Lịch sử Quân sự Việt Nam

BÊN GỐC ME GIÀ

Tiểu thuyết

Tác giả: Phương Yến (Trần Thiện Lục)
Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Phú Yên, 2005

Nguồn: Thư viện tỉnh Phú Yên












                                                                     

 

Mùa khô ở xã Phụng thì khô rốc, khô rác, bầu trời lúc nào cũng cao vổng lên và xanh thăm thẳm. Gió như con ngựa phi bay ngang dọc trên trời và tải theo cái nóng âm âm khiến da người cũng phải xạm lại. Từ tháng  tám đến tháng chạp âm lịch là mùa mưa. Những cơn mưa thối đất, thối cây cứ ập xuống khiến bầu trời lúc nào cũng xám ngắt và mọng nước. Riêng tháng  mười âm lịch, những cây lụt kéo về làm cánh đồng xã Phụng mênh mông trong nước bạc. Trong đêm mưa lụt, bên ngọn đèn dầu, tiếng hát ru của người mẹ trẻ buồn buồn vang lên câu ca: “Ông không tha, bà chẳng tha... tránh sao cây lụt hai mươi ba tháng mười”.

Do quy luật hoạt động của địch và do đặc điểm địa hình nên khu vực cây me già được chọn làm căn cứ xã Phụng. Cách cây me già khoảng 100 mét có một cái giếng nhỏ quanh năm có nước trong và mát lạnh. Cái giếng nước và cây me già có từ bao giờ, không ai biết. Theo mấy ông già xưa kể thì hình thế xã Phụng giống như con chim Phụng Hoàng dang cánh bay về dãy Trường Sơn bạt ngàn nên con gái xã Phụng đẹp có tiếng từ xưa tới nay. Ngày xưa, có một vị hòa thượng đến xã Phụng thấy vùng cây me già long mạch hùng hậu, cây cỏ tốt tươi và thế núi sông phân kết thành thế “Thiên diệp liên hoa” nên quyết định ở lại lập chùa bên cây me già. Phàm vùng đất có thế “Thiên diệp liên hoa” là vùng sinh ra quý phi, thần đồng, tể phụ nên chắc chắn là vùng đất linh thiêng. Tương truyền chỗ giếng nước và cây me già là nơi rắn và cọp nằm gác cho hòa thượng tụng kinh.

Thời Pháp thuộc, biết thế đất quí, bọn Pháp cho xây nhà thờ tại đập Thầy Mười nên thế đất chùa bị phá. Chiến tranh, cả nhà thờ lẫn chùa bị bom Mỹ san bằng nên dấu tích chùa chỉ còn lại đám đất bằng có tường đá uy nghi xây bao quanh.

Gần hai chục năm trời, bao lần địch cào nhà, dồn dân, lập ấp chiến lược, bắt dân phải dời khỏi vùng ven núi nên vùng cây me già thành vùng trắng. Ban ngày địch cho dân đi làm đồng, nhiều người lội qua mương đến vùng cây me hái củi bị địch nghi làm liên lạc cho cộng sản nên bắn chết và có người vướng phải mìn của cách mạng bố phòng mà chết.

Ấy vậy mà vùng đất cây me già vẫn có nhiều chuyện ly kỳ xảy ra khiến nhiều người vẫn tin đó là vùng đất linh thiêng. Hai lần bọn Mỹ thả chất độc hóa học xuống giếng thì một lần trời đất nổi cơn giông và bọn chúng đi đến đập Thầy Mười thì bị sét đánh chết mấy đứa. Bọn Đại Hàn cũng thả chất độc hóa học xuống giếng rồi càn lên Vân Hòa thì cũng bị sập hầm của bọn Pháp thời xưa đào để lấy vàng và bị rắn độc ở dưới hầm cắn chết. Bọn Ngụy tới lấp giếng thì ba tháng sau bọn này cũng bị cách mạng diệt. Vậy là Mỹ lẫn Đại Hàn và lính Ngụy mỗi khi càn lên vùng căn cứ đều né tránh khu vực cây me già. Còn về phía cách mạng mỗi lần địch càn quét, phá phách khu vực cây me già là mỗi lần anh em du kích xã Phụng bắn được một con nai hay một con heo rừng và cũng thời gian đó, có một đơn vị địch bị tiêu diệt gọn trên địa bàn thị xã Tuy Hòa. Địch thả chất độc hóa học xuống giếng, anh em xã Phụng tảo giếng đúng bảy ngày đêm thì nước giếng lại trong vắt và mát lạnh như thường. Chuyện cứ lặp đi lặp lại như vậy, ai dám nói vùng đất này không linh thiêng!...

Nằm sát xã Phụng là cứ điểm núi Tranh do bọn Đại Hàn chiếm đóng. Với hệ thống hầm ngầm, lô cốt, trận địa pháo liên hoàn, bọn Đại Hàn đã biến núi Tranh thành “Tấm lá chắn thép” bảo vệ sườn phía Tây thị xã Tuy Hòa. Phía Bắc xã Phụng là đỉnh Mò O chon von, bọn Đại Hàn cũng biến thành “Tấm lá chắn thép” bảo vệ hướng Bắc thị xã Tuy Hòa. Phía Đông nam xã Phụng là cứ điểm núi Sầm do bọn Bảo an đóng để bảo vệ cửa ngõ thị xã Tuy Hòa và chúng cùng bọn Ngụy quyền trực tiếp khống chế phong trào xã Phụng biến xã Phụng thành vùng trọng điểm “An ninh quốc gia”.

Phía Tây và Tây bắc xã Phụng nối liền với căn cứ cách mạng của tỉnh, đương nhiên cách mạng phải xây dựng xã Phụng thành vùng bàn đạp trọng điểm để tấn công vào thị xã Tuy Hòa. Với địa hình như vậy, tất nhiên xã Phụng phải trở thành địa bàn chiến đấu khốc liệt nhất giữa ta và địch ở tỉnh Phú Yên.

 Ai cũng tưởng vùng đất trọng điểm như vậy  thì bí thư xã phải là một tay “cứng cựa”, song lại là Mai cô gái mới 23 tuổi. Đôi mắt đen láy, khuôn mặt thon, trắng hồng và mái tóc dày óng mượt, trông Mai như cô học trò mới xin vào du kích. Cái duyên thầm ẩn dưới hàm răng trắng đều mỗi khi cười và giọng nói ngọt ngào, Mai nổi lên như một bông hoa ngạt ngào hương sắc. Suốt ngày cặp kè khẩu AK bên mình nên Mai còn được gọi là “Mai AK”.

Là một bí thư trẻ đẹp chưa chồng, công tác của vùng trọng điểm lúc nào cũng bộn bề rắm rối, ấy vậy mà Mai vẫn phải ngồi hầu chuyện với những vị khách không mời cũng đến. Đó là anh hậu cần đỏm dáng, súng K59 vắt vẻo bên hông, đài So-ny trước ngực tranh thủ bàn chuyện lương thực và thăm dò tình cảm bí thư; rồi ông cán bộ Tỉnh đội tóc muối tiêu đang đi tìm “chỗ dựa” ghé thăm; lại cả ông cán bộ Tỉnh ủy đang tìm “cơ sở” tới nắm “tình hình”... để tìm hướng tấn công cô bí thư trẻ... Còn tốp lính trẻ thông đồng với du kích xã chuyên cung cấp tin cho mấy thủ trưởng và đàn anh tình hình cô bí thư đang là “lính phòng không”. Thấy Mai, có anh chàng cố ý đọc thơ oang oang:


Có anh táo tợn không cần biết trời cao đất dày, thấy Mai đang nói chuyện với mấy cô gái liền vươn cổ ca vọng cổ như gào lên: “Em ơi!... Em mũm, em mĩm, em cười, em nín... Sao em không hóa thành con liu điu... Để anh lênh đênh mặt nước... Anh cố, anh gắng, anh đìu lấy em!!!. Tới câu “sề” anh chàng phá lệ gào càng to: “Thương em, thương em, thương em anh thương khúc dưới, không thèm khúc trên”.

Lại có cả một anh chàng viết cho Mai một bài thơ và ghi rõ: “Anh CKC gửi em Mai AK!... (chấm nhỉu)  bản thống kê tiêu chuẩn kén chồng.



Bài thơ tới mười yêu và giải thích gọn gàng như: ni phăng là vải loại xịn, trung cao mới đủ tiền mua đường sữa cho em ăn. Rồi tác giả kết luận: “Em ơi! Nếu mộng không thành thì sao, nay mai già khọm biết đâu mùi đời...”

Cùng với những bài vọng cổ, bài thơ theo kiểu “tưng tửng” ấy còn có một loạt chuyện về Mai như: Mai có căn tu nên trong ba lô có cái dùi, cái mõ, rảnh rỗi là lẻn ra rừng gõ mõ tụng kinh. Hôm tiểu đoàn H9 tổng kết, do nể nang nên Mai uống một ly rượu và bị say. Tưởng rằng ăn thịt chó sẽ giải được rượu không ngờ thịt chó hành nên Mai càng say hung. Trong lúc say, Mai khoác AK, xăm xăm ra rừng ngồi lên một hòn đá vừa ôm súng, vừa gõ mõ và lè nhè tụng kinh. Bất chợt Mai ôm chặt lấy mõ và súng thanh minh: “Anh yêu à!... Em cũng muốn lắm chứ!... Tại tổ chức không cho!... Đành phải ráng nhịn!... Anh à!...  ” chuyện này chị em quân y H9 đều biết, ai bịa ra làm gì, không tin cứ đến H9 mà hỏi...

Chuyện cứ râm ran, Mai đều nghe hết xong chỉ mỉm cười im lặng và như để trả lời xin các anh hãy để cho em yên...

Út Hân, cậu du kích mới 13 tuổi là em út của đơn vị nghe mọi người kháo chuyện sốt ruột nói với Mai:

-Lấy chồng quách đi cho rồi chị Hai à. Không lấy chồng nhiều người dựng chuyện về chị, tìm cách tán tỉnh, rách việc lắm.

Mai nhìn Út Hân giọng tỉnh bơ:

-Đời con gái thiên hạ nói là chuyện của người ta, cái chính là mình phải công tác cho thiệt  tốt hiểu không...

Út Hân gật đầu

-Chị nói đúng nhưng chị chưa lấy chồng cũng hay, khối anh nhờ  làm con chim xanh tha hồ được mấy anh ấy bồi dưỡng, như vậy là em có lời đúng không?...

Mai cú nhẹ lên đầu Út Hân:

-Thằng quỷ... Tao cấm mày đó!...

Út Hân cười vang chạy ào tới chỗ mấy cậu du kích và bộ đội đang cười dỡn, thọc lét nhau, kêu chí chóe.

 

                                                                                                     
Vừa về đến đơn vị, đã thấy quần áo, tăng, võng của anh em phơi trên cây, trên cỏ như phật La Hán và thấy Chín Phượng đang ngồi dưới gốc me, Mai hỏi ngay:

-Phơi phóng mất cảnh giác như thế này tại sao em không có ý kiến? Chú Chín đâu?

Chín Phượng thư thả:

-Đi tuần tra thấy không có địch nên mấy cha ấy “xả hơi” cho thoải mái một chút, tại chú Chín cùng bộ đội đi tìm chỗ ở, nên vắng chúa nhà gà mọc đuôi tôm, em làm sao nói được.

Mai nghiêm giọng:

-Sống chủ quan, tạm bợ như thế này không ổn đâu.

Vừa lúc đó, Ba Hổ mặt đỏ cờ, đỏ cẫng cùng mấy cô thanh niên xung phong đem cua và rau muống về. Thấy Mai, Ba Hổ phấn chấn khoe:

-Bữa nay ra đồng bắt cua, hái rau đơn vị mình được  một bữa ăn đã đời.

Mai nghiêm sắc mặt:

-Lần sau không được ra đồng vào giờ này nữa nghe chưa. Mo-ran, trực thăng bay tới nó không tha đâu.

-Hì...Hì...Cùng lắm nó liệng ít trái rốc-két, xả ít tràng đại liên nhằm nhò gì chị Hai.

Một cô gái nói vui:

-Nó là ông trời con đó chị Mai à, đi với nó lúc nào bọn em cũng gặp hên đó.

Chín Phượng chen vào:

-Bữa nay thằng địch ăn chay nên nó bỏ qua cho mấy người đó.

Mai bật cười:

-Cứ ngồi nói thằng địch ăn chay với ăn mặn mà không đi nấu ăn, cứ dềnh dàng lỡ bộ đội đi trước lúc đó vắt chân lên cổ chạy cũng không theo kịp người ta đâu.

Mấy hôm nay có bộ phận của một đơn vị chủ lực xuống làng mua hàng hóa, lương thực nên ai cũng cảm thấy ấm lưng. Vì có bộ đội bám địch nên thời gian mua sắm rộng rãi, đi về an toàn hơn. Riêng Mai nghĩ tới đoàn người dài hàng cây số gò lưng gùi hàng lũm bũm lội đồng trong đêm, bỗng bồn chồn lo gặp địch thì chỉ có vứt hàng mà chạy. Ông Chín Tòng về, Mai báo cáo lại toàn bộ nội dung cuộc họp rồi băn khoăn nói:

-Tin nội tuyến báo Đại Hàn ở đèo Củng Cu vừa mới đổi quân, ta chưa nắm được tình hình mà lượng người đi khẩu thì đông,  khâu tổ chức thì lỏng lẻo, cháu lo quá chú à.

Ông Chín Tòng khoát tay:

-Ôi dào!... Quân số đi khẩu tới cả tiểu đoàn, bọn địch trông thấy tưởng là chủ lực chúng cũng hoảng hồn lo gì.

-Chú thường dạy cháu chủ quan là mẹ đẻ của thất bại, cảnh giác không thừa  đâu chú à.

Đắc ý ông Chín Tòng cười vang gật đầu:

-Quả là không hổ danh khi chú đề nghị và được trên chấp thuận cho cháu làm Bí thư thay chú! lo xa như vậy là tốt, chú sẽ bàn với bộ đội chuyện kỷ cương đi khẩu... Thời gian vừa rồi, quả tình chú có nới tay cho anh em...

Đặt khẩu AK bên cạnh ba lô, Mai tới ngồi cạnh Chín Phượng và Út Hân. Chín Phượng khúc khích cười nói với Mai:

-Bữa nay chú Chín hiền khô.

Mai cười, bỗng nghe tiếng Năm Sang, Hai Trúc và anh em du kích đi bám địch về vừa đi vừa cười nói rổn rảng. Mai hỏi Chín Phượng:

-Năm Sang tập trung học lớp bồi dưỡng xã đội trưởng sao chưa đi?

Chín Phượng nhanh nhẩu:

-Chờ thư chú Chín viết thư gửi chú Sáu bí thư tỉnh, ngày mai mới đi.

-Gọi Năm Sang tới gặp chị.

Phượng đập nhẹ vào vai Út Hân:

-Lên nhà du kích gọi Năm Sang đi Út.

Út Hân vùng vằng:

-Cái bà trằn... Thấy mặt người ta là nắm đầu sai

Phượng cười động viên:

-Mày là cục cưng của chị Hai, ít năm nữa lên thay chức  chị Hai thì phải tích cực lên em à.

Út Hân nhìn Phượng nguýt dài:

-Vái trời cho chị lấy phải thằng chồng làm biếng, suốt ngày ngồi sai vặt cho chị bờm đầu tối ngày.

Út Hân đi rồi, Mai cú nhẹ vào đầu Phượng:

-Làm biếng ngồi sai trẻ nhỏ không mà biết mắc cỡ, chị mà bày cho nó chọc quê thì em ngồi khóc và thành mít ướt ngay đó...

-Chị đừng bày đầu nghe... Chị Hai.

Năm Sang bước vào nhà giọng hồ hởi:

-Chị Hai cho gọi em?

-Ừ... Tình hình địch ra sao?

-Bọn Đại Hàn phục kích gần đèo Củng Cu đã rút ra ngoài đồng đi về hướng Núi Tranh rồi.

Ngừng lại một lát nhìn Mai và Phượng, Năm Sang giọng tự tin:

-Bọn em lần theo dấu giầy của chúng, leo lên cây đếm không sót một đứa. Chị yên tâm đi.

Mai nghiêm giọng:

-Coi chừng, rất có thể bọn Đại Hàn gài quân lại để tìm cách tập kích bất ngờ, lúc đó trở tay không kịp đó.

Năm Sang cười ròn tan:

-Hèn gì mấy anh lực lượng bầu chị là “vua cảnh giác”, lúc này đã có nhiều đơn vị  ra mương tập trung  rồi chị Hai à.

-Đừng ngắt lời chị. Em nắm một tổ du kích cùng chú Chín tới chỗ mấy anh lực lượng vũ trang bàn chuyện đi khẩu, còn một tổ ở nhà. Tình hình êm xuôi khoảng bốn giờ chiều có mặt tại chỗ cây vông bên mương số một nhớ chưa.

Năm Sang đi rồi, Mai vẫn bồn chồn trong cảm giác như có ai đang rình rập sau lưng mình, cái cảm giác thiệt là khó tả.

Cùng tổ du kích đi  trên bờ mương số một, Mai mới hiểu vì sao du kích xã Phụng thích tới chỗ tập trung đi khẩu sớm như vậy. Vừa đi, vừa lắng nghe tiếng nói râm ran dưới các lùm cây gần bờ mương, tiếng cười của những cô gái, chàng trai bay vờn trong không trung; tiếng hát, tiếng chào hỏi nhau... Và niềm vui bất giác ập đến khiến Mai cười, bước thoăn thoắt trên bờ mương. Quả thật đã lâu lắm rồi, xã Phụng mới có lượng người đi khẩu đông vui như vậy.

Trời vừa chạng vạng, đoàn người đi khẩu đã băng ra đồng tiến về phía thôn Tường. Đội hình đi đầu còn tương đối thưa, giữa và cuối đội hình, đoàn người gần như đứng sát vào nhau. Mai ngoái lại truyền lệnh:

-Truyền sau im lặng.

Nhưng vô nghĩa, những tiếng nói rầm rì vẫn như những đợt sóng loang nhẹ trên cánh đồng, bất giác Mai thở dài ngoái nhìn đoàn người nối dài lờ mờ, lay động. Bỗng tiếng nổ xé phía sau lưng khiến Mai ngã chúi xuống ruộng, Mai cầm súng ngoái lại đã thấy những ánh chớp xanh lè trộn trong tiếng nổ dữ dội đang trùm lên giữa đội hình của đoàn người đi khẩu. Tiếng đại liên, trung liên, lựu đạn, AR15 xoáy chụp lấy từng người đi khẩu. Cầm  khẩu AK vụt chạy rồi lăn vào một bờ ruộng tránh đạn, Mai bàng hoàng trong đoàn người hoảng loạn chạy giữa lửa đạn của kẻ thù vây bọc. Những quả pháo sáng bay vụt lên trời, khiến Mai nhìn rõ bọn Đại Hàn đang hất những lùm cỏ ngụy trang trên mình, lao tới và nổ súng bắn quét vào đoàn người đi khẩu. Liên tiếp những người bị đạn ngã nhào xuống ruộng. Tiếng rên la vang vọng trên cánh đồng.

Vừa cầm súng, vừa bò lùi trong pháo sáng, thấy Hai Trúc cùng tổ du kích vẫn bám sát mình. Mai giật giọng gọi:

-Hai Trúc!... Chạy!...

Chạy ra khỏi tầm đạn thẳng, Mai ra hiệu cho mọi người nằm rạp bên bờ ruộng. Người run bần bật, Út Hân hỏi Mai:

-Làm sao bây giờ chị Hai?

-Thoát chết rồi, nhớ bám sát theo chị!

Năm Sang và ông Chín Tòng bò dọc theo bờ ruộng tới chỗ Mai. Mai nói thầm:

-Bọn Đại Hàn đông quá chú à!...

Ông Chín Tòng vừa nhìn về phía địch vừa hỏi Mai:

-Con Đào, con Nhự, con Phượng đâu?

-Nằm ở tốp các anh chị chạy theo tổ Hai Trúc.

Năm Sang thì thào:

-May mà xã mình không  có ai bị gì.

Mai ngạc nhiên khẽ kêu lên:

-Ủa! Có tiếng AK đánh trả!... Thôi, tắt rồi!...

Nhìn về phía trận địa rất lâu, ông Chín Tòng nói gióng một:

-Chờ xem tình hình diễn biến ra sao rồi ta sẽ tổ chức lực lượng bám vào trận địa tìm cách đưa thương binh, tử sĩ về cứ rõ chưa.

Đêm rất lặng.

Mây trắng, mây đen bay lẫn lộn khiến sao trên trời khi tỏ, khi mờ. Cứ điểm núi Sầm, núi Tranh đứng chơ vơ trên cánh đồng mênh mông. Cứ điểm Mò O ẩn mình bên những dãy núi chạy dài... Tất cả tạo ra một khoảng tím đen khổng lồ nhập nhòa trong đêm. Ánh đèn dù từ các cứ điểm của địch thỉnh thoảng lại bắn lên lóe sáng chờn vờn rồi tắt ngấm và cái chết rờn rợn lại trùm lên vây bọc lấy từng người. Mai ngồi quan sát và nghe ngóng tứ phía rồi nhìn về phía chú Chín Tòng đang cùng Năm Sang và Hai Trúc và anh em du kích đang bám vào trận địa phục kích của địch.

Rất lâu, mới nghe tiếng toóc gió bắt tín hiệu, thấy Hai Trúc cùng mấy đồng chí bộ đội đi đến chỗ mình, Mai vội toóc gió đáp lại. Hai Trúc chạy tới chỗ Mai nói nhỏ:

-Địch rút rồi, mọi công việc phải triển khai ngay chị Hai à.

Mai đứng bật dậy quay lại truyền lệnh:

-Truyền bám sát đội hình khẩn trương giải quyết công tác thương binh, tử sĩ.

Những chiếc đèn pin chỉ để ánh sáng lọt ra bằng con đom đóm rà sát mặt ruộng di chuyển trong đêm. Lắng nghe thấy tiếng kêu yếu ớt của một cô gái Mai vội băng tới. Cô gái oằn người cố nắm tay Mai:

-Cho em về!... Chị Mai!...

Cô gái nấc lên, tay rơi xuống khiến bùn đất văng lên mặt Mai, Mai ôm xốc cô gái đưa tới bờ ruộng, giọng run lên:

-Cột võng đưa đồng chí ấy về cứ lẹ lên!

Người bê bết bùn đất, hơi lạnh thấm vào người khiến Mai rùng mình. Út Hân kéo Mai ngồi xuống bờ ruộng nói như gắt:

-Chị phải ngồi nghỉ một chút. Chị Phượng lấy dầu xoa cho chị Hai.

Chín Phượng chạy tới lấy dầu xoa lên gáy, lên lưng Mai. Thoáng nhìn lên trời, Mai thấy sao dày đặc và lấp lánh. Người xưa nói mỗi ngôi sao là một linh hồn người chết; mỗi ngôi sao sa là có một người chết. Một ngôi nhấp nháy là một linh hồn người chết nhập vào ngôi sao, hẳn đêm nay linh hồn các đồng chí hy sinh đang nhập vào các vì sao đó!.... Bất giác Mai thở dài não ruột.

Khiêng cõng bốn chục tử sĩ và mười bảy thương binh về tới căn cứ xã thì trời đã sáng bạch, mắt ráo hoảnh, Mai tới chỗ ông Chín băn khoăn hỏi:

-Hình như còn sót tử sĩ chú à!...

-Ừ!... Các đơn vị kiểm tra thấy còn thiếu hai người.

-Sáng bạch rồi làm sao ra đồng tìm được?

-Phải tới tối mới tiếp tục tìm kiếm được.

Nhìn đồng đội máu me, bùn đất loang lổ trên mình được đặt nằm xung quanh gốc me già, Mai bỗng òa lên khóc tức tưởi!...

Tiếng cuốc xẻng đào huyệt va vào đất, đá từ ngoài bãi Tranh vọng vào. Tiếng một cô gái nghẹn ngào:

-Để em lau người, thay quần áo cho nó!...

Tiếng của một đồng chí bộ đội ân hận:

-Tối quá!... Mình tìm mãi vẫn không thấy cái tay của cô ấy!...

-Chắc nó đứng cạnh quả mìn nên người mới bị xé nát như thế này!...

Đầu như tan loãng ra, tai ù đi, Mai xách súng đi ra bãi tranh. Nhìn những cái huyệt mới đào, nhìn cánh đồng Tuy Hòa lặng lẽ trong nắng và gió, Mai ngồi gục đầu bên khẩu AK. Những cô gái, chàng trai nhợt nhạt, máu và bùn dính đầy quần áo, những cánh tay, những đoạn chân gãy rời và tiếng nấc của cô gái nằm trong tay Mai trước khi về cõi vĩnh hằng hiện lên xoáy cuộn, run rẩy như đôi vai của Mai đang rung lên, nghẹn ngào, nức nở.

 

 

Sau trận phục kích của bọn Đại Hàn làm bốn mươi anh em cách mạng hy sinh và mười bảy người nữa bị thương, không khí hoang mang cứ len lỏi vào tâm khảm của cán bộ và du kích xã Phụng, khiến Mai cùng ông Chín Tòng liên tục làm công tác tư tưởng. Dân xã Phụng thực sự bàng hoàng khi nghe tin cách mạng bị tổn thất. Địch tăng quân ruồng bố, bắt bớ và ra sức tuyên truyền thắng lợi của bọn Đại Hàn trên xã Phụng.

Màn đêm trùm lên khắp nơi.Tiếng ếch nhái, côn trùng hòa vào nhau miên man vô tận. Những ánh sao sáng xanh, đỏ cam, vàng nhạt lung linh. Sông Ngân như một tấm lụa khổng lồ vắt cong lơ lửng giữa trời.

Cánh đồng Tuy Hòa trở thành màu đen sậm, trên nền đen sậm ấy, làng xóm được nhận ra bằng màu đen tím như những ốc đảo đứng lặng lẽ. Phải đi sát tới bìa làng mới nhận ra ánh đèn hột vịt lờ mờ từ trong nhà hắt ra.

Trong đêm, hai trung đội  bảo an nối đuôi nhau thành một hàng dài lục tục từ trong làng kéo ra ngoài đồng. Bóng những chiếc mũ sắt nhập nhòa di động. Có lẽ bao cặp mắt của người dân thôn Tường từ trong phên cửa nhìn ra với bao lo lắng nghĩ suy. Bọn bảo an nằm phục ở đâu? Liệu đêm nay chúng có bắn bừa vào làng không?... Nỗi lo lắng nghĩ suy của người dân xã Phụng như chiếc bánh tráng trăn qua, trở lại trên lò than nóng bỏng, chín nẫu trong mong manh tan vỡ. Những cuộc lùng sục, tảo thanh, xảy ra liên miên khiến mảnh đất xã Phụng trở nên căng thẳng và quyết liệt.

Ngày hôm qua, tên đại diện xã và tên trưởng đoàn “bình định” họp dân từng thôn tuyên bố: Sơn cờ quốc gia lên từng nhà, dân sẽ học tập và tuyên thệ ly khai cộng sản. Là lệnh của tổng thống hay thủ tướng gì đó, thì cứ vậy mà làm, ai chống sẽ  đưa ra ngoài vòng pháp luật xử trị.

Biết thôn Tường là thôn lớn nhất của xã Phụng và cũng là thôn “chuyên ăn cơm quốc gia, thờ ma cộng sản” nên tên trưởng đoàn “bình định” càng hò hét hung. Vậy mà chẳng hiểu ông Dư Kiều nói nhỏ với ấp trưởng những gì, ấp trưởng thì thầm với xã trưởng, xã trưởng thì thầm với trưởng đoàn “bình định” nông thôn, và ông Dư Kiều được phép nói ngắn gọn. Mắt kèm nhèm, ông Dư Kiều đứng dậy:

-Thưa quý ông, cái chuyện đại sự là chuyện của quốc gia, còn dân xin quý ông một chuyện nhỏ.

-Chuyện gì, nói lẹ lên.

Tên trưởng đoàn “bình định” nhìn ông Năm Kiều rồi hất hàm:

-Nói ngắn gọn!...Nên nhớ thằng này chưa bao giờ mắc lừa cộng sản đâu...Nói!...

Ông Tư Kiều giật nẩy mình, dụi mắt ấp úng:

-Thưa...Tham kiến để quý ông ra tay giúp dân. Tính ra thời gian cộng sản ở tại thôn Tường nhiều hơn quốc gia. Cộng sản ra lệnh, dân không làm là chết ngay. Vậy trăm sự nhờ quý ông điều đình với cộng sản đừng tới thôn này nữa. Nếu cộng sản chịu thì trăm sự quốc gia  muốn đều  thành hết.

-Im ngay!

Tên trưởng đoàn “bình định” đập bàn, trợn mắt chỉ mặt ông Dư Kiều:

-Giọng sặc mùi cộng sản! Không thể chánh trị được với các người được!...Rồi ông sẽ biết tay tôi!

Ngay chiều hôm đó, ông Dư Kiều bị chúng giải xuống quận thẩm vấn. Chắc chắn những trận đòn bằng dùi cui điện sẽ giáng xuống người ông như mưa bấc. Ngón đòn nước xà bông đổ vào miệng cho bụng trương lên rồi chúng đứng trên bụng dận cho tóe nước, tóe phân ra, dứt khoát ông Dư Kiều phải nếm. Còn cái kiểu tù nhân bị trói rặt cánh khuỷu treo lên xà nhà, chúng đánh cho dãy dụa, lắc lư trên không trung gọi là kiểu “cánh én mùa thu” ông Dư Kiều không thoát khỏi. Đối với bọn ác ôn, một ngày không được tra tấn, chúng thấy bứt rứt khó chịu. Hậu chứng của những trận cực hình đeo đẳng là những ngày trời trở tiết đối với những người bị địch tra khảo ở xã Phụng chẳng khác gì những ngày thần chết kề bên. Trong cơn suyễn, co giật tới rách ruột, nát gan, họ cầu xin trời phật cho họ về cõi vĩnh hằng, và co rúm người lại chống chọi với cơn đau quặn thắt, giằng đi, xé lại...

Cách đây năm hôm, cái chết thảm thương của con Diên, con Lợt xóm Giữa thôn Tường khiến bà con bàng hoàng. Mới 18 tuổi, con Diên, con Lợt thuộc loại đẹp gái. Chúng lớn phổng lên trong tuổi dậy thì khiến cả hai gia đình giữ con gái bo bo.

Chiều chiều, con Diên, con Lợt được gia đình gởi xuống thị xã Tuy Hòa ngủ ở nhà bà con tới sáng mới trở về thôn Tường. Lý do giản đơn là phòng khi ta và địch đánh nhau, tên bay đạn lạc biết đâu mà lường; và lo bọn biệt động, bảo an đêm hôm mò vào thấy gái đẹp thì khốn với chúng. Vậy mà bọn ác ôn dựng cho con Lợt, con Diên tội làm giao liên cho cộng sản nằm vùng và bắt đưa về quận. Con vợ thằng phó ty cảnh sát giả nhân, giả nghĩa đứng ra bảo lãnh. Nó bắt bọn lính lấy xe Jeep của thằng chồng chở lên nhà con Diên, con Lợt ép hai gia đình phải cho hai đứa nhỏ ở Tuy Hòa để hầu hạ nó một thời gian gọi là trả ơn, trả nghĩa rồi mới thả về. Thất thế cả hai gia đình phải ưng thuận. Con vợ thằng phó Ty Cảnh sát bắt làm giấy tờ đàng hoàng để nó khỏi mang tiếng cậy thế thằng chồng bắt con người ta đi ở cho nó.

Sau đó, nó đưa con Lợt, con Diên làm sở Mỹ trong sân bay Đông Tác. Lúc đó mới lộ rõ âm mưu chúng nó dựng chuyện để bán đứng hai con nhỏ cho Mỹ.

Tội nghiệp con Diên, con Lợt bị lính Mỹ tại sở hãm hiếp chán chê rồi chở bán cho bọn Mỹ ở trong sân bay. Bà con dân biển ở gần sở Mỹ biết mà đành cắn răng, ngửa mặt lên trời khóc thầm, thương cho số phận hai đứa. Họ tìm cách báo tin cho gia đình con Diên, con Lợt biết. Khi gia đình biết tin thì bọn Mỹ đã chở hai đứa lên tầu thuộc hạm đội 7 của Mỹ ở ngoài khơi. Lũ Mỹ đen, Mỹ trắng thay nhau dày vò thân xác con Diên, con Lợt tới chết rồi vứt xác xuống biển. Gia đình con Diên, con Lợt cùng bà con dân biển  tìm vớt được xác thì xác hai đứa đã trương nhũn và trên người không một tấc vải che thân. Cửa mình hai đứa nhỏ bị bọn Mỹ lấy dao rạch nát. Trên khuôn mặt con Diên, con Lợt mọi người vẫn nhận ra nỗi đau đớn, kinh hoàng của chúng trước khi chết.

Bọn lính Mỹ cũng đầy đủ đầu, mình, chân tay của một con người nhưng trong con người của bọn lính Mỹ phần nào là người, phần nào là thú thì không phân biệt được.

Còn chuyện ông Chuẩn đờn cò ở thôn Nguyên cũng lắt léo và dài dòng văn tự: Căn nhà nhỏ của ông Chuẩn đờn cò nằm trên thửa đất chênh vênh cuối thôn Nguyên, đầu thôn Tường. Ở cái tuổi mới sáu mươi nhưng lưng ông đã còng, da đen nhẻm, gầy khô như cây củi. Nhiều hôm ông Chuẩn đờn cò đi trên đường gặp cơn Nam cồ trông mới thảm làm sao, quần áo rộng thùng thình bay lật phật và dáng đi liêu xiêu trước những cơn gió Nam thổi mạnh; người ta có cảm giác nếu cơn Nam cồ mạnh hơn chút nữa là  ông ta bị gió cuốn bay.

Ông Chuẩn đờn cò sống với đứa cháu trai và cháu gái. Hai đứa cháu mới mười một mười hai tuổi cũng gầy nhom và nhỏ xíu. Hồi còn khỏe, làm đồng áng được, ông cố cho hai cháu đi học. Hai đứa đi học hết lớp bốn thì nghỉ học vì sức ông yếu hẳn đi, cảnh nhà sa sút. Với chiếc đờn cò, ba ông cháu dắt díu nhau đi đàn hát để kiếm ăn.

Ông Chuẩn đờn cò có năm người con. Vợ chồng người con trai đầu gởi lại hai cháu cho nội nuôi rồi thoát ly làm cách mạng. Một lần xuống nằm vùng bị gián điệp chỉ điểm, địch tới khui hầm, vợ chồng người con trai đầu của ông đánh trả địch quyết liệt và họ đã hy sinh. Tức tối, địch phơi xác cả hai vợ chồng gần chợ núi Sầm để làm gương cho mọi người biết: “Làm cộng sản sẽ phải chết như vậy đấy!...”.

Người con trai thứ tư thoát ly, là cán bộ của một đơn vị chủ lực Miền, chiến đấu và hy sinh tại chiến trường B3. Giấy báo tử tỉnh đã chuyển về xã để đưa tận tay ông Chuẩn đờn cò. Gia đình ông Chuẩn đờn cò thuộc diện gia đình liệt sĩ và có công với cách mạng, điều này đã rõ rồi.

Nhưng người con trai thứ 5 của ông Chuẩn đờn cò lại tình nguyện xin vào lính biệt động. Đánh nhau ở Quảng Trị, anh ta bị cách mạng giết chết. Nghe nói sau khi chết, anh ta được Mỹ -Thiệu cấp huân chương anh dũng bội tinh. Như vậy gia đình ông Chuẩn cũng thuộc diện gia đình ngụy quân chống đối cách mạng.

Còn hai người con gái thì một người lên bìa núi xã Phụng kiếm củi bị kẹt giữa trận đánh của ta và địch tại bìa núi. Không hiểu đạn ta hay đạn địch bắn trúng, người con gái bị chết.  Sau trận đánh, ông Chuẩn đờn cò cùng bà con xã Phụng lên lấy xác. Gặp cán bộ và du kích xã, ông đã đề nghị cho con gái mình được chôn cất tại căn cứ. Ông già Chuẩn xọm đi như người mất hồn, bên cạnh mộ con gái, trước mặt mọi người, giọng nói của ông thăm thẳm, thoang thoảng như tiếng của người từ cõi vĩnh hằng vọng tới: “Sinh con ra có nếp có tẻ... Tưởng là đông con, vậy mà vốn liếng sạch trơn rồi... Có ai đem con đi đánh bạc rồi thua lỗ, gán cho canh bạc đâu!... Trời im!...Đất im!... Bồ tát cũng lặng im!... Sao các con đi nhanh vậy!...Ở nơi đó chẳng có bom đạn đánh nhau đâu! Cho em gái bay nằm ở đất cách mạng vong linh nó thanh thản theo bay làm cách mạng!... Âm sao dương vậy, ở đó cũng có người cách mạng phải không bay?!...

Ông Chuẩn đờn cò có một người con gái đi lấy chồng xa. Chồng chị ta đi lính ngụy, chồng đóng quân nơi nào, vợ theo đến đó ở. Cuộc sống của chị lênh đênh theo chồng tới các nơi chiến sự coi như biệt xứ hay mất tích cũng được.

Khi ở chợ, lúc bến xe hay một góc phố... Lúc bài chòi, khi vọng cổ hay hát đưa em tùy đối tượng cho tiền yêu cầu, ông Chuẩn đờn cò cho các cháu hát, hay bản thân ông hát để vừa lòng thiên hạ... Cứ vậy, sáng đi, chiều về, ba ông cháu sống lặng lẽ như một cái bóng.

Chỉ có đêm khuya, khi biết chắc trong làng không có địch, ông Chuẩn đờn cò mới cầm đờn kéo và hát những bài ca cách mạng. Giọng hát ông lúc này khàn khàn, trầm hùng và hơi buồn. Sau đó ông ngồi nhìn hai đứa cháu ngủ rất lâu rồi mới tắt đèn đi ngủ. Tuy nhà tranh, vách đất nhưng căn hầm trong nhà ông Chuẩn đờn cò rất kiên cố, và cả ba ông cháu đều ngủ trong hầm. Ông thường chỉ vào hai đứa cháu nội và nói với bà con lối xóm: “Tôi vô phước, lấy vợ được năm đứa, đến giờ thì hết vốn, chỉ còn hai cái nụ này làm giống... trời cao, đất dày kêu sao thấu!”.

Lý lịch ông Chuẩn đờn cò là vậy, về phía ta có người cho rằng ông là cha thằng lính biệt động ác ôn, xếp ông vào diện nghi ngờ giả đò theo cách mạng mà tay cầm đô la Mỹ làm phản... Còn phía địch, bọn lính nói huỵch toẹt trước mặt ông: “Con ông là cộng sản cồ, ông có phải là cộng sản nằm vùng không, nói cho qua hay, bọn mình kiếm chút tiền thưởng...”. Nhiều người trong xã Phụng lại nhận xét: “Ông Chuẩn đờn cò nói là người bên phía cách mạng cũng đúng nói là gia đình ngụy quân, ngụy quyền cũng đúng. Hẳn kiếp trước ông ta không tu trọn kiếp nên phải lãnh chứ sao”.

Chỉ có Mai và ông Chín Tòng hiểu ông Chuẩn đờn cò. Ngày đêm bám địch, bám dân, nhưng một vài tháng lại tạt qua nhà ông Chuẩn đờn cò một lần, nghe ổng hát rồi lại vội vàng đi công tác. Lâu lâu có một ông cấp bự ở tỉnh xuống làng, Mai và ông Chín Tòng dẫn tới gặp ông Chuẩn đờn cò. Chẳng ai hiểu tại sao ông cán bộ bự lại thích đờn cò, chỉ thấy cả bốn người ngồi một lát rồi ông Chuẩn đờn cò vừa hát vừa kéo đờn cho mọi người nghe. Khi Mai, ông Chín Tòng cùng ông cán bộ  đứng dậy ra khỏi nhà, ông Chuẩn đờn cò lại ngồi im như một pho tượng.

Rồi một hôm trên đường đi hát rong, một người bà con ở Mỹ á, Long Thủy gì đó cho ông một cây dừa xiêm lửa. Ba ông cháu đem về trồng và tưng tiu như đứa trẻ. Một nhà hàng xóm hiểm tâm tới gây sự, chửi bới, ông Chuẩn đờn cò nhẫn nhục lặng im, còn hai đứa cháu ôm nhau khóc. Vẫn chưa hả lòng, nhè lúc ba ông cháu đi kiếm ăn, nhà hàng xóm sai con đem nước sôi tưới vào đọt cây dừa. Cây dừa xiêm lửa chết, cả ba ông cháu ngồi ôm nhau khóc. Dừa xiêm lửa là giống cây quý, trái dừa chỉ bằng hai bàn tay bụm lại, màu vỏ dừa vàng ửng bóng lúng liếng khiến người ta có cảm giác như những thỏi hồng ngọc, xích ngọc, vân ngọc... xếp theo hình ngọn lửa cháy trong đêm sâu. Cả trái dừa chỉ lấy được một ly nước nhỏ nhưng trong vắt thơm lựng như mật ong, mát ngọt như đường phèn. Bị cảm nắng, chỉ cần uống một trái dừa xiêm lửa là khỏi ngay.

Gia đình hàng xóm lại cùng con cái tới gây sự, chửi bới um sùm. Tiếc của ông Chuẩn đờn cò mới nói lại một câu:

-Cỏ cây là của trời Phật, hại nó thì nó báo lại cho đấy. Sinh linh cây cỏ cũng quý như sinh linh con người, dẫu là cộng sản cũng phải biết điều này chứ.

Vậy là vợ chồng hàng xóm hăm he dọa báo du kích bắt ông lên núi cải tạo về cái tội tuyên truyền mê tín dị đoan, nói xấu cách mạng.

Chẳng hiểu ông Chuẩn đờn cò giận mình hay giận hàng xóm, hay sợ cách mạng bắt đi cải tạo... Hai ba hôm nay ba ông cháu chỉ đảo về nhà một chút rồi vội vàng dắt díu nhau vào thị xã ngủ đêm trong đó.

 

                                                                     


 

Vẫn con bài thị uy sức mạnh không lực Hoa Kỳ, không đầy một ngày lữ đoàn dù Mỹ số 173, hai trung đoàn Nam Hàn và trung đoàn số 47 ngụy đã dùng trực thăng đổ bộ xuống vùng căn cứ cách mạng của tỉnh, huyện Tuy Hòa 2 và thị xã Tuy Hòa. Các trận địa pháo của Mỹ ở ngoài khơi, Cầu Cháy, cầu Đá, Màng Màng, Nhạn Tháp... căn tọa độ bắn dọn đường cho những cánh quân đi càn quét. Phản lực và trực thăng không tiếc bom đạn vãi xuống núi rừng, nương rẫy hòng hủy diệt Việt Cộng. Những đại đội thám báo, biệt kích luồn rừng phát hiện lực lượng ta để tập kích bất ngờ hay báo cho đại quân tới vây đánh và tiêu diệt. Các tiểu đoàn, đại đội bảo an cũng được huy động tham chiến với quân chủ lực địch... Có thể nói, địch mở chiến dịch càn quét dài ngày lần này không kém gì so với chiến dịch “Đá lăn” mà 18 tiểu đoàn Mỹ nhảy vào đánh Tuy Hòa năm 1966.

Được quân Mỹ và Đại Hàn tiếp sức bọn ngụy rải quân đóng dọc bờ mương số một lùng sục vào bìa núi vùng ranh Tuy Hòa 2 và Thị xã Tuy Hòa. Khu đất nhà thờ tại đập Thầy Mười trở thành bãi đậu của xe tăng, xe bọc thép, xe cơ giới của địch. Vậy là vị trí cây me lọt trong tầm đạn thẳng của xe cơ giới bắn vỗ mặt. Mai và ông Chín Tòng phải cho đơn vị đến khu gộp đá gần suối Cạn để lánh càn.

Đang cùng Mai nhận định tình hình địch, ông Chí Tòng bỗng ngạc nhiên:

-Ủa!... Con Hoa giao liên! Tại sao cũng  biết chỗ đơn vị lánh càn, giỏi thiệt!

Đưa xấp công văn cho ông Chín Tòng, Hoa cười:

-Soi đường nối liền mạch máu thông tin là nghề của bọn con mà chú.

Nhìn Hoa ướt sũng, môi tái nhợt, hai hàm răng đánh vào nhau lập cập, ông Chín Tòng xuýt xoa:

-Tội chưa!... Đứa nào có dầu nóng đưa cho em nó xoa, con nhỏ, lạnh cóng cả người rồi nè.

Đưa chai dầu Song thập cho Hoa, Mai ân cần:

-Xoa vào lưng, vào bụng, vào ức cho người ấm lên. Em đi có một mình à?

Hoa cười hiền lành:

-Nghề  bọn em thui thủi như vậy đó, đi một mình ngán lắm chị ơi.

Mai kéo Hoa lại gần mình:

-Biết là nhiệm vụ, nhưng đi đường phải cẩn thận nghe.

Co người lại vì lạnh, Hoa quấn chặt tấm áo mưa vào người, giọng hiền khô:

-Chị ký nhận vào sổ công văn cho em về.

Mai bỗng bật cười:

-Về đâu... Địch càn lớn như thế này thì chỉ còn nước ra rừng ngồi chơi ú tim với địch chứ làm gì.

Hoa cầm quyển sổ trong tay Mai khúc khích:

-Mưa gió, bom pháo, địch càn rối bời lên mà chị vẫn cười, em chịu chị, thôi em đi đây.

Nhìn Hoa khoác súng đi khuất sau gộp đá, Mai chép miệng:

-Tội nghiệp, một người, một súng thui thủi giữa rừng! Mong cho con nhỏ không gặp địch.

Mai ngồi cạnh ông Chín Tòng lấy công văn ra đọc. Sắc mặt tái hẳn lại ông Chín nhìn Mai:

-Thằng Điệp thường vụ Huyện ủy, thằng Song chủ nhiệm pháo binh trung đoàn chiêu hồi rồi, nhất định địch càn quét quyết liệt đấy Mai à.

Mai thận trọng:

-Theo cháu địch sử dụng hai tên chiêu hồi để chỉ điểm nên khả năng trọng điểm càn sẽ là khu vực Tỉnh ủy.

Ông Chín thở dài rồi tặc lưỡi:

-Đó là điều chắc chắn, chúng đều là cán bộ trọng trách biết được nhiều bí mật của ta. Địa hình trong tỉnh chúng thạo như nắm lòng bàn tay... Chà! Cái lũ chiêu hồi chó đẻ!...

Bốc một nhúm thuốc rê bỏ vào miệng nhai cho đã cơn ghiền, ông Chín Tòng kéo dài giọng:

-Miễn là phản ứng nhanh, chủ động đánh địch và lách cho nhanh thì mọi việc mình đều vượt qua hết.

Mai nhỏ nhẹ:

-Cái khó của mình là còn hai thương binh, hai đoàn đi khẩu của tỉnh Đaklak và Gia- Lai toàn là nữ lại chưa mua được lúa gạo, hàng hóa...

Ông Chín Tòng hỏi vặn lại:

-Từ trước tới nay xã mình chưa gặp hoàn cảnh địch càn và đùm túm nhau lánh càn à?

Mai lúng túng:

-Tại mình chỉ có hai tiểu đội du kích, còn toàn bộ là lực lượng tay không  tới gần 30 người nên cháu lo.

Ông Chín Tòng lặng im một hồi rồi khoát tay:

-Cái chính là tổ chức cho anh em tránh càn và bám địch cho tốt để bảo vệ lực lượng. Cháu đi bám địch, nếu gặp thì đánh nhanh rút gọn, còn bộ phận né tránh địch chú đảm nhiệm.- Đột nhiên ông Chín Tòng nhìn Mai phân vân:-Cháu là con gái...Hay là!...

-Sống chết có số chú à, bom đạn tránh người chứ làm sao người tránh được bom đạn.

Ông Chín Tòng gật đầu:

-Ừ... Biết chỗ nào an toàn mà tránh.

Đã 9 giờ sáng, mặt trời lóe lên một chút rồi vội vàng lặn trong mưa tầm tã. Gió hun hút thổi vào đất đá, cỏ cây. Tiếng pháo bầy xoáy rít  dội xuống liên hồi khiến mọi người phải chui xuống các gộp đá. Áo quần ướt sũng, nhoe nhoét đất, gió lạnh và mưa quất rát mặt khiến Mai thu người trong tấm áo mưa, ép vào hốc đá, cố cắn chặt hàm răng mà người vẫn run lên. Tiếng pháo vừa ngớt, tiếng trực thăng và phản lực đã gầm rít trên trời. Mấy cô gái ngồi ép sát bên Mai thì thầm:

-Chắc pháo bắn chuyển làn...

-Lạnh lắm, ngồi sát vào nhau cho ấm.

-Ôi dà!..., ướt như chuột lột mà đòi ấm...

-Lắm chuyện, đến tối nấu ăn tha hồ hơ quần áo và sưởi ấm.

Như không để ý đến câu chuyện của mấy cô gái, Mai tới chỗ du kích, thấy Ba Hổ đang ngồi trên tảng đá cao và to như tòa nhà quan sát những tốp trực thăng HU1A, HU1B và những chiếc Xi-núc hai chong chóng quay tít chở những khẩu pháo dưới bụng. Chờ cho tổ du kích của Hai Trúc và Năm Đồng đi bám địch về, Mai cùng Út Hân và tổ du kích của Năm Đồng đem mìn đi bố phòng. Quả pháo được cải tiến thành mìn nặng vài chục cân mà Năm Đồng vác đi phăng phăng. Năm Đồng chuyên cải tiến bom, pháo thành mìn nên được phân công chuyên trách đem bom, pháo đi gài để đánh địch.

Đến gần bãi tranh, kiểm tra không có địch, Mai ra hiệu cho Năm Đồng gài mìn. Đào một hố dài, đặt quả pháo xuống, lấp đất lại Năm Đồng buộc sợi dây cước vào kíp nổ vừa đi lùi, vừa ngụy trang. Với sợi dây cước nhỏ chỉ cần một va chạm nhẹ lập tức quả mìn nổ. Đồng gài mìn xong, mọi người thận trọng lùi khỏi bãi tranh, đột nhiên Mai ngồi thụp xuống, nép mình vào một bụi cây, nói nhỏ:

-Có địch!...

Năm Đồng lăm lăm tay súng cùng tổ du kích vừa quan sát, vừa nhìn Mai chờ hiệu lệnh. Mai quay lại nghiêm giọng:

-Hổ! Về báo cáo cho Chú Chín địch đã tới trảng tranh, cho anh em rút về hướng gộp đá cây Sộp rõ chưa?...

-Rõ...

Như một con sóc, Ba Hổ xách súng chạy lẫn vào trong rừng, Mai nghiêng người lắng nghe tiếng giày bước trên đất đá lạo xạo của địch và biết rằng chúng đi rất chậm. Rất lâu, Mai mới thấy bốn chiếc mũ sắt nhô ra ngoài bãi tranh. Bốn thằng Đại Hàn dùng máy rà mìn đi rất chậm và ống chân đứa nào cũng quấn tấm chắn để chống lại chông của việt cộng.

Biết địch đang âm thầm tiến về hướng cây me già, Mai cho đội hình áp sát địch rồi vẫy tay ra hiệu cho đồng đội tiến lên và bất ngờ nổ súng đánh phủ đầu. Tiếng súng vang lên khiến bọn địch hốt hoảng lùi lại nổ súng đánh trả. Lấy khẩu M79 trên tay Út Hân, Mai liên tục bắn ba quả đạn buộc bọn Đại Hàn nằm tại chỗ, rồi cùng Năm Đồng và tổ du kích vượt lên dốc cho tập trung hỏa lực bắn tạt sườn địch. Hoảng hốt, bọn Đại Hàn chạy ùa ra  gò tranh để triển khai chiến đấu. Chỉ chờ có vậy, toàn bộ hỏa lực của du kích bắn găm vào đội hình địch, tiếng mìn nổ vang trong tiếng kêu la, rên thét của bọn Đại Hàn. Thấy địch đang lúng túng đối phó, Mai vẫy tay ra hiệu cho mọi người băng rừng chạy về gộp đá cây Sộp. Chạy được một đoạn khá xa, Mai đứng lại vừa thở vừa giục:

-Chạy lẹ lên kẻo pháo nó chụp tới bây giờ.

-Ối!... Chị Mai!...

Út Hân kêu lên thất thanh rồi ngã đập ngực vào một tảng đá lăn liền ba vòng. Con rắn hổ mang đen sì trong hốc đá lao vụt ra, cái cổ vươn cao bạnh ra buộc Mai phải lia ngang nòng súng quất vào thân con rắn. Con rắn bị văng ra xa, oằn mình chui tọt vào kẽ đá, Mai hối hả:

-Năm Đồng ở lại, tất cả chạy lẹ lên.

Ga-rô thật chặt bắp chân của Út Hân, Mai nặn thật mạnh vào chỗ rắn cắn cho máu tím chảy ra. Út Hân nhăn mặt, cắn răng chịu đau. Năm Đồng xốc Út Hân lên lưng miệng hối thúc:

-Chạy Chị Hai!...

Vừa về tới gộp đá cây Sộp thì pháo địch đã dội xuống như giã gạo. Tiếng trực thăng bay sát ngọn cây bắn xối xả xuống rừng để yểm trợ cho chiếc HU1A đến chở bọn Đại Hàn chết và bị thương.

Một tiếng nổ chát chúa sau lưng, Năm Đồng ôm Út Hân lăn vào gộp đá. Mùi thuốc đạn khét lẹt, tiếng rít của mảnh pháo chém tứ tung khiến những cành cây gãy răng rắc và đổ ào xuống. Mai nhổm người chạy vào gộp đá, rồi cầm súng lách sang gộp đá của tốp nữ đang ngồi tránh pháo. Thấy những cô gái nhắm mắt dúm người lại  mỗi khi những loạt pháo xoáy rít dội xuống Mai vội hỏi:

-Chín Phượng đâu?

-Nó ở gộp bên.

Nhìn kỹ thấy hơn một chục người, Mai nhanh miệng nói:

-Út Hân bị rắn cắn, đứa nào ngồi trong cùng lấy bông thấm vào chỗ “xin một chút” cho thiệt ướt để đắp vào chỗ rắn cắn của Út Hân rõ chưa.

Thấy mấy cô gái ngần ngừ, Mai giục:

-Lẹ lên.

Mấy cô gái xôn xao:

-Dãn bớt ra cho nó vạch quần.

Một cô khúc khích:

-Chị Mai à, pháo bắn nó sợ té đái, không hiểu là thứ ấy hay là nước tiểu của nó nữa.

-Bà quỉ, có giỏi bà vạch quần ra.

Mấy cô gái cười  đấm vào lưng nhau, Mai phì cười:

-Lẹ lên.

-Chị Mai!...Kỳ thiệt đó!...

Một cô giảng giải:

-Để bông sâu vào cho nó ướt thiệt đẫm thì đỡ phải lấy hai lần. Nè... Nọc rắn kỵ hai người  nghe...

-Xạo... Hai người cũng được.

-Tầm bậy, của hai người nọc rắn không ra hiểu chưa.

Cầm cục bông trong tay Mai bật cười hỏi:

-Của ai đó?

-Của con Lan...

-Đồ quỉ... Cái miệng chưng hửng!...

Tới chỗ Hân, đắp cục bông vào chỗ rắn cắn, Mai dịu dàng:

-Đắp thứ này  nọc rắn ra hết là khỏi. Thuốc thần hiệu đó.

Từ lâu trong dân gian lưu truyền bài thuốc chữa rắn cắn như sau: Nếu là nam bị rắn cắn thì lấy nước trong cửa mình của nữ đắp vào vết rắn cắn; nếu nữ bị rắn cắn thì lấy tinh trùng của nam thấm vào bông đắp lên vết rắn cắn; nọc rắn sẽ chạy ngược ra bám vào cục bông, khoảng một giờ đồng hồ  thì nọc rắn ra hết là khỏi. Tên bài thuốc bắt nguồn từ một cán bộ bị rắn cắn ở dưới suối. Trong lúc vừa đau, vừa hoảng, anh ta kêu cứu: “Ơi! Xin một chút” ... Sau khi chị em cơ quan chữa khỏi, anh ta lập tức có tên là  “Xin một chút” và bài thuốc cũng có tên từ đó. Nhìn Út Hân, nghĩ đến lai lịch bài thuốc, Mai mỉm cười nghĩ thầm:  “Chuyện này mà tới tai cánh bộ đội, con nhỏ Lan chắc chết...”

Tiêm thuốc xong, Phượng ngồi xoa vết thương cho Út Hân. Út Hân ngồi thu lu trong gộp đá, đầu dựa vào thành gộp nũng nịu:

-Hồi đau muốn chết  thì chị không tới...

-Tại pháo bắn nhỏ à, giờ chị tới nè.

Lấy bốn cục bông nhỏ gói trong bốn chiếc lá, Mai chỉ cho Phượng và Út Hân:

-Cục bông màu xám đậm là cục đắp lần đầu tiên, cục thứ hai vàng đậm, cục thứ ba vàng  nhạt và cục thứ tư không còn màu là nọc rắn đã ra hết, hiểu chưa?

Út Hân thè lưỡi :

-Em buốt thấu đỉnh đầu. Xuýt toi mạng vì rắn cắn.

 Phượng triết lý :

-Liệt sĩ rắn cắn...Chiến tranh mà em !...

 Bật  cười về câu “triết lý” của Phượng, Mai khẽ lấy tay dí vào vai Phượng:

-Thôi đi bà cụ non

Chợt thấy sau gộp đá hai cô gái đang ngồi nép vào nhau.  Mai vội đi tới và hỏi:

-Vượng, Hồng hai đứa sao lại ngồi đây?

Hồng lo lắng :

-Nó tới kỳ, lúc chạy địch bị  ngã nên máu ra nhiều, em sợ nó bị băng huyết chị à.

Nhìn Vượng khoác tấm áo mưa mặt tái nhợt đi, tay ôm bụng cố dằn những cơn đau cuộn lên, Mai hốt hoảng:

-Cầm máu chưa? Để chị gọi Phượng tới tiêm thuốc cho.

Vượng gục đầu vào vai Hồng :

-Nói nhỏ thôi chị Mai! Kỳ Lắm !...

Sờ  trán Vượng, Mai lo lắng :

-Em bị sốt cao rồi đấy.

-Chú Chín Tòng đã hái lá rừng, cho Vượng uống, máu bớt ra nhưng người phát lạnh, bọn em không biết làm sao nữa.

Vạch tấm áo mưa của Vượng đang trùm, Mai xót xa:

-Rách toạc ống quần rồi, sao không thay đi mà  em cứ mặc như vậy...

Vượng mắc cỡ chúi đầu vào vai Hồng lí nhí:

-Em hết quần thay rồi.

Mùi tanh thoang thoảng khiến đàn nhặng rừng bay tới đậu vào tấm áo mưa của Vượng, tay đập vào những con nhặng đậu trên áo mưa, Vượng nép người vào Hồng mà người vẫn run lên bần bật. Hồng lúng túng hỏi Mai:

-Chị Mai còn băng vệ sinh không? Hai đứa em mới từ Đaklak xuống chưa mua được.

Mai xuýt xoa:

-Trời! Sao không nói!... Tranh thủ thay băng, thay quần áo đi!...

Đặt ba lô xuống, lấy băng vệ sinh và chiếc quần của mình, Mai đưa cho Vượng ân cần:

-Đồ dơ bỏ vào túi ni-lông, giặt phơi khô để còn dùng lại nghe chưa.

Bỗng Mai chép miệng :

-Làm cách mạng, con gái trăm điều cực, cái gì cũng khó, phải dự phòng chuyện riêng cho mình nghe chưa.

Mai ngồi thần người một lát, rồi hối hả đi gọi Phượng tới tiêm cho Vượng và đến chỗ ông Chín Tòng trình bày phương án đánh càn. Vừa nghe, vừa suy nghĩ và tính toán trong đầu, ông Chín lưỡng lự :

-Địch chủ động luồn rừng đánh úp, còn ta ở thế bị động. Rừng núi mênh mông, tìm địch mà đánh là hơi liều đấy cháu à.

Mai nhẹ nhàng:

-Cháu nghĩ, chặn đánh từ xa thì anh em mình yên tâm lánh càn hơn chú à.

-Chà... Lính Đại Hàn không khờ dại đâu, muốn đánh nó phải biết hướng nó đi, hiểu không.

-Theo chú địch thường đi hướng nào? Dẫu sao chúng cũng phải dựa vào địa hình chứ.

Ông Chín Tòng gật đầu:

-Địch đổ quân ở Kim Sơn, Bàn Ngồi sau lưng mình thì nhất định chúng sẽ tiến vào đánh úp khu vực Tỉnh ủy và Thị ủy, vậy chỉ có biệt kích từ Vân Hòa lợi dụng rừng liên hoàn, luồn xuống khu vực của mình nếu tìm chúng mà đánh thì rất khó...

Mai nhìn ông Chín thăm dò:

-Nếu vậy, ta phục kích tại  hốc Đá Chẻ thì nhất định bọn biệt kích từ Vân Hòa xuống sẽ phải qua đó. Nhân thể cháu sẽ liên lạc với các anh Thị đội, Tỉnh đội xin cho Năm Sang về.

Ông Chín Tòng ngồi im và thoáng nghĩ: “Con nhỏ có tiếng là thận trọng không ngờ lại dám táo bạo như vậy... Hồi thằng Lâm, thằng Đoan, con Nguyệt với nó còn là cơ sở hợp pháp của mình thì nó là đứa nhút nhát và ít nói nhất... Chà...Con nhỏ vậy mà khá!”. Suy nghĩ hồi lâu ông Chín Tòng gật đầu:

-Cháu triển khai thử, việc ở nhà chú chủ động giải quyết, nếu gặp địch thì đánh nhanh rút gọn. Nhưng chú nhắc lại: Phương án tối ưu vẫn là né tránh, bám sát địch để bảo toàn lực lượng của mình. Tình hình địch càn quét như thế này thì còn dai dẳng và phức tạp, tìm được Tỉnh đội mà xin cho Năm Sang về quả là khó đấy.

Đúng như dự đoán của Mai, bọn Đại Hàn từ Vân Hòa đã lặng lẽ xuyên rừng đi tới dốc Lỗ Chài nên vừa  tới khu eo đất ta đã phát hiện được địch và lập tức Mai cho triển khai đội hình chiến đấu. Năm Đồng khom mình chạy tới chỗ Mai hỏi nhỏ:

-Chị Hai, gài mìn nghe?

Mai gật đầu chỉ tay xuống  eo đất suối cạn để vượt lên bãi tranh nói:

-Chôn một quả dưới lòng suối, một quả chỗ mối đường từ suối bước lên khu đất, rõ chưa?

Ba Hổ hỏi Mai:

-Lỡ địch không đi đường đó thì sao?

Mai kiên quyết:

-Bọn nó sẽ  vào khu vực xã mình không đi đường đó thì đi đường nào!

Ba Hổ trườn lên rồi tỳ súng ra hiệu cho Năm Đồng đeo hai quả mìn Clây-mo trườn xuống suối. Nam Đồng và Ba Hổ lật đá đặt mìn, rồi luồn dây qua các kẽ đá và ngụy trang cẩn thận rồi mới tra kíp nổ vào mìn. Bố trí cho tổ Hai Trúc đánh tạt sườn xong, Mai xách súng tới chỗ Năm Đồng đang ngồi bên một gốc cây lắng nghe từng tiếng rung nhẹ của cây cối, tiếng đất đá rơi lộp bộp, bồn chồn chờ địch.

Tiếng giày đạp trên đá và cát ở dưới suối rõ dần. Những chiếc mũ sắt lấp ló rồi gần chục tên Đại Hàn lưng đeo ba lô nặng trịch, vừa đi vừa lơ láo  nhìn sang hai bờ suối hiện ra khiến đầu óc Mai căng lên.

Địch bỗng dừng lại  và vẫy tay ra hiệu cho nhau  rồi nhanh chóng ngồi tản theo đội hình chiến đấu, quan sát và nghe ngóng khá lâu mới đứng dậy tiến lên trảng tranh khu eo đất. Chờ cho địch đứng dồn dưới suối trước khi tiến lên trảng tranh, Mai ghì súng bắn quét từng loạt đạn găm vào tốp địch đang đứng trên eo đất và lập tức Hai Trúc liên tục bắn M79 vào đội hình địch.  Ánh chớp xanh lè nhoáng lên cùng tiếng nổ dữ dội của mìn Clây-mo chụp lấy bọn địch  đang cụm dưới suối, khiến chúng không kịp nổ súng. Từng loạt AK và  AR15 của hai tổ du kích bắn găm xuống suối, khiến địch chạy ùa lên trảng tranh khu eo đất. Thoáng nhìn những tên Đại Hàn ngã gục mà địch vẫn không kịp phản ứng, Mai vẫy tay cho mọi người cùng chạy theo mình.

Nghe tiếng động, địch tập trung bắn về phía du kích đang rút chạy. Cả cánh rừng bỗng xáo động trong tiếng súng nổ, tiếng rên, tiếng hô “ Vi-si”,và tiếng gào thét hoảng loạn của địch.

Vượt ra tầm đạn thẳng, ra hiệu cho mọi người không chạy nữa, Mai vừa đi vừa thở, vừa nhìn những chiếc trực thăng, phản lực đang gầm rú trên trời và điềm tĩnh nhắc nhở mọi người:

-Đi nhanh kẻo máy bay oanh tạc, nhớ là vừa đi vừa cảnh giới rõ chưa.

Ba Hổ lầm bầm:

-Chị thì lúc nào cũng cảnh giác.

Út Hân lên lớp:

-Ở đâu mà chẳng phải cảnh giác, nói vậy mà cũng đòi làm chỉ huy.

-Vậy chắc ngày mai mày lên thay chú Chín và  chị Hai lãnh đạo tao đấy?...

Hai Trúc gạt đi:

-Hồi khác nói, im lặng đi mấy cha.

Mai cùng anh em du kích trở về an toàn. Mừng ra mặt ông Chín Tòng lấy gói thuốc rê để lên tảng đá cho mọi người cùng hút, rồi tư lự cuốn một điếu thuốc bự, bật quẹt rít từng hơi dài khoan khoái và biểu Mai ngồi kể kỹ mọi việc.

Trời chạng vạng tối, nhóm họp toàn đơn vị lại, ông Chín Tòng hồ hởi nhìn mọi người  nói:

-Hôm nay ta đánh thắng, tất nhiên địch sẽ phản ứng dữ dội hơn, địch càn quét còn dài ngày, vì vậy trong khi lánh càn mọi người phải hết sức bình tĩnh khi gặp địch, - ngừng lại một lát, ông ôn tồn: -Về phía ta, thời gian mấy ngày qua công tác tổ chức bám đánh địch, lánh càn còn nhiều chỗ bất ổn. Bây giờ ta chia làm ba bộ phận, tổ một gồm đoàn Gia-Lai, Đăk-Lăk cùng hai đồng chí thương binh và tôi. Tổ hai gồm đồng chí Đào, đồng chí Nhự ngồi chung với các đồng chí đi khẩu của tỉnh và các huyện. Riêng du kích, một tiểu đội ở nhà cảnh giới, một bộ phận bám địch. Tình hình cần thiết sẽ có điều chỉnh. Khi di chuyển hoặc gặp địch phải bình tĩnh bám nhau đừng để lạc... Các đồng chí rõ chưa?

-Rõ...

Nghe mọi người trả lời, ông Chín Tòng nhấn mạnh:

-Nguyên tắc là đi không dấu, nấu không khói, nói không to, cứ như vậy mà thực hiện rõ chưa... Thôi giải tán.

Đêm trùm xuống.

Tiếng trực thăng và Đakôta của địch vẫn bay rền rĩ trên bầu trời và thả pháo sáng liên tục, khiến bầu trời chập chờn khi tối, khi sáng. Những quả pháo sáng bay lơ lửng giữa trời đêm soi rõ chiếc dù đèn mờ trắng lay động, khiến người ta có cảm giác như một lũ ma trơi đang nhảy múa. Dưới gộp đá sâu, cành cây và áo mưa che kín đến mức không có một tí ánh sáng nào lọt ra ngoài, ngọn lửa trong bếp cháy bập bùng. Mấy cô gái ngồi tụm quanh bếp hơ quần áo. Nhự nhắc nhở:

-Ngồi xích ra một chút cho con Hồng, con Đào thấy rõ thái sung, thái rau chứ.

Phượng xen vào:

-Ưu tiên cho chị Vượng bị bệnh ngồi gần lửa mấy chị à, những ba bếp nấu mình ngồi san đều cho ấm.

Đào hỏi Vượng:

-Chắc ở miền Bắc không có rau đất và lá bứa chị Vượng nhỉ?

Vượng nghiêng đầu:

-Quê mình toàn đồng lúa không có thứ này. Với lại mình ở thành phố, suốt ngày nghe tiếng máy dệt. Thống nhất nước nhà em  đưa  các chị ra miền Bắc xem cho đã mắt...

Hồng cắt ngang:

-Tới lúc đó thì đi đâu chẳng được, nhất định là tụi mình phải ra tham quan miền Bắc xã hội chủ nghĩa rồi, phải không chị Vượng.

Thấy Vượng cười gật đầu Hồng vội khoe:

-Em cũng có ông chú ruột đi tập kết đấy chị à, nghe nói ổng được cử đi học và đỗ bằng kỹ sư rồi đấy.

Một cô gái bỗng giục mọi người:

-Bọn mình hơ quần áo lẹ lên, nhường chỗ cho cánh đàn ông.

Sau bữa cơm tối trời bỗng tạnh hẳn, không khí trở nên mát dịu. Trên những cánh võng mắc sát bên nhau, hơi thở của từng người rất đều, rất say và rất sâu... Ngồi trên võng, bỏ nắm thuốc rê vào miệng nhai cho đã cơn nghiền, ông Chín Tòng ngồi trầm ngâm nhìn về phía thôn Tường bất giác thấy trong lòng hụt hẫng, bùi ngùi lẫn nhớ thương vì cái nghịch cảnh mà hai chục năm ròng, chồng thì ở trên núi, còn vợ vẫn ở dưới làng quay đi, quay lại cả hai vợ chồng tóc đã điểm bạc mà vẫn chưa được sống gần nhau!... Nỗi khát khao đất nước hòa bình thống nhất bỗng vụt lên cháy bỏng trong lòng và ông nằm lên võng mắt đăm đăm  nhìn những ánh sao lấp lánh trên trời! Chắc đêm nay ông Chín Tòng không ngủ!...

Mới bốn giờ sáng ông Chín Tòng đã dậy gấp tăng võng rồi tới lay Ba Hổ:

-Dậy Ba Hổ, trời sáng rồi.

Ba Hổ bật dậy ngơ ngác:

-Có địch à chú?

-Không, nói nhỏ thôi... Đi đánh thức anh em dậy.

Ba Hổ làm xong nhiệm vụ, ông Chín Tòng tới đánh thức Mai, đã thấy Mai đang gấp tăng, võng. Ông chín Tòng chậm rãi:

-Sáng sớm sương còn ướt, cho anh em đi cảnh giới đừng để lại dấu trên đường nghe Mai.

-Dạ...

Chưa yên tâm, ông Chín Tòng nói như chỉ thị:

-Coi chừng khu eo đất, trước hết là tuần tra xung quanh khu vực mình đóng quân đã rồi mới tới đó nghe chưa.

Mai nhỏ nhẹ:

-Tuần tra xong, tình hình êm ả, cháu cùng anh em tới khu Đá Chẻ bắt liên lạc với các đơn vị. Nếu điều kiện tốt, cháu sẽ cho kiểm tra lại trận đánh ở khu vực eo đất, được không chú?

Ông Chín Tòng ngần ngừ rồi gật đầu:

-Thế cũng được, hết sức đề phòng địch lót ổ nghe chưa?

-Dạ... Cháu triển khai ngay đây.

Màn sương mờ đục như một lớp khói len lỏi đọng khắp nơi. Lá rừng ướt sũng. Đất và đá đã ướt lại trơn, dẫu đi nhẹ nhàng, cẩn thận cũng không tránh được dấu chân trên đường đi, Út Hân làu bàu:

-Sương dày như vậy mà cứ bắt đi thưa làm sao thấy người đi trước được.

Mai nhẹ nhàng nhắc nhở:

-Chịu khó một chút được không, đi vào chỗ lá mục thì mới không có dấu chân hiểu không Út.

-Cứ mải nhìn để bước trúng chỗ có lá mục thì mắt đâu mà quan sát địch, em lạnh cóng cả người rồi chị Hai à.

Mai vẫn nhẹ nhàng:

-Út Hân bữa nay trở tính rồi đó.

-Chân mấy ổng như voi, dài lêu khêu, chân em ngắn làm sao đi kịp.

Mai bật cười nhắc phía trước:

-Truyền lên trước đi chậm lại.

Công việc chỉ có đi và quan sát mà cũng mất gần hai giờ đồng hồ mới nắm  chắc khu vực xung quanh cây Sộp không có địch, Mai cho anh em dừng lại ăn cơm. Chỉ một thoáng, Út Hân đã ăn hết vắt cơm  độn sung xong vẫn thòm thèm nhìn Mai. Mai bẻ nửa vắt cơm của mình đưa cho Út Hân :

-Em ăn đi.

Tần ngần nhìn vắt cơm Út Hân kiên quyết lắc đầu:

-Chị ăn đi.

Mai dúi phần cơm vào tay Út Hân:

-Chị no rồi ráng ăn để có sức mà công tác nữa chứ.

Cầm cơm chấm muối Út Hân vừa ăn vừa nói:

-Cơm sung lúc này ăn cũng ngon, nhưng chỉ tội cái chóng đói thôi chị à.

Mai dịu dàng:

-Hết càn, xuống làng nhất định chị sẽ nấu ba lon gạo cho em ăn, chịu không?

Nhìn Út Hân nhặt những hạt cơm rơi bất giác Mai nghĩ thầm: “Giá chi thằng nhỏ là em trai mình thì quí biết bao!... ” . Mai nhỏ nhẹ:

-Ăn xong nhớ nhặt cơm rơi chôn đi kẻo địch phát hiện là không được đâu đấy.

Ở chiến trường cực Nam , ngay cả lực lượng chủ lực cũng gờm bọn Đại Hàn huống chi du kích xã, vì vậy Mai lưỡng lự chưa muốn đến khu Đá Chẻ. Suy nghĩ khá lâu, Mai đứng dậy nhìn mọi người rồi căn dặn:

-Bây giờ ta đến khu eo đất, nhớ giữ đúng cự ly đi đường, sẵn sàng nổ súng khi gặp địch rõ chưa?

Hai Trúc ngần ngại:

-Gần trưa hãy tới chị Hai à...

Năm Đồng lưỡng lự:

-Khả năng bọn địch còn nằm phục ở đó, có lẽ chưa nên đến đó vội...

Mai cắt lời:

-Đất mình, địa hình mình thông thạo không đến làm sao tìm được trinh sát của mình để biết tình hình.

Út Hân nhanh nhảu:

-Đông người mà chủ quan như bữa đi khẩu làm mấy chục người hy sinh thì ích sướng gì, ít người đi gặp địch càng dễ lách chứ sao.

Năm Đồng cú vào đầu Út Hân :

-Chim ỉa vào miệng mày, chưa đi đã nói gở.

Mai bật cười:

-Tổ Năm Đồng đi đầu, tổ Hai Trúc yểm trợ, đi theo kiểu sâu đo cho chắc rõ chưa?

Quá trưa, Mai cùng mọi người mới tới eo Đất. Đấu vết trận đánh chứng tỏ địch rút quân rất vội vàng. Vượt qua bãi cây địch chặt cho trực thăng hạ cánh, Mai đi dọc theo suối tới vị trí hai quả mìn nổ. Thấy có vết máu, Ba Hổ hỏi Năm Đồng:

-Bọn nó chết và bị thương cả chục đứa phải không anh?

Năm Đồng gật đầu và nói như reo lên:

-Chu! Quần áo toàn máu, lại cả mấy cái ba lô... ủa!... Có đồ hộp trong ba lô.

Ba Hổ chạy tới nhặt hơn một chục lon đồ hộp giơ lên cho mọi người thấy, Hai Trúc đứng bên bờ suối mừng rỡ nói to:

-Chị Hai! Địch rút xuống đồng rồi!

Để anh em lượm đồ hộp, Mai và Hai Trúc đi tới một tảng đá khá cao bên triền đồi ngồi cảnh giới. Hai Trúc nhìn xuống suối tiếc rẻ:

-Tới lúc thu chiến lợi phẩm thì mình ngồi cảnh giới, uổng quá chị Hai à...

Mai cười:

-Lớn rồi mà còn ham vui. Lát nữa chị nói chúng nó dành cho phần ưu tiên.

-Hì...hì...Dọc đường từ Đá Chẻ tới đây em cũng nhặt được hơn chục lon.

Như trút được sự căng thẳng, Mai ngồi dựa lưng vào tảng đá thư giãn và chỉ một thoáng sau mọi người lục tục đem đồ hộp tới ngồi vây quanh Mai. Út Hân nhanh nhảu:

-Cho liên hoan nghe chị Hai?

Thấy Mai cười, mọi người vui vẻ khui đồ hộp. Năm Đồng vừa ăn vừa nhắc:

-Ăn sơ sơ thôi, để đưa về nhà  cho mọi người cùng ăn.

Đưa bánh bis-quy và hộp bơ cho Mai, Ba Hổ thực thà:

-Nghe nói ăn loại này mập ra phải không chị?

-Chị em mình quanh năm ăn độn thiếu chất làm sao mập được.

Năm Đồng vui vẻ:

-Bọn mình đem đồ hộp về giao cho chú Chín điều phối cho mọi người cùng ăn, kỳ này nhất định “ông già” khen tụi mình cho coi.

Út Hân tỉnh bơ:

-Riêng chuyện ăn, cứ nịnh là ông già “phóng tay” liền.

Hai Trúc trèo lên cây bỗng nói to:

-Bọn chúng đốt nhà mình rồi!...

Mai nói vọng lên :

-Quan sát kỹ xem địch ở chỗ nào?

Năm Đồng đủng đỉnh :

-Kệ chúng nó, đốt nhà ta làm  lại mấy lát, mấy hồi.

Hai Trúc bỗng hốt hoảng:

-Có địch:

Vội tụt trên cây xuống, Hai Trúc hối thúc:

-Cho rút chị Hai!

Mai điềm tĩnh cầm súng nép mình nhìn về phía Hai Trúc chỉ. Ba Hổ chỉ tay thì thào:

-Bọn nó ở chỗ lùm cây đang rung rung đó...Chị thấy không?

Mai gật đầu chăm chú nhìn vào tàng  cây rung động và đột nhiên Hổ nói như reo lên :

-Anh em mình chị Hai à!...Đúng rồi!

-Im lặng nào...coi chừng biệt kích giả làm anh em mình đó.

Nhìn rõ người đeo AK vượt qua suối rồi chụm lại hội ý với nhau.  Mai nói nhỏ:

-Cung cách này là người của mình, Ba Hổ,  em “toóc gió” làm hiệu xem sao.

Ba Hổ vươn  người chụm tay vào miệng và “toóc gió” thật lớn khiến cả năm người nhìn về hướng Mai, bất giác Mai reo lên:

-Có phải H96 không!... Xã Phụng đây!

 Cả năm  người xách súng chạy lên sườn đồi ngơ ngác nhìn về phía  Mai đang gọi. Mừng quá Mai gọi thiệt lớn:

-H96 phải không!...  Xã Phụng đây!

-Chị Mai xã Phụng!...

Trung,  trinh sát của H96 nghe tiếng và nhận ra Mai vội chạy tới, Mai reo lên:

-Ủa  anh Ngọc, anh Minh.

Ngọc vui vẻ:

-Bọn mình đang tìm xã Phụng, may quá lại gặp ở đây,  thật là cầu được, ước thấy.

Mai vui vẻ:

-Có chuyện gì cần tới xã Phụng thì cũng phải nói  tình hình địch cho bọn em biết đã chứ, hay là bí mật quân sự...

Quay lại nhìn chiến sĩ của mình, Ngọc vui vẻ:

-Chúng tôi được lệnh soi rừng để bắt liên lạc với xã Phụng, không ngờ lại gặp nhau ở đây quả là bọn tôi gặp may. Đề nghị Mai  về tiểu đoàn gặp các thủ trưởng bàn công tác phối hợp đánh địch.

Mai gật đầu vui vẻ:

-Quân số lánh càn chỗ em gần bốn chục người mà chỉ có hai tiểu đội du kích, còn toàn là lính “cùi chỏ”, bí quá mấy anh à?

Trung nhanh nhảu:

-Chị cứ yên tâm họp bàn công tác xong là chúng tôi xin đưa chị về tận đơn vị.

Suy nghĩ một lát, Mai gật đầu quay lại nói:

-Năm Đồng và Hai Trúc đưa anh em về, báo cáo tình hình để chú Chín Tòng yên tâm, bàn xong công tác, chị về ngay.

Về tới H96, tiểu đoàn trưởng Khanh mừng rỡ cú nhẹ lên đầu Mai:

-Gặp con nhỏ này là gặp hên rồi, các anh biết công việc ở xã lúc này rắm rối nên không giữ em ở lại đâu.

Mai đỏ mặt cười:

-Có chuyện gì mấy anh cứ nói em xin nghe.

-Lệnh ở trên ban chỉ huy tính đưa  C3 về đánh càn tại địa bàn xã Phụng. Lần này chúng ta nhất định phải hạ uy thế thằng Đại Hàn, có như vậy chiến trường cực Nam mới mở ra được cục diện mới buộc chúng co cụm lại bảo vệ các thị trấn và thị xã. Nhiệm vụ của ta lúc này là hết sức nặng nề...

Mai cười khúc khích cắt lời Khanh:

-Anh thì lúc nào cũng nhiệm vụ và mệnh lệnh, thấy em gái là mấy anh nắm đầu giao nhiệm vụ liền à...

 Khanh bật cười:

-Ừ... Cái tính anh vậy, biết làm sao được, tình hình hiện nay là ta và địch đang tìm nhau ra đòn nên rất phức tạp. Vì vậy C3 phối hợp với xã Phụng chặn đánh địch trước khi rút xuống đồng bằng là nhiệm vụ hết sức quan trọng.

Thấy Mai im lặng, Khanh nói luôn:

-Bây giờ C3 cùng em hành quân về xã khẩn trương triển khai phương án tác chiến ngay. Anh nhắc lại: nhiệm vụ đánh bật bọn Đại Hàn và ngụy ra khỏi căn cứ địa của tỉnh gắn liền với nhiệm vụ hạ uy thế bọn Đại Hàn tại chiến trường Nam Trung bộ là hết sức quan trọng. Chỉ có đánh thắng và đánh thiệt đau thì chiến trường của mình mới mở ra vì rào cản của chiến trường mình chính là bọn Đại Hàn, rõ chưa.

-Vậy đề nghị anh cho C3 xuất phát sớm, ở xã chỉ còn một mình chú Chín Tòng em lo lắm.

 

                                                                       



 
 

Hành quân xuyên rừng tới gộp đá cây Sộp thì trời đã khuya, không khí trầm lắng phập phồng sợ bị địch tập kích bất ngờ của anh em xã Phụng bỗng tan biến. Tiếng rì rầm và tiếng cười khúc khích của các cô gái, chàng trai lan rất nhẹ trong đêm như tiếng đập cánh của đàn ong xôn xao gọi nhau về tổ. Đưa đại đội trưởng Thịnh đi xem xét địa hình trú quân, ông Chín Tòng hồ hởi nói:

-Đội hình ở tạm như vậy, sáng mai tính sau.

Thịnh vui vẻ:

-Có bố và Mai hỗ trợ bọn con như người được san bớt gánh nặng đấy.

Ông Chín Tòng bỗng cười to:

-Đánh địch là nhiệm vụ của cả xã lẫn lực lượng vũ trang, tranh thủ cho anh em nghỉ lấy sức để ngày mai còn đối phó với địch.

Đêm rất lặng, gió biển miên man thổi về, tiếng cỏ cây rì rầm trong đêm. Ông Chín Tòng bước vào trong gộp đá, phanh áo che ánh sáng, bật quẹt mồi thuốc hút. Nằm trên võng ông Chín thư thả rít từng hơi khoan khoái. Từ hôm địch càn tới giờ ông mới hút một điếu thuốc ngon như vậy. Nhớ những lúc thèm thuốc mà không dám hút, phải lấy thuốc ra nhai bỏm bẻm như đàn bà ăn trầu, ông Chín Tòng cười một mình trong đêm; có lẽ đêm nay ông Chín mới có một giấc ngủ ngon...

Nằm nghiêng trên võng nhìn xuống cánh đồng Tuy Hòa thăm thẳm mênh mông Mai nhận ra thị xã Tuy Hòa là một vùng sáng lờ mờ của ánh điện chạy dài rồi nhòa vào biển cả. Hình ảnh ngôi trường Nguyễn Huệ mà Lâm, Đoan và Nguyệt cùng mình ngồi chụm trên sân trường bỗng hiện lên trong Mai. Ngôi trường với những hàng phượng lá nhỏ mong manh và những chùm hoa rực rỡ lung linh trong nắng. Những cây bàng xanh biếc lá sà dọc theo đường Hoàng Diệu la đà trong gió; quán chè Nghèo mà Lâm và Đoan muốn ăn nhưng không có tiền, Nguyệt và Mai phải chung tiền mua chè cho cả bốn đứa cùng ăn. Nghĩ đến Lâm, Mai xôn xang ngồi dậy lấy cuốn nhật ký, bật đèn pin hí hoáy ghi: “Lạ nhỉ!...Căng thẳng mà vẫn nhớ đến người ta. Ông quỉ ấy chắc gì đã nhớ đến mình!... Đêm nay không nghe tiếng súng nổ, có lẽ anh chàng đang ngủ khò trên võng! Ông quỉ ơi! Ngủ ngon giấc! Đời lính giải phóng gian lao biết làm sao được!... Lâm ơi! Mọi người đã ngủ mà sao Mai không ngủ được!...Ôi! Vẫn cái tật viết nhật ký chấm than lia lịa!...Nhật ký ơi!... Tao đi ngủ đây!...”

Bỏ cuốn nhật ký vào ba lô, Mai duỗi tay, duỗi chân, hít  từng hơi dài. Nhắm mắt nằm trên võng, đắm mình trong cánh võng đu đưa, hơi thở của Mai rất nhẹ, miệng vẫn cười trong giấc ngủ say.

Bọn Đại Hàn vẫn liên tục chở lô cốt thép, rào kẽm gai, pháo 105 li và 120 li đến trảng tranh Đá Bàn khiến ban chỉ huy C3 cũng như trinh sát tỉnh đội, du kích xã Phụng quần bám suốt bốn ngày đêm mà vẫn không nắm chắc được tình hình địch. Tuy nhiên, lệnh của tỉnh đội giao cho C3 phải tiêu diệt ngay Sở chỉ huy dã chiến của bọn Đại Hàn tại Đá Bàn vẫn đưa xuống và C3 vẫn phải chấp hành mệnh lệnh.

Đêm nay, hành quân tới vị trí tập kết, Mai cùng du kích dừng lại. Hai Trúc và Năm Đồng hối thúc anh em đào hầm. Chăm chú nhìn đoàn quân súng AK kẹp nách, túi thủ pháo trước ngực lặng lẽ đi và từng người cố ý đi qua để bắt tay mình, Mai hiểu rằng chỉ vài tiếng nữa thôi, khi súng nổ, có những người mình sẽ không bao giờ gặp lại để bắt tay nữa!...

Trên trời pháo sáng của địch vẫn vụt lên sáng lóe chờn chờn khiến cho những chiếc lá ướt sũng trở nên lấp lánh. Rồi từng loạt đạn đan dày của bọn Đại Hàn từ gò tranh Đá Bàn bắn ra tạo thành một tấm lưới đỏ lừ bay vun vút trên trời. Đầu óc Mai căng lên, thời gian nhích theo từng tấc đất mà anh em  C3 đang bò vào trận địa. Mai muốn pháo sáng của địch không bắn nữa, hỏa lực của chúng tắc nghẹn lại để quân ta nhanh chóng áp sát vào trận địa.

Mưa lại rơi tầm tã, gió rít từng cơn dài, cây cối ngả nghiêng trong mưa gió. Mọi người căng mắt nhìn về phía trảng tranh Đá Bàn, bồn chồn chờ đợi...

Đột nhiên những luồng lửa và tiếng nổ trùm lấy gò tranh Đá Bàn. Màn đêm như  bị xé rách trong ánh chớp của thủ pháo, lựu đạn và các hỏa lực của ta. Ánh lửa xanh lè và đỏ hồng trộn lẫn nhau.

-Đánh rồi!...

Ba Hổ reo lên nhổm người quan sát liền bị ông Chín Tòng nắm vai ấn xuống:

-Im lặng!...

Út Hân thì thầm:

-Không phân biệt được các mũi tấn công nữa!

Năm Đồng điềm tĩnh :

-Đánh kiểu đặc công làm sao phân biệt được.

Mai giật mình khi nghe tiếng đại liên của địch nổ rộ lên hối hả. Tiếng AK, thủ pháo khựng lại và cả tiếng nổ của đạn B40 cũng như bị át đi trong  những tiếng nổ xoáy rít như tiếng bom. Đất đá xung quanh Mai rung lên, những luồng khói đen cuồn cuộn bốc lên trộn vào ánh lửa đỏ rực trên gò tranh Đá Bàn. Út Hân đập mạnh vào tay Mai nhảy cẫng lên:

-Đánh trúng kho xăng, kho đạn rồi chị Hai à!

Mai bực mình:

-Có im đi không, còn nhảy cẫng lên mà la nữa là kỷ luật đó nghe chưa.

Vẫn tiếng 12 ly 7 và đại liên của địch bắn quyết liệt. Ba Hổ chạy lại cạnh Mai thì thầm:

-Đánh mật tập mà để địch phản kích là bất lợi lắm chị Hai à!

-Ừ!... Trận địa quá rộng, mình không tiêu diệt gọn được!...

Những luồng đạn B40, B41 lại bay vụt về phía hỏa lực địch, ánh chớp của thủ pháo và tiếng nổ ròn của đạn AK lại bùng lên quyết liệt. Ba Hổ nghển cổ nhìn và nói như reo lên:

-Cháy cái gì nhỉ? Ủa! Lại kho xăng!...

Mai bực mình:

-Im nào!...

Tiếng súng của địch yếu ớt rồi thưa thớt dần và tắt lịm. Bầu trời lại vang rền tiếng phản lực, trực thăng. Những chiếc đèn dù từ máy bay Đacôta bắn ra bay sáng rực bầu trời. Pháo bầy cấp tập dội xuống các khu vực xung quanh trảng tranh Đá Bàn.

Bỗng tiếng súng và tiếng pháo của địch từ các hướng quận Phú Tân, huyện Tuy Hòa 1 ầm ào vọng tới, cuộc chiến đấu giữa ta và địch cũng đang diễn ra ở đấy.

Ba Hổ thắc mắc :

-Đêm nay ta đồng loạt ra quân phải không chị Hai?

-Ừ.

-Hèn gì bọn Đại Hàn bị mình đánh  mà không phản ứng quyết liệt như  mọi khi chắc chắn vài bữa nữa địch sẽ rút.

Mai ôn tồn giảng giải:

-Tình hình này địch sẽ phản ứng quyết liệt và chúng còn càn quét dài ngày, hiểu không tham mưu con?

Nghe tiếng người  lao xao nói dưới đường biết là anh em  C3  đã về, Mai gọi to:

- C3  phải không?

-Chị Mai đấy hả? Cho người khiêng thương...

Mai hối hả:

-Tất cả vào nhiệm vụ rõ chưa?

Xách súng chạy xuống dốc, Mai đã thấy Ông Chín Tòng , Hai Trúc, Năm Đồng chạy đằng trước mình. Quay lại phía sau, Mai hối thúc:

-Lẹ lên! Trời sáng không về tới nhà nguy hiểm lắm đó.

Chạy xuống chân dốc đã thấy anh em bộ đội  khiêng thương về, Mai nôn nóng hỏi:

-Những ai bị thương?

-Ba bị thương, một hy sinh.

-Anh Thịnh, anh Thơ đâu?

-Anh Thơ đi sau, anh Thịnh bị thương.

Mai giục Hai Trúc, Năm Đồng:

-Mỗi tổ du kích phụ trách một cáng thương, thay vai cho  các anh ấy đỡ mệt.

Xách súng đi được một đoạn, thấy Thịnh chống gậy đi khập khiễng và Thơ cùng sáu, bảy chiến sĩ lục tục vác chiến lợi phẩm đi sau.  Mai lo lắng hỏi Thịnh:

-Anh bị thương vào đâu?

Thịnh điềm tĩnh:

-Bị mảnh lựu đạn sượt qua đùi, sơ sơ thôi mà, xã cho người đem chiến lợi phẩm về.

Thơ ôn tồn:

-Anh em về đến đây là tạm yên rồi.

Mai vui vẻ quay lại nói với Út Hân:

- Nói anh em khiêng súng đạn, chiến lợi phẩm cho đơn vị lẹ lên Út.

Gần 2 tiếng đồng hồ bôn tập, du kích và bộ đội về tới gộp đá Cây Sộp. Từ chỗ đào huyệt tử sĩ về, ông Chín Tòng hù hự nói với Thơ và Thịnh:

-Toàn là đá, tìm mãi mới kiếm được một vạt đất nằm giữa hai kẹt đá để đào huyệt.

Thịnh bồi hồi:

-Chú à!... Hầu hết các trận đánh, đơn vị phải tự lo liệu thương binh, tử sĩ, lần này có xã hỗ trợ cháu mừng lắm...

-Trách nhiệm chung đừng nói vậy...

Ngừng lại một lát, bất giác chú Chín Tòng thở dài:

-Chôn cất như vầy dễ mất mộ lắm, tội nghiệp đồng chí Trọng.

Thơ bùi ngùi:

-Đơn vị nay đây, mai đó, nhờ xã trông coi giúp mộ phần cho anh ấy!...

Ông Chín Tòng quay sang nói với Mai:

-Cháu ghi rõ họ tên quê quán anh Trọng, hàng năm xã mình tới thắp hương cho anh ấy.

 Bật đèn pin soi vào cuốn sổ tay, Mai chăm chú nghe Thơ đọc và cẩn thận viết từng chữ:

Nguyễn Văn Trọng
Ngày sinh: 29-7-1932
Quê quán: Nam Sách-Hải Hưng
Hy sinh: 21-9-1970.

Gấp cuốn sổ tay cho vào túi võng, Mai thần người nhớ tới khuôn mặt hiền lành nụ cười hiện rõ những nếp nhăn của Trọng. Thịnh đăm chiêu:

-Anh Trọng mới nhận được thư của cô con gái ở chiến trường Kom-Tum gửi vào báo tin người con trai đầu của anh ấy mới hy sinh ở chiến trường Quảng Đà... Tội nghiệp!...

Ông Chín Tòng trầm ngâm:

-Vậy là thêm một gia đình có hai liệt sĩ!.... Ông trời thật trớ trêu!...

Tiếng gió rừng thổi qua những gộp đá phát ra những tiếng u...oa... kéo dài, tiếng nước réo của con suối cái ầm ào vọng tới, tiếng cuốc xẻng đào huyệt lạo xạo trong đêm... Nhào trộn trong tiếng mưa rơi sập sùi khiến lòng người nặng trĩu nỗi đau.

Mọi việc đã yên xuôi, Mai tranh thủ cột võng ngả lưng để sáng mai còn dậy sớm. Đôi mắt nhắm nghiền, Mai cố xua đi những ưu tư, mệt nhọc. Nhưng hình ảnh Trọng và những người đã hy sinh cứ xoáy cuộn, bám riết lấy Mai. Xoay người nằm nghiêng trên võng, Mai lắng nghe hơi thở đều đặn của Chín Phượng bỗng thèm khát và ước thầm “Giá chi mình cũng được một giấc ngủ sâu như Phượng”...

 

                                                                         

Chiến thắng của C3 diệt gọn một đại đội, một ban chỉ huy liên quân Mỹ-Đại Hàn, đốt cháy một kho xăng, một kho đạn, phá hủy một pháo 105 ly và 2 pháo cối 120 ly như một luồng gió mát thổi vào tâm hồn từng người, ông Chín Tòng nói như đinh đóng cột:

-Với tình hình này nhất định bọn Đại Hàn bị đánh đau chỉ vài ngày nữa là rút quân thôi.

Nhưng chỉ sau hai ngày gò tranh Đá Bàn bị diệt, bọn Đại Hàn nhanh chóng thu dọn trận địa rồi củng cố và đổ thêm quân bảo vệ, càn quét xung quanh khu vực Đá Bàn quyết liệt hơn. Biết mình đánh giá sai tình hình, ông Chín Tòng nói  với Mai:

-Tưởng địch rút chạy ai ngờ chúng lại tăng quân. Tổ cha cái lũ Đại Hàn lỳ đòn!...

Mai thư thả nhận xét:

-Bên C3 nhận được chỉ thị “Quyết hạ uy thế bọn Đại Hàn tại chiến trường nam Trung bộ”. Như vậy cả phân khu mình cùng đánh Đại Hàn. Rất có thể ý định của trên lôi địch ra ngoài công sự mà đánh chú à.

Ngẫm nghĩ một lát, ông Chín gật gù:

-Có lý... Đây là thời cơ ra đòn đánh tan ý chí ngông nghênh của bọn Đại Hàn. Năm 67, sau trận đánh gò Thì Thùng, Mỹ gặp mình nổ súng là chạy, đâu dám dàn hàng ngang mà tiến nữa, kỳ này bọn Đại Hàn cũng vậy thôi.

Mai cười hiền lành:

-Tình hình không đơn giản phải không chú?

-Đương nhiên rồi.

 Thơ, Thịnh và Cương đại đội phó trinh sát của tỉnh đi tới. Có lẽ nghề nghiệp tạo cho mình một sự nhanh nhậy, gọn chắc nên vừa ngồi xuống cạnh Ông Chín Tòng, Cương nhập đề ngay:

-Lớp học của Năm Sang do địch càn nên tạm hoãn, Năm Sang cùng chúng tôi về xã. Tình hình khẩn trương, chúng tôi mượn Năm Sang và một đồng chí du kích làm nhiệm vụ dẫn đường, xong nhiệm vụ chúng tôi xin trả lại ngay có được không?

Ông Chín Tòng cởi mở:

-Đồng ý thôi.

Thịnh hỏi Cương:

-Bây giờ cho anh em đi khảo sát thực địa chứ?

Cương gật đầu:

-Triển khai ngay, tình hình gấp lắm rồi.

Mai hỏi ông Chín Tòng:

-Cho Út Hân đi được không chú?

Lưỡng lự một lát, ông Chín Tòng gật đầu:

-Cũng được, đi cùng trinh sát, nó sẽ dày dạn thêm.

Thịnh góp ý:

-Cả tuần nay, địch chờn vờn xung quanh khu vực ta đóng quân, ý định của địch ta biết rõ nhưng chưa cụ thể...

Ngừng lại, đặt tấm bản đồ trước mặt mọi người Thịnh chỉ bản đồ:

-Đây là vị trí giáp ranh giữa huyện Tuy Hòa 2 và thị xã Tuy Hòa, là chỗ chúng ta đang đóng quân. Trinh sát cho biết một tiểu đoàn của lữ đoàn 173 Mỹ tham chiến tại khu vực của chúng ta. Như vậy địa bàn chúng ta hiện nay có cả Mỹ, Đại Hàn và Ngụy. Khu vực ta đang bố trí là khu vực do bọn Đại Hàn  đảm nhận.

Ông Chín Tòng vội cắt ngang.

-Cái chính là địch đã rời khỏi công sự đem quân lên rừng, lại gặp thời tiết mưa bão khắc nghiệt, ta phục kích là ta ở thế chủ động nên gặp địch ta phải đánh phủ đầu gìm chân nó lại thì mới bám trụ được với chúng trong cả ngày.

Thịnh gật đầu tán thành rồi cặn kẽ trình bày kế hoạch tác chiến cho mọi người nghe, sau đó mới gợi ý cho mọi người phát biểu. Nghe mọi người tham gia phương án đánh địch, đã mấy lần Mai định phát biểu xong lại thôi. Như đoán được ý của Mai, ông Chín Tòng gợi ý:

-Đồng chí Mai có ý kiến thì cứ nói.

Mai dè dặt:

-Theo tôi, cần có một tổ chặn đánh địch từ dưới đồng đánh lên núi, hướng chính của địch là hai bên sườn và từ dưới chân núi đánh lên...

Bỗng có tiếng súng nổ rất gần, mọi người vội tản về vị trí chiến đấu. Nghe tiếng AK nổ từng loạt ngắn và tiếng súng của địch bắn hỗn loạn, Mai lo lắng:

-Chắc du kích và trinh sát của mình gặp địch rồi.

Ông Chín Tòng khẳng định:

-Tiếng súng nổ ở khu vực Cửa Rừng, cách mình không đầy bốn trăm thước là cùng...

Mai điềm tĩnh:

-Nhất định địch sẽ lùng sục vào trận địa của mình chú à.

Tiếng súng của địch lại rộ lên khiến câu chuyện bị ngưng lại. Tiếng trực thăng bay sà trên ngọn cây và những chùm Rốc-két bắn xối xuống khu vực Cửa Rừng, Suối Cái. Mai bỗng giật mình quay lại, đã trông đã thấy Út Hân chạy lao xuống dốc đến chỗ Mai vừa nói vừa run:

-Chị Hai! Năm Sang bị bắt rồi!

-Sao!... Bình tĩnh nói cho chị hay!...

Vẫn chưa hết hốt hoảng, Út Hân vừa lấy vạt áo lau mặt vừa trả lời:

-Năm Sang cùng mấy anh trinh sát gặp địch, một anh bị đạn nằm vật tại chỗ, Năm Sang bắn trả... Rồi bị bắt...

Mai hỏi dồn:

-Tại sao biết Nam Sang bị bắt?

-Em thấy khẩu súng của Năm Sang văng ra, địch ùa tới... Vậy là em chạy!...

Mai hỏi dồn:

-Còn ai việc gì nữa không?

Đã bớt hoảng, Út Hân kêu lên:

-Địch đông quá, mấy anh trinh sát nổ súng mở đường máu còn em chạy em làm sao biết được!...

Đưa bình đông nước cho Út Hân uống, Mai nhẹ nhàng :

-Em uống đi rồi vào gộp đá ngồi nghỉ, bình tĩnh, nhớ lại sự việc rồi kể cho chị nghe.

Tin Năm Sang bị bắt làm cả trận địa xôn xao. Ai cũng biết nếu Năm Sang khai báo, đầu hàng thì trận địa cũng không thể di chuyển được. Chỉ còn một con đường duy nhất là bám trụ đánh đến tối, lúc đó chắc chắn trận địa của ta sẽ tan nát và con số thương vong của ta khó mà lường được. Cùng với Thịnh, Thơ và ông Chín Tòng đi kiểm tra, bố trí lại trận địa, Mai nhắc ông Chín:

-Còn mấy quả mìn tự tạo ta đem xử dụng đánh địch chú à.

Ông Chín bỗng hỏi:

-Nè Thịnh, còn mấy quả mìn tự tạo của xã bây giờ ta đặt hướng nào?

Thịnh sốt sắng:

-Chú định gài hay bấm mìn trực tiếp ?

Ông Chín thản nhiên :

-Bấm mìn trực tiếp tốt hơn, miễn các đồng chí định vị chính xác nơi đặt mìn, mọi công việc sẽ do Năm Đồng đảm trách.

Vừa lúc đó Hoài, liên lạc của đại đội chạy tới :

-Báo cáo địch đã tới gò tranh sau lưng trận địa của ta, hiện chúng đang dừng lại đào công sự, hai cánh quân địch từ xã Quang và dốc Lỗ Chài cũng đang tiến về phía trận địa ta.

Giọng Mai bỗng trở nên rắn rỏi lạ thường :

-Có thể mình là khu hợp điểm của các cánh quân địch, cần triển khai đánh địch cả bốn hướng mấy anh  à.

Thịnh vẫn bình thản :

-Mai và tổ du kích tăng cường cho trung đội hai đón địch đánh thọc sườn từ xã Quang sang, còn Chú Chín ở lại với bọn cháu tại chỉ huy sở.

Thấy Ba Hổ và Năm Đồng đi tới, Mai giao nhiệm vụ rồi căn dặn:

-Gài thêm một quả 105 hướng trái, còn hai quả gài ngoài gộp đón bọn địch từ gò Tranh đánh thọc sau lưng rõ chưa?

Chờ Ba Hổ và Năm Đồng đi làm nhiệm vụ, Mai xách AK chạy lại vị trí chiến đấu của mình. Trời oi nồng, tiếng ve kêu ran, gió cố đẩy những đám mây mọng nước bay là là trên trời. Thỉnh thoảng tiếng đá lăn lịch kịch do địch đi làm đá rơi xuống gộp.

Hơn một giờ trôi qua địch vẫn dò dẫm nhích từng tí một. Mai và Út Hân bò tới chỗ ông Chín  hỏi nhỏ:

-Hình như chúng dừng lại nghỉ trưa  phải không chú ?

Giọng nói ông Chín Tòng vẫn chắc nịch:

-Rất có thể khoảng quá trưa địch đánh vào trận địa mình, nhắc anh em cảnh giác, không loại trừ khả năng trận địa bị lộ.

-Chú cho là Năm Sang khai báo?

Ông Chín Tòng trầm giọng:

-Không hẳn như vậy, nếu Năm Sang khai báo, địch đã dùng bom pháo phá nát trận địa  của mình rồi. Hơn nữa, các bãi bố phòng chết của ta địch cũng chưa biết gì.

Mai dè dặt:

-Liên tục những ngày đêm vừa qua địch bị chặn đánh, lại vừa chạm trán với trinh sát của mình chúng không dám tiến nhanh đâu.

Kiểm tra, sắp đặt lại vị trí  ở cho thương binh và chị em đi khẩu xong, Mai trở về vị trí chiến đấu rồi cùng Út Hân đem gạo rang ra ăn. Chất ngọt bùi, thơm ngậy của gạo rang trong cổ họng làm Mai thư thái trở lại. Liên tục ăn mấy vốc gạo rang, lấy bình đông nước uống một hơi dài, Út Hân khoan khoái :

-Bây giờ mới thấy giá trị của gạo rang, chú Chín không nghiêm cấm thì bọn em ăn hết từ lâu rồi.

Mai nhẹ nhàng:

-Hết trách Chú Chín không cho ăn gạo rang chống càn rồi phải không...

-Từ hôm địch càn tới giờ liên tục bị đói, có gạo rang mà không được ăn nghĩ cũng bực.   

Ăn và uống nước xong, Mai giục Út Hân:

-Ăn lẹ lên...

Lắng nghe tiếng “xì xồ”... rất nhỏ của địch, Mai  bò tới ghé vào tai Năm Đồng:

-Chờ địch tới sát mới được điểm hỏa rõ chưa?

Năm Đồng gật đầu, căng mắt nhìn ba chiếc mũ sắt lấp ló bên cây chà rang, rồi năm tên địch nữa xuất hiện. Thấy địch cách năm chục mét Mai hơi co người trong tư thế sẵn sàng ném lựu đạn và ra hiệu cho trung đội trưởng Ánh, xong thấy Ánh vẫn căng mắt nhìn địch, Mai đành nép người chờ lệnh. Địch cách gần chục mét , Ánh vung tay, quả lựu đạn US bay thẳng vào ba tên địch đi đầu. Cùng lúc đó, những tiếng nổ đanh của lựu đạn, thủ pháo kèm theo những loạt AK bắn gằn làm bảy tên Đại Hàn đi đầu gục xuống. Và từng loạt đạn bắn xối vào tốp địch đang co cụm vào một bìa đá  thì tiếng mìn của Năm Đồng nổ vang khiến cả trận địa sau một thoáng im lặng bỗng vang lên tiếng rên la gào thét của bọn Đại Hàn. Toàn bộ trung đội Đại Hàn đi đầu chạy xuống dốc bị hỏa lực của ta bắn quét theo sườn đồi làm cho chúng rối loại phải lùi ra xa để tổ chức phản kích.

Sáu chiếc HU1A bay lượn quần đảo rồi nhanh chóng bổ nhào xuống bắn phá trận địa. Mảnh Rốc-két, phóng lựu và đạn 12ly7 như một tấm lưới trùm lấy khu gộp đá Cây Sộp. Sau những loạt đạn bắn phủ đầu, sáu chiếc trực thăng chia làm hai tốp bắn như đi bừa xuống trận địa của ta. Từ chỉ huy sở C3, tiếng thượng liên và đại liên vang lên. Như phát hiện được con mồi, sáu chiếc HU1A chia làm ba tốp thay nhau cảnh giới, lượn vòng rồi bổ nhào xuống trút đạn, bom bi và Rốc-két khiến cả trận địa như chìm trong  lửa đạn. Một loạt Rốc-két nổ ở khu vực chỉ huy sở đại đội, Năm Đồng và bốn chiến sĩ C3 cùng lăn vào trong gộp đá, Mai hét lên:

-Bắn!...

Lại một loạt Rốc-két và trọng liên chụp xuống, Mai chúi người vào vách đá. Lửa và khói bao trùm lấy trận khiến Mai ho sặc lên vì khói và thuốc súng khét lẹt. Đột nhiên Năm Đồng và bốn chiến sĩ của C3 tản ra tì AK bắn vào chiếc trực thăng đang xoay mình để lộ  cái bụng chè bè như chiếc sõng đánh cá. Những luồng AK bắn xuyên táo bay găm vào thân  chiếc HU1A, nó lảo đảo ngóc đầu rồi bay vụt lên cao. Toàn thân máy bay bốc lửa kéo theo một luồng khói xám đậm vạch trên bầu trời. Như tiếp thêm sức mạnh, hỏa lực toàn trận địa bắn vây lấy năm chiếc trực thăng. Cả 5 chiếc HU1A bay vụt lên thật cao, rồi nối đuôi nhau bay về thị xã Tuy Hòa.

Những chiếc phản lực gầm rú trên trời, nhanh chóng thu hẹp vòng lượn rồi bổ nhào xuống trận địa cắt bom. Đất, đá bị rung giật trong tiếng bom nổ xoáy vào lòng đất. Gộp đá tưởng như bị đè sập xuống trong tiếng bom nổ. Đất tung lên, đá bị băm nát rơi xuống gộp ào ào. Tiếng đá bay, tiếng mảnh bom xoáy rít tạo nên những âm thanh khô khốc, chát chúa, rờn rợn tưởng như không bao giờ ngừng. Những chùm bom bị nổ rền giữa không trung, trên ngọn cây, trên mặt đất trong ánh lửa lóe chồng lên nhau. Nằm ép vào thành đá, tay bám chặt vào mặt đất, Mai vẫn thấy mặt đất bị vồng lên, đập xuống chao đảo. Út Hân bám chặt lấy lưng Mai, toàn thân run lên bần bật và nói như khóc:

- Mình xuống  tầng gộp  dưới tìm đường chạy... Chị Hai à.

-Tầm bậy! Chạy đi đâu!... Mày có im đi không!... Tao vả cho gãy răng bây giờ !...

Út Hân bỗng nhổm người vùng chạy, Mai vội đuổi theo. Thoáng trông thấy, Thịnh hoảng hốt lao ra nắm tay Út Hân đẩy mạnh vào trong gộp quát lên:

-Muốn chết à!...

Một mảnh bom bay sượt qua, Mai ôm súng lăn mấy vòng dưới đất rồi vùng chạy vào trong gộp. Bực quá, Thịnh tát Út Hân một cái thật mạnh:

-Thằng quỉ, suýt nữa Mai hy sinh vì mày.

Út Hân nép người vào kẹt đá lẩy bẩy, mặt cắt không còn hạt máu. Mai điềm tĩnh:

-Thằng nhỏ hoảng quá nên chạy ẩu.

Nhìn Út Hân như con cò non bị bão quăng từ cành cây xuống đất, Thịnh bùi ngùi:

-Sắp thanh niên rồi, phải dũng cảm lên, hiểu không?

Dắt Út Hân vào sâu trong gộp, giọng Thịnh dịu lại:

-Hang sâu nối thông với nhau, bom tấn dội cũng như gãi ngứa thôi, yên tâm ngồi trong đó nghe chưa.

Nói xong Thịnh vội chạy đến khẩu đội đại liên và nhảy xuống bắn thay cho đồng chí xạ thủ số 1 đang bị thương. Thịnh gằn giọng:

-Bắn!...

Giật khẩu B41 trong tay đồng chí xạ thủ Thơ quỳ gối bắn liên tục hai quả đạn về hướng địch rồi cùng Hoài nhảy qua một tảng đá chạy về phía trung đội 1. Thơ bỗng quát to:

-Nằm xuống!...

Một loạt đạn AR15 bay chụp tới khiến Hòa loạng choạng ngã xoài trên mặt đất. Từ trong gộp, lao ra xốc Hoài lên lưng, Chín Phượng cõng Hoài chạy vào trong gộp, cố nhẹ nhàng đặt Hoài ngồi xuống. Phượng băng cánh tay cho Hoài xong rồi đập ống Vitamin K và  giục:

-Anh uống thuốc cầm máu, em ra ngoài cửa gộp rồi vào ngay.

Phượng chạy ra ngoài cửa gộp đã thấy bộ đội, du kích bật khỏi công sự truy kích bọn địch đang hoảng hốt chạy xuống chân núi.

Đánh lùi hai đợt phản kích của bọn Đại Hàn thì trời chạng vạng tối, bọn Đại Hàn rút ra xa phòng ngự.

Đêm sập xuống. Pháo địch vẫn bay vun vút trên đầu, ánh đèn dù khi tắt, khi lóe và bay lơ lửng giữa trời. Rừng đêm chờn vờn khi tối, khi sáng. Mọi người hối hả sắp xếp đội hình, khiêng cõng thương binh, tử sĩ rút về vị trí mới.

 

 

           

                                                                       

Hơn một tháng trời bị đánh tơi tả, lực lượng liên quân Mỹ, Ngụy, Đại Hàn phải rút chạy khỏi vùng căn cứ cách mạng. Vị trí đóng quân của xã Phụng lại trở về dưới gốc me già. Các đơn vị đi khẩu lại lục tục kéo về căn cứ xã Phụng. Tiếng cười, nói, đùa giỡn lại vang lên dưới gốc me già, dọc theo suối cạn và bên giếng nước trong xanh. Cái nắng ong ong của mùa khô lại bắt đầu xuất hiện.

Những trảng tranh xung quanh xã Phụng bị địch rải xăng đốt cháy, du kích xã Phụng phải lên tận suối Sổ của huyện Sơn Hòa cắt tranh về lợp nhà. Cơm đùm, cơm vắt đi từ sớm nên trời vừa ráo sương, mọi người đã tới lưng dốc Lỗ Chài. Vừa leo dốc, Năm Đồng vừa giục.

-Đi lẹ mấy cha nội, cắt tranh xong còn đi đánh cá đấy.

Út Hân hớn hở:

-Anh vá lưới chưa?

-Chờ chú mày nhắc thì cá đã chui vào trong hang ngủ rồi.

Út Hân cười vang:

-Mới được  đề bạt xã đội phó có khác, oai ghê ta!

Năm Đồng đỏ mặt:

-Mày chỉ sinh chuyện, do chị Mai và chú Chín  đề bạt, tao đâu có biết...

Ba Hổ nói vọng lên:

-Hai Trúc trưởng, anh phó là đúng rồi. Trưa nay bắt cá, tụi mình liên hoan mừng anh lên chức.

Mặt đỏ tía, Năm Đồng chăm bẳm leo dốc. Sức trai như nghé lú sừng, đi một hơi hai tiếng đồng hồ tới suối Sổ và chỉ nghỉ một lát đã lại sức, mọi người hùa nhau đi cắt tranh, công việc của Năm Đồng và Út Hân là bắt cá, được càng nhiều càng tốt.

Con suối Sổ nằm giữa hai dãy núi cao chót vót, những lùm dú dẻ mọc bám vào đá, vươn lơ lửng và những cánh hoa vàng tươi lấp ló. Hương hoa dú dẻ thơm lựng như mật ong rừng ngạt ngào ùa vào gió bay rất xa. Những chùm hoa phong lan sắc vàng, tím nhạt như những lẵng hoa treo lên vách đá dựng đứng. Những cây sổ thẳng tắp thân to đến ba bốn người ôm vươn cao xòe tán chen nhau mọc.

Phải mất hơn nửa giờ ngược suối, Năm Đồng và Út Hân mới tới Vực Thác. Có lẽ ngày xưa nơi đây chỉ là một cái vực nhỏ, theo thời gian Vực Thác trở thành một cái hồ rộng. Trên lớp cát vàng au những viên đá thạch anh trong như thủy tinh, và cả những viên đá xanh như ngọc bích, đỏ hồng như màu hoa dâm bụt nằm ngổn ngang. Nước trong xanh và mát lạnh. Nhìn vực nước, Út Hân khinh thường:

-Vực nhỏ như vạt áo, bắt cá dễ ợt.

Năm Đồng vẫn tỉnh khô:

-Xung quanh là núi cao, con thác dựng đứng nằm chắn nên trông hồ nhỏ như vậy hiểu chưa?

-Có lý... Đúng là sư phụ.

Vẫn giọng tỉnh khô, Năm Đồng dở tay lưới vừa rũ vừa nói:

-Đệ tử như mày dạy cũng hết hơi. Có chăng chị Hai, chú Chín mới trả lời hết câu hỏi của chú mày. Đứng ngây ra mà ngắm với nhìn, lại giúp tao một tay.

Mắc đầu lưới vào một nhánh cây bên hồ, nhảy ùa xuống nước, Năm Đồng vừa bơi vừa gọi:

-Cột đầu lưới xuống thấp một chút.

Nhảy ùm xuống nước  vừa bơi vừa đập cây xuống nước thùm thụp, thọc cây vào các ngách hang cho cá ùa ra, Út Hân vừa bơi vừa thở  phì phì. Những con cá thia lia, thác lác nhảy vọt lên rồi nhủi đầu vào lưới khiến Út Hân khoai chí càng đập cho nước bắn tung tóe.

Hơn một giờ quần với nước, Năm Đồng lên bờ ngồi say sưa rít từng hơi thuốc và ngắm trời ngắm đất, rồi đứng dậy vươn vai, vặn người hất đầu:

-Thu lưới.

Út Hân nhảy ào xuống nước bơi theo Năm Đồng. Cá dính vào lưới trắng xóa, Út Hân vừa bơi vừa kéo chiếc xoong để Năm Đồng gỡ cá cho vào xoong. Năm Đồng nhìn xoong cá:

-Cá ở đây nhiều thiệt.

 Út Hân bỗng reo lên:

-Anh Năm!... Con gì kìa!...

Năm Đồng thoáng nhìn rồi lặn một hơi dài. Nước hồ trong vắt cuộn sóng. Bùn dưới đáy hồ theo sóng nổi lên khiến Út Hân không biết Năm Đồng lặn ở chỗ nào. Nhìn nước bùn cứ cuộn lên di chuyển rất nhanh, Út Hân càng khâm phục tài bơi lội như con rái cá của Năm Đồng. Khá lâu, từ dưới nước Năm Đồng trồi lên, đầu lắc lắc, hai tay ghìm rất chắc dưới nước gọi to:

-Giúp tao.

-Cua đinh!...

Út Hân la toáng lên vội đẩy xoong cá vào bãi cát rồi nhảy ào xuống nước. Chỉ một loáng hai anh em đã bơi vào bờ, lật bụng con cua đinh vác lên bờ. Cua đinh là một loại ba ba núi rất to và rất khó bắt, chẳng hiểu bằng cách nào mà lặn dưới nước sâu, Năm Đồng vẫn bắt được nó, Út Hân  xuýt xoa:

-Anh Năm dạy em bắt cua đinh nghe... Em tôn anh làm đại sư phụ.

Năm Đồng phấn chấn:

-Cua đinh phải tìm thế mới bắt được, nó cắn thì không bao giờ mở miệng để nó chui vào hang, mình bị kẹt dưới nước ngợp thở mà chết. Nếu vùng tay ra thì mất cả ngón tay, chú mày dám không?

-Dám!... Miễn anh dạy.

Năm Đồng bật cười:

-Mày nói dóc, tao không tin. Nè, loài này mà cắn chỉ có sét đánh nó mới hả miệng ra... Khó lắm đó. Thôi, đi về kẻo mọi người trông.

Ăn trưa xong, phấn chấn Năm Đồng cùng anh em đi như bay về căn cứ xã. Ở nhà mấy cô gái đi khẩu đã cùng với Đào và Nhự ra mương số một vừa cảnh giới, vừa hái rau, bắt ốc. Thấy cá nhiều, lại bắt được cả cua đinh. Đào chép miệng:

-Nội con cua đinh đã tới 20 ký thịt, lại còn cá, ốc, cua nữa... thiệt là khi ăn không hết, khi lần không ra.

Mai vui vẻ:

-Một huyện người ăn không thừa đâu.

Ngồi chẻ lạt, ông Chín Tòng cũng vui vẻ xen vào chuyện:

-Tao giao cho con Mai và mấy đứa con gái nấu ăn đấy.

Quay lại nhìn anh em du kích, ông Chín Tòng nói to:

-Nè, mấy đứa con trai tranh thủ ra mương tắm rồi kiếm chuối xanh, bắp chuối rau thơm, nhớ kiếm ít trái chanh nghe bay.

Tốp con trai đi một lát khá lâu và đưa về mọi thứ mà chú Chín Tòng dặn. Chín Phượng lúng túng hỏi Mai:

-Làm sao bây giờ chị Hai?

-Nhặt rau, làm ốc, làm cá... thiếu gì việc nếu có thịt heo nữa thì nhất hạng.

Nghe Mai nói, Chín Phượng chạy vù tới chỗ ông Chín Tòng. Chẳng biết “dân vận”  bằng cách nào, chỉ thấy ông già gật đầu lia lịa và lập tức ra lệnh xuất một lon bự thịt hộp cho Mai nấu ăn. Mùi thịt cua đinh, ốc xào thơm lựng khiến mấy cậu du kích và Út Hân nhấp nhổm không yên, dắt nhau lượn qua, lượn lại xem mấy bà chị nấu ăn. Trong bếp, nhường chỗ cho Chín Phượng ngồi cạnh mấy cô gái Mai giảng giải:

-Xào riêng từng thứ một, món ốc nấu đừng chín quá, nhớ khi mùi hành thơm mới bỏ thịt vào xào làm sao khi chín, chuối xanh vẫn giữ được từng miếng chứ không bị nát...

Chín Phượng tay cầm đũa đảo thịt cua đinh, tay đẩy củi vui vẻ:

-Nấu cho ngon kể ra cũng khó phải không chị Hai?

Mai tiếp tục giảng giải:

-Món cua đinh phải có đậu, thịt ba chỉ hoặc sườn heo chiên vàng cho vào mới đủ vị. Khi ăn người ta mới thấy mùi thơm, ngậy, béo, bùi... đọng trong cổ mới đạt yêu cầu.

Chín Phượng rủ rỉ:

-Anh chàng nào lấy được chị chắc thành ông Hoàng.

 Mai cú nhẹ vào đầu Chín Phượng:

-Cái con ranh, con gái thì phải biết nấu ăn chứ. Tiền đâu cho chồng đi ăn tiệm?...

Chín Phượng khúc khích cười:

-Lấy chồng không biết nấu ăn, mẹ chồng cho cán chổi vào đầu là cái chắc.

Cả ngày làm việc quần quật, tới khuya Mai mới có thời gian sửa lại bản báo cáo của xã để gửi về tỉnh và thị. Mọi lần mỗi khi hai chú cháu thông qua bản báo cáo, ông Chín Tòng chỉ nhắc Mai viết làm sao cho trung thực là xong nhưng lần này ông Chín Tòng chẳng những nghe mà còn đọc đi, đọc lại, rà từng chữ, từng câu trong bản báo cáo. Rít từng hơi thuốc dài, ông Chín Tòng lặng im, đắn đo, thỉnh thoảng lại chép miệng thở dài. Mai băn khoăn:

-Khi viết báo cáo cháu rất chú ý không thổi phồng thành tích, nhưng cũng không nên quá khiêm tốn chú à.

-Đành rằng vậy...

Lặng im rất lâu, ông Chín tòng thở dài:

-Làm báo cáo thành tích để trên xét Huân chương chiến công hạng 3 cho xã mình là đúng rồi. Riêng Năm Sang chú vẫn tin là nó giữ được khí tiết chứ không đầu hàng phản bội. Tin của một số quần chúng và một số cán bộ cho rằng Năm Sang đã khai báo là không có cơ sở.

 Mai dè dặt:

-Ông Ba Thị ủy  nói rằng Năm Sang là chân rết của bọn chiêu hồi và yêu cầu mình điều tra rõ để trên có kết luận về Năm Sang.

-Trời ơi!... mình chẳng lẽ lại về hùa với nó.

Ông Chín Tòng cau mày bực tức. Rít một hơi thuốc dài, vầng trán hơi nhăn lại, ông quăng mẩu thuốc bay lả tả như bầy đom đóm xà cánh đậu xuống đất và hậm hực:

-Cháu chẳng hiểu gì trơn. Hồi mới thoát ly, Năm Sang là cần vụ của ông Ba. Những năm 1968, 1969 đói lay, đói lắt, anh em phải ăn củ bá, rau rừng thay cơm. Mỹ, Đại Hàn càn quét liên miên, chỗ ở phải thay đổi liên tục, vậy mà trong ba lô lão ta lúc nào cũng có sữa cô với cao khỉ. Đêm đêm trùm võng, lão ta lén ăn một mình. Lúc đó Năm Sang mới 16 tuổi, vậy mà bao nhiêu thứ nặng lão ta bắt Năm Sang gùi như con lạc đà. Hồi đó, lão ta là thường vụ chứ không phải như chiếc xe đạp xẹp lốp vì kỷ luật như hiện nay.

Như trút được một phần bực dọc, ông Chín Tòng ngừng lại, móc túi lấy thuốc quấn và quẹt lửa hút thuốc, Mai lưỡng lự:

-Ý chú muốn nói ông Ba Thị ủy là người không trung thực?

Ông Chín Tòng gật đầu:

-Thái độ hòa nhã của lão ta đánh lừa người nông nổi, làm sao qua mắt được thiên hạ. Lão ta cũng thù vặt một cây đó.

-Chú muốn nói ông  ấy có mặc cảm với Năm Sang?

Ông Chín Tòng nhìn ra rừng đêm, vầng trán hơi nhăn lại rồi thư thả:

-Hồi đó Năm Sang vì lấy một hộp sữa cho thương binh vậy mà lão ta đổ diệt cho Năm Sang ăn vụng và bắt làm kiểm điểm. Không làm kiểm điểm, Năm Sang tự động theo anh em đi khẩu định bỏ về nhà. May là gặp thằng Đoan, hai anh em tâm sự rồi thằng Đoan dẫn nó về trả cho đơn vị. Thằng Đoan thiệt thà góp ý, lão ta cho thằng Đoan là “trứng khôn hơn vịt”. Vậy là lão ta đổ diệt cho Năm Sang chiêu hồi. Trời ơi! Cái thằng nhỏ chưa đầy 16 tuổi đã hiểu biết gì về cách mạng sâu sắc đâu mà gán cho nó cái tội chiêu hồi tầy đình như vậy!...

Mai ngạc nhiên:

-Chuyện đó chỉ là chuyện vặt tại sao cũng trù dập người ta?

Ông Chín thoáng cười rồi trầm giọng:

-Vậy mới có chuyện, chủ yếu là sau này đồng chí thương binh ấy trở về địa bàn thị xã chiến đấu đem chuyện Năm Sang ra kể mọi người nghe, lão ta bị mất mặt nên thù Năm Sang chứ có gì đâu.

-À... cháu hiểu...

Ông Chín Tòng lại bật quẹt hút thuốc, chiếc thùng quẹt như cái cối xay đá, bực mình kéo phắt nắp thùng quẹt rút bông gòn để sát vào bánh xe rồi bật mạnh. Miếng bông gòn  cháy bùng lên, ông Chín Tòng vội lấy tay che gió mồi thuốc. Rít một hơi thuốc cho đã cơn ghiền, ông Chín Tòng thấy Mai đang nhìn mình cười cũng cười theo và lấy chiếc thùng quẹt nắn lại trụ bánh xe, bất giác chép miệng:

-Ở với thằng cha Ba nhiều hồi tức như cái máy quẹt hư, bởi không có cái thay nên phải giữ nó mà xài.

Ông Chín Tòng bỗng trầm ngâm:

-Thằng cha Ba cũng nhiều chuyện lắm...

Thấy Mai ngạc nhiên, ông Chín Tòng thư thả:

-Con nhớ chuyện thằng Đoan chứ?

-Dạ con chỉ nghe loáng thoáng...

Dường như suy nghĩ đã hung, ông Chín Tòng ưu tư:

-Hồi cháu và thằng Đoan, thằng Lâm thoát ly đều được phiên cấp cơ sở 2 vì cả ba đều là Đảng viên. Hai thằng nhỏ sau vài trận chiến đấu được huân chương, được đi học lớp cán bộ trung đội.

-Dạ cháu nhớ rồi...

Ông Chín Tòng gật đầu:

- Hồi đó lão Ba là phó bí thư Thị ủy. Lão ta bắt đào riêng một cái hầm kiên cố vừa ngủ vừa làm việc trong hầm. Nhiều người xì xầm về hành động không tốt của lão ta với một số chị em nữ ở dưới hầm. Chuyện đến tai, nhưng chú không tin, còn cho rằng lãnh đạo ở riêng để đảm bảo bí mật, an toàn cho các chủ trương, tài liệu là cần thiết.

Mai khúc khích cười:

-Vậy là chuyện “bí mật” của lão ta cũng “bật mí” hết phải không chú?

Ông Chín Tòng xua tay:

-Chưa hẳn vậy... Một bữa Năm Đoan và Năm Sang lên suối Đá Bàn đánh cá, ai ngờ bắt gặp lão ta tắm cho một con nhỏ. Lão ta bắt con nhỏ tuột hết quần áo tập bơi cho nó...

Mai đỏ mặt vì mắc cỡ và tức giận:

-Thiệt là quá tay!...

Ông Chín Tòng trầm giọng:

-Con nhỏ đó còn sống, nói ra không có lợi đâu Mai à. Chú nói để cháu hiểu, phải biết giữ cho mình...

Mai tức giận hỏi:

-Tại sao hồi đó mấy chú biết mà không kỷ luật?

-Có chứ, kỷ luật hạ cấp, xong lão ta vẫn cứ lòng thòng và kỷ luật tiếp nên lúc này mới là Thị ủy viên. Khốn nỗi dưới làng, bà vợ lão ấy bị địch bắt đi tù. Nếu chuyện dừng lại ở chỗ hủ hóa thì đâu đến nỗi, lão ta cậy quyền trù dập thằng Đoan, thằng Sang thiếu điều muốn chết. Chà... xem ra cuộc chiến đấu này đâu phải hoàn toàn chỉ có đánh giặc.

Mai hiểu lời nói của ông Chín Tòng như lời một người cha cố sức dạy bảo đứa con gái khờ khạo của mình và nói hoài vẫn sợ nó chưa hiểu. Ông Chín Tòng lại đều đều giọng:

-Một lần chú cùng thằng Yến và thằng Vũ đi công tác gặp thằng Đoan tại chùa Ngọc. Nằm dưới chân bức tượng Quan Âm, chú giả đò ngủ để cho thằng Yến, thằng Vũ, thằng Đoan tâm sự. Tới gần hai giờ sáng, thằng Đoan lẳng lặng ngồi dậy thắp nhang trước bàn thờ Phật Tổ Như Lai và Quan Thế Âm Bồ Tát. Nước mắt rưng rưng, nó khấn: “...Ba ơi! Đêm nay con thắp hương trên bàn thờ Phật, nhờ Phật đưa linh hồn ba về đây! Những ngày địch tra tấn ba ở nhà tù Ngọc Lãng, con và em Hạnh đưa cơm cho ba, con làm sao quên được! Hôm chúng thủ tiêu ba, con và em Hạnh dắt nhau đi tìm mà chẳng thấy xác ba ở đâu!... Hồi đó anh em con còn nhỏ dại, bơ vơ sống nhờ cô, dì. Bây giờ con và em Hạnh thoát ly, nên không có chỗ nào lập bàn thờ cho ba được!... Ba ơi! Tại sao người ta lại trù dập, kỷ luật con? Con có tội gì đâu! Con chỉ góp ý làm sao cho anh em đỡ hy sinh vô ích! Tại sao người ta lại quy cho con tội sợ chết? Trốn tránh nhiệm vụ...”.

Ông Chín Tòng thở dài đăm chiêu :

-Thế đấy, mặt trái của chiến tranh có điều tưởng như vô lý nhưng nó là sự thật. Hồi đó chú phải lên tỉnh xin Năm Sang về xã, Năm Đoan về tỉnh cho thoát nạn cháu à...

Mai nhỏ nhẹ:

-Dạ!... Cháu hiểu!...

Ông Chín Tòng lại thở dài:

-Bởi vậy trường hợp Năm Sang cháu phải hết sức thận trọng.

Mai lại ngồi cắm cúi suy nghĩ sửa lại bản báo cáo. Đối với Mai, ông Chín Tòng chẳng những là một người cha mà còn là một cuốn tự điển sống vô giá giúp cho Mai hiểu được uẩn khúc của cuộc đời mà Mai chưa nhận ra được. Mai hiểu thêm một điều: “Hàng triệu người đang ngày đêm sống chết với kẻ thù, kết lại bên nhau thành những rừng cây hùng vĩ, vẫn có những con sâu ẩn nấu và đục khoét. Trong thân cây, con sâu có thể thừa cơ leo cao, đục sâu để gây họa cho đời. Sự cân nhắc về một con người rất khó, chẳng những phải thận trọng mà còn phải dũng cảm và tế nhị nữa.”

Chợt nhớ hồi Lâm, Mai và Đoan mới thoát ly lên căn cứ được điều về cơ quan của ông thủ trưởng được anh em gán cho cái tên ông “vợ khuất núi”. Chẳng hiểu rặng Trường Sơn bao la dài là bao nhiêu cây số nên chẳng ai biết được vợ thủ trưởng đã chết, hay do núi non trùng điệp, cách trở mà tạo nên cảnh “vợ khuất núi”... Chuyện đó, chỉ có trời mới biết. Hôm bắt gặp Lâm và Mai ngồi bên suối rù rì tâm sự, thủ trưởng liền gọi cả ba anh em lên văn phòng cho một bài dài về quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lê Nin và tình hình cách mạng hiện nay là xây dựng tư tưởng tấn công cách mạng, không sợ hy sinh, gian khổ, ác liệt, kiên quyết đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Nhiệm vụ của thanh niên trong việc thực hiện phong trào ba khoan là khoan cưới, khoan yêu và khoan cái sự có bầu. Với lý luận rút ra từ học thuyết Mác-Lê Nin, kết hợp với thực tiễn và sáng tạo để áp dụng cho cơ quan, ông “vợ khuất núi” yêu cầu phải thực hiện hai cấm là cấm yêu, cấm cưới, còn đã cưới thì làm sao cấm được cái sự có bầu. Thấy anh em ngồi lặng im nghe, thủ trưởng cao hứng: “Xét như việc ngồi bên suối rù rì nói chuyện là tiền đề là cái sự lửa gần rơm lâu ngày cũng bén, tất phải sinh ra tình yêu. Yêu làm cho người ta sợ chết, giảm ý chí tấn công cách mạng như vậy thì phải cấm ...”. Lâm bức xúc xin phát biểu: “Yêu sẽ tạo cho con người sức mạnh để chiến đấu và công tác; ví như Mác không nhờ vào tình yêu của Gien-ni làm sao Mác có thể hoàn thành được học thuyết của mình”. Thủ trưởng nổi nóng cắt lời Lâm: “Cậu nói bậy! Gien-ni là cái gì? Đời nào ông Mác lại có chuyện yêu đương!... Tôi học đầy mình chủ nghĩa Mác-Lênin, cậu đòi hơn tôi sao...”. Vậy rồi một tháng sau Đoan và Lâm được điều về lực lượng vũ trang, còn Mai ở lại làm thư ký, kiêm văn thư, đánh máy cho thủ trưởng. Tận dụng triệt để chiến thuật lửa gần rơm lâu ngày cũng bén, ông cố tìm và tạo ra cơ hội để va chạm vào người Mai và bắt Mai gọi bằng anh cho thêm tình thân mật... Sự sàm sỡ của thủ trưởng khiến Mai chỉ việc khóc một mình. Cũng may, ông Chín đi công tác ghé thăm và Mai đã nói hết sự thật rồi nằng nặc xin ông cho về xã công tác. Không thèm chào ông “vợ khuất núi” một câu, ông Chín đến gặp chú Sáu bí thư Tỉnh ủy và không hiểu hai người bạn nối khố nói những gì với nhau mà nửa tháng sau Mai được về xã Phụng công tác. Thời gian cứ trôi, ông Chín đã dìu Mai lên làm Bí thư xã Phụng. Trong thời gian điều trị bệnh bằng thuốc của vợ ở dưới làng gởi lên ông Chín tạm thời làm Chủ tịch xã. Khi tình hình xã Phụng vượt lên, sức khỏe ông Chín khá lên, ông sẽ về Tỉnh công tác.

Nghĩ tới những người như ông Ba Thị ủy, ông “Vợ khuất núi” Mai thấy vừa sợ, vừa băn khoăn không hiểu tại sao họ vẫn luồn lách để tồn tại và phát triển giữa rừng cách mạng lúc nào cũng ào ạt khí thế tấn công tiêu diệt địch như hiện nay!?...

Đọc bản báo cáo đã sửa chữa của Mai, ông Chín Tòng hình như chưa vừa ý. Cúi đầu đi đi, lại lại trong nhà, tay không rời điếu thuốc rồi hút hết điếu này tới điếu khác, rồi cầm bản báo cáo đọc lại một lần nữa, giọng dứt khoát:

-Ta ghi như vầy: “ Đang tiếp tục nắm các nguồn tin về Năm Sang, chưa có hiện tượng khai báo. Sẽ có báo cáo gửi tiếp”.

Như trút được gánh nặng, cả Mai và ông Chín Tòng cùng cười. Ra khỏi nhà, ông Chín Tòng quay lại dặn Mai:

-Sơ bộ như vậy, cháu viết lại rồi gửi ngay cho kịp.

Nhìn theo ông Chín Tòng bước những bước chắc đậm trong sương đêm lành lạnh, bất giác Mai nhớ tới hình ảnh trái Rốc-két nổ trên nóc gộp, mảnh bay sạt qua mặt, vậy mà ông vẫn ngồi tỉnh bơ và nói: “Bom đạn tránh mình chứ mình làm sao tránh được bom đạn”. ấy vậy mà ông thường nêu gương Mai dũng cảm để mọi người học tập. Ông đâu có biết khi Út Hân vừa khóc vừa run kêu lên: “Chị Hai ơi!...Chết thiệt rồi!...” ngoài miệng Mai ngầy Út Hân nhưng bụng khấn thầm: “Vái trời, vái Phật phù hộ, độ trì cho con tai qua, nạn khỏi!... Anh Lâm ơi nếu em hy sinh, anh nhớ tới mộ em thắp nhang để em đỡ tủi nghe anh?!...” Mai bỗng bật cười thành tiếng nhủ thầm: “Vậy mà mình vẫn sống nhăn răng...Ông Lâm mà biết chuyện này thì cười mình vỡ bụng”.

Nghĩ tới nhận xét của Lâm về mình: “Cả nghĩ, hay lo như một bà già, lúng túng như anh thầy chùa ăn vụng thịt”, Mai thấy quả là đúng. Chẳng vậy mà mỗi lần hẹn chưa gặp thì mong tới, mong lui, sắp xếp bao chuyện trong đầu để nói. Khi gặp mọi chuyện quên hết, Lâm nói gì Mai cũng chỉ dạ và cười... Cái lần Mai cố ý sắp xếp câu chuyện trong đầu để khi gặp Lâm, sẽ nói cho Lâm biết mình không phải là người Lâm nói gì cũng gật đầu cười và dạ đâu. Khi gặp Lâm, đầu Mai như mớ bòng bong, thoáng nhớ câu ca dao, Mai nói ào: "- Sông sâu lắm lạch, sông Bàn Thạch nhiều lươn. Ngó chừng thương đặng thì thương.  Đừng trao gách nặng giữa đường khổ nhau. .. Nghe anh!...”

Lâm rũ ra cười:

-Cô Tú bói ở đâu ra câu ca dao vậy cô Tú!...Từ hồi còn đi học tới giờ anh mới thấy em đem lươn, ếch ra nói chuyện với anh đấy!...

Mai đỏ mặt đấm thùm thụp vào lưng Lâm:

-Ông quỷ!...Ăn hiếp người ta hoài!...

Rừng đêm lành lạnh. Tiếng lá me trong gió rầm rì. Mai đắm mình trong những kỷ niệm bồng bềnh, rất xa!...

 

 

Lâm và Đoan được phân công xuống công tác ở địa bàn Xã Phụng. Dẫu biết là “người nhà”, dù sao Lâm và Đoan vẫn là phái viên của tỉnh nên ông Chín Tòng tổ chức đón tiếp rất bài bản. Triệu tập cuộc họp toàn xã, ông Chín Tòng giới thiệu Lâm và Đoan là đặc phái viên của tỉnh về công tác tại xã. Ít khi cán bộ về công tác mà được ông Chín giới thiệu như vậy, mọi người tin chắc hai người được cử về làm nhiệm vụ đặc biệt. Mai nhắc ông Chín Tòng: “Là phái viên chứ không phải đặc phái viên”. Ông Chín Tòng làm lơ giải thích thêm rồi  nhấn mạnh trách nhiệm của xã là giúp hai người hoàn thành nhiệm vụ. Cuộc họp tự nhiên nghiêm túc hẳn lên. Du kích tự động nhìn nhau xích chỗ ngồi cho hàng ngũ ngay ngắn. Ông Chín Tòng phấn chấn:

-Khi còn ở hợp pháp, đồng chí Đoan và Lâm là những cán bộ, Đảng viên của xã mình, quá trình rèn luyện đã trưởng thành như hôm nay, tôi mong các đồng chí cũng trưởng thành nhanh chóng như anh Lâm và anh Đoan.

Giới thiệu Lâm và Đoan xong, ông Chín Tòng triển khai công tác và phân công nhiệm vụ cho từng bộ phận rất rành mạch. Kết thúc cuộc họp, ông Chín Tòng hồ hởi:

-Anh Lâm và anh Đoan là huynh trưởng trong nhà, bởi vậy bữa nay xã mình liên hoan, các đồng chí rõ chưa?

-Rõ...

Chín Phượng thì thầm nói với Bốn Đào và Hai Trúc:

-Cả hai người được ông già kết nạp vào Đảng từ hồi còn đi học, đâu phải tầm thường. Những “chiêu thức kỳ ảo” của ông già, người nào học được đều là một tay hảo hớn đó.

Út Hân bĩu môi:

-Xì... Nói y như truyện chưởng.

Hai Trúc vô tình hỏi Chín Phượng:

-Chắc hồi còn ở nhà suốt ngày ngồi ôm truỵện chưởng đọc phải không?

Chín Phượng đỏ mặt lúng túng:

-Đâu có... cũng đọc sơ sơ thôi.

Ba Hổ tò mò:

-Chị đọc những truyện gì?

-Đọc ít bộ  như: “Anh hùng xạ điêu, Cô gái Đồ long, Xác chết loạn giang hồ...” tùm lum truyện, chị quên hết rồi.

Út Hân cả quyết :

-Nè, sách báo ngụy độc hại, phản động cấm đọc nghe chưa?

Chín Phượng đánh trống lảng:

-Thôi đi nấu ăn, ngồi tán dóc hoài.

Ý kiến đề nghị đúc bánh xèo liên hoan của Mai được chú Chín Tòng đồng ý cái rụp rồi cười xòa và vỗ vai ông Tư Hàm kinh tài xã:

-Anh ở lại căn cứ vài bữa rồi cùng thím Năm về hậu cứ sản xuất. ở hậu cứ phải là người có kinh nghiệm và chịu khó như anh thì sản xuất mới có kết quả. Khi thời vụ đến tôi sẽ cho lũ trẻ lên hỗ trợ anh sản xuất.

Ở xã Phụng chỉ có Mai và ông Chín Tòng nói được ông Tư Hàm còn lũ trẻ kiềng ra mặt, bởi mỗi lần có việc nhờ chẳng những ông Tư không làm mà còn cho một bài học nhớ đời nữa.

Được lệnh của ông Chín Tòng, Út Hân ra rừng lấy cá hộp về rồi chạy đến bên Mai nhảy cẫng lên:

-Ô kê...Bữa nay nhất Chú Chín!...

Mai vui vẻ:

-Còn thằng Út thì nhị đánh bài, tam  khóc nhè, tứ ngủ nướng phải không?

Chín Phượng hùa theo:

-Chị đọc tới cả chục cho nó bớt lấm lắc.

Út Hân nhìn Chín Phượng cười khiêu khích:

-Chị có muốn em thông báo chuyện chị cho mọi người biết không?

Chín Phượng đỏ mặt:

-Tao chẳng có chuyện gì hết.

-Chị thách em phải không?

-Tao thách đấy.

Út Hân cười khanh khách:

-Nghe đây, bà con... Có một anh biên thư cho chị Phượng.

Chín Phượng đứng phắt dậy cú vào đầu Út Hân:

-Thằng quỷ...Cây vào đầu đó nghe em.

Nhiều tiếng cười hùa với Út Hân:

-Nói đi Út...Tao thưởng.

-Ê...Thằng Út sợ Chín Phượng rồi.

Út Hân hăng máu la to:

-Bà con nghe đây... Em ơi! Cái chuyện yêu thương ấy, nó loằng ngoằng mà bốn ngàn năm nay ông bà ta gỡ chưa ra...

Chín Phượng đỏ mặt, đấm vào lưng Út Hân đến thụi một cái:

-Nói tầm bậy!...

Út Hân nhảy cẫng lên cười giòn tan:

-Ai biểu chị để thư trong túi cóc ba lô cho người ta lấy đọc.

Thấy Chín Phượng lượm cái cây, Út Hân co chân chạy, trong tiếng cười của mọi người.

Đã có lần, cao hứng ông Chín Tòng ví con gái xã Phụng là quả bom nguyên tử nổ chậm. Nếu nó  “phình” ra và nổ cái “bụp” lập tức cả xã Phụng hành quân về hậu cứ sản xuất làm nhà trẻ, rồi thay nhau vác gạo cho những công dân tương lai ăn... khỏi phải lo đánh giặc. Nhờ câu nói đó mà khối chàng muốn được đến xã Phụng công tác.

Mai cùng Đào ngồi nhặt rau thơm. Nước da Đào trắng hồng, người thon đậm, đi đứng lúc nào cũng đủng đỉnh. Có lẽ tính Đào như vậy nên ông Chín Tòng và Mai để Đào làm công tác chính trị. Khác với Đào, Nhự điềm đạm và mộc mạc, nói câu nào thì câu đó chắc như cua gạch. Tuy ít nói, nhưng dẫu người khó tính cũng khó giận trước nụ cười hiền lành và chân thật của Nhự. Chẳng hiểu từ nãy đến giờ Đoan nói gì với ông Chín Tòng, bỗng Đoan cười to:

-Nè, mấy đứa con gái, nghe chuyện kể đây.

Út Hân háo hức:

-Kể đi anh Năm.

Đoan phì cười nhìn ông Chín Tòng, rồi nhìn mọi người giọng tỉnh bơ:

-Có một anh chàng mới cưới vợ, chị vợ cũng đẹp gái như con gái xã mình. Trước khi cưới vợ, ông cha dặn con trai: “Con gái mỗi khi má nó hồng lên là lúc nó muốn ngủ với chồng. Mày phải học thuộc lòng để vợ chồng biết đường ăn ngủ với nhau nghe chưa?”.

-Anh Năm xạo sự... Chỉ tìm cách nói xấu con gái...

-Cầu mong cho anh Năm ế vợ, ngồi khóc cũng chẳng có ma nào tới dỗ.

Giọng Đoan vẫn tỉnh bơ:

-Vậy là sau khi cưới,quả thực mỗi lần ngủ với vợ má cô nàng cứ đỏ ửng lên. Anh chàng thầm phục lời nói ông già vậy mà linh.

Bốn Đào xua tay kêu lên:

-Bọn em không nghe đâu!...

Đoan càng nói to:

-Một bữa anh ta đi cày, thấy vợ đun bếp má đỏ ửng liền la toáng lên: “Cả đêm má đỏ ửng, người ta vần cho ba, bốn lần rồi mà còn chưa đã hay sao mà bây giờ má còn đỏ ửng lên!...Đồ mất nết!...Không muốn tao đi cày nữa hả”.

Mọi người phá lên cười. Bốn cô gái bịt tai, nhắm mắt... Tiếng cười quyện theo hương thơm của bánh xèo bay rất xa...Rất xa...

Cả tỉnh ai cũng trọng ông Chín Tòng là người ăn ở tình nghĩa, thủy chung. Nhiều người nói cái số ông Chín Tòng vất vả nghiệm ra mà đúng: Trải qua nhiều cương vị công tác lãnh đạo ở tỉnh, nơi nào khó khăn ông đều được cử về tháo gỡ, đẩy phong trào đi lên khá khẩm, ông lại được trên rút đi nơi khác.

Những tháng năm chiến đấu ác liệt và dai dẳng, thương tật đã đổ lên đầu ông bao chứng bệnh. Cuộc đời làm cách mạng của ông không có lương bổng. Công tác ở tỉnh thì thuốc men hiếm hoi, không lý vì bệnh tật mà làm phiền tổ chức, nghĩ vậy nên ông Chín Tòng xin về xã công tác và chữa bệnh. Gần vợ con, làng xóm, điều kiện thuốc men thuận lợi hơn, sức khỏe khá lên chút nữa  ông lại về tỉnh nên việc bồi dưỡng cho Mai đủ sức đảm nhiệm vị trí bí thư xã trọng điểm là việc ông quan tâm hàng đầu.

Hiểu được sức khỏe của ông Chín, Lâm và Đoan đề nghị được tham gia một phần công việc của xã để Mai và ông đỡ vất vả. Ông Chín Tòng cười ha hả, vỗ đùi đánh đét nói:

-Phải vậy chứ, hai đứa là huynh trưởng, phải làm gương cho em út nó học là đúng rồi.

Quay lại phía Mai, ông Chín Tòng ôn tồn:

-Từ giờ trở đi, mọi công việc họp hành của xã phải mời Lâm và Đoan tham dự nghe cháu.

Mai khúc khích cười:

-Quý tử của ông già có khác...

Ông Chín Tòng sảng khoái:

-Đúng, hai đứa tất phải khác, nó ra đi và trưởng thành từ xã này, phải có trách nhiệm với xã Phụng chứ.

Cả bốn chú cháu cùng cười. Quay đi, quay lại đã gần 4 năm, bốn chú cháu mới có dịp ở bên nhau. Nhìn Lâm, Đoan và Mai, giọng nói ông Chín Tòng như một cơn gió mát:

-Có lẽ đợt này chú được rảnh rang, sức khỏe chắc tốt lên nhiều... Sắp rày trở đi mọi công tác ba đứa bàn với nhau, đánh giặc phải mạnh dạn, táo bạo các cháu à.

Đoan vui vẻ:

-Cháu thấy Năm Đồng cứ một mình lũi cũi cưa đục bom câm, pháo lép ngoài rừng không tiện, ta cần dành riêng một chỗ để Năm Đồng cải tiến bom, pháo chú à.

Thấy cả Mai, ông Chín Tòng và Lâm chú ý lắng nghe, Đoan thư thả:

-Có chỗ làm việc rồi ta huy động toàn bộ lực lượng đi tìm bom câm pháo lép để Năm Đồng cải tiến thành mìn như vậy vừa nhanh, lại tiện lợi.

Ông Chín Tòng bỗng vỗ lên trán mình, nói như reo lên:

-À...à... Vậy mà hay, có bấy nhiêu chuyện mà già này nghĩ không ra. Chà... Hậu sinh khả úy. Đúng là tam nhân hóa Gia Cát. Phương án đã rõ, ta triển khai ngay.

Mai vui vẻ:

-Dạ... Để cháu tìm địa điểm.

-Ôi dà... Chỗ triền đồi bên suối cạn rừng gai quýt là vị trí số một rồi, ở đó vừa an toàn, vừa bí mật đúng không?

Nói xong, ông Chín cười vang. Mai hiểu, chỉ những lúc tâm đắc nhất, tiếng cười ông Chín Tòng mới âm vang như vậy.

Hơn một tuần tìm bom câm, pháo lép, cắt tranh, chặt cây làm xưởng chế tạo mìn, sáng nay ông Chín mới rảnh rang. Ngược theo con suối cạn, vừa đi vừa bập phà điếu thuốc rê, ông Chín lắng nghe tiếng nói râm ran của các cô gái xã Phụng.

Ngước nhìn lên sườn núi, ông Chín Tòng mỉm cười lắc đầu:“Cũng con nhỏ Phượng, tiếng cười lảnh lót bay đến là xa, nếu có biệt kích, nội tiếng cười cũng đủ lạy ông tôi ở bụi này rồi...”.

Lùi ra khoảng cát rộng giữa suối, ngắm cánh rừng xanh biếc đang hòa vào mầu xanh thăm thẳm của bầu trời, ông thích thú phát hiện ra điều kỳ diệu của thiên nhiên mà bao năm mình chẳng biết: khác với vùng suối Sổ là nơi những cây sổ lá xanh bóng đua nhau mọc tạo thành một cánh rừng chạy dài tận cao nguyên Vân Hòa. ở đây là rừng của cây gai quýt, từ thân đến cành gai nhọn tua tảu, lá xanh đen sần sùi, những cây quýt bằng cổ tay bắp chân thi nhau mọc trên vùng đất gan gà lổn nhổn sỏi đá. Những cây dây leo lâu đời bò dưới đất, quấn lên cây tạo cho cánh rừng rậm rạp và u tịch. Tay không mà chui vào rừng gai quýt nếu không rách áo thì cũng rách da. Thì ra cây cối cũng biết rủ nhau sống thành rừng như con người rủ nhau ở thành xóm làng đông đúc vậy...

Tiếng cười của Chín Phượng lại vọng xuống suối cắt ngang ý nghĩ của ông Chín Tòng. Ông nắm chặt thân cây gai quýt theo con đường mới trổ leo lên núi tới chỗ anh em đang lợp nhà. Vừa nhìn thấy ông Chín, Chín Phượng chỉ về phía Năm Đồng:

-Chú à... Từ nay trở đi cho anh Năm lên đây ở riêng để tu, bọn cháu gọi là chùa thầy Năm Đồng rồi đó.

Năm Đồng trả đũa:

-Chú cho Chín Phượng lên làm tiểu cho cháu sai việc. Hai đứa tu chung một chùa cho vui.

Đào cười, đấm vào lưng Mai thùm thụp:

-Chị thấy chưa... Vậy mà ai cũng biểu Năm Đồng hiền khô. Phượng ơi! Em thua rồi.

Phượng dãy nảy như đỉa phải vôi:

-Anh lên một mình mà tu thì có... Ai lên làm gì... Cái ông... Lì một cây.

Mai cũng chen vào:

-Tội nghiệp, nó chỉ thua con cọp có đuôi thôi.

 Vừa lúc đó tốp đi kiếm bom câm, pháo lép cũng về tới nơi. Mọi người hùa vào chọc khiến Chín Phượng mặt đỏ bừng chỉ biết đưa tranh lên nóc nhà cho Mai và Đào như một cái máy. Mai vừa cười vừa nói to:

-Khoan đưa tranh lên... Để bọn này lợp đã chứ.

Lâm, Đoan và ông Chín Tòng nhìn Mai và Đào ngồi trên mái nhà lợp tranh nhìn nhau cười. Ông Chín Tòng chép miệng:

-Tội nghiệp... Ai lại để phụ nữ lợp nhà bao giờ.

Lâm chỉ về phía Mai:

-Chú coi, dận tranh, siết lạt thoăn thoắt, có lóng ngóng chút nào đâu.

Ông Chín Tòng bỗng bật cười thành tiếng, Đoan ngạc nhiên:

-Chú cười gì vây?

-À... Chú nhớ hồi ở tù ra vừa thoát ly lên cứ, lực lượng mình còn ít, vũ khí lại thô sơ, địch ruồng bố nên phải vào tận rừng sâu làm nhà ở. Một bữa anh em đi công tác, ở nhà chỉ còn một mình con nhỏ văn thư. Đang đánh máy tự nhiên con gấu đi vào nhà, con nhỏ sợ quá ôm cái máy đánh chữ leo lên nóc nhà ngồi. Con gấu sục vào nhà, đi quanh sân và con nhỏ nằm chết siếng trên nóc nhà. Rất may là anh em về kịp, con gấu thấy đông người chạy mất. Cậu Lạng to khỏe trèo lên nóc nhà cõng nó xuống, xong vừa đặt con nhỏ xuống đất đã bịt mũi chạy xuống suối. Lúc đó bọn mình mới ngửi thấy mùi khai, hóa ra con nhỏ sợ té đái ra quần.

Nghe chuyện Lâm và Đoan cười ầm lên làm Mai và Đào luống cuống trèo từ trên nóc nhà xuống. Lâm nói to:

-Bình tĩnh chuyền qua cây rồi leo xuống.

Chờ Mai và Đào bám cây leo xuống đất, Đoan tinh tỉnh:

-Luống cuống té từ trên mái xuống có nước té đái ra quần chứ không chơi đâu.

Chín Phượng ngượng chín mặt:

-Bọn em chịu thua anh Đoan!.. Đó!...

Tưởng như đông người làm một lát là xong việc, vậy mà tới quá trưa công việc mới xong xuôi, mọi người lục tục kéo nhau về nhà ăn cơm.

Ông Chín Tòng đứng nhìn ngôi nhà mái lợp dày, chân mái được cắt xén thẳng tắp, bốn góc mái uốn cong, mỉm cười hài lòng.  Dự tính công việc của xưởng bỗng hiện ra như một dòng sông vô tận càng làm ông say sưa tin tưởng vào việc làm của mình. Bất giác ông Chín Tòng nghĩ đến Năm Sang, ông thấy lo và thương thằng nhỏ gặp vận đen. Ông đã sắp trong bụng kế hoạch sử dụng cơ sở hợp pháp cứu Năm Sang, nếu không bọn địch sẽ đưa Năm Sang đi Côn Đảo, Chí Hòa thì khốn...

Bất chợt, ông băn khoăn đem Hai Trúc, Năm Đồng ra so sánh. Bởi ông thấy cả hai người đều có năng lực rõ rệt. Năm Đồng tuy to xác, hơi chậm nhưng suốt ngày làm việc không ngơi tay. Dù muốn hay không, Năm Đồng cũng phụ trách nhà xưởng cải tiến mìn. Công việc cưa đục bom pháo cực kỳ nguy hiểm nhiều người sinh nghề, tử nghiệp vì bom câm, pháo lép rồi. Công tác của Năm Đồng thì sự rủi ro chỉ có trời mới biết được...Còn Hai Trúc tuy ít nói, nhưng tháo vát, chỉ huy vào loại khá xong vẫn còn thiếu tính quyết đoán...Dẫu sao cả hai người cũng cần phải bồi dưỡng liên tục.

Chẳng mấy chốc đã về tới nhà, ông Chín Tòng tới ngồi trên tảng đá bằng và nhẵn thín như tấm ván dưới gốc cây me ăn cơm. Vừa ăn vừa nhìn những cánh võng đu đưa, ông Chín Tòng nhìn thấy sự trưởng thành vượt bực của cán bộ và du kích của xã Phụng trong thời gian vừa qua là xác đáng và gật gù tâm đắc: “Con nhỏ xem ra cũng chín chắn ra trò...”

 

 

Cuộc họp chi ủy  mở rộng suốt buổi chiều diễn ra căng thẳng. Phương án đánh địch mà Mai đưa ra quả là mạo hiểm, nhưng được tính toán cẩn thận và chuẩn bị công phu. Hai bờ tre thôn Nguyên và thôn Tường do bố phòng chết nên bảo an, dân vệ không dám tới vì đã bốn lần chúng lùng sục là bốn lần vướng mìn làm sáu đứa chết, gần một chục bị thương. Muốn ở khu vực này thì phải bí mật, bất ngờ. Nếu để một bộ phận du kích tại bờ tre thôn Tường và thôn Nguyên thì phương án đánh địch kết hợp với quần chúng nổi dậy của cả xã tất chắc chắn hơn. Nhận thấy ý kiến của mọi người đã thống nhất và đầy đủ, Mai nhẹ nhàng:

-Phương án đánh địch kết hợp với nổi dậy của quần chúng trong toàn xã đã thống nhất. Nếu không có ý kiến gì khác, ta thông qua.

Thấy mọi người không phát biểu nữa, Mai thư thả :

 -Còn một vấn đề rất quan trọng là xã ta phải chuẩn bị lương thực cho Tỉnh và Thị. Qua thăm dò ý kiến tôi đề nghị đồng chí Tòng phụ trách vấn đề này.

Ông Chín Tòng giật nảy người:

-Sao!... Cho tôi giữ kho à!...

Mai bật cười:

-Không phải vậy, vận chuyển và cất dấu lương thực tại căn cứ là một công tác đòi hỏi người có kinh nghiệm mới làm được. Đợt đánh càn vừa qua cho thấy nếu không có đồng chí chỉ huy cất dấu lương thực thì đơn vị mình đói to.

Mọi người xúm vào phân tích ý nghĩa, tầm quan trọng của vấn đề dữ trữ lương thực và đề nghị ông Chín Tòng nên chấp hành ý kiến tập thể. Ông Chín sẵng giọng:

-Các đồng chí cứ nói toạc ra tôi là con bò già, chậm chạp, sức yếu không đánh địch được nữa có phải hơn không. Tôi thấy không nên quan trọng hóa việc ở lại căn cứ.

Lâm nhanh miệng:

-Hàng trăm anh em từ miền Bắc mới vào, nói chung địa hình không thạo, chiến trường thì dày đặc Đại Hàn và Mỹ nên cần có lương thực để đảm bảo bí mật, an toàn cho anh em trước khi vào trận. Vận chuyển lương thực đâu phải chỉ có gạo với kho tàng, còn muối, mắm, vải, thuốc men... theo tôi rất phức tạp...

-Đồng chí nói hết chưa?- Ông Chín Tòng cắt ngang,- Năm 65 bọn tôi vừa đánh giặc vừa lo lương thực cho cả hai trung đoàn Hưng Đạo, Ngô Quyền, cả lực lượng quân khu nữa, hàng vạn người bây giờ vài ngàn người thì ăn nhằm gì so với hồi đó.

Đoan đưa mắt nhìn Mai và Lâm ra hiệu “Lý luận với ông già không được đâu...Tìm cách khác đi...”. Ông Chín Tòng vẫn sang sảng:

-Ta vừa đánh địch vừa chuẩn bị lương thực nào có chết ai. Các đồng chí phân công theo kiểu gạt đũa, để tôi không được tham gia đánh địch là không được.

Mai nhỏ nhẹ:

-Anh em không nghĩ vậy đâu, đánh địch dưới làng tuy phức tạp nhưng thuần một chuyện đánh và rút quân, còn lương thực nếu không biết tính toán thì không ra việc, cấp ủy họp để phân công cân đối lực lượng, chứ ai dám nói đồng chí già yếu.

Ông Chín Tòng phá lên cười:

-Đó...nói một hồi, cái đuôi chuột ló ra liền .

Mai cười nhìn ông Chín Tòng xắn tay áo và khuỳnh tay chống lên đùi:

-Đây là cuộc họp cấp ủy mở rộng đúng không?

-Dạ...đúng.

-Trong cuộc họp ngoài tình đồng chí còn có tình cảm chú cháu nữa phải không?

-Dạ ...đúng...

-Vậy ta nói về tình chú cháu đã...

Ông Chín Tòng gồng tay để mọi người thấy những bắp thịt cuồn cuộn nổi lên rồi thu tay về, chậm rãi nói:

-Lần này chú “xuống thang” thua các cháu. Thằng Lâm, thằng Đoan là phái viên của tỉnh mỗi đứa lãnh một mũi chỉ huy đánh địch huống chi chú lại ngồi ở nhà. Mấy cháu nghĩ sao khi không cho chú tham gia đánh địch.

Tưởng ông già “xuống thang” ai ngờ chuyển qua đòn “chính trị”, Mai nhìn Đoan và Lâm lúng túng rồi tất cả nhìn ông Chín Tòng cười xòa. Hiểu tâm trạng của từng người, ông Chín Tòng nghiêm nghị:

-Tôi hiểu các đồng chí thương tôi song lúc khó khăn, nguy hiểm thì ta cùng nhau cáng đáng. Sống chết là chuyện thường tình của người cách mạng các đồng chí phải để tôi tham gia trận này.

Ngừng một lát, ông Chín Tòng đăm chiêu:

-Quy mô, tổ chức và diễn biến của trận đánh rất phức tạp. Tôi hiểu đồng chí Lâm và đồng chí Đoan không thể ngồi ngoài bỏ mặc cho tôi và đồng chí Mai. Cái lý, cái tình như tấm lưới đan xen, ràng buộc nhau,vậy thì chúng ta cùng vào trận.

Ông Chín Tòng nói cả hội nghị cũng phải xuôi, cuối cùng phải quyết định để ông Chín cùng ở hướng chính diện với Mai lo đánh địch và chỉ huy đồng bào nổi dậy hổ trợ cho du kích nổ súng đánh địch.

Cuộc họp tan, chờ mọi người đi hết Lâm vuốt nhẹ lên tóc và nắm chặt tay Mai vui vẻ:

-Đúng là ở gần chú Chín em trưởng thành lên nhiều. Nói như truyện chưởng thì phương án em nghĩ ra là một quái chiêu, chưa có trong sách vở.

Phấn chấn Lâm kéo đầu Mai chạm vào ngực mình, Mai khúc khích:

-Có sách vở đàng hoàng “Hai chân, ba mũi, giáp công”... Đừng bắt em áp đầu vào ngực anh nữa, người ta trông thấy kỳ lắm!...

Khẽ xô người Lâm ra Mai thủ thỉ:

-Em đã làm việc với cấp ủy xã Quang và xã Kiến để cùng nhau triển khai lực lượng quần chúng đồng loạt nổi dậy tạo thế phân hóa và vây ép địch. Lực lượng ta đánh nhanh và rút gọn, như vậy coi như trận đánh thắng lợi.

Lâm đặt nhẹ tay lên vai Mai:

-Anh lo nhất là thời cơ, thời điểm hợp đồng tác chiến không chặt, địch sẽ  thẳng tay khủng bố, em hiểu không?

-Dạ... Em hiểu.

Lâm nhìn Mai rất lâu rồi cầm tay Mai vuốt nhẹ:

-Người em sút đi nhiều... Giá chi anh san bớt được công việc của em!...

-Thì anh và anh Đoan đã gách việc cho em rồi ...

Lâm cười:

-Chẳng ăn nhằm vào đâu!...

Nhìn xung quanh không thấy ai, Mai ngồi tựa vào Lâm bỗng cười khúc khích.

-Em nghĩ gì mà cười vậy?

Mai đỏ mặt:

-Em vừa ước hai đứa mình được ngồi mãi bên nhau  cho đến ngày cả hai đứa hóa đá ở khu rừng này để nơi đây vĩnh viễn là chỗ ở  của hai đứa mình...

Lâm ôm chặt Mai vào lòng, hôn nhẹ lên má người yêu. Mai bàng hoàng giật mình:

-Mấy đứa nó trông thấy... mắc cỡ chết anh à! Còn nhiều thời gian nói chuyện phải không anh?

Lâm càng ôm chặt Mai:

-Sợ gì!...Trước sau cũng cưới, chuyện chúng mình chú Chín biết từ lâu rồi còn gì.

-Cũng tại anh!...Lì một cây!...Em “ghét” anh lắm!...

Ấy vậy mà Mai vẫn ngồi yên trong vòng tay của Lâm.

 

                                                                                   

Ba hôm rồi, tại gò Giữa thôn Tường và thôn Lẫm cuộc đấu tranh giữa dân xã Phụng và địch diễn ra quyết liệt. Gò giữa rất rộng và dài tới hơn bốn trăm mét. Chạy dọc giữa gò là con đường cái nối liền giữa thôn Tường và thôn Lẫm.

Mùa khô năm 1969,  cả Mỹ lẫn Đại Hàn và Ngụy tập trung càn quét, đánh phá vùng căn cứ cách mạng tỉnh Phú Yên ròng rã hai, ba tháng trời. Lính Đại Hàn đóng dày đặc xã Phụng, chiếm gò Giữa làm chỉ huy sở tiền phương và trận địa pháo. Trong lúc địch tung quân lên đánh phá vùng căn cứ của tỉnh thì đặc công của ta luồn vào đánh, diệt gần hết chỉ huy sở và trận địa pháo của bọn Đại Hàn tại gò Giữa.

Sau trận đánh, dân xã Phụng kéo xuống thị xã đấu tranh đòi bọn Đại Hàn phải trả đường cho dân đi, địch phải rút quân khỏi gò Giữa. Khi Mai được cử làm Bí thư xã Phụng đã cho bố phòng chết gò Giữa và chỉ để lại con đường cái cho dân đi. Những tấm biển vẽ đầu lâu, xương chéo cắm trên gò Giữa chẳng khác nào những miễu tử thần dành cho bọn Ngụy. Bởi vậy con đường cái rộng, hàng ngày xe lam, cộ bò chạy vẫn tránh nhau bình thường nhưng bọn ngụy quân, ngụy quyền chẳng bao giờ dám đi sát mé đường. Đợt này địch lại hăm he xóa bãi bố phòng ở gò Giữa. Không hiểu thằng xã trưởng và trưởng đoàn “bình định” tâu hót với thượng cấp những gì mà bọn bảo an cùng bọn “bình định” sục vào từng nhà bắt dân đi nhổ chông. Tập trung dân trước trụ sở xã, thằng trưởng đoàn “bình định” cười và lên giọng:

-Tôi biết, chọc vào dân xã Phụng như chọc vào tổ ong vò vẽ. Cộng sản thì theo Nga, theo Tàu còn quốc gia thì theo Mỹ. Mỹ giúp Việt Nam cộng hòa đánh cộng sản, chứ Mỹ không xâm lược Việt Nam. Theo cộng sản thì cộng vợ, cộng chồng, cộng con cái, tài sản... Cộng trơn trụi thành một mớ “hầm bà lằng” như vậy có ra thể thống gì đâu.

Thấy dân chúng im lặng, tên trưởng đoàn đầu gật gật, vừa đi vừa diễn giải:

-Tôi biết, mấy người sẽ vặn vẹo hỏi tôi: Bây giờ đi ra đường, trước mặt là lính Mỹ, sau lưng là lính Đại Hàn, rồi bom Mỹ, đạn Mỹ, xe tăng Mỹ... và đánh nhau liên miên, vậy Mỹ không xâm lược thì là cái gì. Tôi sẽ cho bà con tranh luận sau, bây giờ ta nói chuyện thiết thực hơn.

Ngừng một lát, hắn cao giọng:

-Bữa nay tập hợp bà con đi nhổ chông, phá bãi bố phòng của Việt cộng. Muốn xóa được cái tiếng lâu nay nói dân xã Phụng là dân cộng sản; noi gương những chiến sĩ cộng hòa phơi xương đổ máu vì sự nghiệp chống cộng toàn dân xã Phụng hãy hăng hái đi nhổ chông phá bãi bố phòng.

Thấy dân không trả lời, hắn đắc ý với bài diễn thuyết của mình rồi nhướn cổ cao giọng:

-Quân dân đồng lòng, chánh quyền tiên phong. Nào... ai xung phong dẫn đầu tiến lên một bước.

Im lặng nhìn nhau, từng người cố kéo sụp chiếc nón cời xuống che mặt, lúng túng và đứng chụm vào nhau. Dưới vành nón cời rung rung, có ai đó trong khối người đã bật lên thành tiếng khóc tức tưởi. Lần này thì dân xã Phụng thua to với ông trưởng đoàn “bình định” mới được cử về. Mấy đứa ngụy quyền nở mày, nở mặt về những chiêu thức khiến âm dương cách trở của ông trưởng đoàn. Dân xã Phụng kỳ này tắt tiếng ngậm miệng mà bước vào cái gò tử thần.

Tên trưởng đoàn “bình định” cười vang:

-Sao, bà con thấy thế nào?

-Tôi có ý kiến!...

-Ờ... Cho nói thoải mái rồi đi nhổ chông.

-Dân phải nhổ chông là tới chỗ tử thần mong quí ông có cách gì phá bãi bố phòng để cho dân yên lành. Chông mìn nó có biết sợ ai đâu, tội nghiệp lắm mấy ông à...

Tên trưởng đoàn cười đắc ý:

-Tôi cũng bí... Ông hiến kế phá gò chông, không có kế hay tất ông là người dẫn đầu đi phá bãi bố phòng Việt cộng đấy.

-Dạ!... Lời quí ông là vàng, là lửa, chúng tôi biết ông là người quân tử, độ lượng, tới chỗ chết ai không sợ, xin quí ông tha cho.

Tên trưởng đoàn vênh mặt hất hàm:

-Ông nói đúng... “Quân tử nhất ngôn, tứ mã nan truy” vậy mấy ông bảo tôi rút lời sao được. Còn ông cũng không thể rút lời mình được, tôi buộc ông phải nói kế hay.

Chống tay ngang hông, gã hất hàm:

-Coi như lời của ông là tiếng nói của dân xã Phụng... Nghe nói dân xã Phụng lý lẽ giỏi có tiếng vậy ông nói đi. Chà!... Lần này không biết ai thắng ai đây!...

-Dạ!... Có mấy ông bảo an làm chứng. Tôi đâu có nói vậy!...

Gã trợn mắt vung tay áp đảo:

-Có các anh em bảo an ở đây làm chứng: coi như lời nói của tôi là một câu đố nhờ ông giải dùm. Tôi cho ông 10 phút để tìm kế hay kẻo lại biểu tôi áp chế, không dân chủ với dân. Sau 10 phút không có kế hay, mời các người đến Gò Giữa phá bãi bố phòng của Việt cộng. Tôi nhắc lại! Lúc đó ai không đi bắn bỏ!...

Dưới cái nắng khô rát, mồ hôi từng người thấm ướt áo. Mồ hôi bị nắng đốt khiến làn da từng người nhơn nhớt, khô rít và dẻo keo lại. Nắng xuyên qua tàng cây, tàng cây bị gió đưa đẩy, nắng và bóng cây in trên mặt đất chờn vờn. Từng phút lặng im kéo dài vô tận!... Chỉ một lát nữa thôi, những người dân xã Phụng đang đứng chụm vào nhau sẽ bị dàn hàng ngang tiến vào bãi mìn. Sau lưng họ  là những họng súng đen ngòm sẵn sàng biến họ thành những tấm bia bằng xương, bằng thịt. Trước mặt là bãi mìn khoảng khắc nào đây tiếng mìn trên gò nổ tung! Bao nhiêu người sẽ chết? Bao nhiêu người bị thương!.

-Tôi xin nói!

Tiếng người nông dân phá tan sự im lặng. Ông chầm chậm bước ra khỏi khối người:

-Đằng nào dân chúng tôi cũng bị các ông dồn vào chỗ chết. Ngài trưởng đoàn đã nói “Quân tử nhất ngôn, tứ mã nan truy”, có anh em bảo an làm chứng xin ông giữ lời.

Gã trưởng đoàn quắc mắt:

-Không lý giải lòng vòng, nói ngay vào cái kế hay mà ông đã nghĩ ra cho mọi người nghe.

-Dạ... Ngài nói: “Dân đồng lòng, chính quyền tiên phong đi phá bãi bố phòng của Việt cộng”. Vậy mời ông và ông xã trưởng đi tiên phong nhổ chông, thứ đến là anh em bảo an, sau cùng là dân đồng lòng xếp hàng đi theo ông trưởng đoàn và ông xã trưởng.

Thấy tên trưởng đoàn lúng túng, giọng ông trở nên dõng dạc:

-Dân không biết quân sự đi đứng lộn xộn, vậy dân bọn tôi xin đi cách thiệt xa để khỏi vướng chân mấy ông.

Cả khối người bỗng bùng lên la hét, nói tới nói lui như ong vỡ tổ. Rồi tiếng một chị phụ nữ hô thiệt to:

-Hoan nghênh ông trưởng đoàn “bình định” và ông xã trưởng tiên phong đi nhổ chông, dám hy sinh vì quốc gia.

Đoàn người đồng thanh hô vang:

-Hy sinh!... Hy sinh!...

Đám lâu la tề ngụy dáo dác; tên xã trưởng mặt tái mét; tên trưởng đoàn “bình định” luống cuống... Tiếng hô, tiếng la hét của người dân vẫn bùng lên như những trái phá đang nổ dữ dội giữa thôn Tường. Mặt đỏ tía, cái má phì giật giật liên hồi, lấy tay quẹt mồ hôi tên trưởng đoàn “bình định” rút súng ngắn bắn chỉ thiên 5 phát  liền rồi gào lên:

-Giải tán!...

Ba ngày đấu tranh là ba ngày đấu trí quyết liệt với địch. Địch ra đòn cay độc, dân trả đòn độc cay. Địch tấn công dân bằng chiêu âm dương cách trở, dân phản công địch bằng thức cách trở âm dương. Đợt ra quân với địch lần này tuy thắng, song người dân xã Phụng hiểu rằng bọn ác ôn cay cú sẽ trả thù và đánh phá quyết liệt, dai dẳng hơn.

Quả thực hơn mười ngày sau, địch đưa cả đại đội 3 thuộc tiểu đoàn bảo an số 219 về  xã Phụng. Ngày chia ra thành từng trung đội đóng chốt ở các thôn, tối đi phục kích, bọn bảo an cố tạo cho mình thành bóng ma chờn vờn vây bắt cộng sản nằm vùng tại xã Phụng. Theo chân bọn bảo an, bọn hội đồng xã cũng lục tục kéo về làm việc tại trụ sở. Trụ sở xã được chia làm hai phần: một bên là nơi làm việc của ngụy quyền, một bên giành cho đoàn “bình định” nông thôn. Cửa giả tường vôi của trụ sở xã được sửa chữa lại cho bề thế hơn. Tên trưởng đoàn “bình định” cho vẽ lá cờ vàng có ba sọc đỏ nằm  trên mái tôn trụ sở và họp dân tuyên bố mở chiến dịch “ra tay diệt cộng” rồi cho nhân viên của mình đi tới từng nhà thực hiện “ba cùng” với dân. Thời Pháp, anh bộ đội cụ Hồ thực hiện ba cùng là: Cùng ăn, cùng ở, cùng làm với dân. Bây giờ chúng cũng học lại bài của Việt cộng, nhưng ai cũng biết ăn lương của Mỹ vác súng đánh thuê cho Thiệu thì chỉ có ba tầm là: Tầm ăn, tầm gái và tầm tiền mà thôi. Không giấu nỗi được sự hằn học, tên trưởng đòan “bình định” nông thôn nói với thuộc hạ tại trụ sở xã:

-Kỳ này bắt được thằng cha Tòng, con nhỏ Mai, tao sẽ róc xác ăn gan xem cái gan của hai đứa nó tới đâu.

 

                                                                                       


 

Buổi chiều.

Những tia nắng dìu dịu như nhảy nhót, gió từng đợt thổi mạnh, lúa đồng uốn lượn như sóng vỗ, Mai, Đào và Nhự đi lẫn trong những tốp người làm cỏ lúa. Các loại “hàng đặc biệt” được từng tốp người làm cỏ theo Mai, Nhự và Đào tới chỗ nhận hàng rồi chở về làng. Họ vừa đi vừa đùa giỡn gọi nhau ý ới.

Tiếng hò giã gạo của ai đó bay vút lên trên cánh đồng mênh mông, rồi lan tỏa vào không gian bồng bềnh. Hẳn giọng hò của một cô gái nên mới ngọt lim, trong vắt và tinh nghịch như vậy. Ơ...ơ... Chứ trời mưa lộp bộp... lá dừa..ơ...ơ... bợp anh ba bợp... Cho chừa cái tật đi đêm...

Đầu đường vào thôn Lẫm, cuối đường vào thôn Nguyên, các cô gái làm cỏ lúa vừa hát, vừa nói, vừa trêu chọc bọn dân vệ, bảo an đứng gác. Tuy nhiên chỉ có tốp làm cỏ của thôn Tường là rôm rả nhất. Hai toán dân vệ và bảo an đi tuần đều tụm lại dưới lùm tre đầu làng. Con đường làng đã cao lại rộng; câu hát bay lên, tiếng cười ném xuống khiến cho bọn chúng cùng háo hức ùa tới tham gia hát hò. Gần một chục cô gái nhất nhì thôn Tường tập trung làm cỏ nên chẳng mấy khi bọn lính mới được một bữa làm quen và trổ tài trước người đẹp. Máu lính và máu gái bốc lên, mấy thằng chỉ huy cũng xúm vào trổ tài.

Những câu hò như chọc ghẹo, như bâng quơ, như gió bay kéo áo người thương, như gió buông tà áo làm tay ta chạm vào tà áo... Cả lính lẫn chỉ huy tức khí tranh nhau hò:

-“Chập chùng mây phủ Đá Bia

Đá Bia mây phủ chị kia mất chồng

Mất chồng như nẫu mất trâu

Chạy lên chạy xuống cái đầu chơm bơm”

Câu hò trả lời không kém phần tinh quái:

-“Bao giờ trạch đẻ ngọn đa

Cáo để dưới nước thì ta lấy mình...”

“Hát một câu giải sầu con ếch

Em có nơi rồi đuổi thếch anh ra”

Một cô gái từ ruộng lúa nói vọng lên:

-Hò mãi rồi, mấy anh ca vọng cổ cho vui.

-Không có đờn ca làm sao được?

Cô gái ca một câu vọng cổ rồi nói với bọn lính:

-Không có đờn ca cũng được.

Sáu tên bảo an bỏ súng dựa vào bụi tre lấy mũ sắt, thìa và ca US ra gõ nhịp cho một tên ca vọng cổ. Một cô cười duyên nói vọng lên:

-Mấy anh cầm súng lên, lỡ Việt Cộng tới đánh thì sao?

-Yên tâm Việt Cộng không dám tới đâu.

-Em ơi... Giờ này Việt Cộng đang ngủ trên rừng, lúc này bọn nó mà ở trong làng thì hết đường về với tụi anh.

Trong lúc bọn lính đang mải mê ca hát và chọc gái là lúc các tốp làm cỏ băng đồng vận chuyển vũ khí, đạn dược vào làng. Hòa vào tốp người làm cỏ, tổ giao liên hợp pháp đã đưa Mai, Nhự và Đào vào thôn Tường an toàn.

Lách qua rặng tre, má Hai Hiền đứng chờ và dẫn Mai băng qua vườn cây vào nhà. Thay quần áo xong Mai leo lên dầm nhà. Dầm nhà Má Hai làm toàn bằng tre đực, phẳng lì lại được quét vôi nên nhiều người tưởng dầm mái nhà đúc bằng xi măng.,

Chiếu và gối đã được để sẵn, Mai nằm tay sờ lên mái ngói, đặt khẩu AK bên mình, căng thẳng và mệt mỏi khiến Mai ngủ thiếp đi lúc nào không  hay.

Ngủ một giấc khá ngon, má Hiền đánh thức Mai dậy, nói nhỏ:

-Địch rút qua thôn Lẫm hết rồi, cơ sở mật đã đem truyền đơn vào thị xã, con Đào ở thôn Nguyên báo, tổ du kích thiếu nhi đánh cắp được 8 trái M79.

Mai mừng thầm vừa kẹp tóc, vừa hỏi:

-Tình hình các thôn khác ra sao?

-Cũng êm cả, bọn tao theo sát bọn nó từng bước, yên tâm đi.

-Từ giờ tới tối, má phải cho lực lượng bám riết bọn bảo an, dân vệ để tối nay đón anh em mình vào làng má à.

-Việc đó để tao lo, lúc không có địch rán ngủ cho lại sức con à.

Ăn sáng xong, Mai vào buồng thay quần áo rồi ra đứng trước gương chải tóc. Ngắm nhìn Mai má Hiền buột miệng:

-Con bé này mặc thứ gì cũng đẹp. Đến tao trông cũng còn mê huống chi mấy cha đàn ông. Ngữ này mà soi gương trước mặt thằng chồng có nước...

-Sao hả má?

-Sao à... Cái mông niêng niểng, thằng chồng ôm thốc vào buồng nó vần cho chứ sao.

Mai đỏ mặt cười khúc khích:

-Gớm... Bà già đến là bạo miệng. Vợ chồng ai lại vậy.

Má Hai Hiền bật cười:

-Chờ đến lượt mày đấy con à, hồi tao mới cưới cũng đứng chải tóc, soi gương, ông chồng ngồi ngắm rồi lẳng lặng ra đóng cửa, ôm thốc vào buồng, có tha tao đâu.

-Mình kêu lên sợ gì.

-Vợ chồng mà kêu. Tao nói “hàng xóm kìa” ông ấy nói “Thiên lôi tới ông ấy cũng chưa sợ chứ hàng xóm”...

Mai vô tình:

-Bị một lần, lần sau tránh đi chứ.

-Chờ đấy mà tránh, vợ chồng thương nhau, cái ấy cứ bị dài dài nhờ vậy mà sinh con đứa nào, đứa nấy đẹp gái, bô trai chứ mày.

Dựa đầu vào vai má Hai, Mai xốn xang:

-Con nhớ má con quá trời, giá chi bây giờ con được ở ngay cạnh má con!...

Má Hai âu yếm:

-Con quỷ sứ này... Ôm riết lấy bà già chỉ còn xương với da ai mà chịu được. Lớn tồng ngồng mà cứ rúc đầu vào lòng như đứa trẻ đòi bú, mày giống như con Bảy nhà tao.

Mai khúc khích cười, đứng dậy sửa lại mái tóc bước ra ngoài sân. ánh nắng vàng ươm đầy ắp không gian. Con chuồn chuồn nước đỏ tươi đậu trên cái cọc tre bên ang nước đảo đôi mắt tròn vo rồi bay vụt ra ngoài cổng. Đôi dép nhẹ bưng khiến bước chân Mai đi càng nhẹ nhàng. Chiếc áo bà ba trắng nõn lượn sát lấy thân hình óng ả, Mai tự ngắm mình, thoáng chút bẽn lẽn rồi xem đồng hồ và nhìn ra lối ngõ đã thấy Xuân, du kích hợp pháp cùng Chín Phượng từ ngoài ngõ đi vào. Trông thấy Mai, cả hai cô đều reo lên:

-Chu!... Chị Hai đẹp quá ta!...

-Hèn gì khối anh chàng chết siếng!... Y như con gái thị xã.

 Mai cười tinh nghịch:

-Người ta cũng là con gái thị xã chính hiệu chứ bộ...

Xuân thiệt thà:

-Ước gì mình đẹp như chị Hai.

Mắt ánh lên niềm vui, Mai đỏ mặt nhìn Xuân và Phượng. Má Hai hồn nhiên cười:

-Nhà nào có ba đứa con gái đẹp như bay thì phải nuôi ba con chó canh chừng bọn con trai tới cõng đi mới yên.

Chín Phương đấm nhẹ vào lưng Mai.

-Hi... hí... Bọn con nặng lắm không cõng nổi đâu.

Cả ba cô gái vào nhà, kéo Xuân ngồi xuống giường, Mai hỏi nhỏ:

-Có tin gì mới không?

-Bữa nay chúng nó đón sếp bự ở Sài Gòn về thị sát chiến sự Phú Yên và đến xã mình để chứng kiến thành tích của hạ cấp xây dựng được xã “An ninh Quốc gia” điển hình.

Xuân ngồi sát bên Mai thì thầm:

-Sáng nay em nói chuyện với thằng Kim Cheng Sao được 3, 4 phút thôi.

-Nó nói sao?

-Nó biểu cấp trên không cho lính nói chuyện với dân, kỷ luật của bọn Đại Hàn nghiêm khắc lắm chị à.

-Điều mấu chốt là phải rủ nó vào trong nhà nói chuyện...

-Có... Nó chỉ vào cái lon trên vai rồi lấy ngón tay vẽ ba bông mai ra hiệu sợ thằng đại úy Kim biết phạt và đánh nó. Thấy em cười nó xán tới chụp vào ngực em, ra hiệu ngủ với nó, nó cho đô-la...

Thấy Xuân cúi đầu lặng im, Mai thủ thỉ:

-Rồi sao nữa?

-Em ra hiệu không đồng ý và bảo nó đi chợ về ghé vào nhà nói chuyện. Nó gật đầu biểu nửa tiếng nữa nó quay lại.

Xuân ứa nước mắt, gục đầu vào vai Mai khóc tấm tức:

-Em khổ lắm! Nhiệm vụ chị giao chắc em làm không nổi!...

-Sao vậy?

-Bà con chửi em là con đĩ bán xác cho Đại Hàn để kiếm đô-la, vác cái nọc lậu Đại Hàn về gieo cho làng xóm...

Mai vuốt tóc Xuân vỗ về:

-Nói bậy, em vẫn giữ được sự trinh trắng của người con gái kia mà...

-Vẫn biết vậy nhưng em sợ lắm chị à. Lỡ ra!... Có chuyện gì khổ một đời con gái!... Rồi em tìm đâu ra được một tấm chồng...

Ôm lấy Xuân, Mai rưng rưng nước mắt:

-Chị hiểu trinh trắng của người con gái chỉ để dành cho người mình thương; nhưng lúc này không tiếp xúc với bọn Đại Hàn làm sao diệt được chúng. Biết là nguy hiểm, nhưng tổ chức tin nên mới giao nhiệm vụ cho em. Đừng phụ lòng tin của đồng chí, đồng bào em à.

Xuân rùng mình ôm chặt lấy Mai:

-Chị ơi! Mấy con điếm mắc bệnh lậu Đại Hàn em nhìn thấy trước khi chết đau quằn quại, người hôi hám, máu tím bầm cả da thịt!... Em thấy lạnh cả xương sống chị à!...

Mai nắm tay Xuân bóp nhẹ:

-Thôi. Đừng nói chuyện đó nữa, sắp bước vào trận đánh mà như mít ướt thì làm sao đánh được Đại Hàn. Nào! Ngồi thẳng dậy chị giao nhiệm vụ.

Quay lại Phượng và má Hai, Mai ôn tồn:

-Phượng và má lấy “hàng” giao cho Xuân đi.

Chín Phượng và má Hai đi rồi, Mai nhìn Xuân nghiêm trang:

-Đồng chí Xuân. Thay mặt cấp ủy tôi giao nhiệm vụ cho đồng chí: bằng giá nào cũng phải thắng bọn Nam Hàn trong trận đánh này. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, đồng chí tiếp tục thực hiện kế hoạch đánh mìn trong thị xã rõ chưa?

Mắt long lanh, Xuân ngồi thẳng người:

-Rõ!...

Cùng Xuân đứng dậy ra bàn ngồi uống nước, nhìn ra ngoài sân, Mai nhẹ nhàng:

-Tổ chức đã có phương án hỗ trợ khi em làm nhiệm vụ, kể cả phương án khi bị lộ đưa em lên cứ thoát ly, em yên tâm đi.

-Dạ... Nói là nói vậy thôi chứ nhiệm vụ chị và mấy chú giao em phải hoàn thành bằng được chị à. Làm cách mạng cũng như người đi tu ấy...

Mai bật cười:

-Ai nói với em như vậy?

-Khi buồn ngồi uống rượu, ông ba em thường nói: Đất nước, dân tộc mình gặp thời loạn lạc, cái họa lúc này là họa mất nước; cái đạo lúc này là đạo cộng sản. Chỉ theo đạo cộng sản mới không mất nước... Nghĩ ra cũng đúng phải không chị?

-Ừ... Chị em mình lý luận, hiểu biết làm sao bằng được mấy ông già...

Mai bỗng hỏi Xuân:

-Đi lên, đi xuống rồi ở miết trên này, ông bà già có kình không?

-Má sợ bọn cảnh sát đổ vấy cho tội liên lạc với cộng sản bắt đi tù. Lại sợ lên trên này gặp lúc hai bên đánh nhau thì biết đâu mà lường được hòn tên mũi đạn.

Cả Xuân và Mai đứng dậy khi Chín Phưọng và má Hai Hiền bước vào nhà. Cầm một gói nhỏ trong tay, đi sau má Hai, Chín Phượng đụng nhẹ vào người má khẽ kêu lên:

-Đùng!...

Má Hiền hoảng hốt giơ hai tay lên trời, chân khuỵu xuống khiến Mai và Xuân phải nhanh tay đỡ má và cười như nắc nẻ. Hoàn hồn, má Hai bật cười:

-Tổ cha bay... Làm tao hết hồn.

Chín Phượng khúc khích cười:

-Vậy mà cũng đòi đi đánh giặc.

-Mấy con quỷ cái, tao tưởng nó nổ nên tao mới siếng hồn chớ bộ.

Phượng đưa cho Mai quả mìn bọc trong chiếc khăn tay. Mai mở khăn chỉ vào cái hộp nhỏ đựng quả mìn rồi nhỏ nhẹ:

-Đây là trái mìn từ miền Bắc mới đưa vào.

Xuân tò mò và ngạc nhiên:

-Y như hộp kem bôi mặt ấy, trái mìn nhỏ xíu như vậy thì làm ăn được gì chị Hai?

Mai ôn tồn:

-Là loại mìn cực mạnh đó, bây giờ chị hướng dẫn em, cách gài loại mìn hẹn giờ.

Đặt trái mìn xuống giường. Mai lấy hộp kem bôi mặt làm động tác mẫu và bắt Xuân tập lại động tác gài mìn. Xuân lập lại động tác khá thành thạo. Mai cười gật đầu:

-Cách làm như vậy là tốt rồi, trái mìn vượt dãy Trường Sơn đi hàng vạn cây số mới tới đây để em thực hiện nhiệm vụ đấy.

Xuân xúc động:

-Vậy mới biết mình chỉ là hạt cát trong thế trận đánh Mỹ phải không chị Hai?

Chín Phượng vui vẻ:

-Trên vùng căn cứ, cả dãy Trường Sơn hàng triệu người ngày đêm đi rầm rập, có cả xe tăng, pháo lớn như xe, pháo của bọn Mỹ ấy.

Xuân xuýt xoa:

-Trên đó vui như đi hội phải không chị?

Mai đứng dậy nói với mọi người:

-Má  ở nhà, bọn con đi công chuyện, mấy em khẩn trương lên.

Mai, Xuân và Phượng nhanh chóng băng qua những vườn cây tới ngôi nhà nằm sát bên đường làng. Xuân nhìn đồng hồ thấp thỏm rồi cùng chín Phượng rầm rì nói chuyện. Mai nhanh nhẹn sách súng lách vào trong buồng. Bỗng có tiếng lao xao ngoài đường, Xuân đứng dậy:

-Chị Phượng lấy xà bông, bánh kẹo bày hết ra rồi gói thành từng gói nhỏ cho em lẹ lên.

Vội chạy ra ngoài ngõ đứng bên đường đón Kim Cheng Sao đang gánh rau đi tới, Xuân vui vẻ vẫy tay, vừa cười vừa nói:

-Đi chợ về rồi à?

Kim Cheng Sao cười, gật đầu lia lịa, giơ hai ngón tay:

-Chào... em...

Đón Kim Cheng Sao vào nhà, đỡ gánh thức ăn cho Kim Cheng Sao, Xuân nhanh nhảu bê trái dưa hấu tới vỗ vỗ vào trái dưa ra hiệu:

-Ăn dưa với tụi em.

-Cám ơn... Con gái Việt Nam...Em đẹp lắm.

Vừa nói, Kim Cheng Sao vừa giơ 10 ngón tay:

-Ở chơi...Với em...10 phút.

Xuân bổ dưa vừa chỉ vào đống hàng của mình:

-Đưa đô-la em bán hàng cho.

Nhìn Xuân và Phượng líu ríu bổ dưa, đâm muối ớt, Kim Cheng Sao cười tít mắt, sửa lại bộ quân phục và vuốt nhẹ lên chiếc lon trung sĩ của mình hãnh diện: móc túi lấy 20 đô-la, Kim Cheng Sao dúi vào tay Xuân:

-Thưởng... cho em.

Xuân cười, nũng nịu vỗ vào chiếc lon trung sĩ và đưa dưa cho Kim Cheng Sao ăn và ra hè múc nước lấy khăn cho Kim Cheng Sao rửa tay. Khoảng thời gian ngắn ngủi đó, Xuân đã dúi trái mìn hẹn giờ vào thúng rau quả của Kim Cheng Sao. Lì lợm ôm Phượng và Xuân hôn ào, Kim Cheng Sao gánh rau vẫy tay chào:

-Đồng ý...với anh...anh cho nhiều đô la...

Xuân vui vẻ vừa nói vừa ra hiệu:

-Lần sau...

Kim gật đầu, gánh rau đi thật nhanh về cứ điểm núi Tranh. Xuân đã tính rất kỹ thời gian gài mìn, chỉ đủ để Kim Cheng Sao đặt gánh rau xuống bếp và lấy rau là mìn nổ, xong  Xuân vẫn phập phồng cầu khấn:

-Vái trời,vái phật!... Cho mìn nổ trong cứ điểm núi Tranh.

Phượng ghé vào cửa buồng nói nhỏ:

-Xong việc rồi, chị Hai...

Từ trong buồng bước ra, Mai vẫy tay:

-Tất cả đi theo chị.

Xuân tần ngần:

-Còn hàng của em?

Mai phì cười:

-Bỏ hết! Chị sẽ cấp vốn cho em buôn bán, tiếc gì mấy thứ hàng đó trong lúc này.

Về tới nhà má Hiền vội ra bờ tre đằng sau vườn, cả ba chị em bồn chồn nhìn về cứ điểm núi Tranh đứng sừng sững giữa cánh đồng. Lưng chừng  núi lổn nhổn đất đá đỏ cạch ôm lấy con đường từ dưới chân  núi lượn vòng  lên đỉnh núi. Trên đỉnh núi là những chiếc lô cốt xám ngắt và những dãy nhà tôn trắng lóa nằm im lìm trong nắng. Hàng rào kẽm gai dày đặc đan thành nhiều tầng vòng vèo ôm chặt lấy cụm cứ điểm. Xuân bỗng hỏi Mai :

-Có chuyện gì không chị?

Mai bóp nhẹ tay Xuân :

-Chị thấy hồi hộp quá.

Một loạt đạn AR15 nổ bay xé trên  ngọn tre, Xuân giật mình :

-Vào nhà chị Hai...Bọn dân vệ vào làng đó.

Lại ba quả M79 nổ trên cánh đồng và những loạt AR15 nổ ròn như tiếng trống ếch. Xuân kéo Mai chạy vào nhà giảng giải :

-Tiếng súng của thằng Môn trung đội phó dân vệ đấy .

-Sao em biết?

-Cả trung đội dân vệ chỉ có nó bắn được những loạt đạn giống như tiếng trống ếch, bọn lính phục tài, tôn thằng Môn làm sư  phụ chị à.

Lắng nghe tiếng súng, Mai bật cười :

-Ừ...giống tiếng trống ếch thiệt, nó tài thiệt Xuân à.

-Á...à...Chị Hai khen địch nghe...

Bỗng tiếng nổ rung trời trên núi Tranh khiến Xuân giật mình ôm chặt lấy Mai, ánh lửa phực lên kéo theo những tiếng nổ liên hồi, mặt đất rung lên bần bật, mọi người chạy bổ ra đường làng nhìn lên núi Tranh đang bốc cháy. Hoảng loạn, lính Pắc Chung Hy chạy bung ra ngoài cứ điểm. Nhiều tên chạy vượt xuống  đoạn đường gần chân núi thì gục xuống.

Lại 4 tiếng nổ chuyển trời, ba quầng lửa khổng lồ phực lên trùm lấy cứ điểm núi Tranh. Màu đỏ rực của lửa trộn trong màu khói đen cuồn cuộn bốc lên trời khiến người ta có cảm giác như  núi Tranh đang co thắt quằn quại.

Cùng lúc đó, tiếng AK và M79 ở thôn Nguyên  và thôn Lẫm vang lên mãnh liệt.Ông Chín Tòng chạy tới chỗ Mai hối thúc:

-Mai... Bắt đầu rồi! Cho bà con di tản áp đảo địch, lẹ lên.

Tiếng Mai cười ròn:

-Núi Tranh bị diệt rồi chú à.

Những bước chân rầm rập từ các lối ngõ chạy túa ra đường làng. Quay sang hàng rào nhà bên , ông Chín Tòng gọi to:

-Bớ ông Bảy ... Thả bò ra ! Truyền lệnh cho các nhà có bò thả ra rõ chưa?

Chín Phượng vẫy tay hét to:

-Đánh bò chạy dọc theo đường  vào thị xã, chú ý đừng để bò chạy lạc...

Tiếng súng của địch bỗng nổ rộ phía thôn Lẫm, Mai bồn chồn lo cho Lâm và tổ du kích của Năm Đồng gặp khó khăn. Dẫn 2 tổ du kích luồn dọc theo bờ tre tới đầu xóm, Mai cho anh em tập trung hỏa lực bắn vào đội hình địch đang cụm lại trước trụ sở xã. Cả thôn Tường, thôn Lẫm, thôn Nguyên đều bị đánh bất ngờ, bọn bảo an, dân vệ chạy túa ra ngoài đồng quay súng lại bắn bừa vào làng. Mai cùng 2 tổ du kích bám bờ tre vừa tìm cách bắn trả địch ngoài đồng, vừa dùng M79 bắn chặn đội hình địch đang rút chạy ra bờ mương giữa đồng. Nhìn thấy Năm Đồng, Lâm và anh em du kích đang men theo gò tre từ thôn Lẫm chạy về thôn Tường, Mai cặp AK bắn từng loạt dài thu hút  hỏa lực của địch. Một loạt đạn bay rít trên đầu, Mai nằm ép vào bờ tre tránh đạn. Hai quả M79 của địch nổ trước mặt, mảnh văng tứ tung, mùi thuốc khét lẹt khiến Mai phải lăn liên tiếp mấy vòng và nhảy xuống căn hầm gần bờ tre. Bỗng thấy  Ba Hổ, Út Hân đang chúi đầu nằm phơi trên bờ tre, Mai hét to:

-Chạy lại bám hầm bắn yểm trợ cho mũi thôn Lẫm rút lui rõ chưa?...

Chờ cho Út Hân, Ba Hổ nhảy xuống hầm, Mai nghiêm giọng:

-Hai đứa trụ ở đây bắn tỉa rõ chưa.

Nhổm người chạy lại phía gò đã thấy Lâm và Năm Đồng chạy tới và bỗng thấy Út Hân vụt chạy theo mình, Mai bực dọc:

-Đã biểu ngồi với Ba Hổ...

Một loạt đại liên dội tới, Mai nhoài người chạy tới chỗ Lâm. Nghe tiếng M79 của địch nổ chụp trên đầu, Lâm vụt nhảy tới ôm Út Hân lăn một vòng che đạn cho Út Hân. Liên tục những quả M79 chạm cành tre nổ sát sạt làm Mai phải ép chặt mình xuống đất.

Trườn tới đám gốc tre khô quan sát thấy địch đang khum lưng dưới bờ ruộng, vừa bắn vừa di chuyển vội tỳ súng vào bờ tre, Mai liên tiếp bắn từng loạt đạn khiến bọn địch phải bám theo bờ ruộng rút ra bờ mương Cái. Thấy quần của Lâm đẫm máu Mai hốt hoảng:

-Anh bị thương rồi! Để em băng cho!...

-Không sao, để anh tự lo.

Nói vậy, xong Lâm vẫn để cho Mai băng bó cho mình rồi đưa khẩu M79 cho Mai và đanh giọng ra lệnh:

-Dập tắt khẩu ngay khẩu trung liên đang bắn ở bờ mương! Tất cả vừa bắn vừa di chuyển theo tôi rõ chưa!

Mai dương súng liên tục bắn ba quả M79. Hỏa lực trung liên bị dập tắt, bọn địch bỏ bờ mương chạy túa ra đồng. Lâm bỗng nhổm người chộp khẩu M79 trong tay Mai rê súng bắn thẳng vào ngôi nhà nằm thoi loi ngoài mé đồng và giục:

-Chạy lẹ lên!...

Cùng tổ du kích băng qua các vườn cây trong làng tiến gần tới ngôi nhà nằm sát bìa đồng và nhanh chóng cho dàn đội hình chiến đấu, Lâm cho anh em bắn đuổi bọn địch đang cụm lại từng tốp vừa bắn trả vừa rút chạy về phía núi Sầm.

 

 

                                                                                2

 

Dòng người của cả sáu thôn trong xã Phụng và hai thôn của xã Quang gồng gánh, đánh bò nghé chạy tràn trên các ngả đường rồi đổ dồn về hướng núi Sầm và chạy vào thị xã Tuy Hòa. Trên đường làng, ông Chín Tòng vừa chỉ tay hướng dẫn, vừa nói oang oang:

-Cứ đường lớn mà chạy kẻo lạc đạn.

Một cặp vợ chồng chạy người không bị Chín Phượng chặn lại:

-Nè, sao lại chạy người không?

-Ừ  hé... Vội quá...quên.

-Về cho quần áo vào thúng gánh chạy chớ. Mau lên kẻo người ta chạy hết rồi.

Người chồng gọi với:

-Đợi tôi với mấy ông...

Một bà già khoác bị quần áo, tay dắt cháu hỏi ông Chín Tòng:

-Cả làng cùng chạy phải không ông chủ tịch? Còn nhà cửa ai trông?

-Có Cách mạng lo. Nè... Bà cháu chạy rải rải tới núi Sầm cũng được. La hét để dành cho bọn trẻ, bà cháu vừa chạy vừa giữ sức nghe... chưa?

-Nghe...

Bà già nắm tay cháu vừa chạy vừa nói:

-Lẹ lên con. Trời! Súng gì mà nổ dữ vậy?

Thằng bé nhanh nhảu:

-Súng AK của du kích đặt trong thùng thiếc bắn ra, nên nó kêu y như đại liên bà chẳng hiểu gì.

Ông Hai móm dắt vợ vừa chạy vừa càm ràm với vợ:

-Biết vậy tôi ở quách trong thị xã... Bữa nay gặp xui!...

-Sao ông không ở lại trốn cả ngày lẫn đêm trong thị xã cho yên.

-Nào ai biết... tên bay đạn lạc lạnh cả xương sống.

Bỗng bà Hai móm ngã cái đụi làm mùng mền, quần áo rơi vãi ra đường khiến ông Hai móm cuống lên. Tay kéo vợ ngồi dậy, tay ôm mớ quần áo, ông già hổn hển:

-Kiểu này chết ráo... Lượm rồi nhét đại vào bị.

-Ông sợ chạy trước đi, còn khối người chạy đằng sau mình lo gì...

Vừa sợ vừa cáu, ông già nổi quạu:

-Vứt đi bà ơi! Còn người còn của...

Bà vợ ngúng nguẩy:

-Vậy mà cũng đòi làm dân xã “Cách mạng nòi”.

-Hòn đạn, mũi tên dễ bộ nó tha cách mạng?

Bà vợ càm ràm:

-Phải chi hồi hôm ở luôn trong thị xã, bây giờ tôi khỏi phải khổ vì ông.

-Trời  ơi cái bà này!...

-Ông nghe đây, cả làng lúc này đang đánh địch, ông hiểu chưa? Chuyện có vậy mà cũng cuống lên.

-Đường tên, mũi đạn vô tình bà ơi... Bà phải biết thương tôi chớ.

-Thôi được, ông chạy trước tôi lượm đồ rồi rải rải theo sau.

Ông Tám Cần, vừa lùa bò vừa chạy thấy vợ chồng ông Hai móm kình cãi, lại thấy đại bác từ thị xã vun vút trên đầu cũng cám cảnh:

-Người với bò nghé  trương trương trên đường, hai bên đánh nhau dân khổ muốn chết mấy ông cách mạng ơi!

Ông Hai móm làu bàu:

-Vậy ông với đàn bò đứng lại nghỉ cho khỏe.

Ông Tám Cần cười khà:

-Biết vậy tôi ở nhà cho đỡ mệt, có chuyện gì chui xuống hầm, địch đâu còn ở trong làng mà lo.

Một cô gái bỗng xen vào:

-Tham gia nổi dậy ở lại trong làng đâu có được ông Tám.

-Kệ tao...

Cô gái vẫn tỉnh bơ:

-Cách mạng ban ngày vào đánh núi Tranh đuổi địch ra khỏi làng nguy hiểm như vậy mà chưa ăn nhằm vào đâu còn mình mới nổi dậy sơ sơ mà đã càm ràm.

Ông Tám Cần nổi giận:

-Giỏi, giỏi thiệt... Nè, đừng có trứng khôn hơn vịt...

-Hì...Hì... Mới đụng chút xíu mà ông già đã nổi cạu...

Ông Hai móm tay ôm gói đồ, tay lôi vợ hốt hoảng:

-Chết cha!... Bọn Đại Hàn ở núi Tranh cũng chạy lẫn với bọn mình... Họa tới rồi!...

Bà Hai móm bực mình:

-Buông tay tôi ra, việc mình mình lo, việc chúng nó đã có cách mạng lo.

-Cách mạng đâu có tha mấy thằng Đại Hàn, lạy trời, lạy Phật!... Hai bên đừng bắn lộn vào dân.

Một tốp lính Đại Hàn không súng, không mũ vừa chạy vừa gọi nhau. Bà Hai móm mệt quá vừa đi vừa thở. Một tên Đại Hàn vừa nói với bà vừa xoa tay chỉ về phía núi Tranh đang nổ ầm ầm. Mấy đứa con gái phiên dịch dùm:

-Nó bảo Vi-si đánh từ trong hầm đánh ra, bọn nó chết nhiều lắm, nó không kịp lấy súng và mũ,  để nó giúp bà chạy trốn Vi-si.

Bà Hai móm nói giỡn với mấy đứa con gái:

-Nè...Mấy cái tiếng bồi Đại Hàn bọn bay dịch có trúng không đấy? Tao nghe nó lắp ba, lắp bắp như cọp nhai đậu phụng  bay à.

-Bọn cháu dịch tạm tạm như vậy, nếu sai tốt nhất bà biểu nó dạy cho tiếng Đại Hàn.

Bà Hai móm tỉnh bơ:

-Tổ cha mấy con cọp cái... Nó giỡn với cả bà già, làng xóm ơi!

Bầu trời bỗng như bị xô đẩy, rạn nứt ra bởi tiếng  nổ vang rền và đột nhiên núi Tranh bỗng hóa thành một cái nấm lửa đứng sựng một góc trời. Nhiều người đang chạy đứng khựng lại nhìn về núi Tranh có người nói như reo:

-Ủa! Cháy kho xăng và trận địa pháo rồi!...

-Ban ngày, ban mặt mà dám vào đánh cứ điểm Đại Hàn, mấy ông cách mạng quả là gan cùng mình!...

Ông Tám Cần nói to:

-Rải rải mấy ông, chúng nó lo cứu núi Tranh, bọn lính không dám bắn ẩu vào dân đâu.

Mấy ông già xóm Tường vừa đi vừa nhìn núi Tranh, vừa bàn tán:

-Giỏi! Đánh giặc y như làm phép.

-Nghe nói cách mạng đem tên lửa lên đặt trên bìa núi bắn xuống núi Tranh phải không mấy ông.

-Đúng vậy. Đây mới là bắn thử, mai mốt họ sẽ bắn vào tỉnh đường.

-Hèn gì tập trung dân cả vùng nổi dậy.

-Nè...chạy từ từ thôi, trông chừng xe bọc thép dưới thị xã lên cán bừa cả người lẫn bò đó.

Tiếng nổ chuyển trời làm bọn Đại Hàn chạy chung trong dân cuống cuồng. Một tên Đại Hàn níu lấy quang gánh của một chị phụ nữ làm chị tái mặt. Bỗng nó chắp tay vái chị rồi giành lấy đôi quang gánh đặt lên vai và ra hiệu cho chị chạy theo nó. Chợt hiểu ra, chị phụ nữ la to:

-Của tôi... Trả đây.

Nó nắm tay chị phụ nữ dắt chị chạy theo. Có người hùa vào:

-Để nó gánh dùm cho một đoạn.

Chị phụ nữ vừa vùng tay ra, vừa ra hiệu cho tên Đại Hàn, vừa la to:

-Chạy không kịp...rải rải... mất đồ của tôi...

Bà Hai móm đang đi cũng bị một thằng Đại Hàn ra hiệu và không đợi bà phản ứng đã ghé lưng cõng bà chạy. Ông Hai móm nắm áo nó hét to:

-Không được!... Hiểu chưa!...

Ông Hai móm tay cầm bọc quần áo, tay ra hiệu khiến tên Đại Hàn tưởng ông biểu nó cầm bọc quần áo và nó giật bọc quần áo, cõng bà Hai móm chạy không quay đầu lại. Thấy quần áo trong bọc văng ra đường mà tên Đại Hàn cứ co giò chạy, bà Hai móm ngồi trên lưng tên lính quay lại dặn chồng:

-Ông lượm... Kẻo mất...

Ông Hai móm cúi xuống lượm quần áo rơi vãi trên đường trong tiếng cười rần rật của nhiều người. Ông Tám Cần thấy ông Hai móm đang lèo khèo nhìn theo vợ bỗng cười ha hả:

-Kìa... Nó cõng phu nhân của ông đi mất tiêu rồi.

Một người khác chen vào:

-Nè, ông mất bà ấy rồi...

Ông Hai móm vừa bước nhanh vừa thở:

-Đội ơn trời, phật...Nó mà cõng bả vô thị xã tôi cũng đỡ lo.

Mấy đứa con gái phá lên cười:

-Mất bà ấy thì sao?

-Tối nay ở một mình thì buồn chết ông Hai à.

Ông Hai móm giảng giải:

-Già rồi mất sao được. Tại cái thằng Đại Hàn mớ mả mới cõng bà ấy vô thị xã giá chi  nó cõng bọn bay mới đáng giá.

-Ông Hai nói ẩu nghe.

Một bà già gắt lên:

-Bom đạn rầm rầm cứ đùa giỡn hoài.

 

 

Đã lâu lắm rồi căn cứ xã Phụng mới có một buổi chiều yên tĩnh đến lạ lùng như vậy. Không một tiếng máy bay, không một tiếng pháo, và cả tiếng ve kêu cũng không còn nữa.

Sau những trận đánh quyết liệt, cả ta và địch tạm thời ngừng hoạt động để lấy sức cho những trận giao tranh sắp tới.

Chiều chiều, bọn bảo an, dân vệ, nghĩa quân cũng tập trung quân sớm rồi kéo về co cụm xung quanh cứ điểm núi Sầm. Chính vì vậy mà các đơn vị đi khẩu cũng như anh em xã Phụng tới chỗ tập trung sớm.

Lâm bị thương, Mai chuẩn bị đi họp nên ở nhà chỉ còn lại có hai người. Nhìn cây me cao vổng, thân cây to hơn  hai người ôm, vỏ cây nứt nẻ đan xen những lớp vằn mềm mại, Mai nghiêng đầu nhìn vào khỏang không vô định. Đôi mắt như  tò mò, như thiết tha lẫn ngạc nhiên, như đang tìm  những điều bí ẩn trong vũ trụ bao la, trông Mai giống như một cô bé ngây thơ ngồi chờ phép lạ.

Lúc này chẳng biết mở đầu câu chuyện với Lâm như thế nào, Mai có cảm giác như có hàng ngàn, hàng vạn con sóng li ti vô hình đang vỗ vào da thịt mình. Tâm hồn Mai bồng bềnh như làn mây trắng đậu lơ lửng trên nền trời xanh thẳm. Mai nhìn Lâm thấy đầu óc mình trở nên bâng quơ, lộn xộn bỗng mỉm cười với mình và tự hỏi “Tại sao mày cứ như người mất hồn vậy Mai ơi!...”

Nằm trên võng say sưa nhìn Mai,  nhận ra mùi tóc thơm thoang thoảng như hương hoa bưởi, hoa lài, bay tỏa xung quanh, Lâm không dám cựa mình và chỉ sợ mùi thơm đó bay đi mất.

Khuôn mặt thon và bầu lấp ló dưới mái tóc dài buông xõa, làn da trắng ngần, đôi mắt đen dài khiến Lâm bàng hoàng, ngây ngất trước vẻ đẹp lạ lùng của Mai. Lâm chợt thấy Mai như nàng Tố nữ đang ngồi trên võng giữa cánh rừng hoang dã và xung quanh nàng ngạt ngào hương sắc của hàng ngàn vạn loài hoa. Nhìn người yêu Lâm tự nhủ thầm: “Tội nghiệp! Có mấy khi Mai được ngồi thư thái như thế này đâu!...”

Gió ngoài đồng thổi tới xôn xao, những cành me la đà trong gió. ánh nắng vàng mượt xuyên qua những kẽ lá rơi nhè nhẹ xuống mặt đất. Mặt đất hóa thành một bức tranh do nắng và bóng cây tạo ra lung linh nhảy nhót.

Giật mình khi Lâm cựa mình trên võng, nhìn chân Lâm bị thương gượng gạo co lại,  Mai tới ngồi cạnh Lâm nhỏ nhẹ:

-Đau không anh!... Phải chi em gánh được cái đau cho anh...

-Không đau lắm đâu, vết thương bắt đầu ăn da non rồi.

Mai ân cần:

-Đưa em băng lại cho, đầu băng buộc gút lớn như vậy nằm võng bị cấn đau lắm anh à.

Lâm ngồi dậy, tay vuốt nhẹ lên tóc người yêu hóm hỉnh:

-Đáng lẽ để y tá lo, ai dám nhờ bí thư.

Lấy đầu mình cụng nhẹ vào đầu Lâm, Mai tinh nghịch:

-Đây là loại lính đặc biệt, chuyên ăn hiếp bí thư.

-Chẳng bao giờ mình làm lớn được.

-Khi nào cưới, chức anh lớn hơn em nhiều.

-Chức gì mà lớn?

-Anh là ông xã, em thì cũng chỉ tới chức bà xã phải không, nè phải để em lo cho anh, nếu không Tỉnh đội bắt đền xã Phụng đó.

Hơi duỗi chân cho Mai băng, Lâm cười và chỉ vào mình:

-Vừa là thương binh, vừa là ông xã, bắt bí thư phục vụ cả đời.

Mai cười khúc khích:

-Thương binh này thì hư nhất.

Mai đứng dậy lấy hộp bông băng và bi đông nước đặt trước mặt Lâm:

-Đưa em rửa vết thương ở đùi cho.

-Để anh tự lo.

Mai phì cười:

-Em ra lệnh cho anh cởi quần dài , vạch quần đùi lên.

Thấy Lâm lúng túng, Mai nhỏ nhẹ:

-Chúa mắc cỡ, ở đùi non vết thương bị quần cà vào dễ bị xây xát, anh độ rày không cho con Phượng rửa thương mà tự rửa phải không?

-Tại anh thấy vết thương đã ăn da non nên anh nói  để anh tự rửa.

Giúp Lâm nằm nghiêng trên võng, rồi cầm “panh” nhẹ nhàng bóc miếng “gạc” Mai hóm hỉnh:

-Em mà rửa vết thương thì anh tha hồ khóc.

Ngón tay vuốt nhẹ lên tóc người yêu, Lâm dịu dàng:

-Tất nhiên là phải dịu hơn y tá rồi, nè... Nếu mà đau thì em phải đền đấy.

-Đền gì, em trả.

Lâm quàng tay lên vai Mai, kê sát đầu mình lên đầu và hôn lên má người yêu. Mai tinh nghịch:

-Em không như con Phượng đâu, hễ rửa thương là động viên “ Đau không anh Lâm? Ráng chịu nghe anh...”. Em thì cứ ra lệnh.

-Anh xin tuân lệnh.

-Bữa nay anh của em ngoan quá.

Nước muối vào vết thương làm Lâm xót và đau khiến nhăn mặt, Mai động viên:

-Chút xíu thôi, em mát tay lắm.

Lâm điềm tĩnh:

-Hồi nhỏ anh đá bóng trầy cả chân rồi lấy cát  rắc vào, vậy mà khỏi lúc nào không hay. Vết thương này ăn nhằm gì.

-Nhưng đây là mảnh đạn, hơi thuốc và mảnh độc lắm, lơ mơ nhiễm trùng ngay anh à.

-Em dọa anh, đi phát rẫy, cành nhọn xóc vào bắp chân lấy lá đắp vào rồi cũng khỏi.

-Vậy mà cũng kể, anh thuộc loại đại dơ. Anh với Út Hân ở với nhau thật xứng đôi.

Lâm cười xòa:

-Ừ... Anh là sư phụ, nó là đệ tử nên có lần anh vạch bụng nó lên thấy toàn ghét, anh ngầy, nó nói: “ Sư phụ ơi, quần áo sư phụ thay ra không giặt, phơi nắng gấp lại rồi mặc tiếp. Em học tập sư phụ đó.”

Mai phì cười:

-Hèn gì người ta cũng nói ngồi cách một cây số cũng thấy mùi mấy chú giải phóng.

-Vậy mà lắm cô chết mệt.

-Tại thương lỡ rồi. Hì...hì...

Rắc thuốc, bôi mỡ lên vết thương, Mai cẩn thận băng cho Lâm. Thuốc thấm vào vết thương xót cứng đùi, Lâm phải đứng dậy đi lại, vặn mình làm những đốt xương kêu răng rắc.

Lâm  nằm xuống võng, nhìn  Mai khoác súng đi kiểm tra xung quanh căn cứ xã, mỉm cười rồi nhìn cây me bóng ngả xuống, từng cặp lá me cụp vào nhau đu đẩy. Rất lâu mới nghe bước chân của Mai tới gần, Lâm hỏi trống không:

-Về rồi à...

-Dạ...

Mai tháo võng của mình tới cột cạnh võng Lâm rồi đặt khẩu AK bên chiếc ba lô , khoan khoái ngã lưng trên võng. Hai cánh võng nhẹ đưa, Mai thấy giống như hai cái thuyền cột chung vào một cây sào bất giác mỉm cười. Lâm bỗng hỏi:

-Em cười gì?

Nhìn lên cây me, Mai reo lên và đập nhẹ vào vai Lâm:

-Anh coi, cây me bắt đầu đi ngủ rồi nè.

Lâm ngước nhìn cây me, bất giác bật cười:

-Đố em biết hồi nào cây me thức.

-Buổi sáng, khi mặt trời mọc, lá me xòe ra là lúc cây me thức dậy  đúng không?

-Để ngày mai anh kiểm tra lại đã.

Mai thủ thỉ:

-Những buổi sáng không có địch, em ngồi đếm lá me  mà không biết đếm để làm gì, nhìn miết mới phát hiện  ra cây me cũng thức và ngủ như con người...Anh thấy có lạ không.

Lâu nay sống và đi lại dưới gốc me già bây giờ Lâm mới thấy nhận xét của Mai quả là tinh tế.  Niềm tự hào bỗng dâng lên khiến Lâm lâng lâng. Thầm cảm ơn trời đất đã cho Mai sắc đẹp và phẩm hạnh quí giá vô ngần, Lâm dịu dàng:

-Em quan sát và sử dụng hình ảnh như một nhà thơ! Thật bất ngờ!...

Mai đỏ mặt lặng im mỉm cười. Ngồi dậy kéo Mai ngồi chung võng Lâm choàng tay lên vai Mai thủ thỉ:

-Hồi nào còn là học trò, vậy mà bây giờ hai đứa mình đã ngồi đây!

-Hơn sáu năm thoát ly rồi phải không anh?

Lâm suy tư:

-Đời học trò thoảng qua như cơn gió... Lăn vào chiến đấu, ngoảnh mặt lại đã hơn nửa thập niên.

Mai tinh nghịch:

-Xếp bút nghiên lên đường chiến đấu phải không chàng hiệp sĩ?

Lâm bật cười:

-Hồi chưa thoát ly, câu thơ: áo chàng đỏ tựa ráng pha, ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in. Mình ngâm nga, hình dung anh giải phóng như là một hiệp sĩ thời thượng... Bây giờ thì như ở trên trời rơi xuống đất cái bịch.

-Sao vậy?

-Giản đơn thôi... Bây giờ mình là anh giải phóng, mũ tai bèo chân đất, đường hành quân xa lắc,vào trận thì bom đạn đầy trời.

Lâm ôm chặt lấy vai Mai rù rì:

-Nói cho cùng, mình phải cảm ơn cái thời bị lộ, cảm ơn cái đợt công tác này anh mới có dịp được ngồi bên em.

Thấy Lâm lặng yên, đăm chiêu, Mai nhìn Lâm thấy thương thương, tội tội... Lúc này, Mai chỉ muốn ngồi bên và nghe Lâm nói. Lâm bộc bạch:

-Thú thiệt, những lúc trời mưa một mình nằm trên võng hễ nghĩ đến em là cồn cào cả người; những đêm anh ngủ rất say, nằm chiêm bao thấy hai đứa mình đi học, em chạy anh đuổi theo, tà áo trắng bỗng quấn vào người và anh nắm được tay em thì giật mình tỉnh giấc thấy tiếc ơi là tiếc.

Mai ngạc nhiên:

-Ủa!... Sao em cũng nằm chiêm bao thấy y như anh...?

-Có thể lúc đó hai đứa cùng nghĩ về kỷ niệm nên chiêm bao có sự trùng lặp.

-Em không tin, công tác mệt muốn chết em hỏi anh còn thời gian đâu mà nghĩ chuyện xưa.

Lâm bỗng vỗ vào trán mình:

-Anh nhớ hồi lớp 11 hai đứa mình lên chùa, em chạy, anh chẳng đuổi bắt em là gì.

-Ừ... Em nhớ rồi.

-Bữa đó em vấp guốc, anh không kịp ôm thì té xuống ruộng là cái chắc.

Mai khúc khích:

-Ừ... Nực cười nhỉ, hồi đó hai đứa mình khờ quá phải không anh?

Lâm thở dài:

-Nếu không có chiến tranh thì với sức học của bọn mình thi đậu đại học là cái chắc. Nếu được học hai đứa mình cũng như Nguyệt đúng không!...

Nép vào ngực người yêu Mai cảm thấy ấm áp lạ thường. Mơ ước đi học đã nguôi dần trong Mai giờ đây trỗi dậy thành niềm khao khát lạ lùng. Mai tâm đắc:

-Thống nhất nước nhà, hai đứa mình cùng xin đi học phải không anh?

-Phải học chứ dù chiến tranh hay hòa bình, kiến thức và học vấn bao giờ cũng là cốt lõi cho sự phát triển của từng con người, sau này mình cưới, có con thì nhiệm vụ vẫn là đi học.

Mai mơ màng:

-Có con làm sao đi học được?

-Hai đứa phân công nhau đi học và trông con, anh nhất định dành nhiều thời gian cho em học.

Giọng Mai đầy tin tưởng :

-Anh yên tâm, em chịu cực quen rồi miễn là được đi học, khổ mấy em cũng học chỉ cần anh phụ giúp em nuôi con thôi.

- Miễn em và con vui, bao khổ cực anh gánh hết.

-Dạ...Em biết tính anh.

Ngừng một lát Mai vội khoe:

-Em vừa nhận được thư Nguyệt .

-Sao không đưa anh coi.

-Hồi trưa em đang cùng chú Chín họp với cơ sở  ngoài bìa mương, với lại mải việc nên em quên.

Lâm móc trong túi lấy bịch thuốc rê quấn và mồi lửa hút thuốc.  Lâm hỏi Mai :

-Trong thư Nguyệt nói gì?

Mai thủ thỉ:

-Nó nói nhiều về anh Đoan và gửi anh Đoan cho bọn mình chăm sóc. Năm nay  ra trường nó xin việc ở Sài Gòn. Nó còn biểu... Không nói nữa... Ngày mai anh với anh Đoan đọc sẽ rõ.

Lâm tò mò, hôn nhẹ lên tóc Mai:

-Nói đi cưng, anh sốt ruột lắm rồi.

-Nó biểu đánh Mỹ còn trường kỳ gian khổ, bọn mình cưới đi. Nếu em sinh, gửi con xuống cho nó nuôi, con mình phải là con nuôi của nó. Nó đón vào Sài Gòn cho ăn học, thống nhất trả lại con cho bọn mình.

Lâm bật cười:

-Người lớn ghê ta , chưa lấy chồng đã đòi làm mẹ rồi. Hay là tụi mình tổ chức cưới, có con gửi cho Nguyệt chăm sóc?

-Anh chỉ có được cái nói ào ào, đã nhất trí ngày hòa bình thống nhất mới tổ chức đám cưới ...

-Ừ thì anh nói vậy, nhưng cuộc chiến đấu còn lâu dài, gian khổ, là một sự thật không ai chối cãi được.

Mai lặng yên trong suy tư, bỗng nói với Lâm như nói với chính mình :

-Em công tác ở xã còn đỡ vất vả, anh và anh Đoan cuộc sống gian khổ, hiểm nguy và khắt khe gấp em bao nhiêu lần...

-Ở đâu cũng vậy thôi, tất cả rồi cũng quen hết. Em à... Anh thấy Nguyệt nói có lý đấy.

Mai lắc đầu cười :

-Anh thì lúc nào cũng đòi cưới, chú Chín không chịu đâu.

-Bộ em không muốn sao?

-Con gái thì có một thời, làm đến chức gì đi nữa thì cũng phải có chồng đúng không?

Lâm gật đầu, tay dụi tàn thuốc nhìn người yêu say đắm. Mai nũng nịu:

-Nhưng hoàn cảnh hiện tại làm sao cưới được. Cuộc đời trong trắng của em trước sau cũng trao gửi cho anh, anh yên tâm đi .

Ghì chặt người yêu vào lòng, Lâm nhìn sát vào mắt Mai:

-Hay là mình báo cáo với tổ chức xin cưới cho xong đi. Được không?

-Có con khổ lắm anh à... Em đã nói rồi, lúc nào em chẳng là của anh.

Lâm thiết tha :

-Thương anh không!...

Mai nhìn thẳng vào Lâm :

-Từ trước tới giờ, em chỉ có một mình anh. Mối tình đầu tiên và cũng là duy nhất. Em đã nguyện suốt đời ở bên anh. Ngày đêm em cứ cầu trời, khấn phật phù hộ cho hạnh phúc của hai đứa mình. Anh có cho em là mê tín không?

Lâm lắc đầu :

-Không! Đạo Phật cũng là một khoa học. Những điều huyền bí của vũ trụ chưa hẳn đã là mê tín. Dù muốn hay không,  nhà phật cũng dạy mình hướng thiện, sống phải vị tha và tin vào nhau thì mới tạo nên sức mạnh. Anh nghĩ tình yêu cũng phải như vậy đúng không?

Nép vào ngực Lâm, Mai mơ màng :

-Nhiều lúc em nghĩ miễn là hai đứa mình có một đứa con, anh có đi đâu và xa mấy đi nữa em vẫn chờ anh và nuôi con. Có con ở bên tức là có anh rồi phải không anh?

Lâm hỏi dồn :

-Vậy mình tổ chức cưới nghe!

-Khoan đã anh à.

Lâm nhìn xung quanh, rồi ngước mắt nhìn cây me. Mai cũng ngước mắt nhìn cây me bỗng reo khẽ :

-Anh coi, những chùm lá me dày như vậy mà vẫn không che nổi những ánh sao trên trời. Trông những ánh sao giống như  bày đom đóm đang đậu dày trên cây me phải không anh...

Nhìn những ánh sao lay động, nhấp nháy như nhảy qua kẽ lá me sà xuống đậu trên cánh võng, Lâm bỗng nhận ra những cặp lá me đang úp vào nhau cũng phập phồng như hơi thở nồng nàn của một cặp vợ chồng đang thì thầm tâm sự giữa đêm sâu. Bồn chồn Lâm hỏi Mai:

-Em tìm đâu ra hoa chanh mà gội đầu vậy?

-Lá chanh rừng chứ không phải hoa chanh đâu. Gội lá chanh rừng vừa thơm vừa sạch đầu anh à.

Kéo người yêu vào lòng đặt những nụ hôn nồng thắm lên tóc, lên má Mai, hơi thở của Lâm dập dồn khiến người Mai như nhũn ra.

Bỗng tiếng cây khô kêu rắc trong đêm rồi rơi ào xuống đất làm cả hai cùng giật mình nhìn xung quanh rồi nhìn nhau cười. Mai bỗng hỏi Lâm :

-Nghe nói anh với anh Đoan và anh Yến thi nhau đọc xem ai nhớ được nhiều thơ trong truyện Kiều có đúng không?

-Có chuyện đó, coi như huề vì đứa nào bình cũng có ý hay.

Cao hứng Lâm hỏi Mai:

-Em có nhớ câu thơ: “Trời xinh xinh, cảnh xinh xinh, trên trời, dưới nước, giữa mình với ta”. Của nhà thơ nào? Câu thơ đó hợp với cảnh chúng mình lúc này ở chỗ nào?

Mai cười khúc khích cố ý chọc quê Lâm :

-Thơ Nguyễn Du thì hay rồi, nhưng ở đây làm gì có cảnh “trên trời, dưới nước”.

Lâm cười khà chống chế :

-Thì nước suối, nước giếng ở xung quanh mình, vậy cũng hợp cảnh đúng không.

Mai phì cười:

-Vậy em cũng đọc thơ cho anh nghe : “Trời sinh ông Gia Cát - Đất nứt con bọ hung”. ý...không phải ...Em lầm...Đấy là câu đối, không phải thơ.

-Chà...thơ hay quá tay...Có lẽ trời sắp mưa...

Đấm thùm thụp vào lưng Lâm, Mai phì cười:

-Ông quỷ!... Lần nào mình cũng thua cuộc!...

Lâm bỗng hỏi:

-Em nghe chuyện sự tích cây me chưa?

-Chưa...Anh đọc ở sách nào ?

-Hình như trong một cuốn sách biên khảo nào đó, anh quên tên mất rồi.

 

 

                                                                                    2

 

Sương đêm xuống lành lạnh, nép mình vào người yêu, Mai lắng nghe giọng trầm trầm và ấm áp của Lâm:

-Ngày xưa có một chàng thư sinh mới mười bảy tuổi đã nổi tiếng hay chữ. Trong vùng chỉ có vị hòa thượng là người có kiến thức thâm uyên, là người trực tiếp dạy chàng, nhờ vậy vốn đã học giỏi, chàng càng giỏi thêm.

Nhà có một mẹ, một con lại rất nghèo nên chàng phải đi kiếm củi lấy tiền nuôi mẹ già và ăn học.

Ở làng bên có một gia đình phú ông rất giàu và nổi tiếng là tham lam keo kiệt sinh được ba người con gái: Cô Hai thì chua chát, điêu ngoa, cô Ba thì đỏng đảnh hay ăn hàng. Chỉ có cô út nết na, xinh xắn và thông minh. Mới mười hai tuổi cô đã nổi tiếng dệt lụa giỏi. Phú ông mời thầy tướng xem cho cô út, ông thầy lắc đầu thở dài cười  ba tiếng và nói: “Ngọc nằm trong đá, oan nghiệt lìa đời, mưa xuân hoa nở” rồi bỏ đi. Phú ông ngày đêm lo sợ cho cô út chết non.

Vốn đã được nghe tiếng về nhau nên trong dịp trảy hội mùa xuân hai người gặp nhau và duyên trời đã định nên họ cùng nhau đến chùa,  thắp hương cầu xin trời phật cho họ thành vợ thành chồng và khi chết cả hai người đều hóa thành một loài cây để đời đời được sống bên nhau.

Tan hội, cô út về xin phép cha cho nhà trai tới xin cưới. Nghe con gái nói, Phú ông cười khẩy trả lời:

-Chuông khánh còn chẳng ăn ai, huống chi mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre.

Cô út lễ phép trả lời:

-Thưa cha, anh ấy tuy là  nhà nghèo nhưng học giỏi. Người có chí học hành nhất định sẽ nên danh. Chúng con  thương nhau và chúng con đã đưa nhau đến cửa phật làm lễ ăn thề rồi.

Phú ông bực mình nói sẵng:

-Một bồ chữ của nó không bằng một giạ lúa của tao, loại khố rách áo ôm ấy làm sao làm rể tao được.

Cô Hai khinh khỉnh bĩu môi:

-Cái thứ  học trò dài lưng tốn vải ăn no lại nằm, thà nuôi heo còn hơn.

Cô Ba nguýt dài giọng như gió đánh đò đưa:

-Út à... Hoài công mà lấy thằng nghèo. Lên dốc, xuống đèo vẫn kiếp đốt than..., phận đốt than có học giỏi cũng đốt than em à.

Cô út không nói năng gì chỉ lủi thủi một mình dậy sớm thức khuya dệt vải, dành tiền nuôi người yêu ăn học. Một hôm ngồi dệt vải chợt nhớ người yêu, cô út liền hò: “Dù ai lấp trổ rào truông, em nguyền vạch lách mà  luồn theo lau”. Giọng hò của cô út trong vắt ngọt ngào khiến cỏ cây xao xuyến chim muông ngơ ngẩn. Cô Hai nghe giọng hò tức tối nói:

-Cái con út vô duyên, cha đã ngăn mà nó vẫn nhớ thương cái thằng đốt than. Lời cha dạy nó  có khác nào nước đổ đầu vịt, cứ đà này nhất định con út sẽ bị chửa hoang...

Cô Ba lập tức xía vào:

-Đúng... Con gái chửa hoang cả làng phạt vạ, con út nhất định sẽ bị gọt đầu bôi vôi dong đi khắp làng về tội trai trên gái dưới.

Vậy là lời nói không cánh mà bay, chuyện gà hóa thành chuyện vịt và tin cô út chửa hoang cả làng đều biết. Tin đến tai phú ông, phú ông vội gả cô út cho con trai nhà lý trưởng ngu dốt, cô út quẫn trí ra sông tự tử.

Hôm cô út tự tử, mưa gió suốt bảy ngày đêm, phú ông tìm hoài mà không thấy xác. Trong mưa gió, cô út hiện về báo mộng cho người yêu khi nào nước sông chảy ngược về suối thì xác cô sẽ được dòng nước đưa về dưới chân chùa.

Được cô út báo mộng , trong mưa gió dầm dề, chàng thư sinh vừa đi, vừa khóc. Ôm xác người yêu đi tới vườn chùa, bỗng một tiếng sét đánh ngay trước mặt. Lạ thay, nơi bị sét đánh hóa thành một cái huyệt có hương thơm tỏa mãi không thôi. Chôn xác người yêu xong, chàng thư sinh sớm chiều tới mộ người yêu mài kinh nấu sử.

Rồi một đêm chàng thiu thiu ngủ thì một luồng gió thổi tới làm cánh cửa hé mở và cô út hiện lên trước mặt chàng. Mừng rỡ chàng trai vội ôm choàng lấy người yêu khóc nức nở. Cô út nhìn chàng và nói:

-Em đã là ma, chàng thương tiếc làm gì.

Chàng trả lời:

-Dẫu là ma em vẫn là vợ của anh, đã gặp được em anh nhất định không cho em đi đâu nữa.

Nép mình trong vòng tay người yêu cô út thủ thỉ:

-Cảm ơn chàng ngày ngày đã tới bên mộ em nhờ hơi ấm của chàng mà từ nay đêm đêm em mới được đến với chàng.

Chàng vội hỏi:

-Làm cách nào để ban ngày ta vẫn được ngồi bên nhau trò chuyện như lúc này.

Cô út trả lời:

-Cá không bao giờ nhìn thấy được nước nên bơi lội tự do trong nước, ma không bao giờ nhìn thấy đất nên đi lại tự do trong đất. Người ở dương thế không thể đi lại tự do trong đất được, đêm đêm em sẽ về với anh.

Và từ đó đêm nào hai người cũng gặp nhau để trò chuyện. Cô út vốn đã đẹp bây giờ càng đẹp hơn. Kìm lòng không được chàng trai đòi chuyện chung chăn gối, cô út dịu dàng nói:

-Em không tiếc chàng nhưng kẻ âm, người dương việc loan phượng trùng phùng sẽ nguy hại tới tính mạng chàng. Nếu chàng chết thì theo vòng kiếp luân hồi chắc gì đã ở chung được với nhau. Chàng cố đợi chờ sẽ có ngày nên duyên chồng vợ.

Khoa thi năm đó chàng thi đỗ trạng nguyên và được nhà vua bổ nhiệm về làm quan tại quê nhà. Ban ngày bận việc công đường, đêm đêm chàng lại ra ngồi bên mộ nàng.

Một đêm trăng sáng vằng vặc, một cục lửa xuất hiện giữa trời, bay vờn trước mặt chàng và chạm vào mộ hóa thành tiếng sét long trời, lở đất. Kỳ lạ thay, sau tiếng sét, cô út từ trong mộ bước ra tươi cười và rực rỡ như một nàng tiên nữ. Mừng rỡ, quan trạng dẫn người yêu về nhà và tổ chức lễ cưới linh đình.

Từ đó hai vợ chồng sống bên nhau rất hạnh phúc. Cô út lại sinh cho chàng một đứa con trai khôi ngô tuấn tú, lớn lên thi đậu được bổ làm  quan.

Rồi một đêm mưa gió đầy trời vợ chồng quan trạng đang ngồi thì đột nhiên một tiếng sét vang lên và mọi người không thấy vợ chồng quan trạng đâu nữa. Nơi sét đánh hóa thành cái mộ vuông vức. Và lạ thay trên mộ mọc lên một cái cây lá mọc đối nhau thành từng cặp. Đêm đêm khi những đàn đom đóm  bay tới đậu sáng trên cành là lúc lá cây úp vào nhau như vợ với chồng. Trong gió thổi cây phát ra tiếng “Em nghe!... Anh nghe!...”. Nhiều người nghe không rõ tiếng gọi lầm là Me; bởi vậy mới có tên là cây Me.

Ngồi lọt thỏm trong lòng người yêu, chợt nhận ra hơi ấm từ cơ thể Lâm đang truyền vào từng làn da, thớ thịt của mình, Mai mơ màng:

-Chúng mình cũng thủy chung như vậy phải không anh?

Lâm thì thầm:

-Em có lạnh không?

-Tay anh cũng lạnh.

Lâm lấy tay ủ vào người Mai. Mai nắm tay Lâm lặng yên. Bàn tay Lâm nhè nhẹ luồn qua áo chạm vào da thịt làm Mai rùng mình níu chặt lấy Lâm:

-Anh!...

Thoáng nghĩ: “Đằng nào mình cũng là của anh ấy. Tội nghiệp!... Chiều ảnh một chút....”, trái tim Mai run lên phập phồng khi tay Lâm cứ lướt nhẹ lên cơ thể mình. Mai nhắm mắt ngã vào lòng Lâm trong tiếng rên nhè nhẹ. Khoảng khắc của cuộc chiến tranh tan biến xung quanh, tiếng pháo nổ phía trời xa đã câm lặng và cả tiếng bầy chim krung-krinh cũng lặng im nhường chỗ cho tiếng Mai nói trong gió thoảng:

-... Đừng anh!... Đằng nào cũng của anh!...

Hơi nóng từ người Lâm ập lên khiến Mai ngã người nằm trên võng cố chống đối yếu ớt với cơ thể Lâm đang ập lấy cơ thể mình:

-Đừng!...Em giận anh đó!...

-Ôi!... Anh!...

Mai ghì chặt lấy Lâm, giọng yếu dần trong hơi thở dồn dập và oằn mình ôm chặt lấy Lâm. Cánh võng rung lên trong tiếng rên nhè nhẹ của Mai ngọt ngào như mật ngọt. Khá lâu tiếng Mai thì thầm:

-Anh!... Tất cả em đã trao cho anh rồi đó!...

 

 

 

Mặc dù được Lâm an ủi và động viên, nỗi lo vô cớ cứ ám ảnh khiến Mai thở dài tự vấn an: “... Cầu mong đừng có chuyện đó vội...”. Nhưng bằng linh cảm của mình, Mai thấy khả năng mình có bầu. Cả Lâm và Mai đều thống nhất gặp ông Chín Tòng để báo cáo xin cưới và đề nghị ông thay mặt tổ chức làm chủ hôn cho đám cưới thì mọi việc sẽ yên. Điều trớ trêu là chiến dịch mở ra, sự sống và cái chết đang diễn ra trên khắp chiến trường nên cái sự cưới xin trong lúc này là không phù hợp. Rồi nhiệm vụ đánh vây ép địch trong làng hỗ trợ cho đặc công tiêu diệt cứ điểm núi Sầm ập đến chẳng lẽ bí thư thoái thác nhiệm vụ để xin lấy chồng và anh em xã Phụng làm lơ với cái sự cưới xin của bí thư... Một loạt“ cái sự” nảy sinh khiến ông Chín phải gọi Lâm và Mai đến giải thích và tất nhiên cũng không ngoài  hai chữ “khoan cưới”. Lo lắng lẫn lúng túng Mai và Lâm cũng chỉ còn biết năn nỉ để ông Chín thông cảm “xuống thang” gật đầu thì lập tức đám cưới sẽ được tổ chức.

Trưa nay thấy ông Chín Tòng ngồi một mình dưới gốc me già uống nước, Lâm vội vàng đến ngồi bên xoa tay ấp úng:

-Chú à!...

-Lại chuyện mày đòi cưới chứ gì?

-Chú thông cảm!... Chỉ còn ít ngày nữa là cháu phải về đơn vị mà thời gian chiến dịch chắc còn kéo dài nên bọn cháu mới tính chuyện tranh thủ xin tổ chức cưới...

-Tình hình nhiệm vụ cũng như cương vị công tác của con Mai trong lúc này thì chưa thể cưới được, mà tại sao mày cứ bắt tập thể phải theo ý của mày như vậy?

Chợt thấy Mai đứng thập thò trong nhà ông Chín liền gọi:

-Mai ra chú hỏi...Mày bị thằng Lâm hớp hồn rồi hay sao mà cứ để nó xỏ mũi dắt đi hoài như vậy?

Như đứa trẻ ăn vụng bị bắt quả tang Mai bẽn lẽn đến ngồi bên Lâm và lấm lét nhìn ông Chín. Nhìn đôi trẻ thu người ngồi bên nhau lo lắng và ngơ ngác ông Chín mủi lòng nghĩ thầm “Tội nghiệp!... Chuyện công tác thì chúng xông xáo bài bản, còn tới chuyện riêng tư thì tồ ngồ tộc ngộc y như lũ cò mắc mưa!...” Nén tiếng thở dài ông Chín chậm rãi nói:

-Trà Brao thứ thiệt đó đứa nào uống thì tự rót. Cưới xin là việc trọng đại của cả đời người mà hối hả như truy kích địch ấy thì còn ra thể thống gì nữa. Còn con Mai tại sao chuyện công tác thì mày xông xáo bài bản, tới chuyện chồng con thì lúng túng như gà mắc tóc nghĩa là sao?

Ngừng một lát ông Chín Tòng đột nhiên hỏi:

-Hai đứa đều là cán bộ lãnh đạo và đều là Đảng viên có đúng không?

-Dạ đúng!...

Gật đầu ông Chín lại hỏi:

-Bay nghĩ thế nào khi bay giảng giải cho anh em cấp dưới “Ba khoan” trong khi bay cứ một hai xin tổ chức đám cưới?

Đỏ mặt lúng túng Lâm gãi đầu:

-Đợt này được về xã nhà công tác nên mới có dịp  nhất trí cưới để cả hai đứa yên tâm chuyện tình cảm... Và chỉ còn một bề lo giúp nhau tiến bộ trong công tác.

-Vậy khi chưa cưới hai đứa mấy bề công việc hay cũng chỉ là đánh giặc và công tác? Tóm lại là mày không tin con Mai chứ gì?

Giọng nói ông Chín bỗng căng lên bực bội:

-Tao biết, hai đứa thương nhau đã lâu, nhưng mày cũng biết tính con Mai một khi nó đã thương thì dù lửa cháy nó cũng không rời người thương!... Tao nghĩ điều đó mày phải hiểu nó hơn ai hết chứ.

-Dạ cháu hiểu!...

Rót nước uống một hơi dài ông Chín nhìn Lâm:

-Tao biết chuyện gái gặp trai như cá gặp nước, rồi khi đã thương nhau thì như người ăn phải bả và khi đã say đòn thì chẳng còn biết gì nữa ngoài chuyện nằng nặc đòi cưới. Suy cho cùng thì bay ích kỷ và thiếu gương mẫu.

Sượng sùng cúi gằm xuống đất Lâm và Mai chỉ còn biết ngồi im nghe ông Chín giảng giải. Nước mắt bỗng trào ra, Mai chỉ muốn đất nứt ra cho mình chui xuống để dưới bóng đen của lòng đất để mình không nghe, không trông thấy mình nữa.

Nhìn đôi trẻ, đôi mắt ông Chín Tòng hiện lên những kỷ niệm thiêng liêng sâu lắng mà cuộc đời mình đã trải qua và rất lâu giọng nói ông Chín bỗng trầm hẳn xuống:

-Hồi xưa khi lấy vợ, lấy chồng người ta phải xem tuổi tác ngày giờ, rồi phải bốn năm cái lễ mới tới lễ cưới... Chuyện xưa ngó bộ như lạc hậu xong xem ra rất thiêng liêng nên vợ chồng từ lúc trẻ tới khi bạc đầu vẫn nhất mực thủy chung. Bây giờ bay được tự do tìm hiểu vậy mà nhiều đứa chưa kịp báo cáo mà đã có bầu tới bốn năm tháng rồi tao thấy nó thế nào ấy!...

Ông Chín Tòng nói một hơi dài khiến Lâm và Mai lặng đi trong ân hận và thổn thức. Đột nhiên ông Chín ngâm nga:

-Vợ chồng là nghĩa tao khang, xuống khe bắt ốc, lên ngàn hái rau...- Đọc xong câu ca ông Chín khẽ nghiêng đầu:- Cứ nghiệm câu ca xưa chú thấy không sai một chữ. Chuyện vợ chồng là trọng đại trong đời các cháu à, bay phải nghe chú.

Biết thuyết phục ông Chín Tòng lúc này chưa ổn, chờ cho ông Chín bình tâm lại Lâm lựa lời:

-Bọn cháu đã nghỉ kỹ rồi chú à! Có nhiều chuyện chưa tiện nói mong chú thông cảm... Ngày mai Đoan và cháu trình bày để chú nghe tường tận sự việc, có được không chú?

Ông Chín Tòng vui vẻ:

-Cũng được, không lý để con Mai lại nói chuyện về nó. Chú sẽ báo cáo lên trên, còn việc cưới từ từ sẽ tính.

Lâm quay sang hỏi Mai:

-Ý em sao?

-Dạ... Tùy anh.

 Ông Chín Tòng cười ha hả:

-Trâu sắp đóng cọc rồi, lúc này nó chỉ dạ như cái máy chứ biết nói gì, con gái là vậy, mười đứa y như nhau cả mười.

  Chào ông Chín xong Mai hấp tấp đi vội vào trong nhà. Lâm vội đuổi theo hỏi nhỏ:

-Sao em không nói?

 Mai nhỏ nhẹ:

 -Anh sao... Em vậy... Em nói không được.

-Em cột võng tranh thủ nghỉ tối còn xuống làng, mọi chuyện để anh lo.

-Dạ...

Liên tục cuốn thuốc hút, càng hút Lâm càng thấm hậu quả của sự bồng bột. Lâm vẫn nhớ như in đêm hai đứa đến với nhau, Mai đã khóc sau những phút giây đầy hạnh phúc và ân hận. Tiếng Mai thì thầm vọng lên “Nếu anh có bề gì em nhất định ở lại nuôi con; nếu em hy sinh anh nhớ lo cho giọt máu của chúng mình trọn vẹn”. Giá như đêm ấy Lâm không chủ động bắt Mai chiều mình thì đâu đến nỗi Mai phải lao lý như hôm nay. Lâm nghĩ kỹ rồi, nếu hết chiến dịch mới cưới thì ít nhất Mai đã có bầu gần năm tháng, lúc đó không dấu được ai nữa, dù có báo cáo nhưng cả hai đứa đều bị kỷ luật. Thà Lâm gánh hết mọi khuyết điểm không thể để tổn hại đến uy tín của Mai được.

Lâm hiểu tâm trạng của Mai lúc này như con thuyền trên sóng, Lâm lái đi đâu thì Mai đi đó, lúc này động viên Mai là tốt nhất, mọi việc Lâm tin ông Chín Tòng và Đoan sẽ tính toán êm xuôi.

Lâm bỗng đứng vụt dậy đến chỗ Đoan hy vọng cùng Đoan tới gặp ông Chín và cả hai người sẽ cùng ủng hộ mình.

Nói vậy, xong khi cùng Đoan gặp ông Chín, Lâm nói cứ ấp úng luần quần hoài. Chờ Lâm trình bày xong, ông Chín  phê bình luôn:

-Cái thằng, là cán bộ, Đảng viên cứ nói thẳng vào việc xin cưới, triết lý bồng bềnh mà chẳng sâu sắc gì trơn.

Ông Chín thở dài:

-Tao nản quá, hình như hai đứa bay có điều gì đó không thiệt?

Đoan nhìn ông Chín Tòng cười vang:

-Có gì đâu chú. Nó triết lý tầm quan trọng của tình yêu đó.

Lâm bực mình:

-Chuyện nghiêm túc cả đời người, mày hiểu chứ?

Đoan nghiêm giọng:

-Tao hỏi mày đợt này về xã làm nhiệm vụ mày đã hoàn thành chưa?

Lâm nói ngay:

-Cái đó đâu ảnh hưởng gì đến việc tổ chức cưới?

Đoan vẫn tinh tỉnh:

-Tao hỏi mày chuyện vợ chồng là quan trọng, nói một cái là cưới ào không chuẩn bị gì hết, làm sao tập thể lo cho mày được. Nếu hai đứa bay coi báo cáo tổ chức là xong, muốn làm gì bay làm thì tùy.

Ông Chín Tòng cắt ngang:

-Chú nói mãn chiến dịch hãy cưới mà thằng Lâm không chịu.

Đoan khoát tay:

-Xin chú cho con nói hết đã. Tao về đây cũng đã nghe nhiều người đặt vấn đề với con Mai, mày cũng nghe chuyện đó, có đúng không?

Lâm lúng túng gật đầu:

-Nhưng...

-Không nhưng gì trơn, để tao nói hết, mày sợ con Mai không chung thủy với mày nên theo sách “cưới vợ cưới liền tay, chớ để lâu ngày lắm kẻ dèm pha” chứ gì. Con Mai không phải là người thấp hèn, ham địa vị tiền tài. Tao đảm bảo ngoài mày ra không ai len được vào tâm hồn con Mai đâu.

Đoan nghiêm giọng:

-Con Mai thương mày sâu sắc hơn mày tưởng. Tình yêu của nó là vàng ròng không đổi được. Người phổi bò như mày làm sao hiểu được tình yêu sâu sắc, tinh tế, dám hy sinh chịu đựng của nó cho mày.

Thấy sự việc không cần phải tranh luận nữa, ông Chín Tòng chậm rãi:

- Thôi, hai đứa khỏi phải tranh luận nữa. Chú nhất trí cho bọn bay tổ chức lễ cưới. Chú chịu trách nhiệm báo cáo lên tổ chức cho đúng nguyên tắc. Nếu thời gian và điều kiện cho phép là làm lễ cưới được chưa?

Đoan vẫn ấm ức:

- Uổng cho con nhỏ đang trong thời kỳ tiến bộ. Bây giờ có chồng như gông đeo cổ...

Ông Chín Tòng thở dài:

-Ý nó đã quyết biết nói sao...Con Mai đang trong diện đề nghị bổ sung vào thị ủy thiệt là uổng.

Mai ngồi bên Lâm tay vân vê túi xắc. Túi xắc bằng vải ni-phăng màu xanh xám. Trên  túi là những đường thêu viền hình một cái lá trong đó nổi lên hai chữ L và M lồng vào nhau. Đường viền trên miệng túi được thêu bằng màu xanh lá mạ, trong túi xắc chỉ có một cái võng, thêm một cái gương và một cái lược.  Lâm nhìn Mai phảng phất buồn, bất giác nắm chặt tay Mai :

-Chiến dịch đã vào giai đoạn quyết liệt, anh và Đoan cũng sắp về tỉnh nhận công tác mới. Chú Chín Tòng cố sắp xếp thời gian cưới nhưng không có. Hay là...

Mai nhỏ nhẹ cắt lời Lâm:

-Làm cách mạng sống chết cũng cần phải có tập thể, việc cưới xin cũng phải vậy, biết làm sao bây giờ.

Lâm mạnh dạn:

-Hay là mình đề nghị chú Chín trong tuần này làm lễ tổ chức cho mọi việc êm xuôi.

Mai cố giải thích:

-Không được anh à, tiềm thức con người lớn hơn mình tưởng. Em biết nếu tổ chức cưới thì cả xã phải nghỉ cả ngày, thời gian không có, chú Chín và anh Đoan không chịu đâu.

Lâm thở dài ngồi lặng yên nắm tay Mai. Mai lỷ kỷ:

-Từ hôm hai đứa mình lấy nhau đến giờ đã hơn hai tháng, chuyện đàn bà không có, em biết mình đã có. Đằng nào mình lấy nhau có con rồi, anh cứ phấn đấu em chấp nhận tất cả.

Lâm nhìn thẳng vào mắt Mai :

-Mai à...Dư luận con trai không bằng con gái, nhất là hiện nay em là bí thư hãy để anh tính, bằng giá nào anh phải bảo vệ cho em.

Mai cười nhìn Lâm, giọng buồn buồn:

- Phận con gái...Khi trâu đã đóng cọc, đâu còn như thời con gái. Dù sao chúng mình đã báo cáo tổ chức rồi. Em chỉ mong anh đừng phụ em.

Lâm ôm chặt Mai vào lòng rưng rưng nước mắt:

- Em đã gởi gắm cả cuộc đời cho anh. Anh sẽ làm tất cả để chúng mình được cưới, em  chịu không?

Mai ngạc nhiên:

- Anh thuyết phục chú Chín bằng cách nào?

Lâm nghiêm giọng:

- Miễn là em chịu bằng cách nào để anh tự lo.

Mai cúi mặt bẽn lẽn:

- Tùy anh...

Lán du kích vắng teo, chỉ còn một mình Đoan ngồi hí hoáy viết báo cáo. Lâm xăng xái bước vào lay đầu võng:

- Nè... tao có chuyện cần nói.

Đoan cười tinh nghịch:

- Mày với con Mai mới hội ý rồi tới đây báo cáo sư phụ chứ gì?

- Ừ...Sư phụ, sư chính gì thì mày cũng nghe đã.

- Vậy báo cáo kết quả tao nghe.

- Tao định tổ chức đám cưới trước khi bọn mình về cơ quan.

- Mày không thể “khoan” được nữa à?

- Mày với chú Chín lúc nào cũng “khoan”. Tao nói nghiêm túc đấy.

Đoan cười khanh khách khi thấy bộ mặt nghiêm túc lẫn lúng túng của Lâm liền vỗ vai bạn :

- Hà ...Hà... Tao không đồng quan điểm với chuyện “khoan” của mấy ông già áp dụng “ba khoan” cho lớp trẻ như cái máy. Nhưng tao cũng không đồng ý những thằng chỉ có “khoan” cho thủng bụng con nhà người ta sau khi thỏa mãn thì chạy làng không dám nhận tội hủ hóa.

- Mày lúc nào cũng dỡn được Đoan à.

Đoan bỗng nghiêm giọng:

- Chú Chín nói đúng đấy Lâm à. Cưới rồi thì cả hai đứa cùng khổ, mày thì chịu khổ ít còn Mai sẽ khổ gấp trăm ngàn lần. Có con trong điều kiện gian khổ ác liệt không ai tưởng tượng được cái khổ đâu. Tốt nhất cứ tiếp sức cho nó bật trên đà tiến bộ hiện nay, hiểu chưa?

Lâm làu bàu:

- Mày cũng vô tình đâu có hiểu tao và Mai đã...

- Sao? Mày với nó đã!...

Giật mình, thấy Lâm cúi đầu im lặng, Đoan hiểu lý do Lâm và Mai cứ nằng nặc đòi cưới. Từ ánh mắt tinh nghịch, đồng cảm, ánh mắt Đoan bỗng bực dọc, giận dữ rồi dịu lại xót xa:

- Mày làm khổ con Mai rồi!...Hèn gì!...

Lâm ngượng ngùng:

- Tao không thể nói dối mày, không thể trốn trách nhiệm bỏ mặc Mai lúc này.

Đoan tư lự:

- Cả bốn đứa mình hứa chăm sóc bảo vệ nhau, hồi nào mày ngon lành... Sao bây giờ mày vậỵ. Tao không tin con Mai...

Lâm thấm thía:

- Tại tao chủ động, Mai năn nỉ tao đừng!...Tại tao!... Chuyện đã rồi.

Đoan nhìn Lâm:

- Chuyện xẩy ra lúc nào?

- Gần hai tháng rồi. Mai có bầu...

Đoan giật mình rồi bình tĩnh lại:

- Hèn gì...

Lâm bộc bạch:

- Mai hy sinh tất cả cho tao nên phải cưới sớm mới giữ uy tín cho Mai được. Giá chi lúc này cái bầu tao mang được cho Mai.

Giọng Đoan trở nên thâm thúy, chua chát:

- Vui thú say sưa chàng nhận hết. Khối tình kỷ luật thiếp xin mang. Vậy đấy Lâm à. Tao sẽ đến nói với chú Chín Tòng, mày phải thực sự nhận khuyết điểm và báo cáo cho cơ quan rõ việc mày và Mai. Đấy là con đường thông minh nhất hiểu chưa.

Đoan thở dài:

- Ở vào hoàn cảnh như bọn bay tao và Nguyệt chắc cũng vướng, thôi đừng làm khổ Mai.

Lâm và Đoan ngồi bên nhau, thỉnh thoảng mới nói với nhau vài câu về những kỷ niệm của bốn đứa hồi một thời áo trắng...Có tiếng tách nhẹ của một cành cây khô rơi xuống, và có lẽ... Một mầm non sắp sửa đâm chồi.

 

Vậy là kỷ luật cảnh cáo của Lâm và Mai được thông báo, nói theo kiểu lính là tội “ăn cơm trước kẻng”. Nhờ có bản kiểm điểm của Lâm và Mai mà khối chàng trợ lý tỉnh đội xung phong về xã Phụng công tác. Lãnh đạo thì tiếc cho Lâm và Mai vì bồng bột mà bị kỷ luật. Riêng lớp cán bộ và chiến sĩ trẻ đa phần ủng hộ và thông cảm tình yêu của hai người. Chẳng vậy mà tại gộp Mùa Thu bên dòng suối Cái, nơi dừng chân của nhiều cán bộ, bộ đội đã có một cuộc tranh luận sôi nổi.

Câu chuyện bắt đầu từ một tốp cán bộ dân chính và bộ đội nấu cơm chung ăn cho vui rồi đem chuyện Lâm và Mai ra tranh luận đúng, sai và anh chị em  nhiều đơn vị nhảy vào “tham chiến” khiến câu chuyện trở nên sôi nổi. Một chàng sĩ quan nhanh nhẹn đặt nồi cơm lên rồi quay lại xen vào cuộc:

-Mình hỏi các ông, thế yêu không được quyền ngủ chung với nhau à. Miễn là thành vợ thành chồng chung thủy với nhau là tốt rồi.

Một cô gái cắt ngang:

-Đâu được, phong trào thanh niên “ba sẵn sàng, ba khoan” anh để đâu.

Một anh cán bộ dân chính nói ngay:

-Em ơi anh khốn khổ về cái khoản ba khoan. Lấy vợ là lẽ đương nhiên của ông bà ta từ xưa tới nay. Chiến tranh lâu dài gian khổ, phải có thế hệ kế tiếp lớn lên tiếp tục đánh Mỹ chứ.

Cô gái trả lời gọn trơn :

-Vậy em hỏi anh: Ai thoát ly cũng chỉ lo lấy vợ, lấy chồng ắt phải sinh con. Trẻ con trên căn cứ  đông thì phải lập nhà trẻ. Vậy địch nó càn lên dắt trẻ con chạy đi đâu. Lúc đó trẻ khóc thì có khác gì lạy ông tôi ở bụi này với địch.

Một anh lính ngồi thẳng người, nhướn cổ kêu lên:

-Chà! Lính bà Định có khác. Nhưng em ơi, nếu em chưa yêu thì có anh đây ứng chiến, lúc đó em biết thế nào là yêu thì phải cưới ngay.

-Cái ông quỷ chỉ được cái bạo miệng...

Cô gái mắc cỡ liếc nhìn anh lính. Anh chàng dân chính lại lên giọng:

-Tôi nói thiệt... Ông Lâm và bà Mai rất khôn, phải cảm ơn kỷ luật mới đúng. Chiêu thức hai người thuộc loại cao thủ võ lâm đấy.

Anh chàng sĩ quan hùa theo:

-Ông nói chí phải, nếu không tấn công ồ ạt, đánh vào “ thung lũng” trận địa thì mấy ông bắt “ba khoan” tới già, chiến tranh còn lâu dài gian khổ, phải không mấy ông bạn?

Một cô gái nói đỡ cho bạn:

-Mấy anh chỉ già miệng ăn hiếp con gái thôi, yêu thì em chấp nhận còn chuyện đó... phải xét lại, tốt nhất là không có gì mới công tác tiến bộ được.

Anh chàng dân chính nháy mắt tinh nghịch:

-Em ơi, khoan lui làm gì, anh thì cứ khoan tới... Nếu có con, anh sẽ nói với con rằng: Con ơi đời ba đánh Mỹ không xong, đời con hãy tiếp tục đánh Mỹ đến thắng lợi cuối cùng.

Nhiều ý kiến reo lên:

-Chà... lời nói vừa có tình riêng, vừa có ý chí tiến công địch, hay thiệt.

-Ông này cho làm chính trị viên thì hết ý.

-Các em ơi, biết đâu lần gặp gỡ này chúng mình sẽ học tập anh Lâm, chị Mai, cho anh biết hòm thư của em, chúng mình sẽ viết thư cho nhau.

 Riêng ông Chín Tòng thì thật sự ân hận. Lâu nay ông vẫn ngầm tự hào mình là người dạn dày kinh nghiệm. Ông tin vào bản lãnh, sự phấn đấu vươn lên của lớp trẻ. Nhưng ông quên và sơ sót một điều, dù là người cộng sản gan đồng, dạ sắt họ vẫn là một con người. Vậy yêu đương đâu hẳn là khuyết điểm. Giá như ông nhạy thêm một chút và hiểu sâu thêm cái “lý cắc cớ” của tình yêu thì đâu đến nỗi nào. Ông tự trách cách xử lý của mình thiếu nhạy bén nên để mất đi một bí thư xã năng nổ, bản lĩnh và đầy triển vọng, nhất là Lâm và Mai đều là những cán bộ do ông dẫn dắt mà trưởng thành. Ông Chín Tòng nghĩ đến Mai, nghĩ đến một loạt con gái ở xã tới đây rồi cũng sẽ yêu và có chồng như Mai... bất giác thở dài.

Dẫu sao thì ông Chín Tòng cũng đề nghị tỉnh đội xuống làm lễ ăn hỏi để nhà gái tổ chức đám cưới, phép tắc ông bà ngày xưa quan trọng, là bước ngoặt lớn của đời người,  như vậy tình nghĩa vợ chồng mới trở nên thiêng liêng, hạnh phúc.

Đám cưới của Lâm và Mai được tổ chức tại căn cứ xã Phụng. Ý của ông Chín Tòng qua đám cưới của Mai phải là một bài học giáo dục cho anh em ở xã: Thứ nhất là khi đã yêu rồi không nên “tạm ứng trước” rồi mới báo cáo thì nhất định sẽ bị kỷ luật. Thứ hai là khi đã sai thì thành thật nhận khuyết điểm sửa chữa, lãnh đạo và tập thể sẽ không bao giờ bỏ anh. Thứ ba là biết sửa sai thì điều kiện tiến bộ của anh vẫn rộng mở phía trước chứ không phải đến đấy là hết. Còn một ý nghĩa nữa nếu có tinh mới hiểu được ông Chín là dù sao Mai cũng là con cưng của xã.

Toàn bộ cán bộ, du kích trong xã được rút về căn cứ. Mời một số khách ở dưới làng lên để họ thấy được cách thức tổ chức đám cưới của cách mạng. Sau đám cưới về dưới làng họ sẽ nói cho bà con hiểu người cộng sản rất dân tộc, rất tân tiến chứ không phải như bọn địch nói cộng sản không có gia đình, quê hương, vợ chồng gì trơn, cái gì cũng cộng chung ráo trọi. Rồi khách ở tỉnh, ở huyện trong đó có mấy ông lãnh đạo là bạn tri kỷ của ông Chín nhất định có mặt. Ông Chín Tòng thì lo vậy, còn anh em cán bộ xã và nhất là du kích thì vui ra mặt. Mấy khi cả xã tập trung liên hoan và ca hát. Phái nữ ở xã lại khác, từ Chín Phượng đến thím Năm lo nấu nướng và ủi quần áo. Nghe tin Mai lấy chồng, bà con xã Phụng xúm lại cho  bánh kẹo và cả một con heo. Vậy là Út Hân cùng hai tổ du kích xuống làng gùi quà và khiêng heo lên cứ. Riêng mấy cô du kích hợp pháp gởi lên một bộ dây xúc xích hoa ny-lon để trong hộp đàng hoàng, bắt tội mấy chàng du kích thay nhau ôm hộp hoa khư khư trước ngực, còng lưng gùi hàng, mà vẫn lo trượt chân ngã mà hư bộ dây hoa thì uổng công biết bao.

Còn Tỉnh đội cho hẳn một họa sĩ xuống cắt chim hoa và chữ dán trên phông trang trí phòng cưới. Đám cưới của Lâm và Mai trở thành đám cưới to và trang hoàng lộng lẫy. Ông Chín Tòng phải công nhận là đẹp hết ý và nói nửa đùa, nửa thiệt với đồng chí họa sĩ:

-Mấy ông tổ chức như vậy, bọn con gái đua nhau lấy chồng hết, có nước chết bọn tôi... Lo sao nổi.

Đồng chí họa sĩ hóm hỉnh:

-Chú thứ chín thì tổ chức chín cặp là vừa. Tên chú là Tòng thì cứ tòng theo cái mẫu này mà tổ chức. Sau này thành ông ngoại tha hồ lắm con cháu. Xã tổ chức riêng một nhà trẻ, một ban hậu cần lo ăn cho bọn trẻ.

Ông Chín Tòng phá lên cười:

-Tôi có một cái cằm mà phải mọc chín bộ râu để làm ông ngoại cho chín đứa...chắc chết quá.

Bỗng anh chàng Yến phóng viên của tờ báo tỉnh là bạn chí cốt của Đoan và Lâm xồng xộc vác ba lô xuống xã. Công việc biên tập, in ấn ở tòa soạn ngập đầu, vậy mà bịa lý do lấy tài liệu viết phóng sự cho số báo tới, lãnh đạo tưởng thật cho Yến đi. Sự thật trong ba lô Yến đã có bài phóng sự, nhưng không thể vô trách nhiệm với bạn nên bịa chuyện để đi dự đám cưới.

Là phóng viên báo nên bao giờ đi công tác cũng thủ chiếc máy ảnh Ca-non trong ba lô, Yến đã làm con toán khá chi li: cuốn phim nằm trong máy đã chụp chỉ còn lại chín pô. Năm pô dành cho cô dâu, chú rể, một pô dành cho ông Chín Tòng, một pô dành cho Đoan, một pô chụp chung và một pô chụp Năm Đồng đang chế tạo pháo 105 ly thành mìn tại xưởng công binh của xã.

Tình thế lật ngược, Yến đành phải móc một cuộn phim mới ra để chụp vì người quá đông. Những cô gái chàng trai ở tỉnh ủy, tỉnh đội, thị ủy xuống địa bàn công tác đều muốn chụp pô ảnh làm kỷ niệm. Ông Chín Tòng tự hào nói với anh em ở xã:

-Ông bà xưa nói giàu vì bạn sang vì vợ, mấy người ở dưới làng lên dự đám cưới ai dám bảo cách mạng nghèo, chính sức mạnh tổng hợp mới có đám cưới như vậy đó.

Chín Phượng nói giỡn:

-Vậy đến lượt con, chú cũng tổ chức như thế này chứ?

Ông Chín Tòng cười rạng rỡ:

-Chị Mai mày yêu đã bảy tám năm rồi, còn bọn bay chưa được.

Nhự thiệt thà:

-Vậy chi Mai yêu anh Lâm từ hồi mười lăm tuổi à chú? Dữ quá ta...

Ông Chín Tòng xua tay:

-Bậy nào... ấy là tao độ chừng ngần ấy năm, ai lại yêu từ năm mười lăm bao giờ.

Thấy Yến và anh chàng họa sĩ đang đứng nói chuyện với nhau, ông Chín Tòng vẫy hai người lại nói chuyện. Trước mặt anh em xã Phụng, ông Chín vỗ vai hai người:

-Các đồng chí thấy không, các nhà báo, họa sĩ về giúp đám cưới, con Mai tuy khuyết điểm nhưng quan hệ xã giao là điều phải học tập nó. Sở dĩ xã Phụng đạt được nhiều thành tích là nhờ nhiều người giúp.

Ông Chín Tòng vỗ vai anh chàng họa sĩ:

-Tôi nhờ anh một việc, anh vẽ giúp cho ông bạn tôi một tấm hình. Ông ấy nói sau này có chết thì lấy ảnh đó mà thờ.

-Sao ông ấy nói gở vậy chú?

Ông Chín Tòng chậc lưỡi:

-Tại tôi quảng cáo là họa sĩ cách mạng trông người mà vẽ y chang, ông bạn cứ năn nỉ tôi hoài .

Anh chàng họa sĩ đành phải đồng ý và mắt lóe lên một ý định sáng tác từ bức tranh sắp vẽ này. Quay lại phía anh em xã Phụng, ông Chín tuyên bố một câu xanh rờn:

-Nhà báo cách mạng sẽ bồi dưỡng cho anh em chúng ta món ăn tinh thần bằng chiếc máy ảnh đem theo. Chúng ta sẽ được đồng chí Yến chụp ảnh. Mời mọi người tới chụp thoải mái.

Ông Chín Tòng hể hả nói với Yến:

-Món ăn tinh thần này quan trọng lắm, mấy khi được mấy ông động viên.

Yến ái ngại cười nói nhỏ:

-Còn phim...

-Ái dà... Máy đó, giơ lên bấm thu hình thoải mái, thôi mình đi một lát rồi quay lại, ta sẽ tiếp tục câu chuyện.

Yến đứng như trời trồng, mặt vẫn phải tươi như hoa trước sự hoan hỉ của anh em xã Phụng. Gật đầu chào mọi người, Yến tìm Đoan nói nhỏ:

-Đoan ơi, tao chỉ còn một cuộn phim ba mươi sáu pô thôi, chú Chín Tòng tuyên bố cho anh em chụp thoải mái, làm sao bây giờ?

Đoan phì cười:

-Tại chú Chín không biết, cho rằng máy ảnh của ông là vạn năng, giơ máy lên bấm là có hình ngay, chụp bao nhiêu cũng được.

Yến lúng túng:

-Thật là khó xử.

Đoan phì cười:

-Câu tuyên bố xanh rờn của chú Chín thì chỉ có cách cho mày uống thuốc mới trị được.

-Thuốc gì?

-Thì loại thuốc “cố lên nè”, “ khó khăn khắc phục nè”. Ông biết đấy, ở rừng núi ngoài các ông ra thì lôi đâu ra phim. Sao ông không xử dụng ngón nghề của ông vừa “viết” vừa “lách” trong trường hợp này.

Yến nghe Đoan nói bỗng cười khì chắp hai tay:

-Có lý... Bái kiến quân sư.

Đoan ngạc nhiên:

-Tôi giúp gì ngoài bài văn chính trị an ủi ông?

Yến mỉm cười không nói, đeo máy ảnh đến chỗ ông Chín Tòng vui vẻ:

-Chú à, người đông quá nên ai không phải là diện quan trọng cho chụp trước, người quan trọng trong đám cưới ta bố trí chụp riêng như vậy hợp  lý hơn.

Ông Chín Tòng tâm đắc:

-Đúng, nhà báo có khác, bố trí như vậy là hợp lý, để tôi đi thông báo cho lũ nhỏ.

Thông báo của ông Chín được mọi người răm rắp chấp hành. Ai cũng khen nhà báo tâm lý, bố trí hợp lý. Đám cưới chụp riêng mới vui và ý nghĩa còn người không quan trọng thì chụp riêng khỏi mất công vừa lo dự đám cưới, vừa lo đi chụp ảnh.

Từng tốp nam nữ cho than hồng vào chiếc ca US  cho nóng lên làm bàn ủi, ủi quần áo. Mấy căn nhà được trưng dụng làm nơi chải tóc, soi gương. Mấy chàng trai tranh thủ lấy tay, cào lên đầu cho rõ đường ngôi. Nói chung, khí thế đi chụp ảnh xem ra rộn ràng như đi nhận phần thưởng.

Từng tốp nam nữ thay nhau chụp chung, chụp riêng, không những vậy, họ còn tìm cảnh để chụp ảnh, vì vậy anh chàng Yến bị lôi xềnh xệch hết chỗ này đến chỗ khác. Yến tỏ ra rất ngoan, ai lôi đi đâu cũng được và tới là giơ máy, lên phim, ngắm và chụp. Thỉnh thoảng đứng nhìn quanh không thấy ai, Yến chép miệng: “ Mô phật! Dù sao cũng chưa có nghĩa trang cho thằng nói láo...Lâm ơi là Lâm... Cưới ơi là cưới...” Đoan thấy Yến chụp ảnh lia lịa lo quá tới ghé tai nhắc nhỏ:

-Sao ông chụp lia lịa vậy. Phải giành phim để chụp cho đám cưới và bọn tôi nữa chứ.

Yến tặc lưỡi ghé tai Đoan nói thầm:

-Mình đang thực hiện chiến thuật phản ứng linh hoạt do ông bày cho đấy.

-Sao?

Yến thì thầm:

-Máy không có phim, lần sau xuống các đơn vị tôi chụp trả nợ cho họ sau. Phim dành cho chương trình cưới còn nguyên. Ông bí mật kẻo biết  họ chửi có nước tôi chui xuống lỗ nẻ họ cũng kéo lên mà chửi đấy.

Đoan phì cười đấm vào lưng Yến:

-Mày chết với ông!...Ông sẽ...

-Thôi bí mật! Tôi xin ông kẻo đám cưới mất vui tội chúng nó.

Đoan lắc đầu:

-Tao chịu mấy cha nhà báo...Láo một cây.

Lúc này Yến mới phá lên cười:

-Ông dạy tôi “viết” phải “lách”, tôi làm theo ý ông chỉ dẫn đấy chứ. Ông quên là tôi đã tôn ông làm quân sư rồi à.

Đoan và Yến cười rũ và kéo nhau ra góc vườn táo  nhơn cạnh con suối cạn tâm sự.

 

 


 

Cảnh cô dâu chú rể thời kháng chiến ở đâu cũng gọn gàng và tư trang duy nhất của họ là ba lô và khẩu súng. Ba lô của hai người nằm song đôi trong lán. Chín Phượng, Nhự và Đào quấn quýt giúp cô dâu chải đầu thay quần áo mới. Họ bắt Mai ngồi tới giờ “tuyên bố” mới ra trình diện. Mai mặc chiếc áo hồng, mái tóc xõa ngang vai, ngồi và làm theo lệnh của các cô gái.

Lán của ông Chín Tòng được chọn làm phòng cưới, tấm phông màu xanh lơ căng rộng, đối diện với tấm phông là hai dãy bàn ghế. Anh em du kích lên tận suối Sổ chặt cây  vác về làm bàn ghế. Những sợi dây chìu đỏ hồng chẻ mỏng, kết cây lại thành mặt bàn và mặt ghế, phẳng phiu nổi lên những đường viền màu hồng đậm. Trên tấm phông trang trí được cắt bằng giấy trang kim óng ánh hình hai trái tim, hai chữ L-M lồng vào nhau. Đôi chim bồ câu ngậm một cành ô liu nâng hai chữ hạnh phúc nằm ở trung tâm. Chạy dài phía dưới phông là chữ “Vui duyên mới không quên nhiệm vụ”. Một khoảng trống còn lại của phông, người họa sĩ đính những ngôi sao tượng trưng cho hạnh phúc của họ bay vào bầu trời lung linh sao sáng. Chiếc ca US được trang trí thành lọ hoa để trên một chiếc bàn nhỏ cắm đầy hoa rừng.

Kiểm tra từng chút một, chú Chín Tòng chậc lưỡi tiếc rẻ cái lán hẹp và thấp làm cho hai dải hoa ny-lon dăng chéo trong lán vẫn còn thừa quá nhiều. Chú thầm nghĩ, đám cưới này mà ở dưới làng nhất định được xếp vào loại sang đây, chiến tranh được như vậy là quí lắm rồi...

Có tiếng xôn xao nói cười, chú Chín Tòng vui hẳn lên bước vội vẫy Đoan theo mình. Năm sáu bà con dưới hợp pháp lên căn cứ dự đám cưới. Người nào người nấy bùn lấm tới đầu gối và một cái giỏ cầm tay. Mới nhìn thấy chú Chín Tòng, má Hai Hiền tay chỉ vào cái giỏ:

-Quần áo cưới...

Đoan bỗng sững người:

-Nguyệt!...

-Anh!...

Đoan chạy tới chỗ Nguyệt, ông Chín Tòng cười ran:

-Bất ngờ hả... Khách từ Sài Gòn về đó.

Quần ống thấp, ống cao Nguyệt đứng ngây người nhìn Đoan. Đoan luống cuống:

-Tất cả đi rửa chân tay đã chứ.

Thấy Nguyệt cứ đứng nép vào bóng cây cùng Đoan nói chuyện quên cả rửa chân, Út Hân giục:

-Anh Đoan, nói khách đi rửa chân còn thay đồ, ăn uống, dự đám cưới chứ.

Ông Chín Tòng cười xòa:

-Đấy là người của anh mày mời lên, anh mày tự lo.

Đám cưới qua rồi, mọi người đã trở về nhưng dư âm của những lời thơ, câu hát, những tràng vỗ tay như vẫn còn đọng lại ở căn cứ xã Phụng. Đã lâu lắm rồi, Mai và Nguyệt mới có dịp ngồi lại nhau tâm sự. Dồn đồ vào ống pháo quay về phía Nguyệt, Lâm cười thoải mái:

-Tư trang, gia tài của bọn mình cũng nhiều đấy chứ.

Nguyệt mỉm cười:

-Em về dưới đó sẽ gởi lên một ít đồ cho mẹ con Mai dùng.

Mai thư thái:

-Đời cách mạng nhiêu đấy là đủ, ngoài cái ba lô ra, thêm cái gì vướng cái đó.

Lâm gọi với sang nhà bên:

-Đoan à... sang đây bọn mình nói cái này.

Đoan vừa vào, Lâm phân công ngay:

-Ông ngồi nói chuyện với Nguyệt, bọn mình đi dấu ít đồ.

Đoan cười:

-Những thứ gì trong đó?

Lâm hể hả:

-Quan trọng nhất là đồ kỷ niệm và quần áo, tã lót trẻ con.

Lâm nháy Mai rồi xốc ống pháo đựng đồ lên vai đi trước, Mai ngoan ngoãn bước theo sau.  Vừa đi Mai vừa nhắc chồng:

- Anh biết không, em  bắt chôn gạo trong gộp đá mà bọn Đại Hàn vẫn chui xuống gộp, moi lên được đấy.

Lâm quệt mồ hôi trán:

-Yên tâm, dấu chỗ bất ngờ em hiểu không?

Mai ngồi trên một tảng đá mỉm cười mãn nguyện nghĩ thầm: “Mọi việc đã êm xuôi, mình lo nuôi con để cho Lâm công tác tiến bộ”. Tiếng ve kêu râm ran trong rừng, Mai thấy vui lạ lùng. Lâm từ dưới gộp đá leo lên thở một hơi dài khoan khoái:

-Ta về em.

Mai ưu tư:

-Đêm nay Nguyệt xuống làng, lại vào Sài Gòn tiếp tục học rồi.- Mai bỗng trách Lâm:- Anh vô tình thật đấy, đáng lý để Đoan với Nguyệt nói chuyện với nhau... Anh cứ bắt em nói chuyện với nó nhiều làm gì.

Lâm cười hiền lành:

-Không ai biết ma ăn giỗ ở chỗ nào, em khéo lo cho bọn nó làm gì cho mệt.

Vừa về đến nhà đã thấy cô giao liên hợp pháp lên đón Nguyệt. Mai hỏi cô giao liên:

-Nguyệt đi ngay à?

-Dạ, tình hình êm, đưa chị Nguyệt tắt qua thôn Đại Bình tới chợ Phong Niên đón xe lam về thị xã chị à.

-Liệu có an toàn không?

Cô giao liên sờ vào bụng Mai:

-Mấy tháng rồi?

-Ba tháng.

-Chị hên thiệt, có vốn đi chợ rồi.

Mai nắm tay Nguyệt đứng lặng im, Nguyệt thủ thỉ:

-Mày và anh Lâm nhớ chăm sóc anh Đoan giúp tao nghe.

-Mày yên tâm, ráng học giỏi, thành nghề cũng thoát ly như bọn tao. Trên cứ ngành y thiếu lắm Nguyệt à.

Nguyệt chân tình:

-Ăn dưa, ăn muối mà vợ chồng thương yêu nhau là đủ lắm rồi, mong tao và anh Đoan cũng hạnh phúc như bọn mày.

Mai khúc khích cười:

-Thôi mày ơi, trâu đã đóng cọc, ván đã đóng thuyền, đi đâu cũng phải xin phép phu quân mệt lắm.

Lâm và Đoan đi rất nhẹ tới chỗ Nguyệt đang nói chuyện với Mai bỗng Đoan phì cười:

-Tâm sự ngắn dài, nông sâu những gì cho bọn này góp với.

Mai đẩy nhẹ Nguyệt về phía Đoan:

-Giao nó cho anh tâm sự.

Đoan dang hai tay, ưỡn người:

-Đã tranh thủ tâm sự rồi.

Nguyệt cười ngây thơ:

-Ở căn cứ lúc nào cũng vui, vậy mà anh Đoan nói gian khổ, ác liệt lắm.

Mai giảng giải:

-Những nỗi gian truân trong cuộc sống của anh em trên cứ phải có thời gian mới nói hết được Nguyệt à.

Mọi người tiễn Nguyệt ra sát mương số 1 và đứng lặng nhìn theo bóng Nguyệt lội trên đồng xa dần trên cánh đồng Tuy Hòa xanh thẳm dập dìu trong nắng và gió.

 

         

Hậu cứ xã Phụng nằm tại chợ Đồn thuộc cao nguyên Vân Hòa. Thời Pháp đóng đồn ở đây nên gọi là chợ Đồn. Là vùng cao nguyên đất đỏ màu mỡ, chợ Đồn ngày xưa nổi tiếng có những đàn bò u to và khỏe, những rừng thơm, rừng mít, rứng trái đỏ ngọt ngào hoa trái.

Lực lượng địch bị vây ép vào các thành phố, thị xã, chợ Đồn trở thành căn cứ địa cách mạng của tỉnh. Vì vậy chợ Đồn cũng là hậu cứ sản xuất của nhiều đơn vị Huyện, Thị và Tỉnh. Bọn địch cố sức lắm thì hàng năm cũng chỉ tổ chức càn quét lên vùng này hai ba lần.

Dẫu sao thì hậu cứ vẫn là nơi xa địch, an toàn hơn so với các địa bàn trực tiếp chiến đấu. Ông Chín Tòng quyết định cho đôi uyên ương hưởng tuần trăng mật tại hậu cứ của xã quả là điều kiện lý tưởng cho Mai và Lâm.

Hồi nhỏ Lâm nghe mẹ và các bà truyền miệng cho nhau câu “tháng ba, tháng bảy, dễ sẩy, dễ sa”, Lâm tặc lưỡi “Giữ cả chín tháng mười ngày là an toàn nhất, mình đâu phải nghề y, phòng bệnh hơn chữa bệnh là đại sách”, bởi vậy, trên đường từ căn cứ về hậu cứ xã, Lâm chỉ cho Mai đeo một chiếc ba lô, còn mọi thứ mình mang vác hết. Tới suối Sổ hai vợ chồng dừng chân nghỉ lấy sức, Lâm vừa thở vừa nói giỡn với vợ:

-Phải vượt qua núi Lỗ Chài mười hai đoạn dốc, rồi vượt qua dốc lại dốc hai đứa mình mới tới được nơi hưởng tuần trăng mật kể cũng lạ.

 Lau mồ hôi cho chồng Mai tủm tỉm:

-Yêu lắm thành quỷ nên trời đày hai đứa mình đấy.

Lâm cười ha hả:

-Ở các nước tiên tiến, khối anh muốn một tuần trăng mật tại vùng cao nguyên lộng gió và đầy ắp sương mù như hai đứa mình mà không được đấy em à.

Mai rót nước trà nómg trong bi đông, lấy đường phèn đưa cho chồng:

-Uống đi cho khỏe tối nay anh hát thiệt to giữa cao nguyên lộng gió cho em nghe.

Lâm cầm ca nước uống bỗng khoát tay ra hiệu cho Mai im lặng. Trao bi đông nước cho vợ, rút súng nép vào thân cây Lâm quan sát, mỉm cười ra hiệu cho Mai ngồi im. Tay cầm khẩu K54, Lâm lẩn vào rừng áp sát nơi có tiếng kêu “khịt khịt”. Phát hiện bầy Hón đang ăn trái gắm, Lâm khom người ẩn mình trong cây rậm từ từ nâng súng ngắm  rồi nhanh chóng nổ súng. Con Hón rơi xuống và nằm giãy đành đạch. Nhẹ nhàng tới gần, kê súng bắn bồi rồi mới xách con Hón nặng tới năm, sáu ký xốc lên vai Lâm vác về để mặc cho máu dính vào áo. Thấy chồng Mai reo lên:

-Con Nhím to quá.

Lâm cười đắc ý:

-Đây là con Hón chứ không phải con Nhím.

Mai xuề xòa:

-Thì Hón hay Nhím cũng như nhau.

Lâm giảng giải:

-Con Nhím thân dài, mỏ nhọn, con Hón thân ngắn tròn mình, tuy rằng chúng cùng một họ. Lông Hón ngắn, màu nhạt hơn lông Nhím em hiểu chưa?

-Dạ... Thưa thầy em hiểu rồi.

Một tốp dân chính đi lấy gạo vừa tới. Lâm vẫy cả tốp lại cùng nhau thui Hón. Mấy chàng bộ đội thấy Mai có bầu bấm nhau cười khúc khích. Một cậu tò mò hỏi Lâm:

-Anh dẫn chị ấy đi sinh à?

Lâm trợn mắt cười cú vào đầu chàng lính trẻ:

-Bao nhiêu tuổi rồi, quê ở đâu?

-Dạ em mười tám, quê  ở Hải Phòng.

Một cậu bộ đội khác chen vào:

-Nó nói láo đấy, mới mười bảy thôi. Ở miền Bắc mười bảy mà cao to là đi bộ đội và được vào Nam chiến đấu rồi thủ trưởng à.

Lâm cười khà:

-Cái thằng, chưa mọc lông ở chỗ quí thì làm sao biết được phụ nữ khi nào sinh.

Cậu lính đỏ mặt thanh minh:

-Thì cứ bụng to là sinh. Quê em là vậy tất.

Tất cả cười ầm lên, Mai đỏ mặt đấm lưng chồng:

-Ông quỷ... Toàn bày chuyện tào lao cho bọn trẻ.

Thịt Hón nấu xong, mấy cậu lính trẻ giơ bát Trung Quốc lên, lấy đũa gõ và nói to:

-Kẻng ăn cơm... Tập trung toàn đơn vị

Tất cả quây quần vừa ăn vừa xuýt xoa vì thịt cho nhiều tiêu và ớt quá. Ăn xong, một cậu lính trẻ đem cả  đùm muối ớt nhét vào ba lô của Mai và giải thích:

-Bọn em xuống làng, chị lên cứ lấy ăn cho ngon miệng. Trên cứ thiếu muối lắm.

Mãi tới bốn giờ chiều, vợ chồng Mai nới về tới hậu cứ xã. Thím Năm, ông Tư Hàm kinh tài, mấy cậu du kích xã đã chuẩn bị sẵn chỗ cho hai vợ chồng nghỉ ngơi. Mọi người dành cho hai vợ chồng ở riêng một lán.

Đêm...

Bên ánh lửa bập bùng, mắc võng nằm bên nhau rì rầm Lâm ghé vào tai vợ:

- Cám ơn kỷ luật anh mới được lên chức làm cha.

Mai đấm vào vai chồng:

-Vậy mà cũng nói hì... hì... Em có con là có vốn đi chợ rồi lo gì.

Lâm ôm lấy vai Mai:

-Bà xã của anh... giỏi.

Mai cười khúc khích:

-Anh chỉ được cái mèo khen mèo dài đuôi thôi.

Ngoài trời, rừng đêm đen tím bao la. Tiếng những con chim ăn đêm hòa với tiếng côn trùng như một bản nhạc bất tận. Tiếng gió rừng rào rào thổi lướt qua nương sắn. Từng mảng sương mù lành lạnh khi thoảng đến khi bay xa. Cứ vậy, rất lâu... Lâm ôm ghì lấy vợ trong tiếng thở gấp nồng nàn. Ánh lửa lung linh chờn vờn bóng hai người... và tiếng rên nhè nhẹ thiết tha theo nhịp thở và đôi tay co riết của Mai ôm chặt lấy chồng.

Sáng sáng, Lâm cùng anh em ra rẫy làm cỏ sắn, kiếm củi, gài bẫy bắt chồn, sóc...   Thấy vợ ngồi khâu Lâm cũng lấy kim chỉ cùng ngồi khâu với vợ.  Mai hỏi chồng:

-Anh học khâu từ lúc nào mà giỏi vậy, chẳng bù mấy đứa du kích xã quần áo rách là lén dúi vào ba lô mấy đứa con gái nhờ khâu hộ.

-Ở đơn vị không có con gái, quần áo rách không tự may vá thì ai làm cho mình, với lại sắp được làm cha anh phải lo cho con chứ.

-Có mong thì cũng phải chín tháng mười ngày. Em đố anh biết ngày nào em sinh.

Lâm cười giảng hòa:

-Thì cứ từ ngày anh đến với em đếm lên chín tháng, cộng vào mười ngày là ra tất.

Mai phì cười:

-Anh thích con trai hay con gái.

-Trai gái gì không được nhưng con trai thích hơn.

-Con trai để nối dõi tông đường chứ gì.

-Không, nó lớn lên tiếp tục thay cha đánh Mỹ giải phóng quê hương.

-Con nhà quân sự có khác, lo xa dữ.

Lâm rung đùi:

-Hà...hà... Đấy là lo chung, còn bây giờ lo cho mẹ tròn con vuông, sinh nở là việc trọng đại của đời người, khó khăn lắm chứ.

Lâm nhìn Mai nháy mắt:

-Giá người mà đẻ như gà,  thì để đâu cho hết người.

-Ông quỉ, nói ghê cả người, phụ nữ sinh như gà thì còn bộ xương, tha hồ cho mấy anh kiếm gái, bồ bịch.

Lâm thanh minh:

-Một bà là đủ rồi, hai vợ nằm co vì bà nào cũng giành biết ở với ai, ba vợ ra chuồng heo nằm vì bà nào cũng đuổi.

Mai đấm vào lưng chồng giãy nãy khi Lâm ôm choàng lấy mình:

-Ông quỉ... nghịch quá trời, cẩn thận kẻo kim chích vào người.

Lâm cười vang đứng dậy, tới cầm con rựa quay vào nhà dặn vợ:

-Em không được làm việc nặng, chiều phải tắm sớm kẻo dễ bị cảm, anh ra rẫy một chút rồi anh về.

Chẳng hiểu học đốt than từ lúc nào, sau hơn hai giờ ra rẫy, mặt mũi lấm lem, Lâm gùi về một gùi than to và nhìn vợ cười. Chạy lại đỡ gùi cho chồng, Mai bùi ngùi nghĩ thầm: “ Tội nghiệp... Thời còn đi học lúc nào cũng như công tử, mà bây giờ việc gì cũng làm thoăn thoắt...”. Đột nhiên Mai hỏi chồng:

-Anh đốt than làm gì?

Lâm ngạc nhiên:

-Ơ... Đốt than để cho con và em sưởi sau khi sinh, em không biết à.

Sực nhớ ra, mấy bà đẻ đốt than, quấn bụng khi nằm cữ, Mai đỏ mặt lúng túng. Giọng Lâm vẫn tỉnh bơ:

-Than phải vừa to vừa chắc mới cháy đượm.

Mai nắm tay chồng nước mắt rưng rưng:

-Anh đừng lo cho em nhiều, tự em lo liệu được mà.

Lâm nhìn vợ nói vui:

-Hạnh phúc nhất là được phục vụ bà xã.

Kéo chồng ra suối bắt ngồi lên tảng đá Mai rửa tay chân, giặt khăn lau người cho chồng. Lâm vui vẻ:

-Để anh.

-Không được. Người anh đang ra mồ hôi, tắm vào là cảm ngay.

-Xin tuân lệnh bà xã.

Lâm ngoan ngoãn ngồi để Mai lau người cho mình. Mai trách yêu chồng:

-Anh soi xuống suối xem, chẳng khác gì thằng Mỹ đen.

Lâm nhìn xuống suối thấy mặt mình lấm lem bỗng cười ha hả  khiến Mai kêu lên:

-Coi chừng ướt em.

Lâm xắn cao quần cho vợ, thấy đôi bắp chân trắng ngần, bất giác sờ lên bụng vợ nói nựng:

-Hư bầu của anh là anh kình đó nghe chưa?

Mai hỏi lại:

-Anh chỉ thương con chứ không thưong vợ sao?

-Hà... hà... Vợ để “úm”. Con để thương, rõ chưa?

-Ông quỉ... Tào lao quá trời.

Mai đấm nhẹ vào lưng chồng:

- Anh thay quần áo cho em giặt, tranh thủ nắng phơi cho khô.

-Áo lính dày lắm để anh giặt cho.

Họ nhìn nhau ngây ngất. Rừng bỗng nhiên lặng đi, nước suối lung linh trong vắt nhẹ chảy... Tất cả như dành cho họ. Thoang thoảng mùi thơm của mật ong trong rừng bay tới, chắc trong rừng có bầy ong mật đang xây tổ.

 

Sau tuần trăng mật, Mai về căn cứ xã công tác, ông Chín Tòng sợ Mai sẩy thai nên ít cho xuống làng. Một bữa, Mai và ông Chín Tòng xuống làng, sau khi họp với cơ sở, ông Chín  ngồi nói pháo với bà con:

-Các ông có biết tại sao trên căn cứ xã mình mấy đợt địch càn đều chết hoặc bị thương không?

Một ông già trả lời chắc chắn:

-Thì vướng mìn cách mạng đúng không?

-Đương nhiên là vướng mìn.

Ông Chín khoái chí vỗ đùi đánh đét rồi cao giọng:

-Xã mình được trang bị loại mìn mới từ miền Bắc chuyển vào.

-Ôi dà... Mìn nào chẳng là mìn.

Ông Chín khoát tay:

-Không phải, loại mìn này có tài bắt hơi thuốc xịt muỗi, nếu thấy mùi thuốc xịt muỗi của địch là nó hắt hơi nổ liền à...

Mấy ông già, bà già cười vang. Có người hỏi lấp lửng:

-Nói giỡn hay thiệt đấy ông Chín?

Ông Chín cười ha hả:

-Giỡn hay thiệt rồi sẽ biết.

Bẵng đi ít tuần, tin xã Phụng có loại mìn mới từ miền Bắc đưa vào nổ sát thương cả một vùng, khi thấy hơi địch, lập tức trái mìn tự quay hướng và nổ về phía địch y như mìn clây-mo của Mỹ vậy. Tin tới tai bọn lính, bọn lính hỏi dân, dân hỏi cán bộ và du kích xã, ai cũng nói lấp lửng “Trên bí mật không cho nói”. Cuối cùng câu chuyện loại mìn đặc biệt từ miền Bắc trang bị cho xã Phụng đánh địch ai cũng tin là có thiệt. Anh em xã Phụng về căn cứ kháo nhau, ông Chín Tòng tủm tỉm cười:

-Nghệ thuật đánh địch là trăm phương ngàn kế. Hù dọa cho địch sợ mà chạy cũng là một kế hay. Đánh giặc đâu chỉ có đàn trận và nổ súng.

Thấy ông Chín vui, Hai Trúc bạo miệng:

-Mìn ở bụng chị Mai ít tháng nữa cũng nổ đó chú Chín à.

Ông Chín  phì cười:

-Ông cố nội cái thằng ... Mày là chúa nói ẩu. Sao lại ví cái bầu của nó với trái mìn.

Út Hân hăng máu:

-Loại mìn cả năm trời mới nổ đó chú Chín.

Được thể Hai Trúc nói chặn:

-Út Hân biết quái gì, khi đẻ bụng cũng nổ ầm một cái như mìn nổ mới đẩy được đứa trẻ ra khỏi bụng chớ bộ.

Thấy Hai Trúc nghiêm mặt, Út Hân hỏi:

-Thiệt không? Ông nói láo, nổ như vậy chị Hai bể bụng còn gì.

Mọi người cười ngặt nghẽo, riêng Hai Trúc vẫn tỉnh bơ:

-Không tin bữa nào mày về hỏi má mày xem có đúng không.

-Lớn rồi ai về hỏi, kỳ lắm...

Hai Trúc nói át tiếng cười của mọi người:

-Để rồi lúc chị Hai sinh mày coi tao nói có đúng không, mắt tao thấy rồi mà.

Mấy cậu bộ đội lập tức đặt chuyện: Ông Lâm tra kíp mìn vào bụng bà Mai. Bầu bà Mai nổ đánh ầm. Cả xã Phụng nghe thấy tưởng pháo tỉnh đường bắn tới vội nhảy hết xuống hầm tránh pháo, sợ quá Chín Phượng  luống cuống miệng vấp phải đá gãy luôn một cái răng.

Câu chuyện tán gẫu lại ầm lên đến tai Chín Phượng, Phượng tức lắm, cố tìm cho được anh chàng quỷ tha, ma bắt dấu tên dấu mặt dựng chuyện để trị tội. Điều tra không ra, Phượng ấm ức kể lại cho Mai nghe. Mai chỉ tủm tỉm cười và nói với Phượng:

-Chuyện mấy ông bộ đội dựng lên để tán gẫu, hơi đâu mà tức.

Phượng đỏ mặt:

-Thằng cha nào dấu mặt cứ nhè em mà chọc hoài.

Mai bật cười:

-Mấy ông ấy dựng chuyện thì con muỗi cũng thành con voi, vậy mới gọi là chuyện lính.

Phượng đỏ mặt:

-Nhưng em ghét cái thằng cha trửng mỡ  chuyên dựng chuyện tào lao.

Mai bâng quơ:

-Ghét hay thương đó cô nàng? Có khi anh chàng nào đó mê em rồi kiếm cớ để bắt chuyện cũng nên.

Chín Phượng thanh minh:

-Làm gì có chuyện đó.

Mai nhìn Chín Phượng bật cười:

-À... Có khi do cái răng gẫy của cô mày cũng nên... Ai biểu hôm nhổ cái răng sâu lại cầm giơ lên như khoe cho cả làng biết cái răng sâu.

-Tại hồi còn hợp pháp em học nha tá.

Mắt Mai lóe lên tinh nghịch:

-Thiếu gì anh sâu răng, mặt sưng lên vừa ôm mặt vừa nhăn. Sẽ có cách trả đũa.

Chín Phượng khoái chí:

-Chị bày em với, em nhất định trả đũa cho mấy ông ấy một vố cho biết tay.

Mai hóm hỉnh:

-Cậu Duy bên thị đội đang ôm đầu kêu đau răng. Để chị bảo nó tới chỗ em khám răng, cần thiết nhổ răng cho nó. Vậy là bộ đồ nghề làm răng của em đưa lên hữu dụng rồi đó.

Phượng hăng hái:

-Được. Để em ra rừng lấy về đã, nhưng còn chuyện đó...

Mai cười rung cả vai:

-Bắt đầu từ cậu Duy, nó cũng là một tay nghịch ngầm và dựng chuyện. Nếu nó tới khám răng thì em phải tát cho nó một cái.

Phượng tò mò:

-Sao vậy?

-Thì em giải thích, về chuyên môn trước khi khám răng phải tát một cái cho chân răng long rộng ra mới dễ nhổ răng, vậy là nó tin ngay.

Phượng cười hiền lành:

-Ai lại làm vậy, anh ấy đã đau lại càng đau thêm.

Mai lắc đầu, ghé vào tai Phượng nói nhỏ. Phượng thích thú gật đầu lia lịa cười như nắc nẻ, giơ hai tay:

-Bái kiến sư phụ... Em và chị hợp đồng nghe.

Theo kế của Mai, anh chàng Duy bị ăn cái tát trước khi nhổ răng và rối rít cám ơn y tá Phượng. Lập tức Mai gọi năm, sáu du kích tới chỉ vào Duy:

-Bay coi, Duy bị Chín Phượng tát một cái răng bay ra ngoài cho chừa cái tật nói xấu con gái.

Anh chàng Duy và mấy cậu du kích ngẩn người rồi phá lên cười.

Một cậu du kích nắm vai Duy đẩy về phía Chín Phượng:

-Nè... Nè nhổ gãy răng người ta, phải lắp răng trả cho anh Duy. Lắp không được phải thường người.

Tất cả reo lên líu ríu:

-Phải đó...

-Anh Duy bắt Chín Phượng bồi thường.

-Phải đó, không bồi thường được phải thế người.

Phượng nép người vào Mai, Mai khoát tay nói với mọi người:

-Chị làm trọng tài, bữa nay bay thua Chín Phượng một không. Ngày mai lũ con gái tuyên truyền “Chàng Duy nói xấu con gái, Chín Phượng nghe được, mới phẩy tay một cái cả răng lẫn lời nói láo bay ra ngoài thì sao”.

Tất cả reo lên:

-Huề...Huề cả làng.

Mai nhìn anh chị em đùa giỡn chỉ cười và hiểu ra điều: Những câu chuyện vui, chuyện tiếu lâm làm anh em dịu lại trước gian khổ, ác liệt. Mai càng hiểu rõ tại sao ông Chín Tòng không bao giờ ngầy la anh em đùa giỡn, thậm chí lắm lúc vô tình lời đùa giỡn hơi quá trớn đối với ông.

Đã đến lúc Mai đi đứng nặng nề không thể ở căn cứ xã được nữa, ông Chín Tòng quyết định cho Mai về hậu cứ  sinh nở. Ba Hổ, Út Hân và Chín Phượng cùng về hậu cứ với Mai để trồng sắn, chuyển sắn khô xuống căn cứ.

Ba Hổ vừa leo dốc vừa pha trò:

-Kỳ này vừa đeo ba lô đằng trước, vừa khoác ba lô đằng sau xem ra mệt dữ  phải không chị Hai.

Mai vừa thở vừa trả lời:

-Mệt muốn chết...Cái ba lô đằng trước không có ai mang giùm được.

Chín Phượng cười khúc khích:

-Cái đó chỉ có anh Lâm mới mang giúp hộ được thôi.

Út Hân xen vào:

-Mới leo được năm cái nghẹo, còn bảy cái nữa mới hết dốc em thách anh Năm kể chuyện  từ đây tới đỉnh dốc không nghỉ hơi đấy.

-Yên trí, tao còn đầy bụng chuyện.

-Ôi! Con trăn!...

Chín Phượng tái mặt kêu lên khi con trăn từ trên cây lao vụt xuống đường, cong mình chồm về phía Chín Phượng khiến Út Hân phải giơ súng gạt cho con trăn văng ra. Con trăn cong đuôi quật văng khẩu súng trong tay Út Hân và bất thần cuộn tròn lấy Út Hân. Út Hân nắm chặt đầu con trăn, từng khúc cuốn của con trăn xiết chặt, cái đuôi cong lên tìm cách xỉa vào đầu Út Hân. Mai thét lên:

-Kẹp nách vào, nắm chặt lấy đầu nó.

Ba Hổ quăng ba lô, ruột nghé và súng xuống đất lao tới nắm chặt đuôi con trăn ghì xuống đất. Con trăn quẫy mình vằng khỏi tay Năm Hổ, quất đuôi đánh đét làm Út Hân ngã sõng xoài. Ba Hổ rút phắt con dao đeo bên người đâm mạnh vào lưng con trăn. Con trăn quật mạnh đuôi, phóng vào bụi rậm chạy trốn. Cả bốn chị em hoàn hồn ngồi thở rốc. Ba Hổ sờ đùi Út Hân:

-Trăn lửa đấy, loại này dữ tợn và nguy hiểm chứ không phải hiền như trăn  đất đâu.

Út Hân lấy tay xoa bóp người:

-Mình con trăn trơn hơn mỡ cứ xoay lượn bắt em chống đỡ hoài.

Mai lấy dầu xoa cho Út Hân miệng xuýt xoa:

-Tội nghiệp... Hết rắn cắn đến trăn cuốn.

Chín Phượng vẫn chưa hoàn hồn:

-Khiếp thật!... Hết địch đến thú dữ!...Gặp cọp chắc tiêu!...

Ba Hổ phì cười:

-Chín thì lúc nào cũng thần hồn nát thần tính.

-Gặp cọp!... Nó chồm tới vật  rồi cào rách người liền à!...

Mai cười nhỏ nhẹ:

-Chín Phượng thấy con trai quan trọng chưa, không có Ba Hổ, Út Hân chắc em nằm lăn ra chết siếng rồi đấy.

Chín Phượng rùng mình:

-Chắc vậy quá...

Út Hân đứng dậy hỏi mọi người:

-Đố mọi người biết hôm nay đi đường gặp hên hay xui?

Chín Phượng khẳng định:

-Xui...

Ba Hổ giảng giải :

-Hên là cái chắc gặp xà thì đi, gặp qui thì về phải không chị Hai? Trăn cũng là xà, đúng không?

Mai bỗng bật cười nhìn Ba Hổ:

-Lại thêm một ông đồ rồi đấy.

Ba Hổ thanh minh:

-Thiệt mà... Em nghiệm điều đó linh lắm. Đi đường tốt lành, lại có người mời ăn nữa. Người xưa nói: ai bị xà quấn mà không chết thì học giỏi đậu cao. Cứ nghiệm trong ngày mà xem, đúng hay là sai tất biết.

 Ba Hổ đứng dậy đeo thắt lưng, cầm súng, khoác ba lô xách súng đi đầu, vừa đi vừa quan sát, cảnh giới đề phòng biệt kích. Câu chuyện thưa dần... Rồi lặng xuống. Những bước chân dẻo dai dồn theo nhịp thở mạnh của từng người đang tập trung leo dốc. Người nặng nề, mồ hôi vã ra ướt đẫm cả áo, hơi thở lùng bùng trong lỗ tai, thi thoảng cái thai trong bụng lại đạp đau nhói làm Mai phải nhăn mặt chịu đựng. Nhìn Mai đi Chín Phượng nói với lên:

-Ba Hổ. Đi chậm thôi, chị Hai nặng nề đi sao kịp.

Chợt nhớ ra Mai có bầu, Ba Hổ quay lại nói như thanh minh:

-Em quên khuấy có chị cùng đi...

Mai động viên:

-Không sao, cố vượt hết dốc rồi nghỉ.

Cả đoàn đi tới quá trưa mới tới Suối Sổ nghỉ ngơi, nấu ăn để tiếp tục lên đường.

 



 

                                                                     

 

Buổi chiều, tiếng ve kêu ran trong các cánh rừng. Rừng và rẫy nối tiếp nhau chạy dài tới hút tầm  con mắt. Con đường số 6 đất đỏ au được làm từ thời Ngô Đình Diệm làm tổng thống đến giờ nhiều đoạn đã bị sạt lở. Những con đường nhỏ cắt ngang đường số 6 tạo thành một mạng lưới giao thông cho phép đi nhanh chóng từ đơn vị này tới đơn vị khác của vùng hậu cứ sản xuất.

Tiếng chim gõ kiến mổ vào thân cây khô tạo thành những âm thanh cộc cộc, cục, cụp... kéo dài như người gõ trống bỏi. Thấp thoáng người đội mũ tai bèo đi làm rẫy. Một vài cột khói đen mờ pha lẫn khói trắng bay cuộn lên trời báo hiệu đã vào mùa đốt rẫy. Sự êm ả của vùng hậu cứ làm Mai cứ nghĩ đến Lâm và những ngày hai người cùng sống trong hương nồng, của mật ngọt tình yêu. Bất giác Mai thèm khát một ngôi nhà nhỏ do vợ chồng Mai tạo nên. Hình ảnh vợ chồng sớm tối bên nhau và đứa con bi bô, quấn quýt suốt ngày làm Mai thấy nôn nao.

Băng qua rẫy sắn của hậu cứ xã Phụng, mọi người vào lán đặt ba lô, cột võng nghỉ ngơi. Cái lán nhỏ trong rừng cây rậm rạp nằm gần sát rẫy sắn vậy mà cả chục người cột võng nằm vẫn vừa. Trước cửa lán là một cái bàn kết bằng những cây chà rang to bằng ngón tay thuôn duột. Cách xa cái bàn hai thước là ang nước và mấy cây ớt. Dẫu sao cuộc sống ở hậu cứ cũng yên ổn, trật tự hơn ở căn cứ xã. Sự yên tĩnh của vùng hậu cứ làm Mai yên lòng và bỗng thoáng buồn khi nghĩ tới không khí sôi động, căng thẳng ở căn cứ xã.

Út Hân, Ba Hổ, Chín Phượng ra rẫy tìm thím Năm và ông Tư Hàm rồi kiếm rau tập tàng về nấu canh. Nằm nghỉ trên võng, thấy xương cốt như dãn ra, chân tay  mỏi nhừ, thỉnh thoảng cái thai lại đạp khiến Mai thấm sự nặng nề và kềnh càng của người có bầu phải đi đứng nhiều. Vừa thiu thiu ngủ đã nghe tiếng cười nói rôm rả của anh em, Mai ngồi dậy đã thấy mọi người bước vào sân. Khệ nệ vác một đùi thịt nai, thấy Mai, Ba Hổ nói liền:

-Chị Mai thấy linh nghiệm chưa? Em đoán đúng là bữa nay gặp hên.

Chín Phượng cắt lời:

-Ông thầy rùa bói gặp thời nên lên mặt nói dóc.

Thím Năm xởi lởi:

-Bởi cái số của con Mai mau mắn nên nó tới đâu cũng gặp hên là cái chắc.

Phải tới hơn tám giờ tối, bữa ăn mới làm xong. Đống lửa giữa lán cháy rực hồng, vậy mà ông Tư Hàm vẫn mồi đèn cho sáng thêm để mọi người dễ gắp thức ăn.

Thịt nai xào trên hai cái xoong nhôm nhỏ, thịt nai nướng được để trên lá chuối, còn nồi canh rau tập tàng có lẫn xương nai để cạnh nồi cơm độn sắn đang tỏa mùi thơm ngạt ngào.

Chẳng hiểu dự trữ từ hồi nào, ông Tư  Hàm cẩn thận lấy trong túi cóc ba lô một chai rượu nhỏ và tự rót cho mình uống. Biết ý ông Tư vừa ăn vừa nhậu nên phần thức ăn được để riêng một phía, còn mọi người vẫn theo tác phong nhà lính “đánh nhanh, rút gọn”.

Ông Tư Hàm hớp một hớp rượu và gắp một miếng thịt nai nướng thơm ngậy vừa nhai vừa rung đùi. Chẳng ai là bạn rượu, chỉ có ông với rượu làm bạn mà thôi. Trong ánh lửa loang loáng, Mai nhìn ông Tư  ngồi ăn uống một mình với nỗi buồn xa vắng. Nỗi khắc khổ cô đơn hiện lên, nên càng ăn, càng uống ông Tư càng lặng yên. Từ khi ông bị địch bắt đi tù, rồi thả về làng và ông Chín Tòng đưa lên căn cứ thoát ly, tính ông vẫn trầm tư, xa lánh mọi người. Lúc đầu anh em thấy khó chịu, xong rồi quen đi hóa thành bình thường. Vả lại ông Chín cũng dặn anh em trong xã thông cảm với nỗi buồn của ông Tư đã trót khai báo với địch thời gian bị tù... Người già vốn trái tính, trái nết nên phải tôn trọng và hòa nhã với ông. Trời sinh trăm người thì có ngàn tính, bởi vậy lớp du kích có đùa giỡn, hò hét thì ông Tư Hàm vẫn lặng im “mặc xác lũ bay”.

Ăn xong, Ba Hổ ngồi dựa cột, vừa đẩy gộc củi cho cháy to vừa thích thú nói:

-Con nai cũng tới hai trăm ký thịt, bên y tế một đùi, còn lại hai đùi, đầu và xương ưu tiên cho Huyện đội, phần đơn vị mình một đùi.

Út Hân đủng đỉnh:

-Anh chỉ theo đuôi mà dính được phần đúng không?

-Nói bậy, không có tao lập kế làm sao bắt được nai.

Chuyện là vầy: Anh Phi ở  hậu cứ sản xuất Huyện đội Sơn Hòa cùng cậu Biển ban Dân y tỉnh rủ nhau đi tìm mật ong rừng. Tới một đám ruộng hoang mọc đầy cỏ ống thì phát hiện một con heo rừng đang bị sa lầy giữa ruộng. Mừng quá Phi vội chạy tới nhảy phắt lên lưng và hai tay nắm chắc hai tai con heo, Phi cố sức nhấn con heo xuống bùn. Biển dùng rựa định chém vào chân con mồi nhưng lại sợ trúng bạn đành buông rựa nhảy vào tiếp ứng. Vừa túm được đuôi heo, Biển bị ngay cái mông của nó táng vào hông ngã sõng xoài trên bùn. Cứ vậy, vừa đạp, vừa trườn, vừa chống trả, con heo vượt qua đám ruộng lầy rồi chạy ra trảng Tranh. Vừa mất con mồi, vừa sợ con heo hất mình xuống đất, Phi nằm rạp trên lưng heo gọi Biển: “Đuổi theo! Đuổi theo!”. Tới gần bụi gai mắt mèo con heo bỗng chồm lên. Cả người lẫn heo bay lên không trung rồi chui tọt vào bụi, heo rừng thì lủi tuốt vào rừng, còn Phi thì nằm rên trong bụi. Biển phải lấy rựa phát bụi gai mới đưa được bạn ra. Quần áo rách toạc, thịt da rướm máu, bùn lấm bê bết, hai chàng chỉ còn biết dìu nhau vừa đi vừa xuýt xoa cho bớt đau. Vừa tiếc của vừa tức, hai anh chàng chửi đổng rồi nghĩ mình dại dột và đột nhiên nhìn nhau phá lên cười.

Thất thểu, rủ nhau xuống suối tắm, bỗng Phi và Biển phát hiện  tiếng thở phì phì gần suối. Cả hai chạy tới nơi, thấy một con nai chà bị rơi xuống một hố lầy. Phi reo lên:

-Phải bình tĩnh không lại hỏng ăn như lần trước.

 Biển xắn tay áo, giọng đầy tự tin:

-Hãy xem đây, tớ sẽ nhận nó xuống bùn chứ không phải như cậu.

Anh ta phóng đến vèo một cái và ngôì thót lên lưng con nai, nắm hai sừng, miệng kêu to : “Ớ... Nai, ớ... Nai...”. Phi tái mặt vì ở vùng này có rất nhiều hố lầy đã sâu lại bùn loãng, người rơi xuống mà không được cứu thì cũng chết huống chi cả người lẫn nai.

Vừa lúc ấy, Ba Hổ chạy tới vừa sợ vừa buồn cười khi thấy một anh cứ chạy quanh miệng hố lầy, còn một anh ngồi trên lưng nai mà kêu. Lập tức Năm Hổ chặt một cái cây to bằng bắp chân làm đà và cầu đàng hoàng, rồi tháo dây võng tụt xuống lấy rựa chém chết con nai. Cả ba người lấy dây luồn qua bụng kéo con nai lên rồi đưa xuống suối giết thịt.

Sáng sáng chờ cho sương mù tan, Mai ra rẫy loanh quanh với sắn bắp rồi về nhà nấu ăn. Dầu lửa khan hiếm, tối tối thắp cho có lệ một chút rồi vội vàng tắt. Đêm đêm bên đống lửa hồng giữa lán, lên võng mạnh ai nấy ngủ. Cuộc sống lằng lặng theo một vòng quay đều đều khiến Mai hụt hẫng bỗng thèm khát cuộc sống nguy hiểm, gian khổ nhưng đầy sôi động dưới địa bàn. Mai bất giác thở dài, nhìn xuống bụng mình mỗi ngày một lớn thầm nghĩ: sinh xong ta lại về dưới đó.

Để bù lại khoảng thời gian trống vắng, Mai nhờ ông Chín Tòng xuống làng sưu tầm sách toán, lý, hóa lớp 12, sách Anh ngữ và Hán ngữ để học.

Ông Chín Tòng rất mừng, nhắn Nguyệt gửi sách lên cho Mai, ông lại viết riêng cho Mai lá thư đại ý là: Vì đánh Mỹ mà cái sự học hành dở dang, bây giờ ở hậu cứ lo sản xuất và sinh nở thì ráng học. Hòa bình thống nhất xin học đại học đừng theo nếp sống “một dạ lúa lớn hơn một dạ chữ” lạc hậu của người xưa. Vậy là đi làm rẫy về, Mai lại giở vở ra học, ghi chép, lầm bầm trong miệng như tụng kinh. Ông Tư Hàm thấy vậy nói với thím Năm:

-Cái con vu vơ, gái có chồng, có con tiến sao được nữa, hơn gì ai mà học.

Thím Năm trả lời:

-Tôi thất học. Lắm lúc muốn viết thư về nhà nói cho con cháu nó hiểu ý mình cũng phải nhờ tới con Mai. Có học thì ăn nói, làm việc mới rạch ròi, con Mai học là tốt, ông Tư nói gì lạ vậy.

Ông Tư Hàm chẹp miệng:

-Phận đàn bà, lo cái bầu cho rồi, còn dở chuyện.

Thím Năm thiệt thà:

-Cái đó thì tôi không biết, nhưng ông Chín động viên nó học, chắc là đúng ông à. Ở đời có học có khác.

Ông Tư Hàm hoài nghi:

-Đang tiến bộ như vậy mà cái thân còn không giữ được đến nỗi bĩnh bầu làm sao mà tự học được. Bà thì không hiểu chứ tôi biết...

Thím Năm nói như thanh minh cho Mai:

-Chuyện nó có bầu là khác, hai đứa nó thương nhau từ hồi thoát ly đến giờ ai không biết. Bọn nó dám làm, dám chịu là có nghị lực. Tôi tin là nó tự học được.

Ông Tư Hàm lại chẹp miệng:

-Để rồi coi, tôi chỉ sợ được mấy bữa háo hức rồi đâu lại vào đó, -Ông Tư Hàm thở dài:- Bom đạn càn quét liên miên. Đói khổ lúc nào cũng như đỉa bám, cái chết kề bên còn đầu óc nào mà học. Chẳng qua nó làm le với mọi người để cho bớt cái khuyết điểm có bầu rồi cưới vội chứ nó không nghĩ như bà đâu.

Thím Năm không bằng lòng xong vẫn từ tốn:

-Tôi biết con Mai không phải như vậy. Con gái thì phải lấy chồng, thằng Lâm ở lực lượng chiến đấu rủi có chuyện gì thì ít ra cũng có đứa con nối nòi... Bọn nó không nghĩ như ông đâu.

Ông Chín Tòng lại gửi sách và viết thư lên dặn Mai đang có bầu, học cho con mày nó thông minh, phải nhớ câu nhàn cư vi bất thiện. Chuyện Mai tự học rồi cũng lắng xuống. Mọi người cho rằng Mai học chỉ để mà học chứ cũng chẳng có tác dụng gì.

Vậy rồi một hôm, anh em C3 tiểu đoàn H96 cùng với bộ đội huyện phối hợp đánh địch trên đường số 7 bắt được hai tên Mỹ. Trong lúc phiên địch ở tỉnh chưa xuống kịp, lãnh đạo chẳng ai biết được tiếng Anh, mấy anh thường vụ chợt nhớ và triệu Mai tới với hy vọng không ít thì nhiều cũng giúp cho thường vụ hiểu được hai tên Mỹ lên đoạn đường này làm gì. Không ngờ khi nói tiếng Anh với hai tên tù binh, Mai chỉ lúng túng có nửa ngày rồi sau đó nói chuyện và phiên dịch khá thành thạo. Tới lúc đó mọi người mới biết vốn ngoại ngữ của Mai không đến nỗi tồi. Té ra đây là hai tên kỹ sư cầu đường người Úc, thuộc một đơn vị công binh.

Khi phiên dịch về đưa hai tên lính đánh thuê người Úc về Tỉnh, chúng đã cầm tay Mai khóc làm cho mọi người ngỡ ngàng. Đồng chí phiên dịch nói tóm tắt với mọi người là nếu được thả nó sẽ nói lại cho mọi người hiểu Vi-si là những người có học, rất tốt không phải như bọn Mỹ nói với chúng. Nghe được chuyện thằng lính Úc khóc, thím Năm nói với ông Tư Hàm:

-Đấy ông coi, có học có khác tôi nói có sai đâu.

Ông Tư Hàm lặng im không trả lời, đôi mắt ông nhìn vào khoảng xa xăm, ánh lên nỗi buồn khó tả, vai ông rung rung trong nỗi cô đơn sâu lắng...

 

 

Từ khi được đưa xuống làm đại đội trưởng đại đội 25 đặc công, công việc của Lâm trở nên bận rộn và mỗi lần về thăm vợ thấy mẹ con Mai khỏe mạnh tính tình Lâm cũng trở nên vui vẻ và điềm đạm hẳn lên.

Đại đội 25 là một đơn vị đặc công có nhiều thành tích xuất sắc trong chiến đấu.   Với những trận đánh thần tốc, bất ngờ và táo bạo, đại đội 25 đặc công là một trong những đơn vị nổi tiếng ở chiến trường Nam Trung bộ.

Đại đội 25 thực sự là một tổ ấm của bốn lớp người kề vai sát cánh, sẵn sàng chia lửa cho nhau trong gian khổ, hiểm nguy. Lớp tuổi từ 24 đến ngoài 30 hầu hết là cán bộ tiểu đội, trung đội và đại đội là lực lượng nòng cốt vững chắc của đơn vị. Lớp tuổi từ 17 đến 24 hầu hết là những chiến sĩ từ miền Bắc được bổ sung vào chiến trường, họ xông xáo và yêu đời, ý thức kỷ luật cao. Lớp du kích từ 13 đến 16 tuổi đã qua chiến đấu ở các xã được rút về huấn luyện và bổ sung cho đơn vị, ở họ con vẫn đọng nhiều nét rất vô tư. Có bốn người thuộc thế hệ tuổi trên 40 đều là quân nhân tái ngũ được bổ sung cho chiến trường và họ kết lại với nhau thành nhóm  thuốc lào, được gọi là bộ “tứ bình” .

Tháng 5 năm ngoái, đại đội 25 đặc công tổ chức tiếp nhận số bộ đội từ miền Bắc bổ sung về. Anh Hồi, cha của Tưởng về đại đội 25 trong đợt bổ sung quân ấy. Tưởng gặp lại cha mình trong niềm mừng tủi khôn nguôi. Mừng vì cha con gặp nhau, tủi vì với cái tuổi 46 anh Hồi vẫn tái ngũ vào Nam chiến đấu. Đánh Pháp, anh Hồi vào bộ đội chủ lực, hòa bình lập lại anh phục viên về quê lấy vợ rồi sinh ra Tưởng. Đánh Mỹ, chiến trường rộng khắp và ác liệt, trai làng hết lớp này đến lớp khác vào Nam đánh giặc. Rồi đến lượt điều động quân nhân phục viên tái ngũ, anh Hồi lại khoác áo lính vào Nam đánh giặc. Mắt kém lại chậm chạp đơn vị bố trí anh Hồi làm anh nuôi. Sáng kiến của “bộ tứ bình” là lấy thuốc lá tẩm thêm nhựa cây thuốc lá cho thuốc nặng thêm và có màu đen giống thuốc lào. Họ kiếm ống tre về làm điếu cày. Tiếng điếu cày rít lên ròn tan và hơi khói lan tỏa, khiến đám trẻ phát thèm. Nhiều anh tới xin “bộ tứ” cho đầu quân mà không được kết nạp.

Riêng tám cậu ít tuổi nhất đơn vị thì kết lại thành một nhóm là “bát tiểu đồng”. Chẳng có cuộc nói chuyện bù khú hay chuyện tiếu lâm nào của lớp đàn anh mà các cậu không có mặt và tình nguyện làm chân điếu đóm để được nghe chuyện.

Trung đội phó Tôn gốc là một công nhân dệt Nam Định vốn nổi tiếng là một tay kể chuyện  hấp dẫn của đơn vị. Một hôm hết thuốc hút, biết bốn anh già lúc nào cũng có thuốc dự trữ, Tôn liền mở ngay chuyên đề kể chuyện tán gái. Nhóm “bát tiểu đồng” tới nghe liền bị đuổi với lý do chưa tới tuổi. Mấy cậu nhỏ nằn nì xin được nghe, vậy là Tôn ra yêu cầu cả tám cậu phải xin cho được tám điếu thuốc về nộp thì mới được nghe. Bí quá, “bát tiểu đồng” hội ý nhanh và đồng ý đi xin thuốc với điều kiện đưa thuốc về Tôn mới kể chuyện. Tôn nhận lời ngay và thấp thỏm ngồi chờ thuốc lá. Nhóm “bát tiểu đồng” chia nhau tới bộ tứ xin thuốc lá. Anh Hồi cười gật gù nói với mấy ông bạn đồng niên:

-Lại cái mẹo của thằng Tôn - Bất chợt Hồi hỏi chặn - Này “bát tiểu đồng”, có phải thằng cha Tôn bắt các cậu tới quấy rầy bọn già này không?

-Không phải, bọn em cần thuốc.

-Không nói thật thì đi về võng mà nằm, hát hỏng với nhau. Nói thật thì cho thuốc.

Mấy cậu “bát tiểu đồng” khai thật, anh Hồi tủm tỉm cười:

-Cho các cậu bốn điếu và nói với thằng Tôn nếu không kể chuyện khỏi nhận thuốc thì nó kể chuyện ngay.

Y lệnh của anh Hồi, “bát tiểu đồng” ra điều kiện và lập tức Tôn cười hà hà:

-Mưu kế ông Hồi thì tao chịu thua, thôi đưa thuốc đây, có thuốc kể mới hay.

Cầm thuốc hút trên tay, Tôn che miệng, ngáp dài một cái rồi tay quấn thuốc mồi lửa hít một hơi dài sảng khoái:

-Thú thật hết thuốc tớ cứ ngáp dài y như thằng nghiện thuốc phiện ấy.

-Anh hút đã chưa? Kể chuyện đi.

Tôn cười khanh khách:

-Có gì đâu, chẳng là hồi tớ mới vào bộ đội như các cậu, là liên lạc kiêm công vụ cho ông Lý chủ nhiệm thông tin trung đoàn.

Vẫn nụ cười tươi rói, Tôn khề khà:

-Cơ quan trung đoàn đóng gần mấy đơn vị quân y và dân chính Đảng. Một hôm mình đưa ông Lý đi công tác, buổi trưa cái nóng oi nồng hai thầy trò leo dốc thở hồng hộc. Bỗng ông Lý đứng lại nhìn rồi ra lệnh cho mình rẽ xuống suối nghỉ. Tới gần suối mình định chạy ù xuống bị ông Lý nắm vai nói nhỏ: “Có biệt kích”. Cái mệt bay đâu mất, mình xách súng lò dò theo ông Lý rẽ vào rừng. Có tiếng con gái nói lao xao dưới suối, mình cầm tay ông Lý giật giật nói thầm:

-Khả năng không phải biệt kích.

Ông Lý giật tay rỉ tai mình:

-Cậu tưởng bọn Mỹ không có phụ nữ là biệt kích à.

Hai thầy trò núp vào một tảng đá từ từ bò lên. Trời ơi! Năm đứa con gái đang tắm truồng mới chết chứ! Mông, đùi, ngực đứa nào đứa nấy trắng nuốt, mây mẩy, căng như trái banh...  Mình căng mắt nhìn, bỗng vô ý chân đạp vào hòn đá làm nó lăn cái xào. Ông Lý nhìn mình làu bàu. ở dưới suối mấy đứa con gái bỗng hớt hãi kêu thất thanh: “Biệt kích”. Và ôm quần áo, vứt bừa đồ đạc bỏ chạy.

Hai thầy trò mình đi xuống suối. Ông Lý chẹp miệng:

-Cái thằng nhóc, không đạp phải hòn đá còn xem được đã đời!!!

Mọi người cười xòa, một bát tiểu đồng tò mò hỏi:

-Vậy thủ trưởng với thủ trưởng Lý không bị kỷ luật à?...

Tôn phá lên cười:

-Làm gì có tội hủ hóa mắt chú em.

Cẩn thận gói điếu thuốc cho vào túi áo, Tôn dõng dạc tuyên bố:

-Cám ơn “bát tiểu đồng” chuyện mà có thuốc có khác, lần sau tớ kể tiếp... Chương trình kể chuyện lai rai của chúng tôi tới đây là hết. Xin hẹn lại các bạn lần sau.

Mọi người ngẩn người rồi cùng cười ồ lên. Một anh chàng chen vào:

-Cái đài phát thanh của đại đội mình ăn gian quá...

Trong giờ làm việc rất nghiêm túc nhưng ngoài giờ làm việc thì cả lính và thủ trưởng đều nghịch như quỷ sứ, vì vậy không khí ở đại đội rất ít khi thiếu vắng tiếng cười đùa. Chẳng vậy mà khi biết Mai sinh con gái, đám lính trẻ đã quây lấy Lâm hỏi đủ chuyện. Lâm dõng dạc:

-Đánh Mỹ lâu dài, gian khổ mình trừ cho các cậu mỗi người mười lăm tuổi. Các cậu gọi mình là bố vợ đi thì vừa.

Mấy cậu lính đồng loạt dơ tay xung phong, một cậu vòng tay, cúi lưng:

-Dạ... Em xin chào bố vợ ạ...

-Em cũng xin đăng ký, tình nguyện mười sáu năm cõng vợ đi chơi rồi mới cưới.

-Thủ trưởng ơi, ngoài Bắc con trai vào Nam hết rồi, con gái làng em khô cả rồi, thôi thì:  Tới đây thì ở lại đây, khi nào bén rễ xanh cây mới về.

Lâm cười vang:

-Con gái dưới làng thiếu gì đứa đẹp và ngoan, thống nhất nước nhà, chúng sẽ đứng xếp hàng tha hồ mà chọn.

Lâm ngồi trên võng lật cuốn sổ công tác ra ghi chép, tính toán và sửa chữa phương án đánh địch. Mấy địa điểm tập kết cũng như đánh xong rút về thấy chưa ổn, bài học mất cảnh giác của đơn vị khi đóng quân cách đây nửa năm hiện lên day dứt Lâm: Dạo đó, khi đại đội 25 ra quân, chỉ sau hai mươi phút tiêu diệt gọn cứ điểm Hòn Bứa ở Huyện Đồng Xuân. Trận đánh đó diệt rất nhanh trận địa pháo 105 ly và cối 120 ly của địch. Không những vậy, đơn vị kịp thời phát hiện hầm ngầm hai tầng của bọn Đại Hàn, đã chận cửa hầm rồi dộng thủ pháo xuống; đồng thời các mũi hợp đồng và yểm trợ nhau luồn vào hầm ngầm diệt địch. Trận đánh đó đơn vị  được tặng thưởng huân chương chiến công hạng hai. Nhưng khi rút về vị trí tạm nghỉ bên bờ suối cạn để nấu ăn, anh Hồi chủ quan gửi bếp cho một đồng chí tân binh để lên rẫy kiếm rau về nấu canh cho đơn vị. Đồng chí tân binh để khói bốc lên, chiếc Mo-ran bay qua phát hiện khói đọng trên tàng cây liền phóng rốc-két xuống. Đồng chí tân binh sợ quá dụi lửa, khói lại càng ùn lên. Lập tức vị trí đóng quân của đơn vị trở thành trận địa oanh tạc của phản lực và trực thăng. Địch dội bom và bắn nát khu vực suối cạn. Từng người chỉ còn biết xách súng chạy thoát thân. Sau gần bốn tiếng đồng hồ oanh tạc của địch, toàn đơn vị buồn thiu chôn người hy sinh, cáng người đi viện chẳng ai nghĩ đến chuyện bình bầu khen thưởng nữa. Hôm đó Toàn đại đội trưởng xách trung liên chạy tới một gò mối nổ súng đánh trả máy bay địch. Một quả bom rơi trúng ụ mối, cả súng lẫn Toàn đều tan trong hố bom sâu hoắm. Mọi người cố tìm thi hài của anh, song chỉ còn một nhúm vải quần áo lẫn xương thịt đành gom lại đào đất đắp lên gọi là mộ. ấy vậy mà khi kiểm điểm, cấp trên vẫn bắt Toàn cái án kỷ luật cảnh cáo về chế độ trách nhiệm. Cả đơn vị đều khóc khi nghe Toàn bị kỷ luật. Phải mất sáu tháng cả chi bộ  tập trung vào công tác chính trị tư tưởng anh em chiến sĩ mới lấy lại trạng thái cân bằng trong chiến đấu.

Lâm lúi húi móc ba lô lấy cuốn nhật ký đọc lại từng trang ghi chép của mình. Những công việc, những suy tư, tình cảm gửi vào trang nhật ký khiến Lâm xốn xang:

“…Ngày 17/6/1970: Nhớ Mai da diết... Có lẽ tiếng ve rừng kêu ran đang hòa vào nỗi nhớ!...

... Ngày 23/8/1970: Hội nghị Pari vẫn họp, hòa bình nghe nói sắp tới?! Liệu có hòa bình thiệt không?... Vẫn đánh nhau với địch lu bù.

Đêm nay vượt đường số 6 và quốc lộ số 1 xuống vùng biển An Ninh. Lại những ngày nằm sát biển. Trong gió, cát và sóng biển, ta lại khom lưng ngồi trong những lùm cây lúp xúp suốt ngày. Làm thế nào đây để bò qua những lớp rào kiên cố ở cứ điểm Hòn Bù?. Đánh cứ điểm của bọn Đại Hàn nhất định là ác liệt rồi!...

Lạ thiệt!... Mình đâu có sợ khi bò qua những lớp rào để nghiên cứu cứ điểm địch vậy mà cứ són, rắt hoài... ướt cả đũng quần! Thằng lính đặc công nào bò rào mà chẳng vậy...”

Gió rừng xào xạc, kỷ niệm xôn xao và nguôi dần. Phương án tác chiến dần dần hiện ra trong óc Lâm. Một loạt các công việc được sắp xếp, cân nhắc gần như thuộc lòng rồi Lâm mới ghi vào sổ công tác.

 

 

 

Đại đội 25 hành quân trong không khí phấn khởi sau những ngày huấn luyện và học tập. Nhạn, chính trị viên đại đội sau thời gian bị thương phải đi bệnh viện điều trị nay đã trở về. Từ sau khi Toàn đại đội trưởng hy sinh thì Nhạn là cán bộ kỳ cựu nhất của đại đội. Tưởng đã dẫn một bộ phận đi trước tiềm trạm, lại có Nhạn cùng đi nên Lâm cảm thấy yên tâm hơn. Hành quân lần này, chủ yếu là thủ pháo, lựu đạn, súng đạn nên cán bộ, chiến sĩ ai cũng mang vác nặng. Lực lượng dân công được huy động từ các ngành dân chính đảng vì vậy đường hành quân khá nhộn nhịp. Thấy Yến cùng anh em trong ban tuyên huấn cũng đi gùi đạn, Lâm chạy tới hớn hở:

-Nè, các nhà văn, nhà báo mà cũng đi gùi đạn chắc kỳ này đánh to, thắng lớn phải không?

Yến đặt gùi đạn xuống vệ đường lau mồ hôi nói nhỏ:

-Trừ mấy ông cấp côi ở nhà chỉ đạo tình hình còn tổng động viên gùi đạn cho chiến dịch chắc chắn là đánh lớn rồi.

Lâm cắt ngang:

-Ông nắm tình hình ra sao, chiến dịch có gì mới?

Yến nháy mắt:

-Thấy mấy ông ấy họp bàn liên tục, gọi lên giao phải có mặt ở địa bàn trọng điểm vừa viết bài vừa viết báo cáo cho mấy ông ấy, thế là tớ lãnh và chuồn... gần “mặt trời” rát mặt lắm, đi công tác tự do hơn ông à...

Lâm ngạc nhiên:

-Cơ quan ông tập trung đi cho có tổ chức mới động viên nhau được chứ?

Yến thật thà:

-Cơ quan tôi có lắm đơn vị ông à: Nhà in, văn phòng, văn công, trường Đảng trẻ khỏe đi trước rồi, lẹt đẹt đi sau chỉ có mấy thằng văn nghệ. Đi sau tôi còn một lô các ông quay phim, chụp ảnh, họa, văn nghệ nữa. Bọn tôi thuộc đám quân “mất trật tự”. Dẫu sao bọn tôi cũng hết mình cho chiến dịch đấy chứ.

Lâm mở ba lô hồ hởi:

-Mình cho ông ít lương khô thịt heo. Chà... loại lính cậu như mấy ông gùi đạn để lấy khí thế thi đua là chính.

-Nè...Bọn tôi cũng gùi, cũng phát rẫy trầy tay đấy, mà thịt heo ở đâu vậy?

-Liên hoan ra quân, phải giết heo chứ. Này, chia phần thịt heo cho ông, ông phải bám sát đơn vị tôi đó nghe.

Yến khoa tay:

-Cậu cứ cho mình, sau này thống nhất nước nhà, mình mời vợ chồng cậu ra Bắc, lúc đó mình sẽ trả nợ.

Lâm sôi nổi:

-Thống nhất, vợ chồng mình xin học đại học, ông phải nuôi vợ chồng mình ăn học đàng hoàng nghe chưa.

Yến vỗ vai Lâm:

-Vợ chồng ông ra Bắc học, tớ sẽ kiếm phòng cho vợ chồng ông vừa học vừa tự do hú hí. - Yến bỗng nháy mắt nhìn Lâm - Cậu xem mấy cô đang khom lưng gùi đạn có đẹp không?

-Con gái quê mình đẹp là cái chắc, trông bộ tịch mấy nàng gùi đạn kiểu đó nhắm mắt cũng biết là lính văn phòng chứ không phải thanh niên xung phong đâu ông à.

Yến cười vang:

-Ông tinh đấy bái phục, mình đi nhé.

Chờ Yến đi rồi cậu Châu liên lạc đại đội mới hỏi Lâm:

-Thế ông ấy là nhà báo hả thủ trưởng?

-Ừ, ông ấy làm cả thơ và cả viết văn nữa đấy.

Châu ngạc nhiên:

-Nhà báo mà cũng đi gùi đạn à?

Lâm giảng giải:

-Đánh Mỹ... Nhiệm vụ cần đến mình thì mình phải làm hiểu không.

-Em cứ tưởng...

Lâm giảng giải:

- Cứ nghe trên đài Tiếng nói Việt Nam phát tin, ấy là bài của mấy ông ấy gửi ra đó. Báo Giải Phóng hàng tháng gửi đến cho đơn vị mình là các ông ấy viết đấy.

Châu tò mò:

-Vậy là chỗ mấy ông ấy ở phải bí mật và nhiều máy móc lắm phải không thủ trưởng?

-Đương nhiên rồi, tối thiểu phải có đài đưa tin ra Bắc, có máy in  báo, máy quay phim... đủ loại hiểu không?

-Kể ra cách mạng mình cũng lắm thứ phải không thủ trưởng? Ước gì em được đi học, em cũng làm nhà báo, liệu có được không thủ trưởng?

-Nhất định là được rồi nhưng nói phải bỏ bớt chữ thủ trưởng đi cho gọn mới làm được nhà báo hiểu không.

-Tóm lại làm nhà báo thì việc gì cũng làm được phải không thủ trưởng?

-Đại khái là vậy, cái chính là phải học để hiểu biết cho nhiều.

Châu cắp khẩu AK báng gấp cố đi nhanh cho kịp những bước dài của Lâm trên đường.                                                         

 





 

Vùng 4 An Lĩnh là một vùng núi thấp nằm sát bên đường tỉnh lộ số 6 và quận lỵ Phú Tân. Địa hình này cho phép triển khai nhiều hướng tạo nhiều thế bất ngờ tiêu diệt những cứ điểm của địch ở huyện Tuy An.

Địch hiểu và gần như thuộc lòng đặc điểm của vùng đất này nên chúng không loại trừ một nghi vấn nào, sẵn sàng tập trung đánh phá ác liệt vùng Việt Cộng dấu quân.

Nhờ những hang đá rộng rãi, vững chắc nằm dấu mình trong vùng đồi núi gai quýt dày đặc do đó không lúc nào không có lực lượng cách mạng bám trụ ở vùng 4 An Lĩnh .Những đợt tàn sát đẫm máu của bọn Đại Hàn tại các xã miền núi huyện Tuy An đã làm cho một vùng đất rộng mênh mông trở nên hoang vắng.

Dân ở vùng 4 An Lĩnh lớp chết, lớp bị địch xúc lên trực thăng chở xuống khu đồn, chỉ còn lại tám gia đình bám trụ cùng cách mạng. Bọn địch cũng liệt tám gia đình này là cộng sản nòi do đó đời sống của người dân ở đây cũng không khác gì anh em cách mạng. Con trai, con gái của họ lớn lên đều thoát ly. Mang tiếng là xã “có dân” song thực chất chỉ còn lại những ông già, bà già sống leo keo mà thôi.

Từ vùng 4 An Lĩnh tính theo đường chim bay đến cứ điểm Hòn Ngang thuộc xã An Nghiệp rất gần nhưng đi nhanh theo đường núi cũng phải mất gần 3 tiếng đồng hồ.

Địa điểm tập kết chuẩn bị đánh điểm của đại đội 25 nằm dọc nhánh suối cạn gần thác nước suối cái An Lĩnh. Với địa thế thuận lợi cho công tác cảnh giới, phòng địch tập kích bất ngờ lại có gộp đá kiên cố nên toàn đại đội chẳng phải bỏ công sức cho việc đào công sự.

Vừa ổn định chỗ ở xong, đại đội 25 được giao nhiệm vụ tiêu diệt cứ điểm Hòn Ngang, vì vậy mọi phân công, chuẩn bị cho công tác đánh địch đòi hỏi hết sức khẩn trương và nhịp nhàng.

Cứ điểm Hòn Ngang là tiền đồn của hệ thống cứ điểm phòng ngự của Mỹ-Thiệu tại huyện Tuy An. Mất cứ điểm Hòn Ngang lập tức quận lỵ Phú Tân bị cô lập và địch không kiểm soát được hơn mười xã của ba huyện Đồng Xuân, Sông Cầu, Tuy An nằm giáp nhau. Và hoạt động giao thông trên quốc lộ số 1 và tỉnh lộ số 6 của địch sẽ bị tê liệt. Chính vì vậy địch xây dựng cứ điểm Hòn Ngang rất kiên cố . Nằm lọt giữa bốn cứ điểm của bọn Đại Hàn  cứ điểm Hòn ngang luôn nhận được sự chi viện của bọn Đại Hàn ở các cứ điểm trên.

Chưa yên tâm, bọn ngụy Sài Gòn ở Phú Yên còn đưa đại đội bảo an số 310 tới trấn giữ và ai cũng biết đây là một đại đội ác ôn. Trong đại đội bảo an này không ít tên đã lấy gan, lấy mật Việt Cộng ăn và hòa với rượu uống để quyết nằm gai nếm mật diệt cộng sản.

Chỉ với một tên trung sĩ Chế, không kể bà già, trẻ con, hể là nữ mà lọt vào tay hắn là không tránh khỏi bị hãm hiếp thô bạo. Với cái hất hàm và cái cười hềnh hệch, tên Chế hỏi:

-Mày có biết tao là ai không?

-Dạ... trung sĩ Chế.

-Biết trung sĩ rồi... Hãy cởi quần ra.

Người bị bắt chưa kịp phản ứng, tên Chế đã lao tới cấu xé cơ thể người phụ nữ như một con thú điên cắn xé con mồi. Hãm hiếp xong hắn hất tay:

-Quần áo đó... Mặc vào rồi xéo! Tao hỏi cung xong rồi đó.

Ngày thay nhau đi càn quét, tối về đóng giữ cứ điểm, bọn lính 310 nói với dân: “Nói giùm Việt Cộng có giỏi thì tới đụng lông chân lính 310 sẽ được nếm mùi diệt cộng”.

Ý thức được điều quan trọng của trận đánh chẳng những tiêu diệt được nhiều tên ác ôn có nợ máu trong dân mà còn dập tắt được ảo vọng xây dựng mẫu “người hùng chống cộng” của bọn ngụy Sài Gòn ở Phú Yên, tạo niềm tin cho phong trào quần chúng nổi dậy, vì vậy cả đại đội 25 quyết tâm bước vào trận đánh.

 Lâm quàng túi thủ pháo trước ngực, cầm súng luồn qua hàng rào, tay nhẹ nhàng sờ đất và dây kẽm gai, lần từng quả mìn và lựu đạn của địch gài khóa chốt an toàn. Đội hình nhích dần rồi dừng lại gỡ mìn rồi nhích qua các hàng rào kẽm gai hình quả trám.

Đang bò bỗng toàn thân Lâm đau rát và buốt, ngoảnh lại, cậu Châu liên lạc đang cắn răng khẽ cựa mình cố chịu đau. Thì ra hai anh em bò đúng phải đường đi của đoàn kiến bò nhọt, loài kiến to, đen và dài, nọc kiến đốt đau buốt đến rướm máu. Lâm ra hiệu cho Châu và toàn đội hình nằm im cắn răng chịu đau, và bình tĩnh đưa đội hình vượt rào để tránh đường đi của đoàn kiến bò nhọt.

Tạnh mưa, từng đoàn mằn hăn nhỏ li ti tới chui vào tai, vào kẽ tóc đốt liên hồi khiến đầu Lâm ngứa ran. Mặt nóng bừng, Lâm có cảm giác như kê mọc dày trên mặt trên da.

Cứ bốn năm phút toàn mũi phải nằm im trước từng loạt đại liên, trọng liên bắn quét vào hàng rào. Gần ba tiếng đồng hồ mũi đột phá của Lâm mới tới hàng rào thứ chín. Lâm cho toàn đội hình dừng lại, lăm lăm tay súng yểm trợ, nghiêng mình cho trung đội trưởng Chiến bò lên tháo mìn và lựu đạn hai lớp rào cuối cùng. Kiểm tra đội hình xong, Lâm cho toàn mũi lùi xuống một đoạn đề phòng pháo của ta khi cường kích sẽ bắn lầm vào các hàng rào trong cùng của cứ điểm Hòn Ngang.

Đúng giờ G, từng chùm đạn cối 82 ly của ta vạch những đường vòng cung bất ngờ nổ chụp trên cứ điểm Hòn Ngang. Từ các lỗ châu mai trong cứ điểm Hòn Ngang, đại liên và 12ly7 của địch nổ rát, bọn lính ý ới gọi nhau chui vào hầm. Những quả ĐKZ lao thẳng vào lô cốt đầu cầu và trận địa pháo địch làm một mảng tường của chiếc lô cốt đầu cầu đổ ào xuống.

Lại một đợt công kích bằng pháo cối và ĐKZ của ta nổ chụp lấy cứ điểm làm bọn địch không dám bắn trả. Loạt đạn ĐKZ cuối cùng vừa dứt ánh lửa thủ pháo sáng bừng khắp cứ điểm Hòn Ngang. Các mũi tấn công của ta nhận ra nhau bằng ánh chớp của thủ pháo, lựu đạn hợp đồng tấn công.

Từ lô cốt đầu cầu, một bộ phận địch cụm lại chống trả. Tổ của Chiến lao tới áp sát dùng AK bắn găm vào lô cốt. Trong tích tắc, hàng chùm thủ pháo lao vút vào nơi bọn địch cố thủ. Hỏa lực của địch tắt lịm trong tiếng rên la của bọn địch dưới hầm. Diệt xong địch ở lô cốt đầu cầu Chiến tiếp tục đánh dọc theo chiến hào.

Từ lô cốt trung tâm, địch bắn trả dữ dội. Hai khẩu đại liên và 12ly7 của địch bắn đan chéo cánh sẻ về phía Lâm buộc đội hình tiến quân phải dừng lại. Lâm trườn tới cạnh Chiến cầm khẩu B41 đặt lên vai xiết cò. Luồng lửa đỏ rực của B41 chùm lên hầm ngầm. Nạp tiếp quả đạn thứ hai Lâm ép sát vào chiến hào quỳ người bắn tiêu diệt tiếp  khẩu 12ly7. Các tổ lao lên diệt bọn địch  trong hầm ngầm và đánh len vào các ngách chiến hào tiến vào trung tâm cứ điểm.

Tại hướng Bắc mũi do Nhạn chỉ huy đánh tan trận địa pháo và đốt cháy kho xăng. Lửa và khói bay cuồn cuộn đỏ rực trời. Từ phía Nam, mũi khóa đuôi của Tưởng cũng đánh thọc lên...

Từng mũi đã bắt được liên lạc với nhau. Các chiến sĩ đại đội 25 triển khai tiêu diệt số tàn quân và thu hồi chiến lợi phẩm.

Không đầy mười phút, toàn bộ cứ điểm Hòn Ngang bị tiêu diệt gọn. Trên trời máy bay Đa-cô-ta thả đèn dù sáng rực. Lâm và Nhạn kiểm tra trận địa rồi nhanh chóng tổ chức cho đơn vị rút quân. Trời lại đổ mưa tầm tã. Đêm tối đen như mực. Đang đi chợt Lâm quay sang phía Tưởng nói:

-Mình đi sau với Nhạn, ông nắm chặt số lính mới kẻo bị lạc thì gay. Đánh giặc không việc gì đến khi rút quân mà bị thương vong mới nhục. Bùn đá lổn nhổn không đi nhanh được đâu, cái lão trời độc ác làm mưa gió rát cả mặt...

Tiếng rít của pháo chụp xuống cùng với những tiếng nổ đinh tai, nhức óc trùm lên, cả Lâm và Tưởng nằm rạp xuống đường. Mảnh văng vù vù trong đêm. Sau loạt pháo Tưởng lồm cồm đứng dậy, miệng lầm bầm:

-Cái ông Lâm nói thiêng như ma xó. Bỏ bụng đừng nói, có khi pháo không bắn tới chỗ mình cũng nên.

Lâm cười vuốt nước mưa trên mặt:

-Hèn gì mấy thằng du kích mới rút về đơn vị mình sợ ma té đái ra quần.

Lùi lại phía sau đội hình của đơn vị chờ Nhạn, thấy y tá và Nhạn đi tới Lâm vội hỏi:

-Phía sau còn ai rớt lại không?

-Hết rồi, cố gắng vượt qua tầm pháo rồi hãy nghỉ.

-Hành quân, về nhà nghỉ yên tâm hơn. Mưa như thế này nghỉ làm gì cho khổ.

Đoàn người lại hối hả vừa đi vừa đánh vật với bùn đá mà vẫn không tránh khỏi những cái ngã huỳnh huỵch hoặc bất thần nằm xuống tránh pháo rồi lại bật dậy đi tiếp...

Tới gần sáng đơn vị mới về tới vùng 4 An Lĩnh. Lúc này Lâm mới thực sự thở phào khoan khoái. Anh Hồi đã chuẩn bị sẵn cơm canh cho toàn đơn vị. Mọi người tranh thủ ăn xong mắc võng ngủ. Lâm thiếp đi trong giấc ngủ say. Ve rừng kêu ran, cái nắng vàng ong rực lên. Lộp độp dưới bếp tiếng chẻ củi của anh Hồi và tiếng nói của mấy đồng chí trực ban...Và tiếng con mang tác rất xa trên triền núi vọng tới báo hiệu trời vẫn còn mưa.

 

 

 

Mùa mưa.

Những cơn mưa hối hả thi nhau trút nước xuống cả đêm lẫn ngày và kéo dài liên miên. Con Suối Cái Vân Hòa trong mùa khô lỏng chỏng cát và đá nên dưới lòng suối phải khoét thành một cái giếng nhỏ mới có nước uống, mà giờ đây nước trắng đục dềnh lên tới chân núi, chảy cuốn trôi cả đá to, cây cối tạo nên những tiếng ầm ào dữ dội. Trên đỉnh núi, nhiều con thác trắng bạc xuất hiện réo vang cả rừng già. Giữa hai cơn mưa là khoảng thời gian chớp nhoáng của ánh nắng yếu ớt lóe lên rồi vội vã lăn vào trong những đám mây  mọng nước. Gió lạnh ngắt vun vút thổi. Mây xếp chồng bao quanh các đỉnh Hòn La, Hòn Đác. Khi trời ngừng mưa, mây tạo thành những mảng sương trắng như sữa bay là là trên rừng cây, đồng cỏ. Những giọt nước to, mọng, trong suốt đậu dày trên lá rừng gặp gió rùng mình rơi xuống đất đồm độp.

Đất và đá ướt sũng, mùi lá mục bốc lên hăng xè. Đất đỏ nhão quánh, bám đầy dép, nhấc chân lên, quai dép  bị tuột là phải lếch thếch cầm dép. Lúc đó, đôi dép trông y như hai con cá mực to bè đỏ cạch.

Không đầy một ngày, địch dùng trực thăng đổ quân xuống chiếm đóng các cao điểm vùng Nam, Tây Nam huyện miền Tây và toàn bộ huyện Sơn Hòa.

Rải quân trên quy mô lớn, địch tổ chức lực lượng hỗn hợp gồm sư đoàn mãnh hổ Đại Hàn, trung đoàn ngụy số 47 và lực lượng bảo an ngụy tỉnh Phú Yên.

Trên trời, trực thăng bay thành từng đoàn nối đuôi nhau tạo nên âm thanh phành phạch rền rĩ. Tiếng những chiếc tàu rọ vừa làm nhiệm vụ oanh tạc, vừa trinh sát kêu ro ro. Tiếng máy bay cào cào, chỉ điểm kêu vè vè. Tiếng máy bay phản lực bay xoáy rít ầm òa... Và tiếng pháo hạng nặng, hạng vừa, nổ chát chúa trộn lẫn với tiếng súng bộ binh kéo dài từng hồi như trống gõ.

Có thể nói cả vùng trời huyện miền Tây và  huyện Sơn Hòa đang bị âm thanh của sắt thép làm nứt vỡ ra.

Dưới mặt đất, các tiểu đoàn ngụy và Đại Hàn từ các chi khu của ba huyện Tuy An, Đồng Xuân, Tuy Hòa 2 lặng lẽ luồn rừng tiến vào căn cứ địa cách mạng tỉnh Phú Yên. Từ trên các cao điểm vừa đổ quân chiếm đóng, bọn ngụy cũng như Đại Hàn nhanh chóng chia thành từng mũi nhỏ đi lùng sục, tìm kiếm và đánh phá các vị trí đóng quân của ta.

Hơn mười ngày lùng sục, càn quét, hầu hết những vị trí ở của các cơ quan, đơn vị trong tỉnh đều bị địch sục vào đốt cháy. Địch đưa cả máy rà mìn để tìm máy móc, tài liệu của ta chôn dấu dưới đất và các hang đá nằm sâu trong rừng.

Các đội tự vệ luôn cảnh giới, dẫn dắt anh em ra rừng tránh địch. Các đơn vị công an và bộ đội quần bám địch suốt ngày đêm. Người già, phụ nữ, trẻ em lếch thếch, phập phồng bám sát lực lượng tự vệ của mình, bí mật di chuyển xoành xoạch.

Mai ngồi bên một bụi lách chùm tấm áo mưa che cho con. Bé Trung nằm ngủ mắt nhắm nghiền, da trắng hồng, vành môi mấp máy như cười. Ngồi sát bên Mai, thím Năm nói nhỏ:

-Con nhỏ ngủ chẳng biết trời trăng mây nước ra sao...trông dễ ghét quá ta. Phải giữ ngực cho ấm kẻo nó bị nhiễm lạnh thì khốn con à.

Mai rủ rỉ:

-Bữa qua nó khóc, trời thì mưa tầm tã, nghĩ vừa bực vừa thương con thím à...

-Ôi dà... Trẻ con là phải khóc làm sao bịt miệng được nó.

Nghe thím Năm nói, Út Hân đạp vào chân Ba Hổ cười:

-Vú chị Mai tài thiệt, nhét vô miệng là con bé nín liền.

-Thằng ngu, tại có sữa cho nó bú.

Ba Hổ và Út Hân nhìn nhau cười. Mai nhìn hai cậu du kích hồn nhiên và không rời nhau nửa bước bỗng thương hai đứa lên hậu cứ lấy sắn không ngờ gặp địch càn nên bị kẹt. Công tác bám địch, cảnh giới, dẫn mọi người luồn tránh địch, rồi nấu cơm, hái củi gần như hai đứa gánh vác hết. Tay bế con, Mai nhìn Út Hân và Ba Hổ bỗng nhớ và thèm thời kỳ chưa có chồng, cũng xốc vác chẳng kém ai. Nhìn chiếc ba lô căng phồng quần áo, tã lót, đường sữa cho bé Trung... Bất giác Mai thở dài trong nỗi lo buồn vô cớ.

Tay ẵm con, vai đeo ba lô  Mai cảm thấy như bị thừa ra trong đội hình những người chiến đấu. Địch thì luồn rừng bất thình lình tập kích, cái chết và sự sống luôn rình rập bên nhau, con bú, con đái, con ỉa, con khóc... quả là sự cản trở cho mọi người lúc này. Phần lo địch, phần lo cho con, Mai tọp hẳn xuống. Những giọt mưa đọng và chảy luồn vào tấm áo mưa thấm vào người lành lạnh khiến Mai vội xoay tay ôm con vào lòng và đẩy nhẹ tấm áo mưa cho nước rơi ra ngoài.

Có tiếng lục cục như người bị trượt chân khiến đá lăn, tiếng lau lách ngả nghiêng trong gió như bước chân người đi, ông Tư Hàm giật mình nhổm người hớt hải:

-Có địch.

Ba Hổ và út Hân nắm tay ông Tư giật mạnh ra hiệu im lặng. Cả hai xách súng trườn trong lách nghe ngóng. Bé Trung ọ ọe... khóc, Mai vội vàng vạch vú ấn vào miệng con, con bé hất đầu ra khỏi  vú khóc to, Mai cố nựng con mắt vẫn quan sát Ba Hổ. Ông Tư Hàm mặt xanh lét trừng mắt nhìn Mai, giọng rít trong kẽ răng:

-Thiệt!...Trời báo!...Chết hết bây giờ. Ẵm nó đi chỗ khác, hai mẹ con ngồi riêng ra một chỗ.

Mai nựng con, mặt hơi cúi xuống, lấy vú nhét vào miệng con, nước mắt chảy dài trên gò má. Ba Hổ cầm súng trườn đến chỗ có tiếng động nghe ngóng rồi lui về vấn an mọi người:

-Một con mang... Nó chạy rồi.

 Út Hân nói nhỏ với ông Tư Hàm:

-Để chị Mai dỗ cháu...Dù sao chị ấy cũng là bí thư.

 Biết là không có địch, ông Tư gắt lên:

-Bí bí... Bầu bầu...Cái con khỉ. Sướng cho lắm...Bây giờ đè cái khổ lên lưng mọi người.

Út Hân vẫn nói nhỏ:

-Bảy người ở đây không giúp được chị ấy hay sao? Chú khó tính quá.

Thím Năm đấu dịu:

-Thôi bỏ qua đi anh Tư, ai bịt được miệng trẻ nhỏ.

Quay sang Mai, thím Năm nhắc nhỏ:

-Con nhỏ tè ướt người nên khóc đó, thay tã cho nó đi con.

Ông Tư Hàm rít răng đay nghiến:

-Lúc tít mắt ôm nhau cho sướng sao không khóc, bây giờ giọt ngắn giọt dài!...

Út Hân nhìn ông Tư khó chịu, xách súng ra chỗ Ba Hổ cảnh giới. Bé Trung lại khóc, ông Tư Hàm nổi khùng thiệt sự:

-Ẵm nhau đi trốn riêng! Ở lại thì bóp mũi cho con nhỏ nó chết đi. Mày bắt bọn tao cùng chết lây theo mẹ con mày sao?!...

Ba Hổ nóng gáy:

-Cả tuần nay bọn cháu bám địch bảo vệ mọi người, chú cũng bám theo bọn này...

Ông Tư Hàm giận dữ chận ngang:

-Mày câm đi!...Nè! Ăn nói phải có đầu có đũa nghe chưa?...

Út Hân chen vào:

-Chẳng biết ai đi trước thì sợ chết, đi sau thì sợ lạc, có giỏi thì đi trốn một mình...

Thím Năm xua tay:

-Thôi ... Tôi xin... Địch sát bên mà còn kình cãi nhau, tất cả nín đi, đừng ai nói nữa.

Như bắt trúng mạch sợ chết của mình, ông Tư Hàm lặng im gườm gườm nhìn mọi người. Út Hân an ủi Mai và cố ý nói cho ông già nghe thấy:

-Bọn em chết, chị chết; bọn em sống, chị sống; ai giỏi thì ngồi riêng ra một chỗ.

Mưa lại ập xuống, mọi người vừa ngồi vừa vuốt nước mưa trên mặt, cố cắn chặt răng cho đỡ run, vừa chóc ngóc nghe ngóng và quan sát xung quanh.

Xế chiều, trong tiếng gió mưa vật vã, Ba Hổ bỗng bật người nhổm dậy vừa chạy lùi vừa vẫy tay ra hiệu cho mọi người chạy. Út Hân ra hiệu cho Mai chạy theo mình. Mai ẵm con chạy theo sau, ông Tư Hàm hổn hển lấy tay gạt mẹ con Mai chạy bám sát Út Hân. Tiếng AK của  Ba Hổ nổ ròn chặn đứng bọn địch lại. Út Hân vừa chạy,vừa cảnh giới và chờ mẹ con Mai và mọi người.

Chạy tới gần suối Vân Hòa, Út Hân ra hiệu cho mọi người dừng lại nghỉ rồi sách súng đi sục sạo, xem có địch phục kích  hay không. Thấy vị trí tương đối an toàn, Út Hân dẫn mọi người tới một gộp đá ngồi nghỉ và chờ Ba Hổ. Khá lâu mọi người mới thấy Ba Hổ quần áo, đầu tóc bê bết bùn đất, lưng đeo gùi tòng teng, tay xách khẩu AK, nhìn mọi người cười xòa:

-Đơn vị mình an toàn chứ?

Út Hân nhanh nhảu :

-Không ai việc gì.

Ba Hổ thở phào:

-Vậy mà mình cứ lo, rủi có ai bị thương hay  bị lạc thì gay go.

Ba Hổ đắc ý:

-Lúc mình nổ súng, bọn chúng bắn rát quá, phải chạy tạt xuống gần chân núi gặp đường đi của bọn Đại Hàn, vậy là ngược đường bọn chúng đi mình kiếm được một số đồ hộp

Út Hân thán phục :

-Chà!... Đã đời!...

Cầm một hộp trái cây xay đưa cho Mai, Ba Hổ vui vẻ:

-Ưu tiên chị ăn để có sữa cho cháu bú - Ba Hổ, lấy đồ hộp vừa lượm được đưa cho ông Tư Hàm cười cười - Cháu nộp kinh tài, chú phân cho mọi người cùng ăn.

Lúc này ông Tư Hàm vui vẻ cầm bánh phân đều cho mọi người và dặn :

 -Bánh thì ăn, bơ thì để lại dành nấu canh. Xem chừng địch còn càn dài ngày đấy.

Mai nhìn ông Tư Hàm thấy tồi tội, ngay cả lúc vui và cười nét mặt ông vẫn thoang thoảng buồn. Ở xã Phụng, ông Tư Hàm còn nhiều tuổi hơn cả ông Chín Tòng nên chẳng ai muốn đụng tới ông làm gì.

 Đưa hộp trái cây cho ông Tư, Mai tế nhị:

-Ưu tiên cho chú  và thím Năm mỗi người một nửa. Kính lão đắc thọ phải không chú Tư?

Ông Tư kinh tài cầm lon đồ hộp gật gù:

-Đồ hộp Mỹ chỉ có thứ này là ngon nhất.

Ông già nhìn Mai bỗng rưng rưng, lấy tay dụi mắt để che đi những giọt nước mắt:

-Nhiều lúc chú không phải... Bỏ qua cho chú nghe con... Thôi tao cất để giành sau sẽ tính.

Ba Hổ và Út Hân kiểm tra địa hình thấy không có địch, quyết định “hạ trại” để mọi người nghỉ ngơi.

Màn đêm mênh mông  trùm xuống. Tiếng pháo, tiếng súng, tiếng máy bay lắng xuống. Thỉnh thoảng tiếng may bay B57 lướt qua trinh sát mục tiêu để khi phát hiện được những khu vực có ánh lửa trong đêm  cắt bom tọa độ.

Cái bếp được che bằng tấm tăng đi mưa và lá rừng, không để ánh lửa lọt ra ngoài khá rộng rãi. Tay ẵm con, tay xếp những thanh củi khô xuống nền đất ướt sũng, Mai đặt và gài những thanh củi chẻ nhỏ nhóm bếp. Ánh lửa hồng vụt sáng trong đêm, khói ấm thơm bay lan tỏa. Mai nghiêng người cho Út Hân đặt nồi cơm lên bếp. Lửa hút nước dưới nền đất kêu xèo xèo. Thím Năm ngồi chếch phía sau Mai thái rau môn dóc, bầu đá và lá bứa non để nấu canh. Xốc lại khẩu súng trên vai, Út Hân nhìn quanh rồi tới ngồi bên bếp:

-Chị đưa tã với quần áo bé Trung em hơ cho, chút xíu là khô liền.

-Để chị, em lo cảnh giới đi.

-Có Ba Hổ và hai anh bộ đội bị bệnh với chú Tư nữa là gì.

-Mang tiếng bộ đội nhưng mới từ Bắc vào lạ nước lạ cái, lại sốt rét liên tục.

-Chị yên tâm, bọn em phân công nhau đâu vào đó rồi.

Một tiếng cây khô rắc nhẹ và tiếng lầm bầm của ông Tư Hàm đang chuẩn bị cho mình một chỗ căng tăng và mắc võng...

Ăn cơm xong, Mai và thím Năm dập lửa cẩn thận lấy lá khô ngụy trang và ngồi chờ Ba Hổ, Út Hân đi kiểm tra xung quanh khu vực đóng quân rồi mới căng tăng mắc võng. Ôm con ngồi trên võng, Mai với tay để vắt cơm vào túi cóc ba lô. Vắt cơm ấm nóng, những miếng sắn mềm mại quyện với cơm  chắc mịn tỏa ra một mùi thơm thoang thoảng. Mai bỗng mỉm cười khi biết Út Hân lấy lá cơm nếp cho vào túi cóc ba lô nên cơm mới có mùi thơm như vậy. Mai thầm phục hai cậu du kích của mình bám địch, bám rẫy nhổ sắn về ăn, quả  là gan cùng mình.

Hơi canh bầu đá ợ lên mùi hăng hắc, ngầy ngậy, bụng sôi óc ách một hồi làm Mai nhẹ hẳn người. Bất giác Mai thấy xót xa cho Út Hân và Ba Hổ đi làm cách mạng chỉ có niềm tin chứ đã hiểu sâu sắc gì về cách mạng... Nếu không có chiến tranh cũng được đi học đến nơi, đến chốn rồi chứ đâu đến nỗi lồm bồm lớp ba, lớp bốn như hiện nay.

Mai nằm trên võng nhìn bầy đom đóm bay chấp chới giữa màn đêm đen tím và những chiếc lá mục phát ra những ánh sáng lân tinh lờ mờ. Tiếng bầy chim “krung...kring” kêu trong như tiếng chuông. Mai nhận rõ hơi ấm của bé Trung đang lan tỏa trong cơ thể mình. Nhìn con Mai bỗng nhớ  thương chồng và thầm nghĩ: “Không biết sau này lớn lên con Trung nó giống cha nhiều hơn hay mẹ nhiều hơn... Giống cha nhiều càng tốt con gái giống cha giàu sang ba họ. Câu ca xưa nói vậy mà...”, cái ông Tư Hàm thật là khó tính... Bao ý nghĩ không đầu,  không đuôi xô đẩy nhau như ru mẹ con Mai đi vào giấc ngủ.

Trong giấc ngủ, Mai thấy mình cùng Lâm đi trên đường rất rộng, thẳng băng và xám bóng những hàng lan can chạy dài xây bằng đá trắng chạy dọc hai bên đường. Lâm chỉ tay nói với Mai.

-Em thấy con đường ngăn lũ anh vừa xây chưa? Rất chắc và đẹp.

Mai lại thấy cầu Đà Rằng  như một chiếc cầu vồng, màu  trắng lóa nắng, xe chạy như mắc cửi và đoàn tàu màu xanh lá cây chạy lượn dài. Sông Đà Rằng mênh mông, hàng trăm tàu thuyền đậu bên nhau san sát. Những con sóng như đàn ngựa trắng tung vó chạy đua trên biển. Trên công viên nằm dọc bên đường, những trảng hoa hồng, hoa nhài, hoa đào Ấn Độ rực rỡ sắc màu. Bé Trung đang chạy trong vườn hoa đùa giỡn với đàn bướm Phượng Hoàng. Lâm chỉ cho Mai ngôi nhà sáu tầng hình hoa cúc và nói:

-Bệnh viện tỉnh mới xây là nơi phân công em về công tác, ước mơ của em được thỏa mãn rồi đó.

Dựa vào vai chồng say sưa ngắm nhìn sông, biển bao la, Mai bỗng thấy Lâm từ từ bay vào không trung, Mai cố chạy theo chồng mà không tài nào chạy... Trời bỗng chớp lòe một ánh sáng xanh biếc, Mai giật mình tỉnh dậy bàng hoàng thấy mình nằm trên võng, còn bé Trung vẫn ngủ say và tay đặt lên ngực mình. Tiếng máy bay phản lực B57 bay xẹt qua khiến Mai tỉnh hẳn, tiếc hoài một giấc mơ đẹp.

Tiếng “bục...bục” từ phía biển rồi tiếng xoáy rít trên đầu và tiếng nổ chát chúa chụp lấy khu rừng. Mai ôm con từ trên võng của mình lao vào gộp đá. Bỗng một vật đập vào hông hất mẹ con Mai lăn trên đất bé Trung giật mình khóc thét lên. Thì ra ông Tư Hàm chẳng kể trời đất, từ võng mình lao tới hất mẹ con Mai ra ngoài để ông ta chui vào trong gộp đá. Mai ôm con, đẩy ông già Tư vào trong gộp, nằm ép xuống đất trong tiếng rung bần bật,  vun vút của đất đá và mảnh pháo.

Đợt pháo dứt, mọi người mới  ngồi sát vào nhau. Chân ông Tư Hàm run bần bật dẫm lên chân Mai, Mai đẩy chân ông Tư nói nhỏ:

-Hết pháo bắn rồi chú Tư à.

Bất giác Mai thở dài “... Biết làm sao được với một ông già lúc nào thần chết cũng ám vào người. Hồi ở dưới làng ông Tư tham gia hoạt động bị địch bắt, sợ chết ông khai bậy bạ; khi thoát ly lên núi đi đâu cũng sợ chết... Gắn cho chức phụ trách kinh tài xã thì không dám xuống làng móc gạo... Còn bao chuyện nữa... Dẫu sao ông Tư Hàm cũng đứng hẳn về phía cách mạng, dụng nhân như dụng mộc... Biết tính sao bây giờ...”.

Đợt pháo thứ hai rồi thư ba dội xuống, lần này thì ông Tư Hàm sợ hãi bật thành tiếng rên trong gộp đá. Cuối cùng ông Tư Hàm quyết định tháo võng vào nằm ngủ trong gộp đá mặc dù từ lúc đó cho đến sáng pháo địch không bắn tới nữa.

Trời chạng vạng sáng mọi người đã dậy cuốn võng, xếp tăng cho vào ba lô và phân công nhau cảnh giới địch. Mùi thuốc pháo khét lẹt dai dẳng bám vào thân cây, đất đá. Cây rừng bị mảnh pháo chém xơ xác. Mai thư thả nói với Út Hân và Ba Hổ:

-Có lẽ sáng nay địch rút quân đó.

Út Hân nghi ngờ:

-Sao chị biết?

Ba Hổ chậm rãi:

-Thì máy bay trinh sát B57 và B56 bay lượn cả đêm, rồi pháo bắn vào rừng tức là địch đã cụm lại ngoài trảng trống. Biệt kích còn ở trong rừng làm sao mà nó dám bắn vào quân nó.

Út Hân à lên một tiếng gật đầu nhìn Mai nhoẻn miệng cười. Mai giảng giải:

-Địch càn hơn hai chục ngày rồi còn gì. Khả năng chúng rút quân là chắc chắn.

Tiếng máy bay các loại lại bay rền trời. Ba Hổ trèo lên cây thấy chiếc Si-núc hai chong chóng đậu trên đỉnh Hòn Đác khá lâu rồi cất cánh, dưới bụng máy bay một khẩu pháo buộc tòng teng từ một khoảng trống nhỏ trong rừng, ông Tư Hàm nhìn chiếc máy bay câu khẩu pháo 105 ly lơ lửng giữa trời bỗng thở phào khoai khoái, nói to cho mọi người cùng nghe:

-Tổ cha cái thằng Mỹ... tưởng mày càn nữa!...

Út Hân cười hì hì:

-Vậy chú muốn chúng càn thêm à.

Ông Tư Hàm dõng dạc:

-Tao ngán gì... Đời tao đã bị biết bao trận càn như thế này rồi.

Mọi người cười ầm lên. Mai ôm con, cười theo và nhìn ông Tư Hàm đang vung tay nói như diễn thuyết với Út Hân và thoáng nghĩ: “ Từ khi mình thoát ly đến giờ đã bị bao nhiêu đợt càn rồi nhỉ? Không nhớ nổi!...”

 

 

Sau cuộc càn nhà của hậu cứ xã Phụng bị địch đốt nên phải làm lại trên nền nhà cũ. Dưới nền nhà vẫn là cái hầm tránh pháo rất kiên cố. Những tàn cây xơ xác do pháo bắn đã héo khô, song ngụy trang kỹ ít bữa cây xanh tốt trở lại.

Ông Chín Tòng thấy cần tăng cường lực lượng cho công việc thu hoạch sắn khô làm lương thực dự trữ nên để Út Hân, Ba Hổ ở lại và tăng cường thêm Đào lên hậu cứ xã. Có thêm ba thanh niên, công việc ở hậu cứ được giải quyết phăng phăng đến nỗi ông Tư Hàm phải thốt lên:

-Ba đứa như ba con trâu chiến, giải quyết bao khó khăn mà hậu cứ mình lâu nay chưa làm được.

Thím Năm nhẹ nhàng:

-Đáng lý anh Tư phải gần gũi thân mật bảo ban chúng có cái tình là thắng hết anh Tư à.

Ông Tư cởi mở:

-Ừ ... Lâu nay tôi vậy ... Giờ thì sửa chị Năm à.

Hậu cứ xã Phụng thêm đông khi Đoan, Lâm cùng hai công vụ tới “đầu quân” lập tức mọi người nới thêm lán và tạo cho mẹ con Mai một buồng riêng. Ông Tư Hàm không nói ra song gật gù cảm phục.

Thương mẹ con Mai, anh em trong đại đội của Lâm gởi cho đơn vị hai chục ký gạo, ít hộp cá và sữa. Bữa Lâm và Đoan tới, thím Năm và ông Tư ngạc nhiên khi Lâm và Đoan è cổ gùi gạo, khoác AK còn hai cậu lính trẻ thì đeo ba lô, súng ngắn. Té ra dọc đường cả hai bị sốt nên Lâm và Đoan phải gùi, cõng cho lính. Thấy Mai gầy rộc đi, Lâm thương cảm:

-Ráng ăn cho khỏe lấy sữa nuôi con.

Đoan xót xa:

-Con nhỏ da xanh mét...Chà!... Không ổn.

Hai ngày thoáng vụt qua, chiều nay, Mai, Lâm và Đoan ngồi bên nhau nói chuyện khá lâu. Đoan nhìn Mai áy náy:

-Mình nói hai người nghe và suy nghĩ, nhất là Mai... Cuộc chiến đấu còn ác liệt và lâu dài, theo mình Mai nên gửi cháu xuống làng cho Nguyệt nuôi.

Lâm giãy nảy:

-Không được! Nguyệt chưa chồng sao lại có con, địch nó sẽ bắt ngay. Nguyệt còn hoạt động, còn đi học...

Đoan cười rung vai, nheo mắt diễu bạn:

-Vậy mà đòi có vợ, ông chưa hiểu hết phụ nữ. Mình tin là Mai và Nguyệt sắp xếp ổn thỏa.

Đoan nhìn Mai:

-Em gái, nói thay Nguyệt dùm anh.

Mai cúi đầu cảm động vừa bẽn lẽn vừa tần ngần:

-Em tin là Nguyệt thay em nuôi cháu tốt lành... Nhưng vừa đi học, vừa hoạt động hợp pháp mà nuôi cháu thì rất dễ bị lộ...

Đoan cười chen ngang:

-Nếu bị lộ thì hai dì cháu ẵm nhau lên núi thoát ly.Từ trước tới nay đã có bao nhiêu trường hợp cán bộ gửi con xuống làng đã có trường hợp nào bị lộ đâu.

Cả ba cùng cười, Mai ấp úng:

-Tùy hai anh... em sao cũng được... Kể ra bé Trung còn nhỏ quá!

Lâm gãi tai, gãi đầu:

-Ở với Nguyệt con bé nhà mình thuận lợi hung rồi, nói thiệt... dẫu sao cũng nhơ nhớ ông à.

Đoan vui vẻ:

-Mình tranh thủ xuống xã bàn chuyện này với chú Chín Tòng. Việc này nhất định phải nhắn Nguyệt lên gặp mới bàn cụ thể được.

Đoan tinh nghịch nháy mắt nhìn Lâm:

-Mình ở đây chỉ tổ cản chân đâu còn thời gian cho các vị hú hí với nhau nữa...

Mai đấm vào lưng Đoan:

-Ông quỉ, sinh chuyện!...

Đoan đứng dậy vỗ vai Lâm vừa đi vừa ngoái lại nói to:

-Đó, con Mai nó đuổi khéo mình... Mình đi đây...

Chiều nào cũng vậy, Út Hân và Ba Hổ đi rẫy về trên vai đều trĩu nặng những bó củi khô. Chiếc gùi sau lưng thím Năm bao giờ cũng đầy rau cải tàu ô, ngò tàu và sắn. Lâm nhanh miệng hỏi:

-Chú Tư chưa về à?

Út Hân khoái chí:

-Chú ấy đang gài bẫy bắt sóc, em nói: chú mà bắt được sóc cháu sẽ để lưng cho chú đốt lửa thui sóc, ông ấy tức khí ở lại gài bẫy bắt sóc cho bằng được.

Thím Năm chẹp miệng:

-Cái thằng, lúc nào nó cũng tìm cách chọc ông già. Ông Tư nói với tao, ở hậu cứ chẳng còn đồ ăn, bọn bay tới không liên hoan cải thiện gì được nên ông đi bẫy sóc.

Út Hân báo tin ngay:

-Thím yên tâm, tối nay Ba Hổ đi bắn cải thiện.

Ba Hổ giọng gọn trơn:

-Anh Đoan dẫn đầu nhóm đi săn tối nay,  tao đi bắn phụ, còn thiếu đứa đi ếch.

 Út Hân hăng hái:

-Em đi với, bắn được con nai, con quảy mình hạ trại, việc bếp núc có “ếch” này lo.

Ba Hổ đủng đỉnh:

-Cái thằng, mày làm như thú rừng nằm trong túi lúc nào muốn lấy ra có liền không bằng.

Thím Năm và Mai đang lúi húi nấu ăn, ông Tư trở về với dáng tiếc rẻ và hậm hực:

-Tức muốn chết, con sóc đỏ dạ vậy mà nhoằng một cái phá bẫy nhảy mất.

Mai đỡ lời:

-Chim trời, cá nước một may một rủi, ngày mai biết đâu trúng.

Ông Tư chẹp miệng:

-Nói ra bảo tôi là duy tâm chứ cái miệng thằng Hân độc thiệt. Hèn gì ngày xưa đi săn, đi câu người ta  lẳng lặng đi, nói trước một bước không qua là vậy.

-Ôi dà! Cái thằng Hân, nó biết gì, chẳng qua nó khích vì nó muốn ông truyền cho nó cái nghề làm bẫy bắt sóc, bắt chồn đấy thôi.

-Cũng tại tao, hạ quyết tâm bắt cho được con sóc đỏ dạ để cho nó biết mặt...

 

 

 

                                                                     
 

Muôn vạn ngôi sao trên trời long lanh. Chòm sao Bạch Hổ ở phương tây chói sáng, chòm sao Ba sáng vàng, chòm sao Chu Tước sáng đỏ. Tận xa thẳm trong dải sông Ngân mênh mông ánh sao sáng quyện vào nhau. Thỉnh thoảng một vùng sao bị mờ đi rồi sáng ra, đó là lúc những đám mây che ánh sáng long lanh huyền ảo ấy.

Đoan cùng Ba Hổ, Út Hân đội đèn đi băng qua rẫy. Ba Hổ nhắc Út Hân:

-Có mang theo Pin dự trữ không?

-Yên tâm, địch mới càn, lượm được vô khối.

Cúi xuống buộc dây giầy và nhìn chiếc giầy to bè dưới chân, Đoan cười vang:

-Hơi to một chút, công nhận là đồ quân sự của Mỹ tốt thiệt. Hai đứa buộc dây giầy cho chặt, kiểm tra một lần nữa xem nào.

Khoác khẩu AK, Đoan bước những bước dài trên trảng tranh. Một vùng đồi núi bát ngát lộng gió, ánh đèn pin trên đầu quất loang loáng, cả ba người vừa đi vừa quan sát. Ban ngày trông Hòn Chuông giống như một chiếc chuông chùa màu xanh vàng của cỏ tranh, nhưng ban đêm trông giống như một cái nấm rơm khổng lồ màu đen tím giữa trời... Ba Hổ và Út Hân tuy không được sử dụng đèn, song bước chân của từng người khá thuần thục.

Soi đèn về phía cây cao đứng chơ vơ trên bãi cỏ tranh. Ánh đèn tạo thành một luồng sáng tròn Đoan tỳ vai ngắm bắn. Viên đạn vụt bay cùng với tiếng rơi nhẹ từ trên cây xuống. Cả ba anh em chạy tới, Út Hân reo lên:

-Một con cù lần.

 Ba Hổ quất đèn pin soi liền vỗ vai Út Hân:

-Mày thấy tài bắn của đại sư chưa?

Út Hân buồn bã:

-Bữa nay anh em mình gặp xui hung rồi...

Ba Hổ khẳng định:

-Theo tao thì coi như bình thường  thôi .

Út Hân khẳng định:

-Gặp con cù lần làm sao không xui.

Cả ba anh em lại lặng lẽ đi  trên đồi tranh. Vẫn một cái đèn bắn quất ngang, quất dọc, đi gần một tiếng đồng hồ mà chẳng thấy bóng dáng một con nai, con quảy nào cả. Đi tới Hòn Chuông, Đoan dừng lại nói:

-Ngồi nghỉ một chút rồi tiếp tục đi. Út Hân theo mình, còn Ba Hổ đi lên phía trên trảng tranh vòng tới đường  xuống Đá Bàn rõ chưa.

Vừa hút thuốc vừa nhìn về phía đầm Ô Loan, Đoan nhận ra những ánh đèn chạy dài không sáng lắm là đèn cắm đăng trên đầm. Xa tít ngoài khơi là ánh đèn của những con thuyền đánh cá sáng trắng bồng bềnh là ánh đèn nê-ông. Những ánh đèn nối kết đan dày hàng chục cây số khiến người ta có cảm giác ở đó là một thành phố trên biển. Đoan bỗng nhớ đến thời còn đi học cùng bạn ra đầm Ô Loan đi thuyền và mua cua đầm về ăn. Con cua đầm chỉ bằng nắm tay, mai cua rất mềm. Khi luộc xong chỉ cần bóc nhẹ một chút đã thấy gạch cua đóng dày trong mai và thân cua. Thịt cua mềm, gạch cua ngậy, bùi và thơm, đã ăn rồi thì hương vị không bao giờ quên được. Ngày xưa cua đầm Ô Loan là sản vật cung tiến cho nhà vua, thế mới biết các cụ xưa rất tinh tường.

Hơn một tiếng đồng hồ đi vòng quang Hòn Chuông, mồ hôi Đoan vã ra ướt đẫm lưng áo. Một cơn gió mạnh ùa tới kéo theo sương đêm lành lạnh phả vào mặt khiến Đoan thoáng rùng mình. Bỗng một tiếng xoạt... xoạt... phía bên trái, Đoan quất đèn rọi theo một con quảy không chịu bắt đèn đang cong đuôi chạy, Út Hân tiếc rẻ :

-Chà...Uổng thiệt. Em đã nói rồi mà anh không chịu tin, đi săn gặp cù lần là thất bại ngay.

 Đoan cười:

-Cứ yên lặng theo anh.

-Anh nói động viên em thì có.

-Để rồi Út coi.

Ánh đèn đang quét ngang dọc trên trảng tranh bỗng hai đốm sáng đỏ bắt thẳng đèn của mình bỗng thấy Đoan nhanh chóng chống cây chạc, tỳ súng ngắm bắn. Một tiếng nổ đanh gọn kèm theo tiếng “bục” nhẹ và  Đoan liên tiếp bắn hai phát rồi cả Đoan và út Hân cùng chạy tới. út Hân reo lên:

-Con nai chà.

Ánh đèn rọi thẳng vào con nai đang nằm gục trước mặt, cặp sừng khẻ ngọ ngoậy Đoan cẩn thận bắn bồi rồi quay lại:

-Thấy chưa Út ?

-Con nai phải tới hơn trăm ký thịt ... Anh nói thiêng thiệt.

Út Hân nhướn cổ hú vang, tiếng Ba Hổ hú vọng nhỏ và rền chứng tỏ còn ở rất xa Đoan và Út Hân. Hai anh em ngồi chờ gần tiếng đồng hồ mới thấy Ba Hổ vác về một con nhím. Cả ba anh em kéo nhau xuống suối xả thịt nai, nhổ lông nhím. Ánh lửa bập bùng uốn lượn, hơi lửa hút đất ướt xèo xèo xua tan cái lạnh trong đêm. Lóc một miếng thịt nai bỏ vào nồi cháo rồi lấy thịt nhím và thịt nai thái nhỏ trộn với gia vị để làm món chả nướng Ba Hổ vui vẻ:

-Anh mắc võng nghỉ, bọn em làm chút xíu là xong ngay thôi mà.

Nằm hoài vẫn không chợp mắt được, Đoan cầm đèn pin đi lên dốc ra chỗ hòn đá đầu trảng tranh ngồi một mình. Rít những hơi thuốc dài, Đoan đăm chiêu nhìn về thị xã Tuy Hòa đang ánh lên một vùng sáng màu da cam của ánh điện. Mới đó mà đã hơn sáu năm xa thị xã Tuy Hòa, không ngờ  cậu học sinh Nguyễn Huệ năm nào bây giờ đã trở thành anh giải phóng quân... Đoan tư lự ngồi với bao kỷ niệm ... “Ngôi trường Nguyễn Huệ hai tầng núp sát bên những lùm cây phượng vỹ, mỗi mùa thi tới hoa nở đỏ như lửa, những cánh hoa rụng lả tả trong những cơn gió nam đậu dày sân trường. Hai hàng cây chạy dọc theo con đường vào hội trường mà thầy trò thường hội họp, diễn văn nghệ bốn mùa xanh rợp bóng cây. Trường Nguyễn Huệ quả là một nơi yên tĩnh lý tưởng. Xung quanh trường là những con đường nhựa thẳng tắp, những vi la nhỏ của các gia đình viên chức lấp ló trong những vườn cây. Mỗi buổi tan trường học sinh ùa ra đi chật cả đường Hoàng Diệu. Cái nhóm thằng Châu, thằng Cảnh, con Loan cùng lớp với Đoan cù mỉ, cù mì chịu thua đứng ép vào lề đường khi mấy thằng con trai lục tặc đi xe đạp đánh võng cố ý ép cả ba đứa vào một chỗ...”. Đoan thở dài: “Vậy mà thằng Châu bây giờ là sĩ quan biệt động, nghe nói nó hận đời gì đó mà tự nguyện vào lính biệt động. Còn thằng Cảnh vào cảnh sát. Con Loan lấy Mỹ nghe nói theo chồng đi xuất ngoại... Thật là trớ trêu, sau này hòa bình thống nhất gặp lại nhau sẽ ra sao nhỉ?...”. Đoan đứng dậy sảng khoái đi xuống suối.

Cháo đã nhừ. Thịt nướng, thịt luộc đã được đã được thái thành từng miếng to bày lên mấy tấm lá chuối rừng. Ba Hổ chọn một tảng đá bằng bày thức ăn và đặt nồi cháo bên cạnh trông thiệt ngon miệng. Đoan gật gù:

-Trông như bữa tiệc trong tiệm ấy.

Ba Hổ thiệt thà:

-Ăn như vầy còn ngon hơn ăn đám giỗ, em lấy mấy viên vi-ta-min C hòa với muối ớt thì  ăn mới đã.

Út Hân cầm chén múc cháo cho từng người hào hứng:

-Ăn đi mấy anh...

Ăn uống dọn dẹp xong cả ba anh em lên võng nằm ngủ. Ba Hổ, Út Hân vừa đặt lưng lên võng là ngủ say như chết. Riêng Đoan bao giờ cũng nằm một lát mới ngủ được.

Nghĩ đến Lâm và Mai, Đoan thấy mừng cho hai đứa đã nên vợ nên chồng, dám làm, dám chịu, kiên quyết cưới nhau cho bằng được mà hóa hay. Xét cho cùng tại cấp trên, hai đứa báo cáo xin làm lễ cưới thì ghim lại, động viên khoan tới, khoan lui báo hại cho đôi bạn tự dưng mang vạ vào thân.

Bất giác hình ảnh Nguyệt hiện lên, đôi mắt đen láy đang nheo lại nhìn như cố tình chọc cho Đoan cười. Chiếc răng khểnh nổi lên hòa quyện trên hàm răng hạt lựu càng làm cho khuôn mặt trái xoan của Nguyệt thêm duyên dáng biết bao. Thời Diệm cầm quyền, ba Đoan bị bọn ác ôn bắt, tra tấn dã man rồi thủ tiêu. Ba má Nguyệt thay nhau tới nhà động viên giúp đỡ,  an ủi Đoan. Có lần nhìn Đoan và Nguyệt học bài ba Nguyệt đăm chiêu rồi buột miệng: “Tội nghiệp! Chúng đưa ảnh đi thủ tiêu, ảnh chửi lại chúng, chửi lại thằng Như phản bội... Tội nghiệp thằng nhỏ giống cha như đúc”. Rồi ba Nguyệt thoát ly và hy sinh, hai gia đình càng gắn bó với nhau, hình như trong sâu thẳm, ánh mắt má Nguyệt ẩn náu một điều gì  đó chưa tiện nói ra.

Bỗng Đoan nhớ tới buổi chiều mưa ào ào dội xuống mái tôn. Gió và mưa quật vào cây cối vun vút, Đoan và Nguyệt chụm đầu giải những bài toán khó. Đang học bỗng Nguyệt viết tờ giấy nhỏ trao cho Đoan: “Nguyệt buồn ngủ!... Đoan nằm xa lông mà nghỉ, lát nữa học tiếp đồng ý không?...”. Đoan gật đầu và nằm dài trên xa lông khoan khoái tai lắng nghe tiếng mưa rơi đều đều và tiếng gió đập lao xao. Đoan bỗng nói bâng quơ:

-Một lát nữa là tạnh mưa.

Thấy nguyệt không trả lời, biết Nguyệt đã ngủ, Đoan cầm cuốn truyện chăm chú đọc. Một lát sau thấy Nguyệt tới dúi vào tay Đoan tờ giấy: “Đố Đoan biết từ nãy đến giờ Nguyệt ngủ hay thức. Ghi vào giấy trả lời, yên lặng cho má ngủ...”. Đoan ngồi dậy viết tiếp vào tờ giấy “Lim dim con mắt đúng chưa?...”. Nguyệt xem giấy khúc khích cười:

-Tài thiệt! Sao biết người ta mắt lim dim.

-Thầy bói có hạng sao không đoán trúng.

-Xạo!... Chọc quê em!...

-Muốn ngủ mà không ngủ được, cố nhắm mắt mà mắt vẫn mở vậy không lim dim là gì.

Nguyệt thiệt thà:

-Ừ... em cứ nghĩ đâu đâu ấy thôi mình học tiếp đi anh.

Đoan tinh nghịch:

-Đánh cờ ca- rô giải trí.

Nguyệt nheo mắt:

-Bữa nay nhất định bị em vây cho anh hết lối chạy.

-Để rồi coi.

Hai mái đầu chụm vào nhau, vô tình Đoan nhận ra mùi thơm lá sả từ mái tóc Nguyệt,  Đoan ngây người nhìn Nguyệt. Nguyệt ngạc nhiên:

-Anh làm sao vậy?

Đoan giật mình vụng về:

-À không có gì...

Lại chụm đầu vào học, mái tóc lòa xòa thơm mát của Nguyệt thỉnh thoảng lướt qua má mình, tự nhiên tim Đoan đập thình thịch rồi chợt nghĩ “cùng lắm xin lỗi là cùng...” Đoan nghiêng đầu hôn lên tóc Nguyệt. Vai Nguyệt bỗng rung lên, đôi mắt sáng ướt nhìn Đoan đăm đắm. Đoan đánh bạo:

-Cho hôn một cái.

Nguyệt vẫn khúc khích:

-Bộ hôn dễ lắm sao!... Nhưng chỉ được một cái thôi nghen!...

Cơn gió mạnh kéo theo mảng sương đêm lành lạnh ùa tới làm Đoan thoáng rùng mình trườn người lấy tấm dù đắp trùm lên đầu và ngủ thiếp đi trong đêm sâu.

 

 

                                                                      3

 

Ánh sáng lộng lẫy của buổi sáng bừng trên cao nguyên Vân Hòa. Trên đỉnh Hòn Đác, Hòn La cao ngất ngưởng mây trắng như bông ôm tròn chóp núi, tạo thành những vòng bạc lấp lánh. Rất xa thị xã Tuy Hòa nổi lên giữa khoảng xanh mơn mởn của đồng lúa và biển cả bao la. Xa nữa, gần sát chân núi Đá Bia sừng sững là sân bay Đông Tác với những nhà vòm chứa máy bay uốn vòng nối tiếp nhau như sóng.Tít tắp ngoài biển giữa sóng nước mênh mông, hai chiếc tàu Mỹ trắng lốp đứng chơ vơ. Tận cùng vòm trời là vạch nước thẳng tắp như cái đập chạy dài vô tận khiến người ta có cảm giác như một bức tường xây bằng đá xám mờ phẳng phiu.

Không một tiếng pháo, không một tiếng bom, không một tiếng máy bay. Sự yên tĩnh mênh mông của buổi sáng quả là hiếm có ở chiến trường Nam Trung bộ.

Sương đọng dày trên cỏ tranh, quệt vào người làm cho quần áo của ba anh em ướt sũng. Đất đỏ au, dẻo quạch dính chặt vào giày làm cho giày nặng trịch. Băng qua những rẫy sắn cao quá đầu người, cả ba anh em về tới nhà trong niềm hân hoan sảng khoái. Lâm và ông Tư Hàm đỡ gánh xương nai trên vai Ba Hổ và Út Hân để lên bàn ăn. Thím Năm và Đào hối hả chặt lá cây trải  dày trên nền nhà rồi để gần một trăm cân thịt nai. Các loại xoong, nồi được rửa sạch và bày ra. Mọi người xúm vào thái thịt. Ông Tư Hàm lật đật đứng dậy với chiếc gùi vừa đi vừa nói với mọi người:

-Tôi ra rẫy hái rau, kiếm gia vị.

Mai cầm ca cà phê đưa cho Út Hân:

-Mời ba anh em trút bộ đồ đi săn ra để bọn này giặt. Cả huyện người nấu ăn không cần ba anh em phải tham gia đâu.

Út Hân nhanh nhảu cầm ca cà phê san ra chén mỏng đưa cho Đoan và Hổ:

-Nước cà phê đựng trong chén mỏng uống mới đúng cách.

 Lâm đắc ý:

-Cái gì cũng phải đàng hoàng chứ.

Ông Tư Hàm tới chỗ dấu đồ của mình đem về chai rượu gạo đắc ý dơ cao cho Lâm và Đoan biết.

Bao giờ cũng vậy, cánh phụ nữ ăn xong rồi mà cánh đàn ông vẫn còn khề khà. Thím Năm, Mai và Đào thay nhau phục vụ bữa tiệc nhậu của cánh đàn ông. Tiếng bánh tráng nướng bẻ kêu rôm rốp, tiếng xuýt xoa vị cay nồng của ớt, của rượu quyện trong tiếng cười nói rôm rả. Ông Tư cầm ly rượu dơ cao và kéo dài giọng:

-Nè...Mấy chú...Tất cả năm mươi...phần trăm... Sao hay là một trăm...phần trăm.

Thấy Lâm và Đoan chỉ nhấp sơ vào ly rượu, ông Tư Hàm dang tay nói to:

-Chưa được...Chưa được...Hai chú phải uống hết...Nếu không bị phạt...

Út Hân biết phận chỉ ngồi ăn và gắp. Ông Tư thấy vậy khoa tay chỉ vào Út Hân:

-Thằng Út ăn hùng hục như trâu sao gọi là ngon. Phải biết món nộm có cả chua, ngọt, bùi, cay, mới đủ vị. Ăn miếng thịt nướng phải biết cái ròn, ngậy mới là ngon...Tôi nói có phải không các chú?

Bữa ăn vui vẻ kéo dài và trọn vẹn. Ông Tư mặt đỏ gay, chưa có bữa nào ông nói to và nói nhiều như hôm nay. Ăn uống dọn dẹp xong mọi người mới mắc võng đi nghỉ.

Vừa đặt mình lên võng, ông Tư Hàm đã ngáy pho pho. Đầu ông hơi nghiêng sang một bên, những nếp nhăn ngang dọc hiện rõ trên khuôn mặt. Nhìn kỹ mới thấy trên khuôn mặt của ông Tư như ẩn chứa bao vui buồn, thăng trầm của cuộc đời mà ông đã trải qua.

Ẵm con nằm trên võng, Mai nhìn ông Tư Hàm thấy tồi tội lẫn thương hại, lẫn cảm thông và trân trọng. Quả là khó mà phân tích được nỗi đồng cảm của Mai đối với ông Tư Hàm.

Một cơn gió thoảng qua, ông Tư Hàm khẽ rùng mình ngồi bật dậy và ôm bụng. Út Hân nghe tiếng võng kêu đánh “soạt...” vội bật người ngồi dậy ngơ ngác. Thấy ông Tư ôm bụng chân bước xiêu xiêu liền đứng dậy dìu ông già. Ông Tư bước những bước dài hối hả. Rồi bỗng gạt phắt Út Hân sang một bên và vội vàng tụt quần ngồi thụp xuống. Mùi phân chua khẳn xông lên, bụng sôi lên rong róc, chân tay bỗng bủn rủn, ông Tư dựa vào thân cây lầm bầm:

-Cái ruột không yên!

Út Hân dìu ông Tư vào nhà và đỡ ông nằm trên võng. Thím Năm chẹp miệng:

-Tại ăn quá nhiều, uống quá chén đó ông Tư à.

Ông Tư Hàm vừa rên vừa trả lời:

-Lâu ngày có một bữa ngon thành thử quá đà.

Út Hân cười hì hì:

-Anh Lâm, Anh Đoan cũng ăn uống như chú sao không việc gì.

Ông Tư Hàm lặng im không trả lời, lấy tấm đắp tủ lên người.

Ánh lửa bập bùng giữa lán tỏa hơi ấm vỗ về mọi người chìm vào trong giấc ngủ sâu để bù đắp lại những đêm mưa dầm phải nằm co ro trong gió lạnh giữa rừng. Những cây củi bằng bắp chân, bắp đùi được xếp chồng lên nhau cháy lem lém. Những ngọn gió lùa qua uốn những ngọn lửa nghiêng ngả như người đang nhảy múa. Củi khô lách tách nổ làm bay ra những tàn lửa đỏ hồng vọt lên rồi tắt ngấm. Từng bầy đom đóm ngoài rẫy bay chấp chới và tiếng dế mèn kêu ri ri... hoài trong đêm.

Bỗng những ánh chớp xanh lè và những tiếng nổ xé tai chụp tới. Mai hất bọc võng ôm con bật dậy nhoài người xuống đất. Mùi thuốc đạn khét lẹt và mảnh pháo bay sát sạt như muốn xé tan căn lán. Khom người lấy lưng che mảnh đạn cho con, Mai nhoài người chui xuống hầm. Căn hầm rung lên bần bật. Người trong hầm như dán chặt vào nhau. Bỗng ông già Tư dẫy lên hai cái toàn thân mềm nhũn, đầu nghẻo xuống vai Mai. Tiếng khò...khò...ặc...ặc...của ông Tư làm mọi người hoảng hốt. Mai sờ tay lên cổ, lên mặt ông Tư Hàm bỗng hốt hoảng kêu lên:

-Chú Tư chết rồi!...

Lại một loạt pháo bắn tới làm cho đất trên nắp hầm rơi xuống rào rào khiến mọi người phải ngồi ép sát vào nhau. Ngồi ngoài cùng, Đoan quay vào hỏi:

- Còn ai việc gì không?

-Không...

Đoan nói như ra lệnh:

-Dãn ra đặt chú Tư nằm xuống!

Trời hửng sáng. Cây cối ướt đẫm sương đêm. Những mảng sương mù vẫn bay là là trên rừng, trên rẫy. Ngọn lửa giữa nhà vẫn bập bùng cháy. Không khí im lặng nặng nề trùm lên từng người. Lâm, Đoan cùng Ba Hổ, Út Hân cùng hai cậu liên lạc đi đào huyệt. Mai, Đào và Thím Năm ở nhà sắp xếp lại quần áo, tư trang của ông Tư Hàm.

Ông già Tư người lạnh cứng, da xám nhợt nằm ngay ngắn trên tấm tăng võng trải bên đống lửa. Toàn thân ông Tư không bị một mảnh pháo nào ngoài một vết thương chỉ bằng trái táo trên trán. Có lẽ ngay từ loạt pháo đầu tiên mảnh đã găm trúng đầu  nên ông  Tư chỉ kịp lao xuống hầm nấc lên rồi chết.

Mọi người đặt ông Tư Hàm lên võng và phủ lên người ông tấm đắp bằng vải dù của chiếc đèn dù mà ổng đã lượm được rồi hì hục lấy thuốc quả pháo mù màu tím về nhuộm. Mắt ông già vẫn như hé mở.  Đuôi mắt của ông Tư những nếp hằn sâu, cái giựt lên, cái kéo xuống như muốn kéo cặp mắt mở ra để nhìn mọi người và trời đất. Cặp môi ông như mấp máy, như muốn nói ra những điều với mọi người mà ông chưa nói được .

Vết máu trên trán ổng được lau sạch chỉ còn một vết tím hơi dài. Nếp nhăn trên vầng trán ông Tư có cái hất lên, có cái dãn ra. Có lẽ những nếp nhăn dãn ra là những điều ông đã nói được với mọi người, đó là điều ông đã khẳng định cho mình quyết tâm một đời chiến đấu hy sinh cho cách mạng. Những nếp nhăn nằm vằn vèo trên trán phải chăng là dấu ấn của những tháng năm  trăn trở về những uẩn khúc mà thời gian ông sống trong tù, trong quản thúc của địch mà Đảng chưa có điều kiện lý giải giúp ông.

Thím Năm lấy tờ giấy pô-luya trắng tủ lên mặt ông Tư Hàm rồi nức lên:

-Mới đó anh ấy còn!... Giờ đã đi rồi!...

Mai đỡ thím Năm đứng dậy an ủi:

-Chiến tranh thím à, cái chết có từ ai đâu.

Ấy vậy rồi đôi vai  Mai cũng rung lên, gục vào thím Năm, cả hai thím cháu ôm nhau khóc rưng rức.

Tiếng Út Hân nói trong  nỗi  buồn lẫn bâng quơ:

-Tối nay... Chỗ chú Tư...trống rồi!...

 

 

Đào, Út Hân, Ba Hổ cùng Đoan về căn cứ xã Phụng báo tin chú Tư Hàm hy sinh cho anh em dưới căn cứ biết. Toàn bộ đồ đạc, tư trang của ông Tư Hàm, Đoan mang về bàn giao cho ông Chín Tòng. Biên bản kê khai đồ đạc và tư trang của ông Tư  được làm rất kỹ, có chữ ký của tất cả những người chứng kiến.

Ở với ông Chín Tòng khá lâu biết rất coi trọng công tác tử sĩ nên Mai viết thư trình bày rõ trường hợp hy sinh của ông Tư Hàm để ông Chín Tòng xuống làng báo tin và trao tư trang cho gia đình ông Tư. Người đi rồi nhưng kỷ vật còn đó, nhất định con cháu ông Tư Hàm lại nối bước ông đi đánh Mỹ cứu nước. Trong thư viết cho ông Chín Tòng, Mai không quên việc thím Năm nhắn anh em mua nhang gửi lên hậu cứ để thắp cho ông Tư.

Trong nhà chỉ còn lại Mai và Lâm. Lâm ẵm bé Trung nằm trên võng. Từ khi sinh con đến giờ, bữa nay Lâm mới được ẵm và đùa giỡn với con. Bé Trung cười toe toét, tay sờ lên cằm cha. Lâm hôn con, con bé vừa đau vừa nhột khi cái cằm đầy râu chạm vào má. Lâm nựng con:

-Ba xin lỗi, ba quên cạo râu.

Nô đùa chán hai cha con ôm nhau ngủ. Mai lấy quần áo của chồng, tã lót của con đem đi giặt. Nhìn những chỗ rách, trên quần áo chồng, Mai thấy thương chồng và tự trách sao không để ý khâu vá để chồng mặc rách. Quả thực quần áo của Lâm không có bộ nào mới cả, không những vậy, áo quần cháy lỗ rỗ vì bị dính tàn thuốc.

Từ suối về, Mai phơi quần áo, tã lót rồi lẳng lặng ngồi cạnh chồng. Nhìn chồng và con nằm ngủ Mai bần thần: “Lâm khổ quá!... chiến đấu đã căng thẳng lại lo cho vợ, cho con, cứ đà này chẳng mấy lúc mà nếp nhăn đến trước tuổi... Ở đơn vị, biết tâm sự cái khó với ai, chỉ biết lấy thuốc hút để tâm sự một mình...với mình!...” Mai mỉm cười nhìn chồng “ Tội nghiệp anh chàng đến là ham con...cứ dành ẵm mà tới bữa nay mới được ẵm con”.

Mai lấy chiếc khăn trong ba lô ra thêu, chiếc khăn trắng muốt, xung quanh khăn là đường viền bằng chỉ thêu màu xanh lá cây. Mai thêu cho chồng chiếc khăn để  khi nhìn thấy khăn đỡ nhớ mẹ con Mai. Sực nhớ chùm hoa trên chiếc khăn mà bé Trung được tặng khi mới sinh. Lấy khăn ra, Mai ngắm nhìn chùm hoa và dòng chữ :

“Tặng bé Thủy Trung”. Trong khăn lại thêu cả câu thơ:

Cháu là hoa của núi rừng, là mặt trời nhỏ sáng bừng tương lai

                                                            Chú của cháu :Tự Tôn

Mai nhìn chùm hoa trên chiếc khăn của Tôn bất giác cười: Câu chuyện Lâm đặt tên cho con là Trung bắt nguồn từ chiếc khăn thêu  của Tôn. Hồi Mai mang bầu, trên đường lên Tỉnh họp ghé vào đại đội 25 thăm Lâm. Việc Mai sinh con trai hay con gái bỗng nổ ra cuộc tranh luận của anh em trong đơn vị và được chia làm hai phe rõ rệt: Với những kinh nghiệm gia truyền, thâm niên coi tướng số kết hợp với các lý thuyết y học đông tây kim cổ, hai phe đều đem ra bảo vệ ý kiến của mình và chẳng bên nào chịu thua bên nào. Cuối cùng một anh lính trẻ đưa ra ý kiến hai phe phải ký biên bản làm bằng chứng, chờ chín tháng mười ngày Mai sinh  thì  mới xác định được phe nào thắng cuộc. Phe thua thì cứ trên danh sách đã ghi tới lục ba lô lấy đường tập trung lại đưa cho anh Hồi nấu chè liên hoan. Giấy này đưa cho anh Hồi giữ và bầu anh Hồi vừa làm trọng tài  và kiểm sát.  Phe tiên đoán con trai đưa ra hơn mười tên nào là: Trung Dũng, Trường Sơn, Minh Triết..v.v.. Phe tiên  tri con gái cũng đưa ra hơn mười tên đẹp như: Kim Oanh, Ngọc Hà, Minh Hằng..v.v...

Duy chỉ có một mình trung đội trưởng Tôn xông vào đề nghị :

-Thắng thua y như khế ước mà thực hiện, còn việc đặt tên phải có ý nghĩa tớ xin đặt tên là Lê Nguyễn Thủy Trung. Trung ở đây là  “tê e rờ  ung trung” nghe chưa các vị?

Một anh chàng kêu lên:

-Ông đồ ơi, ông lại giở Hán chùm ra rồi đấy.

Một người khác đế vào:

-Chèn đét ơi!.. Nam Mô a di  đà Phật...và lạy Chúa... Ông đồ à, ông cao lênh khênh, đôi vai chè bè, khăn xếp áo đóng nào chịu nổi thân hình ông.

Mọi người cười ầm lên, Tôn cố nói xong  không lại với mọi người. Cuối cùng lại anh lính trẻ dàn xếp:

-Đề nghị im lặng...Ưu tiên lớp trẻ nói chứ. Không cho em nói là em phá đám đấy.

-Thôi...Cho nó nói.

-Nào đặt tên cho vợ tương lai đi em.

Chàng lính trẻ e hèm một tiếng rồi dõng dạc:

-Đề nghị anh Tôn, tên cúng cơm là Văn Tôn, hiệu là Tự Tôn, xin trả lời ý nghĩa cái tên đại ca đặt.

Tôn cười hà hà:

-Này... Nói có sách, mách có chứng. Đây là quà tớ tặng đôi uyên ương.

Tôn dơ chiếc khăn lên dứ dứ. Chàng lính trẻ hỏi vặn:

-Anh lấy ở đâu ra cái khăn, hay là đi xin rồi tặng lại?

Tôn lại cười hà hà:

 -Tớ quen một nàng bên Tỉnh ủy. Nàng quen tớ trong một buổi trưa hè, hai đứa gùi gạo tóe mồ hôi. Cảnh trời, trăng, mây nước  mắt tớ tóe đom đóm vì mệt. Tớ xin nàng ngụm nước thế là quen.

-Rồi sao nữa, tiếp tục.

-Cô em viết thư qua, tớ viết thư lại, thấy chữ tớ đẹp, cô em nhờ tớ viết giúp khăn thêu, tớ liền nhờ cô em thêu giúp chiếc khăn. Cô em cảm động việc làm của tớ viết thư sang nhận lời và còn nhiều tình tiết thiết tha..v.v...

-Thì giải nghĩa đi, để anh Lâm chị và chị Mai duyệt.

-Chữ Thủy là thủy chung. Chữ Trung là trung hiếu. Nào thấy ý chưa?

-Nghe...Có lý đấy.

Tôn tự hào:

-Trai hay gái tên ấy đều được hết.

Tôn đưa khăn cho chàng lính trẻ:

-Này giao nhiệm vụ cho thằng con rể, tới gặp bố mẹ vợ tặng quà cho vợ hãy còn trong bụng mẹ, có tao đi kèm.

Trong lúc vui, Lâm và Mai nhìn nhau nhận lời ào vậy mà chuyện đùa thành thật.

Nhớ đến Tôn, Mai thoáng buồn và thở dài: “Chữ chú Tôn còn đây mà người đã hy sinh rồi. Tội nghiệp!... Lúc bé Trung ra đời cũng là lúc đại đội 25 đánh địch ở xóm Cây Dừa huyện Củng Sơn, Tôn hy sinh, trong ba lô chỉ có mấy bộ quần áo đã sờn và cuốn sổ tay để ghi nhật ký. Lâm đã cẩn thận gửi theo đường giao liên để gia đình giữ làm kỷ niệm, không hiểu có tới nơi được không?!..”.

Ngồi lặng yên trong miên man  xao động, Mai nhớ bài hát mà Tôn hát hôm Mai đến đơn vị thăm Lâm. Chẳng hiểu ai sáng tác bài hát đến là hay: “Nắng lên, nắng lên đi cho hoa gạo quê tôi rực rỡ. Xuân đến từ cửa Đông cho hoa chào đón xuân về...” Mai quên mất lời bài hát đó rồi. Hẳn thành phố Nam Định quê Tôn đẹp lắm, Mai nghĩ thành phố Nam Định, chắc cũng như thị xã Tuy Hòa, và có lẽ lớn hơn Tuy Hòa nhiều. Bé Trung cựa mình Lâm bừng tỉnh, thấy vợ ngồi cạnh, vội ngồi dậy đưa con cho Mai ẵm:

-Để anh mắc võng cho hai mẹ con nằm. Em nghỉ một lát cho đỡ đau lưng.

-Dạ...

Nằm sát bên chồng, Mai ẵm con, vạch vú cho con bú nhìn chồng âu yếm. Gió rất nhẹ, nắng nhạt xuyên qua lá cây và nắng lung linh nhảy nhót trên mặt đất. Tiếng con chim “Bắt cô trói cột...Khó khăn khắc phục” kêu vọng lại đều đều. Lâm nắm tay vợ mỉm cười. Chiến tranh và cái chết lúc này bỗng tan biến trong họ và chỉ còn lại nỗi rạo rực khát khao của tình yêu đang tràn ra mênh mông.

 



                                                                   
 

Từ căn cứ trở về hậu cứ sản xuất của xã, Đoan đem về bao chuyện nóng hổi ở dưới địa bàn kể lại cho mọi người: Chuyện ông Chín Tòng về xóm Than công tác bị địch phục kích suýt chết làm mọi người mừng mà lại thêm lo. Bọn địch nói diệt được hai cộng sản cồ là Mai và ông Chín thì tình hình xã Phụng sẽ yên ổn. Chuyện giữa nhà ông Chín Kiều và ông Bảy Phấn vì bênh con mà mâu thuẫn giữa hai gia đình trở nên gay gắt. Ông Chín Kiều cho nhốt gà của mình rồi lấy thuốc  chuột trộn với bắp xay nhử cho gà ông Bảy Phấn ăn. Ông Bảy Phấn bắt được vậy là hai nhà đánh nhau, ông Chín Tòng phải thay mặt xã hòa giải mới yên.

Nói chuyện một thôi, một hồi rồi Mai giục Lâm và Đoan đi mắc võng ngủ, còn mình chuẩn bị quần áo và lương khô cho hai anh em về đơn vị.

Ăn cơm xong nghỉ một lát thím Năm và mẹ con Mai đi tiễn Lâm tới mối đường số sáu mới dừng lại. Mai ngơ ngẩn ẵm con nhìn theo chồng đến nỗi thím Năm phải giục:

-Thôi mình về, đưa con nhỏ tao ẵm cho.

Thím Năm vừa chìa tay thì bé Trung đã vội vã sà vào lòng bà. Thím Năm vừa đi vừa nựng:

-Cha mày... quen hơi bà rồi, quấn suốt...

Mai nhìn thím Năm cảm động:

-Có thím bên cạnh mẹ con cũng đỡ khổ thím à.

-Mày nói gì lạ vậy, làm cách mạng phải ôm nhau mà sống chứ, có con Trung bà cháu tao quấn quýt cũng đỡ buồn mày ơi.

Hai thím cháu vừa đi vừa nói chuyện, thím Năm lỷ kỷ:

-Bữa về làng tao ẵm con thằng Hai nhà tao mà thằng bé lạ hơi không cho tao ẵm, tao tủi thân ôm ào lấy nó rồi đưa kẹo cho nó ăn vậy mà thằng bé cứ khóc giẫy nãy lên, tao đành chịu thua, phải đưa cho mẹ nó ẵm.

Thoáng nhìn đôi mắt thím Năm ướt nhòa, Mai nén tiếng thở dài nghĩ thầm: “Tội nghiệp bà già hay tủi thân tủi phận!...”. Đi sát thím Năm Mai nhỏ nhẹ:

-Thím à, máu nào, ruột đó, cứ ở một hai bữa là nó đeo lấy nội, lúc đó có dứt ra cũng chẳng được đâu.

Thím Năm chép miệng:

-Nhưng biết làm sao... Lâu lâu mới được về nhà một tối rồi lại vội vội, vàng vàng ra đi, làm sao mà cháu bén hơi bà.

Bất giác Mai thở dài nói với thím Năm:

-Mọi người đều phải chịu đựng như vậy thím à.

Hai thím cháu về nhà, thấy thím Năm ríu rít với bé Trung, Mai xách cuốc, đeo gùi ra rẫy đào sắn. Mọi bữa đông vui vậy, bây giờ rốt cuộc chỉ còn lại hai phụ nữ và một trẻ thơ lo mọi công việc sản xuất ở hậu cứ. Nếp sống gian khổ và ác liệt của chiến trường tạo cho cho Mai thành thói quen đến nỗi thím Năm thấy Mai lấy gạo nấu cơm phải kêu lên:

-Sao hai người chỉ có nửa lon gạo. Gạo dưới căn cứ mới đưa lên, lại thằng Đoan, thằng Lâm vác về tất cả tới gần trăm ký mà mày kiệm giữ vậy.

-Có lương khô thịt nai lại canh tập tàng tăng sắn lên mà ăn cũng không xót ruột đâu thím à.

-Tao thì sao cũng được, còn mày ăn vậy lấy đâu ra sữa cho con bú?

Mai cười hiền lành:

-Đu đủ xanh, hoa chuối luộc toàn là thứ ăn vào mát sữa Thím à.

-Cái con nhỏ!... Tao chịu mày!...

Thím Năm ngồi võng ôm bé Trung hát ru, Mai lặng nghe câu ca mới ngọt ngào ý vị làm sao: Một mai con cá hóa rồng, đền ơn bác mẹ dưỡng công sinh thành.

Cầu mong cho con ăn no, chống lớn Mai thầm nghĩ: “Đời nó lớn lên chắc mới hết chiến tranh, không phải bỏ học giữa chừng như mẹ nó...” Cứ vậy Mai vừa nấu ăn vừa nghĩ bâng quơ, và bỗng giật mình khi thím Năm hỏi:

-Bay quyết định đưa con bé Trung về dưới làng sống hợp pháp à?

-Dạ...Cháu ngủ rồi hả Thím?

-Ừ, tao ru nó ngủ rồi, mày có nghe tao hỏi không?

-Dạ...có, việc đó tùy anh Lâm và anh Đoan quyết định .

-Còn mày, cũng phải có ý kiến chứ Mai.

-Dạ...Cháu sao cũng được, thuyền theo lái, gái theo chồng mà Thím.

Thím Năm lưỡng lự:

-Kiếp đàn bà mình là vậy con à, nhưng tao nghĩ lon son cũng con với mẹ, lẹ chẹ cũng mẹ với con. Bây giờ bà cháu quen hơi, xa nó đến tao cũng nhớ chứ huống chi mày.

Mai thú thiệt:

-Xa nó chắc nhớ con không chịu nổi... Nhưng tình cảnh vợ chồng con đều thoát ly, anh Lâm nghĩ như vậy cũng phải.

-Biết là vậy nhưng tao vẫn cảm thấy nó thế nào ấy.

Thấy Mai im lặng thở dài, thím Năm bắt qua chuyện khác:

-Hồi sáng thì đông vui, giờ chỉ còn lại tao với mày và con nhỏ. Tao thấy nhà không có đàn ông sao mà lạnh ngắt.

Mai phì cười:

-Thì còn lại phụ nữ ba đảm đang. Thôi thím cháu ta đi ăn cơm kẻo bé Trung nó thức giấc.

Đang ăn cơm, bỗng có tiếng người xôn xao ngoài rẫy, chỉ thoáng một chút một cậu bộ đội mặt non choẹt khoác khẩu AK bước vào nhà. Nhìn thấy Mai và thím Năm, cậu bộ đội quay lại gọi to:

-Vào đây...Vào đây... Có nhà đây này.

Cậu ta bẽn lẽn và lúng túng:

-Thím và chị... cho bọn em ở nhờ... Nấu ăn xong bọn em đi ngay.

Mai vui vẻ:

-Củi bếp sẵn, các đồng chí cứ tự nhiên, các đồng chí đi đâu?

-Dạ... Chúng em đưa một đồng chí bị sốt rét ác tính đi viện. Viện Trúc Bạch có gần đây không thím?

Thím Năm bật cười:

-Tội chưa... Còn hơn nửa ngày đường nữa mới tới.

-Thế mà thủ trưởng cháu bảo đi gần ba tiếng đồng hồ là tới viện.

Mai hỏi đồng chí bộ đội:

-Các đồng chí mới vào hay sao mà không biết đường đi?

-Dạ... Chúng em mới vào chiến trường.

Mai nhìn chàng bộ đội ngơ ngác như con nai giữa rừng thư thả nói:

-Cứ gọi anh em vào nấu ăn rồi chị chỉ đường cho mà đi. Địa hình không thông thạo dễ đi lạc lắm.

Tốp bộ đội cáng bệnh nhân ùa vào nhà như một luồng gió. Thấy chủ nhà chỉ là hai phụ nữ và một cháu nhỏ, tốp bộ đội ý nhị xuống suối xách nước, ra rẫy kiếm củi để bà già và phụ nữ đỡ vất vả. Mai chỉ vào gùi sắn mới đào:

-Lấy sắn ghé cơm ăn cho no em à.

Cậu bộ đội lúng túng:

-Chúng em không có gì để đổi lấy sắn chị à.

 Mai bật cười:

-Sắn cách mạng đấy, ăn đi, không phải đổi chác gì đâu.

Mừng quá cậu bộ đội cảm ơn và thành thật:

-Bụng lính như cái máy nghiền cơm, ăn chưa đầy tiếng đồng hồ đã thấy đói thắt ruột, thắt gan mới lạ chứ, đi ròng rã ba tháng từ Bắc vào chiến trường, bọn em ăn toàn sắn và rau rừng.

 Mai thông cảm:

-Vào chiến trường thì phải khổ chứ.

-Nghe trên đài nói em cứ tưởng vào miền Nam chỉ có đánh giặc chứ có nói đói đâu.

-Ừ thì nhà báo họ làm công tác tuyên truyền tư tưởng chúng mình mà.

 Một cậu đi ngoài rẫy hái rau về hỏi thím Năm:

-Ở đây không có bí à thím?

-Không có.

-Thế mà cháu cứ đi tìm hoa bí.

 Thím Năm xúc hai tô thịt nai đưa cho cậu bộ đội:

-Cho vào rau nấu canh cho anh em ăn.

 Chàng lính nhìn nhìn khẩu AK để bên ba lô của Mai ngạc nhiên:

-Thế dân ở đây cũng được phát súng hả chị?

 Mai nhìn cậu lính nheo mắt tinh nghịch:

-Vậy dân không biết bắn súng, không biết đánh giặc à?

 Thấy cậu bộ đội lúng túng, Mai vui vẻ:

-Nói để các đồng chí yên tâm, đây là nhà của hậu cứ sản xuất xã Phụng. Trước sau gì thì các đồng chí cũng về xã Phụng công tác thôi mà.

 Như gỡ được thế bí anh chàng reo lên:

-Em hiểu rồi. Chị có biết không, một lần trên đường hành quân chúng em vào rẫy thấy những quả bí to như quả dưa hấu, tưởng là bí của cách mạng hái về ăn thế là dân đến đơn vị bắt đền có chết không chứ.

 Thấy Mai vui vẻ, anh chàng hứng chí:

-Hôm sau bọn em bị tiểu đoàn cảnh cáo. Thế là một anh cán bộ đại đội cũng ở chung với chúng em trong trạm giao liên dạy cho một bài thơ, để em đọc cho chị nghe:


Nghe câu thơ mọi người cười ầm lên. Anh chàng vừa nhặt rau mặt vẫn tỉnh bơ:

-Còn quần áo đem đổi lấy gà, lấy sắn ăn hết rồi.

Một cậu bộ đội khác thanh minh:

-Bí quá nên bọn em ăn cắp bí của đồng bào về ăn. Đồng bào bắt được đem bọn em tới trạm giao liên kiện cách mạng. Ông trạm trưởng trạm giao liên đến vừa nói tiếng Kinh, vừa nói được tiếng dân tộc chúng em được thả về nên mới có câu thơ đó.

Trên võng, đồng chí bộ đội sốt mê man, trong cơn mê sảng liên tục gọi mẹ làm Mai và thím Năm xốn xang cả ruột gan. Đưa con cho thím Năm ẵm, tới sờ trán người bệnh, thấy mặt đỏ ửng và môi khô lại, Mai lấy khăn ướt đắp lên trán bệnh nhân hỏi đồng chí y tá:

-Em cho uống thuốc và tiêm chưa?

-Em tiêm và cho uống thuốc rồi.

-Mưa gió liên tục, mới vào chiến trường dễ bị sốt rét ngã nước lắm. Mới lớn lên sức chịu đựng có hạn thành ra bệnh nặng càng nặng thêm đấy.

Thím Năm bảo Mai:

-Hay là lấy lá trầu không quệt với vôi đắp vào gan bàn chân, gan bàn tay cho bớt sốt. Mai à, con đi hái ít rau diếp cá và kiếm cỏ mực về đâm ra vắt lấy nước cho nó uống.

Mai gật đầu:

-Dạ, loại cỏ này hạ nhiệt nhanh không kém gì thuốc tây.

Thím Năm bùi ngùi:

-Tội nghiệp... Con gà con mới rời ra khỏi cánh mẹ đã phải đi hàng ngàn cây số, tới nơi chưa được nghỉ ngơi đã đặt ba lô đi đánh giặc ngay làm sao mà không bị bệnh.

Đồng chí y tá thanh minh:

-Hơn mười ngày đánh nhau dưới làng, quần áo bọn con gần như lúc nào cũng ướt. Lạnh đến mức môi đứa nào đứa nấy tím ngắt, răng đánh vào nhau cầm cập. Tối đến bọn con tranh thủ vắt quần áo hong cho khô, sáng lại mặc vào, không có thời gian giặt.

Cầm thuốc về, Mai vội ôm con vạch vú cho bú, thím Năm càu nhàu:

-Đi gì mà lâu lắc, con mày ở nhà khát sữa dỗ hoài vẫn không nín.

Thím Năm cầm nắm lá rửa sạch lấy một ít muối cho vào cối đá giã nhỏ, vắt lấy nước rồi bưng chén thuốc đưa cho đồng chí y tá:

-Uống xong khoảng một tiếng đồng hồ là hạ nhiệt ngay.

Ẵm con ngồi trên võng, Mai nhắc thím Năm:

-Thím mở ba lô của con lấy viên thuốc hạ nhiệt cho y tá điều trị cho em nó mau khỏi.

Nhìn đồng chí y tá cho bênh nhân uống thuốc, Mai tận tình:

-Lấy thìa đổ thuốc cho bệnh nhân em à.

Xúc thuốc để lên miệng bệnh nhân đồng chí y tá dỗ dành:

-Uống đi, thuốc gia truyền đấy.

Thấy y tá ngoan ngoãn làm theo sự hướng dẫn của mình, Mai bật cười:

-Làm như vậy có được không bác sĩ?

Đồng chí y tá lúng túng trả lời:

-Thú thật với chị việc chăm sóc bệnh nhân em chưa có kinh nghiệm.

Bất giác Mai nhận thấy đồng chí bộ đội có nét mặt hao hao giống em trai mình. Em trai của Mai đã được đưa ra Bắc học ở Đông Triều. Thư của nó gửi nói về than đá Đông Triều, về cái lạnh mùa đông làm cây rụng lá để trơ lại những thân cành xơ xác, khẳng khiu. Mai bỗng tự hỏi không biết em trai mình có học kịp bạn bè không, tiết trời lạnh như vầy làm sao chịu nổi. Nghĩ tới em trai, Mai thấy mừng vì dù sao việc học hành của nó cũng đến nơi đến chốn hơn mình.

Đường tới bệnh viện còn xa, trời lại sắp tối, khiêng cáng mà lạc trong rừng thì thật khốn khổ, tốp chiến sĩ đưa bệnh nhân đi viện quyết định ở lại. Mọi người mắc võng xung quanh đống lửa ở giữa nhà, võng đan chéo nhau thành nhiều tầng. Bệnh nhân ưu tiên cho nằm gần lửa, vì vậy mỗi lần y tá muốn chăm sóc bệnh nhân phải luồn qua mấy cái võng. Có lẽ do thuốc và hơi ấm của lửa làm cho cơn sốt của bệnh nhân giảm đi nên không mê sảng nữa, hơi thở đều đặn hơn nhiều.

Cơn mưa đêm bỗng ập xuống, hạt mưa to và nặng bay xoáy trong gió rừng khiến người ta có cảm giác là những mũi khoan đang khoan xuống đất để nhổ tróc gốc cây rừng lên. ánh đèn pin loang loáng soi vào đầu dây võng cột sít vào nhau. Một anh chàng đập mạnh vào võng hối hả:

-Dậy... Dậy... dây võng của ông cột chồng lên dây võng của tôi rồi nằm ngủ say như chết ấy.

-Có chuyện gì đâu?

-Nhưng mưa ướt hết võng đây này.

-Đang ngon giấc... Rõ chán... Lắm chuyện.

-Ngủ như ông thì địch tới sát nách cũng chẳng biết.

-Vâng, sao đêm nay ông tiến bộ thế. Mọi tối ông trèo lên võng là ngáy pho pho, địch nó tới xẻo chim ông mang đi ông cũng không biết lại còn chê tôi.

Nhiều tiếng cười rộ lên, một anh chàng xen vào:

-Thôi tôi xin hai bố cột lại võng rồi yên vị, thật là: Lươn ngắn lại chê trạch dài thườn bươn méo miệng chê trai lệch mồm.

 Tiếng cười rộ hẳn lên, nhiều tiếng bình luận xen vào. Thím Năm nằm trên võng dàn hòa:

-Bọn bay đang sức ăn, sức ngủ, nói qua nói lại hơn thua lời nói có ích gì đâu chà... Lạnh quá, ai nằm gần lửa cời than, xếp thêm củi cho cháy to lên chút nào.

Ôm con nằm nghe chuyện lính bất giác Mai mỉm cười khoan khoái và ấm áp thầm nghĩ: “Đúng là người trăm xứ đi làm cách mạng có khác; vô khối chuyện...”.

Tiếng cậu y tá càu nhàu:

-Nói nhỏ thôi mấy ông để cho thằng Liên ngủ. Nó mê sảng suốt ngày mới chợp mắt được một lúc thì lại làm ầm lên.

Đêm lại chìm sâu vào trong giấc ngủ. Nghe kỹ trong lán lúc này thấy rất rõ tiếng thở đều đều trong từng cánh võng. Tiếng mưa rơi, tiếng gió rừng, tiếng réo rất xa của con thác vọng tới hòa quyện vào nhau ru mọi người vào giấc ngủ. Ngọn lửa trong đêm vẫn cần cù uốn lượn sưởi ấm và thi thoảng có tiếng một anh lính nói mớ trong giấc ngủ say.

 

 

Ở Phú Yên có tục cho rằng con cù lần xuất hiện ở đâu thì điềm xấu nhất định sẽ xảy ra ở đó và không hiểu ai đã làm tổng kết thời gian, địa điểm và sự kiện về con cù lần.

Năm 1954, con cù lần xuất hiện ở phường 6 thị xã Tuy Hòa thì Pháp dùng tàu chiến đổ bộ đánh chiếm thị xã Tuy Hòa. Thị xã Tuy Hòa lúc đó thực hiện triệt để chủ trương tiêu thổ kháng chiến đánh Pháp. Cũng năm đó con cù lần xuất hiện ở Hòn Hèo, Pháp bị ta đánh bại trong chiến dịch Hòn Hèo nổi tiếng. Từ năm 1959 là năm xã Hòa Thịnh đồng khởi đến nay những cứ điểm Ngụy và Đại Hàn như: bót Pơ-Tý huyện Tuy Hòa một, Hòn Đình huyện Tuy An, Hòn Bứa huyện Đồng Xuân, núi Sầm thị xã Tuy Hòa... Các cứ điểm trên trước khi bị ta diệt gọn đều có con cù lần tự nhiên mò vào. Bọn địch bắt con cù lần thả về núi và cúng giải hạn nhưng tai họa vẫn giáng xuống đầu chúng.

Có thể nói biểu tượng con cù lần ám ảnh khá sâu rộng trong lòng dân, lính ta cũng như lính địch. Chuyện Đoan bị thương đang nằm điều trị tại bệnh viện Trúc Bạch cũng bắt đầu từ con cù lần: lần thứ tư con cù lần xuất hiện ở cứ điểm núi Sầm làm bọn bảo an hoảng sợ thực sự. Cả sĩ quan lẫn lính trên cứ điểm núi Sầm tổ chức cúng giải hạn và mời cả thầy chùa lên cứ điểm tụng kinh, rải bùa yểm  không cho cộng sản tới đánh.

Sau khi cúng xong chúng tổ chức cuộc càn đặt tên là “Đưa ông cù lần về núi”. Bất phước là sau khi địch thả con cù lần thì du kích xã Phụng đi bám địch gặp ngay nó ngồi vắt vẻo trên cây. Vậy là tổ du kích bấm nhau rút lui để tránh họa cù lần. Về tới căn cứ, miệng truyền miệng toàn bộ du kích xã Phụng lo bị địch tập kích bất ngờ. Chuyện tới tai ông Chín Tòng, rất bực ông họp toàn xã xác định và giải thích cho mọi người rõ đó là tư tưởng mê tín, dị đoan, sợ xui xẻo là con đường dẫn ta vào ngõ cụt và chắc chắn thất bại.

Để chứng minh cho mọi người thấy hên xui là do mình tạo ra, con cù lần không ảnh hưởng tới cách mạng, ông Chín Tòng tổ chức đợt công tác dài ngày dưới làng để làm bài học giáo dục cho anh em cán bộ chiến sĩ xã Phụng. Ông Chín Tòng nói thì nói song tâm trạng anh em du kích xã Phụng vẫn phập phồng  trong nỗi lo sợ vô cớ.

Trùng hợp với thời gian con cù lần xuất hiện là đơn vị H9 được lệnh  tiêu diệt cứ điểm núi Sầm. Phương châm đánh nhanh, diệt gọn buộc đơn vị phải nghiên cứu rất kỹ cứ điểm núi Sầm. Đoan vừa được đề bạt làm tiểu đoàn phó H9 nên dẫn quân nghiên cứu trận địa. Hướng công tác của xã và H9 độc lập do đó phải dùng tín hiệu bắt liên lạc khi đi cũng như về.

Đêm nghiên cứu trận địa núi Sầm lần thứ ba, trong lúc vượt rào thì một đồng chí trinh sát bị hy sinh vì đạn trung liên của địch bắn quét vào hàng rào cứ điểm. Đoan cùng đơn vị  phải tổ chức đưa liệt sĩ về căn cứ xã. Cùng thời gian đó, mũi công tác của cán bộ, du kích xã Phụng cũng băng đồng trở về. Hai bên gặp nhau chưa kịp dùng mật hiệu liên lạc thì một du kích xã Phụng đã hốt hoảng bắn ào. Nghe tiếng AK, Đoan biết ngay là du kích liền hét  to:

-Đừng bắn!... Người nhà!...

Lập tức cậu du kích rê súng bắn thẳng về phía Đoan. Khi hai bên nhận ra nhau thì Đoan đã bị thương và đồng chí liên lạc hy sinh.

Lục tục khiêng thương binh, tử sĩ về căn cứ xã Đào, Nhự và Chín Phượng khóc mùi. Mấy cậu du kích ngơ ngác, lủi thủi như người mất hồn. Ông Chín Tòng giận dữ quát lên:

-Im hết cái miệng méo của lũ bay đi! Mấy thằng trời đánh thánh vật! Sao chúng mày ngu như bò vậy?. Trời!...

Út Hân lí nhí:

-Tại cái thằng lúc nào cũng mặt xanh như tàu lá, nhìn gà hóa cuốc nên bắn bừa.

Ông Chín Tòng bứt rứt:

-Sao mà tôi khổ thế này!...Ông trời!... Đánh địch không chết lại bị chết bởi đạn của mình. Cái đầu mê tín, ngu dốt là vậy đấy!...

Rút kinh nghiệm thì người đã hy sinh và máu đã đổ, mọi người ngẩn ngơ nhìn hai tử sĩ nằm bên nhau. Họ đều chưa quá tuổi mười tám, đều từ miền Bắc vào bổ sung về H9.

Anh em bộ đội H9 bực sôi gan đòi chất vấn xã Phụng. Ông Chín tự làm kiểm điểm  lên Thị ủy và Tỉnh ủy đồng thời viết thư xin lỗi và tạ tội với anh em H9. Bà con xã Phụng biết tin du kích xã mình bắn lầm bộ đội gây chết người, liền gửi quà tới H9 an ủi động viên đồng thời viết thư cho ông Chín yêu cầu phải trực tiếp tới H9 xin lỗi.

Công việc ngập đầu cố dứt mà không được, tính nát nước ông Chín Tòng quyết định cử Út Hân lên hậu cứ cùng đi với Mai tới H9 xin lỗi đơn vị và tới viện Trúc Bạch thăm Đoan.

Kể ra ông Chín  tính toán như vậy là hợp lý vì Mai là nữ lại nằm trong cấp ủy của xã, là con dâu của tỉnh đội dẫu sao cũng dễ ăn dễ nói hơn.

Nhận được thư của ông Chín, Mai quyết định tới viện Trúc Bạch thăm Đoan trước rồi mới tới H9. Bởi có con mọn nên  hai chị em đi chậm đến xế chiều mới tới suối La-Căng.

Suối La-Căng mùa khô nước trong vắt và mát lạnh đẹp như một cô gái làm duyên, hoa mào gà mọc dày thành từng vạt chạy dài trên roi cát. Sắc  hoa đỏ hồng đan vào nhau trông như một tấm thảm trải giữa lòng suối. Giữa roi cát vàng lơ  thơ là những tảng đá chồng lên nhau màu ngũ sắc óng ánh hình con voi, hình người đang ngồi đứng khiến người ta có cảm giác như đang đi trong cõi thần tiên. Rau rừng mọc sà trên mặt nước che mát cho những bầy cá tràu, cá đá, cá thác lác bơi lội đớp mồi trong những vực nước sâu nhất cũng chỉ tới đầu gối. Nơi con lộ số 6 chạy vắt ngang qua suối La-Căng là một khoảng trống rất rộng. Cây rừng lại cao và thẳng làm người ta có cảm giác khoảng không gian của đường số 6 chạy qua suối đã rộng càng rộng thêm. Những buổi chiều bên suối, ngồi trên võng nhìn ra khoảng trống ta có thể thấy được mặt trời đứng thản nhiên mặc cho những chòm mây trắng như bông lướt qua để rồi từ từ lặn xuống sau dãy núi xa mờ, tím đậm của miền tây Trường Sơn huyền ảo.

Vào mùa khô  suối La-Căng là trạm nghỉ của cán bộ, bộ đội đi công tác. Họ ngồi trên võng mắc sát nhau uống trà, ngắm bếp lửa cháy rộn ràng, nói chuyện trăm cảnh, trăm miền mà họ đã đi qua. Vậy mà giờ đây, trong mùa mưa dai dẳng, nước biến con suối thành một dòng sông hung dữ. Những con sóng đục ngầu vỗ xoáy vào hai bên  bờ móc đất đá cuốn đi. Những cây rừng thân to bằng bắp đùi bị nước đánh tróc rễ cuốn trôi băng băng. Những cơn lũ bất ngờ xảy ra trên đoạn suối này khiến mọi giao thông đều bị ngừng lại. Giao liên tỉnh cố gắng dòng dây qua suối La-Căng để khắc phục lũ nhưng vô hiệu. Cơn lũ bất ngờ của suối La-Căng nhanh hơn bước chân người nên hai chị em phải rẽ vào một trại sản xuất chờ nước lũ rút. Tới trại sản xuất, Mai bỗng bật cười nói với Út Hân:

-Cũng nhiều người kẹt nước lũ như chị em mình, khôn mà chẳng ngoan tất cả đều chung số phận.

Út Hân triết lý:

-Tính nết ông trời chỉ có ông trời biết. Tại chị muốn hơn ông trời.

-Thằng nhỏ, nói giọng ông cụ non dễ ghét quá tay. Nếu không gặp mưa lớn cả tuần nay thì đi ngon ơ  tới Trúc Bạch rồi.

-Bữa nay chị em mình được xả hơi, ngày mai nước giựt tranh thủ vượt suối, khả năng đêm nay không mưa đâu chị à.

-Sao em biết?

Út Hân tự hào chỉ lên trời:

-Chân mây phía Bắc “đứt”... mây trắng cắt ngang mây đen chị thấy chưa. Chú Tư Hàm  bày cho em đó, ông ấy có nhiều chuyện tài ghê lắm chị Hai à.

-Ủa!..Mai!... em đi đâu vậy?

Mai quay lại hơi nhíu mày ngạc nhiên và bực bội song cố giữ nét mặt vui vẻ:

-Đi đâu đấy chú?

-Gọi bằng anh chứ... Sao lại chú.

Mai lặng yên không trả lời, thoáng nghĩ: quỷ tha ma bắt cái ông “vợ khuất núi”... lỳ lợm một cây!!.

Ông thủ trưởng “vợ khuất núi” vẫn đon đả:

-Mình lên miền Tây họp, kẹt lũ không đi được, may quá lại gặp em ở đây.

Út Hân chen ngang:

-Chị Mai, vào nhà mắc võng cho cháu ngủ, ẵm cháu từ sáng đến giờ chị mệt rồi đó.

Biết Út Hân phản ứng ngầm, ông “vợ khuất núi” lẳng lặng đứng nhìn ra rẫy. Chờ cho  Mai và Út Hân đặt ba lô xuống, ông ta vội vàng tới đặt ba lô bên cạnh. Chìa tay đòi ẵm bé Trung, ông “vợ khuất núi” cố tình chạm vào ngực Mai, giọng ân cần:

-Nào, đưa bác ẵm chút nào.

Mai vội né người sang một bên:

-Cháu nó còn nhỏ không quen hơi người lạ đâu chú à.

Ông ta lấy trong ba lô một miếng sữa cô đưa cho bé Trung, con bé nhăn mặt úp đầu vào ngực mẹ. Mùi hôi nồng pha lẫn mùi mốc và gây của sữa cô chung với cao gạc nai để lâu ngày phả vào mũi khiến Mai phải quay mặt sang chỗ khác:

-Cháu nó còn nhỏ không ăn được đâu, chú cất đi để bồi dưỡng.

Nói xong, Mai ẵm con cùng Út Hân ra rẫy kiếm rau về nấu ăn. Nghĩ đến thái độ của ông “vợ khuất núi” và miếng sữa cô có mùi khó chấp nhận bất giác Mai nhớ lại những ngày còn ở cơ quan của ông ta. Có lần soạn công văn trong cuốn sổ công tác của ông, Mai đã bắt gặp những trang dày đặc giá cả đồ bồi dưỡng mà ông đã nhờ anh em xuống làng mua giúp thường có chua thêm các dấu chấm hỏi hoặc các lời ghi chú đại loại như: “ký đường không đủ, xem lại có bị san bớt không...”. Bỗng Mai cảm thấy thương hại cho ông “vợ khuất núi” và thầm nghĩ: Chấp làm gì với tính nhỏ mọn của ông già đáng tuổi cha chú mình. Mai giật mình khi nghe Út Hân hỏi:

-Chị  Mai, hồi mới thoát ly ông ấy là thủ trưởng của chị phải không?

-Ừ...

-Đồ quỷ...Già còn ưa của ngọt.

Mai tinh nghịch:

-Thời chiến phải chiếu cố một chút, ổng tham gia cách mạng đã lâu, hạ bớt cho mười tuổi nên đáng tuổi bằng chú ta hạ cấp gọi bằng anh là vừa.

Út Hân phê phán thẳng tay:

-Em không chấp nhận cái tính lỳ đòn, xum xoe nịnh của ông: “Độ rày Mai đẹp và mập ra, đúng là gái một con trông mòn con mắt” nghe mà thấy lãng xẹt.

Mai cười rung cả vai chọc quê Út Hân :

-Rồi đến lượt em cũng vậy, cụ non vừa vừa thôi, coi chừng già trước tuổi con gái nó chê, chỉ có ma nó ưng thôi.

-Em độc thân, trừ chị ra, còn mấy bà con gái xã mình đi đâu cũng làm quẩn chân người khác thôi.

-Nè...Bữa em bị rắn cắn không nhờ mấy đứa con gái cho thuốc chữa khỏi  thì đâu có ngày hôm nay bô bô cái miệng ghét con gái.

Út Hân đỏ mặt:

-Ai tính chuyện cũ làm gì, suy cho cùng lúc đó cũng là nhiệm vụ chứ bộ.

-Em chỉ giỏi chống chế thôi.

Út Hân bỗng hạ giọng:

-Ba Hổ nói chị là cây Mai rừng đặt trong chậu kiểng, ai cũng xăm xoe muốn bứng thành thử khổ, ngẫm mà đúng chị à.

-Thằng quỷ sứ ...Chị cấm đó nghe.

Út Hân nhướn cổ cười:

-Thiệt đó...Đến cái lão già hồi nãy trông thấy chị ẵm con cũng nổi máu dê lên đó thôi.

-Mày có im cái miệng đi không. Tao về nói anh Lâm, anh Đoan, mấy ảnh sẽ cho mày một trận đó.

Út Hân ôm bó rau cười vang chạy vụt về trại sản xuất. Mai lững thững ẵm con đi theo.

Ăn cơm xong ông “vợ khuất núi” đã tranh thủ cột võng của mình gần cửa hầm tránh pháo lại gần đóng lửa. Được ưu tiên nằm gần lửa nên võng của mẹ con Mai và của ông “vợ khuất núi” mắc cạnh nhau.

Cảnh yên tỉnh của rừng khuya, sự mệt nhọc của một ngày công tác, cái ấm áp của lửa xua tan những cơn gió lạnh thổi lùa  dưới võng làm mọi người  nhanh chóng ngủ say. Ngọn lửa yếu dần nhường chỗ cho những cục than ánh hồng lên và những cây củi to cháy âm ỷ trong đêm. Những cái bọc võng chùm lấy võng chắn ánh sáng tạo ra những khoảng tối lờ mờ chập chờn.

Đang ngủ ngon giấc bỗng giật mình khi một bàn tay vén bọc võng khẽ sờ vào đùi, Mai bực tức hất bàn tay đó ra và nhìn xem bàn tay đó từ đâu tới? Thì ra là bàn tay của ông “vợ khuất núi”. Bị phản ứng, ông ta nhanh chóng rút tay về và nằm giả đò như người ngủ say. Xoay người ôm con, Mai hất mạnh bọc võng của mình cho tấm phủ trùm lên võng. Thiệt ra Mai định ngồi phắt dậy cảnh cáo cho ông “vợ khuất núi”một bài học, song nể tình ổng là người lớn tuổi lại là một cán bộ lãnh đạo của tỉnh nên lặng im.

Khi ngọn lửa tàn dần, những cục than hồng dịu lại nhấp nháy Mai lại giật mình khi bàn tay của ông “vợ khuất núi” sờ vào bụng mình. Mai vội hất thật mạnh tay ông ta ra làm chiếc võng kêu lên đánh “soạt”... một tiếng. Ông ta vội thu tay về, luống cuống rọi đèn pin giả đò xem đồng hồ, nhìn Mai gượng gạo như muốn đề nghị Mai đừng kêu lên. Mai ngồi dậy chụm cho lửa sáng hực lên, quắc mắt nhìn ông “vợ khuất núi”. Ông ta sợ hãi, vội hất tấm phủ bọc võng nằm yên tránh cái nhìn của Mai. Tưởng rằng được ngủ yên, song vừa ngủ được một chặp, lại giật thót người bắt quả tang tay ổng đang luồn qua sờ vào người mình, nắm chặt tay ông “vợ khuất núi”, bật người ngồi dậy để con nằm trong lòng, cầm đèn pin rọi vào mặt con người lỳ lợm:

-Tôi đề nghị anh đứng đắn. Tại sao tôi đang ngủ anh lại vạch võng sờ mó lung tung?...

Ông ta cúi đầu ngượng ngùng:

-Thấy con bé nó cựa quậy nên tôi đập vào người để Mai dậy ru cháu ngủ chứ tôi có ý tứ gì đâu.

Mai khinh bỉ:

-Anh còn dám mở miệng ra chống chế nữa à...

Mặt ông “vợ khuất núi” đuỗn ra, đôi mắt cụp xuống không dám trả lời Mai. Mọi người hiểu ngay việc làm không tốt của ông “vợ khuất núi” và lặng im nhìn về phía ông trách cứ việc làm dại dột đã rồi. Út Hân hằn học:

-Giá có cái lỗ nẻ để ông chui xuống cho yên chuyện. Già rồi mà còn làm chuyện chưng hửng.

Ông “vợ khuất núi”  nằm co trong võng như một con tôm mắc cạn. Khi mọi người đã ngủ thì tiếng ngáy gỗ khò khò của ông “vợ khuất núi” cũng vang lên rất to. Út Hân bực bội đập vào võng ông:

-Chú đừng ngáy gỗ. Ngáy vang nhà ai mà ngủ được.

Ông làu bàu:

-Có vậy mà cũng kình... Cái thằng khó tính.

Út Hân xẵng giọng:

-Ngủ mà ngáy gỗ như thổi kèn, rủi mà có biệt kích tới thì nó hốt gọn cả chú lẫn bọn cháu về thị xã mất.

 Mai ngầy Út Hân:

-Thôi...Ngủ đi...Út.

Biết mình đã bị thất thế, ông “vợ khuất núi” nằm cựa mình trên võng thở dài. Bất giác sự so sánh giữa ông với ông Chín Tòng và ông Tư Hàm lại hiện lên trong Mai: Cả ba đều thuộc lớp người đã từng tham gia đánh Pháp và chống Mỹ cứu nước. Thành tích và cống hiến cho cách mạng ai cũng nhiều. Nhưng ở ông Chín mọi người có thể nhận ra tính trung thực, kiên quyết, dám nói, dám nghĩ và dám làm. Mọi người kính nể ông Chín từ hồi còn là một đồng chí lãnh đạo ở tỉnh đã có nhiều mặt công tác xuất sắc. Ấy vậy mà hết biệt phái đến tăng cường và cứ làm bí thư xã trọng điểm dài dài. Dường như ông Chín sinh ra để làm việc chỗ nguy hiểm, gian khổ. Còn ông Tư Hàm thì lầm lì u uất, nếp sống mẫu mực, cẩn thận và tiết kiệm thì chẳng ai bằng. Ông Tư Hàm hy sinh đem theo nỗi oan nghiệt của mình về cõi vĩnh hằng mà không kịp một lời trăn trối. Nỗi oan chưa được giải, người còn sống nghĩ sao và giải quyết sao đây trước vong linh của đồng đội mình. Dẫu sao sự hy sinh của ông Tư Hàm vẫn trọn vẹn và được mọi người thương nhớ. Riêng ông “vợ khuất núi” mang tiếng là một ông thủ trưởng cấp tỉnh song người ta vẫn thấy ở ông có điều gì đấy không rõ. Ông vẫn được thăng tiến trên đường công tác song người ta vẫn cảm thấy có cái gì không ổn vì nếp sống lẩn khuất như con lươn, chỗ nào cũng luồn lách được. Ấy vậy mà ông ta còn có tính hay thù vặt cá nhân. Ông “vợ khuất núi” là mẫu người khinh thì nhiều mà người trọng thì ít nhưng vẫn tồn tại và thăng tiến. Nghe nói kỳ này ông “vợ khuất núi” ta còn được bổ sung vào tỉnh ủy thì phải. Mỗi người mỗi vẻ, mỗi số phận trước cái qui luật nghiệt ngã của chiến tranh kín đặc đấy mà cũng đầy kẽ hở đấy. Mai thở dài ôm chặt con vào lòng cảm thấy hạnh phúc khi hơi ấm của con truyền sang mình. Mùi thơm từ tóc, từ da của bé Trung phảng phất ru Mai vào giấc ngủ.

Sáng hôm sau, ông “vợ khuất núi” dậy thật sớm, hấp tấp cuốn võng ra đi, không kịp ngỏ lời cảm ơn chủ nhà.

Vượt suối La-Căng thì trời đã xế trưa, đi nhanh gần 2 giờ Mai và Út Hân mới tới viện Trúc Bạch. Hàng chục ngôi nhà tranh của viện nằm thành từng cụm giữa rừng gồm hội trường, phòng mổ, nhà trực ban, nhà trường... Với một quy mô lớn như vậy, viện đã tiếp nhận hàng trăm thương, bệnh binh từ các chiến trường đưa về điều trị. Mai thần người nhìn những chiếc áo trắng của y tá, bác sĩ đi ra, đi vào thầm nghĩ công việc phục vụ cho hằng trăm người ăn uống, thuốc men, giặt giũ quả là khó, nhất là khi có địch phải đưa cả bệnh viện tới nơi an toàn cho thương bệnh binh.

-Chị Hai, sao đứng thần người như vậy, đi chứ.

Mai giật mình vội nói nhỏ:

-Tìm xem anh Đoan ở khu nào.

Út Hân chỉ tay:

-Khu phẫu thuật.

-Sao em biết?

-Hôm khiêng anh  Đoan lên, em tới đây rồi.

Đi qua suối cạn Mai dáo dác tìm  thì Đoan đã gọi to:

-Mai!... Anh ở đây nè.

Mai và út Hân mừng rỡ chạy tới. Thấy tay Đoan bó bột, Mai lo lắng:

-Tay gãy hay sao vậy?

-Ừ ... Viên đạn bay thế nào mà làm mẻ xương ống tay, may chỉ phẩu thuật sắp lại xương rồi bó bột.

Đoan nựng bé Trung:

-Bữa nay cả hai mẹ con tới thăm cậu, lớn lên ráng học thành bác sĩ chữa bệnh cho cậu và ba má nghe con.

Anh em thương binh tới vây quanh mẹ  con Mai ríu rít chuyền tay nhau ẵm bé Trung không ngớt đùa giỡn:

-Con nhỏ làm lính giải phóng từ trong bụng mẹ có oai không? Tuổi quân của nó phải được tính từ năm một tuổi đấy các ông ạ.

-Chà... ẵm nó tao lại nhớ mẹ đĩ ở nhà., con tao chắc năm nay học lớp bốn rồi đấy.

-Cho em bế cháu một tí...

-Cho nó bế trẻ con để lấy hơi rồi cưới vợ cho nhanh, sơ sơ mới hăm hai tuổi đầu mà chưa có một mảnh tình vắt vai ấy mà.

Mai cười rất tươi, sắp quà bánh, đường sữa cho mọi người ăn. Đoan hô to:

-Nào!... Tập trung bi đông nước trà lại liên hoan.

Mọi người quây quần ăn bánh kẹo, uống nước trà và nói chuyện. Mai thực sự như một đứa em gái nhỏ của bộ đội, hết pha cà phê lại lấy nước cho vào bình tông cho mọi người uống.

Ăn cơm trưa xong, Mai tranh thủ đưa lá thư của ông Chín viết xin lỗi H9 cho Đoan xem. Xem xong thư, Đoan gật đầu tán thành:

-Viết thế này là quá tốt rồi. Chú Chín quả là một chính trị viên giỏi. Vấn đề là người sống đối xử với người sống cho trọn nghĩa vẹn tình và an ủi được vong linh người đã hy sinh.

Mai nhỏ nhẹ:

-Anh có thêm bớt gì vào nội dung thư không? Anh có cần dặn em thêm điều gì khi tới đơn vị ? Em lo mình ứng xử sai sót lắm.

Đoan tự tin:

-Không cần nữa, anh biết em tế nhị, tin là chuyến đi của em sẽ để lại nhiều ấn tượng cho anh em H9.

Mai ân cần hỏi Đoan:

-Điều trị chắc còn lâu phải không anh? Vết thương làm gẫy xương đau lắm đấy.

Đoan cười:

-Mới nứt xương và mẻ xương chứ chưa gãy, con nhỏ nó trù ẻo mình hoài.

Mai thanh minh:

-Em đâu có ý đó, gãy hay nứt cũng là vết thương ở xương, thuộc loại nặng. Nguyệt mà biết anh bị thương chắc nó lo lắm đấy.

-Đánh địch, bị thương là chuyện bình thường của người lính.

-Anh chỉ khéo động viên người khác thôi.

Theo chỉ dẫn của Đoan, Mai và Út Hân đi theo con đường tắt tới H9. Từ viện Trúc Bạch đi qua trảng tranh, Mai thấy những ngôi mộ mới có, cũ có được chôn thành hàng ngay ngắn. Những tấm bia bằng gỗ hình chữ nhật nhẵn thín, những hàng chữ viết bằng sơn đỏ trên bia gỗ lặng lẽ đứng trước từng ngôi mộ.

Mai giật mình đứng lại nhìn một tấm bia trước một ngôi mộ mới chôn. Dòng chữ đỏ tươi được viết rất nghiêm trang:

Họ và tên : Nguyễn Văn Liên
Quê quán: Thành phố Nam Định, Tỉnh Nam Hà.
Đơn vị: X
Sinh ngày: 9-12-1953
Hy sinh ngày: 27-11-1971
Hưởng thọ: 18 tuổi

Mai bàng hoàng thoáng nghĩ: không lẽ là cậu Liên của đơn vị X được khiêng đi bệnh viện đã nghỉ lại ở trại sản xuất của mình đêm hôm đó? Rất có thể... với sốt rét ác tính thì những biến chứng của căn bệnh sẽ cướp tính mạng của con người nhanh như trở bàn tay... Không? Bữa đó cơn sốt đã bị đánh lui, không thể chết được... Nhưng sao lại trùng tên!...

Đi nhanh qua vạt cỏ tranh, những ngôi mộ cứ lướt qua mắt Mai nằm lặng lẽ. Những tấm bia bằng gỗ ghi rõ họ tên từng người: nam có, nữ có, già có, trẻ có, miền Nam có, miền Bắc có... Mai không ngờ một vạt tranh nhỏ giữa rừng lại là nghĩa trang liệt sĩ. Vĩnh viễn họ ở giữa chốn rừng sâu này...

Từng cơn gió bay tới làm lay động những cây cỏ tranh lưa thưa, những cây cỏ tranh nghiêng ngã níu vào nhau. Cơn gió bay qua, cây cỏ lặng im, núi rừng lặng im và những ngôi mộ ở đó cũng nằm lặng in mãi mãi.

Một câu hỏi bỗng xoáy lên trong Mai: Một ngày ở chiến trường miền Nam có bao nhiêu người hy sinh? bao nhiêu người miền Bắc ?... Bao nhiêu người miền Nam?.

Câu hỏi của một nhà văn nào đó mà Mai đã quên tên bỗng vụt lên xoáy cuộn: “Máu người không phải là nước lã!”...

 

 

 

 

                                                                                   
 

Cách đây hơn một tháng, tiểu đoàn H9 liên hoan mừng chiến công tiêu diệt gọn cứ điểm Núi Sầm, nỗi bực dọc của anh em H9 với xã Phụng cũng dịu lại. Mai và Út Hân thay mặt xã Phụng tới thăm nên không ai nỡ ngầy “Đứa em dâu” bộ đội. Lương chính trị viên tiểu đoàn và Tuấn tiểu đoàn trưởng H9 vui vẻ nhận thư của ông Chín Tòng và quà của bà con xã Phụng gửi tặng đơn vị.

Với hơn mười lăm cân đường, sữa và mì ông Phật gửi tặng cho cả tiểu đoàn chẳng khác nào cho voi uống thuốc gió. Nhưng của một đồng, công một nén, tự nhiên mẹ con Mai và Út Hân trở thành thượng khách của đơn vị. Tuấn nói với Mai:

-Chuyện đã xảy ra rồi nhắc làm chi nữa. Trận đánh núi Sầm không có ông Đoan bọn mình cũng khó khăn. Nhưng đây là lần thứ tư cứ điểm này bị tiêu diệt và ta đã chặt gãy một mắt xích quan trọng trong lớp áo giáp bảo vệ thị xã Tuy Hòa của bọn Ngụy quả là không đơn giản chút nào.

Lương hóm hỉnh:

-Đụng vào các cứ điểm địch ở thị xã Tuy Hòa thì phải trú quân ở xã Phụng vì vậy mối quan hệ với địa bàn xã Phụng còn nhiều duyên nợ phải không em gái?

Mai nhìn Tuấn và Lương cười:

-Xã đầu tên mũi đạn khổ muốn chết phải không hai anh?

Cả ba anh em nhìn nhau cười vang. Lương tế nhị hỏi Mai:

-Em có công nhận với các anh là thời gia qua xã Phụng nợ H9 không?

-Em không phủ nhận, bọn em đã tới xin lỗi.

Lương xua tay:

-Không phải, xã Phụng thân chinh đến H9 là quý lắm rồi. Nhưng em có công nhận đây là món nợ của xã Phụng không?

-Dạ... Em công nhận.

Lương đứng dậy nháy mắt ra hiệu cho Tuấn “hợp đồng” với mình. Tuấn còn đang ngơ ngác chưa hiểu ý, giọng Lương vui hẳn lên:

-Bây giờ ban chỉ huy tiểu đoàn các anh đòi nợ lãnh đạo xã Phụng đây.

Mai ngạc nhiên:

-Chu!... Bữa nay lại có chuyện đòi nợ, trả nợ nữa đây.

Lương rỉ tai nói nhỏ với Tuấn, Tuấn mừng ra mặt và gật đầu lia lịa. Lương nhìn Mai ôn tồn:

-Bây giờ các anh nhờ em gái của Đoan  và phụ nữ xã Phụng giúp các anh một việc.

Mai phì cười:

-Chuyện gì mà hai anh cứ vòng vo tam quốc hoài... ai hiểu nổi.

Lương vỗ vai Tuấn tinh nghịch:

-Xin giới thiệu với em đại biểu chính thức của ban chỉ huy H9 hòa đàm với em.

Tuấn đang ngỡ ngàng chưa biết xử lý ra sao, Lương nắm tay Tuấn:

-Hai anh em cứ ngồi nói chuyện cho thoải mái, mình xuống các đại đội một chút .

-Nè... Đó là việc của ông chứ đâu phải của tôi.

Lương xua tay:

-Ông hiểu vấn đề hơn tôi, tôi  đi đây.

Nhìn Lương vừa cười vừa đi nhanh ra khỏi nhà ban chỉ huy tiểu đoàn, Tuấn lắc đầu nói với Mai:

-Đúng là thằng cha thầy chùa, làm công tác chính trị tư tưởng thì giỏi một cây, vậy mà cái chuyện này lão ấy đùn cho mình.

Mai càng ngạc nhiên:

-Chuyện gì vậy anh Tuấn?

Tuấn ngồi trên bàn lúng túng một lát rồi ngồi ngay ngắn lại theo tác phong quân sự chậm rãi nói:

-Nè, các anh giao cho em một nhiệm vụ quan trọng là động viên Việt lấy anh Hoàn nghe chưa?

-Không được đâu, anh Hoàn đáng tuổi cha nó làm sao xứng  đôi được.

-Vậy mới nhờ tới em.

-Em thấy kỳ quá... Không hiểu mấy anh nghĩ sao, Việt  là con gái nếu ép buộc thì tủi thân cho nó chứ.

Tuấn động viên:

-Các anh ở Tỉnh đội cũng như các anh nhất trí cao việc động viên Việt lấy anh Hoàn. Dẫu sao thì chúng ta cũng phải có trách nhiệm với anh Hoàn em gái à .

Mai ngần ngừ:

-Anh Hoàn hơn nó tới ba chục tuổi. Không lý đi bên nhau người ta chào anh Hoàn bằng chú, gọi Việt bằng cháu à. Các anh tính kỹ đi... Chuyện hôn nhân là cả đời của một người con gái các cụ xưa nói: ép dầu, ép mỡ ai nỡ ép duyên.

Tuấn nghiêm nghị:

-Chênh nhau hai ba chục tuổi ăn nhằm gì, hoàn cảnh đặc biệt trong chiến tranh phải thông cảm

Mai nửa đùa nửa thật:

-Cho em nói hỗn một chút, ở tuổi em hồi chưa thoát ly anh Hoàn đã có vợ có con rồi.

Tuấn xua tay:

-Không có chuyện đó đâu, từ hồi nhỏ tới tóc bạc vẫn còn là trai tơ.

Mai phì cười:

-Đó... Em biết anh dính bẫy rồi. Anh Tuấn à... Các anh lạc hậu rồi, ông Hoàn có một vợ, một con từ hồi chưa thoát ly, con Quýt cùng quê với ông ấy kể cho em nghe chuyện này.

Tuấn cười chống chế:

-Dù sao vẫn trai tơ, vợ và con gái của anh Hoàn hy sinh rồi, cũng có thể gọi là trai tơ trên tình đồng chí phải thương anh ấy chứ.

Mai bàn sang hướng khác:

-Hay là tìm một chị khác lớn tuổi hơn.

Tuấn cười vang:

-Lấy mấy bà lớn tuổi làm gì có con. Anh thông  báo để em biết Lâm học xong sẽ điều về làm tham mưu trưởng tiểu đoàn này, tất nhiên trách nhiệm việc này phải giao cho Lâm. Lúc đó chắc em phải vào cuộc hỗ trợ Lâm. Vậy nhiệm vụ này anh giao cho em...

Mai cười cười:

-Việc nặng quá sợ em không gánh nổi.

Tuấn đứng dậy vươn vai rồi năn nỉ:

-Thay bọn anh gánh cái gánh nặng này đi. Anh biết em nói là Việt nó nghe mà!

Vừa lúc đó Việt chạy vào nhà ban chỉ huy tiểu đoàn vừa khóc vừa bứt đầu, bứt tai. Mai vội đứng dậy đỡ Việt ngồi xuống:

-Chuyện gì nói chị nghe.

-Em không lấy lão quỉ già ấy đâu.

Tuấn ngồi thừ người bực tức. Lương vào nhà thấy Việt khóc áy náy hỏi:

-Có chuyện gì vậy?

-Em không thiết sống nữa! Các anh định làm hại em! Em căm thù các anh...

Tuấn thở dài chặc lưỡi:

-Mấy ông lính nhà mình chắc lại sinh giặc rồi.

Tuấn đứng dậy vừa đi vực bực dọc:

-Cực ơi là cực!... Cực hơn đi đánh giặc.

Lương ôn tồn an ủi Việt:

-Bình tĩnh, anh đã nghe hết mọi chuyện rồi. Em phải xác định lập trường cho mình chứ.

Mai nhỏ nhẹ:

-Chuyện đâu còn có đó việc gì em phải khóc. Tình yêu đâu chỉ căn cứ vào tuổi tác, thương thì lấy, chưa hiểu nhau thì từ từ tìm hiểu, chuyện của mình hơi đâu mà nghe chọc quê rồi nổi tự ái.

Lương nhìn Mai và Tuấn dè dặt:

-Phải nghiêm túc họp chấn chỉnh anh em, đùa dỡn quá gây mất đoàn kết dễ tổn thương mất danh dự người khác.

Tuấn lại thở dài:

-Mình con nhà võ, cái chuyện này như gà mắc tóc.

Mai nhìn Việt pha trò:

-Việt à... Cái chuyện lòng vòng thì cứ lòng vòng mà giải quyết.

Lương cười ôn tồn:

-Thôi... Mai và Việt tâm sự với nhau cho rành rẽ ngọn ngành. Ai cũng nghĩ chuyện tốt , Việt không nên nghĩ ngợi nhiều.

Mai khúc khích:

-Hèn gì cái chuyện này bốn ngàn năm nay ông bà ta cũng giải quyết chưa xong nữa là mình.

Tuấn phì cười nhìn Lương rồi nhìn Việt:

-Đã héo cả ruột, còn pha trò. Hai chị em về nhà nghỉ đi, Việt nhớ pha sữa cho cháu Trung uống, em cứ học gương chị Mai đó rồi mọi việc sẽ ổn thôi.

Mai nhẹ nhàng:

-Việc đó để bọn em giải quyết. Dẫu sao đàn ông mấy anh cũng không thể hiểu hết tâm trạng đàn bà con gái bọn em đâu.

Mai ẵm con kéo tay Việt đứng dậy:

-Chị em mình đi...

Lương và Tuấn nhìn Việt vừa đi vừa khóc ấm ức, đột nhiên Tuấn gãi đầu:

-Quả thiệt việc này mình ... Xin hàng!

Lương đỏ mặt lúng túng:

-Nên họp chỉnh đốn anh em trong tiểu đoàn bộ ngay kẻo hư chuyện.

Cả Lương và Tuấn đi về phía nhà hội trường của tiểu đoàn. Từ trong nhà y tá, tiếng Mai lúc to, lúc nhỏ Lương và Tuấn cố ý lắng nghe nhưng không rõ song cả hai cùng cười và nhìn nhau như trút được gánh nặng.

 



 

                                                                     


Cả hội trường lặng im nghe Tuấn nghiêm khắc phê bình thái độ đùa dỡn quá trớn của một số chiến sĩ trong tiểu đoàn bộ. Tuấn  dõng dạc:

-Đùa dỡn mà làm ảnh hưởng tới hạnh phúc của đồng chí mình là điều cần phê bình nghiêm túc. Tác phong của người giải phóng quân cần hòa nhã, đúng mức, có như vậy mới thể hiện được bản chất tốt đẹp của người lính cụ Hồ.

Khác hẳn với sự tập trung cao độ của chiến sĩ, cán bộ khi nghe Lương phổ biến nhiệm vụ; khác hẳn với sự hào hứng, say sưa khi Tuấn phổ biến nhiệm vụ tập luyện  phục vụ tốt cho trận đánh sắp tới... Bộ mặt tỉnh bơ của lính cứ ngồi bấm tay, khều chân, viết giấy găm lên lưng áo của nhau mặc cho Tuấn phê phán, phân tích.

Lương quan sát thấy tình hình không ổn, thầm nghĩ: việc này xem chừng không thể ép, không thể lấy quân lệnh vào cho tình yêu thì không được... Quỷ báo mấy ông cấp trên, chuyện gì cũng dồn lên đầu... Nghĩ vậy Lương vẫn ngồi yên, bản thân anh lúc này cũng chưa nghĩ ra được một giải pháp thích hợp.

Một đồng chí bộ đội lớn tuổi bỗng sờ đằng sau gáy của mình giật được một tờ giấy viết găm phía sau lưng và quay lại càu nhàu mấy người phía sau. Chẳng hiểu anh nào chọc tức, anh ta đứng phắt dậy:

-Báo cáo thủ trưởng, thật là quá đáng!... Tôi đã bốn con rồi vậy mà còn viết giấy cài lên lưng áo tôi.

Cả hội trường ngơ ngác rồi cười ầm lên khi đồng chí bộ đội đưa cho Tuấn dòng chữ viết: “Trai tơ 100%. Yêu nồng nàn! Yêu cầu em Việt giúp đỡ!”.

Có tiếng người lao xao:

-Bố ơi! Bố còn xuân chán!

-Bố ơi! Bố cho con làm rể bố đi...

Đọc tờ giấy máu quân sự nổi lên, Tuấn gắt:

-Từ nay cấm các đồng chí không được viết giấy kiểu này nữa nghe chưa?

Tuấn cầm tờ giấy gấp lại cho vào sổ tay, bực tức:

-Tôi cấm! Cấm luôn cái việc phá đám khi người ta đang đặt vấn đề tìm hiểu nhau một cách nghiêm túc...

Một ý kiến dơ tay từ góc hội trường:

-Đề nghị thủ trưởng nói rõ ý cho anh em hiểu.

Tuấn dơ tay ra hiệu cho đồng chí bộ đội vừa phát biểu ngồi yên rồi tiếp tục nói:

-Nghiêm cấm đem việc đồng chí Hoàn và đồng chí Việt ra đùa dỡn, trong quân ngũ có già cũng không được gọi bằng chú rõ chưa...

Vẫn đồng chí bộ đội vừa rồi dơ tay xin phát biểu, Tuấn gật đầu:

-Tất cả im lặng.... Đồng chí Em phát biểu.

Tuấn ngồi xuống thở mạnh một cái, Lương nói nhỏ:

-Cần cắt vấn đề này đi, ta sẽ có biện pháp tế nhị sau này. Ông Hoàn không được anh em mến lắm, lính nó phá đám rách việc Tuấn à. Không khéo cả ông và tôi đều mất lòng mấy anh trên tỉnh.

Đồng chí Em đứng dậy mặt ngờ nghệch:

-Báo cáo thủ trưởng, việc này theo em nên cắt, đề nghị từ nay trở đi không được gọi bác Hoàn bằng bố, em Việt là con nữa mà phải gọi là anh em cho cái duyên nó thắm.

Cả hội trường cười ồ lên, có tiếng xì xào:

-Cái thằng giả đò tặc nghệt gài thế cấp trên...

-Cũng tại các ông ấy ép Việt lấy ông Hoàn.

-Đơn vị chiến đấu có con gái phức tạp quá...

Tuấn định phát biểu, nhưng Lương lấy tay đập vào vai ra hiệu để cho mình nói, chờ cho mọi người bớt cười, Lương đứng dậy ôn tồn:

-Tôi đề nghị các đồng chí im lặng. Trong đơn vị chúng ta có nhiều đồng chí hơn cả tuổi tôi cũng như anh Tuấn. Sự hy sinh về người và của trong chống Mỹ của chúng ta là vô cùng lớn lao. Nhưng chúng ta cũng quyết đánh Mỹ và thắng Mỹ. Đáng lý các đồng chí lớn tuổi không phải đi đánh giặc, nhưng vẫn phải vào chiến trường làm nhiệm vụ, đây là một đặc điểm của cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, là yêu cầu của cách mạng Việt Nam.

Toàn hội trường lặng xuống, mọi người tập trung nghe Lương nói. Lương cố tâm nói những điều về tình đồng đội, đồng chí trong chiến đấu. Nhìn các chiến sĩ của mình Lương ôn tồn:

-Do đặc điểm của tiểu đoàn ta có nhiều thế hệ cùng sát cánh bên nhau sống, công tác và chiến đấu nên tâm tính cũng rất khác nhau. Cuộc sống phải tôn trọng nhau đó là đạo lý. Tôi đề nghị chúng ta không nên đùa dỡn quá mức với các đồng chí lớn tuổi cũng như nhỏ tuổi. Chúng ta cần giữ tác phong của một chiến sĩ quân giải phóng, đó là đạo đức cách mạng như chúng ta đã học tập.

Lương ngừng lại coi vào cuốn sổ tay đọc nhanh những ý mình định nói rồi vui vẻ nhìn mọi người:

-Việc cuối cùng tôi muốn nói với các đồng chí là trường hợp đồng chí Hoàn và đồng chí Việt tìm hiểu và xây dựng hạnh phúc với nhau. Đây là một việc  nghiêm túc, tôi đề nghị chấm dứt tình trạng đem một sự việc nghiêm túc ra đùa dỡn một cách vô ý thức. Việc xưng hô giữa cấp trên và cấp dưới, giữa các đồng chí ít tuổi và nhiều tuổi là hành động tế nghị trong đời sống. Tổ chức quân đội không phải là một tổ chức gia đình mà xưng hô chú cháu với nhau. Các đồng chí rõ chưa?

-Rõ...Rõ...

Lương nói một hơi dài với tất cả tâm huyết của mình về trách nhiệm xây dựng hạnh phúc cho đồng chí của mình về những hy sinh mất mát của lớp đàn anh mà đến cả sau này xã hội cũng không thể bù đắp được.

Cả hội trường lắng xuống trong niềm xúc động  bâng khuâng. Là con nhà võ, đã quen rồi tiếng bom đạn và mệnh lệnh cộc lốc. Một thoáng thôi khi gợi đến  tình cảm sâu lắng trong tình đồng đội, tâm hồn người lính bừng dậy, họ sẵn sàng thông cảm với nhau tất cả...

Lương quay sang nói với Tuấn:

-Ta kết thúc cuộc họp được rồi đấy.

Tuấn đứng dậy hô:

-Tất cả đứng dậy...Nghiêm!...

Cả hội trường đứng dậy đội ngũ  chỉnh tề. Tuấn dõng dạc:

-Giải tán.

Vừa bước ra khỏi hội trường, đồng chí trợ lý  tác chiến đưa vội tờ giấy cho Tuấn:

-Anh em gởi “kiến nghị” lên các thủ trưởng đọc và nghiên cứu.

Nói xong, đồng chí trợ lý tác chiến cười vang. Tuấn đọc tờ giấy, ngửng đầu định hỏi đã thấy anh chàng “lủi” mất rồi. Tuấn đưa tờ giấy cho Lương tủm tỉm cười:

-Ông đọc đi “Thơ kiến nghị các thủ trưởng tiểu đoàn”:



Lương và Tuấn vừa đọc bài ca dao vừa khúc khích cười, Tuấn lắc đầu:

-Tôi chịu mấy thằng cha tiếu lâm, mới giết heo liên hoan, bây giờ lại giết heo nữa à.

Lương xuề xòa:

-Cũng đành vậy cho mọi việc êm thấm. Ông Hoàn muốn tìm hiểu Việt thì hòa mình vào quần chúng để người ta ủng hộ, nhưng cái tật hay ra lệnh cho anh em trước mặt Việt nên mới sinh chuyện.

Tuấn bật cười:

-Cũng muốn ra oai một chút trước mặt người đẹp thôi.

Lương gật đầu và nhận xét:

-Bây giờ nói chung anh em đều có học do đó tâm tư, tình cảm cũng khác nhiều lắm. Quan niệm về hôn nhân lớp bọn mình cũng khác xưa nhiều.

Tuấn bật quẹt mồi thuốc và rít một hơi dài tư lự:

-Nói thiệt lòng, riêng tôi không tán thành để Việt lấy ông Hoàn. Tất nhiên trách nhiệm thì mình phải ủng hộ thôi xem ra chuyện đùa dỡn kể cũng có lý. Con gái tân mơn mởn đi lấy ông già... trông như cha với con chứ vợ chồng gì...

Thấy Tuấn nhún vai lắc đầu, Lương ôn tồn:

-Nhưng tình hình hiện nay Việt không lấy ông Hoàn thì lấy ai bây giờ? Lứa tuổi như tôi và ông trở xuống lo đánh giặc, dại gì vướng vào chuyện yêu đương.

Tuấn đứng dậy gọi đồng chí liên lạc ra lệnh:

-Cho hậu cần giết heo. Nói anh nuôi làm một bữa liên hoan nhẹ, còn làm lương khô rõ chưa.

Đồng chí liên lạc vui hẳn lên:

-Lần này các thủ trưởng thua bọn em rồi.

-Thôi đi đi cha nội.

Chờ đồng chí liên lạc chạy xuống nhà hậu cần, Lương thật thà:

-Cả ông lẫn tôi chưa vợ, chưa yêu nên xử lý quá dở. Chuyện này khó hơn chỉ huy một trận đánh ông à. Lấy điều lệnh quân đội mà bịt miệng anh em quả là sai sách.

Tuấn cười rung vai:

-Lương ơi!... Trong điều lệnh quân đội và qui chế chỉ huy không có cái khoảng này.

 

 

Việt ngồi bên Mai thẫn thờ:

-Từ bữa gặp chị ở đơn vị tới nay càng nghĩ em càng thấy tủi chị à.

-Sao không nói mấy anh cùng đi vào đây nghỉ rồi cùng về đơn vị một thể?

-Em xin phép vào thăm chị, mấy anh ấy thông cảm cho em nghỉ lại sáng mai về đơn vị cũng được.

Mai an ủi:

-Thôi đừng buồn nữa, phận con gái khi trâu đã đóng cọc, ván đã đóng thuyền thì chỉ có một con đường chung thủy với chồng. Sau này có con, đứa con sẽ là nguồn an ủi em à.

-Biết vậy em chẳng để lão ta cưới làm gì.

Mai lựa lời:

-Tình yêu không giới hạn ở tuổi tác đâu Việt à.

Việt thở dài:

-Như anh Lâm và chị thì xứng đôi quá rồi, còn cái lão già đáng tuổi cha em thì ghen suốt ngày, chi li tính toán từng tí một em làm sao sống nổi. Chị tính trên rừng, trên núi ngoài cái ba lô em còn có gì nữa đâu mà làm của hồi môn.

Sửa lại tã cho con tay nhè nhẹ đưa võng Mai an ủi:

- Dẫu sao em cũng đã là vợ của anh Hoàn, phấn đấu có một đứa con, rồi mọi sự sẽ đâu vào đó. Bên cạnh em còn có anh em trong đơn vị và còn anh Lương, anh Tuấn nữa. Chị thấy nhiều người vun đắp tình yêu  cho em là quá tốt rồi.

Việt thở dài:

-Chị đâu có hiểu nội tình câu chuyện. Anh Lương, anh Tuấn nể mấy ông trong ban chỉ huy tỉnh đội mà ủng hộ cho yên chuyện, em thì như một cái máy, tổ chức đặt đâu ngồi đó, giá như hồi đó em kiên quyết thì đâu đến nỗi...

-Cái con nhỏ này... Trách chi hai ông thủ trưởng chưa vợ. Ông Tuấn tú tài bán, ông Lương học hết lớp mười, một ông Nam, một ông Bắc nhưng đều là học trò cả hai đều chưa có một mảnh tình vắt vai mà phải đứng ra làm ông mai, bà mối cũng kẹt lắm chứ.

Việt bật cười rồi lại buồn rười rượi:

-Chị giỏi tiếu lâm nói cho em vui.

Mai cắt lời Việt:

-Hai ông đó bị làm ông mai thì khác gì cua, cò bắt ngồi chung dạo nhạc, đánh đàn nên một ông hô thì ông kia cũng hô theo

-Họ cố lập mưu gài em vào bẫy.

Mai lắc đầu:

-Cũng không phải hoàn toàn như vậy đâu.

Việt ấm ức:

-Sao lại không phải. Bữa nay em cố ý tới đây để chị có cách gì gỡ giùm cho em.

Mai ngạc nhiên:

-Lại có chuyện đó?

Thẫn thờ ngồi lặng im và dường như không nén nổi Việt tức tưởi giọng trầm lắng xuống:

-Các ông ấy cố ý đưa ông Hoàn về công tác thường xuyên ở đơn vị. Mỗi lần về công tác là đơn vị phân công em ở nhà, còn đơn vị xuống làng lấy gạo. Tối đến, lão tới ngồi lì ra thuyết phục em, kể lễ hoàn cảnh cô đơn góa bụa của mình. Có mình em, lão ta chì quá... Em phản ứng quyết liệt...

Việt nghẹn ngào:

-Vậy là em thất thân với lão!... Và phải tổ chức cưới!...

Việt khóc nức lên một hồi. Mai thầm nghĩ, khóc lúc này cũng làm vơi đi nỗi khổ cho Việt. Mai nắm chặt tay muốn truyền sang Việt những tình cảm thân thương của mình. Việt lau nước mắt:

-Không phải như chị nghĩ đâu!... Lần thất thân ấy em chống cự đến rách cả quần, lão ta như con gấu đè em xuống... Chuyện xong rồi lão ta quì xuống dưới chân em xin lỗi và khóc nức nở. Lão ta nói: “Hai cuộc chiến tranh, vợ con bị tù đầy và hy sinh hết, lão trơ trọi một mình, chỉ xin em cho lão một đứa con để nối nòi”.

Mai ngậm ngùi:

-Tội cho em, mà cũng tội cho anh Hoàn nữa. Cuộc chiến đấu xô đẩy ta vào cái thế mà nhiều khi không tính trước được.

Đôi mắt Việt nhìn xa vắng:

-Chị à... Người con gái khi đã thất thân thì sự trinh trắng cũng theo hồn họ xuống mồ. Vậy là đêm đêm lão ta đến với em, em nằm cho lão ta dày vò... Đơn vị thấy vậy cho tổ chức cưới.

Mai cũng ấm ức thay cho Việt:

-Hồi đó sao em không nói với anh Lương, anh Tuấn?

Việt thở dài:

-Họ cùng một phe, nói ra có ích gì... Vậy là em có bầu!... Chị ơi!... Giá chi cái thai trong bụng em là con của anh Vỹ.

Mai quàng tay lên vai bạn thủ thỉ:

-Việt à!... Dù sao anh Vỹ cũng hy sinh rồi. Nếu anh Vỹ còn sống thì hai người đã thành vợ chồng. Chị vẫn cảm thấy con người có định mệnh em à...

-Dạ!... Cái số em nó khổ! Em chỉ muốn theo anh Vỹ, được nằm cạnh anh ấy là em mãn nguyện lắm rồi.

Mai ngồi thẳng người nhìn Việt nghiêm giọng:

-Em sai rồi. Thực tế cuộc chiến đấu của chúng ta có những hoàn cảnh éo le, trong gian khổ, ác liệt cảnh éo le đôi khi phũ phàng mà ta phải chấp nhận. Hoàn cảnh khách quan đưa tới làm cho chị và anh Lâm bị kỷ luật trước  khi cưới, mà rõ ràng chị và anh Lâm hoàn toàn trong sáng và nghiêm túc trong tình yêu. Hoàn cảnh đó cả hai vợ chồng phải chấp nhận kỷ luật.

-Thà bị kỷ luật để có tình yêu còn sướng hơn không yêu vẫn bắt phải lấy.

Mai vỗ về:

-Thôi Việt à... Chuyện đã qua rồi, em phải nhìn vào thực tế của em lúc này và chấp nhận nó.  Bây giờ em phải cố tạo ra và tự tìm lấy tình yêu của em với anh Hoàn. Khi có con rồi, mọi việc sẽ yên ổn và tốt đẹp, chị tin như vậy Việt à...

Việt hỏi lại Mai:

-Với cái tính hay ghen, bủn xỉn và khe khắt của ông Hoàn chị bảo em phải làm gì để có hạnh phúc.

-Từ từ thuyết phục, góp ý anh Hoàn sẽ bỏ dần. Để làm được việc đó em phải kiên nhẫn đừng phản ứng vội là bản lĩnh của người phụ nữ, làm được điều đó em sẽ có hạnh phúc.

Đôi mắt Việt ánh lên nỗi ân hận chua xót, bất lực và tự mỉa mai thân phận của mình:

-Em tin là ông Hoàn không sửa được, thú thiệt với chị nằm trong chăn mới biết chăn có rận... Cuộc đời em đến đây coi như đã chết... Em chỉ là một cái xác không hồn.

Cố suy nghĩ tìm cách trả lời Việt xong Mai chẳng nghĩ được thêm điều gì thuyết phục bạn. Hồi lâu, Mai hỏi Việt:

-Trước khi góp ý cho em. Chị hỏi em: Theo ý em thì em nên ở hay thôi với anh Hoàn? Lúc này em lại có con với anh ấy?

Việt trả lời ngay:

-Em, sẩy thai rồi, em sẽ xin về đơn vị pháo của chị Phước để mặc kệ lão ta.

Mai lật ngược vấn đề:

-Đấy là ý của em nhưng trên không cho.

-Cùng lắm thì về làm dân. Chị không biết chị Dưỡng ở đại đội vận tải à. Khi có bầu, bắt chị ấy làm kiểm điểm và yêu cầu chị ấy tự nhận hình thức kỷ luật, chị ấy trả lời: “Xin làm phó thường dân” nếu không ở được thì đi chiêu hồi, có sao đâu, đời mình đã bỏ mà...

Mai giãy nãy:

-Cái con nói bậy!Chiêu hồi để em hiến thân cho mấy thằng cảnh sát, cai ngục, em hiểu chưa. Bọn chúng xài xể thân em không còn gì nữa chúng sẽ đưa em vào sở Mỹ làm đồ chơi cho Mỹ. Xã Phụng đã có đứa bị bọn Mỹ hãm chết rồi quăng xác xuống biển... Việt à! Sự tàn bạo của Mỹ trời không dung, đất không tha!... Em đừng có nghĩ quẩn!... Được không!...

Việt cười nhìn Mai nửa đùa nửa thật:

-Dẫu sao cũng một kiếp người. Chị Mai à, nói vậy chứ em không đi chiêu hồi đâu. Mà em có chiêu hồi thì em cũng biên thư cho chị biết, chắc việc đó không có đâu chị à.

-Thôi, em cứ nghỉ đi, chị em mình tối nay sẽ nói chuyện thêm.

Tiếng gió từ trong rừng già thổi về cuốn theo tiếng ầm ào của con thác Mun (con thác hùng vĩ và dữ tợn quanh năm ở trong tận rừng già). Tiếng con dế kêu ri ri trong chiều nhạt nắng như đục đẽo vào tâm hồn con người. Mai vạch vú cho con bú miệng luôn nói nựng với con. Việt nhìn mẹ con Mai thèm khát, cúi xuống nhặt rau và gọt sắn.

 

 

Liên tục hai mùa lúa rẫy bội thu, dự trữ lương thực ở xã Phụng đã khá hơn nhiều. Bé Trung lẫm chẫm quấn lấy má và thím Năm suốt ngày. Một ngày không biết bao nhiêu lần bé Trung quậy phá và hôn xin lỗi má và thím  Năm.

Dưới căn cứ xã Phụng thì ngược lại. sau khi bị diệt gọn, đại đội bảo an ác ôn 310 và tiểu đoàn bảo an 219 địch tuyên bố quyết rửa hận với cách mạng tại xã Phụng. Cứ điểm núi Sầm địch cho xây dựng kiên cố hơn và đưa một đại đội bảo an về đóng giữ. Các đơn vị bảo an phối hợp với nhau chặt chẽ được sự yểm trợ của bọn lính Đại Hàn thuộc sư đoàn Mãnh hổ và trung đoàn số 47 cộng hòa tiến hành cướp vụ lúa tháng ba đang vào mùa thu hoạch.

Trước tình hình đó, thị đội tăng cường cho xã Phụng một trung đội để phối hợp với du kích xã đánh địch. Những trận đụng độ giữa ta và địch liên tục xảy ra làm cho phong trào đấu tranh của bà con xã Phụng bị lắng xuống.

Đêm ngày địch chốt giữ nên việc liên hệ giữa ta và dưới làng thường bị gián đoạn, lúa gạo ở dưới làng cũng không lấy được. Cán bộ và du kích xã lại phải về hậu cứ sản xuất lấy gạo và sắn đưa xuống căn cứ xã. Ông Chín Tòng lên tỉnh họp, được bí thư tỉnh tặng chiếc áo len từ miền Bắc mới gửi vào để ông bạn già của bí thư hưởng hương vị của hậu phương lớn, thương anh em khổ, ông quyết định đổi áo lấy con heo thượng đem về giao cho hậu cứ nuôi. Đưa heo về hậu cứ, thấy Mai và thím Năm giã gạo để đưa về căn cứ, ông xót xa kêu lên:

-Nghĩ mà tức, gạo từ trên rừng đưa xuống đồng bằng mới thật là ngược đời.

Mai nhỏ nhẹ:

-Vậy mới gọi là chiến tranh nhân dân, địch giữ cũng chỉ một thời gian ngắn thôi.

Ông bập phà điếu thuốc nghĩ ngợi một hồi rồi nói với Mai:

-Nghĩ cho cùng, trên buộc các đơn vị xây dựng hậu cứ sản xuất là đúng, có lẽ tình hình này phải đưa một số anh em lên sản xuất thì mới “thực túc, binh cường” được, còn cháu cố gắng ở hậu cứ một thời gian nữa rồi sẽ sắp xếp công tác.

Mai mừng rỡ:

-Bé Trung nhà cháu cũng lớn rồi, về xã công tác cả hai mẹ con cũng không ảnh hưởng tới anh em nhiều lắm đâu.

Ông Chín gạt đi:

-Không được, tối xuống làng bỏ con cho ai trông. Cái gì cũng phải thực tế. Làm cách mạng phải lo trước cho mọi người, mình hưởng thụ sau cũng chẳng muộn gì. Tới đây xã mình sẽ rút một số thanh niên lên thoát ly, phải chuẩn bị trước thuốc men, lương thực.

Mai phấn chấn:

-Cháu có thể làm được việc quản lý số thanh niên mới thoát ly.

-Được rồi để tính chú tranh thủ về dưới đó, ở nhà lỡ có chuyện thì sẽ lâm vào tình trạng như rắn không đầu.

Ông Chín sực nhớ, móc trong ba lô gọi thím Năm:

-Chị Năm à, tôi giao cho chị hai gói mè giống, loại mè đen và loại mè trắng. Địch càn mà có mè làm lương khô thì rất tốt, ăn lành bụng dạ lắm đó.

Ông Chín cười lớn xốc gùi gạo bước đi. Chiếc ba lô được buộc chặt vào gùi. Chiếc thắt lưng US đã cũ bị khẩu súng ngắn và bi tông nước kéo trễ xuống và thắt lưng thì rộng mà bụng thì nhỏ, vậy mà ông cứ đi phăng phăng.

Nửa tháng nay đêm nào máy bay B57 cũng bay tới 3, 4 lần. Bất giác Mai nhớ tới lần địch đổ biệt kích xuống quấy rối, đánh phá căn cứ tỉnh Phú Yên. Địch cố ý tạo ra tâm lý “lạnh lưng” “hở sườn” ở đâu cũng sợ bị chúng tập kích. Gần những ngày địch rút, phản lực, trực thăng oanh tạc yểm trợ cho máy bay Đa-kô-ta bay rà sát ngọn cây rải chất độc hóa học. Những luồng khói trắng đục dày đặc từ chiếc Đa-kô-ta phun ra dài hàng chục cây số phút chốc tỏa thành một trận mưa bụi trùm xuống nương rẫy, núi rừng. Bụi thuốc bay là là rồi bám chặt lấy cây cỏ và thấm sâu xuống đất, những hạt bụi nước chỉ bằng đầu chiếc kim màu vàng đậm như xăng và dầu nhờn trộn lẫn vào nhau, nhanh chóng bít kín hơi thở của cây cỏ. Cái chết lan rộng khắp nơi trong ánh nắng oi ả, ngột ngạt. Mùi tanh, hôi, khét nồng nặc của thuốc thấm vào cây cỏ, đất đai làm cho nương rẫy, núi rừng phút chốc trở nên xơ xác.

Sau trận mưa chất độc hóa học, mọi người phải xông ra rẫy sắn chặt ngang thân cây để củ sắn bớt bị nhiễm độc. Nhưng chất độc thấm xuống củ sắn dưới đất vẫn bị trương phềnh lên. Nửa tháng sau nhổ sắn lột vỏ ngâm xuống suối cho chất độc bớt đi nhưng bùi tanh, hôi, nồng nặc trong củ sắn vẫn không giảm đi chút nào. Trong lúc cứu các rẫy sắn, nhiều người đã bị nhiễm độc ói mửa thốc tháo, bụng đau quằn quại phải khiêng đi bệnh viện cấp cứu.

Hồi đó, ở dưới làng bọn địch tổ chức càn quét, đánh phá vùng ven thị xã Tuy Hòa nên không xuống làng lấy gạo được, du kích và cán bộ xã Phụng phải ăn cháo, ăn sung quần bám đánh địch. Không hiểu sao mà ông Chín vẫn dành mười cân gạo trên đường lên Tỉnh họp ghé vào hậu cứ cho mẹ con Mai. Vẫn nói giọng chắc và đều đều, ông Chín bảo Mai đem gạo chôn vào ống pháo dành gạo giã bột cho bé Trung ăn dần. Mai rưng rưng nước mắt nhìn về phía Hòn Chuông mong cho ngày nào đó được qua dốc Hòn Chuông trở về cùng anh em xã Phụng công tác và chiến đấu.

Nghĩ tới Lâm, Mai thấy chồng mình cũng như bao người lính khác hết hành quân lại đánh địch chẳng bao giờ được nghỉ ngơi, có lẽ trời sinh ra họ để chuyên gánh lấy những lo toan, vất vả và nguy hiểm. Nghĩ tới những viên thuốc, tấm vải hoa Lâm lụm cụm giành cho vợ uống, cho con mặc, Mai ngồi thần người tư lự.

Thấy Mai ngồi đăm chiêu, thím Năm tới ngồi bên:

-Mày có cái tật lúc nào cũng lo xa. Đàn bà mà lo nghĩ nhiều chóng già lắm con à. Đã lo cho chồng, cho con, bây giờ lại lo cho cả công tác nữa...  Nhưng ngồi đấy mà lo cũng chẳng được ích lợi gì.

Mai lúng túng nhìn thím Năm:

-Không hiểu sao nhiều lúc con cứ thấy lo lo cho Lâm thím à... Lâm liều và gan lắm.

Thím Năm chậm rãi:

-Người xưa nói làm đàn bà cái tật nhớ chồng ai mà chẳng có, riêng mày lại có cả lo lẫn nhớ.

-Vậy thím nói con phải làm gì bây giờ?

-Kinh nghiệm xưa ông bà mình đã dạy nhớ chồng lấy lúa ra mà xay, xay hết lúa mà vẫn còn nhớ chồng thì đổ trấu ra mà xay nữa, xay đến vã mồ hôi là hết nhớ.

Mai bỗng cười khúc khích:

-Vậy lúa đâu thím đưa con xay.

Thím Năm cười xòa:

-Cái con nhỏ này... Chọc phá cả bà già nữa...

Để bé Trung cho thím Năm ẵm, Mai vác rựa ra rẫy hái củi. Từ trước tới nay Mai vẫn sợ phải đi lấy củi. Hồi còn nhỏ mỗi lần chẻ củi không tím tay thì cũng chảy máu. Hồi mới thoát ly ra rừng kiếm cúi thì củi mục, củi khô Mai đều lượm hết, kiếm chán chê mới được một mớ lòng thòng đưa về làm Mai mắc cỡ muốn chết. Còn lúc này, củi là những gốc cây khô cứng to bằng bắp chân, bắp đùi. Dùng rựa chặt thì rựa văng hoặc bị cắm chặt vào cây lay mãi mới ra, Mai chỉ còn một cách lượm củi cành về là yên chuyện.

Bữa nay thấy một gốc cây khô, lấy tay lắc gốc cây lung lay  hung Mai hăm hở chặt, hết chặt lại lay nhưng rễ cây bị kẹt trong đá khiến Mai hì hục mãi vẫn không chặt được. Đang lúng túng thì Út Hân chạy tới:

-Chị Mai.

-Ủa lên hồi nào?

-Chị về nhà ngay, chú Chín bị thương.

-Sao? Bị thương có nặng không?

-Về nhà nói... Chuyện dài dòng lắm... Chị để em...

Út Hân chặt cây củi rồi xoay một vòng, một tiếng rắc... gọn nhẹ, cả gốc cây và đá đều tung lên rồi hai chị em hối hả về nhà.

Mai hấp tấp bước vào trong lán thấy ông Chín nằm trên võng Mai hớt hãi kêu lên:

-Trời ! Chú!...

Đôi vai Mai rung lên, cố kìm cho tiếng khóc khỏi bật ra xong nước mắt cứ chảy tràn. Mai run run sờ lên vết thương quấn đầy bông băng trên đùi và cánh tay của ông. Cánh tay phải của ông Chín Tòng bị tiện cụt, đùi chân phải ga-rô nẹp cứng, nước da vốn xạm nắng bây gìơ xám xanh lại máu đọng, loang lỗ trên vết thương.

Út Hân nói nhỏ:

-May mà kịp thời đưa tới trạm phẫu tiền phương, mấy ảnh xử lý và hối thúc đưa đi viện nếu không thì nguy rồi.

Đồng chí y sỹ của trạm phẫu được cử đi hộ tống ra hiệu cho Út Hân nói nhỏ, Mai lo lắng:

-Vết thương ra sao anh?

-Mảnh M79 làm vỡ nát xương bắp tay nên phải cho tháo khớp ngay chú ấy mất nhiều máu quá nên sức yếu lắm.

Thím Năm pha sữa đưa cho Mai nhắc nhỏ:

-Con cho ảnh uống sữa... Tội chưa!... Cả xã trông vào một mình anh ấy.

Thím Năm cắn môi không cho mình khóc thành tiếng. Mai cẩn thận xúc từng thìa sữa cho ông Chín uống, ông hé miệng cố nhấp từng giọt đôi mắt hé mở nhìn Mai rồi lại nhắm ghiền. Sực nhớ bữa trước ông Chín  khoe với Mai chú Sáu bí thư tỉnh cho nửa củ sâm vội tìm trong ba lô của ông, Mai lấy nửa củ sâm đưa cho đồng chí y sĩ, đồng chí y sĩ giục Mai:

-Chị cắt ngay vài lát sâm sắc đặc để chú ấy uống cho lại sức. Của quý thế này mà không biết.

Mai cẩn thận hỏi:

-Cắt thêm mấy lát gừng tươi sắc chung với nhân sâm phải không anh?

Đồng chí y sĩ gật đầu, tiêm thêm cho ông chín. Có lẽ nhờ uống được chút sữa và mấy thìa nước sâm nên ông Chín tỉnh lại, mấy lần nhìn Mai như muốn nói gì rồi lại thôi. Biết ý, Mai nhìn chú như thúc giục, như cầu khẩn: “Chú ơi! căn dặn điều gì chú nói đi !...Cháu sẽ về làng nói với Thím với gia đình!...” Hồi lâu ông Chín Tòng mở mắt nhìn Mai gượng yếu ớt:

-Con mày ... còn nhỏ quá!.. Xã không có bí thư !..

Mai nghẹn ngào nói trong nước mắt:

-Chú cứ yên tâm chữa thương cho chóng lành!... Tin ở con đi, ở nhà con sẽ làm được tất cả!...

-Có điệp ngầm, nó chỉ điểm.

Ông chín Tòng nghẻo đầu sang một bên rồi hôn mê. Mai cuống lên sợ hãi. Đồng chí y sĩ vội tiêm thuốc trợ sức. Thím Năm bưng tới chậu than đặt dưới võng sưởi ấm cho ông, khóc tấm tức:

-Anh Chín ơi!...Đừng bỏ bọn này nghe anh!...

Mọi người xúm lại cấp cứu. Đồng chí y sĩ lo lắng giục:

-Phải đưa gấp tới bệnh viện ...Đi thật nhanh các đồng chí...

Hai Trúc và Năm Đồng cẩn thận cầm đòn khiêng, ghé vai nâng cáng, mọi người hối hả đưa ông Chín đi viện.

Trời sập tối, rừng gai quýt bắt đầu vang lên tiếng của bầy chim chuông và ánh sáng lập lòe của từng bầy đom đóm, ánh đèn pin lia ngang lia dọc trên con đường xuyên qua rừng gai quýt, Mai nhắc mọi người cẩn thận, né tránh những cành gai quýt sắc nhọn như kim.

Qua cánh rừng gai quýt Mai đứng lại dặn dò anh em khiêng cáng cẩn thận rồi mới trở về. Mai cảm thấy tạm yên tâm khi cáng thương ra tới đường lớn dễ đi, cáng bớt xóc, chắc ông Chín bớt đau.

Về tới nhà nỗi lo buồn vẫn vời vợi xoáy cuộn trong người, Mai nhận ra khoảng hẫng hụt đối với xã Phụng khi bất ngờ thiếu một người chèo chống trong lúc tình hình đang diễn ra ác liệt. Mai cố nhớ ra từng khuôn mặt của những người thoát ly trong xã, những cơ sở hợp pháp của xã Phụng và cả những cán bộ thường hay về công tác ở xã để gạn lọc tìm ra ai là kẻ phản bội. Khuôn mặt ông Chín Tòng lại chờn vờn hiện lên nhắc nhở Mai phải tìm cho ra bằng được kẻ phản bội ấy. Lòng Mai nặng trĩu, chỉ có vô tình là bầy chim krông-krinh thi nhau kêu hoài trong rừng đêm.

 

                                                   

Trời vừa hửng sáng. Những lớp sương mù dày đặc cuồn cuộn bay phủ lấy cao nguyên Vân Hòa. Lá cây ướt đẫm đứng chen nhau, những giọt sương mọng nước đậu dày trên cành lá. Một cơn gió lướt tới, sương rơi xuống đất lào xào như một trận mưa nhỏ. Thím Năm và Mai đã thức dậy. Suốt đêm qua cả hai thím cháu đều trăn trở không sao ngủ được.

Mai cẩn thận gấp chung lá thư của chú Chín Tòng gửi cho mình  vào chung với lá thư gửi thường vụ Tỉnh ủy. Mai đã đọc và suy nghĩ rất kỹ lá thư của ông Chín và quyết định về xin ý kiến Thị ủy. Phương án để con lại cho Thím Năm  nuôi và Mai trở về xã trong thời gian ông Chín nằm viện được thím Năm gợi ý xem ra có lý. Hiểu uy tín của ông Chín  với Tỉnh và Thị, khi Mai báo cáo chắc chắn thường vụ Thị ủy sẽ chấp nhận ý kiến của ông Chín vì thật ra nếu không có con nhỏ thì Mai đã được sắp xếp công tác rồi. Nghĩ đến bé Trung mới hơn một tuổi mỗi khi nhớ và tìm mẹ mà mẹ thì biền biệt, Mai ứa nước mắt. Hơi mẹ và hơi con đã quyện vào mỗi bữa ăn, giấc ngủ, Mai chịu sao nổi khi phải xa con. Nghĩ tới chồng, Mai thấy thương và có lỗi với Lâm. Chắc chắn Lâm sẽ buồn và giận Mai nhiều. Mai tự hỏi mình: “Bỏ con đi một mình có bạc ác lắm không? Mình đâu phải diện cán bộ hoạt động bí mật mà đòi hỏi phải làm như vậy? Sức khỏe bé Trung sẽ ra sao khi không có sữa mẹ?...” Thấy Mai tư lự, thím Năm thủ thỉ:

-Hay mày không muốn về xã?

-Con rất muốn nhưng cháu nó còn nhỏ quá thím à.

-Tao biết vậy nhưng thư anh Chín gửi cho mày là có ý tứ trong đó con à. Tao sức yếu, năng lực không có đành yên phận. Lắm lúc nghe bay nói về tình hình xã ruột gan tao cũng sôi như lửa mà không biết làm gì lúc này.

Mai ngần ngại:

-Có hai điều làm con nghĩ hung là cháu còn nhỏ và không biết mấy chú mấy anh trong Thị ủy có tin cháu không. Hồi chưa có con khác, bây giờ có con khác thím à.

-Thì con cứ xuống trình bày với mấy ảnh. Tao nghĩ hiểu được dân, hiểu được phong trào xã Phụng đâu phải một ngày một bữa mà phải ăn  nắng, nằm sương dân mới tin. Người ta nhận làm cơ sở là người gắn bó suốt đời với cách mạng. Vàng bạc có tiền thì mua sắm được nhưng mua được lòng tin của dân thì phải đổi bằng sự hy sinh gian khổ con à.

Mai cúi đầu suy nghĩ rồi nhỏ nhẹ:

-Con nghe lời thím  về Thị ủy báo cáo, thím ở nhà trông cháu cho con.

Thím Năm vui vẻ:

-Cứ yên tâm mà đi. Con mày nó cũng bén hơi tao rồi. Hai bà cháu ở nhà với nhau không sao đâu. Con phải nghĩ rộng tới bà con bị bắt bớ, tù tội anh em mình hy sinh thì mới rời con đi công tác được.

Mai nhìn thím Năm đầy biết ơn:

-Dạ... Giờ thì con nghe thím. Mong cho mọi việc được như ý chú Chín sắp đặt.

Đêm lại chìm xuống. Vẫn khẩu AK để dựng nơi chiếc ba lô ngay đầu võng, Mai ẵm con nằm trên võng nhìn ánh lửa bập bùng nghĩ tới những ngày cắp AK lặn lội với phong trào và đánh địch trên địa bàn xã Phụng. Nghĩ tới chồng, nghĩ tới những lời khuyên bảo và giảng giải của thím Năm, Mai thấy nỗi thương và lo cho con dịu bớt. Mai thầm ước giá chi có Lâm ở cạnh lúc này, Mai sẽ nói với Lâm: “Anh à!...Chú Chín Tòng bị thương viết thư đề nghị thường vụ để em thay thế trong thời gian chú điều trị thôi mà. Em không bỏ con đâu!...Chú Chín, anh em xã Phụng và bao nhiêu người khác vật lộn với địch từng ngày...Lẽ nào để lòng tin của dân bị lung lay trong lúc gian khó này...’

Mai còn muốn nói với chồng nhiều hơn nữa. Tuy lo chồng giận, nhưng Mai tin rằng Lâm sẽ hiểu và đồng ý Mai xử lý tình hình xã Phụng trong lúc này.

Nhìn thím Năm nằm co ro trên võng, tấm đắp bằng vải dù trùm lên đầu. Mai thấy thương và tội nghiệp cho thím Năm. Ba Hổ  phải bỏ cả buổi đi lượm dù pháo sáng về cho Mai nhuộm và khâu bọc võng cho thím nằm chống muỗi, ấy vậy mà thím vẫn hất bọc võng sang một bên. Nhiều lần  thím Năm nói với Mai khi ngủ nằm võng có bọc ngợp thở không chịu được.

Mai bừng tỉnh giấc đã thấy thím Năm đang ngồi vắt cơm để mình mang theo ăn dọc đường vội ngồi cạnh thím:

-Đường từ đây xuống Thị ủy hơn nửa ngày, vắt cơm làm gì thím.

-Quá trưa tới Thị ủy mọi người ăn rồi lại nắng nôi, không có lý lúc đó  lại đi nấu cơm ăn một mình hay sao.

-Lo gì chuyện đó.

Thím năm đủng đỉnh:

-Dẫu sao lo xa vẫn hơn.

Mai vừa đẩy những gộc củi khô cho lửa cháy to lên vừa dặn thím Năm:

-Thím ở nhà trông cháu, xuống Thị ủy báo cáo xong là con về ngay.

Thím Năm chậm rãi:

-Cứ yên tâm mà đi công tác, con nhỏ ở nhà tao trông, không sao đâu.

-Lần đầu tiên sống xa nó con thấy phập phồng, nôn nao trong người thím à.

Thím Năm nhìn Mai cười:

-Lon son cũng con cùng mẹ, lẹ chẹ cũng mẹ cùng con, đàn bà xa con ai chẳng vậy. Mày đi công tác lần này, bé Trung ở nhà cũng như tập lần xa mẹ cho quen đi.

Mai dặn thím Năm:

-Đường, sữa, bột và thuốc của cháu con cất trong ống pháo, ở nhà nhớ dấu cho con nghe thím. Quần áo, tã lót thím bỏ vào ba lô, đi đâu bà cháu có cái mặc.

Thím Năm gật đầu, sực nhớ ra thím vội bảo Mai:

-Các loại thuốc cho con bé uống, mày làm dấu riêng ra từng loại rồi chỉ từng loại cho tao nhớ để ở nhà con bé có gì tao lo.

-Dạ...

Mai lúi húi kiểm tra, sắp xếp đồ đạc cho bé Trung. Thím năm nhìn Mai bỗng vỗ vào trán mình:

-Tí nữa tao lại quên, về Thị ủy nếu các anh ấy phân công về xã là điều tốt, nếu  chần chừ phải cố thuyết phục để được về xã công tác. Ở lâu với anh Chín tao biết tính anh ấy làm việc gì cũng cân nhắc thấu đáo. Vì vậy xem ra ở xã mình lúc này chỉ có mày và anh Chín là hiểu dân, hiểu tình hình. Cố mà làm cho đúng ý trong thư anh Chín đã dặn nghe Mai?

-Dạ...Con cũng hồi hộp lắm chứ thím.

Sắp xếp mọi thứ xong xuôi thím Năm giục Mai:

-Thôi đi ăn cơm rồi tranh thủ đi sớm cho mát.

-Trên đường thiếu gì người đi phải không thím?

Thím Năm cười nhìn Mai. Hôn nhẹ lên má con Mai đứng dậy khoác súng, đeo ba lô và dặn thím Năm :

-Cứ để cho cháu ngủ đẫy giấc. Con đi nghe thím.

-Ừ...Đi đường cẩn thận.

Mai khoác tấm áo mưa trùm lên ba lô, cúi người bước ra khỏi nhà đi băng qua rẫy sắn ra đường lớn.

Mây mù và sưong đêm nhuộm ướt cả rừng cây, đường đi. Mới đi một đoạn chiếc mũ tai bèo đã ướt sũng thấm vào tóc. Mai vừa đi vừa lấy tay gạt các cành cây lòa xòa ướt sũng . Những đàn bọ mắt nhỏ li ti bắt hơi người bay ùa tới luồn vào gáy, vào tóc cắn ngứa rát khiến Mai thỉnh thoảng phải lấy tay gãi đầu. Dừng lại vắt chiếc mũ tai bèo cho ráo nước Mai rùng mình vì khí lạnh của rừng già, sương sớm quần và áo ướt mèm dính sát vào da tạo cho Mai cảm giác lép nhép dai dẳng và khó chịu.

Mải lom khom tránh cây, tránh lá, Mai giật mình hoảng hốt nhẩy lùi lại. Một con rắn lục xanh vàng như chiếc lá non đang cuộn mình bám vào một cành cây, đầu con rắn đã vươn chạm vào vành mũ của Mai.

Nhìn con rắn ngóc đầu uốn lượn há miệng phun nọc độc trước mặt, Mai lùi tiếp hai bước. Sau vài giây định thần, bẻ một cành cây Mai vụt mạnh vào thân con rắn, con rắn lục lập tức rơi xuống đường, tiếp tục trườn mình bò đi. Mai nhanh tay vụt liên tiếp vào thân con rắn. Bị gãy khúc con rắn không bò đi được, Mai đập vào thân vào đầu rắn cho nát bét mới dừng tay. Lấy cây khều và quăng xác rắn vào rừng, Mai đứng thần người. Đến lúc này cảm giác sợ bị rắn cắn mới ào tới, Mai nhìn xung quanh xem có rắn không và bật cười với chính mình, bụng bảo dạ: “Không nhanh thì chỉ một chút thôi, con rắn lục mổ vào mặt thì mình sẽ trở thành liệt sĩ vì rắn cắn”. Xốc ba lô và súng Mai đi chậm lại, vừa đi vừa chú ý xem trước mặt và trên đường có rắn hay không.

Ánh mặt trời hực lên không khí oi nồng kéo tới, những mảng sương dày đã tan, gió thổi lồng lộng. Bầu trời cao vổng lên và xanh leo lẻo. Con đường số 6 đỏ au trải dài hun hút. Nhìn trời thấy gió lặng Mai biết buổi trưa nắng sẽ gay gắt, cố gắng đi nhanh để vượt qua trảng tranh tránh nắng gắt buổi trưa.

Khí hậu vùng cao nguyên Vân Hòa như một bà già đỏng đảnh khó tính đến khắc nghiệt: quanh năm chỉ có nắng, gió và bão lụt. Khí hậu như vậy buộc con người phải cứng cỏi, phải sống hòa nhập với nắng và bão lụt. Bù trừ cho khí hậu khắc nghiệt, đất ở đây rất phì nhiêu. Những vườn thơm nối tiếp nhau tạo thành những cánh rừng thơm dài hàng cây số. Những rừng mít một năm hai mùa trái xum xuê, nặng trĩu. Mai thấy vui khi nhận ra trong cái quy luật nghiệt ngã của thiên nhiên bao giờ cũng có sự bù trừ hậu hĩnh làm cho cây trái tốt tươi, đất đai màu mỡ.

Đi một mạch hai tiếng đồng hồ vượt qua trảng tranh bát ngát tới suối Sổ, Mai mới  bỏ súng và ba lô trên một tảng đá ngồi nghỉ và lấy nước ra uống. Đã lâu lắm rồi Mai mới thấy mình hưởng được cái không khí rộn ràng, phấn chấn trên đường số 6 nườm nượp người gùi hàng, gùi gạo từ các cửa khẩu dưới đồng bằng lên căn cứ và người tải đạn vũ khí từ căn cứ xuống các chiến trường.

Một tốp thanh niên xung phong ríu rít gọi nhau trên dốc suối Sổ. Những thùng đạn nặng nề dán chặt lên lưng, họ khom người vịn cây xuống dốc. Những cô gái áo đẫm mồ hôi, đầu gối trùng xuống tạo thế cho toàn thân cân bằng, tìm cách xuống dốc. Khác với dốc suối Sổ đá lởm chởm, đường ngoắt nghéo, dốc Mười Lệ mà đã nhiều lần Mai đã đi toàn là sỏi và đất gan gà dựng đứng như mái nhà người Ê -Đê. Ngày xưa người ta gọi dốc Mười Lệ là dốc Mái nhà hay là dốc Quýt vì dốc nằm trong rừng gai quýt và nhìn từ xa đồi gai Quýt như một mái nhà. Tình hình cách mạng những năm 1954 đến 1960 quả là đen tối, cam go. Sau đồng khởi ở Hòa Thịnh và Hòa Mỹ, địch tập trung lực lượng đánh phá, dồn ép lực lượng cách mạng vào rừng thẳm núi sâu. Nhiều cán bộ Đảng viên của ta vừa vượt  khỏi các nhà tù của Mỹ ngụy thoát ly lên cứ công tác bị hy sinh và bị địch bắt. Chú Sáu Râu bí thư Tỉnh ủy phải dứng ra chia từng gốc sung giữa rừng già cho các cơ quan, đơn vị trong Tỉnh để bảo quản cho có sung trái mà ăn. Hạt gạo lúc đó quí hơn vàng, ăn sung và củ bá là chính. Ai đi công tác thì phải lấy khăn vắt chặt vắt cơm nếu không cơm sẽ đi đằng cơm, sung sẽ đi đằng sung. Và mỗi ngày mỗi người chỉ được ăn một bữa để giữ sức mà đi công tác, chiến đấu.

Một lần đi công tác, chị Mười Lệ trèo lên đỉnh dốc, đặt ba lô xuống ngồi nghỉ thì vắt cơm trong túi cóc rơi và lăn xuống dốc. Chị Mười Lệ vừa chạy xuống dốc vừa đưa tay nhặt vắt cơm mà vắt cơm vẫn lăn tuồn tuột. Từ đỉnh dốc lăn xuống chân dốc, vắt cơm mới chịu dừng lại. Chị Mười Lệ vừa chạy theo vắt cơm vừa khóc. Xuống tới chân dốc nhặt vắt cơm phủi sạch đất cát dính vào chiếc khăn, chị Mười Lệ gặp một đoàn cán bộ đi tới. Mọi người xúm lại hỏi, chị Mười Lệ tủi thân vừa kể vừa khóc rưng rức. Câu chuyện từ đó loan nhanh ra và từ đó dốc Mái Nhà có tên là Mười Lệ.

Người cuối cùng của đoàn thanh niên xung phong xuống tới chân dốc suối Sổ là một cô gái. Thoáng nhìn bất giác Mai reo lên:

-Lòng phải không?

-A!... Chị Hai.

Cô gái xốc lại gùi, vươn người như con lạc đà đi qua suối tới đặt gùi hàng cạnh Mai rối rít:

-Chị đi đâu vậy? Bọn em gùi đạn cho thị xã Tuy Hòa đây nè.

Cô gái quay lại giới thiệu Mai với bạn bè:

-Chị Mai bí thư xã Phụng quê mình đó.

-A! Nghe tiếng chị bữa nay mới thấy mặt.

Một cô khác chen vào:

-Chị Mai à. Nó đổi tên là Loan rồi. Đi làm cách mạng phải đặt tên mới cho xứng với người. Chị coi nó đẹp gái vậy mà cứ gọi mãi bằng cái tên cúng cơm  nghe kỳ lắm.

Mai vui vẻ nhìn Loan:

-Đặt thêm chữ lót là Minh Loan mới hay.

Mấy cô gái reo lên:

-Đúng đó. Gọi là Minh Loan hay hơn Thanh Loan.

Loan sôi nổi hỏi:

-Tình hình xã mình ra sao chị? Đêm đêm vào làng có dễ không? Em nhớ nhà quá, không biết kỳ này có được xuống làng ghé vào thăm nhà không?

Đỏ mặt lúng túng vì biết Loan cứ tưởng mình vẫn là bí thư xã Phụng, Mai thành thật:

-Từ hồi sinh cháu tới giờ chị vẫn ở hậu cứ sản xuất, tình hình ở xã  vẫn nghe nhưng không hiểu tường tận lắm. Đợt vừa rồi chú Chín Tòng bị thương bữa nay chị xuống gặp mấy anh trong thường vụ thị xin tăng cường cho xã bí thư mới.

Loan giật mình hỏi dồn:

-Bị thương hồi nào? Ổng là dượng em đấy chị Mai à. Nhờ có ổng thuyết phục má mới cho em thoát ly đó.

Mai ân cần:

-Hiện nay chú Chín điều trị ở viện Hồ Tây được ba tháng rồi mà vẫn chưa yên. Nghe nói trên cho ra Bắc điều trị. Chị nghe mấy anh chị ở H9 lên Hồ Tây nói lại chứ chị cũng không rõ tình hình lắm đâu.

Loan thở dài, đầu hơi cúi xuống:

-Bọn em cứ đi hoài. Chà!... Làm sao mà ghé thăm dượng Chín được đây!...

Mai trấn an:

-Có điều kiện em ghé thăm, làm cách mạng công việc lúc nào cũng túi bụi. Chắc chắn chú Chín không trách đâu.

Ngắm nhìn Loan, Mai mừng rỡ:

-Con nhỏ độ này phổng phao xinh đẹp hơn hồi ở nhà nhiều. Đợt vừa rồi em đi công tác những đâu?

Loan cúi đầu bẽn lẽn:

-Ra khu tải đạn về thẳng huyện Tuy Hòa 1 rồi sang đây.

Mai gật đầu:

-Tha hồ mà băng đèo lội suối. Có vất vả lắm không em?

-Cũng thường thôi chị à.

Mai lấy bi đông nước và chiếc chén mỏng đặt trên hòn đá ân cần:

-Anh em nghỉ cho bớt nắng rồi mới đi chứ?

Loan nhanh nhảu:

-Bọn em tranh thủ giao hàng rồi lên ngay. Lần này tập trung cho chiến dịch khẩn trương lắm.

Chia tay Loan và anh em thanh niên xung phong, Mai hối hả về Thị ủy Tuy Hòa. Như con chim xổ lồng hòa nhập bay cùng với bầy đoàn giữa bầu trời, Mai càng thấy mình về xã công tác lúc này là rất cần thiết. Mai càng cảm phục ông Chín Tòng, một con người hiểu đời, hiểu người, hiểu việc một cách sâu sắc. Ấn tượng của anh em thanh niên xung phong khiến Mai thèm khát cuộc sống vô tư yêu đời của họ. Mai bật cười nhớ lại chàng trai ngồi cạnh mình và Loan hóm hỉnh nói:

-Đơn vị bọn em được phong là đơn vị lạc đà chị có biết không? Bọn em chỉ dám nhận làm lạc đà thôi. Voi to ra trận khó tránh đạn lắm. Vừa đánh địch vừa khiêng thương phải chạy thật nhanh và bền bỉ như lạc đà mới đưa thương binh về tới viện an toàn.

Những câu chuyện cứ hiện lên khiến Mai phấn chấn, cố đi thật nhanh bất giác nhìn thấy một nấm mộ bên đường, niềm thương xót dâng lên, Mai tự hỏi: “Không biết người của đơn vị nào hy sinh mà chôn ở đây? Có lẽ đang đi trên đường thì bị hy sinh!...”. Bất giác Mai nhớ tới những con người của đơn vị thanh niên xung phong, suốt ngày phơi lưng trên các trục đường  hàng lang Nam Trung Bộ. Trong đội ngũ của những người vô tư, yêu đời ấy đã có nhiều người vĩnh viễn nằm lại bên đường đi. Tâm hồn lắng xuống, Mai nhìn lại phía sau nhiều người cũng hối hả đi như mình.

Mãi tới quá trưa, Mai mới tới Thị ủy. Do có cuộc họp của Thường vụ Thị ủy có cả thường vụ Tỉnh tham dự nên Mai phải chờ cho cuộc họp xong mới được gặp các anh thường vụ Thị ủy.

Không gì chán bằng mắc võng nằm chờ, rồi nỗi nhớ, nỗi lo cho con và thím Năm ở nhà vốn đã canh cánh bên lòng bây giờ lại nổi cuộn lên khiến Mai bồn chồn ngồi đứng không yên. Đang ngồi nói chuyện với cô văn thư Mai bỗng thấy Yến mang máy ảnh nhanh nhẹn vào nhà. Trông thấy Mai, Yến reo lên:

-A... Cơn gió nào đưa em tới đây vậy? Người đẹp của ông Lâm xuất hiện tại chỗ này hẳn là gió đổi mùa.

 Cô văn thư nhìn Yến đi vào nhà khúc  khích cười. Mai vui vẻ:

-Cơn gió từ cao nguyên Vân Hòa đưa anh đến đây phải không?

-Con em đâu? Trông em bữa nay gọn gàng như chuẩn bị đi đánh địch ấy.

Yến không trả lời mà quay sang cô văn thư tay chỉ vào Mai:

-Xin giới thiệu với em đây là người em khác họ mà rất gắn chặt với anh Lâm, bạn thân của anh.

Cô văn thư đá nhẹ vào chân Mai nói với Yến:

-Chị Mai tới đây học làm báo rồi cùng anh ra trận viết bài đó.

Yến bắt tay cả hai người hào hứng :

-Xin chúc mừng một đồng nghiệp mới.

Mai đập vào tay Yến:

-Đúng là nhà báo, tới đâu là không khí sôi động tới đó.

Yến tò mò:

-Thế Mai không bám trận địa sản xuất, nuôi con đánh giặc nữa à?

-Em đem thư của chú chín Tòng xuống và báo cáo tình hình xã Phụng. Chú Chín  bị thương, anh biết chưa?

-Biết tin chú Chín rồi, anh định xong đợt công tác này lên Hồ Tây thăm chú ấy và viết bài về bệnh viện Hồ Tây.

Mai hóm hỉnh:

-Em vẫn trung thành và lăn lóc bám rẫy sắn, nương bắp, nuôi con và chờ đức lang quân đang học ngoài khu trở về công tác.

Yến phá lên cười nói với hai chị em:

-Con gái Phú Yên đảm đang nhất  phải không các em?

Cô văn thư nói lấp lửng :

-Anh Yến à...Chị Mai cầm thư của cô nào trên tỉnh gửi cho anh đây, anh phải bao  hai chị em thì chị Mai mới đưa thư cho anh.

Ngồi xuống trước cô văn thư, Yến hài hước:

-Rất vinh dự cho anh  loại suốt ngày chạy như ngựa, lăn như trâu mà lại được cô gái nào đó viết thư kết bạn thì mừng lắm.

Cô văn thư nhìn Yến, tay đấm vào lưng Mai cười ròn. Mai tỉnh bơ:

-Thư có ngay đây nhưng những tấm hình bữa đám cưới của bọn em anh đã trả nợ xong chưa, trả hết nợ em đưa thư.

Yến phì cười:

-Trả hết nợ rồi. Này...Chuyện chụp ảnh bữa đó là do ông Đoan làm quân sư cho anh đấy.

-Được, em sẽ kiểm tra mấy đứa con gái. Anh chưa trả nợ chúng nó, em sẽ mở chiến dịch tuyên truyền “Anh Yến nhà báo nói láo một cây” cho anh mồ côi vợ suốt đời đó.

Yến xua tay :

-Xin hai em nhẹ tay... Mồ côi vợ thì nguy cho anh lắm.

Cô văn thư thật thà :

-Anh em trong cơ quan nói anh kể chuyện hay lắm phải không ?

Mai tinh nghịch:

-Toàn là chuyện bịa phải không anh Yến?

Cô văn thư háo hức:

-Anh kể chuyện cho bọn em nghe đi, chuyện gì cũng được .

Ngừng một lát Yến gật đầu :

-Thôi được, anh xin kể một chuyện mà anh đã chứng kiến: Tiểu đoàn H13 thì hầu hết  là lính Bắc, năm 67, tiểu đoàn được lệnh đi đánh bọn Đại Hàn đổ quân xuống chiếm đóng huyện Tuy An. Trên đường hành quân, mấy cậu lính kháo nhau và một cậu khẳng định : “Tất cả học sinh Phật tử ở miền Nam đều cạo trọc đầu”

Mai phản ứng:

-Anh lại bịa chuyện rồi.

Yến xua tay cắt ngang:

-Bởi vậy mới có chuyện... Đêm hành quân trăng sáng mờ mờ. Trời tối đen lúc mưa, lúc tạnh. Đường đi thì toàn là đá và bùn. Đội hình hành quân đang đi bỗng dừng lại. Trong ánh trăng lờ mờ, một người đầu trọc nhỏ bé xuất hiện. Để chứng minh ý kiến mình là đúng, cậu lính khẳng định: “Mình sẽ hỏi cháu học sinh phật tử  đang đi tới chỗ chúng mình, các cậu sẽ thấy ý kiến mình là đúng”. Khi người đó tới gần, cậu ta xoa lên cái đầu trọc và hỏi: “Này em cho hỏi một tí”. Bỗng bà già nói: “Chuyện gì đó các con”. Giật mình rụt tay về, anh chàng lúng túng: “Má ơi!...Sắp tới An Lĩnh chưa má...”. Hú hồn, anh chàng đứng nhìn bà cụ người nhỏ thó ngơ ngác nhìn anh em bộ đội đang lấy tay bụm miệng cố không cho phát ra tiếng cười.

Cả Mai và cô văn thư đều cười phì lên, cô văn thư không tin:

-Chuyện tuy có thật nhưng anh bịa thêm.

Khuôn mặt Yến vẫn tỉnh bơ, tiếp tục kể:

-Hành quân đến vùng 4 An Lĩnh  thì trời mưa tầm tã. Trời tối đen như mực, gió rít từng cơn dữ dội, nước mưa quất rát mặt thì được lệnh nghỉ. Bọn mình mừng khúm vì được phân công ở trong một ngôi chùa. Người thì đông, cột nhà thì ít, lính nhà ta tranh thủ cột võng nghỉ rất nhanh và gọn. Riêng cậu anh nuôi vướng xoong, nồi nên mắc võng sau cùng. Hành quân bí mật, khi mắc võng chỉ có một cách duy nhất là lấy tay sờ. Anh nuôi sờ một cây cột nhà, cậu ta vội cột một đầu võng cho chắc ăn, xong còn một đầu dây võng sờ mãi mà chẳng có chỗ cột. Bỗng nhiên anh ta sờ thấy một ông hộ pháp cao to. Sờ tới cổ ông hộ pháp thấy cổ to bằng cây cột nhà, mừng rỡ và cẩn thận anh ta lay thử ông hộ pháp thấy không nhúc nhích. Khoái chí, anh nuôi xuất khẩu thành thơ đọc ngâm nga: Nước đục đâu hẳn phần trâu, dẫu rằng đến chậm xuất đầu phần. Ta ta đưa cánh võng la đà, cảm ơn hộ pháp cho ta chỗ nằm.

Mình bật cười hỏi:

-Ông trưởng bếp có tin vui hay sao mà cao hứng làm thơ vậy ?

-À...Em tưởng đêm nay nằm đất, ai ngờ buồn ngủ gặp chiếu manh, kiếm được chỗ cột võng tuyệt hảo.

Có tiếng người làu bàu:

-Ngủ đi lấy sức mà hành quân .

-Giờ này mà còn thơ với phú.

Cậu anh nuôi hỏi bạn:

-Này cột võng lên cổ ông hộ pháp có việc gì không?

-Ôi dà!...Miễn là có chỗ ngủ. Ông ấy đã uống thuốc “thông cảm” sẽ xá tội cho cậu.

Cột võng xong, anh nuôi cẩn thận lấy tay nhún lên võng, thấy an toàn và leo lên võng nằm thì một tiếng rầm vang lên, tiếp theo những tiếng đổ lăn rào rào, lục cục.

-Ôi! Phật đánh!...

Tiếng cậu anh nuôi kêu lên và rên rỉ cầu cứu :

-Cứu tớ với!...Sắp lại phật đổ!...

Tất cả bật khỏi võng, bụm miệng cười vì anh nào sờ cũng thấy tượng phật nằm lổn nhổn dưới đất.

Nghe tiếng lính xôn xao, tiểu đoàn trưởng xuất hiện quất đèn pin soi: Ôi cha!...Mấy chục tượng phật lớn bé nằm, ngồi,  đều lăn quay trên đất. Tiểu đoàn trưởng nóng mặt:

-Đứa nào làm đổ phật?

Không ai trả lời, tiểu đoàn trưởng quắc mắt:

-Xếp...xếp... hết nhanh lên.

-Báo cáo ông nào trước, ông nào sau ạ?

Tiểu đoàn trưởng dõng dạc:

-Thằng lớn xếp trước, thằng nhỏ xếp sau nhanh lên.

-Báo cáo thủ trưởng đây có phải là ông Thích ca không ạ?

Tiểu đoàn trưởng dậm chân :

-Lúc này mà còn hỏi Thích ca với thích hát cái gì, xếp nhanh lên kẻo ngày mai tất cả làm kiểm điểm bây giờ.

Mai và cô văn thư cười ngặt nghẽo. Mai lau nước mắt hỏi Yến:

-Anh có bịa không đấy? Khó tin quá!...

Vừa lúc đó đồng chí cán bộ văn phòng đến  bảo Yến:

-Anh vào làm việc gấp.

Bước ra khỏi nhà Yến nháy mắt nói với Mai và cô văn thư:

-Anh còn khối chuyện...yên tâm.

Tranh thủ lúc giải lao anh Tám Long bí thư Thị ủy gặp Mai để nghe báo cáo về xã Phụng. Sau khi nghe Mai trình bày tình hình, Tám Long suy nghĩ hồi lâu rồi dè dặt:

-Vấn đề không đơn giản, ý kiến anh Chín viết trong thư là có cơ sở. Việc tìm ra tên điệp ngầm này không đơn giản; Thường vụ và em cùng lo việc này. Phải cẩn thận và tinh tế tìm và đánh trúng mục tiêu.

Mai thận trọng hỏi:

-Mấy người mà trong thư chú Chín Tòng nêu anh thấy thế nào?

-Anh Chín gợi ý chứ không kết luận, có thể trong thư không nói hết ý, cần tới bệnh viện hỏi thì mới rõ được mọi việc. Việc đó sẽ có kế hoạch cụ thể.

Anh Tám Long đột ngột hỏi Mai :

-Con bé Trung độ rày có ngoan không?

-Dạ...ngoan...cháu ít khóc.

Tám Long trầm giọng:

-Thời chiến mà nuôi con mọn cực lắm, cho xa hơi mẹ bớt đi để còn công tác Mai à.

Ngần ngừ một lát Mai mạnh dạn:

-Em cũng trình bày và xin các anh cho em nhận công tác, con em suốt ngày quấn lấy Thím Năm.

Tám Long cắt lời Mai:

-Anh Chín viết thư cũng có nói ý đó, nhưng bọn anh thấy con em còn nhỏ quá, cái khó là ở chỗ ấy, chà!...

Mai hăng hái:

-Thím Năm nuôi cháu, em trực tiếp về xã công tác anh à. Em và thím Năm đã bàn kỹ chuyện này. Tình hình ở xã lúc này ngoài việc dân tin còn phải hiểu rõ tình hình , có biện pháp tốt mới gỡ được  thế bí của phong trào đang lắng xuống .

Tám Long ôn tồn:

-Năng lực em làm bí thư kiêm chủ tịch xã thì ngon ơ rồi. ý anh Chín và bọn mình cũng trùng hợp nhưng vẫn còn gợn.

Mai phập phồng :

-Anh có thể cho em biết được không ?

Tám Long đột ngột hỏi Mai :

-Việc nuôi bé Trung em và thím Năm bàn cụ thể ra sao?

-Dạ...Con gái em nó cũng có tính độc lập anh à, đêm nó nằm ngủ với thím Năm, suốt ngày nó quấn lấy thím Năm vì vậy em mới có thời gian đi làm rẫy. Nó ở với thím Năm có bà có cháu thím cũng đỡ buồn. Tuy cháu còn nhỏ song em vẫn có thể đi công tác được anh à.

Tám Long gật đầu:

-Cách giải quyết như vầy: Ngày mai em nhận quyết định về thay anh Chín lãnh đạo trong ba tháng. Khi tìm được người thay thế, Thị ủy sẽ có quyết định sau.

Mai mừng rơn:

-Em cảm ơn mấy anh nhiều.

Tám Long ôn tồn:

-Lúc này bọn anh còn phải họp, em về hậu cứ sắp xếp cho yên rồi xuống địa bàn ngay.

Bắt tay Mai, Tám Long cười rất tươi:

-Rán lên nghe em gái!...

Nhìn anh Tám Long đi về phía hội nghị Mai thầm cảm ơn lãnh đạo đã hiểu được tâm tư, tình cảm và nghị lực của mình.

 

 


 
Mai trở lại xã Phụng với bao cảm xúc khó tả. Vẫn giếng nước trong và mát lạnh quanh năm nằm gần gốc me già, vẫn tảng đá to bằng cái sập dưới gốc me già. Cây me già cao vút, tán trùm rộng cả một vùng, vẫn những cặp lá me đứng song đôi rì rầm suốt ngày như đôi bạn trẻ kề bên nhau tâm sự.

Sau đợt ông Chín Tòng bị thương, Hai Trúc và Năm Hổ đã cho củng cố lại các hầm trú ẩn trong nhà ở căn cứ. Nền nhà được đào sâu xuống, nắp hầm được đắp dày và nện kỹ bằng đất sỏi làm mọi người yên tâm mỗi khi tránh pháo của địch bắn tới.

Đặt ba lô vào chỗ cũ của mình và dựng khẩu AK Mai thư thả tới ngồi lên tảng đá bằng dưới cây me già. Bao kỷ niệm lại xôn xang, đã bao lần Mai và Lâm ngồi trên tảng đá này rồi dẫn nhau ra ngoài mương cái số 1 đứng nhìn đồng lúa Tuy Hòa. Màu xanh óng ả của lúa trải tới mút tầm con mắt, màu xanh lúa đậm dần và hòa vào trong dãy núi mờ xa. Gió như một con ngựa hoang chạy trên sóng lúa bập bềnh. Hương lúa thoang thoảng bay thơm dịu như thấm vào gió...Rồi hai đứa trở về  mắc võng nằm cạnh nhau, tha thiết và Mai bị thu hồn vào giọng kể ấm trầm của Lâm, thả hồn theo câu chuyện tình thơ mộng của đôi trai tài, gái sắc hóa thân thành cây me.

Nhìn căn nhà của ban chỉ huy xã Mai lại nhớ cuộc họp mà ông Chín nằng nặc đòi xuống làng đánh giặc... Chuyện cũ, chuyện mới xô đẩy nhau, bất giác Mai nhớ tới câu thơ Đường của Vương Duy mà Mai rất thích:

Dao tri huynh đệ đăng cao xứ
Biến sáp thù du thiếu nhất nhân

(Anh em lên núi ở xa
Thù du cài tóc vẫn là thiếu ai)

 
Không khí xã Phụng phấn chấn hẳn lên khi Mai trở về, nhất là khi thị đội tăng cường về cho xã một tiểu đội lực lượng vũ trang.

Sau cuộc họp với cán bộ, du kích và anh em lực lượng, Mai hiểu tình hình khó khăn đã diễn ra ngoài dự kiến của mình. Những tổ biệt kích, thám báo khi ẩn, khi hiện làm cho tình hình căn cứ xã không an toàn. Dưới làng bọn bảo an ngày đêm đóng giữ, ngăn chặn không cho ta vào làng. Hàng ngày địch theo dõi và tập trung điểm danh từng người dân trước khi ra đồng làm ruộng. Tâm lý gờm sợ địch âm thầm luồn vào trong anh em cán bộ và du kích, tin tức dưới cơ sở hợp pháp không nắm được... Mai lúng túng nghĩ mãi mà chưa có giải pháp tháo gỡ được tình hình. Câu nói của ông Chín “Làm cách mạng phải biết từ cái khó ló cái khôn mới thành công” lại vang lên trong đầu. Mai tự chế diễu mình: Đầu óc tối như hũ mực, toàn là cái khó ló cái bí thì nên công cán gì...

Mai khoác súng đến ngồi nghe mấy anh du kích và cán bộ nói chuyện bao đồng. Thấy Mai đăm chiêu cậu Duy bên Thị đội nửa đùa nửa phê bình:

- Cứ lạc quan lên chị Mai à, đăm chiêu như vậy không giải quyết được vấn đề đâu.

Mai chân tình:

- Chị đang ước mình có một đôi cánh bay xuống làng gặp bà con để nắm được tình hình địch ra sao.

- Cái đó khó gì. Chị qua xã Thắng, xã Quang nhờ cơ sở của mấy xã bạn tìm cách giúp mình là biết tình hình và có kế hoạch đối phó với địch ngay.

Mai vui hẳn lên :

- Có lý... Theo cách của em mọi việc sẽ êm thấm.

Duy vô tư:

- Từ những người họ hàng của chị ở xã Thắng, xã Quang ta tìm cách móc nối và tổ chức để gặp cơ sở xã Phụng như vậy có phải tốt hơn không.

- Chị xin bầu em làm quân sư có kế hoạch hay mà không bày cho chị.

- Ôi! dà... “Hữu thỉnh hữu lai, vô thỉnh bất đáo”. Em có chui được vào đầu chị đâu mà biết chị đang nghĩ gì.

Quả tình sau khi gặp cơ sở của xã Phụng tại xã Thắng, Mai biết thêm nhiều chuyện đang diễn ra trong dân: Một số cơ sở bị bắt, đàn ông và thanh niên chiều chiều kéo nhau vào thị xã ngủ, một số cơ sở bị tra tấn dã man, đã có người khai và dẫn địch tới một căn hầm bí mật mà ta không dùng nữa.

Mai viết thư báo cáo về Thị ủy. Thường vụ Thị ủy cử Bảy Vân  thường vụ về xã Phụng cùng Mai trực tiếp chỉ đạo phong trào của xã.

Vốn dáng người đã cao to, từ khi trở thành thường vụ tới nay Bảy Vân bệ vệ, nghiêm nghị hơn. Luôn giữ thái độ trầm tư, khi cần thiết mới nói và trả lời, còn nghe là chính. Bảy Vân không làm mất lòng ai song cũng khó gần. Bởi vậy khi trình bày và đề xuất phương án công tác cho Bảy Vân nghe, Mai không khỏi lúng túng. Kế hoạch công tác của Mai được chia làm hai bước: Bước thứ nhất là du kích cùng lực lượng vũ trang thị đội bất ngờ thọc sâu vào làng kiểm tra lại toàn bộ hầm bí mật, móc nối  với cơ sở trung kiên nắm cho được tình hình hoạt động của địch. Bước thứ hai là diệt ác, phá kèm hỗ trợ cho quần chúng nổi dậy đồng thời bất ngờ tấn công trung đội bảo an thường xuyên đóng ở xóm Lẫm buộc địch phải co cụm lại. Nghe Mai trình bày Bảy Vân im lặng rất lâu rồi lưỡng lự:

- Địch ruồng bố, vây hãm không thành quy luật, lực lượng ta mỏng, cơ sở  hợp pháp nằm im, kế hoạch bất ngờ đột nhập vào làng rồi nằm vùng nắm tình hình xem có mạo hiểm lắm không?

Mai khẳng định:

- Ta lấy ít đánh nhiều thì yếu tố bí mật, bất ngờ, tấn công địch có trọng điểm là số một, việc đột nhập vào làng tuy mạo hiểm nhưng em tin là được, chỉ có làm như vậy thì phong trào mới mở ra.

Bảy Vân vẫn dè dặt:

- Hãy cân nhắc kỹ việc làm của chúng ta mạo hiểm hay liều lĩnh?

Mai nhìn Bảy Vân thăm dò:

-Vậy theo ý anh nên làm thế nào?

Nhận thấy phương án do Mai đề xuất là phương án duy nhất tối ưu, Bảy Vân cố tìm một phương án khác song nghĩ không ra, cuối cùng thở dài:

- Thôi được. Tôi chấp nhận phương án đồng chí trình bày.

-  Dạ, em cho triển khai ngay.

 
Màn đêm trùm trong yên lặng, chòm sao ba sáng mờ sau những lớp mây như che chở cho những người con của xã Phụng đang lách qua lưới địch phục kích, Mai nhìn vào làng chỉ là một vệt đen thẫm khổng lồ trước mặt và quan sát mãi cũng chẳng thấy một ánh đèn nào từ trong làng phát ra. Mùi lúa thơm thoang thoảng, mùi hăng hắc của cỏ dại và mùi nồng của bùn bay trộn trong không gian làm cho không khí căng thẳng dịu xuống đôi chút. Vạch chiếc khăn buộc kín chiếc đồng hồ đeo tay, nhìn ánh dạ quang thấy đã 11 giờ đêm, Mai sốt ruột lom khom tới bên Hai Trúc hỏi nhỏ:

- Tình hình ra sao?

- Địch phục trong làng, không vào được.

- Tổ trinh sát bò tới đâu?

- Cách bờ làng còn hai đám ruộng, thấy lố nhố bóng đen sau bờ tre em cho lùi lại.

Mai vẫy tay và ghé vào tai Hai Trúc nói thầm:

- Cho đội hình lui ra xa. Bình tĩnh tìm cách đột nhập vào làng cho bằng được.

Khi đội hình đã lùi cách làng khá xa, Mai nghĩ thầm “Chắc đêm nay phải rút quân về căn cứ”. Nhìn Hòn Ển và núi Mò O trong đêm, phương án vào làng bỗng lóe lên, Mai hỏi Bảy Vân:

-Ta cho đội hình đi sát chân núi Mò O vòng ra đằng sau thôn Nguyên rồi đột nhập vào thôn Tường được không anh?

Bảy Vân nói xẵng:

- Chui đầu vào sát cứ điểm Đại Hàn là phiêu lưu, nếu gặp địch phục kích thì chẳng còn một mạng nào sống nữa đâu.

Biết Bảy Vân phật ý, Mai cố gắng thuyết phục:

- Theo em, đó là vị trí hoãn xung giữa Ngụy và  Đại Hàn nên không có địch.

Bảy Vân đanh giọng:

- Cứ cho anh em về nghỉ rồi tính sau.

Bực mình Mai đứng lặng một lát rồi hít một hơi dài, nhìn Bảy Vân nhỏ nhẹ:

- Hay là tổ chức thành một đội công tác dùi vào làng trước, nếu vào làng mà trụ lại được, bọn em sẽ đón anh xuống sau.

Bảy Vân lưỡng lự:

- Phương án đó vẫn chưa ổn.

Mai cố gắng thuyết phục:

- Có thể anh tăng cường hai đồng chí của thị đội  rồi ta chia thành hai tổ yểm trợ cho nhau vừa gọn nhẹ vừa dễ xoay xở hơn.

Im lặng một hồi lâu, Bảy Vân gật đầu:

- Phải chọn số du kích và cán bộ xã có năng lực và kinh nghiệm mới đảm bảo được nhiệm vụ này rõ chưa.

- Chỉ cần 4 du kích, còn cán bộ có Hai Trúc, Đào, Nhự và em là được rồi. Nếu thêm Duy và Thành của thị đội thì  biên chế như vậy là tạm ổn.

- Thôi được... Tôi đồng ý.

- Vậy anh cứ cho anh em về, bọn em ở lại làm công tác tổ chức rồi xuất phát ngay.

Bảy Vân nhắc nhở:

- Cho hai tổ đi vừa có thể yểm trợ được cho nhau... Cẩn thận và hiệp đồng cho chặt rõ chưa?

- Rõ...

Gần một tiếng đồng hồ đội công tác mới đến chân núi Mò O. Mai kéo Duy tới đứng cạnh Út Hân:

- Có lệnh mới được bắn M79, nhiệm vụ của 2 đồng chí là quan sát, sẵn sàng nổ súng nếu tổ Hai Trúc gặp địch rõ chưa.

- Rõ.

Mai quay lại nói với Hai Trúc:

- Cho anh em nghỉ một chút. Tuyệt đối không được hút thuốc. Ai có đồng hồ phải lấy khăn quấn chặt để tránh ánh dạ quang bắt ánh sáng trong đêm rõ chưa.

Như con sâu đo, đội công tác vượt qua thôn Nguyên tiến gần vào khu bờ tre mà ta bố phòng chết của thôn Tường. Khu bờ tre dài không đầy một cây số đã từ lâu không ai dám tới vì mìn gài dày đặc. Chỉ có chú Chín Tòng, Mai, Hai Trúc và Năm Hổ nắm được các vị trí bố phòng. Ở đây có những căn hầm bí mật cả bốn người biết và có những căn hầm chỉ có Mai và ông Chín Tòng biết.

Theo lệnh của Mai, Hai Trúc dẫn tổ của mình bò sát vào bờ tre, gỡ mìn và lựu đạn để đưa đội hình vào nằm hầm bí mật. Sau khi anh em xuống hầm, Mai cùng Hai Trúc, Út Hân tiếp tục gài mìn trở lại và gài thêm những nơi hiểm yếu đề phòng địch lùng sục. Trước khi về hầm, Mai dặn Hai Trúc:

- Nếu bị lộ phải bật khỏi hầm đánh hất địch vào nơi có bố phòng. Cả hai tổ cùng nổ súng yểm trợ cho nhau rồi nhập vào làng tìm cách đánh và bám trụ sau đó mới tìm cách rút rõ chưa?

Hai Trúc hỏi Mai:

- Mật khẩu bắt liên lạc vẫn như cũ phải không chị Mai?

- Ừ... tranh thủ cho anh em nghỉ. Nhớ là thay nhau vừa ngủ, vừa cảnh giới rõ chưa?

- Chị yên tâm đi, chuyện đại sự tình hình phức tạp, tùy cơ mà tính.

Mai và Út Hân về hầm của mình vẫn thấy Duy và Đào ngồi cảnh giới vội giục:

- Trời ơi, ít ra cũng phải mở nắp hầm rọi đèn pin coi thử có rắn rít ở trong đó không chứ, sao lại ngồi.

Đào chậm rãi:

- Chuyện đó kiểm tra một chút là xong ngay. Bọn em đang ngồi quan sát trong làng, thấy im lặng quá chị à.

Út Hân nhanh nhẹn mở nắp hầm, cầm đèn pin nhảy xuống kiểm tra rồi ló đầu lên:

- Xong rồi đó, còn việc gì nữa không chị Hai?

- Ba đứa trải tấm áo mưa tranh thủ nằm ngủ đi, để chị cảnh giới cho. Ngày mai phân công hai người trực, hai người ngủ lấy sức, tình hình căng thẳng đấy.

Kiểm tra lại mìn và ngụy trang xong, Mai xuống hầm đã thấy Duy và Út Hân ôm nhau nằm ngủ. Đèn pin chỉ để hở một lỗ tròn nhỏ cho ánh sáng phát ra nên Mai phải dí đèn sát vào mới kiểm tra được súng đạn, đồ đạc trong hầm. Nhớ tới những căn hầm mà chỉ Mai và ông Chín Tòng biết, bất giác Mai mỉm cười: Cái đầu ông già nghĩ sâu thẳm, bây giờ mình mới thấy tác dụng việc làm của ông già... Có vậy thì cộng sản mới lọt vào trong vòng vây của quốc gia và chuẩn bị đánh cho quốc gia một đòn chí mạng...

Tiếng gà gáy râm ran, tiếng súng AR15 nổ khan, tiếng đạn M79 bay vút qua bờ tre nổ chát chúa ngoài đồng. Mai nâng nắp hầm nhìn ra ngoài quan sát và đu tay lên thành hầm nhảy ra ngòai. Nhìn vào trong thôn và trên cánh đồng không có dấu hiệu địch lùng sục, Mai ngụy trang lại một lần nữa rồi nhảy xuống hầm và cẩn thận đậy nắm hầm lại. Thời gian chậm chạp nhích từng chút một. Hơi nóng trên mặt đất bắt đầu dội xuống hầm, hơi nóng âm ỉ tăng dần, mồ hôi ướt rịn trên lưng áo, Đào ngồi dậy vấn tóc:

- Chị Mai, nằm nghỉ một lát để em cảnh giới cho, cái số của chị lúc nào long đong vất vả.

Đào đập vào lưng Út Hân và Duy:

-Dậy cảnh giới, đi đánh địch mà ngủ như trâu ấy.

Duy và Út Hân nhỏm người ngồi dậy, Út Hân lầm bầm:

-Bà...thì lúc nào cũng giỏi.

Mai ra hiệu cho mọi người im lặng rồi nằm gối đầu lên chiếc túi võng của mình. Nhìn đồng hồ đã 9 giờ 20 phút, Mai khoan khoái hít một hơi dài rồi từ từ thở ra, đôi mắt lim dim nằm nghe tiếng loa từ trụ sở thôn Tường eo éo vọng tới. Mai biết bọn địch đã đi sục sạo trong thôn xong và đã đến giờ mở loa nói xấu cộng sản. Lắng nghe bài vọng cổ ứ ư... buồn bã từ trong loa phát ra, tâm hồn Mai bỗng trùng xuống. Sau bài vọng cổ là những bản tin , thông báo của bọn ngụy mà Mai nghe không rõ, tiếp đó là những bài hát buồn rên rỉ: “Thôi hết rồi...Thôi hết rồi...Em lấy chồng. Còn gì đâu nữa mà mong”. Mai nghĩ thầm: “Phát loa kiểu này chắc địch tập trung dân. Hôm nay chúng dở trò gì đây?”, Mai bứt rứt phán đoán mãi mà không ra.

Hơi nóng của mặt trời đổ ụp xuống, sức nóng âm ỉ nung nấu làm cho căn hầm trở nên ngột ngạt. Hơi nóng và sự căng thẳng khiến bốn chị em chân tay bải hoải. Đào, Duy và út Hân nằm lả dưới hầm. Mồ hôi nhớp  bắt đầu rịn ra thấm vào áo khiến Mai thấy trong người khó chịu. Cầm bi tông nước uống một ngụm, cơn khát vẫn trồi lên, Mai thèm thuồng nhìn bình tông nước rồi ngồi thẳng dứt khoát cất bình tông nước đi. Mai hiểu rằng lúc này càng uống nước thì mồ hôi sẽ vả ra, lập tức chân tay sẽ bủn rủn. Để cố quên đi cái cảm giác khát nước, Mai phác thảo kế hoạch gặp cơ sở thôn Tường tối nay, nhưng đầu óc cứ rối tung lên, bất giác Mai nhớ hồi mới làm bí thư xã Phụng, tình hình ác liệt chẳng kém gì lúc này. Sợ Mai còn non trẻ chưa đủ kinh nghiệm đối phó với những âm mưu tráo trở của địch, ông Chín Tòng không cho Mai xuống nằm vùng và Mai phải năn nỉ mãi ông mới cho đi. Ngay tối hôm đó, Mai cùng tổ du kích vào thẳng nhà chị Năm Lý cơ sở. Vừa trông thấy Mai, chị Năm Lý tưởng Mai dẫn du kích đi chiêu hồi liền phục xuống chắp tay lạy lia lịa xin anh em ra khỏi nhà và giải thích mãi, chị Năm Lý mới hoàn hồn song vẫn bán tín bán nghi khi Mai đề nghị cho anh em ở lại nhà trong ban ngày để làm công tác thì chị quỳ lạy và khóc thật sự. Mai mỉm cười nghĩ tới tiếng rên rỉ của chị Năm Lý: “Con cắn cỏ, cắn rơm lạy các ông, các bà tha cho. Từ nay trở đi con không dám liên hệ với cộng sản nữa”. Nghi Mai đã chiêu hồi nhận lệnh của địch tới đánh lừa mình chị Năm định hô lên cho địch tới. Bí quá, Mai dí súng nói gằn từng tiếng một:

- Chị mà la tôi bắn ngay.

  Chị Năm Lý run rẫy:

- Xin cô Hai tha mạng, tôi không dám la.

  Mai ra lệnh:

-Tôi là bí thư xã Phụng, ra lệnh cho chị che dấu chúng tôi để chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ, chị mà làm lộ cách mạng sẽ diệt hiểu chưa.

Vậy là chị Năm Lý bố trí cho anh em ở trong bịch lúa, trên trần lá mái. Lúc đó Mai nói với chị Năm Lý:

- Bây giờ vàng thau đã rõ chưa chị Năm, chị xem bọn em là cộng sản hay chiêu hồi?

Chị Năm Lý cười xòa:

- Cái con táo tợn, hồi quắc mắt dí súng vào đầu người ta trông y như là bà la sát, bây giờ leo lẻo làm nũng như trẻ con...Cái con trông hiền khô vậy mà chì một cây.

Thấy Mai chỉ ngồi cười chị Năm Lý bất giác òa khóc ôm lấy Mai:

-Trời ơi! Cộng sản như bọn bay ai mà không thương, không tin. Bọn bay vì dân không tiếc mạng mình lẽ nào bọn tao không biết bảo vệ bọn bay.

Nét mặt tươi cười và âu yếm của chị Năm Lý hiện lên rất tươi rồi chập chờn, rồi nhòa dần ...theo giấc ngủ, theo nhịp thở nhè nhẹ của Mai. Mai lại thấy mình đến một vùng nước trong vắt, ngọt lịm, lấp lánh ánh mặt trời, Mai vục tay uống nước thỏa thích...

Bỗng giật mình choàng dậy trong tiếng lựu đạn và súng AR15 nổ liên hồi, Mai nắm chặt khẩu AK đưa mắt ra hiệu cho mọi mgười sẵn sàng chiến đấu .

Út Hân lo lắng thì thầm:

-Hình như súng nổ chỗ hầm của Hai Trúc chị Hai à.

Mai gật đầu căng mắt nhìn lên nóc hầm. Tiếng bò rống, tiếng heo kêu, tiếng la í ới hỗn độn vang lên khắp thôn Tường:

-Ơ...Bò xổng chuồng.

- Đừng bắn!..Bò nhà tôi đấy.

- Tổ cha bay, sao lắm bò xổng chuồng vậy. Đánh tháo cho Việt cộng hả?

- Đánh bò chạy ra đồng tránh đạn lẹ lên.

- Việt cộng, quốc gia đánh nhau to rồi chạy lẹ lên làng xóm ơi.

Những tiếng la thét, tiếng trẻ khóc và tiếng những bước chân rầm rập chạy, có tiếng người gào to:

- Đừng bắn, bà ấy điên đó.

- Điên cái con mẹ tụi bay. Báo động đánh tháo cho bọn con Mai, thằng Tòng hả?

- Mấy ông lính mạnh tay làm ơn trói giùm bả lại một chút.

Tay đẩy nắm hầm, Mai nhảy vọt lên. Út Hân, Duy và Đào cũng nhảy theo. Vượt qua con mương cạn, băng qua một đám ruộng, cả tổ luồn vào trong làng rồi đạp rào băng qua các khu vườn tiến về phía súng nổ.

Từ trong bờ tre tiếng lựu đạn và AK của tổ Hai Trúc nổ liên hồi. Bọn địch tràn lên đồng bủa vây khu bờ tre. Mai trườn người nép sát  bờ rào cách địch không đầy 100 mét. Đưa khẩu AK cho Duy, Mai cầm khẩu M79 nạp đạn bắn ba quả vào đội hình địch. Hai khẩu AK trong tay Duy và Út Hân bắn găm vào tốp địch đang chạy.

Bất ngờ bị đánh úp sau lưng, bọn địch dàn đội hình ngoài đồng triển khai thành hai hướng đánh ép vào bờ tre và đánh thọc vào trong làng. Mai vẫy tay cho Út Hân và Duy chiếm bờ tường một căn nhà, tay kéo Đào chạy theo mình. Phát hiện bốn tên địch đang chạy lại phía mình, Mai và Đào rút chốt lựu đạn ném thẳng về phía địch. Lại một tốp địch nữa xuất hiện, Út Hân bắn phủ đầu, Duy xách AK chạy vụt tới liên tiếp quăng hai quả thủ pháo vào nơi bọn địch đang tụ lại. Trong làn thủ pháo đen mờ, Mai thét lên:

-Duy! Phía trái có địch, thủ pháo diệt ...

Duy vụt qua góc sân ném một chùm ba quả thủ pháo, Mai cặp M79 bắn chặn bọn địch ngoài đồng đang ùa vào làng. Địch thét gào và rên la.Tổ Mai băng qua vườn chạy vào làng.

Lợi dụng thời gian hỏa lực của tổ Mai bắn áp đảo chi viện cho mình, tổ Hai Trúc nổ súng và bung ra khỏi vòng vây của địch, chạy vào trong làng. Sau khi hai tổ bắt liên lạc với nhau, Mai cho đội hình luồn ra đầu làng tập trung hỏa lực bất ngờ bắn vào tốp địch đang co cụm chuẩn bị  phản kích lại ta.

Thấy hỏa lực của ta luôn thay đổi và bất ngờ nổ súng, địch mất phương hướng tấn công, dồn quân ra bờ mương phía núi Sầm chia làm hai mũi bao vây thôn Tường.

Lợi dụng địch đang tổ chức tấn công, Mai cho toàn đội công tác chạy băng qua các vườn chuối rút ra con suối lớn ngoài đồng rồi bí mật đột nhập vào thôn Bình của xã Quang.

Mai đã tính kỹ, địch chú ý bao vây tấn công xã Phụng thì xã Quang chúng ít chú ý tới. Địa hình thôn Bình có nhiều vườn cây rộng nối liền nhau có thể lách địch để bảo vệ lực lượng ta an toàn. Từ thôn Bình, địa hình cho phép có thể sang các thôn khác như vậy toàn đội công tác có thể trụ được tới tối sẽ tìm cách vượt ra ngoài đồng tìm về căn cứ xã .

Thấy ta và địch đánh nhau ở xã Phụng, bọn dân vệ tại xã Quang tập trung lùng sục các khu vực xung quanh trụ sở.

Đội công tác của Mai luồn vào vườn tre của nhà tên đại diện xã. Mai quay sang phía Út Hân:

- Gọi Hai Trúc lại đây.

Hai Trúc chạy tới, lấy băng đạn mới ra thay, Mai chỉ tay về phía ngôi nhà của tên đại diện ra lệnh:

- Chị và Duy xông thẳng vào nhà tên đại diện. Cho anh em vượt qua vườn tre nằm sát vườn chuối bị tập trung hỏa lực. Nếu trong nhà có động lập tức nổ súng. Phải khống chế gia đình tên đại diện rõ chưa?

Út Hân và Hai Trúc giật nẩy người ngơ ngác nhìn Mai. Mai nghiêm giọng :

- Không giải thích. Duy theo tôi. Tình hình êm, Út Hân vào tiếp ứng. Anh em nằm tại chỗ yểm trợ rõ chưa?

Mai và Duy lách người vượt qua vườn tre, bò trong vườn chuối  tới nhà tên đại diện xã. Lắng nghe rất lâu từng tiếng động trong nhà Mai biết chắc tên đại diện đang ở trong nhà  với vợ con.

Tiếng tên đại diện nói với vợ:

- Cộng sản nó đánh mạnh bên xã Phụng, chắc xã mình không xảy ra chụyên gì đâu.

- Ông cho lính nó gác xa xa chứ đừng cho bọn nó vào nhà mình.

- Em yên tâm, anh đi về bất ngờ, cả bọn lính lẫn cộng sản không biết đâu. Cho chúng tới đây lỡ cộng sản nổ súng đánh thì nhà mình tan hiểu không.

Tiếng ru con của vợ tên đại diện xã vọng lên trong tiếng võng đưa kẽo kẹt, Mai nghĩ thầm: “Vậy là trong nhà chỉ có một mình tên đại diện... Giữa trưa bọn lính thu quân nghỉ, tranh thủ đột nhập khống chế là tốt nhất...”

Mai và Duy lao vụt vào trong nhà lăm lăm tay súng. Tên đại diện há miệng sững sờ nhìn Mai ú ớ. Mai dí súng vào người tên đại diện:

- Nếu la tao sẽ giết cả nhà.

Tên đại diện sợ hãi khụy người xuống đất. Mai hất súng ra lệnh:

-Đứng im tại chỗ, nhúc nhích tao bắn chết.

 Nhìn đứa con gái lớn và vợ tên đại diện mếu máo, Mai hất hàm:

-Tất cả ngồi vào góc nhà.

Vừa lúc đó, Út Hân xách súng chạy vụt vào nhà, Mai nhìn tên đại diện :

-Mày thấy lực lượng cách mạng rồi chứ.

Nhìn vợ chồng, con cái của tên đại diện mặt cắt không còn hạt máu ngồi thu lu trong góc nhà, Mai hạ giọng trấn an:

- Một bộ phận của chúng tôi sẽ ở trong nhà anh. Không ai được ra khỏi nhà, không được nói to. Bọn lính có vào thì vợ anh sẽ đuổi chúng đi rõ chưa. Lúc này cách mạng đang giữ bí mật, nếu làm lộ cả nhà sẽ chết nhớ rõ chưa?

Tên đại diện phục xuống lạy:

-Xin cách mạng tha chết...Em bị ép buộc...

Mai dí súng vào mặt tên đại diện :

-Có nhìn thấy cái gì không?

-Dạ!...Biết!...

-Vậy thì không phải lạy và làm rối lên như vịt kêu. Ngồi im như vậy là được rồi.

Mai quay sang phía Út Hân :

-Cho anh em vào nhà.

Thấy lượng người vào nhà đông lại có cả giọng Bắc, tên đại diện xã tưởng là lực lượng chủ lực về đánh lớn, len lén nhìn từng người trong nhà. Mai chĩa súng vào mặt tên đại diện đanh giọng :

-Tôi biết ông là đại diện xã, tạm thời chúng tôi xử dụng nhà ông để làm nhiệm vụ, ông sẽ có công khi bảo vệ cách mạng.

-Dạ em biết... Cách mạng là chủ lực nên không rõ về em, chứ mấy ông cách mạng ở xã biết em bị thúc ép mà ra hứng việc quốc gia chứ đâu dám gây tội  với ai.

-Bây giờ vợ con anh vào buồng ngồi, chúng tôi giám sát  trong đó rõ chưa?

-Dạ...Xin cách mạng đừng đánh tại nhà em. Mang tội che giấu cộng sản thì cả nhà em chắc chết với quốc gia.

Mai trấn an:

- Ông biết giữ bí mật, bảo vệ cách mạng tôi hứa sẽ không nổ súng  đánh tại nhà ông.

Thời gian nặng nề trôi...Mai nhìn ra ngoài sân đầu ong ong theo dõi từng bước chân người đi qua ngõ, tiếng rồ ga của những chiếc xe máy, và tiếng rơi ào của tàu dừa khô từ trên cây rớt xuống.

Những loạt đạn của một ngày lùng sục chấm dứt. Sự im lặng nặng nề phần nào đã trút bớt trong lòng Mai lắng nghe tiếng đùa giỡn lao xao của lũ trẻ, tiếng gàu múc nước va vào thành giếng  lách cách. Mai, Duy, Hai Trúc cùng Út Hân ra khỏi nhà đi kiểm tra xung quanh nhà tên đại diện. Nhìn ra đường thôn đã thấy dân đi lại đông hơn, Mai biết địch đã rút. Trở về nhà tên đại diện, Mai ra lệnh:

- Tất cả quay mặt vào tường.

- Dạ...

Ra hiệu cho anh em rút ra ngoài vườn, Mai đứng chặn cửa buồng đanh giọng:

- Khi nào được lệnh mới ra khỏi buồng rõ chưa. Nếu súng nổ cứ ngồi yên trong nhà, chúng tôi không đánh vào nhà anh đâu.

Khép cánh cửa nhà ngoài, Mai ung dung ra khỏi nhà tên đại diện xã. Hai Trúc dẫn đầu đội hình xuyên qua các vườn cây tới đầu thôn Bình thì dừng lại hỏi Mai:

- Trời chưa tối hẳn cho anh em nghỉ chị Hai à.

- Ừ, ngồi tản ra. Hai Trúc và Út Hân đi kiểm tra xung quanh, chú ý bám sát đoạn đường đầu thôn xem tình hình địch ra sao.

Duy nhanh nhảu:

- Cho mình đi với.

Đi một hồi khá lâu Hai Trúc, Duy và Út Hân trở về mặt mày rạng rỡ. Tay ôm một bọc xôi,  chuối và bánh. Hai Trúc giọng sởi lởi :

- Chị và anh em ăn đi.

Mai ngạc nhiên:

- Ở đâu vậy?

- Em vào nhà bà dì nắm tình hình gặp ngay đám giỗ vừa được ăn, vừa  rõ tình hình.

- Tình hình ra sao?

- Địch rút quân qua bao vây chặt thôn Tường và thôn Nguyên, không ai dám qua xã Phụng.

Út Hân đưa phần cho từng người rồi cười hồn nhiên :

- Mọi người vừa ăn vừa cảnh giới.

Đến bên Mai, Út Hân khoan khoái ngồi phịch xuống :

- Chà... giờ thì khỏe cả người.

Mai nhìn Út Hân bỗng bật cười:

- Chắc lúc này cả nhà thằng đại diện vẫn còn úp mặt vào tường.

Bốn Đào mừng ra mặt:

- Hú hồn, hú vía... thoát nạn. Nói thiệt với chị Hai, cả ngày hôm nay mồ hôi cục cứ đổ ra hoài.

Út Hân thích chí:

- Em phục chị Hai sát đất. Ngẫm ra em thấy chị Hai liều mạng quá trời...  

Bốn Đào cắt ngang:

- Cái mặt mày kê bốn lần thang  chưa học được cách liều ấy đâu.

- Lại bà nữa...cậy lớn ăn hiếp người ta hoài. Có giỏi chị thay chị Mai đi, nói dóc một cây.

Mai nhẹ nhàng giải thích:

- Suy cho cùng lúc đó chỉ có nhà thằng đại diện là an toàn nhất.

Bốn Đào lắc đầu:

- Chuyện ngày hôm nay mà diễn lại lần thứ hai chắc chết quá...Chị Hai à.

Cú nhẹ vào đầu Đào, Mai ân cần:

-Nói gở, tao cú cho lỗ đầu bây giờ, đi đánh địch cũng phải biết kiêng chứ.

Út Hân cười hiền lành:

- Chị Hai cũng đeo lư hương trên đầu đi đánh giặc kể cũng ngộ thiệt đấy.

Mai bật cười đứng dậy tới chỗ Hai Trúc:

- Cho anh em xuất phát, băng đồng tới chân núi Mò O, thọc thẳng sang chân đèo Củng Cu nhập vào rừng rõ chưa.

Hai Trúc ngần ngại:

- Sao không băng đồng vượt qua mương số một nhập vào căn cứ có gần hơn không chị Hai, đi vậy xa gấp bốn lần đường đó.

Mai hỏi vặn:

- Chưa ớn bọn biệt kích hay sao mà đi theo hướng đó cho nó bắn lỗ đầu?

Hai Trúc nhún vai thở đến “xì” một cái:

- Chị thì lúc nào cũng cảnh giác...

Đào cắt lời Hai Trúc :

- Tốn sức còn hơn xương máu, tôi mệt rũ tay rũ chân rồi nè.

Út Hân về hùa với Hai Trúc :

- Chị thì lúc nào cũng nói hùa theo chị Mai.

Được thế Hai Trúc nói với Đào:

- Mày với chị Mai lúc nào cũng cái bài “cảnh giác”, “khắc phục”, “thông cảm”, mấy thang thuốc gia truyền cho cả làng uống mà ...

Mai vui vẻ cắt chuyện :

- Thôi, xuất phát, về tới nhà tha hồ tranh luận.

Đoạn đường nếu đi ban ngày thì chỉ khoảng tiếng đồng hồ vậy mà trong đêm phải mất hơn hai tiếng đội công tác mới tới núi Củng Cu. Mai thở phào nói với Hai Trúc:

- Về tới đây là khỏe rồi. Hành quân tới suối Cạn cho anh em nghỉ, chỗ ấy an toàn.

Hai Trúc vui vẻ:

- Em chịu cái đầu tính toán của chị quá kỹ.

Quay lại nhìn mọi người Hai Trúc dõng dạc:

- Bám sát đội hình đi một chập nữa rồi nghỉ. Đường quen rồi cố đi lẹ lên.

Con đường đá sỏi gập ghềnh lờ mờ trong đêm. Những vạt tranh nhỏ, những lùm cây thanh hao thơm ngát hai bên đường làm dịu bớt những căng thẳng, mệt nhọc quá sức của từng người. Mấy chàng trai vừa đi vừa nói chuyện Mai nghiêm giọng:

- Im lặng mà đi.

Út Hân phì cười:

- Lại thuốc “cảnh giác” đặc hiệu gia truyền.

Không khí vui vẻ rộ lên ít phút rồi tất cả lặng im chăm chú đi đường, mọi người đều nhận ra ý kiến của Mai không bao giờ thừa. Đang đi bỗng nhiên Đào khụy xuống. Duy vội đỡ Đào ngồi dậy:

- Chị Mai! Đào làm sao rồi!...

Mai quay lại sờ lên tay, lên trán Đào hỏi nhỏ:

- Em có làm sao không?

- Tự nhiên mặt mày em xay xẩm muốn ói chị à.

Mai gọi với lên:

- Tất cả dừng lại:

Móc trong túi võng lấy ra lọ dầu, Mai xoa lên khắp người Đào giọng sót xa:

- Tội chưa!...Tại quá sức nên em bị trúng gió.

Đào mệt mỏi:

- Không sao đâu chị. Mọi người cứ đi trước, em ngồi nghỉ một lát rồi tới sau.

Duy nhanh nhảu:

- Chị cho anh em tới chỗ nghỉ. Mấy ngày hôm nay ai cũng thấm mệt rồi. Em còn khỏe  cùng Đào về sau cũng được.

Mai gật đầu đưa chai dầu gió cho Đào:

- Đưa đồ cho anh em cầm giúp, cầm lấy xoa cho khỏe, từ đây tới suối cạn khoảng 15 phút thôi, ráng lên nghe Đào.

- Dạ...

Duy đưa khẩu M.79 cho Mai:

- Chị đưa khẩu súng AK cho em, em dìu Đào đi dọc đường dễ xử lý hơn.

Đưa súng cho Duy khoác, Mai dịu giọng:

- Độ rày nhiều chuyện khó khăn ập tới, rán nghe Duy, Đào; chị cho anh em đi trước nghe.

Duy nhanh nhẹn bỏ ba lô đặt xuống ngồi cạnh Đào giục Mai:

- Tranh thủ cho anh em tới chỗ nghỉ, mấy hôm nay coi chị cũng đen và gầy rạc đi. Không sao... Nếu Đào mệt không đi được, em ghé lưng cõng là tới suối cạn lo gì.

Chờ cho mọi người đi khuất, Đào nằm sải người trên đường đi. Duy luống cuống:

- Em không được nằm thế, để anh trải tấm đi mưa cho mà nằm, cảm gió mà nằm đất thì nguy hiểm lắm đấy.

Chọn nơi bằng phẳng, trải tấm nhựa đi mưa Duy đỡ cho Đào nằm và lấy túi võng của mình cho Đào gối đầu.

Đào ngập ngừng:

- Em mệt quá... nằm chút xíu khỏe như thường anh à...

Nghe giọng nói ngập ngừng Duy biết Đào đang lên cơn sốt. Nhanh nhẹn lấy chiếc chén Duy rót nước rồi lấy đường và một chút muối ớt pha vào khuấy đều rồi hỏi Đào:

- Khát lắm phải không?

Thấy Đào không trả lời song biết Đào đang khát nước, Duy lựa lời giải thích :

- Anh pha thêm chút muối tuy khó uống nhưng giải cảm. Uống vào một lát là tỉnh người ngay Đào à.

Đặt chén nước xuống đất  Duy ân cần nói với Đào :

- Anh đỡ em dậy, em tựa vào người anh mà uống, uống từ từ từng ngụm cho khỏi buồn nôn.

Đào ngoan ngoãn để cho Duy đỡ mình ngồi dậy, đầu và lưng dựa vào người Duy thư thả uống từng ngụm nước. Cầm chiếc chén đặt lên nắp ba lô, Duy vô tình:

- Còn nửa chén  nữa lát nữa hãy uống tiếp, nằm dễ chịu hay ngồi dễ chịu hơn?

- Ngồi thế này đỡ chóng mặt hơn anh à.

Duy vui vẻ:

- Vậy anh ngồi cho em dựa, miễn là chóng khỏe.

Ngồi dựa vào Duy khá lâu, qua hơi thở biết Đào đã đỡ sốt, Duy thấy mừng và yên tâm. Khá lâu bỗng nhiên Đào nói nhỏ:

- Kỳ lắm anh à!... Cho em nằm xuống ...

- Sao vậy?

- Con gái ai lại làm vậy.

Duy nghiêm giọng gạt đi:

- Em buồn cười thật, có bệnh mới phải nhờ tới đồng đội giúp đỡ; anh khỏe, em cứ dựa thoải mái. Anh ra lệnh cho em dựa vào anh đấy.

Đào thú thật :

- Hồi nãy em nằm đá cấn lưng tay chân vật vã mà không nhấc lên được.

Duy nhanh nhảu cắt lời Đào:

- Vậy em cứ ngồi, anh tranh thủ bóp chân, bóp tay cho. Nguyên nhân em bệnh là do mấy ngày vừa rồi căng thẳng vượt quá sức chịu đựng của em đấy thôi.

- Em cũng nghĩ vậy nhưng biết làm sao !

Đào mệt mỏi dựa hẳn vào vai Duy rên nhè nhẹ, tay chân thỉnh thoảng vật vã. Duy lo lắng vừa để Đào dựa vào mình, vừa bóp chân, bóp tay cho Đào và tiếp tục cho Đào uống nước. Được một lát, Đào nhỏ nhẹ nói với Duy:

- Em đỡ nhiều rồi.

- Vậy thì tốt, ngồi mười phút nữa rồi chúng mình đi cho an toàn.

Đào lại ngã lưng dựa vào người Duy. Duy cựa người, vô tình má Duy chạm vào má Đào, Duy lúng túng:

- Xin lỗi, anh vô tình.

Đào bỗng vươn vai ôm lấy Duy hôn lên má rồi ngồi thẳng người ngượng ngùng:

- Em xấu và hư lắm phải không anh?

Duy bàng hoàng, ngơ ngác rồi lúng túng:

- Không! Em đẹp giống chị Mai nhiều điểm lắm .

Đào cúi đầu nói nhỏ:

- Thú thiệt từ nhỏ tới giờ, anh là người đầu tiên chạm vào người em. Anh!...hết lòng vì em nghe anh.

Duy nắm tay Đào :

- Anh cũng vậy!... Nếu không có cách mạng miền Nam!...Không có đêm nay chắc chẳng bao giờ anh được chạm vào người con gái.

Đào giục Duy:

- Ta đi anh!...

 Duy đánh bạo hôn liên tiếp hai cái lên má Đào rồi lúng túng :

- Anh xin lỗi! Anh bậy quá!... Lần đầu tiên trong đời...

- Anh!...Hai đứa mình đã thương nhau rồi ...! Đừng bỏ em nghe anh!...

Đào vừa nói vừa ngả vào lòng Duy. Duy ôm chặt Đào trong lòng, hôn nhẹ lên mái tóc và âu yếm:

- Con trai miền Bắc vụng về nhưng chung thủy. Thống nhất anh sẽ đưa em về Bắc, em sẽ theo anh chứ?

- Suốt đời em theo anh!...

Duy và Đào nắm tay nhau đứng dậy chậm rãi đi từng bước, không nói nhưng họ nghe rất rõ hơi thở của nhau. Duy cẩn thận dặn Đào:

- Đường đá khó đi lại trời tối em phải cận thận, chân em bây giờ yếu lắm, lại run nữa.

- Em sẽ cố, anh đừng lo.

Đi được một lúc lâu đến đoạn đường dốc, toàn đá và cát lởm chởm, Duy đứng lại nhìn phía trước, thấy một cây cao trước mặt, nhận ra còn khoảng hai trăm mét nữa là tới suối Cạn.

- Ối!...

Duy giật mình quay lại. Đào đã nằm lăn xuống đất. Duy hốt hoảng kêu lên:

- Có sao không em?

Đào vừa khóc vừa trả lời:

- Chân em không nhấc lên được.

Duy quỳ xuống nâng Đào ngồi dậy:

- Đau chỗ nào?

- Chân!...ấy...

Duy ôm lấy Đào, tay sờ tìm chỗ đau, Đào rưng rức khóc:

- Chỗ bàn chân em ấy!

Sờ bàn chân, thấy bàn chân thẳng ra, hoảng hốt Duy kêu lên:

- Em bị sái chân rồi.

- Làm sao đây anh...?

Sau vài phút hoảng hốt, Duy bình tĩnh lại, đặt Đào ngồi dựa vào sườn dốc động viên:

- Anh sửa khớp cho em, mai về ta sẽ tính sau.

Một tay nắm lấy bắp chân Đào, một tay nắm bàn chân, Duy lắc nhè nhẹ rồi giật mạnh một cái.

-Úi cha!...

Đào bật khóc thiệt to rồi nói như rên:

- Anh ơi! Em đau quá!...

Duy lấy tay sờ cổ chân Đào, thấy thế của bàn chân đã trở về như cũ, thở phào nhẹ nhõm:

- May quá! Khớp xương yên rồi!

Duy quay nhẹ bàn chân và cổ chân của Đào hỏi :

- Em bớt đau chưa?

- Dạ...đã đỡ.

Duy đeo ba lô trước ngực , khoác súng ngồi xuống, nói như ra lệnh cho Đào:

- Bây giờ anh cõng em. Lấy tay ôm anh cho chặt. Ngày mai về nhờ người sửa khớp lấy lá chườm là khỏi ngay, em yên tâm đi.

Duy cõng Đào đi đến hết dốc đã thấy Mai soi đèn pin đi tới. Thấy Duy cõng Đào, Mai hốt hoảng:

-Nó làm sao vậy?

Duy hổn hển:

-Đi đường bị ngã sái chân.

Mai đỡ súng và ba lô cho Duy, soi đèn pin để Duy cõng Đào về suối Cạn. Nghe tiếng Mai và Duy nói to, mọi người bật dậy xúm quanh Đào, hối hả cột võng và khiêng Đào lên võng nằm. Mai soi đèn pin vào vết thương  thấy cổ chân Đào tím bầm, mắt cá chân máu khô bám chặt vào quần, Mai nói như khóc:

-Tội con nhỏ!... Năm nay sao kế đô, thái bạch gì đây mà nạn tam tai trút hoài lên đầu nó.

Lấy dầu gió rửa sạch vết máu và xoa vào chỗ bị đau của Đào rồi Mai băng chân cho Đào. Xong mọi việc, Mai ra lệnh cho mọi người đi ngủ. Đào vừa rên vừa nói với Mai:

-Chỗ em còn cột thêm võng được, chị nói anh Duy tới đây mà cột võng, vì em mà anh ấy khổ quá chị à.

Mai đứng dậy soi đèn pin bảo Duy:

-Em cột võng nằm cạnh Bốn Đào. Chỗ cột võng có sẵn, để chị soi đèn cho.

Duy lặng lẽ cột võng cạnh Đào, mượn đèn pin của Mai, Duy kiểm tra lại vết thương của Đào một lần nữa rồi nhỏ nhẹ.

-Nếu đau nhức quá nói anh xoa bóp cho đừng cắn răng chịu đau nghe.

-Dạ... Anh nằm nghỉ mà lấy sức.

Đặt mình lên võng Mai thao thức mãi không ngủ được. Nhìn những chiến sĩ của mình vừa đặt mình lên võng đã ngủ say, Mai thèm khát sự vô tư của họ. Trở dậy, tới sờ trán Đào thấy nóng hổi, Mai thật sự lo lắng. Nghĩ thầm: “con nhỏ bị sốt mê man rồi! chuyện gì thì ngày mai mới giải quyết được”.Buồn bã và bất lực Mai trở về võng nằm, cơn gió lành lạnh thổi qua, Mai khẽ rùng mình trong tiếng sương đêm rơi lộp bộp. Nỗi nhớ con lại bùng cháy trong lòng, Mai thèm khát được ôm con nằm ngủ bên đống lửa hồng ở trại sản xuất. Nỗi nhớ con cứ xoáy vào lòng da diết, Mai bỗng ứa nước mắt biết là đêm nay bé Trung nhớ mẹ mà khóc hết nước mắt. Hình ảnh Thím Năm hiện lên, Mai tự an ủi: chắc tối nay nó sẽ hỏi Thím Năm không biết bao lần má đi đâu! Thím Năm không biết bao lần phải trả lời, dỗ ngọt và ru cho nó ngủ.

Tiếng kêu răng rắc rất nhẹ của cành cây khô rơi trong đêm, tiếng con chồn kiếm mồi chạy va vào đá kêu khịt khịt, tiếng ngáy gỗ vô tư của một anh chàng du kích khiến Mai thấy đơn độc. Mai thầm ước giá chi có ông Chín Tòng lúc này thì hay biết chừng nào!... Nếu ông Chín không cho gài mìn ở những chỗ bất ngờ buộc địch khi tới hầm bí mật phải dẫm lên mìn thì tổ của  Hai Trúc đã hy sinh hết rồi! Khi nổ súng đánh địch không biết lối thoát thân để chạy vào trong làng với dân thì cả đội công tác hy sinh rồi! Những kinh nghiệm và thành quả của ông Chín Tòng để lại đã cứu sống mọi người quý báu và to lớn biết nhường nào! Mai tự thấy mình  nhỏ bé, có xếp mười lần thang thì cái đầu của mình cũng chẳng bằng một góc cái đầu của ông Chín... Hồi ức và suy tư cứ chen lẫn nhau, xô đẩy nhau, xoáy cuộn vào nhau khiến Mai trăn trở hoài trên võng.

Căng thẳng và đói khát, liên tiếp những cơn sốt ập đến, chỗ sai khớp xương xoa bóp hoài mà vẫn sưng tấy lên nhanh chóng đánh quỵ sức khỏe của Đào. Khuôn mặt Đào khi đỏ bừng, khi tái ngắt, và toàn thân run cầm cập làm người Đào rộc hẳn đi.

Đã ba ngày rồi đường giao liên Tỉnh và Thị có biệt kích nên Đào vẫn ở căn cứ xã. Mọi người xúm lại thay nhau chăm sóc nhưng cái sốt của Đào đã chuyển sang giai đoạn sốt ác tính nên mê sảng và chân tay co giật luôn. Nhiều lần Duy phải ôm chặt Đào để Phượng chích thuốc. Thuốc trợ sức, thuốc sốt, thuốc kháng sinh dồn lại điều trị cho Đào nhưng cơn sốt lui đấy rồi lại bùng lên đấy. Chín Phượng lại vất vả hung mới cạy răng cho Đào uống được vài thìa sữa.

Ngồi bóp chân, bóp tay cho Đào, thấy mồ hôi mình tự nhiên vã ra Mai đứng dậy lấy khăn lau mặt. Mặt bỗng tối xầm Mai khụy xuống. Nhự hoảng hốt tới đỡ Mai và rối rít gọi mọi người. Thấy Nhự và Chín Phượng lóng ngóng, Duy ngồi quỳ xuống đỡ Mai giục Út Hân:

-Mắc võng cho chị Mai, ai có đường pha cho một ly.

Chín Phượng lấy nước trà pha đường phèn tới rối rít:

-Trong người ra sao chị Hai? Chị mà bệnh bọn em biết làm sao bây giờ!

Nhự áy náy:

-Bốn, năm hôm nay căng thẳng thức đêm liên tục, khỏe như voi cũng bệnh huống chi người, thương anh em, phải giữ gìn sức khỏe chị à.

-Chị nằm một lát là khỏe ngay, không việc gì đâu.

Nhìn đôi mắt thâm quầng phờ phạc của Mai, Phượng xốn xang:

-Chị em mình về tới căn cứ, em mừng và mọi người mừng đến ứa nước mắt. Đào bị bệnh nặng, chị mà bệnh nữa thì xã mình sẽ ra sao!...

Mai nhìn Phượng:

-Hồi còn ở nhà, nhiều đêm chị học bài tới gần sáng nên quen rồi. Chỉ cần ngủ một giấc cho đã lại khỏe như thường, yên tâm về sức khỏe của chị đi.

Chẳng hiểu nghĩ gì Nhự mủi lòng rơm rớm nước mắt :

-Từ hồi ông Chín Tòng bị thương đến giờ xã mình gặp nạn liên miên như hạn tam tai. Lúc này cả xã trông vào chị, chị phải giữ sức khỏe đừng để bọn em như rắn không đầu.

Tự nhiên Phượng cú vào đầu Nhự bực mình:

-Tao vả cho mày sưng miệng bây giờ,  nói đâu gở đấy.

Nhự ngơ ngác phân trần:

-Tao nghĩ sao nói vậy. Cả xã phải lo cho chị Mai chứ, rủi có chuyện gì lấy ai chỉ huy?

-Quạ ỉa vào miệng mày, cái con nói gở, có im đi không...

Mai phì cười:

-Gớm...Hai con nhỏ này mà lấy chung một chồng thì suốt ngày cãi nhau như hàng cá với hàng thịt ấy.

Tiêm thuốc cho Mai xong, thấy Mai vui, Phượng tay chỉ về phía Nhự :

-Chị xem mặt nó đang ngẩn ngơ ra kìa!

Nhự cười chân thật:

-Nó với em mà lấy chung một chồng thì suốt ngày nó ôm lấy chồng, chỉ tay sai em đi làm tối mặt... Đành hanh một cây.

Nghe Nhự nói, cả ba chị em cười ròn, Phượng lên giọng:

-Ừ...Tao chỉ có vậy, dứt khoát hai đứa lấy một chồng để tao sai mày cho đã.

Sực nhớ công việc, Mai đập nhẹ vào vai Nhự:

-Nói Ba Hổ bố trí lực lượng canh gác cẩn thận lát nữa chị đi kiểm tra rõ chưa.

Mai đột ngột hỏi:

-Ông Bảy Vân về chưa?

-Thôi chị ơi!..Quên ông ấy đi là vừa.

-Sao vậy?

Nhự phất tay, giọng bất bình:

-Lãnh đạo mà như thỏ đế, mặt lúc nào cũng lên vẻ ta đây là lãnh đạo mà chẳng làm được việc gì cho nên.

Mai ngạc nhiên:

-Em nói gì? Chị không hiểu?

-Em nghe một chú ở Thị ủy nói lại Bảy Vân phê phán chị là anh hùng cá nhân, liều lĩnh, chơi trội, manh động... toàn là nhận xét linh tinh em quên mất rồi.

-Em còn nghe được gì nữa?

-Nghe nói ông Tám Long bí thư Thị ủy nói Bảy Vân trước khi phát biểu hãy sờ lên gáy của mình đã rồi hãy nói. Em nói thiệt, ông Bảy Vân mà ở xã mình thì cả ngày không ai dám nói to. Chao ôi!... Không khéo thành phật hết.

Không trả lời Nhự, Mai nằm trên võng hai mắt nhắm nghiền mệt mỏi rồi thiếp đi lúc nào không hay. Trong giấc ngủ, Mai thấy mình ẵm bé Trung đi trên một cái cầu lấp lanh hào quang. Cầu cao vút và dài đến mức Mai không nhìn thấy bên kia sông. Hai bên cầu là những luống hoa rực rỡ. Dưới chân cầu hàng ngàn chiếc mũ sắt nhấp nhô như muốn bay lên. Mai cố nhìn những tên địch đang dấu mặt dưới mũ sắt, nhưng tuyệt nhiên không thấy bóng người. Bỗng nhiên Mai bị hất ra khỏi lan can ngã nhào xuống cầu, Lâm lao tới cứu Mai nhưng chỉ ôm được bé Trung vào lòng, còn Mai vẫn chới với và tiếp tục rơi xuống cầu. Tự nhiên Mai đứng trên những chiếc mũ sắt lùng bùng. Nhìn lên cầu, Mai thấy Lâm tay ôm con, tay chìa ra cố nắm lấy tay mình kéo lên. Mai chạy đến đâu, tay Lâm dài ra đến đó. Mai cố vươn tay ra nắm nhưng không tài nào nắm được tay Lâm. Mai cố đạp lên những chiếc mũ sắt để nhảy lên cầu mà không tài nào nhảy được. Mai co chân cố sức nhảy bỗng thấy Đào tươi cười chạy tới đẩy Mai bay lên lơ lửng và gọi:

-Chi Mai đi với em... tới chỗ này thích lắm.

Mai gọi Đào:

-Chờ chị với!...

Tự nhiên những chiếc mũ sắt dưới chân Đào rã ra và biến mất làm cho Đào bị rơi xuống. Tay chân vùng vẫy, Đào vừa khóc vừa gọi :

-Chị Mai!... Cứu em với!... Chị Mai!...

Ngồi nhỏm dậy đã thấy Chín Phượng vừa lay vừa gọi rối rít. Mai ngơ ngác:

-Làm sao vậy?

-Chị nằm chiêm bao hay sao mà cứ ú ớ hoài vậy?

Mai hoàn hồn nhìn Phượng:

-Chị nằm chiêm bao thấy con Đào...

-Con Đào sốt nặng lắm, Duy và Nhự đang giữ tay, giữ chân cho nó bớt co giật. Em lo quá tới lay chị dậy, chị biết không.

Thấy  Đào đang nói mớ, co giật, Duy và Nhự ngồi hai bên võng nắm tay giữ chân. Mai giục Phượng tiêm thuốc trợ sức rồi lấy khăn nhúng nước đắp lên trán cho Đào. Đào bỗng lịm đi, Mai gọi rối rít:

-Đào! Đào! Chị Mai đây!... Chị đây nè!...

Tiêm thuốc cho Đào, Chín Phượng ứa nước mắt tức tưởi:

-Con Đào không xong rồi...

Mai ôm Đào nấc lên:

-Có nhìn thấy chị không!...Đào!...

Sức sống trong người Đào như cố vượt lên, Đào khẽ rên và mở mắt, giọng đứt quãng:

-Chị ngồi với em!...Gọi Duy!...

Mai nhắc Duy:

-Đào nó gọi em đấy!

Thấy Duy ngồi trước mặt, nước mắt trào ướt cả gò má, Đào nhìn Mai, cố nâng tay ra hiệu:

-Nhẫn... đưa Duy!

Mai hấp tấp tháo chiếc nhẫn trên tay Đào đưa cho Duy. Duy cầm chiếc nhẫn nắm vai Đào vừa lay vừa gọi:

-Đào! Anh đây! Duy đây!

-Anh!... Đeo nhẫn!...

Đôi mắt Đào bỗng sáng vụt lên nhìn Duy lắp bắp:

-Hôn... em... đi!...

Như không nhìn thấy ai nữa, Duy ôm lấy người yêu hôn lên tóc, lên má, lên ngực Đào, gào lên ai oán:

-Đừng bỏ anh! Đào!...Em!...

Sức mạnh như dồn cả lên đôi tay, Đào ôm chặt lấy Duy nở nụ cười cùng với những giọt nước mắt long lanh tràn lên mặt. Đào dướn người phều phào:

-Em!... không về...miền Bắc!... được... anh!...

Đào oằn người, nước mắt lại trào ra, nấc lên, nghẻo đầu và nhắm mắt. Tay ôm lấy Đào, đầu gục lên ngực người yêu, vai Duy rung lên trong tiếng nấc. Mai òa khóc:

-Khổ thân em tôi rồi. Đào ơi!...

Mọi người đứng vây xung quanh Đào cúi đầu lặng im. Duy bỗng bật người bế xốc Đào đứng dậy, đôi mắt trân trân lẩm bẩm một mình rồi vươn người đi tới chỗ cây me già, bỗng thét lên:

-Tại sao!... Trời ơi!...

Duy lảo đảo cùng Đào gục xuống gốc cây me. Nhự, Hai Trúc hốt hoảng kêu lên cùng lao tới chỗ Duy. Mai rối rít:

-Gỡ tay Duy ra!... Đỡ nó!... ẵm Đào vào nhà!...

Năm Đồng, Hai Trúc, Út Hân cùng mọi người khiêng Đào đặt lên tấm tăng che võng trải giữa nhà. Như tỉnh lại, Duy đứng lặng nhìn Đào. Mai nghẹn ngào:

-Em ngồi vuốt mắt cho Đào, để nó thấy có em ngồi bên cho đỡ tủi vong linh.

Nắm chặt tay Đào, đôi mắt ngây dại, Duy ngồi bất động nhìn người yêu. Sau lưng Duy Phượng và Nhự ôm nhau khóc sụt sùi. Giọng Mai lắng xuống:

-Đặt Đào nằm cho ngay ngắn. Nhớ lấy giấy tủ mặt để cho Đào ra đi được thanh thản.

Thời gian như ghì lại những đau thương, mất mát hằn trong ánh mắt mỗi người.

Mãi tới xế chiều mọi người mới đưa Đào ra gò tranh đầu mối đường vào căn cứ xã Phụng. Đào nằm đó, hằng ngày vẫn nhìn thấy anh em đồng chí đi về. Đào có thể nhìn ra cánh đồng Tuy Hòa bát ngát và những xóm thôn của xã Phụng, nơi chôn nhau cắt rốn của Đào. Đào có thể quay lại nhìn cây me già suốt đêm ngày la đà trong gió.

Mọi người đã trở về, Duy vẫn ngồi im bên mộ Đào. Những loạt pháo 105 ly, 230 ly của địch từ thị xã Tuy Hòa bắn lên bay vun vút trên trời, bay rít trên đầu, nổ thành từng hồi dài làm rung chuyển cả núi rừng. Tiếng máy bay phản lực gầm thét như muốn nổ tung cả bầu trời. Duy vẫn ngồi bên mộ Đào như một pho tượng.

Đêm lặng đi như chết, chỉ còn tiếng côn trùng rên rỉ, khóc than và sương xuống lành lạnh. Nằm trên võng, đôi mắt Mai mở chong chong nhìn vào khoảng không vô định, suy nghĩ về giấc mơ của mình trước lúc Đào hy sinh. Những câu hỏi bật lên: phép thiêng hay dòng điện siêu nhiên nào đến báo cho mình biết trong giấc mơ về cái chết của Đào? Con người ta sống chết có số không? Ai sắp đặt nỗi đau giữa những người sống và người đã khuất? Bất giác Mai nghĩ đến Vỹ, đến ông Tư Hàm đã nhắm mắt mà bao nỗi đau và oan trường chưa giải được. Nghĩ đến mối tình đang rỉ máu của Việt, của Duy, Mai thấy cuộc đời sao trớ trêu đến vậy! Nước mắt trào ra Mai bỗng nghe vẳng đâu đây tiếng nói của Đào vọng lên như một chuỗi âm thanh rất nhỏ giữa vũ trụ huyền hoặc và vô tận...