Lịch sử Quân sự Việt Nam

  Nhân tiên tìm được cuốn "Sổ tay rau rừng" xuất bản năm 1971 phục vụ bộ đội. Đưa lên một số loại cây, nấm độc phải tránh sử dụng để mọi người cùng biết.

I, Các loại nấm độc:

1, Nấm độc đen nhạt (AMANITA PHALLOIDES QUEL):

(http://www.gribmed.ru/images/20-sm.jpg)

  Mũ nấm đầu tiên nằm trong bao chung có dạng trứng, màu trắng. Khi trưởng thành mũ nâng lên và phá vỡ bao chung, mũ trở thành dạng lồi phẳng. Mũ màu đen nhạt, khô, mép không có khía rõ. Thịt nấm màu trắng.

  Cuống nấm màu trắng, hình trụ, hơi phình dạng củ ở gốc. Ở độ cao 2/3 kể từ gốc lên có vòng cuống dạng màng màu trắng. Gốc cuống có bao chung, màu trắng.

  Nơi sống: Mọc đơn độc, đôi khi thành cụm trên đất rừng và đồng bằng vào mùa xuân, hè thu. Nấm rất độc, làm chết người với một liều lượng nhỏ.

  Phân bố: VN, Lào, Campuchia.

2, Nấm độc trắng (AMANITA VERNA GILL):

(http://www.svims.ca/council/thumbn/Amanita%20smithiana%201%20Dick%20Bishop.jpg)

  Mũ nấm đầu tiên nằm trong bao chung hình trứng, màu trắng, khi trưởng thành phá vỡ bao chung. Mép lúc đầu dính vào cuống, sau tách ra khỏi cuống vươn lên, mũ từ dạng lồi chuyển sang dạng lồi phẳng. Toàn bộ mũ màu trắng. Mép mũ phẳng, không có khía rõ. Đường kính mũ 3-15cm. Thịt nấm màu trắng.

  Cuống nấm hình trụ, màu trắng, phần dưới hơi phình ra. Cuống nhẵn, trên cuống có vòng cuống ở độ cao 2/3 kể từ gốc.

  Nơi sống: Mọc đơn độc hay thành cụm trên đất trống hoặc ven rừng. Nấm mọc vào mùa hè, thu. Nấm rất độc.

  Phân bố: Gặp ở VN, Thượng Lào và Trung Lào.

Hê...Hình như hồi trước tụi tui bị ngộ độc loại nấm này thì phải!
Ăn xong một chặp, thằng nào thằng đó xách quần nhảy dựng....
Mà đâu thấy chết người đâu...

3, Nấm phát quang (PLEUROTUS SP): còn gọi là nấm phát quang cuống lệch.


(http://www.agnet.org/images/library/pt2002024f1.jpg)

  Nấm hình phễu nong, thường lệch, màu trắng. Mép mũ hơi cuộn vào trong. Mũ có đường kính 3-8cm. Phiến nấm mọc men xuống, màu trắng. Cuống nấm chuyển tiếp ngay từ mũ nấm, dài 1-2cm, đường kính 0,3-0,5cm. Cuống thường lệch một bên, có khi không có. Ban đêm nấm phát ra ánh sáng trắng nhạt như lân tinh.

  Nơi sống: Mọc thành từng cụm lớn trên gỗ mục sau khi mưa ở những nơi ẩm trong rừng hoặc ven rừng. Nấm rất độc.

  Phân bố: Phổ biến trong rừng VN, Lào, Campuchia.

 


 

4, Nấm đỏ (AMANITA MUSCARINA QUEL): Còn gọi là nấm mặt trời, nấm ruồi.

(http://cache.virtualtourist.com/1/3180581-Amanita_muscaria-Auvergne.jpg)

  Mũ nấm khi non hình trứng, sau đó nâng lên dạng lồi rồi lồi phẳng. Màu sắc sặc sỡ, màu vàng, da cam đến hồng. Trên mặt mũ có phủ vảy trắng rất dễ tróc khỏi mũ. Mép mũ có những vết nhăn lõm xuống, màu trắng, đường kính mũ 6-12cm.

  Cuống nấm hình trụ, hơi phình ở gốc, màu trằn, dài 5-10cm, đường kính 1-1,5cm, ở giữa rỗng. Vòng cuống màu trắng, đôi khi có mép màu vàng.

  Nơi sống: Nấm mọc đơn độc, đôi khi mọc gần nhau thành cụm ở trên đất bãi, đồi hoặc ven rừng. Nấm này mọc vào mùa hè, thu. Nấm rất độc.

  Phân bố: Ở VN, Lào, Campuchia đều có.

  Chú ý: Nhân dân dùng nấm này để làm bả đánh ruồi.

@ DONGADOAN : Cảm ơn bác đã cho ra mục này . Bình thường , người ta quen ăn những loại rau đc trồng cấy . Trong cuộc sống ko phải lúc nào cũng đầy đủ , chỉ cần ra vườn hay ra chợ là có . Nhiều khi , vì lí do nào đó người ta ở hoàn cảnh khó khăn phải nhờ dinh dưỡng ở tự nhiên . Nếu ko hiểu quanh ta cái gì ăn dc , cái gì ko ăn đc thì họa từ miệng theo nghĩa đen là chắc chắn xảy ra . Thật tiếc nhiều người nhất là lớp trẻ ko hiểu đc tầm quan trọng của thức ăn trong tự nhiên và cũng ko ai dậy họ về vấn đề này . Thử hỏi , khi điều kiện sống bị xáo trộn , người ta thích ứng với cuộc sống thiếu thốn ra sao ? Chẳng cứ về cây , quả , lá , nấm độc mà còn phải biết các loại ăn đc ,cách chế biến nữa . Nếu mở rộng , trên toptic này chúng ta trao đổi kinh nghiệm những kỹ năng phòng ,sứu tai nạn , trùng thú tấn công vv. Các bác quản lí có thể cho cái này với '' Mẹo nhỏ đường hành quân '' làm một .
 Tiện đây em nhờ bác tìm quyển có nội dung nói về một số thực phẩm . Có cả đánh giá hamg lượng kalo / kg . Em quên tên rồi . Cũng của quân đội ra 197x .
 Em có chuyện này đã đăng trên '' mẹo nhỏ ..." nay cóp về nhờ các bác phân tích :
Sau một đêm mưa nhỏ , gốc cột lưới bóng chuyền cũ có cây nấm trắng ,tròn , to bằng củ nâu rừng . Thằng gác nhổ lên mang vào bếp C . Cùng mấy thằng nhọ đít ,rửa sạch nướng lên chia đều chấm muối   . Trời ơi hết tầm !Ngon quá ! Hôm sau , quen mùi thằng gác dậy sớm lỉnh ra sân bóng . Cũng chân cột lưới cũ , cũng một cây nấm cũ . Nó mang vào bếp , lúi húi nướng lên , móc bọc muối ra . Không phải chia chác gì . nó cà lảm . Chỉ 15 phút sau ,trời ơi đau quá . miệng nôn trôn tháo . Ruột quặn lên từng cơn . Cho đi viện 24 . Mấy anh Y-Tờ chỉ biết tiếp nước . Đang cho lên tuyến trên bằng võng thì gặp anh Tộc Nùng . Anh ta đốt cái gì đó rồi vò nát , hòa nước cho uống . Thế là thoát . hú vía .Tí nữa thành ma rừng . Sau này , vào cám ơn và học môn thuốc trừ độc  nấm của anh người Nùng . Gặng mãi anh mới nói : '' Không phải dấu bộ đội mà không nói đâu . Nó thối lắm , mà của người già mới ỉa mới tốt vớ ''
 Chuyện này thật 97% . Còn 3% là câu nói của anh ngươi Nùng thì em nói theo ngôn ngữ lính tráng mà .

Vụ chống độc này QY thời chống Mẽo có phổ biến kinh nghiệm và có cả sản xuất !  ;D

5, Nấm xốp hồng (RASSULA EMETIA FR):

(http://images.encarta.msn.com/xrefmedia/sharemed/targets/images/pho/t045/T045267A.jsm)


  Mũ non hình cầu, sau vươn lên dạng phẳng rồi lõm xuống. Mặt nhẵn bóng, lấp lánh, mép có vết nhăn tương ứng với phiến. Màu từ hồng nhạt đến hồng tối, sau biến thành màu vàng nâu. Đường kính mũ 5-10cm. Thịt nấm xốp, màu trắng đến hơi hồng.

  Cuống nấm hình trụ, màu trắng hơi hồng. Cuống xốp, dài 5-7cm, đường kính cuống 1-2cm.

  Nơi sống: Nấm mọc đơn độc trên đất rừng, đặc biệt rừng có lẫn cây sồi, dẻ. Nấm mọc vào mùa hè, thu.

  Phân bố: thường gặp ở VN, Lào, campuchia.

II. Các loại cây độc:

1, Cà dại hoa vàng (AGREMONE MEXICANA L): Còn gọi là cây gai cua, mùi cua. Họ thuốc phiện.

(http://i30.photobucket.com/albums/c330/dongadoan/Cadaihoavang.jpg)


  Cây thảo, cao 0,60-1,10m. Cành phân nhánh nhiều, thân màu xanh sẫm, nhẵn bóng, trên thân có gai thưa. Lá mọc cách, gần như không cuống, phiến xẻ sâu, dài 7-15cm. Lá có màu xanh sẫm, gân màu trắng. Mép lá có gai nhọn.

  Hoa đơn độc, cuống màu xanh, gai nhỏ. Thân, cuống lá, cuống hoa có mủ trắng. Hoa màu vàng tươi, đài có 2-3 thùy màu xanh, có 4-6 cánh hoa, màu vàng. Quả nang, ngắn, khi chín mở ở đỉnh, hạt nhiều, nhỏ.

  Nơi sống: Ven đường, nưỡng rẫy đất màu mỡ.

  Phân bố:
- Đồng bằng, trung du miền Bắc VN.
- Vùng thấp, đồi núi Trung, Hạ Lào.
- Vùng đồng bằng, hai bên bờ sông lớn ở Campuchia.

  Bộ phận độc: Toàn cây.

  Tính độc: Có chất protopin. Người bị trúng độc khó thở, chân tay tê liệt, nôn, ỉa chảy, kiết lỵ.

2, Cà độc dược (DATURA METEL LIN): Còn gọi là cây Mạn đà la. Họ cà.

(http://static.flickr.com/73/161764062_6266e260cf.jpg)


  Cây thảo, cao 1-2m, thân nhẵn, cành non và có nhiều lông tơ ngắn. Thân cây có màu xanh hoặc tím. Lá đơn, mọc cách, hình bầu dục, dài 9-16cm, rộng 4-9cm, chóp nhọn, mép gơn sóng hay răng cưa rất thưa, cuống dài 4-8cm.

  Hoa đơn, mọc ở nách lá, cuống dài 1-2cm, đài hình ống, hoa hình ống có 5 cánh màu trắng. Hoa có 5 nhị. Quả hình cầu, mặt ngoài có gai, đường kính 3cm. Hạt nhiều.

  Nơi sống: Các bãi vùng thấp, ven sông hoặc trồng làm thuốc.

  Phân bố:
- Vùng đồng băng VN.
- Vùng ven các sông lớn ở Lào.

  Bộ phận độc: Toàn cây.

  Tính độc: Rễ, hoa, lá, hạt cà độc dược có các chất hyoxin, scopolamin, atropin, khi ăn vào tác động lên não, làm say có khi phát điên, tăng hô hấp, sốt, cuối cùng thần kinh trung ương bị ức chế và tê liệt.

  Ghi chú: dùng ngoài đắp mụn nhọt khỏi đau nhức, đông y dùng chữa ho hen, bệnh loét dạ dầy và ruột.

3, Cánh kiến (MALLOTUS PHILIPPINENSIS MUEL): Còn gọi là cây bùm bụp. Họ thầu dầu.

(http://www.vncreatures.net/pictures/plant/2552.JPG)


  Cây gỗ hoặc bụi, cao 4-15m, toàn thân có màu gỉ sắt hoặc lông nâu. Lá mọc cách, cuống dài 3-5cm. Phiến lá hình bàu dục thuôn, chóp nhọn. Lá dài 4-9cm, rộng 3-4cm, mép lá nguyên, hai mặt có lông nâu, gân nổi rõ.

  Cụm hoa hình bông lúa, mọc ở ngọn và nách lá, dài 10-15cm, nhiều hoa sắp xếp xít nhau trên một trục chính. Hoa nhỏ, hoa đực và hoa cái riêng, hoa phủ lông nâu. Quả hình trứng, dài 5mm, khi chín màu đen.

  Nơi sống: Rừng thưa, các nương rẫy cũ. Cây mọc rất phổ biến ở độ cao 700m trở xuống.

  Phân bố:
- Bắc VN, Quảng Trị, Quảng Nam.
- Savannakhet, Saravan, Tà-vèn-oọc Lào.
- Vùng núi thấp ở Campuchia.

  Bộ phận độc: Vỏ cây, lá, quả.

  Tính độc: Quả có rotlerin, ăn phải gây ỉa chảy mãnh liệt, gây khó thở và làm tê liệt sự vận động của thần kinh, bắp thịt. Chất độc ở quả có thể giết các loại ký sinh trùng.

  Ghi chú: Trong y học lấy hoạt chất ở hạt làm thuốc tẩy giun đũa.

Bác DONGADOAN phát huy đi . Bác có thể sửa lại topic cho rộng hơn nữa . Cảm ơn bác , cái quả bùm bụp em gặp nhiều , dân ko ăn lính cũng ko ăn . Trông nó có vẻ ngon lành mà ghê nhỉ .

... cuốn "Sổ tay rau rừng" xuất bản năm 1971 phục vụ bộ đội ...
-------------
Cuốn này chưa bao giờ in màu đẹp như các ảnh trong bài, mà vẽ bút sắt nhoè nhoẹt lắm !

Cây Lá ngón còn có tên là Co ngón, Thuốc rút ruột, Hồ mạn trường, Hồ mạn đằng, Đại trà đằng, Hoàng đằng, Câu vẫn, Đoạn trường thảo... Tên khoa học là Gelsemium elegans Benth (Medica elegans Gardn) Họ Mã tiền (LOGANIACEAE)
 
Cây Lá ngón thuộc loại cây bụi, thân gỗ nhỏ thẳng, dựa vào cây khác dài 10 -12m. Cành non màu xanh lục nhạt không có lông. Cành già màu xám nâu nhạt. Lá mọc đối không có lông, xanh bóng, lá nguyên, hình trứng, thuôn dài về hai phía, mũi lá nhọn. Hoa mọc thành chùm ở kẽ lá hoặc đầu cành, hoa màu vàng, mùa hoa từ tháng 6 - 10. Quả nang thon dài 1cm x 0,5cm, màu nâu xỉn.  Hạt nhỏ, hình thận, màu nâu nhạt, có diềm mỏng giúp phát tán theo gió.
 
Mặc dù cây Lá ngón mọc tự nhiên, khá phổ biến ở miền rừng núi nước ta, Trung Quốc, Bắc Mỹ và có tên là Thuốc rút ruột nhưng nhân dân ta không dùng làm thuốc vì là cây cực độc (độc nhất trong các cây độc).  Tất cả các bộ phận rễ, thân, lá, hoa, quả và hạt đều chứa các chất độc nguy hại. Một người lớn chỉ ăn nhầm phải ba Lá ngón đã có thể bị ngộ độc chết. Người bị ngộ độc Lá ngón có các triệu chứng mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn, chẩy nước bọt (xùi bọt mép), đau bụng dữ dội, mỏi cơ, đứng không vững, tim đập yếu, khó thở, đồng tử giãn và chết nhanh.
 
Ở Việt Nam và Trung Quốc, cây lá ngón được coi là một trong 4 loại cây có độc tính cao nhất (thuốc độc bảng A). Là một loại cây dây leo khá phổ biến ở miền rừng núi Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia, Lào, Malaysia, miền Bắc Myanmar, Bắc Thái Lan, cũng như các tỉnh Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hải Nam, Hồ Nam, Giang Tây, Vân Nam, Chiết Giang (Trung Quốc) và Đài Loan. Nó được tìm thấy trong các cánh rừng rậm và dày ở cao độ từ 200 m đến 2.000 m.
 
Những người đã từng suýt chết vì "con ma lá ngón" đều không thể quên khả năng giết người của nó. Lá ngón giết người dễ dàng và nhanh đến nỗi người ta tưởng nó là một thứ bệnh dịch khủng khiếp.
(http://vitinfo.com.vn/upload/Anh/Anhnoidung/2009/7/16/LA63192_2_47_2.jpg)
Biện pháp cấp cứu cho những người ăn phải lá ngón là dùng nước xà phòng, bột ngọt, phân trâu cho nạn nhân uống để nôn lá ngón ra, rồi dùng nước súc ruột. Có thể lấy nước lá rau má hay lấy rau muống giã nhỏ cho người ăn lá ngón uống để giải độc, rồi chuyển ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế.
Nguồn: http://vitinfo.com.vn/Muctin/Xahoi/ANPL/LA63192/default.htm

Các ảnh màu đẹp như vậy tìm dễ thôi mà bác, hihi. Lấy dữ liệu từ cuốn sổ tay rau rừng, sau đó dùng ... Google  ;D

bác đoàn ơi nấm sò trên đâu có độc đâu hay bác nhầm sang loại nấm phát quang (bioluminescence)
http://www.agnet.org/library/pt/2002024/ (http://www.agnet.org/library/pt/2002024/)

Theo em loại nấm này là nguy hiểm nhất và bị dính ngộ độc nhiều nhất do giống hệt một loại nấm rất ngon là nấm Mối (tên địa phương, em không biết tên chính thức là gì), thường mọc ở gốc cây mục. Ngày xưa em chỉ phân biệt bằng kinh nghiệm dân gian đơn giản là bỏ vào nồi mấy tép tỏi, nếu nấu xong tỏi bị đen thì bỏ.

Cây này trước ở khu nhà cháu nhiều lắm, nhưng chẳng biết tên là gì. Hoa rất đẹp, thân cây nhiều gai nhỏ, lá và thân có phấn.