thiếu tá Densov đọc nguyên văn bức thư mật mã đã dịch cho trung tá nghe, rồi hỏi thăm đường từ Pelevanskh đến Hồ Bạch bao xa

-Cũng bằng từ Okhsa Canskh đi, và ở đó cũng có 1 cứ điểm của đội công tác khảo cổ.

Thiếu tá nói 1 cách quả quyết:

-Tôi nhất định phải đến đó. Còn đồng chí có thể cho người giám sát nhà Dentonpecov. Kẻ địch tinh ranh như ma, không nên đánh động hắn.

Sau khi tạm biệt trung tá Ipuladimov, thiếu tá Densov đi ngay ra ga. Trung úy Malinovkin đang nóng lòng chờ đợi thiếu tá ở phòng hành khách chờ đổi tàu. Trung úy ngồi trên valy hành lý của mình, vờ như đang tập trung tinh thần xem báo. Kỳ thật, vẫn chú ý quan sát mọi người đi vào phòng đợi. Khi trông thấy thiếu tá, trung úy liền hắt hơi 1 cái, rồi từ từ bỏ tờ báo xuống. Tiếp đó, trung úy đứng dậy ngay và làm như không có việc gì xảy ra, từ từ đi ra phía cửa. Thiếu tá dừng lại ở cửa, chờ cho Malinovkin đi ngang hàng với mình rồi nói rất nhỏ, hầu như không rõ tiếng:

-Đồng chí đi lấy 2 vé tàu tới Pelevanskh. Tôi đợi đồng chí ở phòng ăn, chờ đổi tàu

Denpaev giao nhiệm vụ thứ nhất

Sáng sớm hôm sau, thiếu tá Densov và trung úy Malinovkin đã đến Pelevansk. Nhà số 53 là một căn nhà nhỏ ở giáp đầu phố. Lúc ấy không rõ tại sao thiếu tá lại nghĩ tới cái nhà nhỏ bé của Aputula ở Oksa Cansk. Nhưng cửa nhà này không đóng, trong vườn cũng không có chó. Cửa phòng cũng mở. Thiếu tá liền bước vào thì gặp ngáy người đàn ông có tuổi, mắt lác, béo lùn, đang đi lại.

Thiếu tá thấy tên này rất giống Aputula Dentonpecov nên hỏi:

-Có lẽ ông là Ascan Dentonpecov chăng?

-Phải, anh tìm tôi có việc gì thế? Có phải anh cố ý đến tìm tôi không?-Hắn trả lời bằng giọng ồ ồ và thỉnh thoảng lại liếc nhìn thiếu tá.

-Tôi tìm đồng chí Denpaev, tôi là Mohtalov từ An-ma A-ta đến đây-Thiếu tá trả lời và dự định thăm dò xem tên này có quan hệ gì với "quái hình" không.

-Thế ra đồng chí là Mohtalov! Denpaev đang đợi anh. Mời anh vào nhà. Thật ra anh ta không ở nhà, nhưng anh ta dặn tôi phải tiếp đãi anh như một người thân vậy-Bộ mặt của Ascan tươi cười ngay và thân mật bắt tay thiếu tá.

Thiếu tá đi vào một căn phòng sáng sủa, trên tường dán đầy những báo Còi hơi và tạp chí kỹ thuật về đường sắt. Căn cứ vào những tờ báo dán trên tường và bộ quần áo ngành đường sắt mà Ascan mặc, thiếu tá cho rằng nếu hắn không phải là một công nhân đường sắt thì trong nhà cũng có người làm việc ở ngành đường sắt.

Ascan ngượng nghịu gật đầu về phía tường, nói:

-Tôi định dán lại các phòng nhưng không có thì giờ... Công tác hiện nay rất bận. Tôi là người phụ trách điều động các nhân viên của đường sắt.

Ascan nói tiếng Nga rất thạo, khó thấy có lai tiếng địa phương. Khi hắn hỏi câu thứ nhất thì còn cảnh giác nghi ngờ, nhưng đến bây giờ đã tỏ ra thân mật. Hắn nhường cho khách đi trước và ân cần mời thiếu tá vào gian phòng thứ hai, giáp phía tường có kê 1 chiếc divan, gần cửa kính là 1 cái bàn vuông, trên để lộn xộn một số sách vở về lịch sử và khảo cổ.

Ascan lấy 1 cái ghế tựa cho thiếu tá và ân cần nói:

-Anh ở đây thôi, đây là phòng của Denpaev. Anh ta muốn ở chung một phòng với anh. Tôi sẽ đem thêm vào đây cho anh 1 cái ghế đệm nữa-Bỗng hắn chợt nghĩ ra điều gì quan trọng, liền kêu lên và lấy tay gõ vào trán-Đúng rồi, Denpaev còn dặn tôi xin lỗi anh vì anh ta phải đi vắng mất 2, 3 ngày. Có lẽ lại phát hiện được những tài liệu lịch sử mới chăng?

Hình như đến bây giờ, Ascan mới trông thấy 2 tay của thiếu tá không đem theo gì, nên hắn hỏi:

-Có lẽ hành lý của anh vẫn để ngoài ga?

-Anh nên rõ tôi không quen đem theo những vật đó đi trong 1 thành phố xa lạ, hơn nữa tôi cũng chưa rõ có thể gặp những ai ở nhà này-Thiếu tá vừa trả lời, vừa lật xem những sách vở của Denpaev để trên bàn.

-Ồ, hiện tại anh đã biết đường rồi, có thể đi lấy ngay đồ dùng về. Anh cứ coi ở đây như ở nhà vậy. Tôi để lại cho anh 1 chìa khóa, tôi phải đi làm ngay bây giờ đây.

Thiếu tá gượng cười, nói:

-Tốt nhất là anh nên xem qua giấy tờ trước khi anh chưa biết rõ tôi. Không nên để cho người lạ vào nhà một cách quá dễ dàng, nếu là 1 tên lừa đảo thì sao?

Ascan giơ 2 tay ra:

-Ồ, sao anh lại nói thế, tôi là người rất tinh., từ xưa đến nay tôi đều có thể phân biệt được ai ngay, ai gian. Hơn nữa, nhà tôi cũng chẳng có gì đáng ăn cắp cả.

Thiếu tá đinh cùng đi ra ga với Ascan, nhưng hắn vội ngăn lại:

-Anh làm gì mà vội thế? Hãy tranh thủ nghỉ một lát đã, đi rửa mặt đi, chậu để ở ngoài vườn đấy. Còn chìa khóa, tôi sẽ để ở trên bàn cho anh. Nếu anh cần gì, xin cứ tự nhiên, ở trong bếp có sẵn thức ăn.  

Ascan từ phòng Denpaev đi ra, tiện tay kéo ngay cánh cửa ở đằng sau người lại, làm cho phòng trở nên tranh tối tranh sáng. Khoảng 5 phút sau, chuẩn bị xong hắn đến gõ cửa phòng thiếu tá rồi khẽ đẩy một cánh cửa, ngó đầu vào nói:

-Tí nữa thì quên nói với anh 1 việc, tôi có 1 người anh em thân thích họ ngoại tên là Tminpek cùng ở đây với tôi và làm nhân viên đường sắt dưới quyền điều khiển của tôi. Anh ta là người ít nói và sẽ không làm phiền đến anh. Anh ta thường không hya ở nhà vì phải đi công tác luôn, khi về là ngủ ngay. Buồng của anh ta ở cạnh buồng anh, có đường ra vào riêng. Sớm nay, anh ta đã phải đi rồi, đến mai mới về. Thôi, tôi đi đây, anh cứ yên tâm ở nhà nhé.

Thiếu tá không khỏi nghĩ thầm trong bụng: Đúng thế, có lẽ tên thân thiết đó được tạm thời bắt đến để mạo nhận chăng? Lạ thật! Tại sao Denpaev lại quyết định ở nơi như vậy? Chẳng lẽ những người đó đều làm cho hắn hay sao? Tóm lại phải điều tra cho rõ ràng.

Còn một mình ở nhà, thiếu tá liền kiểm tra tỉ mỉ tất cả gian phòng mà Ascan để cho thiếu tá ở và chú ý ngay tới 1 biểu đồ viết bằng bút chì. Đây là 1 thời gian biểu của các chuyến tàu đi lại. Nếu trên tờ thời gian biểu này không có những con số móc lên thì trông không có gì đặc biệt cả.

Thiếu tá nghĩ ngay tới đây là mật mã. Thiếu tá lại đi kiểm tra kỹ gian nhà một lượt nữa, nhưng không phát hiện thấy gì đáng nghi. Thiếu tá cài then cửa lại, rồi lấy quyển nhật ký ở trong túi ra và bắt đầu dịch mật mã, nguyên văn như sau:

Có lẽ tôi đi vắng mất 2 3 ngày, xin thu xếp ở lại đây. Chủ nhà là người đáng tin cậy, người anh em họ của anh ta là Tminpek đối với chúng ta cũng có dùng, nhưng không được để lộ 1 điều cơ mật gì với anh ta. Giao cho anh nhiệm vụ như sau: ở trong nhà kho có chiếc mô tô. Cần phải lắp máy vô tuyến điện thu phát của tôi vào thân xe. Máy vô tuyến điện để ở dưới hầm. Nhưng phải chờ khi Ascan đi làm, anh mới được lấy ở hầm lên. Xuống dưới hầm, anh sẽ sờ vào tường bên trái giáp mặt sàn, cậy 1 tấm ván ra, máy vô tuyến điện để ở khe đó.

Thiếu tá bỏ quyển nhật ký và đi ngay đến nhà kho. Quả nhiên thấy ở đó có một chiếc mô tô thùng, có bao tải phủ lên. Thiếu tá giở ra xem kỹ 1 lượt. Nếu chỉ nhìn bên ngoài thì không khác gì những chiếc mô tô cùng kiểu, nhưng khi sờ kĩ vào thùng xe cạnh chỗ ngồi, thiếu tá thấy phía dưới rỗng to hơn các xe khác và còn phát hiện thấy một số bộ phận khác của thân xe cũng rỗng. Nhưng thiếu tá nghĩ không ra, dù máy vô tuyến điện của Denpaev nhỏ như thế nào chắc cũng không thể lắp vào được.

Trước khi xuống hầm, thiếu tá đi ra phía cửa trông ra đường cái, sau đó cài then cửa lại cẩn thận. Thiếu tá đã tìm thấy một chùm chìa khóa ở trong bếp, liền mở khóa cửa xuống hầm. Cái hầm này rất sâu và rất lạnh, còn có mùi hoi của bơ làm bằng sữa dê và rau bốc lên. Chỉ có 1 tia sáng yếu ớt từ khe cửa lọt vào. Để quen nhìn trong bóng tối, thiếu tá phải đứng chờ một lát.

Tường trong hầm lát bằng ván, ghép từng miếng vào nhau rất khít. Thiếu tá đưa tay ra sờ phía dưới tường, nhưng không tìm được miếng ván mình cần đến.

Cuối cùng, thiếu tá dùng con dao gọt bút chì, chọc vào khe ván. Một miếng ván bật ra khỏi tường, để lộ 1 cái hang đen tối. Thiếu tá cho tay vào sờ thì chạm phải 1 cái hòm bằng sắt, liền lôi ngay cái hòm đó ra. Thiếu tá tin rằng cái hòm đó chính là máy vô tuyến điện.

Chiếc máy vô tuyến điện này kiểu NB. Sau khi xem tỉ mỉ, thiếu tá biết rõ chiếc máy này không những chỉ thu tin mà còn phát tin được. Nhưng đem máy đó lắp vào dưới thùng xe mô tô mà chỉ xem qua loa thì không thể tìm ra được, mà cũng không phải là việc dễ làm. Việc này cần phải được trung úy Malinovkin hướng dẫn hay giúp đỡ.

Đo xong kích thước cả máy vô tuyến điện rồi đem tháo rời ra đo các bộ phận, thiếu tá ghi chính xác kích thước các chỗ trống của xe. Sau đó, thiếu tá đi ra và khóa cửa lại.

Thiếu tá gặp trung úy Malinovkin ở gần phòng bảo quản hành lý. Ngoài 2 người ra, không còn một ai ở gần đay cả. Thiếu tá biết trung úy đã trông thấy mình, liền đi ngay về phòng bảo quản hành lý để lấy valy. Trung úy đứng chờ một lát, rồi đi theo sau thiếu tá. Ở cạnh cửa nhận hành lý, họ trao đổi với nhau bằng mắt rất nhanh và nhân lúc người nhân viên bảo quản đi lấy hành lý, thiếu tá liền đưa cho trung úy 1 tờ giấy. Trong giấy, thiếu tá nói sơ qua về tình hình công tác của mình, đồng thời yêu cầu trung úy phải nghiên cứu xem làm thế nào để lắp được vô tuyến điện vào dưới thùng mô tô. Đồng thời, thiếu tá chỉ thị cho trung úy phải thu xếp 1 cái nhà để ở nhưng không được cách quá xa đường Tháng 10 và đi điều tra tình hình tên nhân viên đường sắt Tminpek. Thiếu tá còn quy đinh rõ thời gian và địa điểm gặp nhau vào buổi trưa mai ở nhà ăn thành phố

Sự phát hiện bất ngờ

Ngày hôm sau, đúng hẹn, thiếu tá Densov đến nhà ăn thành phố. Vừa bước vào, thiếu tá đã trông thấy trung úy Malinovkin ngồi ở cạnh bàn, ngay góc tường. Chỗ ngồi này rất thích hợp, vì có thể quan sát cả phòng ăn.

Trong phòng, người rất đông, hầu như không còn chỗ ngồi. Thiếu tá phải đi đi lại lại mấy lượt tìm ghế ngồi, sau cùng, đến phía bàn trung úy. Một tay vịn vào thành ghế, thiếu tá hỏi trung úy:

-Chỗ này không có ai ngồi chứ?

-Vâng, mời anh ngồi, hai người thì càng vui hơn. Anh xem bảng kê các món ăn đi. Món ăn rất ít, không có gì đáng chọn cả. Nhưng phải chú ý, rau rất nhiều, có thể ăn no được. Hôm qua tôi ăn bữa sáng và chiều ở đây-Trung úy trả lời một cách thân mật.

Mới đầu, họ trò chuyện với nhau như vậy, sau chuyển sang vấn đề chính.

Thiếu tá nhanh nhẹn nhìn chung quanh rồi hỏi:

-Thu xếp xong rồi chứ?

-Xong rồi, nhưng không phải ở những phố gần đây, mà ở ngay cùng phố với đồng chí! May hơn nữa, nhà đó lại đối diện với nhà đồng chí.

Thấy thiếu tá hơi nhíu mày, trung úy giơ tay ra hiệu, như để cho thiếu tá yên tâm:

-Đồng chí đừng trách tôi, mọi việc đều chu đáo cả. Chủ nhà tôi ở là một bà quả phụ, không hay trò chuyện, lại hơi nặng tai, không có việc gì thì bà ta không lên phòng tôi. Đêm hôm qua, tôi mở cửa gian phòng mà bà ta cho tôi thuê, có trông thấy đồng chí. Theo tôi, việc đó rất thuận tiện, chúng ta có thể dùng ám hiệu thường xuyên liên lạc với nhau để trao đổi tình hình cần thiết. Trong phòng chỉ có cửa sổ đó đối diện với cửa sổ bên đồng chí. Tôi ở đây cũng không có gì để người ta phải nghi ngờ cả. Do việc khôi phục của công trình đường sắt và các xí nghiệp phụ thuộc khác, nên thường có nhiều người đến Pelevansk. Có thể nói, không nhà nào là không có khách lạ đến ở.

Thiếu tá trầm lặng trong giây lát để nghiên cứu kỹ tất cả báo cáo của trung úy, sau đó nhận thấy tuy trung úy ở gần nhưng thực tế không có gì là trở ngại cả

-Việc Tminpek đã điều tra ra sao rồi?-Thiếu tá hỏi và đôi mắt vẫn nhìn theo người thanh niên khả nghi đã đi qua bàn họ hai lượt.

-Tôi không để lỡ một tí gì, mà đã thông qua người cảnh vệ ở phòng điều động nhân viên đường sắt để hiểu rõ về hắn-Trung úy trả lời nhưng không nhìn thiếu tá, mắt ngước lên tường, vờ như đang ngắm nhìn bức tranh treo trên đó...-Nghe đâu, Tminpek mới đến đây được 3 tháng, mới đầu không rõ làm ở bộ phận nào của nhà ga, hiện nay là nhân viên trên tàu. Đồng thời cũng chứng thực rõ hắn là anh em họ với Ascan Dentonpecov. Hiện nay, hắn đang đi công tác... Bây giờ tôi nói đến máy vô tuyến điện của Denpaev. Theo tôi, máy vô tuyến điện đó rất dễ lắp. NB tức là Night bird, nghĩa là Chim đêm. Nó không chia làm hai bộ phận mà chia thành bốn bộ phận. Đồng chí căn cứ vào hình vẽ này là có thể lắp được chính xác toàn bộ máy vô tuyến điện vào mô tô. Như vậy, không cần lấy vô tuyến điện ra cũng vẫn dùng được ngay. Tôi kẹp hình vẽ này vào bảng thực đơn, đồng chí giả vờ cầm lên xem lại một lượt nữa giá tiền cơm trưa hay bánh ngọt điểm tâm.

"Mình có một tay phụ việc xuất sắc thật!" Thiếu tá nghĩ vậy và hỏi tiếp:

-Malinovkin, còn vô tuyến điện của đồng chí thì sao?-Vừa nói, thiếu tá vừa đút hình vẽ của trung úy vào túi.

-Đồng chí Densov, mọi việc đều đã xếp đặt xong xuôi cả, sẵn sàng chuẩn bị chiến đấu!

-Khi đồng chí công tác, không có gì nguy hiểm và không có ai chú ý chứ?

-Xin đồng chí cứ yên tâm, mọi việc tôi đều nghiên cứu kỹ và kiểm tra trước.

Thiếu tá đã có thể tin tưởng ở tinh thần cảnh giác đã được tôi luyện của trung úy Malinovkin nên không hỏi thêm gì nữa.

Khi nghĩ tới thiếu tướng Sabulin đang nóng lòng chờ đợi báo cáo, thiếu tá liền ra lệnh:

-Trong ngày hôm nay, đồng chí phải liên hệ ngay với người của ta và đánh một bức mật điện ngắn báo cáo tình hình công tác của chúng ta. Còn có một việc nữa cũng cần báo cáo: Hôm nay, tôi phát hiện thấy ở dưới hầm nhà Ascan có một máy đo động đất. Đồng chí có hiểu nó là vật gì không?

-Là máy dùng để đo động đất chăng?

-Đúng rồi, dùng để ghi chép sự chuyển động bề ngoài vỏ Trái Đất.

Trung úy nghi ngờ hỏi:

-Hắn dùng cái đồ chơi đó làm gì nhỉ?

Thiếu tá liền hạ thấp giọng:

-Loại máy này không những chỉ ghi động đất mà còn có thể dùng để ghi sức nổ.

Giọng nói của thiếu tá chứng tỏ vấn đề này đã làm cho đồng chí lưu ý một cách khác thường.

-Sức nổ à?-Trung úy ngạc nhiên hỏi và không khỏi rùng mình, liền húp ngay một thìa canh, ho một lúc rồi lau nước mắt chảy ra, hỏi tiếp-Sức nổ gì?

-Hiện tại cũng không thể nói rõ được là sức nổ gì, nhưng tôi có thể nói: không phải chỉ có một chiếc máy này mà là mấy chiếc đặt ở nhiều nơi khác nhau, như vậy mới có thể xác định được dễ dàng là ở nơi nào đang có sức nổ-Thiếu tá vừa nói, vừa lấy một chiếc bánh mì.

Trung úy lắc đầu, nói:

-Tôi không hiểu một tí gì cả. Mục đích việc đó đối với hắn là thế nào? Nếu hắn định phá hoại thì lại là một việc khác, nhưng tại sao hắn vẫn còn xác định nơi có sức nổ?

Thiếu tá đẩy bát canh ra, nói:

-Sống đến già cũng không thể hiểu hết được những việc kỳ lạ! Đồng chí cứ đem những điều đã phát hiện được báo cáo với thiếu tướng.

Ăn cơm trưa xong, trước khi trung úy ra về, thiếu tá nhắc lại một lần nữa:

-Kẻ địch của chúng ta tinh ranh như ma quỷ. Không còn nghi ngờ gì nữa, có thể chúng để ý tới ta lắm. Không chừng, hiện bây giờ chúng đang theo sau tôi, cho nên phải luôn luôn giữ bí mật. Thôi, chúc đồng chí thông tin thuận lợi, đồng thời đừng quên nghiên cứu phương pháp liên lạc giữa chúng ta. Cửa sổ ở buồng đồng chí lại mở khéo như vậy, nên ta phải lợi dụng ngay điểm đó. Thôi, đồng chí ra về, tôi còn ngồi lại đây một lát.

Trung úy đi được 15 phút, thiếu tá cũng đã ra tới phố. Đi lang thang trong thành được một lúc rồi rẽ vào thư viện thành phố. Sau đó lại vào bưu điện để chờ. Khi về tới nhà thì trời đã sẩm tối.

Ascan mở cửa cho thiếu tá và hớn hở nói:

-Nước pha trà tôi đun gần sôi rồi, mời anh vào phòng tôi chơi rồi chúng ta cùng ăn cơm chiều.

Thiếu tá cảm ơn hắn, rồi đi vào phòng của Denpaev.

Thiếu tá ngồi ở cạnh bàn và đang suy nghĩ xem có nên đến chỗ Ascan không. Ngay khi đó, nghe thấy có tiếng ai đang thăm hỏi ở ngoài cửa:

-Anh khỏe chứ?

-Chú cũng khỏe chứ?

Thiếu tá liền quyết định sang chơi với Ascan. Khi tới cửa phòng Tminpek, thiếu tá nghe thấy tiếng rì rầm:

"Agudo Benlakhi Menaso saichi eragim..."

Ascan mỉm cười, đưa thiếu tá vào phòng mình và nói:

-Đó là người anh em đang cầu nguyện. Anh ta là người rất thủ cựu. Anh biết câu vừa rồi có nghĩa là gì không? Đó là câu thần chú cầu xin che chở để khỏi bị ma quỷ dụ dỗ đấy!

Thiếu tá nghiêm trang nói:

-Có gì mà buồn cười? Đã là một tín đồ thì việc đó không có gì lạ cả.

-Tôi không nói ám chỉ lời cầu nguyện, mà là không rõ anh ta còn tin thần thánh đến bao giờ-Ascan cười đến nỗi híp cả hai mắt lại.

Thiếu tá cũng mỉm cười nói:

-Ồ, việc đó phải trông cậy vào anh, vì anh là một người đã được giáo dục, phải thuyết phục anh ta!

Ascan mở cửa phòng mình ra, rồi quả quyết nói:

-Người khác thì có thể thuyết phục được, còn với anh ta thì đừng có hòng! Tôi cũng định bảo anh ta ra đây để giới thiệu với anh, nhưng anh ta không chịu ra. Đêm hôm nay, những người Hồi giáo không được ăn một thức gì cả. Ngồi ở cạnh bàn ăn mà không được ăn gì, thật là mê tín quá! Cũng vì thế mà đêm nay anh ta chuyên tâm cầu nguyện.

Liên quan đến những vụ nổ nguyên tử

Phần báo cáo gần đây của thiếu tá Densov làm cho thiếu tướng suốt ngày không an tâm. Tại sao Denpaev lại cần đến máy đo động đất? Hắn định dùng máy đó để đánh cắp tin tức tình báo gì?

Càng nghĩ, thiếu tướng lại càng thấy rõ việc phát hiện ra máy đo động đất đó quyết không phải là một việc ngẫu nhiên

"Chẳng lẽ Denpaev lại định đánh cắp bí mật về công tác năng lượng nguyên tử của chúng ta chăng?" Thiếu tướng không khỏi nảy ra ý nghĩ đáng sợ đó. Mùa xuân năm ngoái và năm nay, ta đã bắt mấy tên gián điệp và chúng đều khai là có nhiệm vụ đánh cắp bí mật về công nghệ nguyên tử của ta. Tại sao Denpaev lại không có thể đi đánh cắp bí mật về mặt đó được chứ? Hắn đội lốt công tác khảo cổ nên có thể đi khắp khu vực Oksa Cansk, đồng thời có thể đem theo máy đo động đất, đặt ở bất cứ một nơi nào.

Khi thử bom nguyên tử thì nhất định có sức nổ mãnh liệt và gây ra động đất nhẹ, nên máy đo động đất "mẫn cảm" đó có thể ghi chép được, thậm chí nó còn xác định được từ chỗ đặt máy tới trung tâm động đất bao xa. Hay là Denpaev đến đánh cắp khu vực ta thử bom nguyên tử chăng?

Nhưng là khu vực nào?

Theo như thiếu tướng được biết trong khu vực là Denpaev ở thường xuyên như Pelevansk thì chưa bao giờ ta tiến hành thí nghiệm một loại bom nguyên tử nào. Tại sao tên gián điệp quốc tế có kinh nghiệm như "quái hình" lại lựa chọn khu vực đó.

Thiếu tướng còn biết rõ bọn gián điệp quốc tế rất chú ý đến việc đánh cắp bí mật về chế tạo vũ khí nguyên tử. Những nhà chức trách thừa nhận rằng chỉ có Liên Xô và Mĩ nắm được bí mật về bom nguyên tử nhưng Anh và Pháp cũng đã tiến hành thí nghiệm phản ứng nguyên tử cách đây không lâu rồi cơ mà? Thậm chí đến 2 nước nhỏ bé như Thụy Điển và Na Uy cũng chế tạo lò phản ứng nguyên tử. Mỏ thorium lớn nhất và nổi tiếng nhất trên thế giới của Ấn Độ cũng đang tiến hành công tác nghiên cứu năng lượng nguyên tử.

Thiếu tướng còn biết hiện nay, các cơ quan trinh sát về bí mật quốc gia có mấy cơ cấu tình báo như: Mĩ có Cục tình báo trung ương (CIA) và Phòng tình báo nội vụ (HSI); Anh có Phòng tình báo (MI6); Pháp có Cơ quan phản gián và thu thập tư liệu hải ngoại (SDECE), thậm chí tòa thánh Vatican cũng có Bộ tình báo trung ương...

Không chừng, Denpaev cảm thấy hứng thú với việc đem công nghệ nguyên tử dùng vào mục đích hòa bình chăng? Việc dùng năng lượng nguyên tử vào sự nghiệp hòa bình thì từ trước tới nay Liên Xô đều không giữ bí mật. Thiếu tướng nghĩ tới việc đồng chí Visinsky đã lên tiếng trong một cuộc họp nào đó của đại hội đồng Liên hợp quốc.

"Chúng tôi đã đem công nghệ nguyên tử dùng vào công cuộc kiến thiết hòa bình vĩ đại, chúng tôi sẽ dùng công nghệ nguyên tử để bạt núi, đào sông ngòi, lấy nước tưới cho sa mạc, hơn nữa còn mở nhiều con đường sống mới ở những nơi ít có vết chân người."

Thiếu tướng không khỏi nghĩ: Có lẽ Denpaev đang ở trong khu vực đặt "con đường sông mới"; nhưng tại sao hắn lại cần bí mật về việc dùng năng lượng nguyên tử của Liên Xô chứ? Có thể hắn muốn thu thập kỹ thuật bí mật về việc dùng năng lượng đó chăng? Hay là hắn định thu thập bí mật có quan hệ tới công tác này nhằm mục đích xuyên tạc và nhóm lên ngòi lửa chiến tranh điên cuồng chăng?

Thiếu tướng liền gọi dây nói, yêu cầu thượng tá Orsilov đến ngay phòng làm việc. Một lát sau, thượng tá đã có mặt

Thiếu tướng gật đầu, nhìn về phía cặp tài liệu cắt ở báo ra và hỏi:

-Tất cả những việc này có quan hệ gì với báo cáo của thiếu tá Densov không? Có phải vì muốn tầm mắt tôi nhìn xa thấy rộng nên đồng chí mới để cho tôi làm quen với những tài liệu này chăng?

-Có thể có liên quan đấy-Thượng tá thận trọng trả lời và xếp gọn cặp báo lại.

Thiếu tướng ngạc nhiên, giơ hai tay ra, mỉm cười nói:

-Có thể có nhưng cũng có thể không! Đồng chí có biết rằng nói như vậy cũng không giả đáp gì cả?

-Đồng chí không cảm thấy cuộc thí nghiệm sức nổ của người Mĩ hình như không thành công lắm hay sao?-Thượng tá hỏi và tì tay xuống cạnh bàn.

-Chúng đều cho rằng sức người không thể chi phối được lực lượng nội tại của nguyên tử. Đó là luận điệu cũ rích của chúng.

Thượng tá đồng ý, nói:

-Đúng là luận điệu cũ rích, chẳng qua hiện nay chúng muốn dùng nó đạt tới một mục đích khác. Hoặc cũng muốn dùng nó để che giấu sự bó chân bó tay của bản thân chúng. Rất rõ ràng là về kĩ thuật khống chế phản ứng của hạt nhân nguyên tử của chúng chưa đượccao lắm.

Thiếu tướng cảm thấy không hào hứng, nhíu mày lại:

-Hay lắm, chúng ta tạm thừa nhận mọi việc là như vậy. Nhưng tất cả những việc đó có thể có liên quan gì tới báo cáo của thiếu tá Densov chăng?

-Đồng chí nên biết rõ việc liên quan đó có thể là ở chỗ mà mọi người đã biết rõ về sức phá của bom khinh khí và sự tính toán trên lý luận của chúng ta rất xác thực, hầu như không sai một điểm nào. Do đó, có thể thấy chúng ta đã hoàn toàn nắm được bí mật việc khống chế phản ứng về sức nóng cao độ của hạt nhân nguyên tử. Như vậy, e rằng lần này chúng định cắp nội dung tỉ mỉ về điều bí mật đó cũng nên.

Thiếu tướng suy nghĩ: có thể tất cả đúng như vậy... Nhưng nếu kẻ địch tưởng rằng tên gián điệp "quái hình" nổi tiếng này có thể giúp chúng đánh cắp được bí mật đó, thì có lẽ chúng đã đánh giá quá cao tên tay sai của chúng rồi chăng?

Thiếu tướng từ cạnh bàn đứng dậy, nói rất to:

-Thôi được rồi, cho là ý kiến của đồng chí đúng. Thậm chí chúng ta có thể đặt giả thuyết là chúng cho rằng tất cả những việc đó đều nhẹ nhàng và dễ làm. Thật không hiểu tại sao tên "quái hình" lại chọn cái nơi mà chúng ta biết là không thử bom khinh khí và cũng không dùng năng lượng nguyên tử vào công cuộc kiến thiết hòa bình nhỉ?

Thiếu tướng yên lặng hồi lâu, rồi lại nói:

-Nhưng phải điều tra thật rõ ràng. Hiện nay, bộ chuyên trách nào đang kiến thiết đại quy mô ở khu vực Okhsa-Cansk.

-Bộ Giao thông.

-Như vậy, chúng ta phải đến ngay cơ quan này để tìm hiểu thêm.

Tại cứ điểm khảo cổ

Ở nhà ăn thành phố hôm qua, thiếu tá Densov và trung úy Malinovkin đã hẹn nhau là trong trường hợp cần thiết, họ có thể dùng phương pháp liên lạc bằng cách gửi thư qua bưu điện rồi tự đến nhận. Vì vậy, trời vừa tảng sáng, trung úy đã vội đến ngay bưu điện và nhận được một bức thư mà nét bút viết ngoài phong bì rất quen thuộc.

Đêm qua, sau khi chia tay với trung úy ở nhà ăn thành phố về, bỗng nhiên thiếu tá nghĩ tới là cần phải đến ngay cứ điểm của đội khảo cổ ở Pelevansk để điều tra xem ở đó có biết gì về tình hình của Denpaev không? Hiện nay thiếu tá yêu cầu trung úy đi làm việc đó.

Ở phòng bưu điện ra, trung úy tìm được một cớ rất tự nhiên nên đã biết được nơi ở của cứ điểm khảo cổ, rồi lập tức đi ngay đến đó.

Cứ điểm này ở vùng ngoại thành, có một gian nhà nhỏ, xung quanh nhà là một lớp tường cao vây kín. Ngoài gian nhà đó ra, còn có hai cái nhà kho lớn ở bên ngoài tường, dùng làm nơi chứa những tài sản và công cụ của đội khảo cổ. Tất cả những cái đó mà gọi là "cứ điểm" thì thật là miễn cưỡng, vì thực tế nó chỉ như một cái kho.

Chủ nhiệm cứ điểm là một người gầy gò, da nhăn nheo, đeo cặp kính lão. Lão quay sang giải thích cho trung úy:

-Ông bạn trẻ! Công việc chủ yếu của đội học giả khảo cổ chúng tôi ở đây là dùng các công cụ đào đất. Phải hiểu rằng họ giống như con chuột đồng chui rúc ở dưới đất. Thật vậy, có khi người ta lại chở lương thực của họ đến cho chúng tôi vì không tìm thấy họ. Tiện đây, tôi nói để ông rõ, rất may là cấp trên cũng đặc biệt quan tâm đến, nên đã phát một phần lương khô cho Denpaev là người mà ông bạn đang hỏi thăm. Trong số người này, Denpaev là người hay đi lẻ, đào bới lung tung khắp nơi. Vì vậy, có thể nói ông ta là một con chuột đồng cô độc.

-Thưa ông, ông đã gặp ông ta lần nào chưa?

-Lão nâng cái kính gọng vân đen lên chính giữa sống mũi, rồi lạnh nhạt trả lời:

-Chưa, tôi chưa gặp bao giờ, nhưng cái đó cũng không có gì là ghê gớm cả. Này ông bạn trẻ, trong đời tôi đã từng gặp nhiều danh nhân, thậm chí tôi đã kết bạn cả với hai vị Viện sĩ ở Viện khoa học là Alexander và Phtakimin. Ông nên biết, về mặt giao kết với bạn bè thì tôi rất lịch thiệp. Khi Denpaev của ông về lĩnh lương thực và essence cho moto, thì vừa đúng lúc tôi không có mặt. Còn ông muốn gì? Có lẽ ông cũng là một nhà học giả khảo cổ địa chất hay học giả lịch sử nào chăng?

-Thưa ông, tôi chỉ là một công nhân đào đất thông thường. Tôi định nhờ một vị học giả khảo cổ tìm công tác giúp tôi. Họ giới thiệu tôi đến chỗ ông Denpaev để nói chuyện-Trung úy trả lời rất là khiêm tốn.

Lão già tỏ ra thất vọng và lập tức đổi ngay giọng, dùng chữ "anh" để xưng hô với trung úy:

-Ồ! Việc đó tôi không thể giúp anh được đâu, anh bạn thân mến! Tôi chỉ có thể nói một câu: người non trẻ vào lứa tuổi như anh mà không biết một kỹ thuật nào cả, thực ra cũng có điều hổ thẹn đấy!

Lão sửa lại cặp kính, chăm chú nhìn trung úy Malinovkin rồi quay mặt đi, nói như trách móc:

-Tôi vừa nói chuyện với anh, thực ra đã phí cả thì giờ-Mồm lão vừa lắp bắp, vừa đi vào căn nhà nhỏ bé. Căn nhà này không giống phòng làm việc một chút nào cả.

Ngay hôm đó, trung úy và thiếu tá gặp nhau ở phòng đọc sách thành phố. Trung úy quay người đi, liền nhét cho thiếu tá bản báo cáo về tình hình tại cứ điểm khảo cổ.

Hôm sau, trung úy ngồi suốt ngày mà không gặp được thiếu tá, thậm chí cả thư của thiếu tá cũng không nhận được. Trung úy liền đi dạo chơi khắp nơi trong thành phố. Hai lần ra ga thì lần thứ nhất để giết thì giờ, lần thứ hai có ý đến thăm dò về người thân thích của Ascan là Tminpek. Nhưng việc dò xét của anh không đem lại kết quả gì. Vì khi trung úy vừa ra tới ga thì vừa gặp lúc chuyến tàu chở vật liệu sắp chạy đến công trường kiến thiết mới.

Trung úy hỏi một công nhân đường sắt:

-Chào đồng chí, xin hỏi đồng chí có thấy đồng chí Tminpek ở đâu không?

-Đồng chí ấy ở đằng kia-Vừa nói, anh công nhân đường sắt vừa nhìn về phía một người lưng hơi gù và thắt dây lưng to để giắt cờ.

Trung úy còn đang suy nghĩ có nên đến gần người đó hay không, thì đã thấy Tminpek nhảy lên toa tàu cuối cùng và treo đèn hiệu xanh đỏ vào cái móc trên cột. Khoảng 10 phút sau, tàu từ từ chuyển bánh đến công trường kiến thiết mới.

Mới thoáng nhìn Tminpek từ xa, trung úy cũng đã nhận thấy hình dáng của hắn rất xấu xí, dáng điệu uể oải, âu sầu. Trung úy không khỏi có ý nghĩ: thật giống như một kẻ cuồng tín tôn giáo phương Đông...

Một đêm thao thức

Lại một ngày nữa vẫn không có tin tức gì. Vì vậy, trung úy càng lo lắng, thao thức. Đồng chí quyết định cả đêm hôm đó ở nhà để quan sát cửa sổ nhỏ bên phòng thiếu tá, có thể nhận được tín hiệu gì chăng? Ngày hôm qua, trung úy có viết thư gửi bưu điện để thiếu tá tự đến nhận. Trong thư có đề nghị nếu có việc cần thì đêm đến, thiếu tá sẽ viết vào một tờ giấy nhỏ rồi vo tròn ném vào cửa sổ phòng trung úy ở. Để trả lời đề nghị trên, chỉ cần thiếu tá ra đứng cửa sổ, đưa hai tay ngang ra hai bên rồi vươn vai liền ba cái.

Trời đã tối từ lâu, nhưng trung úy vẫn không bật đèn, ngồi lên cạnh bàn, chăm chú nhìn ngôi nhà trước mặt. Thực ra trung úy không nhìn toàn bộ ngôi nhà đó, mà chỉ nhìn vào cái cửa sổ có ánh sáng hắt ra. Qua cửa sổ, chỉ thấy một phần gian phòng: tường dán đầy sách báo và ở gần cửa sổ kê một cái bàn, còn người đang ngồi xem sách chính là thiếu tá Densov. Rõ ràng là thiếu tá đang chăm chú đọc và giở sang trang rất nhanh.

Sau đó, thấy thiếu tá gập sách lại, rồi đứng dậy, vươn vai mấy cái và đi đi lại lại trong phòng một lượt rồi mới tắt đèn. Trung úy theo dõi số lượt vươn vai của thiếu tá, và khi vừa tắt đèn, trung úy cũng đứng ngay dậy, rón rén đến mở cửa sổ.

Không bao lâu, nghe tiếng kẹt cửa và thấy một người dong dỏng cao, đầu đội mũ tròn nhỏ Thổ Nhĩ Kỳ, đi ra. Trung úy nhận ra ngay đó là thiếu tá Densov.

Thiếu tá dừng lại ở cạnh cửa một hồi lâu rồi mới bắt đầu đi thong thả theo ven nhà Ascan. Mới đầu đi ở bên này hè phố, sau sang bên kia. Đến lần thứ hai, khi thiếu tá đi qua cửa sổ, trung úy liền nghe thấy ngay có tiếng rơi của một vật gì rất nhỏ xuống sàn gác và hình như rơi xuống ngay cạnh chân mình. Trung úy vội cúi xuống sờ trên mặt sàn, tìm thấy một tờ giấy gấp nhỏ, liền bỏ vào túi, đi ngay đến cửa sổ trông ra vườn và bật đèn lên. Trong khi đó, bà chủ nhà đang ngủ say, đứng ngoài cũng nghe rõ tiếng ngáy đều đều.

"...Cách đây không lâu, lão chủ nhà có chuyển cho tôi một thư của Denpaev gửi về. Nguyên văn đều là mật mã, dịch ra là mệnh lệnh của Denpaev: 12 giờ đêm nay, đi thẳng đường Taatili đến Hồ Đen. Đồng thời hắn ra lệnh phải chú ý đến những ánh sáng chớp lòe màu đỏ của đèn cầm tay ở dọc đường và quy định ám hiệu như sau: hai ngắn, một dài. Trái lại, tôi phải dùng đèn trước của moto đáp lại hai dài, một ngắn." Trung úy kéo màn che cửa lại, vội vàng đọc "Sau đó, hắn ra lệnh cho tôi đánh xe vào một bụi cây nhỏ gần đấy rồi đem quyển mật mã mới và máy vô tuyến điện đã lắp vào moto, để ở đấy. Như vậy, chứng tỏ hắn vẫn chưa tin tôi nên chưa chịu gặp mặt. Tôi phải theo đúng. 12 giờ ra đi. Còn đồng chí phải ở lại nhà, chú ý giám sát Ascan. Trước khi tôi về, đồng chí không được làm một việc gì khác. Bất luận thế nào, quá 12 giờ đêm, đồng chí phải mở vô tuyến điện ra, có thể tôi dùng vô tuyến điện liên lạc với đồng chí và sẽ dùng một trong 3 làn sóng mà đồng chí đã rõ."

Đọc xong, trung úy liền nghĩ ngay tại sao Denpaev lại hành động bí mật như vậy? Tại sao hắn lại không cho thiếu tá gặp mặt? Chẳng lẽ hắn vẫn không tin thiếu tá hay sao?

Rất rõ ràng, Denpaev tinh ranh như ma vậy. Đặt cho hắn biệt danh Quái hình quả không phải là không có lý do. Bây giờ, thiếu tá nên đi một mình đến gặp hắn, hay nên cùng đi với Malinovkin? Hay là cử trung úy đạp xe đạp theo sau. Ngoài hành lang của bà chủ nhà có một chiếc xe đạp không rõ của ai, nhưng vẫn có thể mượn dùng được.

Nhưng, mệnh lệnh là mệnh lệnh, không thể làm sai. Trung úy hủy tờ giấy, tắt đèn, rồi quay lại phòng mình. Không trông thấy bóng thiếu tá ở ngoài phố nữa, rõ ràng thiếu tá đã về nhà Dentonpecov. Trung úy xem đồng hồ, rồi lại đến ngồi chờ ở cạnh cửa sổ. Đã 11 giờ 30, chỉ còn nửa tiếng nữa, thiếu tá sẽ ngồi moto xuất phát.

Kim phút đã chuyển quá con số 12. Đã quá 5 phút..., 7 phút..., 10 phút. Điều gì đã làm trở ngại cho thiếu tá?

Đầu óc trung úy bắt đầu căng thẳng dồn dập và như muốn chạy ngay đến gần cửa sổ phòng thiếu tá gõ cửa hoặc ném một nắm cát vào. Nhưng không thể được, một cán bộ phản gián có kinh nghiệm phong phú, lại được sự bồi dưỡng của thượng tá Astahot nổi tiếng về công tác phản gián như thiếu tá, thì trong trường hợp cấp bách này quyết không thể nào ngủ quên được.

Trung úy lại nảy ra một ý nghĩ: Nếu có ai cản trở thiếu tá vào đúng giờ xuất phát thì nên giải quyết như thế nào? Có thể thiếu tá đã từ trong nhà đi xuyên qua lối vườn rau để tránh con mắt tò mò của mọi người chăng?

Đã 12 giờ 15 phút. Trung úy lấy vô tuyến điện ở trong valy hành lý ra mở máy và đeo ống nghe để chuẩn bị nhận tin, rồi điều chỉnh lấy luồng điện thấp, dò từ làn sóng này sang làn sóng điện khác. Trong ống nghe, trung úy luôn luôn thấy điện tín kêu ti ti rất nhỏ, rồi một đoạn ca nhạc, tiếng hát giọng trầm trầm không rõ của ai rồi tiếng cười như phá, tiếng cầu nguyện của phụ nữ và tiếng nổ chớp nhoáng, tiếp đó lại là tiếng điện tín.

Khi trung úy cho rằng thiếu tá không thể dùng vô tuyến điện liên lạc được với mình, hay là đã đến lúc không cần phải thông tin nữa, thì đã vào khoảng quá 1 giờ đêm rồi. Nhưng trung úy quyết định là bất luận thế nào cũng phải ngồi thường trực một lát nữa, và thỉnh thoảng nhìn ra cửa sổ phía nhà Ascan.

Khi đó, chợt có tiếng động cơ moto rú ở ngoài cửa sổ, đèn moto chớp đi chớp lại chiếu sáng cả tường nhà trung úy, sau đó mọi vật lại trở lại khoảng không gian đêm tối. Cũng trong lúc đó, cửa vườn nhà Ascan mở... Chỉ có những vì sao nhấp nháy trên không trung đen tối.

Đã đến giờ thiếu tá Densov trở về rồi..., nhưng có lẽ Denpaev lại giao cho thiếu tá nhiệm vụ mới gì nữa và cử đến một nơi nào chăng? Chẳng lẽ thiếu tá đã xảy ra việc gì chăng?

Không thể ngồi yên được nữa, trung úy đem máy vô tuyến điện đến gần cửa sổ rồi như nằm bò ra thành cửa. Trung úy thấy bồn chồn lo lắng đến cực độ. Sau vài giây đắn đo, trung úy khóa máy lại và từ từ đi ra phố. Đứng dừng lại trước nhà Ascan một lúc rồi đi ven theo hè phía bên nhà ở đến đầu phố, trong lòng trung úy bứt rứt do dự, không biết sau này sẽ phải làm gì, và chủ trương như thế nào?

Phải quyết định ngay! Nhưng tình hình này là lần đầu nên trung úy không biết nên giải quyết thế nào cho đúng. Trung úy nghĩ rằng tốt nhất là lấy chiếc xe đạp của bà chủ nhà đuổi theo con đường mà trước đây mấy giờ thiếu tá đã đi qua. Nhưng quyết định đó đã chính xác chưa? Nếu trung úy phải chờ đợi ở đây thì giải quyết như thế nào? Không thể được, phải chấp hành nghiêm chỉnh chỉ thị của thiếu tá, không thể đi đâu được.

Trung úy thở một hơi nhẹ nhõm, quay lại phòng mình, rồi lại bắt đầu ngồi cạnh cửa sổ. Khi đó, ở ngoài phố đã sáng hơn trước. Trung úy xem đồng hồ, kim chỉ 3 giờ, trời đã bắt đầu sáng.

Denpaev vẫn nghi ngờ ?

Sau khi thiếu tá ném mảnh giấy vào cửa sổ để báo cho trung úy biết nhiệm vụ của Denpaev giao cho mình, vừa quay về nhà thì Ascan đã đi trực ban, vì thỉnh thoảng hắn phải trực ban vào ban đêm. Còn Tminpek đi công tác vẫn chưa về. Như vậy, có thể hoàn toàn tự do hành động, nhưng căn cứ vào kinh nghiệm bản thân, thiếu tá hiểu rằng việc đề phòng mãi mãi không phải là thừa.

Hiện tại máy vô tuyến điện đã được lắp vào trong moto. Nhờ có sự chỉ dẫn của trung úy Malinovkin nên thiếu tá đã lắp máy vô tuyến điện đó vào thùng xe một cách dễ dàng, không cần lấy ra mà vẫn có thể dùng được.

Bây giờ chỉ còn cách làm thế nào đưa chiếc moto từ trong vườn ra cho tiện. Cho xe đi thẳng ra cửa trước rồi ra phố, hay đi xuyên qua vườn rau? Có lẽ đi xuyên qua vườn rau tương đối tốt hơn.

Thiếu tá đẩy moto ra vườn. Chiếc xe này rất nhẹ nên đẩy không phải mệt nhọc mấy. Nhưng vì để tránh cho rau và cỏ ngoài vườn khỏi bị dẫm nát nên thiếu tá phải mất một thời gian khá dài mới đưa được moto ra khỏi vườn. Thiếu tá ngồi lên xe, bật đèn pha rồi mở máy. Đây là con đường làng nhỏ bé, nếu không bật đèn mà cho xe chạy thì dễ xảy ra nguy hiểm. Thiếu tá sang số 1 rồi từ từ cho xe chạy.

Chiếc moto này rất tốt, máy rất êm. Đèn pha moto màu vàng nhạt, quệt dài trên đường đất cát. Trong đêm tối, ánh đèn chiếu sáng cả bãi hoa cỏ may màu trắng hai bên vệ đường, đôi khi còn chiếu rõ những cành lá của đám cỏ xước.

Thiếu tá tăng thêm tốc độ và tỉnh táo liếc nhìn sang hai bên vệ đường. Mọi vật xung quanh vẫn im lìm. Thiếu tá hết sức chú ý: không rõ tín hiệu của Denpaev sẽ phát ra từ chỗ nào? Ở gần Hồ Đen hay còn gần hơn nữa?

Đèn pha moto chiếu đỏ rực cả bụi cây cỏ khạo, lá nhỏ bé màu tro, trông giống như ngọn lửa ảm đạm. Bỗng nhiên, ở bên phía trái bụi cây cỏ khạo lòe ra ánh sáng đỏ: chớp lóe hai ngắn, một dài.

Thiếu tá cho xe dừng lại, cũng dùng đèn trước của moto phát ra tín hiệu trả lời. Lập tức chiếc đèn đỏ dùng lối đánh morse thường báo tín hiệu:

- Xin tắt đèn đi. Đẩy moto vào trong bụi cây rồi trở ra đường cái để chờ mệnh lệnh.

Sau đó là con số 33. Thiếu tá căn cứ vào tình báo của thượn tá Orsilov thu thập được, thì biết ngay đó là bí số gián điệp của Quái hình. Sự phát hiện này làm cho thiếu tá rất hứng thú, vì thiếu tá đã tìm thấy tung tích phiêu bạt không nhất định của tên gián điệp quốc tế nổi tiếng này. Như vậy, sớm hay muộn thiếu tá sẽ chặn được cổ họng nó.

Denpaev phát xong tín hiệu, thiếu tá cũng dùng đèn moto đáp lại ngay, tỏ ra là đã hiểu ý của hắn. Thiếu tá tắt đèn rồi lấy tuyển tập thơ của thi sĩ Mĩ ra và giở đến bài thơ Con quạ của thi sĩ Poe, để lên chỗ ngồi trong thùng moto, sau đó đẩy xe vào giữa bụi cây cỏ khạo. Khi đã đẩy xe vào sâu trong bụi cây, thiếu tá dừng xe lại, rồi quay ngay ra đường cái.

Xưa nay, thiếu tá không thích ánh sáng trong đêm tối, thế mà đêm nay thiếu tá lại ngẩng nhìn lên trời và rất tiếc rằng không có ánh trăng, chỉ có những vì sao lấp lánh trên dải Ngân Hà tỏa ánh sáng mờ nhạt xuống mặt đất. Mà đêm đen tối dày đặc vẫn bao phủ kín chỗ ẩn nấp của Quái hình trong bụi cây.

Thiếu tá đi theo ven đường ước độ 5 phút, thế mà trong rừng vẫn không một tiếng động. Nhưng ở trong bụi cây đã có ánh đèn, rõ ràng là có ai đang kiểm tra cách lắp máy vô tuyến điện ở trong thùng xe. Nhưng đó mới chỉ là phán đoán, vì muốn tránh bị lộ nên thiếu tá không đến nhìn trộm hắn.