Lịch sử Quân sự Việt Nam

 Sách của nhà sách Arsenal, xuất bản năm 2002.
 Biên soạn: R. Ixmaghilov
 Họa sĩ     : A. Bushkin, A. Vagurin, C.Babariko, L.Mikhailenko, B. Prokazov, B.Pranposhik, O. Shapel
 Biên tập  : G. Kornhiukhin
 Cmolenck, Rixich

 Chiếc xe tăng đầu tiên (để giữ bí mật, người Anh đặt tên là “tank” – nghĩa là thùng, bồn chứa) được chế tạo tại Anh vào năm 1915. Người ta chế tạo nó trên cơ sở của máy kéo thông thường “Kholt”. Tuy nhiên, những thử nghiệm đã chỉ ra rằng, cỗ xe chiến đấu hiện tại phải có bộ phận truyền động khác. Chiếc xe tăng sau đó, được tiếp nhận bằng tên gọi Mark 1 (Mk 1) đã thể hiện tốt trên bãi tập khi vượt qua các chướng ngại vật bằng sự trợ giúp của thân xe theo dạng hình thoi được bao bởi hai dải xích. Vào đêm 15 tháng 9 năm 1915, 32 xe tăng Mk 1 đã tấn công phòng tuyến của quân Đức. Hình dáng nặng nề, màu sơn loang lổ của Mk 1 làm chúng trở nên đáng sợ. Mặc dù 5 chiếc Mk 1 bị sa lầy và 9 chiếc khác bị loại khỏi vòng chiến vì lý do kỹ thuật, trận tuyến của Đức vẫn bị vỡ. Những chiếc xe tăng trên có bánh xe “đuôi”, bộ phận giúp cho xe vận động trên chiến trường. Nhưng rất nhanh chóng, nó bị từ bỏ vì nó làm giảm khả năng cơ động của xe tăng khi vượt qua hầm hố (hố chống tăng, giao thông hào).
 Để nâng cao khả năng chiến đấu, người Anh đã chế tạo ra các biến thể khác dưới tên gọi Mk II, III, IV và V. Phần lớn, các biến thể này về cấu trúc, không khác Mk 1, nhưng được bọc thép dày  và động cơ manh hơn. Vũ khí chính của dòng tăng này được phân bố tại các ụ nhô ra ngoài bên thành xe. Các ụ đó có thể thu gọn vào trong để giảm độ cồng kềnh tránh gãy vỡ, nhưng các ụ dạng khối đó lại làm hỏng các chốt định vị, và khi được kéo lùi vào trong xe tăng, có thể gây tổn thương cho lái xe. Pháo chính được thiết kể đặt trong xe. Trên xe tăng chỉ được trang bị súng máy (đại liên) được gọi là “con mái”, khác với “con trống” được trang bị cả pháo và súng máy (đại liên). Sau trận đánh đầu tiên với xe tăng hạng nặng A7V của Đức và bị tiêu diệt một số, người Anh đã lắp thêm pháo lớn vào toàn bộ các xe tăng “con mái”. Những xe tăng này, được gọi đùa là “kẻ ái nam ái nữ”. Vị trí của lái xe nằm trong buồng bọc thép riêng biệt. Kinh nghiệm cho thấy, đây là một sự hạn chế lớn. Pháo thủ trong các ụ nhô ra bắt buộc phải quỳ (bắt buộc đứng bằng đầu gối ;D). Pháo chính khi bắn, gây ra tiếng ồn khủng khiếp, và xe tăng sẽ bị nghiêng bởi khói súng. Hệ thống thoát hơi không có, còn mở nắp để thoáng khí trong trận đánh là rất nguy hiểm. Nhưng nếu không nhìn vào các nhược điểm đó, những chiếc xe tăng của người Anh đã là những phương tiện chiến đấu cơ động thực sự. Sự ra đời của nó, đã đánh dấu những bước khởi đầu của lịch sử xe tăng thế giới.
 
 Thông số cơ bản:
Tên gọi                        : Mk I
Phân loại                     : Hạng nặng
Kíp lái                         : 7 người
Khối lượng chiến đấu :  28 tấn
Chiều dài,m                 : 9,75
Chiều rộng,m               : 4,2
Chiều cao,m                 : 2,45
Số lượng vũ khí            :
+Pháo chính/mm          : 2/57
+Hỗ trợ/mm                  : 4/8
Độ dày giáp trước         : 10mm
Độ dày giáp bên            : 6mm
Động cơ                         : “Daimler”, bộ chế hòa khí, 105 sức ngựa
Tốc độ tối đa                  : 6km/h
Tầm hoạt động               : 40km   

 Ảnh: Mk I của quân đội Anh tại sông Som ngày 25 tháng 9 năm 1916

 Xe tăng hạng trung Mk A, được chế tạo và thử nghiệm bởi nhà máy Uyliam Foster, trong hơn một năm xác định những yêu cầu của chiến trường trên chiếc xe này. Cũng nằm trong yêu cầu của các hoạt động trên chiến trường đã chỉ rõ rằng, quân đội không chỉ cần những xe tăng hạng nặng.Và những xe tăng hạng trung, có khả năng cùng với kỵ binh đuổi theo truy kích quân địch.Bộ Quốc phòng Anh đã ra đơn đặt hang lớn, làm loại xe tăng mới, đơn giản hơn so vơi Mk I dựa trên sự thành công của xe tăng Reno FT-17 của Pháp trên các chiến trường trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.
 Sự khác biệt đặc biệt của Mk A xuất hiện ở sự bố trí hai động cơ trên phía trước xe tăng và mui hình đa giác của tổ lái ở phía sau. Các nhà thiết kế khi đó đã thiết kế cho xe tăng tháp pháo cố định (các nhà thiết kế đã từ chối cho tháp pháo quay ;D), nhằm mục đích đơn giản hóa và rẻ hơn trong sản xuất. Bốn súng máy được bố trí trên mui, đảm bảo khả năng tác xạ theo đường tròn (bù lại sự cố định của tháp pháo ;D). Theo những so sánh với các loại xe tăng khác của Anh, Mk A được hy vọng là loại xe có tầm hoạt động xa (lớn) hơn, và quan trọng là có tốc độ lớn hơn nhiều, vì thế nó chính thức được mang tên “Uyppet” (nghĩa là “chó booc-dôi).
 MK A thừa hưởng từ xe tăng hạng nặng hệ thống treo rắn của bộ phận truyền động và tốc độ của nó cao hơn. Ngoài ra, nó rất nặng nề trong điều khiển, khả năng vòng, rẽ được thực hiện bằng sự thay đổi số vòng quay của động cơ, mỗi động cơ nằm trong khoang truyền (động) riêng biệt và thực hiện nhiệm vụ trên một dây xích tương ứng. Nếu trong khi hoạt động (trên chiến trường, khi hành quân), một động cơ bị hỏng, việc di chuyển của xe tăng là không thể. Đến cuối chiến tranh Thế giới thứ nhất, người Anh đã sản xuất khoảng 200 “Uyppet” và những chiếc xe tăng đầu tiên của seri này đã tham gia các trận đánh vào tháng 3 năm 1918. 24 tháng 4, chúng tham gia vào các trận đấu tăng tại vùng nông thôn gần Kashi. Bảy xe tăng MK A đã tham gia trận đánh với bộ binh Đức và bất ngờ bị tấn công bởi A7V, nằm phục trước đó. Hai chiếc “Uyppet” đi sau cùng bị tiêu diệt, 2 chiếc khác bị bắn hỏng trước khi các xe còn lại kịp rút lui. Súng máy trang bị trên Mk A của người Anh tỏ ra quá yếu trong các cuộc đấu tay đôi (tăng đấu tăng). Tuy vậy, trong các trận chiến đấu với lực lượng bộ binh. “Uyppet” đã thể hiện rất tốt. Ví dụ, mùng 8 tháng 8 năm 1918 trong trận đánh dưới Amien, 96 Mk A đã cũng kỵ binh chọc thủng phòng tuyến và hỗ trợ việc truy quét địch.
 Ngoài Anh, “Uyppet” còn được sử dụng dưới hình thức chiến lợi phẩm của Đức, một số xe tăng được Nhật Bản mua. Vào năm 1919, 17 Mk A được viện trợ cho quân đội Bạch vệ của Denhikin ở nước Nga, hai trong số đó đã tham gia cuộc tấn công vào Sarisưn vào ngày 16 tháng 7.  Trong giai đoạn cuối nội chiến, toàn bộ số xe tăng này rơi vào tay Hồng quân. Dưới tên gọi “Teilor” (Tailor – theo tên gọi của động cơ), 12 “Uyppet” đã được sử dụng tại Liên bang Xô Viết cho đến đầu những năm 30 (thế kỷ 20).
 Trong quân đội Anh, Mk A phục vụ không lâu và được thay thế bằng xe tăng hạng trung Mk B. Những xe tăng này lặp lại những tính chất của những xe tăng hạng nặng đầu tiên, nhưng có mui được mở rộng hơn với 4 súng máy. Động cơ 100 sức ngựa không phù hợp với khối lượng 18 tấn của xe tăng và tốc độ của xe tăng vào khoảng dưới 10km/h. Những điểm này trở thành những hạn chế trong chiến đấu và những người lính xe tăng, không tính đến Mk B như là một xe tăng xung kích. Mk B được sản xuất khoảng 45 chiếc. Chúng phục vụ trong quân đội tới năm 1925. Một tiêu bản của Mk B trở thành chiến lợi phẩm của Hồng quân, còn một số Mk B có mặt trong trang bị của quân đội Latvia.
 
 Các thông số chính:
 Tên gọi                      : Mk A
 Phân loại                   : hạng trung bình
 Tổ lái                         : 3 người
 Khối lượng chiến đấu: 14 tấn
 Chiều dài, m               : 6,08
 Chiều rộng, m             : 2,6
 Chiều cao,m                : 2,7
 Số lượng vũ khí:
 Pháo chính/mm            : -
 Hỗ trợ/mm                    : 3-4/7,7
 Độ dày giáp trước         : 14mm
 Độ dày giáp bên            : 5mm
 Động cơ:                        : “Teilor” 2x105 sức ngựa
Tốc độ tối đa                   : 13,5km/h
Tầm hoạt động                : 130km

 Xe tăng duy nhất người Đức, được tiếp nhận trong Chiến tranh thế giới thứ nhất – A7V. Nó khác với các dòng xe bánh xích khác ở sự to lớn, hai ông khó và số lượng của tổ lái rất đông – 18 người. Vì thế, A7V được bộ binh Đức gọi bằng tên “Bếp dã chiến (lưu động) hạng nặng”.
 Những nhà thiết kế xe tăng Đức đã tránh khỏi những sai sót ,  vấn đề đã xảy trong thiết kế của những xe tăng Anh và Pháp, để áp dụng vào sản phẩm của mình. Những lá thép dày hơn bình thường, cùng với độ dốc nghiêng đã được ứng dụng để bọc thép cho toàn xe tăng. Nó có khả năng bảo vệ xe tăng khỏi đạn xuyên thép kiểu ARKh của Pháp và đạn pháo hạng nhẹ Bản xích rộng, đảm bảo cho xe vận động không tồi trên nền đất xấu (đất xốp, đất bùn). Phần dưới xe tăng, những bản xích được ăn khớp với thân xe đằng trước và sau, nó cho phép vượt qua những chướng ngại vật lớn trên những khu vực trống. Phần trên bị đóng kín của A7V nhiều lúc che gần kín thân của những bó dây thép gai (???). Điều đó khiến cho sự quá tải và hạn chế trong hành quân(???). Ngoài ra, thân bên A7V có độ nghiêng lớn, và thân cao.
 Vũ khí trang bị của xe tăng vừa đủ mạnh, sự bố trí của vũ khí đảm bảo khả năng xạ kích theo hình quạt. Vào thời kỳ này, sự quan sát bằng thước ngắm bị hạn chế, làm cho người ngắm không thể quan sát được mục tiêu khi xe bị rung (xóc). Chính vì thế, khả năng tác xạ bằng pháo chính của xe tăng chỉ có thể thực hiện khi xe dừng, khi đó, xe tăng tự biến mình thành mục tiêu rất tốt cho đối phương.
 Kíp lái xe của A7V, giống kíp lái xe của phe đồng minh, đồng thời trong trận đánh cũng thể hiện khả năng thoát khí tồi và tiếng ồn của hai động cơ. Trong hoạt động ngoài chiến trường, ngoại trừ 3 lái xe, những người khác ưa thích ngồi trên nóc xe. Đến tháng 9 năm 1918, tổng cộng 20 xe tăng được sản xuất. Lần đầu tiên chúng được sử dụng vào 21 tháng 3 năm 1918. Tổng cộng 4 chiếc A7V và 5 chiến lợi phẩm Mk IV yểm trợ cho cuộc tấn công của toàn quân Đức. Sự trợ giúp của chúng đương nhiên không thể phủ nhận, chúng mang đến sự khiếp sợ cho binh lính đối phương. Ngày 24 tháng 4, A7V tham gia vào trận đấu tăng gần Bill-Breton. Ba xe tăng Đức lao vào trận đánh với 3 xe tăng Anh Mk IV, mà hai trong số đó chỉ có súng máy và bị bắn cháy nhanh chóng bởi súng đại bác. Tuy vậy, đại pháo của Mk IV đã bắn trúng tháp pháo (tấn công vào đầu ;D) của xe tăng Đức và sau 3 lần bắn, đã hạ được một xe. Có thể lý giải rằng, với vũ khí được bố trí hình quạt theo phương nằm ngang, khả năng tác xạ của A7V vào khoảng 50 độ và các xe tăng của Anh thường di chuyển vào những khu vực an toàn mới tác xạ. Hai xe tăng còn lại trong tổng số xe A7V tham gia trận đánh bắt buộc phải rút lui dưới sự yểm trợ của  pháo chiến trường. Sau sự thất bại của nước Đức, theo các điều khoản của Hiệp ước Véc-xai, người Đức bị cấm có các loại vũ khí hạng nặng và toàn bộ số A7V đã bị phá hủy bởi chính tay những người đã làm ra nó.
 Thời gian sau, đánh dấu sự xuất hiện phiên bản nữa của A7V, được chế tạo vào năm 1918 với 2 tiêu bản. Bộ phận truyền động mới có hệ thống treo đàn hồi (giảm xóc???) và xích xe, như của người Anh, có dạng hình hộp. Trang bị chính là 2 pháo 57mm ở trên. Không tính đến kíp lái được giảm xuống đến 7 người thì khối lượng của loại tăng này lên đên 40 tấn và chính bởi lý do này, A7VU không được phục vụ trong quân đội Đức.

 Các thông số chính:
Tên gọi                      :A7V
Phân loại                    : hạng nặng
Kíp lái                        : 18 người                   
Khối lượng chiến đấu    : 32 tấn
Chiều dài, m               : 8
Chiều rộng,m              : 3,1
Chiều cao,m                : 3,4
 Số lượng vũ khí         
Pháo chính/mm              : 1/57
Hỗ trợ/mm                      : 6/7,92
Độ dày giáp trước           : 30mm
Độ dày giáp bên              : 10mm
Động cơ                           : “Daimler”, bộ chế hòa khí, 100 sức ngựa
Tốc độ tối đa                    : 12km/h
Tầm hoạt động                 : 35km

 A7V tại Roye ngày 21 tháng 3 năm 1918

 
 Những nhược điếm trong thiết kế của xe tăng “Shneider” (Sờ nai đơ) đã gia tăng (nghiêm trọng hóa) thêm những khó khăn cho dòng xe tăng thứ hai của Pháp, “Sen Shamon” – được biết đến như một thành phố công nghiệp, nơi mà những tổ hợp thiết kế, chế tạo được sản xuất. Sự vội vã trong công việc và ít kinh nghiệm chế tạo đã ảnh hưởng đến sự thiết kế xe tăng.
 Phần thân hình hộp kéo dài của xe tăng được “treo” một cách nặng nề trên hai xích, được hạ thấp, làm giảm khả năng vượt chướng ngại vật của xe tăng trên chiến trường. Hố rộng 1,8 mét đối với “Sen Shamon” trở thành chướng ngại vật không thể vượt qua được. Sự di chuyển của xe tăng trên nền đất ẩm còn kém hơn nhiều, khi trong điều kiện chiến trường, thành bọc thép của xe được gia tăng và khối lượng chiến đấu của nó lên đến 24 tấn. Để giải quyết vấn đề này, các nhà thiết kế đành phải thay thế độ rộng từ 32 cm của xích cũ lên 41 cm và sau đó là 50 cm. Riêng áp lực lên đáy (gầm xe) được giảm xuống, điểm này ở “Sen Shamon” được chấp nhận. Trang bị chính của xe tăng có pháo đặc biệt 75mm –  sau này được thay thế bằng pháo chiến trường 75 mm. Theo sự so sánh với “Shneider” thì việc bố trí pháo chính của “Sen Shamon” có nhiều lợi thế hơn và có thể đảm bảo khả năng bắn theo hình quạt. Bốn súng máy đảm bảo việc phòng thủ quanh xe tăng. Những chiến “Sen Shamon” đầu tiên có tháp hình trụ dành cho chỉ huy và lái xe, và che bộ phần truyền động bằng những tấm thép bên hông đến mặt đất. Phần nóc sau của xe tăng có độ dốc nghiêng về thành xe, để khi bị lựu đạn được ném lên xe, sẽ lăn xuống. Để nâng cao khả năng vượt chướng ngại vật, những miếng thép che phủ thân xe đã được cắt ngắn lại. Tháp xe tăng, sau này còn có hình ô van, thậm chí là hình vuông.
  “Sen Shamon” bộ phận truyền động bằng điên dựa trên những nguyên tắc mới xuất hiện. Động cơ xăng đưa đến những thời điểm xoay trên máy phát điện, vật tạo ra dòng điện và “tiếp sức” cho hai động cơ điện. Những chi tiết cuối cùng, giúp cho sự chuyển động của xe tăng là hai xích, hoạt động theo nguyên tắc : mỗi một – riêng biệt (каждый – свой). Điều đó có nghĩa là giảm nhẹ sự phức tạp khi điều khiển xe tăng, nhưng làm cho hệ thống chuyển động cồng kềnh hơn và không đáng tin cậy. Tốc độ tối đa của “Sen Shamon” là 8km/h, mặc dù khi thử nghiệm, tốc độ của nó lên đến 12km/h. Trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ nhất, có 12 nhòm xe tăng được trang bị bằng “Sen Shamon”. Sau sự thảm bải (đại bại) của những lực lượng xe tăng Pháp ngày 16 tháng 4 năm 1917, sự chỉ huy trong việc sử dụng những vũ khí hặng nặng mới trở nên thận trọng và đạt hiệu quả cao hơn. Ví dụ, tháng 5 năm 1917, 12 “Sen Shamon” và 19 “Shneider” đã chọc thủng phòng tuyến của quân Đức tại cao nguyên Laffo. Trong toàn trận đánh, mất tổng
cộng 6 xe tăng. Vào tháng 10, để hỗ trợ cho quân đoàn số 6 của quân đội Pháp, 63 “Shneider” và “Sen Shamon” đã được đưa ra mặt trận một cách kín đáo và tấn công quân địch, phòng tuyến của quân Đức bị chọc thủng sâu 6km. Trong những ngày này, quân Pháp chỉ bị mất 2 xe tăng và 8.000 quân bị loại khỏi vòng chiến. Trong khi đó, phía Đức bị mất (chết) 38.000. Sau này, sự vận dụng xe tăng của quân Đồng minh đã mang lại những thay đổi tích cực. Chúng đem lại nhiều thành công khi sử dụng tập trung. Đồng thời cũng mang lại những kinh nghiệm cho quân Đức. Những chướng ngại vật chống tăng, hố đã được dựng lên, những đơn vị pháo chống tăng được thành lập, có khả năng tiêu diệt các đơn vị thiết giáp ở cự ly 1500 mét. 98% trong tổng số xe tăng bị bắn hạ bởi hỏa lực từ pháo binh. Trong một báo cáo, sĩ quan người Đức, chỉ huy khẩu đội, trong một lần đã chỉ huy đơn vị nạp đạn và chỉnh pháo một cách bình tĩnh, đã hạ được xe tăng đi đầu và sau đó là 16 xe tăng khác (???). Lần cuối cùng “Sen Shamon” tham chiến là tháng 7 năm 1918. Hai cụm xe tăng loại này bị tiêu diệt gần như hoàn toàn chỉ trong một ngày đêm. Trong số 150 xe tăng tại thời điểm đó, chỉ còn 72 xe. Sau đó, giống như “Shneider”, phần lớn số “Sen Shamon” được chuyển thành xe vận tải. Cả hai loại xe tăng hạng nặng này trong các phiên bản khác trở thành pháo tự hành. “Sen  Shamon” trong vai trò này đã thể hiện tốt hơn nhờ khả năng mang được nhiều đạn và di chuyển, nhưng chỉ trong điều kiện thời tiết khô ráo và với sự chuẩn bị kỹ thuật chu đáo. Hỏa lực từ pháo được bắn tới mặt trận với sự giúp đỡ của trinh sát pháo binh như các loại pháo thông thường. Điều đó làm mất đi ý nghĩa đầy đủ của xe tăng – như là phương tiện chiến đấu cơ động. Sau này, “Sen Shamon” không được sản xuất lại, cuối cùng chúng bị phá hủy.
 
 Các thông số chính:
 Tên gọi                       : St Chamond
 Phân loại                    : hạng nặng
 Kíp xe                        : 8 người
 Khối lượng chiến đấu: 22 tấn
Chiều dài,m               : 8,68
Chiều rộng,m             : 2,67
Chiều cao,m               : 2,36
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : 1/75
Hỗ trợ/mm                   : 4/8
Độ dày giáp trước        : 11mm
Độ dày giáp bên           : 15mm
Động cơ                        : “Panar”, bộ chế hòa khí, 90 sức ngựa
Tốc độ tối đa                 : 8km/h
Tầm hoạt động              : 60km

 Sơ đồ cấu tạo "Sen Shamon":
 

 Thử nghiệm đầu tiên vào tháng 2 năm 1916, “đứa con đầu lòng” của ngành chế tạo xe tăng Pháp đã không mang ít kết quả tốt so với với đồng minh – người Anh. Các nhà thiết kế của hang “Schneider-Krezo” đã sử dụng gầm máy kéo Mỹ “Kholt” có sẵn trong nỗ lực đẩy nhanh công việc thiết kế dưới tên pháo tấn công “tơ rắc tơ“- “máy kéo” (người Pháp gọi xe tăng như vậy). “Tòa tháp sắt” có hình dạng vuông góc đơn giản đã được lắp ráp trên bộ phận chuyển động đã được hoàn thành một cách đáng kể. Mũi xe hình nêm, đầu xe được gắn một thanh thép có dạng cột buồm nghiêng, theo tính toán của nhà thiết kế, phải đảm bảo cho việc vượt những chướng ngại vật đơn giản và ép lún những hàng rào thép gai nhiều lớp. Nhưng sự vượt chướng ngại trên các địa hình thực sự được thực hiện bởi bộ phận máy kéo ngắn phía sau. Chiếc xe tăng đầu tiên được xuất xưởng tháng 9 năm 1916, còn vào tháng 3 năm 1917, quân đội Pháp đã có 208 “Schneider” CA1. Vũ khí chính của xe tăng là pháo đặc biệt 75mm được rút ngắn với cơ số đạn là 90 viên và hai súng máy “Gotrich” được bố trí trong các ụ hình cầu hai bên thân xe. Động cơ xi lanh 4 thì “Pezho” hoặc là “Schneider” 65 mã lực. Trong đợt tấn công tháng tư của quân Đồng minh, người Pháp đã ném vào trân 132 “Schneider” trong thành phần hai cụm quân dưới sự chỉ huy của Thiếu tá Bocci và Shobe. Với tốc độ di chuyển 3-4km/h, những chiếc xe tăng nhanh chóng bị chiếm bởi quân Đức và bị phá hủy bởi pháo chống tăng. Nhóm của Bocci chỉ có thể chọc thủng được lớp đầu của phòng tuyến quân địch với 44 trong số 82 xe tăng bị bắn cháy. Máy bay của Không quân Đức đã bắn chết hang loạt lính tăng Pháp – những người nhảy ra khỏi xe tăng. Thiếu tá Bocci đã hy sinh khi xe tăng bị bắn cháy và nổ tung. Nhóm của Shube nói chung không đạt được nhiều thành công, bị chặn lại trên chiến trường với 32 “Shneider” CA1 bị bắn cháy. Trong thời gian chiến tranh, yêu cầu về cải thiện pháo chính của lính tăng càng cao. Sau đó, động cơ và vị trí làm việc của lái xe được lắp đặt chiếm hầu hết phần mũi xe. Pháo chính nòng ngắn chỉ có thể bắn thẳng hoặc bên phải trong phạm vi 20 độ. Phần lớn khu vực còn lại (vùng chết) được giao cho súng máy. Giáp bên mỏng, dễ bị bắn thủng (xuyên qua) bởi đạn súng trường(;D???) thế hệ mới kiểu “K” của quân Đức. Đặc biệt dễ tổn thương khi bắn mạnh vào thùng xăng, được bố trí dọc theo thân xe. Vì vậy, sự nguy hiểm của tổ lái được chú ý rất nhiều. Cửa hai mặt phía đuôi xe giúp cho lính xe tăng thoát hiểm một cách nhanh chóng. Thậm chí “đuôi” của xe tăng còn được tách đôi để không cản trở kíp xe nhảy xuống đất. Điểm duy nhất chấp nhận được là khả năng di chuyển linh hoạt, dễ dàng nhờ sự giúp đỡ của hệ thống giảm sóc. Điều này nâng cao khả năng tác xạ chính xác và giảm sự mệt mỏi của kíp xe khi di chuyển. Những chiếc “Schneider” tham gia trong Chiến tranh thế giới thứ nhất được đánh giá không cao, thậm chí là sau khi tăng độ giày của giáp. Từ năm 1918, chúng được thu hồi vào mục đích khác như chuyển thành xe kéo pháo, xe vận tải chuyên chở vũ khí hạng nặng và xe tăng hạng nhẹ, đồng thời làm xe sửa chữa – vận chuyển. Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, một số ít hơn “Schneider” còn tham gia vào chiến tranh. Sáu xe tăng loại này được bán cho Tây Ban Nha và vào năm 1921, chúng được sử dụng để chống lại cuộc nổi dậy của những người Ả rập tại Maroc. Vào năm 1936, 4 chiếc còn lại được những người Cộng hòa tiếp nhận trong cuộc đấu tranh chống lại lực lượng nổi loạn của tướng Phranco. Ba trong số đó đã tham gia bảo vệ Madrit một cách hiệu quả (không tầm thường, không kém cỏi).
 
 Các thông số chính:
Tên gọi                       : Schneider C. A. 1
Phân loại                    : hạng trung
Kíp xe                        : 6 người
Khối lượng chiến đấu: 14.6 tấn
Chiều dài,m               : 6,13
Chiều rộng,m             : 2,13
Chiều cao,m               : 2,27
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : 1/75
Hỗ trợ                          : 2/8
Độ dày giáp trước        : 11,5mm
Độ dày giáp bên           : 11,5mm
Động cơ                        : “Schneider”, bộ chế hòa khí, 55 sức ngựa
Tốc độ tối đa                 : 7,5km/h
Tầm hoạt động               : 48km

 Sơ đồ cấu tạo Schneider CA1:
 

 Xe tăng đầu tiên của sự cấu tạo điển hình - sau đó trở thành tiêu chuẩn chủ yếu trong thiết kế xe tăng, được thiết kế bởi hãng chế tạo xe hơi “Renault” – “Reno”. Sự tổ hợp – sự phân phối tương tác lẫn nhau của các hệ thống thiết bị và bộ phận cơ bản. Ở Ft-17 có phần lớn sự cấu tạo tối ưu và hợp lý ( оптимальный и рационый): động cơ, sự truyền động, bánh truyền động – phía sau; buồng điều khiển, bánh dẫn – phía trước. Khoang chiến đấu, được bao quanh tháp pháo với pháo chính ở trung tâm. Sự cấu tạo này đã trở thành tiêu chuẩn cho những xe tăng hạng trung, hạng nặng và những xe chiến đấu sau này.
 Những thử nghiệm của xe tăng được bắt đầu từ ngày 9 tháng 4 năm 1917 và được kết thúc bằng thành công hoàn hảo (trọn vẹn, tốt đẹp). Đơn đặt hàng đầu tiên, gồm 150 chiếc, đã được nâng lên đến 1000 xe tăng. Ft-17 được sản xuất trong 4 phiên bản: súng máy, pháo, chỉ huy (với đài vô tuyến) và xe tăng phun lửa với pháo 75mm trên tháp pháo cố định.
  Tháp pháo kiểu mới với hình bát giác, được tán đinh. Sau này được thay thế bằng hình trụ và được đúc. Về độ bền vững so với đinh tán, việc đúc trở nên dễ dàng và rẻ hơn (kinh tế hơn) trong sản xuất.
  Bộ phận chuyển động của xe tăng gồm 4 thanh thép nặng với được gắn bên thành xe, cái được mắc theo dầm dọc trên tấm lò xo. Bánh trước lớn giúp tăng khả năng vượt những chướng ngại vật khó (chướng ngại vật dạng thẳng đứng). Bánh trước được làm bằng gỗ để giảm khối lượng của xe tăng cũng như độ ồn khi di chuyển. Để tăng khả năng vượt chướng ngại vật khi di chuyển qua vùng bùn lầy hoặc chiến hào, xe tăng được trang bị thêm “đuôi “ có thể di động trên trục, cái có thể lấp đầy khoảng trống trong hố hoặc chiến hào, đưa xe tăng lên khỏi vùng trũng (lên khỏi hố, chiến hào – vùng an toàn).
 Ft-17 được biết đến như là loại xe tăng đơn giản, rẻ (kinh tế) và có số lượng lớn nhất trong chiến tranh thế giới thứ nhất. Cho đến khi kết thúc chiến tranh vào tháng 11 năm 1918, đã có 3177 xe tăng được sản xuất và  440 Ft 17 đã bị mất trong các trận đánh. Trận đánh đầu tiên (lễ rửa tội – đặt tên Thánh đầu tiên – NV;D) mà Ft-17 tham gia vào mùng 3 tháng 7 năm 1918, 5 xe tăng loại này đã tham gia tấn công quân Đức trong đội hình sư đoàn số 28. Ba xe bị bắn cháy, nhưng hai xe còn lại đã chọc thủng và đánh sâu vào phòng tuyến quân thù. Để đẩy (chặn đứng) những chiếc xe tăng này ra khỏi trận đia, người Đức đã phải huy động một trung đoàn bộ binh và hai tiểu đoàn dự bi.
 Vào thời gian giữa hai cuốc chiến tranh thế giới, xe tăng Ft-17 trong nhiều phiên bản đã có mặt trong lực lượng vũ trang của 22 quốc gia và tham gia vào nhiều cuộc xung đột lớn nhỏ. Thậm chí, nó còn được sử dụng trong chiến tranh thế giới thứ hai. Ví dụ, trong quân đội Pháp, đến gần tháng 5 năm 1940 còn khoản hơn 500 xe tăng Ft-17. Phần lớn số xe tăng này bị chiếm bởi quân đội phát xít. Tháp pháo với pháo chính được tháo khỏi xe để được sử dụng như những lô cốt (hỏa điểm) dọc duyên hải Đại Tây Dương. Số còn lại được chuyển thành máy ủi với nhiệm vụ làm đường băng và những mục đích phụ khác.
 Vào năm 1919, một vài Ft-17 bị Hồng quân chiếm lại từ tay quân Bạch vệ tại Krưm. Sau khi nghiên cứu một trong số chúng tại công xưởng Sormovski, vào những năm 1920/1921 đã có 15 chiếc xe tăng tương tự được sản xuất và tiếp nhận dưới tên gọi “Reno của người Nga”. So với xe tăng của Pháp, chúng khác ở động cơ và công nghệ sản xuất. “Reno của người Nga” được trang bị pháo chính 37mm hoặc súng máy, đặt ở tháp pháo.Sự sản xuất với số lượng lớn của dòng xe tăng này đã không thành công vì lý do kinh tế, nhưng trên các mặt trận trong thời kỳ nội chiến, Hồng quân vẫn sử dụng chúng và sau này được thay thế bằng những xe tăng MS-1.

 Cá thông số chính
Tên gọi                       : Renault Ft-17
Phân loại                    :hạng nhẹ
Kíp xe                        : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 6,8 tấn
Chiều dài,m               : 5,0
Chiều rộng,m             : 1,74
Chiều cao,m               : 2,14
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm          : 1/37mm
Hỗ trợ                         : -
Độ dày giáp trước       : 16mm
Độ dày giáp bên          : 8mm
Động cơ                       : “Reno”, bộ chế hòa khí, 35 sức ngựa
Tốc độ tối đa                : 8km/h
Tầm hoạt động             : 35km 

 Ảnh : Renault Ft-17 tại Ba Lan 

 Ft-17 tại bảo tàng quân sự Bruccel

[/u]

Mk VI được biết đến như là kiểu xe tăng hạng nhẹ của quân đội Anh thời kỳ trước chiến tranh thế giới thứ hai và là xe huấn luyện cơ bản dành cho lính tăng của Anh, Canada và Áo.
 MK VI được nhận định là loại xe hạng trung bình (giữa) trong dòng tăng Mk với tốc độ di chuyển và khung (xe) giới hạn nhỏ. Khối lượng xe nhẹ, độ dày giáp mỏng với động cơ khoảng 90 mã lực có thế di chuyển với tốc độ 56km/h. MK VI có hình nhạng cơ động (nhanh nhẹn) nhờ sự thiết kế của đầu xe có và đuôi xe phía sau tháp pháo có độ nghiêng lớn. Sự phân bố khả năng đàn hồi trên giá đỡ bộ phận chuyển động không điển hình (tiêu biểu). Chúng được thiết kế nghiêng, với bộ phận thanh thép ở trên (???). Tháp pháo chứa được hai người, khi trước được thiết kế thấp hơn về phía sau - ở nơi lắp đặt hệ thống thông tin vô tuyến điện trên xe tăng chỉ huy hoặc thêm cơ số đạn trên các xe chủ lực. Xe tăng được sản xuất với ba phiên bản : MK VIA, MK VIB và MK VIC. MK VIA và MK VIB khác nhau ở hình dáng cấu tạo tháp pháo: Ở phiên bản A, tháp pháo hình lục giác, con trên B – có hình trụ. MKVIC có một vài nâng cấp về trang bị. Trước đây, chúng được trang bị súng máy 7,7mm và đại liên 12,7mm, đã được thay thế bằng súng máy BESA 7,92mm và 15mm với hệ thống làm lạnh bằng không khí (lỗ thoát khí). Một số xe MK VI được tái trang bị trong mục đích chế tạo những chiếc xe chuyên diệt tăng (đấu tăng – chiến sĩ diệt xe tăng – NV). Trên tháp pháo mới, được lắp duy nhất một pháo cỡ 40mm với cơ số đạn 58 viên. Tăng MK VI được sản xuất dung trong nội địa và xuất khẩu (sử dụng ngoài biên giới). Khoảng 100 xe tăng được thiết kế đặc biệt – không có tháp chỉ huy dành cho Ấn Độ. Tất cả đều được trang bị kính tiềm vọng. 70 xe tăng được trang bị cho Ai Cập, 24 chiếc cho Canada, 13 xe tăng được đưa đến Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng cộng đã có hơn 1300 xe tăng MK VI được sản xuất với các phiên bản khác nhau.
 Vào những năm 1940 và 1941, MK VI có mặt trong các trận đánh của quân đội Pháp tại khu vực Bắc Phi. Chúng được sử dụng thành công khi theo chân quân đội Italia đánh chiếm các vùng thuộc địa trên sa mạc. Về cơ bản, ,chúng được tiếp nhận như những xe thông tin và trinh sát. Vỏ thép yếu khiến cho MK VI thậm chí bị bắn thủng bởi hỏa lực từ súng đại liên của đối phương. Sau khi lực lượng thiết giáp của quân đội Anh chuyến sang sử dụng loại xe “Stuart”, toàn bộ số MK VI được chuyển loại thành xe huấn luyện.
 
 Các thông số chính:
Tên gọi                       : MK VIB
Phân loại                    : hạng nhẹ
Kíp xe                        : 3 người
Khối lượng chiến đấu: 5,3 tấn
Chiều dài,m                : 3,95
Chiều rộng,m              : 2,13
Chiều cao,m                : 2,23
Số lượng vũ khí           :
Pháo chính/mm            : -
Hỗ trợ/mm                    : 1/12,7; 1/7,7
Độ dày giáp trước         : 14mm
Độ dày giáp bên            : 12mm
Động cơ                         : “Medouc”, bộ chế hòa khí, 88 sức ngựa
Tốc độ tối đa                  : 55km/h
Tầm hoạt động                : 200km       

 MK VIA tại bảo tàng Lực lượng thiết giáp Australia

 Xe tăng hạng nhẹ “Vickers 6-ton” được chế tạo bởi hãng “Vickers – Armstrong” trên cơ sở toàn bộ các chi tiết được chế tạo trong nước (theo sự chủ động hoàn toàn – NV), nhưng sự trớ trêu là nó không được thừa nhận ngay trên đất Anh. Dưới tên gọi Vickers MK E hay “Vickers 6-ton” đã được bán cho hơn chục quốc gia châu Á và châu Âu và nó phục vụ dưới dạng nguyên bản hoặc cho sự mô phỏng và hoàn thiện, cải tiến các loại xe tăng dạng này tại Liên Xô, Italia và Ba Lan.
 Sự đơn giản, an toàn và giá rẻ là những ưu điểm của các dòng xe tăng trong thời kỳ những năm 30. “Vickers” được biết đến dưới hai phiên bản với khả năng chiến đấu khác nhau: MK E(A) – hai tháp pháo với trang bị súng máy đơn thuần và MK E(B) với một tháp pháo được trang bị cả pháo chính 47mm và súng máy. Tất cả xe tăng loại này đều trang bị hệ thống thông tin trong xe (không trang bị ăng ten), một vài phiên bản có hệ thống vô tuyến điện của hãng “ Markoni”
 Xe tăng có khả năng vượt chướng ngại vật tốt khả năng di chuyển êm nhờ hệ thống giảm xóc. Yếu tố quan trọng nhất của bộ phận chuyển động là hai dây xích được chế tạo từ mangan – có tuổi thọ đến 4800km (có khả năng di chuyển đến 4800km – NV) – gấp vài lần so với chỉ tiêu của các loại xe tăng khác. Nhược điểm xe tăng này là động cơ được làm mát bằng không khí – thường xuyên bị làm nóng và có thể gây cháy ngay cả trong tình trạng không tác chiến.
 Vào năm 1930, Liên Xô đã đặt mua 15 xe tăng “Vickers” loại 2 tháp pháo. Cũng trong năm này, trên cơ sở số xe tăng đã mua được, Liên Xô đã sản xuất số lượng lớn phiên bản cải tiến của loại xe tăng “Vickers” dưới tên gọi T-26. Seri “Vickers 6-ton” đã được tháo rời  trong các nhà máy ở Ba Lan, được trang bị lại vũ khí mới và động cơ diezen “Zhauer” 110 sức ngựa.
  Sự tham chiến của dòng “Vikers” trên các chiến trường cũng rất đa dạng. Khoảng 20 xe tăng kiểu hai tháp pháo (kiểu A) trong biên chế quân đội Trung Quốc đã đẩy lùi cuộc xâm lược của người Nhật vào năm 1937. Người Ba Lan cũng sử dụng một vài MK E và hang chục 7TP – phiên bản cái tiến của dòng “Vickers” được sản xuất hoàn toàn tại Ba Lan – trong các trận đánh với các quân đoàn của quân Đức vào tháng 9 năm 1939. Người Phần Lan trong cuộc “chiến tranh mùa đông” năm 1939-1940 cũng sử dụng loại MK E một tháp pháo (kiểu B) chống lại quân đội Liên Xô và một số đã trơe thành chiến lợi phẩm của quân đội Xô Viết. Quân đội Anh cũng sử dụng một số MK E  từ những hợp đồng không thành công (hợp đồng không ai nhận – NV) cho sự huấn luyện lính xe tăng trên thao trường.
 
 Các thông số chính:
Tên gọi                       : Vickers 6-ton (B)
Phân loại                    : hạng nhẹ
Kíp xe                        : 3 người
Khối lượng chiến đấu: 7,1 tấn
Chiều dài,m                : 4,56
Chiều rộng,m              : 2,13
Chiều cao,m                : 2,16
Số lượng vũ khí           :
Pháo chính/mm            : 1/47
Hỗ trợ.mm                    : 1/7,7
Độ dày giáp trước         : 13mm
Độ dày giáp bên            : 13mm
Động cơ                         : Armstrong – Siddli “Puma”, bộ chế hòa khí 80 sức ngựa
Tốc độ tối đa                  : 35km/h
Tầm hoạt động               : 170km

 MK E kiểu A trong quân đội Ba Lan:

 MK E kiểu B trong bảo tàng quân đội Phần Lan

3. MK VIII Tetrarch
 Tetrach trong chiến tranh thế giới thứ hai là loại xe duy nhất được sử dụng trong các chiến dịch đổ bộ đường không (lực lượng nhảy dù).
 Được chế tạo vào năm 1937 với mục tiêu trở thành xe trinh sát hạng nhẹ, “Tetrarch” có những điểm đặc biệt thú vị trong cấu tạo bộ phận chuyển động. Bánh sau cùng trong số 4 bánh của mỗi bên làm nhiệm vụ truyền động, không có vành bọc bằng cao su và có bánh răng (răng cưa). Việc rẽ của xe tăng được thực hiện sau kết quả của sự nghiêng theo mặt phẳng trục của dây xích thép cao su (резинометалический) đàn hồi. Vì chi tiết này mà các bánh đỡ ở hai bên thân xe tăng được thiết kế để có thể quay ở một số góc và được thực hiện với sự giúp đỡ của bánh lái. Để cho sự quay vòng hơn nữa, cần nắm và trục phanh của bộ giảm tốc hai bên thân xe đã được thiết kế cho lái xe. Cấu tạo của xe tăng đơn giản:  thân xe tán đinh và tháp pháo được ghép với những mảnh thép với độ dày từ 4 đến 15mm. Động cơ 12 xi lanh “Medouc” 165 sức ngựa và hộp số truyền động giúp tăng tốc độ sáu lần đảm bảo cho xe tăng đạt tốc độ 64km/h trên đường bằng. Trang bị trên xe gồm có một pháo chính 40mm và một súng máy 7,92mm đặt bên phải.
 Mẫu thí nghiệm của hãng “Vickers – Armstrong” được đưa ra vào tháng 12 năm 1937. Nó trang bị tháp pháo bằng gỗ và vũ khí mô hình. Xe tăng được thí nghiệm trong 6 tháng với nhiều lần cải tiến. Cuối cùng, xe tăng được tiếp nhận vào Lực lượng quân đội Anh dưới tên gọi “Tetrarch” Đơn đặt hàng đầu tiên gồm 70 chiếc, còn những chiếc “Tetrach” bắt đầu có mặt trong lực lượng Thiết giáp của Anh vào mùa đông năm 1941. Một chiếc đã được sử dụng tại vùng Cận Đông để thử nghiệm về khả năng chiến đấu và mang lại thành công không như mong đợi. Nó hoàn toàn không mang lại hiệu quả khi hoạt động trong điều kiện sa mạc do hệ thống làm mát động cơ kém. Vào đầu năm 1942, 20 xe tăng kiểu này được cung cấp cho Liên Xô theo thỏa thuận về len-liza. Mặc dù chúng có tốc độ cao và khả năng cơ động, nhưng do vỏ giáp mỏng nên không được đánh giá cao. Một số lượng lớn (không nhỏ - NV) “Tetrarch” được tham gia trong trận đánh ở Kavkaz và trong chiến dịch giải phóng Krưm.
 Mùa hè năm 1942, người Anh sử dụng “Tetrarch” trong cuộc xâm lược đảo Madagaska. Một nửa trong số đó (12 chiếc) đã được chuyển hóa (cải tiến) dưới dạng xe lội nước. Thực sự, chúng không gặp sự kháng cự đáng kể nào, vì lực lượng Pháp trong quân đội bản xứ (вишисткая армия) đã đầu hàng một cách nhanh chóng. Sự kiện đáng chú ý hơn, liên quan đến “Tetrarch” là thời điểm mặt trận thứ hai ở Châu Âu được mở vào năm 1944. Hơn 10 xe tăng kiểu MK VII cùng với kíp xe đã được vận chuyển bằng phương pháp đặc biệt. Để cho sự di chuyển này là 16 tàu lượn hạng nặng “Hamilkar” với sự giúp đỡ của máy bay – đầu kéo đã vượt qua eo biển La Mans bằng đường không. Trong quá trình di chuyển, một tàu lượn đã bị vỡ mũi và xe tăng cùng tổ lái đã rơi xuống biển. Tám xe tăng của sư đoàn dù số 6 đã tiếp đất an toàn. “Tetrarch”. Phần lớn trong số chúng bị dây dù cuốn vào xích tham gia các trận đánh mà không có sự hỗ trợ nào khác. Lần cuối cùng trong chiến tranh thế giới thứ hai mà người Anh sử dụng “Tetracrch” là thời điểm vượt sông Ranh vào tháng 3 năm 1945. Xe tăng được sử dụng trong quân đội Anh đến cuối những năm 40 và được sử dụng chủ yếu vào mục đích huấn luyện. Tổng cộng có khoảng 180 chiếc MK VII được sản xuất.

 Các thông số chính:
Tên gọi                  : MK VII Tetrarch
Phân loại                : hạng nhẹ
Kíp xe                    : 3 người
Khối lượng chiến đấu: 7,62 tấn
Chiều dài,m            : 4,30
Chiều rộng,m          : 2,31
Chiều cao,m           : 2,12
Số lượng vũ khí       :
Pháo chính/mm       : 1/40
Hỗ trợ/mm              : 1/7,92
Độ dày giáp đầu      : 16mm
Độ dày giáp bên      : 14mm
Động cơ                 : “Medouc”, bộ chế hòa khí, 165 sực ngựa
Tốc độ tối đa          : 64km/h
Tầm hoạt động              : 224km.

 MK VII Tetrarch:

 Hai kiểu xe khác nhau được thiết kế thống nhất từ tên gọi cho đến ý nghĩa chiến thuật – yểm trợ tốt cho lực lượng bộ binh trong tấn công. Trong toàn bộ lực lượng thiết giáp (xe chiến đấu) của Anh, chỉ có “Matilda” được biết đến dưới tên “kẻ lanh lợi”. Qua thực tế chiến đấu, xe được duy trì đến cuối chiến tranh thế giới thứ hai mà không có những thay đổi nào quan trọng (đáng kể).
 Được thiết kế gần như đồng thời bởi hai hãng khác nhau, cả hai “xe tăng yểm trợ bộ binh” đều có giáp bảo vệ dày, nhưng yếu về trang bị, có tốc độ chậm và tầm hoạt động ngắm. “Matilda” I được trang bị tổng cộng 1 súng máy, trong quãng thời gian hai năm, 139 chiếc loại này được sản xuất. Hầu như toàn bộ số xe tăng chuyên yểm trợ bộ binh này đã bị mất trong cuộc rút lui của Quân đội viễn chinh Anh từ Đoong kéc năm 1940. Vì thế, trong các bài viết, văn bản về lịch sử - chiến tranh, về cơ bản, nhắc đến “Matilda út” không nhiều. Các “Matilda” II so với đời trước, có sự khác nhau đặc biệt ở bộ phận chuyển động, đó là có diềm chắn với 5 lỗ cửa lớn để giảm(xả) bẩn cho phần trên của xích. Tháp pháo hình trục, phần mũi và phần đuôi xe được đúc, đồng thời buồng dưới tháp pháo được nâng lên đáng kể làm tăng cơ số đạn. Tuy nhiên điểm này cũng mang lại những nhược điểm (mặt trái của tấm huân chương – NV): công nghệ mới của sự chế tạo những chi tiết đúc lớn (so với khả năng của nền công nghiệp khi đó???) đã ảnh hưởng đáng kể tới quá trình sản xuất và gần đầu thời kỳ chiến tranh ở châu Âu, mới có hai chiến “Matilda” được sản xuất. Sự quay của tháp pháo nặng nề được thực hiện bằng tay hoặc bằng bộ phận truyền động thủy lực của hãng “Frezher Hesh” – sớm hơn nữa đã được sử dụng cho sự chuyển động xoay (quay) của các tháp súng máy trên các máy bay tiêm kích bom. Vũ khí trang bị trên loại xe tăng chuyên yểm trợ bộ binh này có pháo chính 40mm và súng máy 7,92mm. Phiển bản dưới tên gọi “Matilda” III CS được trang bị lựu pháo 76mm và súng máy bộ binh 7,7mm “Bren” – loại được tính toán là có thể đảm nhiệm chức năng phòng không và được gắn trên tháp chỉ huy. Bộ phần truyền động của được cấu tạo từ hai động cơ 6 xi lanh “A, E, C” (phiên bản MK II và MK II A) hoặc là “Leiland” (MK III-V). Cả hai động cơ hoạt động hoàn toàn không phụ thuộc vào nhau và có hệ thống bôi trơn, nhiên liệu và làm mát riêng. Để cho đơn giản hơn, sự khởi động của chúng đã được tiếp nhận bộ chế hòa khí este đặc biệt. Bộ phận chuyển động với hệ thống nâng “cái máy cắt” có 11 bánh quay mỗi bên và bộ giảm xóc bằng lò xo. Bánh truyền động được bố trí đằng sau. Từ 2987 “Matilda” được sản xuất dưới nhiều phiên bản khác nhau, hơn một phần ba (1/3) trong số đó được Hồng quân tiếp nhận. 20 chiếc đầu tiên đã có mặt tại Archangel vào 11 tháng 10 năm 1941, gần thời điểm diễn ra trận đánh dưới chân Mát x cơ va (Moscow, Moskva). Đến cuối năm, trong biên chế Quân đội Liên Xô có khoảng 187 “Matilda”. Lính tăng Liên Xô đánh giá cao “Matilda” về độ tin cậy cũng như giáp bảo vệ. Nhưng đồng thời cũng chỉ ra những nhược điểm của loại xe này trong quá trình sử dụng vào thời kỳ xuân – thu. Chất bẩn lỏng (bùn) về ban đêm đông đặc và bám cứng vào khoảng giữa diềm chắn với thân xe, sang hôm sau sẽ không thể làm sạch chúng đi được từ chỗ bám. Những hệ thống đường ống dẫn chất lỏng làm mát – đặt ở gần đáy đồng thời cũng bị bám bẩn. Lính xe tăng Anh sử dụng “Matilda” mang lại nhiều thành công hơn tai Bắc Phi chống lại các binh đoàn của Đức và Italia. Thời kỳ đầu, những khẩu pháo chống tăng trong binh đoàn của Romen đã tỏ ra không hiệu quả khi đối đầu với những xe tăng Anh. Nhưng sau khi quân Đức được trang bị loại đại bác mới, “Matilda” đã dần bị đưa ra khỏi nhưng lực lượng đi tiên phong. Trên thân của “Matilda” cũng có thể cải tiến dưới nhiều phiên bản khác nhau làm nhiệm vụ đặc biệt: xe quét (dò) mìn, máy ủi, xe làm cầu, xe tăng phun lửa. Cuối cùng, dưới tên gọi “Matilda Murrei” và “Matilda Frog”, được chế tạo bởi người Úc, đã được sử dụng để đốt cháy các cứ điểm của quân đội Nhật trên mặt trận Thái Bình Dương và Đông Nam Á. Những chiến “Matilda” cuối cùng được sử dụng trong quân đội Úc cho đến năm 1955.

 Các thông số chính:
Tên gọi                      : Mk II hoặc Matilda  II
Phân loại                   : hạng trung (yểm trợ bộ binh)
Kíp xe                       : 4 người
Khối lượng chiến đấu: 27 tấn
Chiều dài,m               : 5,61
Chiều rộng,m             : 2,59
Chiều cao,m               : 2,61
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : 1/40
Hỗ trợ                          : 1/7,7
Độ dày giáp trước        : 78mm
Độ dày giáp bên           : 75mm
Động cơ                        : “Leiland” diezen, 2x95 sức ngựa
Tầm hoạt động              : 250 km.
 

 Matilda II trong biên chế quân đội Liên Xô tại mặt trận Tây Nam(phương diện quân Tây Nam) năm 1942

 Loại xe tăng này ban đầu được chế tạo với mục đích huấn luyện, đã trở thành loại xe tăng đầu tiên của Đức trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới và được tiếp nhận dưới nhiều phiên bản khác nhau cho đến khi kết thúc chiến tranh thế giời thứ hai.
 Từ năm 1932, trong sự thâu tóm quyền lực của Hitle, những thiết kế đầu tiên (nguyên hình, nguyên mẫu – NV) của xe tăng Pz I được biết đến dưới tên gọi LaS (Landwirtschaftilicher Schlepper – máy kéo nông nghiệp). Từ năm 1935, những chiếc xe tăng này được biết đến với tên viết tắt Pz Kpfw I Ausf A (Panzerkampfwagen Ausfuhrung A – xe bọc thép chiến đấu, kiểu A) hoặc ngắn hơn là Pz IA (Panzer IA – xe tăng IA). Trừ các trường sĩ quan Thiết giáp, những chiếc xe tăng này đã tham gia vào những trung đoàn xe tăng đấu tiên. Trong thời kỳ đầu, kiểu xe tăng này có mặt trong thành phần lực lượng quân đội Đức dưới hai biến thể: Pz IA và Pz IB. Chúng giống nhau về cấu tạo tháp pháo và trang bị cơ bản là súng máy, nhưng loại Pz IB có động cơ mạnh hơn với 100 sức ngựa, thân xe kéo dài vào có 5 bánh đỡ ở mỗi bên thay vì 4 bánh đỡ như ở Pz IA. Lần tham chiến đầu tiên của Pz I xảy ra trong thời kỳ nội chiến tại Tây Ban Nha.Tuy nhiên, do giáp mỏng và trang bị yếu, sau đó chúng đã bị thiệt hại nặng trong các trận đánh bởi các xe tăng T-26 và BT-5 của Liên Xô. Trong các cuộc đụng độ với các binh đoàn Ba Lan, 3 Pz I thậm chí còn bị bắn cháy bởi những chiếc xe tăng loại vừa TKS, được trang bị 20mm. Mùa hè năm 1941, tại biên giới với Liên Xô, người Đức tập trung 410 xe tăng Pz I. Trải qua những trận đánh (thực tế chiến đấu – NV), đến cuối năm 1941, phần lớn số xe tăng này đã bị mất (phá hủy, bắn cháy), và đến năm 1942, hầu như bị loại khỏi biên chế trong bộ phận quân Đức tại mặt trận phía Đông. Đến năm 1942, có khoảng hơn 1800 Pz I loại A và B được sản xuất. Ngoài ra, còn khoảng 50 xe tăng phiên bản C với giáp dày hơn, động cơ 150 sức ngựa được trang bị trong các phân đội xe tăng của quân đội Đức vào năm 1943. Khi đó còn xuất hiện loại xe tăng Pz IF – so về kích thước và trang bị không khác với các biến thể đời trước, nhưng theo khối lượng chiến đấu và cấu tạo có khác nhau một cách đặc biệt. Pz IF được bọc thép tốt hơn và khối lượng lên đến 21 tấn, đã tiếp nhận hệ thống truyền động mới với bản xích rộng và những bánh đỡ lớn phân bố theo hình bàn cờ (được lắp đặt phía ngoài và năm so le so với bánh đỡ trên các phiên bản cũ.). Nhìn bề ngoài, Pz IF nhỏ hơn “Tigr – Con cọp” và được sử dụng để chống lại lực lượng du kích trong hai năm cuối chiến tranh thế giới thứ 2.
 Số Pz I còn lại nhanh chóng trở nên không phù hợp (lỗi thời – NV) và chúng dần dần bị loại ra khỏi các đơn vị thiết giáp hoặc được cải tiến thành pháo tự hành với 3 kiểu:
+ pháo chống tăng 47mm
+ pháo bộ binh hạng nặng 150mm
+ pháo phòng không tự động 20mm.
 Trên cơ sở của Pz I đồng thời cũng có các phiên bản đặc biệt: xe chỉ huy, xe cứu thương(quân y), xe kéo và xe tải đạn….
 Loại xe tăng này được sử dụng rộng rãi trên khắp các chiến trường, một số tháp pháo của Pz I còn được tháo ra để được sử dụng như các lô cốt (hỏa điểm) trên các mặt trận phía Đông và phía Tây.
 
 Các thông số chính:
Tên gọi                      : Pz IF
Phân loại                   : hạng nhẹ
Kíp xe                       : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 21 tấn
Chiều dài,m               : 4,38
Chiều rộng,m            : 1,85
Chiều cao,m              : 2,05
Số lượng vũ khí         :
Pháo chính/mm         : -
Hỗ trợ/mm                 : 2/7.92
Độ dày giáp trước      : 80mm
Độ dày giáp bên         : 40mm
Động cơ                     : “Maybakh” HL45P, bộ chế hòa khí, 150 sức ngựa
Tốc độ tối đa              : 25km/h
Tầm hoạt động           : 150km. 

 Pz IA

 Pz II, đồng thời như Pz I, được chế tạo cho sự chuẩn bị các đơn vị thiếp giáp riêng và thành lập các quân đoàn xe tăng của quân đội Phát xít Đức. So với các đời xe tăng trước (Pz I và các biến thể của nó), Pz II không khác biệt nhiều về kích thước. Pz II có trang bị mạnh hơn và không chỉ sử dụng trong mục đích huấn luyện, mà còn trong chiến đấu. Nó có khả năng chống lại các xe chiến đấu hạng nhẹ của đối phương. Thời điểm gần bắt đầu chiến tranh thế giới thứ hai, Pz II là loại xe tăng cơ bản của quân đội Phát xít Đức với số lượng 1223 chiếc.
 Pz II được sản xuất sau những cuộc tuyển chọn có cơ sở. Mẫu xe đầu tiên, có động cơ “Maybakh”, 130 sức ngựa và pháo chính 20mm cùng súng máy. Sau 6 năm không ngừng sản xuất và trải qua một vài giai đoạn hiện đại hóa, bộ phận truyền động của toàn bộ Pz II đời đầu đều có 5 bánh đỡ mỗi bên và được nâng bằng những tấm lò xo. Sự thay đối không mang nhiều ý nghĩa này đã ảnh hưởng đến động cơ, hệ thống và trang bị của xe tăng. Trên phiên bản Pz IID thay đổi cấu trúc hệ thống nâng và giảm xuống còn 4 bánh gầm theo kiểu “Kricti”. Việc này cho phép nâng tốc độ tối đa lên 50km/h. Tuy nhiên, vũ khí trang bị và giáp của nó rõ ràng không đảm bảo. Do kích thước của tháp pháo nhỏ nên lắp pháo mạnh hơn lên Pz II là không khả thi, vì thế chỉ phương án còn lại chỉ là tăng thêm độ dày của giáp. Dòng Pz II đầu tiên được tăng độ dày giáp đầu gồm các phiên bản A, B và C. Công việc cải tiến được tiếp tục trong quá trình sửa chữa xe tăng nhưng không mang lại kết quả.
 Phiên bản hoàn thiện hơn của Pz II và cũng là mẫu cuối cùng là Pz II “Lukhs” –“Linh miêu”. Theo thực tế, đây là loại xe tăng mới, vì thế nó có thân, tháp pháo khác và bộ phận truyền động với bánh đỡ được bố trí so le (theo hình bàn cờ vua - NV). Mẫu cuối cùng này có những cải tiến về nâng cấp giáp và động cơ mạnh hơn. “Linh miêu” là loại xe trinh sát nhờ tốc độ cao và khả năng vượt chướng ngại vật tốt với bản xích rộng. Vào năm 1943, 133 xe tăng kiểu này đã được sản xuất và được tiếp nhận vào các phân đội trinh sát trong các sư đoàn xe tăng Đức.
 Sự sản xuất những mẫu cơ bản của Pz II được tiếp tục từ năm 1935 đến năm 1941.
 Trận đánh đầu tiên mà Pz II tham gia với Pz I tại Tây Ban Nha trong thời kỳ nội chiến. Sau đó, chúng tham gia chiến đấu tại Ba Lan, Pháp và trong các cuộc xâm lược của quân đội Phát xít tại các quốc gia Scandinavi. Gầm của Pz II đã được sử dụng chế tạo xe tăng phun lửa “Flamingo”, pháo tự hành “Marder II” và “Bespe”. Vào năm 1941. hơn 400 Pz II đã bị tiêu diệt trong các trận “tăng đấu tăng” với các loại xe tăng hạng trung của Liên Xô. Chúng không có bất kỳ cơ hội chiến thắng nào cả. Vì thế, từ năm 1942 chúng được tiếp nhận chỉ duy nhất nhiệm vụ trinh sát. Pz II đồng thời còn được chuyển giao cho Tiệp Khắc (cũ), Rumani và Bungari.

 Các thông số chính:
Tên gọi                       : Pz II Ausf. L
Phân loại                    : hạng nhẹ
Kíp xe                        : 4 người
Khối lượng chiến đấu: 11,8 tấn
Chiều dài,m               : 4,63
Chiều rộng,m            : 2,48
Chiều cao,m              : 2,6
Số lượng vũ khí         :
Pháo chính/mm         : 1/20
Hỗ trợ/mm                 : 1/7,92
Độ dày giáp đầu        : 30mm
Độ dày giáp bên        : 20mm
Động cơ                     : “Maybakh” NL66, bộ chế hòa khí, 200 sức ngựa
Tốc độ tối đa              : 60km/h
Tầm hoạt động           : 290km.

 Pz IIL tại Nooc măng đi năm 1944:

 Pz IIC

 Pz III theo những đặc tính riêng đã trở thành xe chiến đấu đúng nghĩa của quân đội Phát xít Đức và đến đầu năm 1943, là loại xe tăng hạng trung cơ bản trong quân đội Đức.
 Trong quãng thời gian 7 năm của seri sản xuất, nó thường xuyên được cải tiến hoàn thiện hơn, và Pz III có khoảng 20 phiên bản khác nhau. Đặc điểm cải tiến được rút gọn cùng với sự tiến bộ của công nghệ sản xuất, tăng giáp bảo vệ và hỏa lực của xe tăng. Vì thế, trong phiên bản “G”, pháo chính 37mm được thay thế bằng pháo 50mm nòng ngắn, sau đó là pháo nòng dài 60mm. Những thực nghiệm tại chiến trường Bắc Phi đã dẫn tới cải tiến với một thùng (hòm) lớn để phía sau tháp pháo – được gọi theo tiếng lóng là “hòm của Romen”. Trong thùng chứa những dụng cụ và đồ dùng cá nhân của lính tăng, để mà giải phóng không gian trong xe tăng, tăng cơ số đạn pháo. Trên Pz III N được lắp pháo nòng ngắn 75mm, loại trước đó được lắp trên Pz IV, đồng thời còn có thêm một tấm diềm chắn, được lắp trên đường rãnh giữa thân xe và tháp pháo. Những tấm diềm chắn này có tác dụng tăng khả năng bảo vệ xe tăng khỏi đạn nổ nhưng không giúp chống lại các loại đạn xuyên thép (đạn đúc bọc thép thông thường – NV).
 Ngoài phiên bản chiến đấu thông thường, Pz III còn biết đến dưới 5 kiểu xe chỉ huy và dẫn bắn cho pháo binh. Có khoảng 435 xe loại này đã được sản xuất. Đồng thời cũng có khoảng 100 xe tăng phu lửa Pz III với tầm phun lửa 60m. Gần thời điểm xâm lược nước Anh, được xác định vào năm 1941, 168 Pz III được trang bị để hoạt động dưới nước với độ sâu 15 mét. Trên xe tăng được trang bị la bàn bán thủy lực (гидрополукопас) và ống cao su thở dưới nước dài 18 mét và đường kính 20cm. Tuy nhiên, để đảm bảo cho sự hoạt động của xe tăng trên những vùng nước sâu, cần đến khả năng lặn, xe tăng được lắp thêm ống rắn dài 3,5 mét. Bộ phận xe tăng này được sử dụng vào ngày 22 tháng 6 năm 1941 khi vượt sông Buga (???)
 Sự sản xuất Pz III được ngừng vào năm 1943, sau khi đã sản xuất được 6000 xe tăng. Sau đó, trên cơ sở Pz III người Đức đã chế tạo ra pháo tự hành kiểu StuG. III. Trong những năm chiến tranh thế giới thứ hai, Pz III được sử dụng rộng rãi trên tất cả các mặt trận. Chúng có mặt trong các phân đội thuộc quân đoàn Châu Phi của Romen, tham gia vào các trận đánh tại phía Tây và phía Đông (châu Âu). Với sự bố trí kíp xe hợp lý với khả năng quan sát bằng mắt thường, Pz III gần như trở thành loại xe tăng điển hình so với các loại xe tăng khác. Sự khác biệt nằm ở những dụng cụ quan sát tốt và thước ngắm (cho pháo) đồng thời có hệ thống liên lạc rất tốt. Những  Pz III bị quân đội Liên Xô bắt làm chiến lợi phẩm, được biết đến như những xe tăng chỉ huy. Pz III có mặt trên khắp các chiến trường cho đến cuối chiến tranh thế giới thứ hai.

 Các thông số chính:
Tên gọi                       : Pz III. Ausf. N
Phân loại                    : hạng trung
Kíp xe                        : 5 người
Khối lượng chiến đấu: 21,3 tấn
Chiều dài,m               : 5,78
Chiều rộng,m             : 3,41 (với diềm chắn)
Chiều cao,m               : 2,5
Số lượng vũ khí         :
Pháo chính/mm          : 1/75
Hỗ trợ                         : 2/7,92
Độ dày giáp trước       : 70mm
Độ dày giáp bên          : 30mm
Động cơ                      : “Maybakh” HL120TRM, 300 sức ngựa
Tốc độ tối đa               : 40km/h
Tầm hoạt động            : 155km.

 Pz III L

 Pz III E

 Pz III G (???)

 Loại xe tăng duy nhất của Đức mà seri sản xuất của nó kéo dài toàn trong toàn bộ cuộc chiến tranh thế giới thứ hai. Cho đến giữa năm 1943, nó trở thành loại xe tăng cơ bản của quân đội Phát xít Đức và là đối thủ chính của xe tăng Liên Xô T-34.
 Về cấu trúc và hình dạng riêng của loại xe tăng này giống Pz III. Nhưng có động cơ tốt hơn đồng thời giáp bảo vệ và pháo chính mạnh hơn. Những chiến Pz IV lần đầu tiên có mặt trong quân đội Đức vào năm 1938 được biên chế cấp phân đội. Đến thời điểm gần bắt đầu chiến tranh thế giới thứ hai, chúng có khoản 211 (các phiên bản A, B, C). Trong chiến dịch Ba Lan, quân Đức bị bắn hỏng 97 chiến, tuy nhiên 19 Pz IV bị phá hủy hoàn toàn (không quay trở về - NV). Có hơn 97 xe tăng kiểu này bị bắn cháy bởi người Pháp.
 Pz IV tham chiến với số lượng lớn tại mặt trận phía Đông. Trong tổng số 3582 xe tăng, tham gia tấn công Liên Xô vào tháng 6 năm 1941, có 439 Pz IV. Đến cuối năm, còn lại 348 chiếc không lành lặn sau các trận đánh trên chiến trường.
 Pz IV đã thất bại trong các trận đấu tăng với các loại xe tăng KV và T-34 của Liên Xô do vỏ thép kém, tốc độ nạp đạn không nhanh, và khả năng bắn chậm từ pháo chính 75mm nòng ngắn. Vỏ thép 45mm của Pz IV thậm chí còn bị bắn thủng bởi pháo 45mm trên các xe tăng T-26 và BT-5 của Liên Xô. Sự thay thế pháo nòng ngắn 74mm bằng pháo nòng dài 43mm, sau đó là 48mm, cũng ít mang lại sự cải thiện. Những phiên bản sau này, được nâng cấp về vỏ thép vào hỏa lực, nhưng lại kém về khả năng vượt chướng ngại vật do khối lượng xe tăng tăng kéo theo áp lực lên mặt đất nặng hơn. Sự thay thế bản xích, được tiếp nhận vào năm 1942, cũng không giải quyết được vấn đề này. Từ năm 1943, đồng thời Pz III N và Pz III IVH được lắp thêm diềm chắn hai bên hông. Tuy nhiên, các tiêu bản của Pz IV chứng tỏ là loại xe tăng đáng tin cậy và dễ điều khiển với hệ thống liên lạc bằng vô tuyến điện và kính ngắm quang học. Vì thế, sau khi được chiếm làm chiến lợi phẩm, quân đội Liên Xô thường sử dụng đồng thời Pz III và Pz IV dưới dạng xe tăng chỉ huy trong thời kỳ chiến tranh thế giới thứ hai. Tại nước Đức, sự sản xuất hàng loạt với số lượng lớn thì Pz IV chiếm vị trí đầu bảng (thứ nhất). Từ năm 1937 đến năm 1945, khoảng trên 8500 Pz IV được sản xuất.
 Ngoại trừ Đức, Pz IV còn có mặt trong lực lượng vũ trang Hung ga ri, Bun ga ri, Rumani, Phần Lan, Tây Ban Nha và Tuynidi. Sau chiến tranh, Pz IV được quân đội Phần Lan sử dụng cho đến năm 1962, sau đó bị loại khỏi biên chế, phá hủy và đem bán. Những chiếc xe tăng Pz IV cuối cùng nằm trong biên chế quân đội Siri, tham gia vào cuộc chiến tranh 6 ngày, gần như toàn bộ số Pz IV đó đã trở thành chiến lợi phẩm của Israel và một số đã được đặt trong bảo tang.
 Trên cơ sở Pz IV, trong thời gian chiến tranh thế giới thứ hai, người Đức còn thiết kế được loạt pháo tự hành: “Iagdpanser IV”, StuG.IV “Naskhron”, “Khummel” và “Brummber”. Nhưng loại pháo tự hành sau cùng được trang bị loại pháo lớn 150mm.
 
 Các thông số chính:
Tên gọi                       : Pz IV Ausf. F
Phân loại                    : hạng trung
Kíp xe                        : 5 người
Khối lượng chiến đấu: 22,3 tấn
Chiều dài,m                : 5,92
Chiều rộng,m              : 2,88
Chiều cao,m                : 2,68
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : 1/75
Hỗ trợ/mm                  : 2/7,92
Độ dày giáp trước       : 50mm
Độ dày giáp bên          : 30mm
Động cơ                      : “Maybakh”, HL120TRM, bộ chế hòa khí, 300 sức ngựa
Tốc độ tối đa               : 42km/h
Tầm hoạt động            : 200km.

 Một số phiên bản của Pz IV:
 Pz IV A

 Pz IV C

 Pz IV G

 Pz IV J

 Pz IV F

 
 Italia là quốc gia đầu tiên trên thế giới tiếp nhận những xe bọc thép chiến đấu trong điều kiện chiến tranh. Việc đó xảy ra vào năm 1912 vào thời gian chiến tranh Italia – Tuynidi tại Bắc Phi. Tuy nhiên khi đó xe bánh xích không gây tạo được ấn tượng (sự chú ý – NV) cho người Italia. Ba năm sau đó, đại úy L. Kassali đã thiết kế ra một loại xe chiến đấu nào đó, giống xe tăng với hai tháp pháo riêng biệt mà trên đó được trang bị súng máy bộ binh. Mẫu thử nghiệm của loại xe này, được thiết kế bởi hãng “Pavezi”, thâm chí đã từng được chạy thử. Nhưng chất lượng vận hành của nó dở đến mức thất vọng, còn khả năng chiến đấu do nguyên nhân tài chính nên cũng bị từ chối. Hãng xe máy “Fiat” bắt đầu làm việc cho bản thiết kế xe tăng hạng nặng trong sự mạo hiểm và chứa đựng nhiều rủi ro (sự khiếp sợ - NV),  không có sự đặt hàng từ bộ phận chiến đấu (BQP) và không có bất kỳ kinh nghiệm chế tạo từ những loại xe tương tự. Sự hoàn thành thiết kế hai phiên bản thí nghiệm trùng với thời điểm kết thúc chiến tranh thế giới thứ nhất, vì thế sự đặt mua từ phía quân đội là không lớn – tổng cộng có khoảng 4 chiếc, được chuẩn bị vào năm 1920. Để cho Italia, những chiếc xe tăng này trở thành những chiếc xe chiến đấu bánh xích đầu tiên với thiết kế đầy đủ riêng biệt, vì thế, nó trở thành vật đem lại niềm tự hào quốc gia. Cho đến đầu những năm 20 (của thế kỷ trước) loại xe tăng này trở thành hiện đại và có những thiết kế đặc biệt thú vị. Theo sự so sánh với các loại xe tăng khác, Fiat 2000 có bộ phận truyền động được bọc thép tốt, phần thân xe được thiết kế những lá thép nghiêng và tháp pháo có hình bán cầu, tăng khả năng bảo vệ khỏi đạn pháo binh chiến trường. Sơn pháo 65mm trên tháp pháo có góc bắn lớn có thể ngắm theo đường thẳng đứng (góc 90 độ vuông góc với thân xe) và có thể bắn những mục tiêu ở vị trí cao trên núi hoặc trong điều kiện thành phố (mục tiêu trên nhà cao tầng). Fiat 2000 có động cơ máy bay với 240 sức ngựa, cùng với thùng chất đốt được bố trí dưới gầm giữa xích xe tăng, nâng chiều cao cho xe, đồng thời kéo dài tầm hoạt động. Để cho sự ngắm bắn trong điều kiện, lái xe được trang bị kính tiềm vọng.
   Nguyên bản của Fiat được trang bị súng máy. Các lỗ châu mai theo góc, thành và đuôi xe đảm bảo chống lại sự tiếp cận xe tăng đến từ mọi hướng. Bốn súng máy 6,5mm theo góc (bên thành) có khả năng bắn theo hình quạt và thẳng đứng khoảng 100 độ. Còn hai súng máy nữa được bố trí ở phía trước và một súng máy phía sau. Nhờ sự giúp đỡ của động cơ và phần lớn thiết bị điều khiển dưới khoang chiến đấu giúp cho sự vận chuyển của nó khi không gian bên trong rộng và tổ lái lên tới 10 người. Bộ phận chuyển động của xe Fiat 2000 cấu tạo từ 4 trục với hai cặp bánh bên hông và hai bánh riêng biệt – một trong số đó được bố trí ở phía trước giữa trục và bánh kéo, bánh riêng thứ hai – phía sau giữa trục và bánh truyền động. Tất cả trục đều có tấm lò xo.
  Nhược điểm của Fiat 2000 là bản xích nhỏ nên có độ bám kém, đảm bảo cho xe có thể vượt chướng ngại vật trên các vùng đất mềm, nhưng tốc độ thấp và tầm hoạt động kém. Và quan trọng nhất, Fiat 2000 chưa từng được thử lửa qua chiến tranh. Sự xuất hiện của nó được biết đến chỉ khi chống lại sự nổi dậy của người Ả rập. Vào năm 1919, hai chiếc Fiat 2000 trong những hoạt động của lực lượng cảnh sát dã chiến với mục đích hù dọa (;D) tại nước thuộc địa Itali – Livi(???).
  Cho đến cuối sự tồn tại, xe tăng được hiện đại hóa: 2 pháo 65mm phía trước, súng máy “Fiat-Riveli” mẫu 1914 đã được thay bằng pháo 37mm “Vickers-Terry”. Toàn bộ số Fiat 2000 được loại khỏi lực lượng vũ trang Italia năm 1938 và sau đó bị nấu (nung) chảy.
 
 Các thông số chính:
Tên goi                       : Fiat 2000
Phân loại                    : hạng nặng
Kíp xe                        : 10 người
Khối lượng chiến đấu: 40 tấn
Chiều dài,m               : 7,4
Chiều rộng,m             : 3,1
Chiều cao,m               : 3,8
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : 1/65
Hỗ trợ/mm                   : 7/6,5
Độ dày giáp trước        : 30mm
Độ dày giáp bên           : 10mm
Động cơ                        : Fiat A12, bộ chế hòa khí, 243 sức ngựa
Tốc độ tối đa                 : 6km/h
Tầm hoạt động              : 75km. 

 Fiat 2000

 Chính phủ Italia trong thời gian chiến tranh thế giới thứ nhất đã cố gắng đặt mua ở nước ngoài một số lượng lớn những chiếc xe tăng hạng nhẹ và hạng trung cho quân đội thường trực. Tuy nhiên việc làm đó không thành công, vì thế Italia – quốc gia đang tham chiến cần phải tự chế tạo cho mình những chiếc xe tăng.
  Vì thế, nhờ có sự phát triển của nền công nghiệp, vào năm 1921, Italia bắt đầu tự sản xuất xe tăng hạng nhẹ Model 21, loại mà hai năm sau đó đã gia nhập lực lượng vũ trang Italia dưới tên gọi Fiat 3000. Model 21 của Italia dựa trên mẫu Reno Ft-17 của Pháp – loại xe tăng hạng nhẹ đã được sử dụng rất thành công trong chiến tranh thế giới thứ nhất. Nhưng xe tăng của Italia khác với nguyên mẫu Reno Ft-17 ở chỗ gọn hơn về kích thước và nhẹ hơn về khối lượng và điều đó dẫn đến tốc độ di chuyển tối đa cao hơn (thuận lợi hơn trong di chuyển – NV). Sự tiếp nhận động cơ mạnh và kinh tế hơn – được bố trí nằm ngang nhưng không chạy dọc theo thân xe – giúp tăng tốc độ và tầm hoạt động. Sự bọc thép kín toàn thân xe đảm bảo cho xe tăng có khả năng vượt qua những vùng đất có độ sâu 1,5 mét (ở Ft-17, khả năng vượt chỗ sâu tối đa là 0,7 mét). Trên các phiên bản trước, Fiat 3000 được trang bị súng máy 6,5mm. Nhìn từ xa, nòng khẩu súng máy tạo ra cảm giác như một khẩu pháo (;D). Vào năm 1930, xe tăng được hiện đại hóa, chỗ bố trí súng máy được thay thế bằng pháo nòng dài 37mm, đồng thời hệ thống làm giảm độ ồn trong hệ thống xả cũng được thay thế để đạt hiệu quả cao hơn. Phiên bản này được tiếp nhận dưới tên Fiat 3000 Model 30. Sự ra đời của Fiat 3000 đầu thế kỷ 20 được đánh giá là loại xe tăng rẻ, nhưng hiện đại và được một số quốc gia đặt mua như: Albani, Etiopia (Ephiopia – NV???) và Latvia. Sáu xe tăng loại này trong lực lượng vũ trang Latvia đã được trang bị lại bằng pháo của Pháp “Lyuto” hay súng máy “Vickers” của Anh với hệ thống làm mát bằng nước.Vào năm 1939, loại xe tăng này đã thử bán cho Áo, Hy Lạp và Tây Ban Nha. Để cho những hợp đồng này, Fiat 3000 đã được thiết kế thêm những cái đuôi và tăng sức mạnh cho động cơ. Tuy nhiên, những cố gắng này không mang lại thành công, những vị khách hàng tiềm năng này đã hướng sự quan tâm của mình về loại xe tăng “Vicker 6-ton”. Một số lượng không lớn Fiat 3000 đã tham chiến trong chiến tranh thê giới thứ hai trong các trận đánh trên Địa Trung Hải. Chúng không thành công trong các trận đánh trên đất liền với các đơn vị quân Đồng minh. Hai đại đội loại xe tăng này đã bị tiêu diệt hoàn toàn ở đó (chúng được chon dưới đất như những lô cốt).

 Các thông số chính:
Tên gọi                       : Fiat 3000
Phân loại                    : hạng nhẹ
Kíp xe                        : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 5,5 tấn
Chiều dài,m               : 4,17 (với “đuôi”)
Chiều rộng,m              : 1,64
Chiều cao,m                : 2,19
Số lượng vũ khí           :
Pháo chính/mm           : 1/37
Hỗ trợ/mm                   : -
Độ dày giáp trước        : 16mm
Độ dày giáp bên           : 6mm
Động cơ                       : “Fiat”, bộ chế hòa khí, 64 sức ngựa
Tốc độ tối đa                : 24km/h
Tầm hoạt động             : 95km. 

 Fiat 3000b

  Những xe tăng hạng nhẹ và xe tăng loại của Italia trong thời kỳ trước chiến tranh có những tính năng tốt hơn hẳn những xe chiến đấu cùng loại của các quốc gia khác. Theo tên gọi của chúng, chữ cái đầu tiên chỉ khối lượng chiến đấu của chúng (tấn), còn số thứ hai – năm gia nhập lực lượng vũ trang.
  Xe tăng loại vừa gần đầu chiến tranh thế giới thứ hai là loại vũ khí cơ bản trong các quân đoàn tăng – thiết giáp của Italia. Học thuyết quân sự theo người Ý, trong vị trí địa lý của quốc gia, dựa trên sự ưu việt của Không quân và Hải quân (hạm đội – NV). Các phân đội xe tăng chỉ đóng vai trò thứ hai, và chúng chủ yếu được sử dụng tại khu vực Bắc Phi, nơi không yêu cầu (đòi hỏi) vũ khí có hỏa lực mạnh và xe bọc thép. Đơn giản trong chế tạo và giá rẻ là những tiêu chí không thể đòi hỏi cao hơn trên xe tăng loại vừa. Trình độ công nghiệp chế tạo ô tô cao của Italia đạt đến trong thời gian này, cho phép việc sản xuất loại xe tăng hạng vừa một cách nhanh chóng với khối lượng lớn.
  Vào năm 1920, Italia đã đặt mua một số xe tăng loại vừa “Karen – Loyd” Mk VI của Anh và giấy phép sản xuất chúng. Hãng “Ancaldo” đã sản xuất được 25 xe loại này dưới tên gọi CV 29, loại này, khác với nguyên mẫu ở bản xích to hơn và trang bị - súng máy của Italia 6,5mm. Công việc hiện đại hóa loại xe tăng này được bắt đầu ngay sau đó (không chậm trễ - NV) và được thực hiện với sự xuất hiện của mẫu thử nghiệm mới với sự thay đổi về bộ phận truyền động. tăng khả năng hoạt động trong điều kiện rừng núi. Độ dài của gầm tăng, còn chiều cao, ngược lại được giảm xuống để tăng sự ổn định. Sự khác biệt so với loại xe nguyên bản của Anh là xe của Italia có thể leo dốc tốt hơn. Những phiên bản sau này có súng máy, được bố trí ở buồng bên trái. Trong sự liên kết với việc tăng giáp bảo vệ làm tăng tăng khối lượng xe, đòi hỏi động cơ mới, mạnh hơn. Vào năm 1933, xe tăng loại vừa mới CV 3/33 được tiếp nhận vào lực lượng vũ trang Italia.
  Seri CV 3/33 đầu tiên có hai bánh đỡ phía sau, được liên kết bằng khung với bánh dẫn hướng, còn seri thứ hai – có một bánh. Thay cho súng máy 6,5mm ở kiểu trước, phiên bản sau này được trang bị súng máy “Fiat” 8mm. Tuy nhiên, tất cả đều chưa đủ do tốc độ bắn thấp của súng máy Italia và sau đó là khả năng nạp đạn không thuận lợi. Vì thế, tăng loại vừa CV 3/35 đã nhận 2 súng máy 8mm “Fiat” và “Breda”. Bộ phận chuyển động, một lần nữa được nâng cấp, còn khe (cửa) quan sát trở nên hẹp đi.
  Phiên bản cuối cùng của xe bánh xích, CV 3/38 với sự thay đổi hệ thống nâng(giảm xóc???) và súng đại liên 13,2mm hay thậm chí pháo 20mm “Soloturn” trong phiên bản chống tăng.
  Phiên bản xe tăng phun lửa cũng được sản xuất đồng thời trên cơ sở xe tăng loại vừa CV. Nó mang trên mình một trục hai bánh xe (???) với thùng nhiên liệu chứa 500 lít hỗn hợp chất cháy. Tầm xa của hệ thống phun lửa này khoảng 40-50 mét.
  Có tổng cộng 1400 xe tăng loại vừa với các phiên bản khác nhau được sản xuất tại Italia. Vào cuối những năm 30 của thế kỷ trước, chúng được gọi chung dưới cái tên L3. Trận đánh đầu tiên của loại xe tăng này ở Absisinia (Etiofia), nơi chúng đối đầu với các trang bị kỹ thuật lạc hậu (yếu hơn – NV) của đối phương. Nhưng trong thời gian nội chiến ở Tây Ban Nha, chúng lép vế một cách hoàn toàn trước các loại xe tăng T-26 và BT-5 của lực lượng Cộng hòa. Sau này, L3 có tham gia vào các hoạt động quân sự tại Pháp, Albani, Bắc Phi và Liên Xô, và ở những nơi phải đối đầu với hỏa lực tốt của đối phương, chúng đều bị thiệt hại nặng. Từ năm 1941, xe tăng loại vừa của Italia được thay thế bằng L6/40 và M13/40 trên chiến trường. Tại hậu cứ, chúng được sử dụng để bảo vệ các cơ sở quân sự và chống lại các hoạt động du kích. Sau sự đầu hàng của Italia, những chiếc xe này tiếp tục phục vụ trong các phân đội xe tăng Đức và quân đôi chư hầu. Một số L3 bị rơi vào tay quân du kích Nam Tư.

Các thông số chính:
Tên gọi                       : CV 3/35
Phân loại                    : xe tăng loại vừa
Kíp xe                        : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 3,3 tấn
Chiều dài,m               : 31,5
Chiều rộng,m             : 1,5
Chiều cao,m               : 1,8
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm          : -
Hỗ trợ.mm                  : 2/8mm
Độ dày giáp trước       : 13,5mm
Độ dày giáp bên          : 9mm
Động cơ                       : “Fiat”, bộ chế hòa khí, 43 sức ngựa
Tốc độ tối đa                : 42km/h
Tầm hoạt động             : 120km.

 CV 3/35

 CV 3/33: có một súng máy 8mm "Fiat"

 
  Những đơn vị xe tăng Ba Lan được thành lập vào năm 1919, khi mà Ba Lan tách khỏi Nga và tiếp nhận nền độc lập. Người Pháp đã giúp đỡ Ba Lan rất nhiều (không tầm thường – NV) trong quá trình xây dựng lực lượng vũ trang. Pháp, đồng thời cũng gửi đến Ba Lan các chuyên gia quân sự, xây dựng Trường quân sự cao cấp và đặt mua các thiết bị kỹ thuật chiến đấu, trong đó xe tăng và máy bay. Đợt giao hàng đầu tiên cho Ba Lan gồm 120 xe tăng Reno Ft-17, được biên chế vào trung đoàn xe tăng số 1 và được đưa vào các trận đánh chống lại Hồng quân một cách nhanh chóng. 7 chiếc đã bị bắt làm chiến lợi phẩm bởi các quân đoàn Xô Viết, 19 chiếc bị tiêu diệt trong các trận đánh. Sau chiến tranh, lực lượng thiết giáp của Ba Lan tiếp tục nhận thêm các một số lượng Ft-17, và đến đầu những năm 1930, đây là loại xe tăng chủ lực trong quân đội Ba Lan. Trong một chừng mực nào đó, chúng cũng trở nên lỗi thời, và người Ba Lan phải tìm cách chế tạo xe tăng cho riêng mình. Mẫu xe bọc thép bánh xích đầu tiên được chế tạo bởi nền công nghiệp Ba Lan là xe tăng loại vừa TK-3 và TKS. Cho đến trước chiến tranh thế giới thứ hai, trong lực lượng thiết giáp Ba Lan đã có 2-3 đơn vị xe tăng loại vừa này.
  Vào năm 1929, Ba Lan là một trong số những quốc gia đầu tiên đặt mua ở Anh 10 xe tăng loại vừa “Karen – Loyd” Mk VI và dây truyền sản xuất chúng. Tuy nhiên, ở Ba Lan, loại xe tăng này không được sản xuất và trên cơ sở của nó, người Ba Lan đã quyết định thực hiện những phiên bảm cải tiến. Vào năm 1930, tại Ba Lan đã xuất hiện hai mẫu thử nghiệm xe tăng loại vừa Tk-1 và Tk-2, có sự khác biệt với nguyên mẫu ở sự nâng cấp hệ thống nâng, tốc độ tăng gấp 3 lần, sự bố trí động cơ và những cải tiến khác. Súng máy “Brouning” 7,92mm có thể xoay trên trục bên ngoài và có thể đảm nhiệm nhiệm vụ phòng không. Nắp mở phía trên có độ dày 6-8mm.
  Vào năm 1931, xưởng “Ursus” ở Vác sa va đã chế tạo được Tk-3 với nắp trên nóc được bọc thép và thêm hệ thống nâng bằng lò xo cho bánh đỡ. Tk-3 được đưa vào sản xuất hàng loạt, sau 3 năm, đã có 280 xe loại này được sản xuất. Trong quá trính sử dụng loại xe này đã xuất hiện những nhược điểm: súng máy không đảm bảo, giáp bảo vệ mỏng (không đảm bảo – NV), sự chật chội cho hai người trong kíp xe. Vì thế, vào năm 1933, những mẫu cải tiến bắt đầu ra đời, TKS, có thể tích bên trong rộng hơn và giáp bảo vệ tốt hơn. Súng máy nhận được bộ phận mới, có khả năng bẳn theo phương ngang hình quạt với góc bắn 48 độ và theo phương thẳng đứng – 35 độ. Bên ngoài xe một lần nữa được gia cố thêm trong hệ thống kẹp, tăng khả năng phòng không của súng máy. Xạ thủ súng máy phải ngồi ngoài xe. Ngoài ra, xe còn được trang bị động cơ mạnh hơn, bánh đỡ được nâng lên và tăng chiều rộng bản xích – tăng khả năng vượt chướng ngại vật của xe tăng. Động cơ 6 xi lanh “Fiat Ba Lan” 122AC 42 sức ngựa cho phép xe đạt tốc độ tối đa c lên 40 km/h. Khả năng ngắm, quan sát của chỉ huy xe được thực hiện sau kính tiềm vọng và 3 khe quan sát (khe ngắm). Đến năm 1937, có khoảng 280 TKS được sản xuất.
  Gần thời điểm Đức tấn công Ba Lan, có khoảng 403 xe tăng loại vừa Tk-3 và TKS cùng 250 xe tăng hạng nhẹ. Trong các trận đánh, chúng được sử dụng toàn bộ, kể cả lực lượng dự bị. Nhưng lực lượng thiết giáp Ba Lan và dòng xe tăng loại vừa đầu tiên đã bị tiêu diệt bởi lực lượng ưu việt hơn hẳn của kẻ thù (quân Đức). Những chiếc xe tăng Tk-3 và TKS bị bắt sống, còn nguyên vẹn sau đó đã được quân Đức sử dụng làm xe vận chuyển đạn và phục vụ bảo vệ hậu cứ sau khi được thay bằng súng máy do Đức sản xuất. Các đơn vị xe tăng Ba Lan đã bộc lộ sự yếu kém trên chiến trường. Khi gặp các xe tăng Đức, chúng đều bị bắn cháy. Thậm chí, pháo 20mm, được trang bị trên một số xe tăng cũng không gây thiệt hại cho xe tăng đối phương. Chỉ có xe tăng hạng nhẹ 7TP với pháo chính 37mm mới có thể đem lại thiệt hại cho xe tăng đối phương.

Các thông số chính
Tên gọi                       : TKS
Phân loại                    : xe tăng loại vừa
Kíp xe                        : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 2,5 tấn
Chiều dài,m                : 2,57
Chiều rộng,m             : 1,77
Chiều cao,m               : 1,3
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : -
Hỗ trợ/mm                   : 1/7,92
Độ dày giáp trước        : 8mm
Độ dày giáp bên           : 8mm
Động cơ                        : “Ford A”, bộ chế hòa khí, 40 sức ngựa
Tốc độ tối đa                 : 45km/h
Tầm hoạt động              : 200km.

 TKS - xe tăng loại vừa:

 TK-3:

 
  Loại xe tăng duy nhất của Ba Lan tham gia trong chiến tranh thế giới thứ hai là 7TP với động cơ diezen. Chỉ duy nhất loại này có thế chống trọi và bắn cháy, không chỉ xe tăng hạng nhẹ mà còn cả hạng trung của Đức trong những trận đánh vào tháng 9 năm 1939.
  Vào năm 1931, Ba Lan đặt mua của Anh 38 xe tăng loại “Vickers 6-ton” để trang bị cho quân đội, đồng thời mua cả giấy phép sản xuất. Tuy nhiên, các kỹ sư Ba Lan quyết đinh không sản xuất lại loại xe này, trước tiên là thay đổi động cơ dễ gây cháy với sự làm mát bằng không khí bằng động cơ diezen “Zhauer” 100 sức ngựa có độ tin cậy cao hơn. Người ta xác định đây là câu hỏi được đặt ra cho tất các các quốc gia trên thế giới, vì thế động cơ diezen chỉ có trong các bản thử nghiệm, chứ không được sản xuất hàng loạt. Khung giới hạn lớn của động cơ diezen bắt buộc phải tăng thể tích phần sau xe lên một cách tương đối (một cách có ý nghĩa – NV). Song song đó là tăng giáp bảo vệ. Bản thử nghiệm đầu tiên, được tiếp nhận dưới tên gọi 7TP (Ba Lan 7-ton) được bắt đầu vào năm 1934. Nửa năm sau đó 22 chiếc được sản xuất theo đơn đặt hàng, và tiếp sau đó có 18 chiếc nữa. Bốn mươi (40) chiếc 7TP đầu tiên được sản xuất với phiên bản hai tháp pháo và trang bị súng máy, hoặc là 2 súng máy 7,92mm hoặc là 1 súng đại liên 13,2mm và 1 súng máy 7,92mm.
  Vào tháng 2 năm 1937, loại xe tăng 7TP một tháp pháo gia nhập quân đội Ba Lan, được trang bị pháo chính nòng ngắn 37mm của Thụy Điển do hãng “Bocfor” chế tạo cùng với súng máy đồng trục 7,92mm “Brouning” – được lắp thêm ống thép bảo vệ bên ngoài. Súng máy được lắp thêm thước ngắm viễn vọng, còn để cho khả năng bắn từ pháo chính, sử dụng thước ngắm tiềm vọng mẫu năm 1937. Cấu tạo của tháp pháo, phức tạp hơn tổ hợp xe, được chế tạo đồng thời bởi hãng “Bocfor”. Tháp pháo có hệ thống quay bằng máy và hệ thống nạp đạn bằng tay, đồng thời có 3 lỗ quan sát với gạch thủy tinh. Thân xe được chia thành 3 buồng và bọc bởi những lá thép dày từ 10 đến 17mm, được làm chặt thêm bằng bu long trên khung bằng thép. Bộ phận truyền động được cấu tạo từ 4 trục (bên thành) với bánh đỡ., được nâng bởi thanh lò xo. Trong khoảng thời gian hai năm, có khoảng 90 xe kiểu này được sản xuất.
  Mùng 1 tháng 9 năm 1939, trong quân đội Ba Lan có 152 tăng 7TP và xe tăng cùng kiểu “Vickers 6-ton”. Để chống lại cuộc tấn công của quân đội Hít le, những chiếc xe tăng này đã phối hợp với bộ binh và pháo binh, tiêu diệt khoảng 200 trong tổng số 2800 xe tăng trong cuộc tấn công vào Ba Lan. Từ sau sự chạm trán với Hồng quân, trong khoảng thời gian dài, lực lượng thiết giáp Ba Lan không có sự cọ xát thực tế nào đáng kể và chỉ mất 1 xe tăng, chiếc còn lại do lỗi của kíp xe. Sau đó, xe tăng của Ba Lan bị bắn cháy bởi pháo chống tăng của quân địch. Tất cả những xe tăng còn lại bị mất trong các trận đánh với quân Đức. Trên cơ sở 7TP, được thiết kế seri xe kéo pháo C7P.

 Các thông số chính:
Tên gọi                       : 7TP
Phân loại                    : hạng nhẹ
Kíp xe                        : 3 người
Khối lượng chiến đấu: 9,9 tấn
Chiều dài,m               : 4,88
Chiều rộng,m             : 2,43
Chiều cao,m               : 2,30
Số lượng vũ khí         :
Pháo chính/mm          : 1/37
Hỗ trợ/mm                  : 1/7,92
Độ dày giáp trước       : 17mm
Độ dày giáp bên          : 13mm
Động cơ                       : “Zhauer”, diezen, 110 sức ngựa
Tốc độ tối đa                : 32km/h
Tầm hoạt động              : 150km.

 Xe tăng hạng nhẹ 7TP:

  Công việc thiết kế xe tăng bánh xích bắt đầu ở Ba Lan vào năm 1931. Đại úy M. Rutsinski đàm phán hợp đồng đặt mua hai mẫu xe tăng từ Mỹ, lý do cho việc này là Ba Lan muốn tận dụn những thành công trong thử nghiệm của loại xe tăng “Kristi” có tốc độ cao. Theo những lý do không rõ ràng, hợp đồng không thực hiện được và những chiếc xe tăng này gia nhập lực lượng quân đội Mỹ. Loại xe tăng dưới tên gọi “A-lia Chrisite” đã được người Ba Lan đã khai thác trên cơ sở các vật liệu in ấn và trong các tấm biển quảng cáo trên các đại lộ, đồng thời qua kết quả các bản báo cáo từ Christie cho Rutsinski. Vào năm 1932, những bản phác thảo đầu tiên cùng bản vẽ chi tiết đã xuất hiện, nhưng công việc thiết kế nhanh chóng bị phủ nhận, bởi vì phòng thiết kế khi đó nghiêng về các cải tiến xe tăng Anh “Vickers 6-ton”. Và vào tháng 3 năm 1935, một lần nữa chúng lại được nhắc đến khi mà phần lần những tài liệu về loại xe tăng này đã bị tiêu hủy do sự tái tổ chức lại phòng thiết kế.
  Dưới sự chỉ đạo chung của R. Gundlakh, công việc thiết kế được hoàn thành sau đó một năm, và cuối năm 1936, công trình được bắt đầu. Sau đó, do sự thiếu hụt động cơ thích hợp cho loại xe tăng này mà người ta đã trang bị cho nó động cơ của Mỹ “Ameriken la Frans” 240 sức ngựa. Trên thân xe dạng hàn trang bị vũ khí, cũng giống như trên xe 7TP. Phần đầu của xe đươc trang bị thêm súng máy. Sự quan sát của kíp xe có 3 khe nhìn, sự ngắm được thực hiện bởi bởi thước ngắm viễn vọng và tiềm vọng. Bộ phận truyền động của xe theo mẫu Christie gồm có 4 cặp bánh đỡ với hệ thống nâng độc lập trên lò xo hình xoắn ốc. Cặp bánh cuối cùng có chức năng truyền động, cặp bánh đầu tiên – bánh dẫn hướng. Trên thử nghiệm, được thực hiện năm 1939, xe tăng 10 TP đạt tốc độ 56km/h trên xích và 75km/h bằng bánh đỡ. Do động cơ không ổn định và nhiều nhược điểm trong thiết kế nên công việc sản xuất loại xe tăng này đã bị đình chỉ. Sau đó, Ba Lan tập trung nội lực vào việc thiết kế loại xe chỉ hoạt động trên bánh xích 14TP. Phiên bản thử nghiệm của loại xe tăng cuối cùng này đã được hoàn thành, khi mà chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu.

 Các thông số chính:
Tên gọi: 10TP
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 12,8 tấn
Chiều dài,m: 5,4
Chiều rộng,m: 2,55
Chiều cao,m 2,2
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: 2/7,92
Độ dày giáp trước: 20mm
Độ dày giáp bên: 20mm
Động cơ: “Ameriken la Frans”, bộ chế hòa khí 240 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 56/75 km/h
Tầm hoạt động: 130/210 km.

 10TP phiên bản bánh xe (không xích):

 10TP trên xích:

 MS-1 hay là T-18 – dòng xe tăng nội địa được sản xuất với số lượng lớn đầu tiên của Liên Xô. Nó trở thành bản lề cho thế hệ lính xe tăng đầu tiên của Hồng quân và là thử thách đầu tiên cho nền công nghiệp của Liên Xô  trong khả năng sản xuất xe tăng hạng nhẹ.
 Nhiệm vụ chiến thuật cơ bản của MS-1 – sử dụng để hỗ trợ tấn công với bộ binh. Vì thế, nó được mã hóa ký hiệu “sự hỗ trợ nhỏ, phiên bản đầu tiên”. Loại xe tăng này được chế tạo dựa trên những thử nghiệm thành công của người Italia trong việc hoàn thiện xe tăng Pháp Reno FT-17. Kết cấu bên ngoài của MS-1 có những đặc điểm chung hao hao với Fiat 3000, sự khác biệt nằm ở hình dáng tháp pháo và thân xe, bộ phần truyền động được hoàn thiện hơn, tăng sức mạnh pháo chính. Những mẫu trước của MS-1, trên tháp pháo trang bị pháo chính 37mm và súng máy đồng trục 6,5mm Fedorov. Động cơ bộ chế hòa khí và bộ phận truyền động được liên kết với nhau trong một khoang, phân bố ngang thân – kích thước xe tăng được thu gọn một cách đáng kể. Vào năm 1930, MS-1 được hiện đại hóa. Động cơ được tăng lên từ 35 đến 40 sức ngựa, đồng thời cơ số đạn cũng tăng lên nhờ sự hoàn thiện tháp pháo. Tháp pháo của MS-1 được nhận thêm phần “trán” – không gia bên trong, ban đầu được thiết kế dành cho hệ thống liên lạc vô tuyến điện, nhưng thực tế để dành tăng cơ số đạn. Súng máy đồng trục được thay thế có độ tin cậy cao hơn: súng máy Degtiarev với đường kính đạn tiêu chuẩn 7,62mm. Trong gần 20 năm sau, MS-1 là loại xe hỗ trợ bộ binh cơ bản trong lực lượng xe tăng Liên Xô. Kíp xe của MS-1 gồm chỉ huy – trưởng xe và lái xe – thợ máy.
  MS-1 được sản xuất với số lượng 959 chiếc, và trong số đó, có hơn 100 xe tăng được đưa ngay vào các trường huấn luyện. Loại xe tăng này trải qua những thử thách chiến trường đầu tiên vào mùa xuân năm 1929. Trong thời gia diễn ra cuộc xung đột vũ trang tại Viễn Đông, 10 chiếc MS-1 đã tham gia cuộc tấn công vào mặt trận có công sự vững chắc của quân Trung Quốc tại khu vực Mãn Châu Lý. Kết cấu của loại xe tăng Liên Xô đầu tiên rất dễ cải tiến, hoàn thiện. Trang bị của nó theo thời gia đã trở nên không phù hợp, bộ phận truyền động được bố trí lại tốt hơn. Vào giữa những năm 30, những chiếc xe tăng này bị thu hồi từ bộ phận tái thiết, nhưng lịch sử của nó vẫn chưa được kết thúc. Thân xe và tháp pháo với trang bị được sử dụng trong việc tăng số lượng  những hỏa điểm dài hạn trên “phòng tuyến Stalin” – hệ thống những vùng phía tây biên giới Liên Xô được gia cố khả năng phòng thủ. Hai hoặc ba chục MS-1 còn lại có khả năng chiến đấu được biên chế trong những đơn vị xe tăng hỗn hợp tham gia vào các trận đánh trong những tháng đầu tiên của cuộc chiến tranh Vệ quốc vĩ đại.
 
 Các thông số chính:
Tên gọi                       : MS-1 (T-18)
Phân loại                    : Hạng nhẹ
Kíp xe                        : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 5,3 tấn
Chiều dài,m               : 4,4 (thêm “đuôi”)
Chiều rộng,m             : 1,76
Chiều cao,m               : 2,12
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : 1/37
Hỗ trợ/mm                   : 1/7,62
Độ dày giáp trước        : 22mm (tháp pháo), 16mm (thân xe)
Độ dày giáp bên           : 8mm
Động cơ                        : AMO, bộ chế hòa khí, 40 sức ngựa
Tốc độ tối đa                 : 17,5km/h
Tầm hoạt động              : 120km.

 MS-1 (T-18) tại bảo tàng các lực lượng vũ trang Liên Xô (tên gọi này vẫn tồn tại cho đến bây giờ):
 

  Xe tăng GR được thiết kế bởi nhóm kỹ sư người Đức dưới sự chỉ đạo chính Edward Grotte, được mời qua Liên Xô một cách đặc biệt vào tháng 3 năm 1930. Tiêu bản TG duy nhất với thân nghiêng được chế tạo và thử nghiệm ở Leningrad, tại nhà máy “Bolshevich”. TG đã không được trang bị cho lực lượng thiết giáp Liên Xô vì ngành công nghiệp của Liên Xô khi đó chưa đáp ứng được thậm chí là khả năng sản xuất vừa và nhỏ phần lớn những tổ hợp phức tạp của loại xe này. Kết cấu của TG đã sớm vượt lên trình độ chế tạo xe tăng của thế giới khi đó rất nhiều và cung cấp hàng loạt những ý tưởng cải tiến, đổi mới mà một vài trong số đó sau này rất có ý nghĩa và đã được áp dụng. Thậm chí hình dáng bên ngoài của TG còn gần với những xe tăng của năm 40 hơn là những xe tăng cùng lứa.
  TG có thân được kết nối hoàn toàn bằng phương pháp hàn – phương pháp mới so với thời kỳ đó. Phần mũi được vát và những tấm thép được lắp nghiêng. “Hộp” trên tháp pháo có hình thuôn. Hai tháp pháp, đảm bảo khả năng hoạt động động lập, không phụ thuộc vào nhau trong quá trình quay và khi tác xạ với hai pháo chính 76mm và 37mm.  Tháp pháo trên, đồng thời có thể đảm nhiệm chức năng phòng không. Cho sự quan sát trên chiến trường, trên chỗ bố trí dành cho lái xe có 3 lỗ cửa với khe quan sát, còn chỉ huy của xe được trang bị máy hoạt nghiệm, đặt trên nóc tháp pháo nhỏ. Khoang truyền động, trong cấu tạo được sử dụng bánh răng có răng chữ V ăn khớp với nhau. Với sự giúp đỡ của bộ máy đảo chiều đặc biệt, TG có thể di chuyển tiến và lùi với cùng một tốc độ. Năm bánh đỡ với hệ thống nâng riêng biệt được trang bị máy giảm xóc thủy lực và bộ phận chuyển động được che một nửa bởi một diềm chắn thép. Xích được làm từ những chi tiết rèn, có khả năng chống chịu cao để chống đứt, gãy, còn các bánh đỡ được lắp thêm bộ hãm cho những trường hợp xe dừng khẩn cấp trong trường hợp bị đứt,  gãy xích. Ngoài hỏa lực mạnh, khả năng tự bảo vệ và tốc độ tốt, tăng GR còn có khả năng lội nước và sự sắp xếp hợp lý cho kíp xe. Tuy nhiên, trong thời gian chế tạo thân xe đã nhận ra sự biến dạng của phần mép lớn dưới tháp pháo. Vì thế, thay vì có khả năng quay, tháp pháo dưới đã được cố định. Ngoài ra, động cơ 250 sức ngựa được làm mát bằng không khí tỏ ra không an toàn khi hoạt động, đã được Grotte lắp bằng động cơ máy bay chắc, nặng hơn M-6. Sự thí nghiệm xe tăng được bắt đầu vào ngày 27 tháng 6 năm 1931. Và mặc dù TG đã đạt đến tốc độ 34km/h và có khả năng cơ động cũng như vượt chướng ngại vật không tồi, nhưng đồng thời cũng xuất hiện nhiều nhược điểm trong thiết kế. Buồng chiến đấu chật. Cơ cấu khí nén của sự điều khiển làm bánh lái hay bị văng khỏi xe trong khi hoạt động do chất lượng của vành cao su bị độn chặt. Nhược điểm còn biểu hiện ở hiệu quả của xích trên sự phức tạp của nền lót nhớt rất khó bảo quản. Xe tăng đước đánh giá có độ tin cậy thấp.
  Không tính đến việc TG không được trang bị cho lực lượng thiết giáp Liên Xô, nhưng ý nghĩa của nó với ngành công nghiệp thiết kể xe tăng quốc gia là rất to lớn. Các kỹ sư Liên Xô đã nhận được kinh nghiệm lớn, cho phép họ có thể tự lực trong thiết kế mà không cần sự giúp đỡ của người Đức. Những kinh nghiệm đã được tích lũy đó được sử dụng trong việc thiết kế loại xe tăng nhiều tháp pháo T-28 và T-35, và trong các dòng xe thiết kế sau chiến tranh.

Các thông số chính:
Tên gọi                       : xe tăng Grotte (GR)
Phân loại                    : hạng trung
Kíp xe                        : 6 người
Khối lượng chiến đấu: 25 tấn
Chiều dài,m               : 7,5
Chiều rộng,m             : 3
Chiều cao,m               : 2,84
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm          : 1/76; 1/37
Hỗ trợ/mm                  : 5/7,62
Độ dày giáp trước       : 50mm
Độ dày giáp bên          : 24mm
Động cơ                       : M-6, bộ chế hòa khí, 300 sức ngựa.
Tốc độ tối đa                : 34km/h
Tầm hoạt động              : 350km.

 Tank Grotte được đóng tại xưởng "Bolshevich" Leningrad (nay là St. Peterburg):
 

  Vào năm 1927, tại Liên Xô các công trình sư nhận được quyết định về sự sản xuất loại xe tăng có tên gọi “đa năng” (“cơ động”-NV) với nhiều tháp pháo nhằm trang bị cho các lực lượng vũ trang- trên cơ sở sử dụng các loại xe của Mỹ trong thời kỳ này. Trong việc thiết kế tại thời điểm đó mang lại những điểm tích cực và hạn chế.  Trong những điểm tích cực là chế tạo được những dòng xe tăng có thể đồng thời tác xạ theo nhiều hướng. Nhưng điều đó đồng nghĩa với việc chiều cao của xe tăng phải tăng một cách rõ rệt. Còn khả năng quay của tháp pháo dưới, khi tháp pháo phía trên hoạt động (quay) sẽ bị cố định một cách rõ ràng.
  Công việc nghiên cứu được giao cho xưởng quân giới chế tạo vũ khí hạng nặng (OAT – Oruzeino-arsenalnyi trest), còn để cho sự sản xuất hàng loạt được giao cho xưởng sản xuất đầu máy xe lửa Kharcov. Sự chỉ đạo công việc chung do Tổng công trình sư S. Shukalov thực hiện. Loạt sản xuất đầu tiên là xe tăng hạng trung T-12 với hai tầng được trang bị pháo nòng dài 45mm và 3 súng máy 7,62mm. Tuy nhiên, tầm hoạt động ngắn làm cho khả năng hoạt động khi tiến sâu vào hậu cứ của đối phương bị hạn chế nên cùng thời gian đó, một loại xe tăng mới được nghiên cứu và chế tạo, T-24, với khối lượng xe tăng được giảm đi, chất đốt dành cho động cơ và trang bị được gia tăng. Lần thử nghiệm cuối cùng được thực hiện vào mùa hè năm 1930 và có 3 tầng được bố trí vũ khí như sau: tháp pháo chính được trang bị pháo 45mm và hai súng máy DT 7,62mm, và tháp pháo trên cùng và đầu xe, mỗi nơi được bố trí một súng máy nữa.
  Kíp xe của T-24 gồm có chỉ huy, liên lạc viên, lái xe – thợ máy và hai xạ thủ súng máy. Chỉ huy và liên lạc viên được bố trí ngồi gần pháo chính trong tháp pháo lớn, lái xe – trong phòng điều khiển, một xạ thủ súng máy được bố trí trên tháp nhỏ phía trên, được trang bị bệ nâng, người còn lại ngồi bên trái lái xe. Thân xe và tháp pháo được làm từ những miếng thép, được liên kết với nhau bằng phương pháp tán đinh. Đầu của T-24 với những miếng thép được xếp nghiêng dưới góc lớn gần kiểu phẳng đứng làm tăng tính chất tự vệ. Nó giúp khả năng bảo vệ kíp xe khỏi hỏa lực từ những súng máy cỡ lớn. Toàn bộ bánh đỡ và bánh truyền, dẫn động bộ phận chuyển động đều có vàng đai bọc ngoài bằng cao su. Vai trò của những vật liệu đàn hồi với lò xo dạng xoẳn ốc thực hiện khả năng giảm xóc theo phương thẳng đứng, có vỏ bọc thép. Để tăng khả năng vượt chướng ngại vật, xe tăng được trang bị thêm bộ phận “đuôi” có thể tháo được. T-24 trang bị động cơ máy bay 8 xilanh kiểu V với 300 sức ngựa. Hệ thống chất làm mát bằng chất lỏng đã gây cháy cho động cơ làm cho lái xe lung túng khi tiến hành dập tắt trong lần thử nghiệm đầu tiên.
  Cơ số đạn của pháo chính là 89 viên, gồm đạn xuyên thép, đạn mảnh (chống bộ binh), đồng thời có cả đạn ria. Tuy nhiên, pháo chỉ được trang bị vào năm 1932, trước đó, trên xe tăng chỉ được trang bị súng máy.
  15 chiếc T-24 đầu tiên được sản xuất vào nửa sau năm 1930. Thân xe được chế tạo tại Izorcky, còn toàn bộ xe tăng được sản xuất tại xưởng sản xuất đầu máy tàu hỏa Kharcov. Tổng cộng có khoảng 25 chiếc T-24 được sản xuất. Sau đó, Liên Xô đã ngừng sản xuất loại xe tăng này. Trong Hồng quân, T-24 phục vụ không lâu và bị thay thế nhanh chóng bởi các loại xe hiện đại hơn. Sau đó, nó được sử dụng cho mục đích huấn luyện. Từ khi được trang bị cho Hồng quân cho đến lúc được thay thế, T-24 tuyệt đối không tham gia bất kỳ hoạt động chiến đấu nào.

Các thông số chính:
Tên gọi                       : T-24
Phân loại                    : hạng trung
Kíp xe                        : 5 người
Khối lượng chiến đấu: 18,5 tấn
Chiều dài,m                : 6,5 (với “đuôi”)
Chiều rộng,m              : 2,8
Chiều cao,m                : 3,0
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : 1/45
Hỗ trợ/mm                   : 4/7,62
Độ dày giáp trước        : 20mm
Độ dày giáp bên           : 20mm
Động cơ                        : M-6, bộ chế hòa khí, 300 sức ngựa
Tốc độ tối đa                : 22km/h
Tầm hoạt động             : 120km.

 Sơ đồ cấu tạo T-24:

 
  Loại xe tăng có số lượng nhiều nhất của Liên Xô thời kỳ trước chiến tranh thế giới thứ 2 là T-26. Thời kỳ gần chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, trong lực lượng vũ trang Hồng quân có hơn 9000 T-26 trong số 1218 tiêu bản đã được sản xuất.
  Xe tăng được thiết kế trên cơ sở “Vickers 6-ton” của Anh và được sản xuất trong quãng từ 1931 đến 1941 tại nhà máy ” Bolshevich”, Leningrad. Trong khoản thời gian này, đã đưa ra được trên 50 phiên bản và 23 trong số đó được đưa vào sản xuất hàng loạt. Tính theo số tháp pháo, hình dạng và trang bị trên xe tăng, có thể phân loại thành 11 kiểu cơ bản., loại được sản xuất với số lượng lớn. Giữa chúng, phiên bản hai tháp pháo với 2 súng máy DT 7,62mm, ở phiên bản khác được trang bị một pháo “Gotrkis” 37mm cùng với DT 7,62mm trên tháp pháo bên phải. Tổng cộng có 1626 T-26 hai tháp pháo được sản xuất. Còn có 96 chiếc tương tự, nhưng được trang bị đài vô tuyến điện và ăng ten dạng vòng trên thân xe đã được sản xuất và được sử dụng làm xe chỉ huy.
  Ở phân xưởng của nhà máy, 2127 T-26 mẫu năm 1933 đồng thời được sản xuất với tháp pháo hình trụ và vũ khí như của BT-5. “Radi” T-26PT, số lượng của loại này là 3938 chiếc, có sự khác biệt với các biến thể thời kỳ đầu là tháp pháo thấp hơn, trang bị vô tuyến điện, ăng ten dạng vòng và giảm cơ số đạn. T-26 mẫu 1939 với tháp pháo hình nón – có khoảng 1975 chiếc được sản xuất, có buồng khác dưới tháp pháo với những mảnh thép được xếp thẳng và nghiêng. Trong số chúng, 204 chiếc được trang bị vũ khí súng máy, súng phòng không. Loại được sản xuất nhiều nhất là loại xe tăng phun lửa. Cùng với súng phun lửa, chúng cũng được trang bị vũ khí thông thường như pháo chính và súng máy. Ngoài ra còn có các biến thể tương tự như OT-132, OT-131 và OT-26, được sản xuất với số lượng ít hơn, ngoài súng phun lửa, chúng chỉ được trang bị súng máy và số lượng lớn hỗn hợp cháy. Đã có hàng chục hoặc duy nhất những tiêu bản được sản xuất với mục đích hỗ trợ hoặc thử nghiệm trên cơ sở T-26: 7 kiểu pháo tự hành, xe làm cầu, xe bọc thép chở quân, xe kéo… Sự tham chiến của T-26 cùng BT-5 được bắt đầu từ nội chiến tại Tây Ban Nha. Sau đó là Khan Khin Gon, tham gia vào các cuộc hành quân giải phóng phía Tây Belorusia và Ukraina, chiến tranh Phần Lan và chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Trong mùa hè năm 1941, vào những tháng chiến đấu đầu tiên, phần lớn T-26 đã bị mất. Điểm yếu cơ bản của T-26 là giáp yếu và không thể khắc phục bằng cách tăng thêm những tấm chắn thép để bảo vệ, vì làm như vậy sẽ giảm đi tốc độ và sự cơ động – chất lượng quan trọng nhất của xe tăng.

Các thông số chính:
Tên gọi                       : T-26 mẫu năm 1939
Phân loại                    : Hạng nhẹ
Kíp xe                        : 3 người
Khối lượng chiến đấu: 10,25 tấn
Chiều dài,m               : 4,62
Chiều rộng,m             : 2,45
Chiều cao,m               : 2,3
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm          : 1/45
Hỗ trợ/mm                  : 2/7,62
Độ dày giáp trước       : 15mm
Độ dày giáp bên          : 15mm
Động cơ                       : T-26, bộ chế hòa khí, 97 sức ngựa
Tốc độ tối đa                : 30mk/h
Tầm hoạt động              : 240km.

 T-26 trang bị vô tuyến điện - xe chỉ huy

 T-26 mẫu năm 1931:

 Tanketka – xe tăng hạng trung. Ngoài khung nhỏ, khối lượng thấp và thiếu tháp pháo là những đặc điểm chính của xe tăng hạng trung này. Vũ khí được trang bị phía trước xe và được đảm bảo góc bắn. Sự khác biệt đặc biệt nữa trong xe tăng loại này – sự sử dụng những tổ hợp sản xuất hàng loạt của xe ô tô một cách rộng rãi trong thiết bị và bộ phận truyền động.
 Tại Liên Xô, việc chế tạo xe tăng loại vừa được bắt đầu từ năm 1927. Công việc nghiên cứu do phòng thiết kế của nhà máy chế tạo quân cụ với T-17 và T-23 đã có những kết quả không tồi so với trình độ kỹ thuật tại thời điểm đó, nhưng cũng cần phải có thêm thời gian để hoàn thiện trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt. Với mục tiêu đẩy nhanh quá trình sản xuất xe bọc thép thế hệ mới cho Hồng Quân, vào năm 1929, chính phủ Liên Xô đã quyết định đặt mua của Anh tài liệu và dây chuyền sản xuất mẫu xe tăng hạng trung “Karen – Loid” Mk VI. Seri của Liên Xô T-27 không sao chép y nguyên bản gốc. Kích thước của T-27 lớn hơn, được lắp động cơ bốn xi lanh mạnh hơn và sử dụng bộ vi sai của xe ô tô Gaz3-AA. Tập thể các nhà nghiên cứu, đứng đầu là N.N.Kozyreb đã thiết lập những đặc điểm địa lý của quốc gia (hạn hán, thời tiết khắc nghiệt) trong mục đích nâng cao thời gian khai thác, vận hành của xe. Thân của T-27 bao gồm những tấm thép cán có độ dày từ 6-10mm, được liên kết với nhau bằng phương pháp tán và đôi khi được thay thế bằng phương pháp hàn. Trang bị của T-27, được dự tính là súng 7,62mm DT. Để gọn hơn, động cơ và tổ hợp bộ phận truyền động được bố trí dọc theo thân xe. Buồng điều khiển được đặt bên trái xe, còn buồng chiến đấu – bên phải. Mỗi thành viên của kíp xe đều có nắp cửa riêng ở trên nóc. Sự quan sát ra bên ngoài được thực hiện qua khe ngắm ở phía trước và theo thân xe.
 Trong kíp lái của T-27 phải chọn người vóc nhỏ bởi vì không gian trong xe chật chội nên họ được bố trí tại hai bên phải, trái và nắp xe không được đóng.
  Tốc độ cao và những ưu điểm trong thời gian này cho phép đưa xe tăng hạng trung vào biên chế các đơn vị kỵ binh. T-27 đã tham gia thành công các cuộc tiễu phỉ ở Trung Á. Vào năm 1935, khả năng chiến đấu cơ động còn được thể hiện qua việc T-27 có thể được máy bay ném bom TB-3 mang trên lưng. Sau khi máy bay cất cánh và đạt đến độ cao nhất định, T-27 sẽ được tháo rời khỏi máy bay, sau đó tiếp đất và thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Tổng cộng từ năm 1931 đến 1933, có 3300 T-27 được sản xuất và bàn giao cho Hồng Quân.
 Những chiếc xe tăng hạng trung này được khai thác vận hành đến đầu những năm 1940, tại thời điểm đó, chưa có kế hoạch thay thế dần dần các xe tăng hạng trung này. Khoảng 2000 xe tăng hạng trung tham chiến trong những tháng đầu tiên của cuộc chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Trong cuộc đổ bộ lên Krech vào 31 tháng 12 năm 1941, T-27 cũng tham gia cùng xe lội nước T-37A với sự giúp đỡ của xà lan. Khoảng vài trăm T-27 trong những năm chiến tranh được sử dụng vào mục đích huấn luyện tài xế lái xe và máy kéo.

Các thông số chính:
Tên gọi                      : T-27
Phân loại                   : xe tăng hạng trung
Kíp xe                       : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 2,7 tấn
Chiều dài,m               : 2,6
Chiều rộng,m             : 1,82
Chiều cao,m               : 1,44
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : -
Hỗ trợ/mm                   : 1/7,62
Độ dày giáp trước       : 10mm
Độ dày giáp bên          : 6mm
Động cơ                       : Gaz3-AA, bộ chế hòa khí, 40 sức ngựa
Tốc độ tối đa                : 42km/h
Tầm hoạt động             : 110km.

 T-27 tại Kiev:

 Xe tăng T-28 là loại xe tăng ba tháp pháo duy nhất được trang bị trong lực lượng vũ trang Liên Xô trong khoảng 10 năm trước chiến tranh. Công việc thiết kế được bắt đầu từ năm 1931 bởi phòng thiết kế dưới sự lãnh đạo của S.A.Gincbura. Mẫu thí nghiệm đã được chuẩn bị  vào cuối năm và trang bị pháo 45mm trên tháp pháo chính, nơi mà khi được đưa vào sản xuất hàng loạt sẽ được thay thế bằng pháo chính KT-28. Seri sản xuất của xe tăng được triển khai tại nhà máy Kirov, Leningrad. Gần tháng 5 năm 1933, nhà máy đã sản xuất được 12 T-28 và 10 chiếc trong số đó đã tham gia lễ duyệt binh chào mừng ngày mùng 1 tháng 5 tại Quảng trường đỏ. Vào tháng 8, xe tăng ba tháp pháo đã được trang bị cho lực lượng Hồng quân Công nông (RKKA). Tổng cộng có khoản 503 xe tăng kiểu này được sản xuất. Loại xe tăng này, cùng với T-35 đươc dùng cho việc đối đầu với các dòng thiết giáp được trang bị tốt của đối phương (thiết kế dành cho việc đấu tăng). Thân của dòng T-28 được hàn từ những lá thép cán có đố dày 20-30mm và được chia thành bốn phần. Vũ khí được phân bố trên ba tháp pháo. Ở tháp pháo chính giữa là pháo chính và súng DT 7,62mm, hai tháp pháo bên, mỗi tháp pháo được trang bị thêm một súng DT 7,62mm nữa. Xe tăng có bộ tổ hợp với những sự khác biệt mới. Trên bộ phận chính, nặng và trên tháp pháo có chỗ quay, được thực hiện bằng tay hoặc bằng thiết bị dẫn động chạy điện, có  hệ thống nâng để cho kíp xe thuận lợi hơn khi làm việc. Đạn pháo được bố trí tại buồng đạn có dạng thùng quay với 12 viên mỗi thùng. Chúng nằm dưới chỗ ngồi của trưởng xe và thông tin viên. Cấu tạo của bộ phận truyền động, được cấu thành từ hai cặp bánh xe nặng, đảm bảo sự ổn định của xe tăng khi vượt qua các chướng ngại vật phức tạp. Tại thời điểm gần chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, trong thành phần Hồng quân có 411 tăng T-28 với năm dạng biến thể mà sự khác biệt cơ bản nằm ở trang bị và độ bọc thép. Chúng lần lượt được gia tăng hỏa lực với sự thay thế pháo KT-28 nòng ngắn bằng pháo nòng dài L-10 và tăng cường súng máy hỗ trợ từ 4 lên 5. Từ năm 1939, theo mệnh lệnh của Voroshilov, phía sau tháp pháo chính bắt buộc phải trang bị súng DT. Súng máy này, được lính tăng Liên Xô gọi đùa là “voroshilov”. Vào năm 1940, có 13 xe tăng được sản xuất với tháp pháo chính hình nón. Khi đó, ngoài phần giáp bên ngoài của phiên bản sản xuất khi trước, xe tăng còn được tăng cường thêm mà chắn trên thân và tháp pháo. Tên của dòng xe này là T-28E. Khoảng vài chục chiếc T-28 được sử dụng cho mục đích thí nghiệm. Trên cơ sở của nó, đã phát triển ra nhiều chủng loại xe vận tải và xe cần cẩu. Trên thân xe được sử dụng trong việc chế tạo xe phòng không tự hành Su-8. Tổ hợp này được tiếp nhận trong hệ thống tự hành seri Su-14. Vào năm 1939, Liên Xô cho ra đời loại xe tăng T-28, trang bị hệ thống bánh chống mìn. Một số xe tăng được chuyển loại thành xe làm cầu IT-28.
 T-28 tham gia trong thời gian xung đột Liên Xô – Phần Lan. Và các cuộc hành quân giải phóng phía tây Ukraina và Belorusia. Vào năm 1935, 2 chiếc T-28 được bán cho Thổ Nhĩ Kỳ.
  Gần như toàn bộ T-28 đã bị bắn cháy trong các trận đánh trong hai tháng đầu tiên của cuộc chiến tranh Vệ quốc. Chỉ có một số ít sống sót, còn nguyên vẹn cho tới năm 1943. Nguyên nhân chủ yếu việc T-28 bị bắn cháy là do sự chuẩn bị không kỹ trong các trận đấu tăng với những tình huống bị tấn công bất ngờ.

 Các thông số chính:
Tên gọi                       : T-28
Phân loại                    : hạng trung
Kíp xe                        : 6 người
Khối lượng chiến đấu: 27,8 tấn
Chiều dài,m               : 7,44m
Chiều rộng,m             : 2,80m
Chiều cao,m               : 2,82m
Số lượng vũ khí          :
Pháo chính/mm           : 1/76
Hỗ trợ/mm                   : 4/7,62
Độ dày giáp trước        : 30mm
Độ dày giáp bên           : 20mm
Động cơ                        : M-17L, bộ chế hòa khí, 50 sức ngựa
Tốc độ tối đa                 : 40km/h
Tầm hoạt động              : 180km.

 T-28 tại bảo tàng xe tăng Parola - Phần Lan:

 Loại xe tăng năm tháp pháo T-35 trong những năm trước chiến tranh Vệ quốc là biểu tượng của lực lượng xung kích trong Hồng quân. Bắt đấu từ mùng 1 tháng 5 năm 1933, một cách đều đặn, 2 lần trong năm, T-35 tham gia các cuộc duyệt binh tại Moskva. Tuy nhiên, T-35 chỉ được tiếp nhận vào các lực lượng vũ trang từ năm 1935. Loạt sản xuất T-35 được tiếp tục cho đến năm 1939, và trong thời gian đó, nhà máy chế tạo quân cụ Kharcov đã chế tạo tổng cộng 61 chiếc T-35. Tính đến thời điểm gần chiến tranh Vệ quốc, 56 chiếc trong số chúng đã có mặt trong các lực lượng vũ trang Hồng quân. T-35 thể hiện học thuyết quân sự của Liên Xô khi đó, dự định sử dụng các loại xe tăng nhiều tháp pháo để hủy diệt công sự của quân địch và hoạt động sau lưng địch. T-35 được trang bị hai pháo chính. Trên tháp pháo chính trang bị pháo nòng ngắn 76mm và súng máy, hai tháp pháo nhỏ phía dưới được lắp pháo 45mm và súng 7,62mm, ngoài ra còn hai tháp pháo khác chỉ bố trí súng máy 7,62mm. Tháp pháo chính (trung tâm) được tách với các buồng khác bởi một vách ngăn – trong đó là chỗ ngồi của trưởng xe, xạ thủ súng máy và liên lạc viên. Tháp pháo trước và tháp pháo sau liên thông với nhau, trong đó phân bố thêm 6 người nữa. Lái xe được ngồi trước tháp súng tiểu liên, và người cuối cùng, thứ 11 – kĩ thuật viên phục vụ cho động cơ, được bố trí ngồi tại cuối xe. Sự quan sát từ trong xe tăng được thực hiện qua kính tiền vọng, khe ngắm với kính thủy tinh và các kiểu kính ngắm khác nhau. Để cho sự liên lạc bên trong xe có sử dụng hệ thống bộ đàm, còn với bên ngoài có hệ thống radio với dạng ăng ten vòng bao quanh tháp pháo. Bộ phận chuyển động của T-35 được phủ bởi một diềm chắn dày 10mm, được hình thành từ 8 căp bánh đỡ, liên kết với 4 bánh truyền – dẫn động. Bánh dẫn động được phân bố cuối xe, đầu xe là bánh dẫn hướng. Không nhìn vào số lượng vũ khí trang bị lớn, T-35 chưa phù hợp với yêu cầu của thời gian khi đó. Cấu trúc phức tạp của xe tăng dẫn đến sự suy giảm chất lượng của bộ phận truyền động. Giáp của seri sau cùng được tăng lên đáng kể và số lượng súng tiểu liên tăng lên 7. Kết quả là mẫu năm 1939 khối lượng xe lên đến 54 tấn và động cơ lên đến 580 sức ngựa.
 Trong các mục đích sản xuất, khai thác sử dụng, tháp pháo và tháp súng máy chính được đồng nhất hóa với tháp pháo của T-28, dẫn đến khả năng nạp đạn được tăng lên. 6 xe tăng sản xuất năm 1939 có dạng tháp pháo hình trụ. Chúng được bố trí với buồng tháp pháo dưới có thành xe thẳng và nghiêng. Nhưng những cố gằng này không mạng lai những kết quả khích lệ. Vì thế, ngàng công nghiệp Quốc phòng của Liên Xô đã sản xuất loại xe tăng hạng nặng mới KV-1 và KV-2 để thay thế toàn bộ T-35. Gầm của T-35 được tận dụng để chế tạo các loại pháo tự hành hạng nặng. Bốn mẫu thí nghiệm pháo tự hành 152 và 204 mm đã được chế tạo trên gầm T-35 vào cuối những năm 30.
 Thời kỳ đầu chiến tranh Vệ quốc, hầu như toàn T-35 được bố trí tại quân khu đặc biệt Kiev, nơi phần lớn bị mất chủ yếu vì lý do kỹ thuật: hư hỏng bộ phận truyền động, động cơ… Chỉ tính những xe tham gia chiến đấu và bị bắn cháy. Ngoài ra khi hỏa lực pháo chống tăng của quân đội phe trục được gia tăng vào năm 1941, sự cồng kềnh, kém cơ động của T-35 đã không cho nó có bất kỳ cơ hội sống sót nào trong trận đánh.

 Các thông số chính:
Tên gọi                      : T-35
Phân loại                    : Hạng nặng
Kíp xe                        : 11 người
Khối lượng chiến đấu: 50 tấn
Chiều dài, m              : 9,72
Chiều rộng,m             : 3,2
Chiều cao,m               : 3,4
Số lượng vũ khí         :
Pháo chính/mm          : 1/76,2mm; 1/45mm
Hỗ trợ/mm                  : 6/7,62mm
Độ dày giáp trước       : 30mm
Độ dày giáp bên          : 20mm
Động cơ                      : M-17M, bộ chế hòa khí, 450 sức ngựa
Tốc độ tối đa               : 30km/h
Tầm hoạt động            : 100km.

 T-35 mẫu năm 1939:

Thời kỳ này, các tank chưa có được quan điểm " một pháo chính linh hoạt" như tank hiện đại, nên rất nhiều súng cỡ nhỏ, quay nhiều hướng, xe có cấu trúc cồng kềnh mà lại mang một khả năng tác xạ rất kém!

Người Đức mở màn WWII với lực lượng tank có tháp pháo chính linh hoạt, pháo chính lớn hơn - nòng cốt cho chiến thuật blitzkrieg trứ danh - dĩ nhiên là những tank Nga theo lối thiết kế lạc hậu sẽ thành vật tế thần!

 
 Những loại xe tăng hạng trung làm nhiệm vụ trinh sát trong các quân đoàn Liên Xô tồn tại nhiều nhược điểm. Để khắc phục điều này, quân đội Liên Xô đã được nhận những loại xe tăng lội nước đầu tiên với tháp pháo có thể xoay theo phương tròn. Trên những mẫu thử nghiệm T-33, T-41 và T-37 vào năm 1932 đã sản xuất ra nhiều phiên bản với sự bố trí tháp pháo khác nhau trên cơ sở sử dụng tổ hợp xe tải GAZ-AA. Trong quá trình đưa vào sản xuất hàng loạt dưới cái tên T-37, xe tăng có thân với lượng choán nước lớn và có trang bị thêm phao – trên gờ xích, được gắn bởi nút. Xe tăng có khả năng hoạt động dưới nước ổn định và cơ động. Chân vịt được làm từ những tấm thép, giúp xe có thể đi lùi trong môi trường nước. Hai công xưởng (số 37 ở Moskva và “GAZ” tại Gorki) từ năm 1933 đến 1936 đã sản xuất 2672 tăng lội nước T-37 với tất cả các biến thể. Trừ dòng T-37A (không có đài vô tuyến), vào thời gian này, 643 T-37U được sản xuất có trang bị đài vô tuyến 71-TK-1. Sự khác nhau của chúng thể hiện qua tầm phủ của ăng ten theo chu vi thân xe. Đồng thời, có 75 xe tăng OT-37 (BKhM-4) được trang bị súng tiểu liên DT và hệ thống phun lửa.
  Vào năm 1936, T-37 được thay thế bằng loại xe hiện đại hơn T-38. T-38 khác biệt so với T-37 bởi thân xe được làm bằng phương pháp hàn – tán đinh và cải tiến hệ thống treo, cho phép tăng khả năng hoạt động dưới nước và tốc độ khi hoạt động trên đất liền. T-38 tiếp nhận bộ ly hợp ma sát hai bên hông thay thế cho bộ vi sai, tăng khả năng cơ động và điều khiển xe. Vào năm 1938, xe tăng được hiện đại hóa theo con đường thay đổi hệ thống động cơ và bộ phận truyền động từ xe ô tô GAZ M-1 và nhận tên gọi mới T-38M2. Tốc độ của nó tăng lên đến 46km/h, khối lượng chiến đấu 3,8 tấn. T-38 cũng được chế tạo bởi các công xưởng số 37 và “GAZ”. Tổng cộng từ năm 1936 đến 1939 đã có 1217 T-38 và T-38U với đài vô tuyến điện.
  Trong thời gian trước chiến tranh, T-37 và T-38 còn được thử nghiệm với hình thức vận chuyển bằng đường không với sự giúp đỡ của các loại máy bay ném bom. Xe tăng được thả từ độ cao 6 mét khi tốc độ máy bay đạt 160km/h. Kíp xe tiếp đất bằng dù.
 Những chiếc xe tăng lội nước này trong biên chế quân đội Liên Xô tham gia vào chiến tranh với Nhật Bản tại vùng Khan Khin Gôn, vào cuộc “chiến tranh mùa đông” với Phần Lan. Sau đó, do giáp bảo vệ và trang bị yếu, chúng được sử dụng vào mục đích khác – thông tin, vận chuyển đạn, bảo vệ ban tham mưu... Thời điểm gần chiến tranh Vệ quốc, Liên Xô có 2225 xe tăng T-37A/TU và 1090 T-38 và T-38TU. Hầu hết chúng bị mất tại các mặt trận trong những tháng đầu tiên của cuộc chiến, số còn lại được chuyển hóa, sử dụng vào mục đích huấn luyện.

Các thông số chính:
Tên gọi                  : T-38
Phân loại                : xe tăng lội nước hạng nhẹ
Kíp xe                    : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 3,8 tấn
Chiều dài,m             : 3,78
Chiều rộng,m           : 2,33
Chiều cao,m            : 1,63
Số lượng vũ khí        :
Pháo chính/mm         : -
Hỗ trợ/mm               : 1/7,62
Độ dày giáp trước     : 8mm
Độ dày giáp bên        : 8mm
Động cơ                   : GAZ-AA, bộ chế hòa khí, 40 sức ngựa
Tốc độ tối đa            : 40/6
Tầm hoạt động          : 230km

 T-37 tại bảo tàng Kiev

 BT-2 là đại diện đầu tiên cho dòng xe tăng bánh – xích của Liên Xô. Vào năm 1930, tại Liên Xô,  Hiệp hội thương mại dưới sự lãnh đạo của I.A.Khalevski – với mục đích mua sắm những kỹ thuật mới dành cho xe bọc thép, máy kéo và xe ô tô cùng các tài liệu kỹ thuật để phục vụ cho sự sản xuất hàng loạt các phương tiện đó trong các nhà máy của Liên Xô sau này.
 Tại Mỹ, sự chú ý của Hiệp hội hướng về loại xe tăng có tốc độ cao và cơ động Kricti. Nhờ sự giúp đỡ của Thương vụ “Amtorg”, việc mua hai mẫu loại xe tăng (M1930) -  không có tháp pháo và trang bị  đã diễn ra suôn sẻ, không gặp bất kỳ vấn đề vướng mắc nào và được đưa về Liên Xô bằng đường biển.
 Xe tăng được đưa về Liên Xô vào năm 1931, sau khi được nghiên cứu một cách kỹ lưỡng, Liên Xô đã quyết định đưa loại xe này vào sản xuất hàng loạt dưới tên gọi BT-2. Nó được thiết kế tháp pháo đặc biệt, được trang bị pháo 37mm và, được bắt đầu từ mẫu thứ 61, súng máy DT 7,62mm trên một ụ hình cầu nằm bên phải tháp pháo. Tháp pháo được quay bằng tay với sự giúp đỡ của cơ cấu hành tinh (gồm 2 vành răng cưa vát khớp với nhau gần vuông góc), còn thanh nâng phục vụ cho việc ngắm bán của pháo chính và súng tiểu liên có thể thực hiện theo phương thẳng đứng. Do nhược điểm của pháo chính và khả năng nắm bắt kỹ thuật không tốt nên 350 chiếc BT được sản xuất chỉ có phiên bản súng 7,62mm với súng đồng trục DA-2. Các kết cấu còn lại của xe tăng đều phù hợp với phiên bản của Mỹ, ngoại trừ bộ phận truyền động bằng xích nhưng những xe tăng khác, BT-2 còn có thể di chuyển bằng bánh đỡ với bánh thứ nhất đóng vai trò bánh dẫn động. BT-2 dự định được lắp động cơ máy bay M-5 (của công ty Mỹ “Liberti”), tuy nhiên sau đó bị đình chỉ.
 Cũng vào mùng 7 tháng 11 năm 1931, 3 seri loại BT-2 tham gia vào cuộc duyệt binh ở Kharcov. Tuy nhiên, sự khai thác sử dụng loại xe này ngày càng trở nên phức tạp do những nhược điểm về kỹ thuật và chất lượng thấp so với tiêu chuẩn của một xe tăng. Động cơ máy bay được biết đến qua sự khó tính và thường xuyên bị hỏng trong khi hoạt động, thậm chí bốc cháy vì quá nhiệt. Sự liên kết không hoàn hảo được chỉ ra là nguyên nhân của sự tiết dầu từ động cơ. Thân xe không tạo được độ cứng cần thiết, dẫn đến sữ gãy vỡ của mô tơ.
 Một số không ít BT-2 đã có mặt trong Hồng quân là là sự giúp đỡ quý báu trong công việc đào tạo, huấn luyện các kíp xe tăng. Có khoảng trên 600 xe loại này được sản xuất, tham gia vào các đơn vị cơ giới. Không tính đến các nhược điểm của xe tăng, lính tăng Liên Xô đánh giá cao loại xe tăng này ở chất lượng động lực – tốc độ,sự cơ động và khả năng vượt qua các chướng ngại vật khác nhau.
  Từ những năm 1930, BT-2 còn được thử nghiệm với pháo chính 76mm hoặc pháo tự động. Bốn chiếc BT-2 vào năm 1937 được chuyển loại thành xe làm cầu, được trang bị hệ thống cầu có trọng tải 15 tấn. Khối lượng của cầu là 2670kg và thời gian lắp ghép từ 30 đến 45 giây.
 
 Các thông số chính:
Tên gọi                 : BT-2
Phân loại               : hạng nhẹ
Kíp xe                   : 2 người
Khối lượng chiến đấu: 11,3 tấn
Chiều dài,m            : 5,35
Chiều rộng,m          : 2,23
Chiều cao,m           : 2,16
Số lượng vũ khí       :
Pháo chính/mm       : 1/37
Hỗ trợ                   : 1/7,62
Độ dày giáp trước   : 13mm
Độ dày giáp bên     : 13mm
Động cơ                : M-5, bộ chế hòa khí, 40 sức ngựa
Tốc độ tối đa         : 52/72km/h
Tầm hoạt động       : 120/200km (trên bánh xe).

BT-2:

 Vào năm 1933, phiên bản cải tiến BT-5 đã xuất hiện thay thế cho loại BT-2. BT-5 khác với người tiền nhiệm của nó ở cấu trúc tháp pháo hai tầng mới hơn với pháo chính 45mm 20K mẫu năm 1932 và súng đồng trục DT. Tháp pháo có bộ phận đuôi thoải – trong đó chứa đạn pháo. Trên xe tăng chỉ huy, phần phía sau dành để chứa hệ thống liên lạc vô tuyến điện. Loại xe tăng này, đầu tiên được thiết kế ăng ten dạng tay vịn (bao quanh tháp pháo chính), nhưng ở các loạt sản xuất sau, loại ăng ten này đã được tháo bỏ, bởi vì trong trận đánh, nó trở thành mục tiêu chính cho hỏa lực của đối phương. Ngoại trừ kính ngắm viễn vọng (như trên BT-2), BT-5 đồng thời có cả kính ngắm tiềm vọng toàn cảnh. Trên BT-5 có hai dạng tháp pháo: dạng tán đinh và dạng hàn. Phần thân tháp pháo hình trụ được ghép từ hai mảnh thép được uốn cong – hai khe quan sát và hai cửa sổ dành cho sự tác xạ từ súng bộ binh.
 Trên kết cấu của thân xe, bộ phận truyền động được nâng lên một cách đáng kể. Giáp của BT-5 có độ dày tương đương BT-2 vì vậy, khối lượng chiến đấu của BT-5 không hề tăng lên dù đã được nâng cấp pháo chính và súng bộ binh so với BT-2. Theo thời gian, các bánh đỡ của của BT-5 đã được thay thế bằng phương pháp rèn khuôn – đơn giản hóa công nghệ chế tạo và tăng độ vững chắc. Vấn đề về động cơ của BT-5, cũng như của BT-2 và chưa được giải quyết. Như BT-2, BT-5 vẫn sử dụng động cơ máy bay M-5, khó tính và không tin cậy và để đảm bảo an toàn, BT-5 đã được lắp hệ thống chữa cháy đáng tin cậy. Trong quá trình thử nghiệm, BT-5 đã được lắp động cơ M-17, nhưng cuối cùng được yêu cầu sử dụng hệ thống làm mát hiện đại hơn.
 Cho đến năm 1935, tổng cộng có khoảng 1900 BT-5 được sản xuất. Lần tham chiến đầu tiên của nó được biết đến là cuộc nội chiến tại Tây Ban Nha, nơi mà BT-5 tham gia các trận đấu tăng với các loại xe tăng hạng nhẹ và xe tăng loại vừa của đối phương có giáp yếu hơn.Trong 50 xe tăng BT-5, một số lượng lớn bị mất trong các trận cuộc tấn công vào các khu vực phòng ngự vững chắc Fuentec-de-Ebro và Teruel, số còn lại, sau khi những người Liên Xô tình nguyện về Tổ quốc, được bàn giao lại cho quân đội Cộng hòa Tây Ban Nha. Một số trở thành chiến lợi phẩm và được sử dụng trong các binh đoàn của Franco.
 Vào năm 1939, BT-5 tham gia vào các trận đánh với quân Nhật gần sông Khan Khin – Gôn, sau đó, tham gia tấn công vào các đơn vị Phần Lan trong “chiến tranh mùa đông”, còn mùa hè năm 1941, tham gia vào các trận chiến chống lại các cuộc tấn công của quân đội Phát xít. Sau những thiệt hại lớn trong vài tháng đầu tiên của cuộc chiến tranh Vệ quốc, BT-5 biên chế thành các phân đội nhỏ, nhưng trên một số chiến trường, ví dụ như ở Leningrad, nó vẫn phục vụ chiến đấu cho đến giữa năm 1944.
 Trên cơ sở BT-5, được cái tiến thành xe làm cầu, được tiếp nhận trong thời gian xung đột với Phần Lan. Vào năm 1936, một số BT-5 được chuyển loại thành xe lội nước với ống thở có đội dài gần 3m. Trong quá trình lội nước, toàn bộ nắp xe và cửa sổ đều phải đóng kín. Loại xe dành cho lội nước này có tên gọi BT-5 PKh và có thể lặn dưới độ sâu 4,5m. Sau này, BT-5 còn được trang bị đạn phản lực RX-132. Cũng trên BT-5, dưới sự chỉ đạo của IU.A. Pabedonosev, tiếp tục các thí nghiệm cho đến năm 1935. Không tính đến những kết quả tích cực thì những công việc thí nghiệm trên nó cũng đã bị đình chỉ.

 Các thông số chính:
Tên gọi                 :BT-5
Phân loại               : hạng nhẹ
Kíp xe                   : 3 người
Khối lượng chiến đấu: 11,5 tấn
Chiều dài,m            : 5,5
Chiều rộng,m          : 2,23
Chiều cao,m           : 2,25
Số lượng vũ khí       :
Pháo chính/mm       : 1/45
Hỗ trợ                   : 1/7,62
Độ dày giáp trước   : 13mm
Độ dày giáp bên     : 13mm
Động cơ                : M-5-400, bộ chế hòa khí, 400 sức ngựa
Tốc độ tối đa         : 52/72km/h
Tầm hoạt động: 150/200 (trên bánh xe).

  Cấu tạo BT-5

 Trong dòng xe tăng bánh – xích, dòng xe được đánh giá cao nhất là BT-7. Trong thời gian trước chiến tranh thế giới, đây là kiểu xe tăng duy nhất trên thế giới có thể đạt tới tốc độ trên xích và bánh xe – 53 và 73km/h.
  Được phát triển từ BT-5, BT-7 có cấu trúc khác biệt hẳn. Các chi tiết của BT-7 được gắn kết hoàn toàn bằng phương pháp hàn, thân xe với sự thay đổi hình dạng bộ phận đầu và mũi xe cho  phép tăng thể tích bên trong xe mà không ảnh hưởng nhiều đến kích cỡ và khối lượng của xe. Điều đó cho phép tăng cơ số đạn và nhiên liệu của xe tăng. Động cơ M-5 được thay thế bằng động cơ M-17T tin cậy hơn. Trong seri xuất xưởng đầu tiên, BT-7 được lắp tháp pháo hình trụ với trang bị như của xe tăng BT-5, còn từ năm 1937 trở đi được lắp tháp pháo hình nón – tăng khả năng bảo vệ xe khỏi các loại đạn chống tăng. Ngoài ra, BT-7 với tháp pháo hình nón còn có sự nâng cấp hệ thống treo và hộp số tăng tốc độ gấp ba (3) lần. Theo dòng thời gian, vành đai cao su trên bánh dẫn động khi xe hoạt động bằng bánh xích biến mất, còn các mắt xích lớn nhường chỗ cho các mắt xích nhỏ hơn. Trong quá trình hiện đại hóa, độ dày của đầu xe, khối lượng xe tăng lên 13,925 (mười ba nghìn chín trăm hai mươi lăm) kg. Một số lượng BT-7 được trang bị sung máy phòng không trên tháp pháo.
  BT-7 - cũng như các dòng xe tăng trước của Liên Xô có nhiều phiên bản khác nhau. Xe chỉ huy với đài vô tuyến điện (có 2017 xe được sản xuất theo tiêu chuẩn, tuyến tính – 2596 xe). BT-7M, seri xe tăng nội địa đầu tiên với động cơ diezen B-2, nhiên liệu chất lượng cao và khả năng chống cháy nổ. Loại xe tăng này có 715 chiếc được chế tạo. Một số BT-7A với số lượng không lớn được chế tạo thành pháo tự hành ( với pháo nòng dài L-11 hoặc F-32). Với mục đích chế tạo các loại xe tăng có trang bị sung phun lửa, trang bị màn khói và các nguyên tố có độc tính. Xe tăng phun lửa OT-7, khác biệt với các dòng xe khác chỉ ở hệ thống phun lửa được bố trí trên nóc của tháp pháo dưới với tầm hiệu quả 70m. Thùng nhiên liệu 85 lít mỗi thùng được bố trí trên gờ chắn bánh xích. Trên BT-20 (A-20) và BT-IS được thử nghiệm nâng cấp bộ phận truyền động với ba cặp bánh dẫn động làm tăng tầm hoạt động của xe tăng khi không có dây xích. Việc hoàn thiện, nâng cấp thân xe và tháp pháo làm tăng khả năng khả năng tự bảo vệ của xe tăng trong trận đánh. Trên cơ sở của BT-7, các loại xe tăng chỉ huy, xe bọc thép hay BT-7TT được thí nghiệm hệ thống điều khiển từ xa.
  BT-7 được sử dụng trong nhiều điểm nóng trên lãnh thổ Liên bang Xô Viết trong thời kỳ trước chiến tranh Vệ quốc. Thời điểm gần chiến tranh Vệ quốc, hơn một nửa số lượng BT-7 được yêu cầu đại tu hoặc trung tu và không được thực hiên đúng lúc. Các đơn vị Hồng quân – được trang bị BT đã bị thiệt hại một số lượng lớn (có ý nghĩa – NV) trong những tháng đầu tiên của cuộc chiến mặc dầu rằng các đặc điểm về kỹ thuật – thông số của loại xe tăng này vừa đủ cao trong các cuộc đối đầu với các loại xe tăng của đối phương. Lý do chính dẫn đến loại xe tăng này bị mất trong các trận đánh là chiến thuật sử dụng và phối hợp xe tăng không tốt. Cùng với sự xuất hiện của các phương tiện kỹ thuật mới hơn, số BT-7 còn lại được chuyển về các trường trung học xe tăng hoặc lực lượng dự bị. 211 chiếc BT-7 cuối cùng cùng với các xe tăng khác vào tháng 9 năm 1945 tham gia vào lực lượng đánh bại các tập đoàn Kvantun của quân Nhật tại Viễn Đông. Một số trong đó đã đi đến trận đánh cuối cùng giải phóng Kharbin.

  Các thông số chính:

Tên gọi:BT-7 sản xuất năm 1939
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 13,9 tấn
Chiều dài,m: 5,66
Chiều rộng,m: 2,29
Chiều cao,m: 2,42
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/45
Hỗ trợ: 2/7,62
Độ dày giáp trước: 22mm
Độ dày giáp bên: 13mm
Động cơ: M-17T, bộ chế hòa khí, 400 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 53/73 km/h
Tầm hoạt động: 375/460km (trên bánh xe).

 BT-7:
 

  Đây là seri xe chiến đấu đầu tiên của thế giới trong lớp tăng hạng nhẹ được trang bị pháo hạng nặng 76 mm.
  Đến giữa những năm 30 của thế kỷ 20, toàn bộ các xe tăng hạng nhẹ được trang bị loại pháo chính tiêu chuẩn 37-47mm với tháp pháo có khả năng quay 360 độ. Trên gầm các loại xe tăng hạng nhẹ đó, các loại pháo tự hành có thể được trang bị các loại vũ khí cỡ lớn hơn, nhưng sự dẫn hướng theo phương nằm ngang của loại pháo này chỉ quay được một số góc nhất định – một hạn chế lớn về hiệu quả chiến đấu của loại vũ khí này. Sự khó khăn của việc lắp các loại pháo mạnh trên xe tăng hạng nhẹ được kết thúc với sự chế tạo một cách đảm bảo các tháp pháo lớn với các gờ không lớn để gia cố them sự chắc chắn của chúng với thân xe tăng. Sự thử nghiệm đầu tiên cả loại tháp pháo này được thực hiện vào năm 1934, cho loại xe tăng BT-7Avới tháp pháo nguyên bản. Tháp pháo được trang bị pháo 76mm mẫu năm 1927. Tuy nhiên, theo các thử nghiệm trong thực tế, nó đã bị loại bỏ. Sự thành công cùng với tháp pháo đơn giản hơn, được chế tạo nhằm làm tăng sức mạnh hỏa lực của T-26. Đó là loại tháp pháo với pháo chính KT-28 được tiếp nhận dưới tên gọi T-26-4 và được áp dụng trên các loại xe tăng hạng nhẹ T-26 và BT-7. Cùng với khả năng sử dụng loại đạn “3insơ”, các loại xe tăng này có thế tiêu diệt các công sự vững chắc – việc mà trước đây các loại tăng hạng nhẹ không thực hiện được. Trong các mục đích thử nghiệm, BT-7 được trang bị loại pháo nòng dài 76mm mạnh hơn.  Một trong số đó là F-32 – về sau được trang bị cho dòng xe tăng hạng nặng KV.
  Đến năm 1937, có 156 xe tăng BT-7A và vài chục T-26A được chuyển giao cho Hồng quân và tham gia vào chiến tranh Vệ quốc. Vào năm 1942, một số xe tăng BT-7 bị quân đội Phần Lan chiếm được trong cuộc chiến tranh Liên Xô – Phần Lan và được chuyển hóa thành hệ thống pháo tự hành. Chúng được trang bị tháp pháo do Phần Lan sản xuất và lựu pháo 144mm của Anh. Hệ thống pháo tự hành này chỉ có thể bắn từ một địa điểm cố định. Vào năm 1944, trong thời gian giải phóng Bưborg, Hồng quân đã đẩy lùi kẻ thù và chiếm lại được những chiếc xe tăng này.
  
 Các thông số chính:
Tên gọi:BT-7A
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 14,4 tấn
Chiều dài,m: 5,66
Chiều rộng,m: 2,29
Chiều cao,m: 2,5
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/76
Hỗ trợ: 3/7,62
Độ dày giáp trước: 13mm
Độ dày giáp bên: 13mm
Động cơ: M-17T, bộ chế hòa khí, 400 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 53/73 km/h
Tầm hoạt động: 375/460km.

 BT-7A:
 

27. CMK


 Dòng xe tăng hạng nặng nhiều tháp pháo cuối cùng của Liên Xô là xe tăng hai tháp pháo CMK và T-100 với vỏ thép của xe có khả năng chống đạn cao. Chúng được chế tạo trong cuộc chạy đua giữa phòng thiết kế quân sự của nhà máy Kirov (CMK) và nhà máy Leningrad số 185 (T-100). Mục đích rõ ràng của công việc này là thiết kế loại xe tăng mới cho sự thay thế xe tăng hạng nặng T-35 và cho các hoạt động tại các khu vực có công sự phòng thủ vững chắc của kẻ thù.
  Phiên bản đầu tiên của CMK được thiết kế dưới sự chỉ đạo của Zh.IA. Kotin. Tháp pháo chính được thiết kế hình nón (hình phễu), được trang bị pháo chính 76mm L-11 và có thể quay 360 độ. Tháp pháo nhỏ phía dưới được trang bị pháo 45mm với khả năng di chuyển dọc theo trục thân xe một cách tuyệt đối: phía sau – bên phải; còn tiến lên – bên trái. Toàn bộ hai tháp pháo đều được trang bị kính ngắm và kính tiềm vọng để quan sát. Động cơ máy bay 850 sức ngựa AM-34 được trang bị đảm bảo cho khối thép 55 tấn có thể di chuyển với tốc độ tối đa 35km/h. Thân xe và tháp pháo được bọc thép dày nhất bởi những tấm thép cán với độ dày phần đầu và hai bên là 60mm. Bảy người trong kíp xe có thể tác xạ đồng thời trong mọi hướng.
  Hình mẫu bằng gỗ của CMK được  giới thiệu trong cuộc họp của Chính phủ Liên Xô vào tháng 12 năm 1938. Việc bọc thép cho phần sau của xe tăng được thừa nhận là không cần thiết và dung nó vào việc tăng độ dày cho giáp bảo vệ xe tăng.
  Mẫu thí nghiệm xe tăng hạng nặng hai tháp pháo CMK được chạy thử vào năm 1939. Ngoài trang bị pháo lớn, còn được trang bị súng đại lien hạng nặng DK ở phía sau của tháp pháo chính. Ngoài ra, xe tăng còn được trang bị súng phòng không. CMK tham gia vào các hoạt động quân sự tại eo Karelia trong thời gian chiến tranh Liên Xô – Phần Lan. Tuy nhiên, CMK không được đưa vào sản xuất hàng loạt, bởi vì các Lực lượng vũ trang Liên Xô sau đó được nhận loại xe tăng KV với nhiều tính năng vượt trội hơn.
  T-100 cũng chỉ dừng ở mức tiêu bản thí nghiệm và khác biệt rõ rang nhất giữa nó với CMK nằm ở bộ phận truyền động. Trên cơ sở T-100, Liên Xô đã phát triển loại pháo tự hành SU-100U với pháo 130mm.

 Các thông số chính:
Tên gọi: CMK
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 7 người
Khối lượng chiến đấu: 55 tấn
Chiều dài,m: 8,75
Chiều rộng,m: 3,4
Chiều cao,m: 3,25
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/76,2; 1/45
Hỗ trợ: 3/7,62
Độ dày giáp trước: 75mm
Độ dày giáp bên: 60mm
Động cơ: AM-34, bộ chế hòa khí, 850 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 35 km/h
Tầm hoạt động: 230 km.

 Cấu tạo CMK (SMK):

 T-100:
 

28. Christie T3
   

 Cuộc cách mạng mang tính đột phá về cấu tạo của xe tăng được thực hiện vào những năm 20 và 30 của thế kỷ 20 bởi một kỹ sư người Mỹ - chủ một công ty tư nhân – Dzh. Uloter Christie. Sự xuất hiện của “xe tăng Christie” đồng nghĩa với một loại xe chiến đấu có tốc độ cao. Ý tưởng về loại xe tăng có thể hoạt động bằng xích hoặc bánh xe có tốc độ cao và khả năng di chuyển linh hoạt, thậm chí có thể hy sinh các đặc tính khác – được thể hiện trong loạt mẫu thử nghiệm của Christie. Ông đã thiết kế mẫu đầu tiên của loại xe này vào năm 1919. Bản thử nghiệm đầu tiên chỉ có hai cặp bánh xe, có thể đạt tới tốc độ tối đa 11km/h trên xích và 21km/h khi hoạt động bằng bánh xe. Sự chuyển đổi cơ chế hoạt động diễn ra trong 15 phút. Bởi mẫu thử nghiệm này nhiều nhược điểm nên bắt buộc Christie phải làm lại. Mẫu mới năm 1921 được thiết kế cặp bánh trước có lò xo và giá chuyển hướng trung tâm được nâng lên. Xe tăng không có tháp pháo, chỗ ngồi của lái xe được bố trí dưới nắp đầu xe, còn pháo được lắp tại đầu xe. Quân đội Mỹ không thể hiện sự hứng thú với thiết kế này và vào năm 1926, Christie đã giới thiệu hai phiên bản xe tăng cho Ba Lan, tuy nhiên cũng không thành công. Sau hai năm, ông đã thiết kế loại xe chạy bằng bánh xe – xích mới với bảy bánh đỡ, có hệ thống bu-gi treo riêng biệt. Mặc dù tốc độ của T3 có thể đạt tới tối đa 74km/h trên bánh xe và 43km/h trên xích, quân đội Mỹ với sự nghi ngờ tính hiệu quả và không quan tâm lắm tới loại xe tăng này. Quân đội Mỹ chỉ đặt hàng 7 xe tăng Christie. Ba (3) chiếc T3 mẫu năm 1931 được gia nhập trung đoàn bộ binh số 67 và được biết dưới tên gọi “Tonardo”, “Harrikein”, “Siklon”. Bốn (4) chiếc loại T1 trang bị súng đại lien 12,7mm được biên chế vào sư đoàn kỵ binh số 1. Quân đội Hoa Kỳ đồng thời cũng mua 2 xe tăng T3 – loại được dành cho Ba Lan và được mang tên T3E1. T3E1 khác với T3 ở chạc bánh răng thay cho xích dẫn động của bộ phận truyền động khi xe tăng hoạt động trên bánh xe. Ngoài ra, còn có thêm hai xe tăng T3 mẫu năm 1939 được bán cho Liên Xô – nơi mà chúng phục vụ cho công cuộc thiết kế dòng tăng BT.
   Sự khác nhau về cấu trúc bên ngoài mang tính nguyên tắc của T3 so với các dòng xe tăng cùng thời được thể hiện qua hai đặc điểm: 1. Thân xe dài và hẹp với bộ phận mũi xe hình nêm (chêm) được kéo dài; 2. Bánh xe lớn. Đặc điểm đầu tiên có tác dụng: khi đầu xe bị đạn bắn vào, với cấu tạo của nó sẽ làm cho đạn bị trượt đi hoặc nảy ra – tăng khả năng tự bảo vệ cho xe tăng. Đặc điểm thứ hai: đảm bảo cho sự đơn giản và nhanh chóng khi chuyển hóa khả năng hoạt động xích sang bánh xe. Nhưng điểm quan trọng nhất là thiết kế bên trong xe: hệ thống treo của bánh xe đảm bảo cho chúng có khả năng nâng cao, động cơ mạng tăng tính cơ động cho xe tăng. Tất cả đảm bảo cho tính chất của xe tăng Christie – tính động lực (динамичность). Chúng mang lại cho xe tăng T3 tính cơ động trong quá trình hành quân, tổ lái hai người chỉ cần khoảng thời gian 30 phút để thay thế, chuyển từ xích sang bánh xe hoạt động trên đường. Trong trường hợp này, các bánh trước trở thành bánh dẫn hướng, hai cặp bánh giữa được nhấc lên và cặp bánh sau cùng làm nhiệm vụ bánh truyền động. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm về khả năng vận động, T3 cũng có những nhược điểm:  sự hao mòn các mắt xích trong dải xích và thể tích buồng lái và chiến đấu nhỏ bởi sự bố trí lò xo của hệ thống treo bên trong xe.
  Những công lao của Christie đã đưa ông trở thành người đầu tiên kế hợp được ba tính chất cơ bản dành cho xe tăng: sự cơ động, hỏa lực mạnh và khả năng tự vệ. Trên cơ sở này, các kỹ sư Liên Xô đã hoàn chỉnh lại để thiết kế và sản xuất loại xe tăng bánh – xích với số lượng lớn.

 Các thông số chính:
Tên gọi: Chiristie T3
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 10,97 tấn
Chiều dài,m: 5,82
Chiều rộng,m: 2,46
Chiều cao,m: 2,31
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ: 3/7,62
Độ dày giáp trước: 16mm
Độ dày giáp bên: 13mm
Động cơ: “Liberty”, bộ chế hòa khí, 338 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 43/74 km/h
Tầm hoạt động: không xác định.

 Christie T3:
 

   

 Vào thời kỳ giữa hai cuộc chiến tranh, hang “Reanult” lần đầu tiên tại Pháp bắt đầu chế tạo loại xe tăng hạng trung dưới tên gọi D1 và D2. Chúng trở thành nền tảng, phục vụ cho các công ty khác, những nơi thiết kế các loại xe chiến đấu vào giữa những năm 30 của thế kỷ XX nhằm mục đích hỗ trợ hỏa lực cho bộ binh.
  Hãng “Renault” đã chế tạo hai phiên bản D1A và D1B. D1A không khác nhiều so với  xe tăng hạng nhẹ Renault NC27 theo độ bọc thép, trang bị và hệ thống động cơ. Chúng được giới thiệu như là một phiên bản nâng cấp cuối cùng với kíp xe tăng từ 2 lên 3 người. Giáp bảo vệ thân xe được nâng cấp dày hơn, đầu xe được lắp các miếng thép với độ nghiêng đáng kể. Vũ khí chính của xe tăng là pháo 37mm và súng máy 7,5mm. Tổng cộng có 10 chiếc D1 được chế tạo, khả năng di chuyển của D1 là chậm bởi động cơ của xe không mạnh. Biến thể thứ 2, D1B được tiếp nhận pháo mới 47mm, gắn đồng trục với súng máy. Thân xe được nâng cấp giáp dày thêm và  bộ phận đầu xe được bọc thép dày 35mm. Thành viên thứ 3 của kíp xe – xạ thủ súng máy kiêm nhiệm vụ liên lạc viên qua hệ thống liên lạc. Đặc trưng cấu trúc bên ngoài loại xe tăng này là có bộ khung ăngten, bố trí phía sau xe. Nhưng điểm chính yếu ở đây là D1 có bộ phận truyền động mới với 4 cặp bánh đỡ, được che bởi một diềm chắn thép. Hệ thống động cơ 100 sức ngựa cho phép khối thép nặng 14 tấn di chuyển trên đường với vận tốc 20km/h. Tổng cộng có 50 chiếc D1 được sản xuất và được bố trí tại Bắc Phi.
  Sự phát triển cao nhất của dòng D1 là xe tăng D2 với bộ chế hòa khí 6 xi lanh “Renault” 150 sức ngựa cho phép xe tăng đạt tới vận tốc tối đa 25km/h Tháp pháo ST-1 được thay bằng tháp pháo tiêu chuẩn APX-1 – loại đã được trang bị cho một kiểu xe tăng do một công ty khác chế tạo. Độ dày phần đầu xe được đôn dày lên 40mm, khối lượng tăng lên đến 18 tấn. Trang bị của D2 không thay đổi.
  Tại các trận đánh trong Chiến tranh thế giới thứ hai, D1 và D2 không thể hiện được nhiều. Nhưng xe tăng hạng nhẹ D2 đã để lại dấu ấn trong lịch sử các lực lượng vũ trang trên thế giới rằng: Đại tá – chỉ huy sư đoàn xe tăng số 4 Charles De Gonle  - người sau chiến tranh đã trở thành Tổng tư lệnh và Tổng thống nước Cộng hòa Pháp đã chiến đấu trên một xe tăng hạng nhẹ loại này.

   Các thông số chính:
Tên gọi: Renault D2
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 18,5 tấn
Chiều dài,m: 5,44
Chiều rộng,m: 2,66
Chiều cao,m: 2,2
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/47
Hỗ trợ: 1/7,5
Độ dày giáp trước: 40mm
Độ dày giáp bên: 20mm
Động cơ: Renault, bộ chế hòa khí, 150 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 25km/h
Tầm hoạt động: 140km.

 Renault D2 bị quân Đức chiếm:
 

 Trong lịch sử phát triển xe tăng, loại xe tăng này được biết đến như là loại xe tăng có trọng lượng lớn nhất được sản xuất, được sản xuất vào quãng thời gian trước chiến tranh thế giới. Xe tăng Pháp “Sen – Shamon” và “Sneider” đã bộc lộ nhiều nhược điểm, vì thế, giới quân sự của Pháp đã đưa ra đơn đặt hàng loại xe tăng hạng nặng mới mang tính đột phá.
  Vào năm 1916, vào lúc cuộc chiến tranh Thế giới lần thứ nhất đang vào giai đoạn ác liệt nhất, tại nhà máy FCM cách Tulon không xa, đã thiết kế được hai mẫu xe tăng hạng nặng của Pháp được tiếp nhận dưới tên gọi xe tăng A1. Chúng có giáp dày đến 35mm, khối lượng 41 tấn và mỗi xe được trang bị một pháo chính 75mm và hai súng đại liên. Một trong hai chiếc xe đó hoạt động bằng cơ chế truyền động cơ học, chiếc còn lại – động cơ điện. Sau đó, mẫu xe tăng hạng nặng thứ 3 đã được thiết kế - 1B, trang bị pháo 105mm. Kíp xe của 3 chiếc xe khổng lồ này gồm 12 người cho mỗi xe. Chỗ ngồi của kíp lái được dự kiến bố trí tại cửa bên phải thành xe. Theo kế hoạch, 300 xe tăng loại này sẽ được sản xuất, cấu tạo và kích thước giống các bản thử nghiệm, chỉ các nhau bới các chi tiết nhỏ. Cuối chiến tranh, hợp đồng được rút ngắn xuống đến vài chục chiếc, chỉ được sản xuất nốt vào năm 1922. FCM 2C được trang bị một pháo 75mm bố trí tại tháp trước. Trong khoảng thời gian phục vụ của mình, FCM 2C được hiện đại hóa không chỉ một lần, và cơ bản nhất là sự thay đổi động cơ mới mạnh hơn và nâng cấp độ dày của giáp. Đồng thời, số lượng súng đại liên lên đến 4 khẩu, 3 trong số đó được thiết kế tại các lỗ châu mai trên thân xe và một khẩu – trên một tháp pháo nhỏ riêng biệt phía sau đuôi xe. Ngoài ra, trên xe tăng còn có 4 súng đại liên dự bị nữa. Sự chuyển động của xe tăng rất phức tạp. Hai động cơ dẫn đến buồng máy phát điện của dòng điện một chiều. Mỗi máy phát truyền năng lượng đến động cơ điện, dẫn đến sự hoạt động của xích xe tăng. Khi một động cơ không hoạt động, nguồn điện được chuyển hướng sang một động cơ điện và khi đó, toàn bộ khối sắt thép 70 tấn di chuyển với tốc độ không hơn một người đi bộ. Trên một chiếc trong số các xe tăng đó được trang bị lựu pháo nòng ngắn 155mm, kết quả là khối lượng xe tăng được nâng lên 74 tấn và nó mang tên 2Cbis. Theo tên gọi của các chuyên gia quân sự trong thời gian này, FCM 2C được cho là “không thể bị bắn thủng” vì  theo tính toán, độ dày giáp đầu 45mm của FCM không sợ pháo chống tăng chiến trường 75mm của Đức bắn trực diện. Sự hiện diện của kíp xe 13 người được xem là một ưu điểm, và việc không thể tác xạ từ pháo chính theo hướng đằng sau không được tính là một nhược điểm. Sự tồn tại của loại “Tàu bọc thép trên bộ” trong các Lực lượng vũ trang Pháp trong thời gian hơn 20 năm và được áp dụng rộng rãi ở các quốc gia khác. Tại Anh đã chế tạo ra xe tăng hạng nặng “Indippendent”, ở Đức chỉ thí nghiệm “Grocctractor”, còn ở Liên Xô – seri T-35. Một cách thú vị, rằng cho tới tận thời gian đầu chiến tranh, tại Học viện quân sự Matxcơva mang tên Phrunze, nơi đào tạo bộ phận chỉ huy cho Binh chủng Thiết giáp và cán bộ thiết kế cho các nhà máy quốc phòng cũng sử dụng mô hình 2 mét từ kim loại của FCM 2C để làm tài liệu cho bài học.
  Vào tháng 5 năm 1940, 6 chiếc xe tăng loại 2C trên sân ga đặc biệt được đưa lên tàu vận chuyển ra tiền tuyến theo đường sắt, nhưng trên đường đi, chúng bị Không quân Đức đánh bom.
  Cũng giống như các xe bị phá hủy, các xe còn nguyên vẹn cũng chỉ có một con đường – vào lò luyện gang. Xe tăng 2C đồ sộ và chậm chạp, được thiết kế theo yêu cầu từ những năm 20 của thế kỷ XX thiếu sự tính toán về tiến bộ kỹ thuật tới sự phát triển của các loại kỹ thuật quân sự khác đã trở nên không tin cậy, không phù hợp với những năm 30, cách Chiến tranh thế giới thứ hai rất xa.

   Các thông số chính:
Tên gọi: FCM 2C
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 12 - 13 người
Khối lượng chiến đấu: 70 tấn
Chiều dài,m: 10,27
Chiều rộng,m: 2,95
Chiều cao,m: 4,01
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/75
Hỗ trợ: 4/8
Độ dày giáp trước: 45mm
Độ dày giáp bên: 20mm
Động cơ: Mercedec – Benz G IIIa
Tốc độ tối đa: 12km/h
Tầm hoạt động: 160km.

 FCM 2C:
 

   
 Vào năm 1931, Bộ Tổng tham mưu quân đội Pháp đặt ra yêu cầu cần có loại xe tăng hạng nhẹ kiểu mới, dự kiến trang bị cho các đơn vị trinh sát của kỵ binh. Loại xe này phải có trang bị vũ khí tổng cộng 1 súng máy có thể bắn được cỡ đạn của súng trường, ngoài ra, theo yêu cầu của Bộ Tổng tham mưu, nó phải gọn gang và cơ động hơn loại xe Renault FT. Công ty “Renault”, nơi đã có những kinh nghiệm cần thiết trong việc thiết kế lớp xe tăng này, đã thiết kế đồ án “VM”, và sau 5 mẫu thử nghiệm, đã nhận được đơn đặt hàng 123 xe tăng dưới seri tên gọi AMR 33VM. Loại xe tăng này được sản xuất với các phiên bản khác nhau về hệ thống treo – với hệ thống treo kiểu mới – sau này được sử dụng cho loại xe tăng hạng trung R-35 và H-39. Hai bánh đỡ giữa được nâng trên hệ thống cân bằng kiểu “máy cắt”. Các vòng đệm cao su đóng vai trò các nguyên tố đàn hồi tới ba khớp của hệ thống giảm sóc. Tất các các bánh đều có vành đai cao su. Trong sự kết hợp với các mắt xích nhỏ, hệ thống treo này đảm bảo cho xe tăng khả năng lội nước và độ ồn nhỏ, giúp cho xe tăng 5 tấn đạt tốc độ 60km/h.
  Thiết kế gọn đã đạt tới thành công trong việc tính toán bố cục chặt chẽ và phi đối xứng cho xe tăng AMR 33. Tháp súng máy của chỉ huy và chỗ ngồi của lái xe – thợ máy được bố trí gần thành bên trái của xe. Trong quá trính khai thác sử dụng, xe tăng đã thể hiện được sự cơ động, vận động với tốc độ cao nhưng không gian trong xe chật chội và gò bó. Vì thế, vào năm 1935, công ty “Renault” đã thiết kế loại xe tăng mới AMR 35 với bố cục không khác AMR 33 nhưng kích thước và khối lượng được nâng cao nhằm khác phục sự chật chội về không gian trong xe. Cùng với súng máy 7,5mm, xe tăng còn được trang bị đồng thời súng đại liên 13,2mm, thậm chí còn có thể lắp được cả pháo 25mm.
  Không kể đến chất lượng cao của hệ thống truyền động, hai kiểu xe tăng trên nhanh chóng trở nên không phù hợp với thực tế. Vào các chiến dịch mùa hè năm 1940, các kiểu xe tăng này đã lộ ra các điểm yếu về trang bị và giáp mỏng. Sauk hi rơi vào tay người Đức, các xe tăng kiểu này được chuyển làm nhiệm vụ bảo vệ các công trình quân sự và làm nhiệm vụ thông tin, liên lạc. Một số xe tăng được cải tiến thành pháo tự hành với hệ thống súng cối 81mm.


   Các thông số chính:
Tên gọi: AMR 33VM
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 2 người
Khối lượng chiến đấu: 5 tấn
Chiều dài,m: 3,5
Chiều rộng,m: 1,54
Chiều cao,m: 1,72
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: _
Hỗ trợ: 1/7,5
Độ dày giáp trước: 13mm
Độ dày giáp bên: 10mm
Động cơ: Reinctella, bộ chế hòa khí, 180 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 60km/h
Tầm hoạt động: 200km.

 AMR-33:

   
 Kiểu xe tăng hạng nặng duy nhất của Pháp với thân xe bọc thép chống đạn đã tham gia vào Chiến tranh Thế giới thứ hai là B1 – được thiết kế với hãng “Renault” theo yêu cầu của giới quân sự Pháp và năm 1927.
  Để chuẩn bị cho cuộc chạy đua thiết kế, ba hãng FAMH, FCM và “Renault” vào năm 1930 đã chuẩn bị 3 mẫu thử nghiệm xe tăng mới, và để giữ bí mật, chúng chỉ được biết đến dưới tên gọi “Máy kéo 30”. Đơn đặt hàng đã được chuyển giao cho hãng “Renault” sau khi trải qua quá trình sang lọc, tinh chế, và vào năm 1935, bắt đầu sản xuất với số lượng nhỏ xe tăng hạng nặng dưới tên gọi B1.
  Sự đặc biệt của dòng xe tăng này là sự bố trí pháo chính 75mm tại bộ phận đầu xe, vì thế, pháo chính chỉ có thể bắn các mục tiêu phía trước xe. Điều này làm phức tạp hóa hệ thống điều khiển của cũng như công việc bảo trì cho xe tăng. Lái xe – thợ máy điều khiển xe tăng với sự giúp đỡ của bánh lái bằng tay cùng bộ tăng áp thủy lực qua bộ vi sai kép phức tạp. B1 có nhiều điểm mới: hệ thống tự động tập trung hòa dầu của bộ phận truyền động, la bàn con quay, vách ngăn cứu hỏa và thùng xăng, giá đệm  - được kéo dài nhờ sự hiện diện của lớp cao su ẩm. Nắp khoang dưới đáy xe tăng được thiết kế phục vụ cho sự thoát hiểm, đồng thời cũng là chỗ đẩy vỏ đạn khỏi xe.
  Nhược điểm của xe tăng là sự chật chội của tháp pháo APX-1 với pháo 47mm chỉ dành cho một người, còn bộ phận truyền động cổ lỗ sĩ được thừa hưởng từ các dòng xe tăng thời Chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Tổng cộng có 36 chiếc B1 được xuất xưởng, và từ năm 1937, loại B1bis được sản xuất với sự nâng cấp giáp đầu xe lên 60mm, với tháp pháo mới APX-74 với pháo nòng dài 47mm và động cơ mạnh hơn. Nó đã trở thành xe tăng hạng nặng cơ bản trong lực lượng xe tăng Quân đội Pháp và cho đến sự đầu hàng của các quốc gia khác (thuộc địa?), số lượng của chúng là 362 chiếc. Từ năm 1935, thêm một phiên bản nữa được thiết kế  - B1ter với động cơ 12 xi lanh “Renault” 310 sức ngựa và nâng cấp hộp số. Thành phần của kíp xe được tăng thêm một thợ máy. Nhưng các công xưởng đã từ chối tổng cộng 5 xe tăng kiểu này và trên thực tế, loại xe tăng này không tham gia vào các hoạt động quân sự. Các xe tăng B1 còn lại được sử dụng một cách năng động trong các trận đánh trong các chiến dịch của quân Pháp vào tháng 5 và tháng 6 năm 1940. Và mặc dù xe tăng B1 cồng kềnh và kém cơ động nhưng B1 có khả năng tự vệ rất tốt: không một loại pháo chống tăng nào của quân Đức khó thể bắn thủng được chúng và các loại xe tăng có đủ khả năng đổi đầu với B1 của quân Đức, vào thời điểm đó chưa xuất hiện. Sau khi chiếm đóng được Pháp, 160 xe tăng của hai phiên bản này bị rơi vào tay người Đức. Họ đã sở hữu loại xe tăng này dưới tên gọi B2 470 (f) và sử dụng chúng trong các mục đích của riêng mình. Một cơ số xe tăng được tháo vũ khí và trở thành xe kéo, 60 B2 được chuyển thành xe tăng phun lửa, còn 16 chiếc – trở thành pháo tự hành 105mm. Xe tăng Đức B2 được sử dụng ở Pháp, Hà Lan, ngoài ra, chúng còn được sử dụng tại Krưm, trên mặt trận phía Đông. Năm 1944, một số xe tăng B2 bị quân Đồng minh chiếm được và quay trở lại phục vụ cho các lực lượng chiến đấu của Pháp.

 Các thông số chính:
Tên gọi: B1 bis
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 32 tấn
Chiều dài.m: 6,52
Chiều rộng,m: 2,5
Chiều cao,m: 2,79
Số lượng vũ khí:
Pháp chính/mm: 1/75; 1/47
Hỗ trợ: 2/7,5
Độ dày giáp trước: 60mm
Độ dày giáp bên: 20mm
Động cơ: “Renault”, bộ chế hòa khí, 307 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 28km/h
Tầm hoạt động: 150km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/HotchkissH-35.jpg)

 Hotchkiss H-38:
 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Hotchkiss_H38.jpg)
 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/hotchkiss-h38-light-tank.jpg)

 Hotchkiss H-39:
 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Hotchkiss-H-39.jpg)

Bác nào biết thông tin về tank KV của Liên xô thì thông tin cho em với

 Tăng KV1 và KV2 thuộc dòng xe tăng trong Chiến tranh thế giới thứ hai, bạn chịu khó đợi nhé ;D! Sách dịch từ tiếng Nga qua tiếng Việt nên câu chữ cần chỉnh sửa một chút cho xuôi nên chậm.

     

 Sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ nhất, Quân đội Pháp sở hữu trình độ kỹ thuật tiên tiến hơn các quốc gia khác trên thế giới. Lực lượng xe tăng cơ bản trong Quân đội Pháp khi đó có hơn 3000 xe tăng hạng nhẹ Renault FT-17, loại xe tăng vào những năm 20 của thế kỷ trước được biết đến như những lực lượng khủng khiếp và được đưa ra trong khái niệm quân sự thời kỳ đó: sử dụng xe tăng mang mục đích hỗ trợ cho các hoạt động của bộ binh. Bởi vào thời kỳ đó, tiềm lực quân sự của các quôc gia khác cũng không cao, nên người Pháp cảm thấy không cần thiết phát triển số lượng xe tăng và dẫn đến họ bắt tay hiện đại hóa với các kinh nghiệm đã cũ và không theo kịp thời đại. Những phiên bản mới không có những tính năng vượt trội hơn hẳn so với các thế hệ xe tăng trước, vì thế, chúng không được tiếp nhận vào các lực lượng vũ trang. Khi quyền lực của nước Đức được chuyển giao cho Hít le, chính phủ Pháp vẫn dồn phần lớn tiềm lực tài chính vào việc xây dựng các công sự phòng thủ trên hướng biên giới Pháp – Đức. Vì thế, việc trang bị lại cho quân đội bị kéo dài và đến năm 1935,  có tổng cộng 280 xe tăng mới loại AMR 33 và D1 được trang bị cho thay thế cho xe tăng Renault -17 đã lỗi thời. Chỉ vào năm 1936, Pháp mới tiếp nhận chương trình xây dựng tái thiết lực lượng vũ trang. Trong lĩnh vực xe bọc thép, sự ưu tiên dành cho các loại xe trước đây với các loại tăng hạng nhẹ để trang bị cho các đơn vị bộ binh cơ giới. Trong số đó có FCM 36. Loại tăng này trở thành xe tăng đầu tiên của Pháp sử dụng động cơ diezen và sử dụng phương pháp hàn trên tháp pháo và thân xe.
 Chậm hơn một năm, vào năm 1936, so với hãng “Renault”, xí nghiệp FCM sản xuất một mẫu xe tăng hạng nhẹ dành cho bộ binh, có bố cục cổ điển: động cơ và bộ phận truyền động ở phía sau, khoang chiến đấu – trung tâm, khoang điều khiển –  phía trước xe. Kíp xe gồm hai người: kỹ thuật viên kiêm lái xe và chỉ huy, người kiêm them nhiệm vụ của một pháo thủ. Xe tăng được trang bị động cơ diezen 90 sức ngựa “Berlye” – được chế tạo theo giấy phép sản xuất của Anh, mô phỏng động cơ “Ricardo”. Nó cho phép FCM 36 có tầm hoạt động lâu trên đường bộ gấp từ 2 đến 2,5 lần so với các đối thủ cạnh tranh với nó. Điểm đặc biệt không bình thường của FCM 36 là kết cấu của thân xe và tháp pháo. Các chi tiết của chúng, được cắt từ các mảnh thép cán có độ dày tới 40 mm, có hình dáng phức tạp: sau sự uốn cong và hàn có hai góc nghiêng một cách tương đối dọc theo trục xe tăng. Điều đó đảm bảo cho sự bảo vệ tối ưu cho thân xe và tháp pháo khỏi đạn pháo. Giáp bố trí nghiêng tăng khả năng nảy ra của đạn không chỉ đầu xe mà còn các bộ phận khác. Tháp pháo xe tăng được thiết kế khá độc đáo với hai tầng từ sau tháp pháo chỉ huy được kéo dài ra phía sau. Độ nghiêng kép tăng cường đồng thời gia cố thêm bản lề của diềm chắn, che bộ phận truyền động. Cũng giống như xe tăng của Anh cùng thời kỳ đó, diềm chắn của FCM 36 có 5 cửa xả bẩn từ nhánh xích trên. Hệ thống treo theo kiểu hỗn hợp: 10 cặp bánh nâng, trong đó 8 cặp bánh đỡ dưới thân xe được liên kết với 4 bánh truyền động được treo trên các tấm lò xo hình xoắn ốc., còn cặp bánh đỡ phía trước có lò xo riêng. Trang bị của FCM 36 có pháo nòng ngắn 37 mm với cơ số đạn 100 viên và một sung máy 7,5 mm.
 Công nghệ chế tạo phức tạp và động cơ đắt tiền đã ảnh hưởng nhiều đến số phận của loại xe tăng này. Nó đắt hơn 40% so với R-35, và ví thế, Quân đội Pháp chỉ đặt hang 100 chiếc.
 Mặc dù mặt mạnh của  FCM 36 là tốc độ cao và tầm hoạt động xa, nhưng nó không cơ động và giáp yếu. Hai tiểu đoàn được trang bị FCM 36 đã không kịp tham gia vào các trận đánh với quân thù, và sau khi nước Pháp bị chiếm, toàn bộ số xe tăng này trở thành chiến lợi phẩm của quân Đức. Trên cơ sở FCM 36, người Đức cải tiến nó thành pháo tự hành. Trên thân FCM được lắp pháo chống tăng Pak 40 mm của hoặc lựu pháo 105 mm leFH của Đức.

 Các thông số chính:
Tên gọi: FCM 36
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 2 người
Khối lượng chiến đấu: 12 tấn
Chiều dài,m: 4,43
Chiều rộng,m: 2,13
Chiều cao,m: 2,18
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: 1/7,5
Độ dày giáp đầu: 40mm
Độ dày giáp bên: 40mm
Động cơ: “Berlye”, diezen, 90 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 25km/h
Tầm hoạt động: 320km.


 

 Sơ đồ cấu tạo FCM 36:
 

  Dòng xe tăng với tên gọi AMC SOMUA AC-3 được trang bị với mục đích hỗ trợ cho các hoạt động của các đơn vị kỵ binh, ban đầu có số lượng nhiều hơn cả loại tăng hạng nhẹ “Hotchkiss” – 35. Sau đó, xe tăng được đổi tên thành S-35 và trở thành loại xe tăng hạng trung cơ bản của Quân đội Pháp, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ chiến thuật một cách độc lập. Vào thời S-35 xuất hiện vào năm 1935, nó trở thành xe tăng đầu tiên trên thế giới, có những bộ phận cơ bản: tháp pháo và các bộ phận chính bên ngoài thân xe được bọc thép hoàn toàn. Đây là công nghệ tiên tiến trên thế giới lúc đó, đảm bảo khả năng bảo vệ cao và khối lượng xe ở mức hợp lý (chấp nhận được – NV). Xe tăng được trang bị pháo chính 47 mm. Ngoài ra, S-35 còn được trang bị đài vô tuyến và thiết bị dẫn động chạy bằng điện của tháp cho tháp pháo – những thiết bị thường được trang bị cho các dòng xe tăng hạng nặng. Vào thời gian này, sức mạnh của động cơ trang bị cho xe tăng 20 tấn được coi là nhược điểm, vì thế, tốc độ của nó trên đường và trên các loại địa hình là thấp. Tuy nhiên, giới quân sự Pháp không coi đó là nhược điểm, vì thế S-35 được xem như là xe tăng tăng cường cho phòng tuyến “Maghino” – công trình phòng thủ quân sự bố trí trên hướng biên giới Pháp – Đức. Yếu tố quá tải của 3 thành viên trong kíp xe – được bố trí trong không gian tháp pháo chật chội đã không được đánh giá chính xác (bị xem thường – NV). Trưởng xe, ngoài nhiệm vụ chỉ huy, còn kiêm thêm nhiệm vụ ngắm và nạp đạn. Đó là nhược điểm chung của toàn bộ các dòng xe tăng của Pháp lúc đó.  Ngoài ra, loại xe tăng hai chỗ ngồi AMC-35 chỉ được sản xuất với số lượng tổng cộng 75 xe. Toàn bộ chúng, đã bị dung không đúng mục đích. S-35 chỉ được trang bị trong các phân đội nhỏ, thực hiện các trận đánh nhỏ, nhanh gọn cả quân Pháp trước Chiến tranh Thế giới thứ hai. Một số lượng lớn trong số 500 S-35 đã rơi vào tay quân Đức trong trạng thái còn nguyên vẹn. Một bộ phận S-35 được Đức bán cho Đồng minh trong phe Trục – Italia. Nhiều xe được sử dụng trang bị cho các trường huấn luyện. Vài chục S-35 được đưa sang mặt trận phía Đông, nơi mà chúng chỉ đóng vai trò thứ yếu trong các trận đánh trên chiến trường. Các phiên bản còn lại, được bố trí tại khu vực phòng thủ Nooc –măng – đi để bảo vệ bờ biển hướng Đại Tây Dương và bị các đơn bị đổ bộ thuộc lien quân Anh – Mỹ chiếm được. Các xe tăng này sau đó được chuyển cho các đơn vị quân đội “Nước Pháp tự do” và tham gia giải phóng Pari.
 
 Các thông số chính:
Tên gọi: S-35
Phân loại: hạng trung bình
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 20 tấn
Chiều dài,m: 5,38
Chiều rộng,m: 2,12
Chiều cao,m: 2,63
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/47
Hỗ trợ/mm: 1/7,5
Độ dày giáp đầu: 40mm
Độ dày giáp bên: 40mm
Động cơ: “Somua”, bộ chế hòa khí, 90 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 37km/h
Tầm hoạt động: 260km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/SOMUA-S35-2.jpg)

 S-35 Somua
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/S-35.jpg)

     Tiệp Khắc vào giữa những năm 30 của thế kỷ trước đã có trình độ phát triển công nghiệp một cách tương đối và những thí nghiệm có giá trị về khả năng sản xuất xe tăng nội địa. Xe tăng bánh – xích đầu tiên được thiết kế tại quốc gia này vào năm 1925, và vào đầu những năm 1930 đã nhận được quyết định về sản xuất về loại xe tăng chỉ chạy trên bằng xích. Tuy nhiên, trong quá trình thiết kế, hai hãng “Shkoda” và ChKD đã không có những sự tích cực cần thiết. Loại xe tăng hạng nhẹ được trang bị cho Quân đội Tiệp Khắc được thiết kế bởi hãng nổi tiếng “Shkoda” dựa trên các công nghệ đã có từ năm 1859. Hai bản thử nghiệm dưới tên gọi S-II-a được đưa ra chạy thử vào mùa hè năm 1935 và khi đó đã nhận được đơn đặt hang sản xuất 150 phiên bản dưới tên gọi LT kiểu 35. Quá trình sản xuất được giao cho hai công xưởng của hãng “Shkoda” và ChKD. Sau khi Đức xâm lược Séc và Moravia*, toàn bộ các xe tăng bị rơi vào tay quân Đức và được bán lại cho các nước chư hầu của Đức. Dưới tên gọi Pz Kpfw. 35 (t) của Đức, chúng tham gia vào giai đoạn đầu trong cuộc Đại chiến Thế giới thứ hai.
   Thiết kế của LT-35 mang hình dáng cổ điểm cho xe tăng giữa những năm 30 (Tk 20), nhưng khác biệt ở sự hoàn thiện cẩn thận và sử dụng toàn bộ các tổ hợp và trang thiết bị: Đầu xe bọc thép, sử dụng phương pháp tán đinh và tháp pháo có thể chịu được đạn pháo “Erlicon” từ khoảng cách trên 250 mét. Bộ chế hòa khí 120 sức ngựa  có thể làm việc không chỉ bằng dầu giàn benzene mà còn trên các hỗn hợp của nó với cồn. Hệ thống truyền động phức tạp, cấu tạo từ 7 banh nâng mỗi bên tạo nên sự tin cậy, đảm bảo cho xe tăng có khả năng hoạt động đều hòa. Bánh dẫn động được bố trí phía sau. Sự vận hành được đơn giản hóa bằng hộp số cao tốc của bộ truyền động với các cơ cấu khí nén – đây cũng là chỗ yếu cấu tạo. Vào mùa đông, nước ngưng bị đông đặc trong xi lanh khí nén và tắc hệ thống điều khiển quay cùng với sự thay đổi tốc độ chuyển động của xe tăng.
  Trong tổng số 298 xe tăng hạn nhẹ LT 35 đã sản xuất, 219 xe được đưa vào thành phần lực lượng xe tăng Đức, số còn lại được bán cho Bugari, Slovakia và Rumani.
  Trong thời gian nằm trong lực lượng xe tăng Đức, Lt 35 đã không được hiện đại hóa một cách nghiêm túc. Kíp xe được tăng lên 4 người với 1 thành viên trong kíp xe có nhiệm vụ nạp đạn. Đồng thời được trang bị đài vô tuyến của Đức và thiết bị chiếu sang mới bên ngoài (đèn pha).  Bên trong xe được mở rộng, dành cho việc tăng nhiên liệu dự trữ.
  Xe tăng LT 35 (t) được quân Đức sử dụng trong các chiến dịch tại Ba Lan và Pháp. Khoảng 150 xe tăng loại này trong thành phần tập đoàn xe tăng số 4 tham gia tấn công Liên Xô vào cuối tháng 6 năm 1941. Hầu hết trong số đó bị phá hủy trên mặt trận phía Đông vào gần cuối năm 1941. Số còn lại được sử dụng vào huấn luyện hoặc làm xe kéo pháo. Các tháp pháo của chúng được tháo gia để trang bị và gia cố các công trình phòng thủ “Thành lũy Đại tây dương” (Атлатический Вал) trên duyên hải phía tây nước Pháp.
   Theo tài liệu từ phía Đức, vào mùng 1 tháng 6 năm 1942, trong quân đội Đức còn 167 xe tăng LT 35 còn nguyên vẹn trong các đơn vị ở hậu phương. Nhiệm vụ chính của chúng được sử dụng để chống lại quân du kích. Các xe tăng LT 35 còn tiếp tục phục vụ trong quân đội các nước Đồng minh của Đức: Rumani, Bungari và Slovakia.


 Các thông số chính:
Tên gọi: T 35
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 10,5 tấn
Chiều dài,m: 4,9
Chiều rộng,m: 2,05
Chiều cao,m: 2,35
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: 2/7,92
Độ dày giáp đầu: 25mm
Độ dày giáp bên: 16mm
Động cơ: Shkoda, bộ chế hòa khí, 120 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 40km/h
Tầm hoạt động: 200km.

* Moravia (tiếng Séc: Morava; tiếng Đức: Mähren) là một vùng lịch sử thuộc nước Cộng hòa Séc. Moravia chiếm khoảng một phần ba diện tích của Cộng hòa Séc ngày nay và nằm ở phía đông nam nước này. Moravia tiếp giáp với Ba Lan và Silesia thuộc Séc về phía bắc, giáp với Slovakia về phía đông, giáp với bang Niederösterreich của Áo về phía nam và giáp với xứ Bohemia về phía tây.
Cái tên Moravia (Morava) bắt nguồn từ con sông Morava trên lãnh thổ vùng này. Vào thế kỉ 8, Công quốc Moravia đã được người Slav thành lập. Vào năm 833, Moravia đã xâm chiếm Công quốc Nitra và nhanh chóng trở thành một quốc gia hùng mạnh tại châu Âu. Lãnh thổ nước này mở rộng nhất dưới thời vua Svatopluk I (871-894). Tuy nhiên những thế kỉ sau đó, Moravia ngày càng lệ thuộc vào Bohemia. Cả hai quốc gia này cũng rơi vào Đế chế Áo và sau đó nữa là Đế chế Áo-Hung vào thế kỉ 16. Năm 1918, Moravia trở thành một phần trong Liên bang Tiệp Khắc. Đến năm 1993, khi Tiệp Khắc tách ra thì Moravia trở thành một vùng của nước Cộng hòa Séc ngày nay.
Trong Cộng hòa Séc, Moravia vẫn giữ những bản sắc văn hóa riêng của mình. Những thành phố lớn nhất xứ này là Brno, Olomouc, Zlín và Ostrava.
(http://vi.wikipedia.org/wiki/Moravia)

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Lt35.jpg)

 Lt 35 [Pz Kpfw. 35 (t)].

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/LT35Shkoda.jpg)

    Loại xe tăng tốt nhất của  Tiệp Khắc là LT 38 hay là TNHP, được thiết kế bởi hãng ChKD trước khi bị Đức xâm lược. Việc sản xuất hang loạt xe tăng Lt 38 được bắt đầu tại các quân xưởng của Séc vào năm 1939. Dưới tên gọi Pz Kpfw 38 (t) hoặc 38 (t), dòng xe tăng này được sử dụng rộng rãi bởi Quân đội Đức và các nước chư hầu trong những năm đầu cuộc Chiến tranh thế giới thứ 2.
   Cấu trúc và vũ khí trang bị của LT 38 gần với xe tăng hạng nhẹ LT 35. Tuy nhiên, nó có động cơ 6 xi lanh, 125 sức ngựa “Praha” EPA mạnh hơn. Các tấm thép của thân xe được gắn chặt với nhau bằng đinh tán liền với thân xe từ các thép góc. Bộ phận truyền động kiểu “Christie” cấu tạo bởi 4 bánh đỡ mỗi bên, được treo theo cặp bởi các tấm lò xo nằm ngang. Kết cấu này đảm bảo cho xe tăng có tốc độ cao và khả năng vượt chướng ngại vật tốt. Tháp chỉ huy được trang bị bằng 4 khe quan sát, được che chắn bởi kính bọc thép và kính tiềm vọng. Tuy nhiên, sự liên lạc giữa trưởng xe và lái xe (kiêm kỹ thuật viên) được thực hiện với sự trợ giúp của hệ thống các bóng đèn tín hiệu nhỏ nhiều màu. Xe tăng được trang bị pháo nòng dài 37mm, đạn xuyên giáp với khối lượng 0,8 kg và tốc độ bắn 750m/s, tầm bắn 500m và có thể xuyên được giáp dày 40mm. Tháp pháo quay bằng tay nạp đạn theo mặt phẳng thẳng đứng.
    150 xe tăng phiên bản TNHPS, được đặt hàng bởi Bộ Quốc phòng Tiệp Khắc, được sản xuất vào thời điểm gần mùa thu năm 1939. Trong lực lượng xe tăng Đức, chúng được biết đến dưới tên gọi Pz 38(t) Ausf.A và nhanh chóng tham gia vào các trận đánh trên chiến trường Ba Lan. Sauk hi chiếm đoạt thành chiến lợi phẩm, người Đức đã thực hiện những cải tiến nhỏ trên LT 38, kíp xe được tăng lên thành 4 người với 1 thành viên làm nhiệm vụ nạp đạn. Cải tiến này còn được áp dụng cho các phiên bản tiếp theo B, C, D (dưới tên gọi của Đức), được sản xuất 352 chiếc trong khoảng năm 1940. Những seri sau 38(t) Ausf.A.E và F (525 chiếc) được gia cố them giáp đầu bằng những khối thép dày 25mm và giáp hông – 15mm.  Xe tăng được trang bị hệ thống đài vô tuyến điện của Đức và các thiết bị quan sát mới. Trong khoảng thời gian 3 năm, seri sản xuất LT 38 được hiện đại hóa không chỉ một lần với mục đích tăng giáp bảo vệ xe và hệ thống thông tin liên lạc theo tiêu chuẩn của Đức. Tổng cộng có hơn 1300 xe tăng theo 7 phiên bản được sản xuất với sự khác nhau chút ít nằm ở hình dạng bên ngoài.
   38(t) bắt đầu tham gia vào các hoạt động trên chiến trường Ba Lan năm 1939, tham gia chiến đấu tại Pháp năm 1940. Đến gần ngày 22 tháng 6 năm 1941, theo tính toán, có 772 xe tăng 38(t) trong 5 sư đoàn xe tăng Đức trên tuyến đầu. Hầu hết chúng bị phá hủy bởi Hồng quân trong những năm đầu của cuộc chiến. Số còn lại được sử dụng làm phương tiện cho các đơn vị huấn luyện và chống du kích.
   Gầm của loại xe tăng này về sau được một số quân xưởng sử dụng cho đến cuối chiến tranh. Nó được sử dụng làm cơ sở cho việc chế tạo nhiều loại pháo tự hành với cỡ nòng từ 20mm đến 150mm. Loại pháo tự hành chống tăng nổi tiếng nhất trong số này là “Thợ săn” với cỡ nòng pháo 75mm. LT 38 với những nâng cấp không đáng kể cũng được sản xuất tại Thụy Điển dưới tên gọi Strv m/41.
   


 
 Các thông số chính:
Tên gọi: LT 38
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 9,7 tấn
Chiều dài,m: 4,61
Chiều rộng,m: 2,13
Chiều cao,m: 2,25
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: 2/7,92
Độ dày giáp đầu: 25mm
Độ dày giáp bên: 15mm
Động cơ: EPA, bộ chế hòa khí, 120 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 42km/h
Tầm hoạt động: 230km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/lt38-3.jpg)

 LT 38 [ 38(t) Ausf.A]

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/LT38.jpg)

                                                                            
     Nước Nhật bắt đầu cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai của mình sớm hơn các nước Châu Âu hai năm. Vào tháng 7 năm 1937, quân đội Nhật hoàng xâm lược Trung Quốc. Bộ binh của quân xâm lược Nhật tiến vào Trung Quốc dưới sự hỗ trợ của xe tăng “2589”, dòng xe chiến đấu hoạt động trên xích đầu tiên được sản xuất tại một nước Châu Á.
     Những đơn vị xe tăng đầu tiên của Nhật Bản được hình thành vào năm 1925 và được trang bị các xe tăng Mk A “Uyppet” của Anh. Sau đó, Nhật đã của của Liên hiệp Anh các loại xe bọc thép khác nhằm mục đích thí nghiệm. Trên cơ sở các thí nghiệm đã được tích lũy, vào năm 1929, dòng xe tăng nội địa đầu tiên của Nhật đã được hoàn thiện, tiếp nhận tên gọi “2589”. Bản chạy thử của nó được chuẩn bị vào năm 1931 có tháp pháo với thân xe liên kết với nhau bằng phương phán tán đinh. Tháp pháo ban đầu được lắp pháo 47mm, sau đó nhanh chóng được thay bằng pháo 57mm. Trang bị phụ của xe tăng gồm có 2 súng máy 6,5mm trên hệ thống mặt cầu. Bộ chế hòa khí của động cơ (ban đầu – “Daimlep”, sau đó – “Misubisi”) được chế tạo trên cơ sở động cơ hàng không. Bộ phận truyền động, được che bởi màn thép, bao gồm 10 bánh nâng mỗi bên và 5 trục (con) lăn. Bánh dẫn động được bố trí phía sau. Các mắt xích mạ crom liên kết với nhau bởi các khớp chốt được khống chế bằng các cơ cấu đinh. Chưa tính đến việc xe tăng có cấu tạo truyền thống, nó đã trở nên lỗi thời so với các xe tăng của những năm 30 (Tk 20) với nhược điểm về giáp và độ cơ động. Lái xe kiêm kỹ thuật viên phải điều khiển đồng thời với 3 bàn đạp và 5 tay gạt. Năm 1932, xe tăng được hiện đại hóa theo hướng được trang bị bộ xích mới với các mắt xích nhỏ hơn, thay đổi độ nghiêng của giáp và nâng cấp bộ phận truyền động. Dưới tên gọi “2589 Osu”, loại xe tăng này được sản xuất trên cơ sở kỹ thuật của hãng “Mitsubisi”. Tuy nhiên, chất lượng tác chiến của xe được cải thiện không đáng kể. Thậm chí trong năm 1936 sự thay đổi bộ chế hòa khí bằng động cơ diezen cũng không khả thi. Lỗi thiết kế lớn nhất của dòng xe tăng này chính là bố trí cửa ra vào phía đầu xe. Vào thời điểm đối đầu với quân đội Trung Hoa trang bị yếu kém, sự bố trí cửa ra vào không bộc lộ yếu điểm. Nhưng trong các trận giao tranh với các quân đoàn Sô viết trên Khanxin – Gôn và với quân Mỹ tại Philipin, đây trở thành điểm dễ tổn thương hơn trên xe tăng “2589” khi gặp phải hỏa lực pháo binh.
    Năm 1936, Nhật đồng thời sản xuất seri xe tăng “2594” – phiên bản của “2589 Osu”, không có dầm trên bộ phận truyền động cùng 4 trục lăn thay cho 5. Lái xe được bố trí ngồi bên phải, còn đầu xe bên trái bố trí sung máy.
    Ngoài nhà sản xuất chính – hãng sản xuất xe máy lớn nhất Nhật Bản “Misubisu” – kiểu 89 “Osu” cũng được sản xuất bởi hai hãng khác “Kobe Seikosho” và “Nikhon Seikosho”. Do thiếu sự thống nhất về tiêu chuẩn hóa trong thiết kế đã dẫn đến sự khác nhau về độ giày giáp của xe, trang bị và bộ phận truyền động và kéo theo sự khó khăn trong việc sửa chữa trong điều kiện chiến trường. Trong thời kỳ từ năm 1929 đến năm 1937, tổng cộng 230 xe tăng “2589” được sản xuất. Toàn bộ chúng đã bị mất trong các trận đánh trên mặt trận Thái Bình Dương rất lâu trước khi kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai.
    “Osu” theo tiếng Nhật có nghĩa là thứ 2. Theo ý nghĩa, đây là loại xe tăng thứ hai trong trang bị của Lục quân Nhật. Dòng xe tăng đầu tiên được tính cho loại xe tăng hạng nhẹ “Kha-go”.

Các thông số chính:
Tên gọi: 2589
Phân loại: hạng trung bình
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 14 tấn
Chiều dài,m: 6,36 (với đuôi)
Chiều rộng,m: 2,15
Chiều cao,m: 2,6
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/57
Hỗ trợ/mm: 2/6,5
Độ dày giáp đầu: 17mm
Độ dày giáp bên: 11mm
Động cơ: “Mitsubisi”, bộ chế hòa khí, 115 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 27km/h
Tầm hoạt động: 160km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/tank2589-2.jpg)

 "2589" dòng xe tăng đầu tiên của Châu Á (thứ hai trong Lục quân Nhật):

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/tank2589.jpg)

     Tại đất nước mặt trời mọc từ trước đã tồn tại các hệ thống đặc thù, gần giống với các phương tiện kỹ thuật chiến tranh, dựa trên các tính toán từ cơ sở gốc của Đế chế (“kighensetsu, năm 660 sau Công nguyên). Xe tăng hạng nhẹ của Nhật Bản “Ke – gô” (theo đúng từng chữ “mô hình nhẹ”) tương ứng với tên gọi “2595” hay đơn giản là “95”, được biên chế vào lực lượng Quân đội Nhật năm 1935. Nó được chế tạo và trở nên nổi tiếng hơn dưới tên gọi “Ha-gô” (mô hình số 3).
     Xe tăng được đơn giản trong chế tạo, khai thác sử dụng và sửa chữa. Thân xe bao gồm các khung thép và các miếng thép cán, được liên kết với nhau với sự trợ giúp của đinh tán và bu lông. Tháp pháo một chỗ ngồi hình trụ cũng có được thiết kế và có cấu trúc đinh tán. Bên trong tháp pháo là chỗ ngồi của trưởng xe, người thực hiện đồng thời cả nhiệm vụ ngắm bắn và nạp đạn cho pháo 37mm, đạn pháo có tầm bắn 300 mét và có thể xuyên giáp dày 35mm. Động cơ diezen được bố trí dọc theo bên phải mạn sau thân xe. Thùng dầu, nhiên liệu nằm bên trái. Hệ thống treo với 4 bánh đỡ mỗi bên được đánh giá là hoàn hảo hơn cả. Sau đó, để tăng thêm độ tin cậy, mỗi bên thành xe được lắp thêm cặp trục lăn nhỏ, được gia cố trên các xà cân bằng mới trên các bánh đỡ. Biến thể này của xe tăng gọi là “Mãn châu lý” và được sử dụng rộng rãi trong Quân đội Nhật. Để phòng cháy và bảo vệ kíp xe khỏi các mảnh vỡ từ giáp, bên trong xe tăng được phủ các tấm đệm amiang. Vào thời điểm này, sự bảo vệ mắt khỏi sự phun trì – có thể rơi vào trong xe qua các khe quan sát của lái xe, xạ thủ sung máy và trưởng xe chưa được trang bị.
     Hệ thống liên lạc trong xe tăng được thực hiện bằng cặp ổng cao su với các miệng loa.Hệ thống đài vô tuyến điện chưa bao giờ được trang bị, nên đã gây khó khăn cho việc liên lạc giữa các xe tăng trong cùng đơn vị với nhau. Những trận giao tranh đầu tiên của “Ha-gô” với xe tăng hạng nhẹ BT-5 của Quân đội Liên Xô đã chỉ ra các điểm yếu khác của chúng: giáp yếu, tầm quan sát từ chỗ ngồi của kíp xe ra bên ngoài bị hạn chế (tồi), vị trí của xạ thủ sung máy phân bố không hợp lý. “Ha-gô” trở thành xe tăng có số lượng lớn nhất trong lực lượng xe tăng Nhật – đến năm 1943, các quân xưởng đã sản xuất được 1161 xe tăng. Loại xe tăng này tham gia chiến đấu tại Mãn châu lý và trên toàn bộ các đảo lớn thuộc Thái Bình dương cùng với các lực lượng đổ bộ của quân Nhật. Sauk hi Nhật Bản đầu hang năm 1945, khung sườn của nhiều xe tăng bị gỉ, hỏng và bị vứt lại trong các khu rừng nhiệt đới. Một xe tăng “2595” nằm trong Bảo tàng chiến lợi phẩm ở Matxcova, trên đồi “Cúi chào” (nằm trong khuôn viên Quảng trường Chiến thắng - ND). Trên vị trí chỉ huy của chiến xe tăng này có những thanh kẹp đặc biệt để giữ thanh gươm trong ỏ. Theo luật danh dự của các võ sĩ đạo, các sĩ quan bị nghiêm cấm đầu hàng trở thành tù binh trong tay kẻ thù. Trong tình thế không còn lối thoát, họ bắt buộc phải tự sát với bằng vũ khí lạnh (mổ bụng) để không rơi vào tay kẻ thù. Tuy nhiên, phần lớn quân Nhật trong Chiến tranh Thế giới thứ hai hay chọn cách đầu hàng người chiến thắng để được khoan hồng hơn là tự sát.

 Các thông số chính:
Tên gọi: Kiểu 95 “Ha-gô”
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 7,4 tấn
Chiều dài,m: 4,38 (với đuôi)
Chiều rộng,m: 2,06
Chiều cao,m: 2,28
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: 2/6,5
Độ dày giáp đầu: 12mm
Độ dày giáp bên: 12mm
Động cơ: “Mitsubisi”, A6120VD diezen, 120 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 45km/h
Tầm hoạt động: 210km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/tnk2595.jpg)

 "2595" "Ha-gô":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/JaptankHago.jpg)

 Cấu tạo bên ngoài của "Ha-gô" - tiếng Nhật, có bác nào dịch được không?

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/type95hagolighttankww2m.jpg)

Hay thật :))
Thích hơn topic cùng dạng ở ttvn.
(spam tí).
Daibangden cho em ít bài viết với tích sao tích que nào ;))

Topic cùng dạng ở ttvn là topic nào thế?
 Còn mình dịch đến đâu, chỉnh sửa và đưa lên diễn đàn luôn nên không có hàng tồn kho ;D.
 Muốn lên sao với lên gậy thì liên lạc gấp với Admin ptlinh, lấy sách số hóa về chỉnh sửa lỗi rồi post lên thôi ;D.
 

     Những nỗ lực đầu tiên của người Nhật trong khả năng cho phép của nền công nghiệp Quốc phòng bao gồm sự tập trung vào thiết kế và sản xuất các loại xe tăng hạng trung nhẹ và rẻ. Cùng việc mua được giấy phép sản xuất xe tăng “Karden – Loid” Mk VI của Anh, trên cơ sở đó, người Nhật đã thiết kế loại xe tăng hạng nhẹ “2592” với buồng động cơ được bố trí phía trước. Chỗ của lái xe được bố trí tại buồng nhô (lồi) ra trên thân xe được liên kết bởi phương pháp tán đinh.Trưởng xe ngồi trong tháp pháo có trang bị súng máy 6,5mm trên bộ phận mặt cầu. Động cơ bố trí phía bên trái của lái xe, cửa ra kéo dài dọc theo thân bên trái đến đuôi xe, nơi có cửa lên xe dành cho kíp lái.
     Phiên bản hiện đại hóa của dòng xe này dưới tên gọi “2594” hay đơn giản là kiểu 94 sử dụng hệ thống treo mới, được thiết kế bởi thiếu tá Tomio Hara. Các bánh đỡ của xe tăng được nối với nhau bởi các trục cân bằng, được liên kết với các tay gạt hai đòn, trục được gắn chặt vào thân xe. Tay gạt có liên kết hình cầu với thanh kéo, được kéo dài bởi với lò xo thép nằm ngang được chế tạo từ các nguyên liệu đàn hồi. Cuối cùng, chúng được đặt nằm trong các ống, đồng thời được gắn cố định bên thân xe. Thiết kế này của hệ thống treo được đánh giá đơn giản, gọn và có thể đạt tốc độ di chuyển cao.
     Trên cơ sở xe tăng hạng trung “2592”, hãng “Tokyo Hasu Denki” đã thiết kế hai mẫu xe tăng nhỏ thí nghiệm với động cơ được bố trí phía trước và phía sau (mỗi loại tương ứng-ND). Sau đó, người Nhật vấp phải sự phức tạp trong việc cung ứng benzene, động cơ bộ chế hòa khí được thay thế bằng động cơ diezen 4 xilanh 65 sức ngựa. Hệ thống treo của bộ phận truyền động được áp dụng theo kiểu 94.
     Sau thí nghiệm, phiên bản xe tăng có động cơ phía sau đã được lựa chọn. Bộ phận trước thân xe lắp đặt bộ giảm tốc và hệ thống quay (quành). Xe tăng này có góc nghiêng của giáp hợp lý và chiều cao không lớn. Buồng chiến đấu được thiết kế, tính toán cho phù hợp với chiều cao của người Nhật. Vũ khí trên tháp pháo một chỗ ngồi hình trụ gồm có pháo 37mm và sung máy 7,7mm. Phần lồi lên một nửa từ đầu xe là buồng dành cho lái xe và được trang bị cửa (lỗ) quan sát với nắp sắt, trên đó có khe nhìn.
    Loại xe tăng nhỏ, được đặt tên là “2597” (“Te-ke”) được sản xuất hàng loạt cho đến năm 1942 và tham gia vào các trận đánh trên Thái Bình dương, đồng thời ở Birm và Trung Quốc. Để tăng tầm hoạt động, mỗi xe tăng kéo theo sau nó một rơ mooc chứa nhiên liệu. Trên gầm loại xe tăng này, người Nhật còn sản xuất ra các loại pháo tự hành 37mm và 47mm cùng nhiều loại xe kéo, xe vận tải hoặc các loại xe hỗ trợ khác.

 Các thông số chính:
Tên gọi: Kiểu 97 “Te-ke”
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 2 người
Khối lượng chiến đấu: 4,7 tấn
Chiều dài,m: 3,71
Chiều rộng,m: 1,9
Chiều cao,m: 1,77
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: -
Độ dày giáp đầu: 16mm
Độ dày giáp bên: 14mm
Động cơ: “Ikehai”, diezen, 65 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 40km/h
Tầm hoạt động: 240km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Type97b.jpg)

 Xe tăng loại nhỏ kiểu 94, được gọi đùa là "Nhóc" ("Nhóc con")

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/TYPE_94.jpg)

 Type 94 của Nhật tại Mãn Châu năm 1938:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/type94manchauly.jpg)

      Trong Quân đội đế chế Nhật Bản thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai, loại xe tăng phổ biến nhất, làm xương sống của lực lượng Thiết giáp Nhật là xe tăng “Chi-ha”. Trong biên bản, tên gọi của nó được ghi với dòng chữ: “trung bình – thứ ba”. Danh pháp khác của nó “2597” – ghi theo thời điểm nó được sản xuất theo lịch Mặt trời mọc (lịch cũ của Nhật Bản), theo Công lịch vào năm 1937.
       Quá trình chế tạo xe tăng của hãng “Misubisi” theo cấu tạo và công nghệ sản xuất giống như xe tăng hạng nhẹ “Ha-gô” và phản ánh trình độ công nghệ kỹ thuật không cao của Nhật vào thời kỳ này. Các chi tiết trên thân xe và tháp pháo được lắp ráp bằng phương pháp tán đinh cùng với những phương pháp sản xuất rất thủ công và tốn thời gian, sau đó là những cấu trúc phức tạp và không (mất) đối xứng. Trang bị của xe tăng rất thô sơ: không phải xe tăng nào cũng được trang bị đài vô tuyến điện, còn dụng cụ quan sát với các thiết bị bảo vệ mắt chỉ có cho trưởng xe. Ưu điểm của “Chi-ha” trong thiết kế là sự tiếp nhận động cơ diezen kinh tế (tiết kiệm nhiên liệu ) hơn và hệ thống treo tin cậy hơn so, đã được lắp đặt trên các xe tăng hạng nhẹ khác của Nhật. Trang bị chính của “Chi-ha” có pháo nòng ngắn 57mm, tốc độ đạn đầu nòng: 420m/s – trở nên không đủ uy lực trong các cuộc đấu tăng với đối phương. Người Nhật đã thấy rõ điều này trong cuộc xung đột với Liên bang Xô Viết trên bờ song Khankhin–Gôn. Vì thế, năm 1939, phiên bản xe tăng mới đã xuất hiện với tháp pháo giống tháp pháo của xe tăng hạng nhẹ BT-5 (Liên Xô) và pháo nòng dài 47mm với vận tốc đạn đầu nòng 825m/s. Vào năm 1940, loại xe tăng này được trang bị cho các đơn vị xe tăng Nhật dưới tên gọi “Shinhoto Chi-ha” – có nghĩa là “trung bình – thứ ba với tháp pháo trang bị đại bác”. Các cải tiến này được áp dụng cho một số xe tăng “Chi-ha” của phiên bản cũ đồng thời sản xuất hạn chế với số lượng nhỏ, xe tăng chỉ huy với đài vô tuyến điện mạnh, ban đầu không lắp pháo trên tháp pháo, sau đó là pháo 37mm hoặc mô phỏng của nó làm từ gỗ. Hoặc phiên bản khác là phá chính được trang bị cùng súng máy, bố trí trên đầu xe. Để hỗ trợ cho các đơn vị lính thủy đánh bộ, người Nhật sản xuất trên gầm của “Chi-ha” pháo tự hành trang bị lựu pháo nòng ngắn 120mm.
       Từ năm 1938 đến 1942, tổng cộng 1220 xe tăng “Chi-ha” được sản xuất với các phiên bản khác nhau. Chúng tham gia vào các trận đánh tại nhiều vùng đất thuộc Đông Nam Á và trên các đảo Thái Bình dương. Sauk hi kết thúc chiến tranh, có khoảng 350 “Chi-ha” bị Hồng quân Liên Xô chiếm đoạt tại Mãn Châu Lý và Kuril, đã được chuyển cho Quân Giải phóng nhân dân Trung Hoa, nơi nó nằm trong biên chế cùng T-34-85 cho đến đầu những năm 50.

 Các thông số chính:
Tên gọi: Kiểu 97 “Chi-ha”
Phân loại: hạng trung bình
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 15 tấn
Chiều dài,m: 5,52
Chiều rộng,m: 2,33
Chiều cao,m: 2,33
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: 2/7,7
Độ dày giáp đầu: 25mm
Độ dày giáp bên: 22mm   
Động cơ: “Mitsubisi”, kiểu 97 diezen, 170 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 40km/h
Tầm hoạt động: 210km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Type_97_Chi-Ha_.jpg)

 Sơ đồ cấu tạo "Chi-ha" với pháo nòng ngắn 57mm và ăng ten dạng tay vịn:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Type97-Chi-ha.jpg)

 Các biến thể của cuối cùng của "Chi-ha":
1. "Chi-he"

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Chihe.jpg)

2. "Chi-nu":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/710px-Japanese_Type_3_Chi-Nu_tank_1.jpg)

Tiếp nào đ/c Đại Bàng Đen. Câu h quá. ::) ::) ::)

   Giới Quân sự Liên hiệp Anh đã đặt vào Mk VI “Crusader” niềm hy vọng lớn, nhưng đáng tiếc nó đã không đáp ứng được sự kỳ vọng đó. Thời gian mà nó tham gia hoạt động trên các chiến trường không lâu dài.
  Lịch sử phát triển “Crusader” được bắt đầu từ năm 1936, khi tướng Uaywen và đại tá Martel chứng kiến khả năng hoạt động của các xe tăng hạng nhẹ BT do Liên Xô sản xuất trong các cuộc tập trận tại Kiev. Bộ Quốc phòng Anh cũng nhận ra điều đó và đã đặt mua từ Mỹ loại xe tăng “Christie” M1930. Vào tháng 11, các xe tăng được chuyển qua Anh cùng với nhà sáng chế ra nó và trên cơ sở “Christie” M1930, người Anh đã phát triển xe tăng hạng trung Mk III (A13), với số lượng sản xuất 65 chiếc. Năm 1938, hãng “Nifflid” bắt đầu sản xuất kiểu xe tăng mới, Mk IV (A13 Mk II), khác với “người tiền nhiệm” của nó về độ dày giáp bảo vệ và tháp pháo kiểu mới. 665 xe tăng kiểu này đã được sản xuất và tham gia hoạt động trên chiến trường Bắc Phi. Sau đó 1 năm, seri xe tăng hạng trung Mk V “Kovenantor” (A13 Mk III) ra đời nhưng không thành công. Toàn bộ 1770 xe tăng  được sản xuất chỉ được sử dụng vào mục đích huấn luyện.
  Mùa hè năm 1939, hãng “Naffild” giới thiệu mẫu xe tăng hạng trung A15 với động cơ “Liberty”. Xe tăng này là sự phát triển tiếp sau của “Kovenantor” với việc giữ lại các chi tiết và tổ hợp của xe tăng cũ Điều đó cho phép triển khai sản xuất hàng loạt loại xe tăng mới một cách nhanh chóng. A 15 có thân dài và thêm một bánh đỡ - bánh thứ năm mỗi bên. Trong seri sản xuất, xe tăng được biết dưới tên gọi “Xe tăng hạng trung Mk IV” (“Crusader Mk I”).
  Thân “Crusader” có khung với các miếng thép liên kết với nhau bằng bu long. Tháp pháo dạng thấu kính nhiều góc, cạnh, động cơ trang bị hệ thống truyền động thủy lực, thực hiện vòng quay đầu tiên trong 10s. “Crusader” bố trí pháo 40mm và kíp xe 3 người. Trên phần đầu xe tăng có một tháp pháo nhỏ có trang bị sung máy 7,92mm với góc bắn theo phương ngang 150 độ. Các chi tiết của hệ thống treo được bố trí khoảng không gian giữa bên trong và bên ngoài thành xe.
  “Crusader” Mk I tiếp nhận vào các hoạt động chiến đấu vào tháng 6 năm 1941 trên mặt trận Bắc Phi. . Trong các trận đánh, loại xe tăng mới này bị bắn cháy rất nhiều bởi hỏa lực từ pháo chống tăng – được cải tiến từ pháo phòng không 88mm của Đức. Tại đó, “Crusader” Mk I đã bộc lộ nhiều điểm yếu: giáp bảo vệ yếu, hệ thống điều khiển và hậu cần, bảo dưỡng phức tạp, không đáng tin cậy. Hệ thống làm mát động cơ hoạt động rất đặc biệt tồi trong điều kiện hoang mạc Bắc Phi. Bộ phần truyền động khí nén trên bộ hãm gần cửa ra từ hệ thống máy nén khí bị vỡ kéo theo sự ngừng hoạt động của xe tăng.
  Một số không ít “Crusader” đến năm 1941 trở thành xe tăng tiêu chuẩn trong lực lượng Thiết giáp Anh. Có 3 phiên bản khác nhau dựa trên cơ sở “Crusader” chỉ khác nhau ở trang bị và độ dày thiết giáp. Trên “Crusader” Mk II không trang bị tháp súng máy, còn giáp đầu xe được gia cố. “Crusader” Mk III trang bị pháo chính 57mm – nhưng uy lực tăng lên không đáng kể. Tháp pháo hai chỗ ngồi và trưởng xe phải kiêm thêm nhiệm vụ nạp đạn. Độ dày giáp đầu xe tăng lên 51mm.
  Vào năm 1942, seri sản xuất “Crusader” bị dừng hoạt động, còn các xe của các đơn vị xe tăng trên tuyến đầu được chuyển về và thay đổi thành hệ thống pháo phòng không tự hành với hai phiên bản: với một nòng 40mm “Bocffor” hoặc hai nòng 20mm “Erlikon”. Gầm “Crusader” đồng thời được sử dụng rộng rãi trong nhiều mục đích khác như xe kéo pháo, xe kéo – sửa chữa bọc thép, máy ủi, xe dò – quét mìn. Tổng cộng từ năm 1939 đến 1943 các công xưởng của hàng chục hãng đã sản xuất 4350 “Crusader” và 1370 các phiên xe bản đặc biệt trên gầm xe tăng này.

 Các thông số chính:
Tên gọi: Crusader Mk I
Phân loại: hạng trung bình
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 15,3 tấn
Chiều dài,m: 5,99
Chiều rộng,m: 2,64
Chiều cao,m: 2,23
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/40
Hỗ trợ/mm: 2/7,92
Độ dày giáp đầu: 40mm
Độ dày giáp bên: 24mm   
Động cơ: Naffild “Liberty”, bộ chế hòa khí, 340 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 43km/h
Tầm hoạt động: 160km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Crusader-Mk3_photo-06CH.jpg)

 "Crusader" Mk I:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Crusader_MKIII.jpg)

 Sơ đồ cấu tạo "Crusader" Mk I:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/crusader1.gif)

   Loại xe tăng có số lượng nhiều nhất trong Quân đội Anh trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai là Mk III “Valentine”. Mk III nhận tên gọi vào ngày bản thiết kế của nó được bộ Quốc phòng Anh chấp nhận – 14 tháng 2 – ngày thánh Valentine. Hãng “Bikkerc – Amstrong” đã sử dụng các thiết kế cùng những bộ phận và tổ hợp của một số dòng xe tăng trước đó – A9, A10, A11. Xe mới có hình dáng thấp, bọc thép dày 60mm và pháo chính 40mm. Sự đặt hàng từ quân đội Anh bắt đầu từ năm 1939, còn các năm sau đó, mẫu xe tăng đầu tiên lần lượt được ra đời từ các công xưởng lắp ráp.
  Theo cấu trúc,  và công nghệ sản xuât, “Valentina” mang đầy đủ các thiết kế đặc thù của nền công nghiệp quốc phòng Anh. Thân xe hình chữ nhật được đóng bởi phương pháp tán đinh, tháp pháo với các miếng thép hình trụ được lắp ráp trên bộ phận truyền động không phức tạp – được cấu tạo bởi 6 bánh đỡ mỗi bên và liên kết với nhau bởi một cặp giá chuyển hướng. Nhìn chung cấu tạo của xe tăng là tầm thường, còn buồng chiến đấu chật hẹp không đem lại sự thuận lợi cho tổ lái. Hai lính xe tăng thường xuyên ngồi trong tháp pháo, đồng thời phải kiêm nhiệm thêm các chức năng khác. Ví dụ, trưởng xe phải kiêm luôn việc nạp đạn và hỗ trợ liên lạc, đồng thời chỉ hiệu chỉnh mục tiêu cho pháo thủ. Sự quay tháp pháo của “Valentine” được thực hiện nhờ sự trợ giúp của hệ thống thủy lực, nhưng khi quay tháp pháo ra sau cùng với điều khiển pháo chính theo mặt phẳng đứng được thực hiện bằng quay tay. Trang bị chính của xe tăng pháo 40 mm trên các phiên bản trước không đảm bảo cho việc đấu tăng một cách song phẳng với các xe tăng tương tự của đối phương trong tầm xa hơn 1 km. Bộ chế hòa khí không tốt trên seri đầu tiên và diezen trên các xe thế hệ sau. Điểm yếu lớn nhất trên “Valentina” là không có giáp che chắn cho bộ phận truyền động. Ưu điểm của dòng xe này chỉ được đánh giá với độ dày giáp đầu xe và sự tin cậy của thiết bị lực với bộ truyền  - dẫn động .
  Tổng cộng có 8275 “Valentine” với 11 phiên bản, đã được sử dụng trên khắp các chiến trường trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Sự cải tiến dòng xe tăng này được hoàn thiện trong quá trình sản xuất và nằm ở sự nâng cấp liên tiếp trang bị, gia cố giáp đồng thời tăng  sức mạnh cho động cơ. “Valentine” I được lắp thêm bộ chế hòa khí, còn “Valentine” II nhận động cơ diezen của hãng A.E.C. Biến thể VIII và IX trang bị pháo 57mm nhưng chúng không có tháp pháo nhỏ dành cho sung máy. Đó là một nhược điểm lớn và trong phiên bản sau, Mk X, lỗi này đã được khắc phục. Biến thể cuối cùng, Mk XI, pháo chính 75 mm có chất lượng tốt. Sự tham gia vào các hoạt động quân sự của “Valetine” từ mặt trận Bắc Phi cho tới các chiến dịch cuối cùng của các đơn vị quân Đồng minh.  2394 “Valentine” do Anh sản xuất và 1388 – của Canada theo Hiệp ước Len-Lizơ đã được chuyển cho Liên Xô. Tuy nhiên, trong Hồng quân, số xe tăng được sử dụng ít hơn số đã được chuyển giao, có khoảng 320 chiếc xe tăng đã bị đánh chìm cùng tàu vận tải, thủy thủ đoàn và các phương tiện hộ tống trên đường đến các cảng phía bắc Liên Xô (Biển Bắc). Lính tăng Liên Xô thích sự đơn giản và và tin cậy của động cơ “Valentine”, nhưng không hài long về trang bị của chúng. Các chuyên gia Xô viết đã thay thế pháo chính của Anh bằng pháo 76mm chuyên dụng cho xe tăng mạnh hơn.  “Valentine” còn được nghiên cứu phục vụ cho sự chế tạo các loại pháo tự hành  của Anh  “Bishon” 87,6mm và pháo chống tăng “Archer” 76mm. Cải tiến sau cùng của “Valentine” được trang bị động cơ diezen mạnh (192 sức ngựa), tham gia chiến đấu ở Italia và Tây Âu với pháo nòng dài bố trí trên buồng mở phía trên, có khả năng bắn cháy mọi kiểu xe tăng của Đức. Trên cơ sở “Valentine”, các loại xe làm cầu thuộc Binh chủng Công binh
, xe quét mìn, xe phun lửa (bên phải lái xe bố trí một thpas nhỏ với sung phun lửa và thùng bọc thép chứa nhiên liệu hỗn hợp cháy). Gần thời điểm mở mặt trận thứ hai, tháng 6 năm 1941, người Anh đã chế tạo khoảng 600 “Valentine” được cải tiến có khả năng lội nước.

Các thông số chính:
Tên gọi: Mk Valentine VI
Phân loại: hạng nhẹ (bộ binh)
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: -
Chiều dài,m: 5,41
Chiều rộng,m: 2,63
Chiều cao,m: 2,27
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/40
Hỗ trợ/mm: 1/7,92; 1/7,7
Độ dày giáp đầu: 60mm
Độ dày giáp bên: 60mm   
Động cơ: GMC 6-71, diezen, 131 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 32km/h
Tầm hoạt động: 150km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/valetinemk1.jpg)

 Sơ đồ cấu tạo "Valentine": (Mk IX)


(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/MkIIIValentineIX_01.jpg)

 Phiên bản trước "Valentina" Mk II:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/valentine-mk-II-01.png)

 Một trong các biến thể của "Valentina": Xe làm cầu:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/xelamcau.png)

  Trong toàn bộ các dòng xe tăng Anh tham gia Chiến tranh Thế giới thứ hai, “Churchil” là dòng xe tăng được trang bị giáp bảo vệ tốt nhất. Nhưng nó bị đánh giá là loại xe tăng khó tính và không tin cậy sau nhiều những khiếm khuyết về hệ thống động lực.
  Cấu tạo của “Churchil” là bước lùi trong sự phát triển dòng xe tăng hạng nặng. Xích xe tăng chiếm phần lớn chu vi xe, và hình dáng cồng kềnh, trong một chừng mực nào đó, giống như xe tăng trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Điều đó tăng khả năng vượt các chướng ngại vật với tiếng ồn của động cơ và thành xe thẳng đứng, nhưng làm xấu đi kết cấu chung của xe, đồng thời ảnh hưởng tới vị trí của lái xe và khả năng ngắm bắn của pháo thủ. Phiên bản đầu tiên của “Churchil” được trang bị pháo 40mm trên tháp pháo chính và pháo nòng ngắn “3 insơ”  - được bố trí trên đầu xe, giống như xe tăng Pháp B1. Trên biến thể thứ hai, pháo nòng ngắn được hay thế bằng sung máy 7,7mm, còn sung máy thứ hai được gắn đồng trục với pháo chính trên tháp pháo. Trang bị đó rõ ràng là một nhược điểm, không phù hợp với khối thép gần 40 tấn. Trong các biến thể sau, trang bị cơ bản của xe tăng được nâng cấp lên: pháo chính 57mm, sau đó là 75mm và cuối cùng là 95mm. Thế hệ “Churchil” cuối cùng trang bị pháo nòng ngắn.
  Phiên bản “Churchil” đầu tiên không chỉ có những nhược điểm về kỹ thuật, và thủ tướng Anh Churchil đã từng đánh giá loại xe tăng này bằng một câu mang đầy tính châm biếm: “Xe tăng mang tên của tôi có nhiều nhược điểm hơn cả chính tôi”. Tuy nhiên, trong một khoảng thời gian ngắn, rất khó để khắc phục được các nhược điểm đó. Seri sản xuất của xe tăng diễn ra từ năm 1941 đến 1945, tổng số đã có 5640 với 15 biến thể cơ bản được sản xuất. Từ trong số đó, 301 chiếc được bán cho Liên Xô. Hồng quân sử dụng các xe tăng này vào các trận đánh trong vòng cung Kursk và trong cuộc giải (phá) vây thành phố Leningrad. Lính xe tăng Liên Xô không thể hiện sự thích thú với “Churchil” mặc dù nó thể hiện sức sống dai dẳng của hệ thống chuyền động. Sự hoạt động của xe bị ngừng khi một vài bánh đỡ của nó bị mất.
  Năm 1941, xe tăng “Churchil” thực hiện chiến dịch đổ bộ lên Dnhiev nhưng không thành công. Gần cuộc đổ bộ từ 28 xe tăng, qua La-Mansh(?), 22 xe bị đánh chìm bởi những con sóng, số còn lại bị bắn hỏng trên bờ. Xe tăng “Churchil” còn kịp tham gia các chiến dịch tại Bắc Phi và phía tây Châu Âu sau khi mặt trận thứ hai được mở năm 1944. Năm 1953, một vài xe tăng phun lửa “Churchil – cá sấu” tham gia các hoạt động quân sự trong thời gian chiến tranh Triều Tiên.

 Các thông số chính:
Tên gọi: Mk IV Churchil III
Phân loại: hạng nặng (bộ binh)
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 39,5
Chiều dài,m: 7,44
Chiều rộng,m: 3,25
Chiều cao,m: 2,49
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/57
Hỗ trợ/mm: 2/7,92
Độ dày giáp đầu: 102mm
Độ dày giáp bên: 38mm   
Động cơ: “Bedford”, bộ chế hòa khí, 350 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 25km/h
Tầm hoạt động: 144km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-Churchill_mk1_cfb_borden_1.jpg)

 Biến thể "Churchil" với pháo chính 75mm:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Churchill75mm.jpg)

 Mk "Churchil" VIII:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Churchill_MkIII.jpg)

  “Kromwell” được thiết kế cho việc thay thế cho dòng xe tăng hạng nhẹ dành cho bộ binh và với mục đích phát triển những loại xe tăng đủ mạnh, có thể thực hiện những nhiệm vụ cơ bản – hoạt động phía sau lưng (hậu phương) sau khi đột phá qua phòng tuyến của kẻ thù trên mặt trận. Cấu trúc của nó đã khắc phục được các điểm yếu của dòng xe tăng hạng nhẹ dành cho bộ binh trước đây – giáp đầu được tăng lên từ 65-75mm, tăng chu vi tháp pháo dành cho việc bố trí trên đó pháo chính 75mm thay cho pháo 40mm thông thường.
  Nguyên mẫu xe tăng được thiết kế năm 1941, sự sản xuất hàng loạt “Kromwell” được thực hiện vào năm 1943, còn nó chỉ tham gia các hoạt động quân sự từ tháng 6 năm 1944. Nguyên nhân dẫn đến sự đình trệ này do nhiều khó khăn trong sự thích ứng của xe tăng với hệ thống động lực của động cơ dùng cho hàng không Rolls-Rois “Merlin”, được tiếp nhận trên phiên bản xe tăng “Metoer”. Hai hãng “Naffild” và không lâu sau là “Leiland motor” tham gia vào cuộc chạy đua này. Sau sự hiện đại hóa bộ phận truyền động của xe tăng “Crusader”, hình dáng bên ngoài của các xe tăng là tương đồng với nhau (đồng dạng). Tuy nhiên, nguyên mẫu của hãng “Naffild” được trang bị động cơ “Liberty” và không đáp ứng được yêu cầu hoạt động của khối thép nặng 27 tấn. Vì thế, loại xe tăng này với tên gọi A24 “Kromwell” I được sử dụng chủ yếu vào mục đích huấn luyện và được đổi tên thành “Kavalep”. Loại xe tăng  “Kromwell” II của hãng “Leiland” mang tên A27 có động cơ hàng không “Merlin” 600 sức ngựa. Nhưng khi đó, theo định hướng của nền công nghiệp quân sự Anh năm 1941 định hướng đầu tiên nhằm vào việc sản xuất động cơ hàng không “Merlin”, hãng “Leiland motor” đã chuyển sang sản xuất xe tăng với động cơ “Lierty”, khác nhau ở mức độ hiện đại hóa (bộ hộp số truyền động mới và khả năng lắp đặt động cơ “Rolls -  Rois” khi nó đáp ứng được yêu cầu). Phiên bản đó gọi là A27L “Cromwell” III để dành cho xe tăng với động cơ “Meteor”. Tên gọi “Cromwell” sau đó chỉ được duy trì đến A27M, còn A27L được đổi tên thành “Sentor”.
  Tổng cộng từ giữa năm 1942, người Anh đã sản xuất khoảng 950 “Sentor”, 80 trong số đó dưới tên gọi CS, được trạng bị pháo nòng ngắn 90mm và tham gia các hoạt động quân sự tại Nooc măng đi. Một bộ phận “Sentor” được tái trang bị thành “Cromwell” bằng cách trang bị động cơ “Meteor”. Trong quá trính thử nghiệm và tinh chế lại có việc hoàn thành xong hệ thống truyền động. Điều đó làm cho “Cromwell” vào thời điểm đó, với tốc độ cao, khả năng cơ động cùng hệ thống vũ khí có hiệu quả cao, uy lực mạnh đã đáp ứng được yêu cầu của dòng tăng hạng trung bình thời kỳ này.
  Phiên bản Mk I-III được trang bị pháo 57mm cũ, nhưng từ Mk IV đã được lắp pháo chính 75mm mạnh hơn. Từ năm 1943 đến 1945, đã có 1070 “Cromwell” với các biến thể khác nhau được xuất xưởng.
  Không chỉ người Anh mới có thể sử dụng các “Cromwell” một cách thành công trong các trận chiến tại Châu Âu. “Cromwell” còn được người Ba Lan và Tiệp Khắc tiếp nhận trên mặt trận phía Tây. Tại Tiệp Khắc, “Cromwell” còn nằm trong lực lượng vũ trang đến đầu những năm 50 (Tk 20). Tại Anh, sau chiến tranh, nó được hiện đại hóa theo hướng trang bị pháo mới 83,8mm và nhận ký hiệu mới – FV401 “Charioter”. Từ năm 1956, các xe tăng này được chuyển đến Ai Len, Áo và Phần Lan. Trong các cuộc xung đột quân sự, “Cromwell” và các biến thể của chúng được sử dụng tới năm 1976. Đầu tiên chúng tham gia chiến tranh Triều Tiên, sau đó là các cuộc xung đột Arập – Israel. Vào một trong những cuộc xung đột đó, Quân đội Israel đã chiếm được 10 chiếc “Charioter” từ Tổ chức Giải phóng Palestin và sử dụng chúng chống lại quân Arập.


Các thông số chính:
Tên gọi: Mk VIII (A27M) Cromwell Mk IV
Phân loại: hạng trung
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 28
Chiều dài,m: 6,42
Chiều rộng,m: 3,05
Chiều cao,m: 2,49
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/75
Hỗ trợ/mm: 2/7,92; 2/7,7
Độ dày giáp đầu: 76mm
Độ dày giáp bên: 38mm   
Động cơ: “Meteor”, bộ chế hòa khí, 600 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 61km/h
Tầm hoạt động: 277km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/MkVIIIA27MCromwellMkIV.jpg)

 Các biến thể khác nhau về pháo chính của Mk VIII (A27M) Cromwell:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Cromvell_A27L.gif)

 A24 "Cromwell" sau được đổi tên thành "Kavaler":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/GB-CruiserMark7-Cavalier-A24.jpg)

  “Comet” là dòng xe tăng bộ binh hạng trung cuối cùng của Quân đội Anh và được biết đến như một trong những loại xe tăng tốt nhất trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, mặc dù sự tham gia của nó vào các hoạt động quân sự không đáng kể.
  Điểm yếu của xe tăng “Cromwell” là pháo chính 57mm, trên thực tế chiến trường, trong các trận đấu tăng với xe tăng của Đức không phát huy hiệu quả. Vì thế, giới chỉ huy Quân đội Anh đã giao nhiệm vụ cho hãng “Leiland” thiết kế trên cơ sở “Cromwell” loại xe tăng mới, có trang bị mạnh hơn, phù hợp cho các trận đấu tăng trên chiến trường. Pháo 76,2mm dành cho xe tăng đã được thiết kế bởi các kỹ sư hãng “Bikkers – Amstrong” trên cơ sở thực tiễn chiến trường. Đạn sử dụng cho loại pháo này cũng khác so với tiêu chuẩn – vỏ đạn ngắn và rộng hơn, đơn giản hóa công việc nạp đạn trong tháp pháo. Để tránh khỏi sự phức tạp, rối rắm trong việc hậu cần, tiếp tế, loại đạn này của dòng xe tăng mới được gọi là 77mm.
  Theo cấu trúc “Comet” giống với “Cromwell” và thừa hưởng 40% các bộ phận và chi tiết từ “Cromwell”. Theo sự so sánh với các dòng xe tăng bộ binh trước đó, “Comet” được gia tăng giáp bảo vệ một cách rõ rang. Khối lượng chiến đấu của xe tăng lên đến 36 tấn, vì vậy, tốc độ và tầm hoạt động bị rút xuống, so với “Crowell” là 30%. Theo khả năng tác chiến, “Comet” có thể so sánh với xe tăng cơ bản Pz IV của Đức, nhưng rõ ràng thua kém “Panther” (“Con báo”).
  Đến cuối Chiển tranh Thế giới thứ hai, nền công nghiệp của Anh chỉ đáp ứng được việc trang bị “Comet” cho 1 sư đoàn xe tăng số 11, đơn vị sau đó đã tham gia đánh lùi cuộc tấn công của Quân Đức vào Arden tháng 1 năm 1945. Sau chiến tranh, các đơn vị khác mới được tiếp nhận loại xe tăng này. Đến đầu năm 1949, “Comet” được thay thế toàn bộ bởi “Senturion”. Trong lực lượng Thiết giáp Anh, chúng được bố trí tại phía tây Berlin và thuộc địa Hồng Kông. Chúng được khai thác sử dụng cho tới năm 1958, sau đó được chuyển về làm lực lượng dự bị. Từ năm 1960, “Comet” được Anh bán cho nhiều quốc gia trên thế giới. Số “Comet” phục vụ trong quân đội Phần lan được sử dụng lâu hơn – đến năm 1970.


Các thông số chính:
Tên gọi: A34 Comet
Phân loại: hạng trung (bộ binh)
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 35,77
Chiều dài,m: 7, 65
Chiều rộng,m: 3,05
Chiều cao,m: 2,68
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/77
Hỗ trợ/mm: 2/7,92
Độ dày giáp đầu: 76mm
Độ dày giáp bên: 43mm   
Động cơ: Rolls-Rois “Meteor”, bộ chế hòa khí, 600 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 51km/h
Tầm hoạt động: 198km.


(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/CometA34.jpg)

 "Comet" trong quân đội Anh:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Comet.jpg)

 Cám ơn bác Old Buff đã sửa chữa những bài viết của em bị lỗi!


  Dòng xe chiến đấu bánh xích đầu tiên do Áo sản xuất là loại xe tăng hạng nhẹ 38.M “Toldi”.
  Tên gọi mà xe tăng này được nhận là tên của người anh hung dân tộc Áo trong thời kỳ Trung đại, nhưng nguồn gốc thiết kế của chúng lại ở Thụy Điển. Tháng 3 năm 1937, Bộ Quốc phòng Áo đã giao cho phía hãng “Landsberk” của Thụy Điển bản mẫu và giấy phép sản xuất loại xe tăng hạng nhẹ L-60 theo thiết kế của kỹ sư người Đức O.Merker. Đây được đánh giá là một trong những mẫu xe bọc thép chiến đấu tốt nhất vào thời kỳ đó. Vào tháng 2 năm 1939, 80 xe tăng 38.M được đặt hàng. Trang bị của chúng được người Áo thay đổi, gồm có pháo chính 20mm và sung máy 8mm.
  Seri sản xuất “Toldi” trong các công xưởng tại Áo bị kéo dài rất lâu vì sự chậm trễ trong việc tiếp nhận từ Đức các động cơ và bộ phận quang học. Chỉ vào tháng 5 năm 1940, những chiếc xe tăng “Toldi” đầu tiên với gia nhập các đơn vị thiết giáp, còn đến tháng 3 năm 1941, 4 lữ đoàn cơ giới mới của Áo mới được trang bị cho mỗi lữ đoàn 18 xe tăng. Lần vận dụng vào thực tế chiến đấu đầu tiên trong năm 1940, “Toldi” đã bộc lộ rất nhiều nhược điểm và sự huấn luyện yếu kém của lái xe. Phiên bản sau với tên gọi “Toldi” II được nâng cấp hệt thông treo và giáp bảo vệ đến 20mm. Tuy nhiên, trong những tháng đầu tiên tham gia chiến đấu cùng quân đội Phát xít trên mặt trận phía Đông, “Toldi” đã bị tiêu diệt hết phân nửa. Những xe tăng còn nguyên vẹn được tái trang bị pháo 40mm và mang tên 38.M “Toldi” IIA, vào năm 1944, chúng được đổi tên thành B.40 “Toldi”.
  Tất các các phiên bản của dòng xe tăng này đều có ưu điểm về hệ thống truyền động, nhưng giáp bảo vệ yếu và vì thế, chỉ thích hợp với nhiệm vụ trinh sát hoặc bảo vệ các cơ sở quân sự.
  Tổng cộng có khoản 200 xe tăng hạng nhẹ “Toldi” được sản xuất với các biến thể khác nhau. Ngoài ra, trên gầm của chúng được nối dài thêm, loại pháo tự hành trang bị pháo tự động 40mm của Thụy Điển do hãng “Bofors” thiết kế cũng được sản xuất với số lượng 46 chiếc. Loại pháo tự hành này trong chiến tranh được sử dụng như những vũ khí phòng không, pháo của nó đượ bố trí gần cửa mở phía trên tháp pháo, đảm bảo cho chúng có góc bắn lớn theo phương thẳng đứng khi tác xạ với các mục tiêu trên không.


    Các thông số chính:
Tên gọi: Toldi IIA
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 9,3
Chiều dài,m: 4,75
Chiều rộng,m: 2,14
Chiều cao,m: 1,87
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/40
Hỗ trợ/mm: 1/8
Độ dày giáp đầu: 23mm
Độ dày giáp bên: 13mm   
Động cơ: “Byusing-Nag”, bộ chế hòa khí, 155 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 48km/h
Tầm hoạt động: 220km.

 Phiên bản Toldi I:

   Loại xe tăng cơ bản của Quân đội Áo trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai là 40.M “Turan”. Mặc dù xét về khối lượng chiến đấu, nó gần với dòng xe tăng hạng nhẹ, nhưng trong thời kỳ đó, “Turan” vẫn được phân loại vào dòng xe tăng hạng trung.
   Sau khi tiếp nhận cho mình việc sản xuất xe tăng hạng nhẹ “Toldi”, chính phủ Áo đã quyết định mua thêm giấy phép nhằm sản xuất và đáp ứng vừa đủ loại xe tăng hạng trung tin cậy hơn. Các cuộc đàm phán với Đức không đem lại thành công, nhưng đầu năm 1940, Áo đã thành công trong cuộc đàm phán với chính quyền Phát xít về quyết định mua của Tiệp Khắc mẫu xe tăng T-21 – mẫu phát triển sau của LT-35. Tháng 8 cùng năm, Áo đã nhận được giấy phép sản xuất loại xe tăng đó, nguyên mẫu đầu tiên dưới tên “Turan” (một quốc gia lịch sử thuộc Trung Á – Persian – Ba Tư) được sản xuất và tham gia thử nghiệm sau đó 1 năm, còn sau đó một năm nữa, “Turan” bắt đầu được sản xuất hàng loạt.  Xe tăng của Áo khác với T-21 ở hệ thống liên lạc, các thiết bị quang học và tăng độ giày giáp bảo vệ, động cơ mới của hãng “Manfred Bais” với sự thay đổi hệ thống làm mát động cơ, đồng thời trang bị vũ khí khác và tháp nhỏ dành cho trưởng xe cũng có hình dạng khác. 19 tháng 9 năm 1940, bộ Quốc phòng Áo quyết định đặt hàng sản xuất 230 “Turan” trên 4 công xưởng của các hãng khác nhau. 156 xe tăng đầu tiên được trang bị pháo chính 40mm được thiết kế trên cơ sở pháo chống tăng 30mm của Áo và pháo A17 của hãng “Shkoda” trên cơ sở giấy phép sản xuất của Tiệp Khắc. Nhưng ngay sau đó, loại pháo này bộc lộ sự yếu kém cho trang bị trên xe tăng hạng trung. Vì thế, từ tháng 3 năm 1943, trong lực lượng Thiết giáp Áo tiếp nhận xe tăng 41.M “Turan” 75 hay “Turan” II với pháo nòng ngắn 75mm do hãng MAVAG của Áo chế tạo. Việc lắp đặt trên “Turan” các loại pháo mạnh, pháo dành cho xe tăng hay pháo nòng dài cỡ lớn là không thể. Vì thế, không tính đến khả năng tự vệ tốt, “Turan” là loại xe tăng có tính chiến đấu thấp. Vũ khí hỗ trợ của “Turan” bao gồm hai súng máy 8mm có hệ thống làm mát bằng không khí với vỏ thép bảo vệ nòng. Kíp xe được trang bị 6 hệ thống kính tiềm vọng bố trí trên xe, lái xe có khe nhìn với cửa kính thủy tinh triplekc, xạ thủ súng máy – có kính nhìn quang học. Từ năm 1944, trên thành xe và tháp pháo được lắp thêm màn chắn thép dày 8mm để chống đạn, đồng thời tăng độ dày giáp đầu xe lên 80-90mm. Tổng cộng có 622 xe tăng “Turan” đã được sản xuất. Sự tham gia chiến đầu của nó vào tháng 4 năm 1944 trên mặt trận phía Đông, nới sư đoàn xe tăng số 2 của Áo thực hiện cuộc phản công lại Hồng quân trên Kolomyia. Cuộc phản công bị đẩy lùi, quân Áo mất 30 xe tăng. Vào tháng 9, sự đoàn này lại một lần nữa bị tổn thất lớn và bị rút khỏi thành phần lực lượng tiên phong. Trong lãnh thổ Áo, 3 sư đoàn được trang bị “Turan” cùng tham chiến đồng thời vào tháng 4 năm 1945, nơi mà chúng đã chấm dứt sự tồn tại của mình. Theo đánh giá, “Turan” là loại xe tăng không có độ tin cậy cao, trang bị yếu. Ngoài ra, còn những sự phức tạp trong sản xuất và bảo dưỡng, hậu cần kỹ thuật trong điều kiện chiến trường.
  Trên cơ sở “Turan”, 66 pháo tự hành 43M “Zrinyi” II, trang bị lựu pháo 105mm đã được sản xuất. Chúng được sử dụng như những vũ khí tấn công và mang trên mình những nhược điểm của xe tăng “Turan”.

    Các thông số chính:
Tên gọi: TURAN II
Phân loại: hạng trung
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 19,2
Chiều dài,m: 5,5
Chiều rộng,m: 2,44
Chiều cao,m: 2,43
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/75
Hỗ trợ/mm: 2/8
Độ dày giáp đầu: 50mm
Độ dày giáp bên: 25mm   
Động cơ: “Z-TURAN”, bộ chế hòa khí, 260 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 43km/h
Tầm hoạt động: 150km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/turan_1.jpg)

 Sơ đồ cấu tạo của "Turan":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/sodoturan2.gif)

 "Turan" được gia cố giáp hai bên hông và tháp pháo:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Turan_tank_kub21.jpg)

 "Zrinyi" trên cơ sở "Turan" trang bị lựu pháo 105mm:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/zrinyi.jpg)

và sơ đồ cấu tạo:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/zrinyi2.gif)

   Theo sự kết hợp các tính chất của vũ khí và khả năng tự vệ, Pz V được đánh giá vào dòng xe tăng hạng trung tốt nhất của Đức trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai, mặc dù tính theo trọng lượng chiến đấu, nó có thể được tính vào xe tăng hạng nặng.
   Các xe tăng Liên Xô T-34 và KV đã mang lại những sự khó chịu đến bất ngờ cho quân Đức trong những tháng đầu cuộc chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Tính theo vũ khí và độ dày giáp xe, chúng vượt trội hơn hẳn các xe tăng cùng loại của đối phương. Vì thế, nước Đức đã bắt đầu chuyển sang thiết kế loại xe tăng hạng trung mới, có khả năng đối đầu trong các trận đấu tăng với T-34. Trong cuộc chạy đua thiết kế này, có hai hãng: MAI và “Daimler Bents” tham gia. Tháng 5 năm 1942 đã tiếp nhận một mẫu cơ sở có chất lượng từ hãng MAI, có hệ thống treo trên trục xoắn, bộ chế hòa khí “Maibakh” và pháo nòng dài 75mm. Kết cấu của Pz V ảnh hưởng một cách rõ ràng từ T-34. Giáp trên thân “Panther” được lắp đặt với góc nghiêng hợp lý và nối lại với nhau bởi những mối hàn kép.  Thân xe được đóng kín, và những chiếc xe tăng của lần sản xuất đầu tiên còn được trang bị hệ thống cho việc khắc phục các chướng ngại do nước mang lại. Từ năm 1943, “Phanther” nhận thêm những màn chắn thép cho sự bảo vệ khỏi đạn xuyên giáp, còn hầu hết bên ngoài xe được phủ một hợp chất đặc biệt “simmerit” (chống từ) – ngăn cản sự bám dính vào thân xe các loại mìn từ trường và lựu đạn. Hợp chất che phủ này còn được sử dụng trên các xe chiến đấu khác của Đức từ nửa sau năm 1943. Pháo KwK 42 với nòng dài 70 ly được dung chủ yếu cho các cuộc đấu tăng và vì thế, trong cơ số đạn, các loại đạn xuyên giáp và đạn dưới cỡ nòng chiếm số lượng vượt trội. Đạn dưới cỡ nòng có khối lượng 4,25 kg với tầm bắn 1000 mét và xuyên giáp dày  đến 160mm. Thước ngắm và các thiết bị quan sát cho phép pháo thủ có thể diệt các xe bọc thép của đối phương từ khoảng cách 1500 – 2000m. Seri đầu tiên của “Panther” được sản xuât bởi hãng MAI vào tháng 1 năm 1943 có pháo chính và có bộ hãm đơn đầu nòng để tăng độ giật cho pháo và phù hợp với vị trí của trưởng xe gần thành bên trái. “Panther” được trang bị cho các binh đoàn mùa hè năm 1943. Lữ đoàn xe tăng số 10 nhận 156 xe tăng chiến đấu và 4 xe tăng chỉ huy “Panther”. Do quá trình thiết kế Pz V vội vã, nên đã gặp phải sự phức tạp trong sản xuất và khai thác sử dụng. Nguyên tố đàn hồi cơ bản của hệ thống truyền động – bộ xoắn thường xuyên bị gãy, đứt. Bánh đỡ mỏng, bố trí theo vị trí các quân cờ vua hay bị kẹt bởi sự đóng cứng của chất bẩn giữa các khe bánh trong mùa đông hoặc bị mắc bởi đá trong mùa hè. Công đoạn sửa chữa xe tăng mất nhiều thời và công sức và thường rẩt khó hay không thể trong điều kiện chiến trường. Ba biến thể cơ bản của “Panther” D, A, G, khác nhau rất ít về cấu tạo. Lý do cơ bản dẫn đến sự xuất hiện của chúng  - đơn giản hóa kết cấu và công nghệ sản xuất với mục đích tăng số lượng sản xuất.
  Sự tham gia chiến đấu của “Panther” trên mặt trận phía Đông trong thời gian diễn ra các trận chiến tại vòng cung Kursk. Nhưng một điều không may là ngay trong những ngày đầu tiên, trên các trận đánh, quân Đức đã mất 127 xe tăng loại này. Sau đó, “Panther” còn được tiếp nhận trên mặt trận phía Tây, nơi mà các xe tăng của Anh và Mỹ rõ ràng không thể so sánh được với chúng. Các xe tăng Đức bị bắn hỏng chủ yếu do hỏa lực từ súng chống tăng “Bazoka” của Mỹ hay bởi Không quân của Đồng minh. Trong các cuộc đấu tăng tay đôi, giáp phòng thủ của các “Panther” phát huy hiệu quả vô cùng tích cực. Ví dụ, 27 tháng 6 năm 1944, 1 chiếc “Panther” dưới sự chỉ huy của E. Barkman đã tấn công đoàn xe “Sherman” và bắn cháy 7 xe tăng Mỹ.
  Ngoài xe tăng chiến đấu “Panther”, xe chỉ huy cũng được sản xuất với hai hệ thống đài vô tuyến điện và cơ số đạn vì thế được rút lại. Trên gầm “Panther” một số lượng lớn pháo chống tăng tự hành “Iagdpanther” xe cứu kéo – sửa chữa đặc biệt "BergerPanther" chỉ với trang bị chỉ có súng máy cũng được chế tạo. Tổng cộng từ tháng 1 năm 1943 đến tháng 4 năm 1945, nền công nghiệp của nước Đức khi đó đã kịp chế tạo 5726 “Panther” với tất cả các biến thể và tên gọi.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Pz V Ausf. G Panther (Con báo)
Phân loại: hạng trung
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 44,8
Chiều dài,m: 8,86
Chiều rộng,m: 3,27
Chiều cao,m: 3
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/75
Hỗ trợ/mm: 2-3/7,92
Độ dày giáp đầu: 80mm
Độ dày giáp bên: 50mm   
Động cơ: Maibah HL230 P30, bộ chế hòa khí, 700 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 50km/h
Tầm hoạt động: 200km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/pzVpanther.jpg)

 Sơ đồ cấu tạo Pz V "Panther":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/sodoPzV.gif)

 Pz V "Panther" G:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/PzKw_VI_Panther_G-2.jpg)

 Pháo chống tăng tự hành "JagdPanther":(tiếng Nga: "Ягдпантер" - "IagdPanther")

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/jagdpanthergcw_10.jpg)


 Cám ơn bạn minh28185!

 Xe cứu kéo - sửa chữa "BergerPanther":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/bergerPanther.jpg)

 và tháp pháo:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/thapphaoberger.jpg)

   Seri xe tăng hạng nặng đầu tiên của Đức Pz VI “Tiger” vượt trội hoàn toàn các dòng xe tăng khác của kẻ thù theo sức mạnh hỏa lực và giáp bảo vệ cho đến sự xuất hiện của xe tăng Xô Viết IS-2. Các yêu cầu về kỹ - chiến thuật cho loại xe tăng hạng nặng này được đưa ra năm 1941, còn sự cạnh tranh  giành bản thiết kế và sản xuất là cuộc chạy đua cơ bản giữa hai hãng “Hansen”  và "Porshe”. Các mẫu thí nghiệm dưới tên gọi VK 4501(H) và VK 4501(P) được đưa vào thử nghiệm vào năm 1942 và kết quả là mẫu xe tăng của hãng “Hansen” đã dành chiến thắng do công nghệ thiết kế đơn giản hơn. Seri xe tăng hạng nặng này mang tháp pháo đuôi vuông, trước đó được lắp trên mẫu hãng “Porshe”. Theo kết cấu, Pz VI đảm bảo các yêu cầu của triết lý (học thuyết) sử dụng xe tăng của Đức – khối lượng và vũ khí mạnh áp đảo và chiến thắng mọi kẻ thù. Vì thế, xe tăng có kết cấu đơn giản, những chi tiết nhỏ, nhưng  công nghệ thiết kế thân xe và tháp pháo cho phép thực hiện việc sản xuất nhanh với số lượng lớn “Tiger”. Để trang bị cho “Cọp”,người ta đã lắp cho nó loại pháo nòng dài 88mm tốt nhất của Đức. Loại pháo này được thiết kế trên cơ sở chuyển đổi từ pháo phòng không Flak 18/36 thành phiên bản pháo tăng có bộ hãm đầu nòng và cò điện. Các loại đạn xuyên thép nặng 10,2kg, có vận tốc đầu nòng 773m/s, tầm bắn 1000m và xuyên thép dày 115mm cũng đồng thời được trang bị trong thành phần cơ số đạn. Bộ phận truyền động của “Tiger” có 24 bánh đỡ mỗi bên với hệ thống treo xoắn riêng. Không kể đến khối lượng lớn, xe tăng nổi trội ở sự dễ dàng trong điều khiển và có tốc độ cao nhờ sự giúp đỡ của động cơ mạnh. Vào thời điểm này, “Tiger” còn tồn tại nhược điểm về sự khó khăn trong việc cơ động chiến đấu. Tốc độ quay của tháp pháo nặng nề diễn ra chậm, vì thể, kíp xe rất khó khăn khi đối đầu với các xe tăng của kẻ thù. Và không phải loại cầu nào cũng có thể chịu được sức nặng của “Tiger” và vì thế, người Đức phải sử dụng đường sắt để vận chuyển “Cọp” ra chiến trường. Tuy nhiên, phương pháp này cũng gặp khó khăn vì chiều rộng của xe tăng. Và sự thay thế bản xích “chiến đấu” rộng bằng xích “vận tải” có chiều ngang nhỏ, hẹp hơn  đã diễn ra. “Tiger” cũng đồng thời được trang bị hệ thống hoạt động dưới nước với ống lặn dài 4 mét nhưng chưa khi nào phải sử dụng tới. Những xe tăng của lần sản xuất đầu tiên mang tên Ausf. H1, sau đó được đổi thành Ausf. E.
   Lần tham chiến đầu tiên của “Cọp” vào 22 tháng 9 năm 1942 trên mặt trận Leningrad. Trong sự trùng hợp ngẫu nhiên, các xe tăng này được đưa ra chiến trường trên những địa điểm ao hồ và đầm lầy – đây là một trong những nguyên nhân bên cạnh hỏa lực bắn bên sườn của Hồng quân dẫn đến sự thiệt hại cho “Tiger”. Trong 4 chiếc “Tiger” tham chiến, một bị bắn cháy và số còn lại rời khỏi chiến trường vì lý do kỹ thuật. Trong chiến dịch “Sitadel” từ 181 “Con cọp” tham chiến, 78 chiếc bị Hồng quân tiêu diệt trong một tháng chiến dịch. “Tiger” được sử dụng một cách rộng rãi tại Bắc Phi và mặt trận phía Tâu. Tại đó, chúng trở thành đối thủ khủng khiếp của tất các các xe tăng thuộc phe Đồng minh. Trong các hoạt động phục kích được thực hiện bởi các cặp “Tiger” mang tới thiệt hại rất lớn vào các đơn vị xe tăng của đối phương. Ví dụ, ngày 22 tháng 6 năm 1944, binh nhất Riring thuộc Tiểu đoàn xe tăng số 504 đã tiêu diệt 12 xe tăng Mỹ “Sherman”, còn kíp lái của 11 xe còn lại phải bỏ xe tăng của mình lại và rút chạy trong sự hoảng hốt. Chỉ co hai lính lái xe xuất sắc của Đức Vittman và Belter, trên “Cọp” của mình đã tiêu diệt 144 xe tăng của đối phương.
  Trên cơ sở “Tger” đã chế tạo được các xe tăng chỉ huy, các xe cứu – kéo và loại pháo tự hành khác thường nhất của phe Trục với hệ thống phóng đạn phản lực hạng nặng 380mm mang tên "Cọp tấn công". Tổng cộng, ngành công nghiệp xe tăng Đức đã sản xuất từ tháng 9 năm 1942 đến tháng 8 năm 1944 được 135 “Tiger” Pz VI E/H1.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Pz VI E (H1) Tiger
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 56
Chiều dài,m: 8,45
Chiều rộng,m: 3,70
Chiều cao,m: 2,9
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/88
Hỗ trợ/mm: 2-3/7,92
Độ dày giáp đầu: 100mm
Độ dày giáp bên: 82mm
Động cơ: Maibah” HL230 P30, bộ chế hòa khí, 694 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 37km/h
Tầm hoạt động: 140

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/PzKw_VI_Tiger_II-1.jpg)

 Cấu tạo bên ngoài của "Tiger":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/tiger1cautaongoai.jpg)

 Pháo tự hành 380 mm "Cọp tấn công" phát triển trên cơ sở "Cọp"
 


 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Sturmtiger1.jpg)

     Trong sự so sánh về sức mạnh hỏa lực cũng như khả năng tự bảo vệ bằng độ dày của giáp, Pz VIB “Tiger” II được đánh là vào hàng tăng hạng nặng tốt nhất của Đức. Trong Lực lượng Đồng minh, nó được gọi là “Vua Cọp”.
     “Vua Cọp” chỉ được sản xuất với một phiên bản duy nhất, dựa trên cơ sở “Tiger” – xe tăng thế hệ trước của nó, nhưng “Vua Cọp” khác với “Cọp” , theo thứ tự đầu tiên: góc nghiêng của các tấm giáp, độ dày của các tấm giáp được gia tăng và tháp pháo có không gian rộng rãi hơn. Pz VIB  được trang bị  pháo nòng dài 88mm có thể bắn đạn dưới cỡ nòng, trong tầm bắn hiệu quả của nó, “Vua Cọp” có khả năng bắn trực diện vào đối thủ và tiêu diệt mọi kẻ thù mà không có bất cứ ngoại lệ nào.
   50 xe tăng đầu tiên có tháp pháo theo cấu trúc của hãng “Proshe” với độ dày giáp đầu 107mm và hệ thống lặn dành cho việc hoạt động dưới nước. Trên các xe còn lại trang bị tháp pháo hãng “Hansen” – với độ dày giáp đầu tốt hơn – 180mm và cộng nghệ thi công trong sản xuất tốt hơn. Buồng chiến đấu thiết kế rộng rãi và thuận lợi cho kíp xe. Cơ số đạn của xe bố trí tại phía sau, bên dưới tháp pháo, gần với bộ phận khóa nòng pháo – đảm bảo cho nạp đạn ít mất sức và khả năng tác xạ của pháo đạt tốc độ cao. Sự tăng sức chiến đấu cho “Vua Cọp” còn thể hiện qua việc tăng đáng kể kích thước và khối lượng của xe. Vì thế, khả năng vận động của nó không cao và chỉ thực sự hiệu quả trong các cuộc đối đầu với các đơn vị thiết giáp của đối phương. Lần tham chiến đầu tiên của “Vua Cọp” vào thời điểm quân Đức mở chiến dịch tấn công Arden.Trên mặt trận phía Đông, vài chục “Tiger” II tham gia lần đầu tiên trong cuộc tấn công cứ điểm Sandomir, nơi gặp phải trận tập kích của Lữ đoàn xe tăng Cận vệ số 53 và các đơn vị pháo binh tăng cường. Trận đánh đó, theo phía Liên Xô, quân Đức mất 13 Pz VIB, còn theo phía Đức là 11 chiếc. Ba (3) xe tăng bị chiếm trong tình trạng hư hỏng hoàn toàn (không thể sửa chữa).
  Trên chiến trường phía Tây, lính xe tăng của Đồng minh được cho là không thích thú khi đối đầu trực diện với “Tiger” II, họ thường rút lui khi gặp “Vua Cọp”. Để tiêu diệt “Tiger” II, quân Đồng minh sử dụng Không quân với sự oanh tạc tập trung. Nhiều “Tiger” II đã bị phá hủy bởi kíp xe trong tình trạng thiếu các hệ thống giúp nó vượt qua sông.
  Trên cơ sở Pz VIB, người Đức đã chế tạo xe tăng chỉ huy và pháo tự hành kiểu “Jagdtiger” với pháo chính 128mm. Đến cuối chiến tranh, tổng cộng 478 xe tăng “Vua Cọp” đã được xuất sưởng.


    Các thông số chính:
Tên gọi: Pz VI E Ausf. B Tiger II
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 69,75
Chiều dài,m: 10,43
Chiều rộng,m: 3,75
Chiều cao,m: 3,09
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/88
Hỗ trợ/mm: 2-3/7,92
Độ dày giáp đầu: 150mm
Độ dày giáp bên: 80mm
Động cơ: Maibah” HL230 P45, bộ chế hòa khí, 600 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 38km/h
Tầm hoạt động: 170

 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-SdKfz182Vuacop.jpg)

 Pháo tự hành 128mm "Jagdtiger"  trên cơ sở "Tiger" II

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-Jagdtiger_1.jpg)

       Trong lớp xe chiến đấu khối lượng trên 100 tấn, “Maus” trở thành xe tăng đầu tiên và cũng là duy nhất trên thế giới nhưng nó chưa được thiết kế một cách đầy đủ, nhưng đã trải qua những cuộc thử nghiệm bộ phận truyền động và pháo.
       Ý định chế tạo xe tăng siêu nặng được thực hiện tại Đức trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ nhất, khi mà một công xưởng thuộc Berlin đã thiết kế “Kolossal Vagen” có khối lượng chiến đấu 150 tấn. Chiếc xe khổng lồ này dài 13 mét, chiều rộng khoảng 6 mét và cao 3 mét được thiết kế năm 1918 cùng sự kết thúc chiến tranh và đầu hàng của nước Đức.
       Năm 1942, theo sự chỉ đạo của Hitle, các công việc thiết kế loại “xe tăng mang tính đột phá” với khả năng tự bảo vệ cao nhất được tiến hành. Trong quá trình thiết kế, xe tăng được tiếp nhận đồng thời cùng một lúc các bộ phận được chế tạo bởi nhiều hãng khác nhau: “Krupp”; “Daimler” nhận thiết hệ thống động cơ, còn “Simens” – đảm nhận các bộ phận truyền động. Thu hoạch chung sau đó được chuyển đến công xưởng hãng “Alkett”. Bản đồ án “Kiểu 250” được thiết kế bởi Ferdinand Proshe thực hiện vào giữa năm 1944 trong 2 mẫu xe tăng mang tên “Maus” (“Con chuột”) và “Myshonok” (“Con chuột con”). Những công việc tiếp theo là sản xuất hàng loạt hàng chục xe tăng theo mệnh lệnh của Hitle, vì thế, nước Đức không đủ sức để chế tạo các phiên bản khác, và quan trọng hơn là vũ khí dành cho các xe tăng siêu nặng này.
    Xe tăng được sản xuất trên cơ sở trình độ công nghệ kỹ thuật cao. Sự tiếp nhận hệ thống truyền động nhiều bánh nâng (đỡ) với bản xích rộng 1100mm đảm bảo “Maus” có đơn vị tỷ trọng lên mặt đất hơn gấp nhiều lần so với các xe tăng hạng nặng khác của Đức. Điểm đặc biệt cơ bản của xe tăng nằm ở chỗ giáp bảo vệ quanh thân rất mạnh và trang bị tới hai (2) pháo chính, đồng thời sử dụng trục truyền động điện tử, có hai thiết bị dẫn động chạy điện nằm hai bên xích phải và xích trái. Nguồn năng lượng cho hai động cơ điện đó phát ra từ hai máy phát điện được bố trí trong buồng động cơ. Hai hệ thống điện hoạt động độc lập (không phụ thuộc lẫn nhau) truyền tải từ động cơ gần bánh dẫn động vào thời điểm xoắn qua bộ giảm tốc hai cấp. Kíp xe 5 người, hai trong số đó được bố trí tại phòng điều khiển phía đầu xe, còn ba người kia ngồi trong tháp pháo.
  Hình mẫu đầy đủ của “Maus” được giới thiệu cho Hitle vào 14 tháng 5 năm 1943, nguyên bản đầu tiên của nó được trang bị động cơ hàng không “Daimler – Bents” MB 509 và tháp pháo bằng gỗ, tham gia thử nghiệm hệ thống truyền động vào tháng 12 năm 1943. Sau khi đạt kết quả chấp nhận được (trung bình, thỏa đáng), xe tăng được lắp tháp pháo được thiết kế theo tiêu chuẩn dành cho pháo binh và đầy đủ các hệ thống, tổ hợp bên trong. Nguyên mẫu thứ hai được tiếp nhận động cơ diezen “Daimler – Bents” M517, và đã chỉ ra sự không thuận lợi và thiếu tin cậy trong việc vận hành khai thác sử dụng.
  Khối lượng 180 tấn đã loại trừ khả năng vượt sông của “Maus” vì không có một loại cầu tự động nào của công binh Đức thời đó có thể chịu được sức nặng của nó. Vì thế, phương pháp duy nhất có thể giúp những chiếc xe tăng này vượt sông bằng cách men theo đáy sông theo từng cặp. Thời điểm vượt sông, xe được đóng kín, không có kíp lái, “Maus” di chuyển theo dây cáp và nguồn cung cấp điện cho hoạt động nhận từ “Maus” khác trên bờ. Thực tế loại xe tăng siêu nặng này chưa hề tham gia vào hoạt động chiến đấu. Hai tiêu bản thử nghiệm đã bị người Đức tự phá hủy khi các lực lượng Hồng quân Liên Xô tiến vào gần khu vực trường bắn. Năm 1946, hai chiếc xe hư hỏng này được mang về Liên Xô, nơi các chi tiết còn chưa bị phá hủy được sắp lại thành một chiếc xe tăng mới. Nó được mang ra làm vật thí nghiệm trên trường bắn pháo binh và hiện tại được trưng bày như một hiện vật trong bảo tàng các lực lượng Thiết giáp tại Kubinka, dưới Moskva.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Maus
Phân loại: hạng siêu nặng
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 188
Chiều dài,m: 10,1
Chiều rộng,m: 3,67
Chiều cao,m: 3,66
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/128; 1/75
Hỗ trợ/mm: 2/7,92
Độ dày giáp đầu: 240mm
Độ dày giáp bên: 200mm
Động cơ: Daimler-Bents MB 509, bộ chế hòa khí, 600 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 20km/h
Tầm hoạt động: 185m.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-Metro-maus1.jpg)

 Cấu tạo Maus:
 
 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/cautaoMaus.jpg)

 Cắt dọc thân xe:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/matcatdocMaus.jpg)

 Hình vẽ Maus:
 
 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/hinhveMaus.jpg)

     Năm 1936, hãng “Fiat – Ancaldo” đã thiết kế một vài mẫu xe tăng hạng nhẹ thí nghiệm nhằm mục đích xuất khẩu. Giới quân sự Italia lúc đó cũng tỏ ra quan tâm và thích thú loại xe tăng này và đã đặt hàng 283 xe tăng hạng nhẹ nhằm trang bị cho các đơn vị kỵ binh và trinh sát. Dưới tên goi L6/40 (tăng hạng nhẹ, 6 tấn, mẫu năm 1940), chúng được đưa vào sản xuất hàng loạt và trang bị cho lực lượng quân đội Italia cho đến khi nước này đầu hàng quân Đồng minh, sau đó còn được tiếp nhận bởi quân đội Đức.
     L6/40 có cấu tạo đơn giản, giá rẻ và có độ tin cậy, nhưng nó trở nên không phù hợp với thời điểm xuất hiện vì giáp bảo vệ yếu và nhược điểm về vũ khí. Thân xe gắn bằng đinh tán cùng khung xe với các góc cạnh có góc nghiêng hợp lý của các tấm giáp cùng độ dày từ 6 đến 30mm. Trên tháp pháo, ban đầu lắp pháo 37mm với súng máy đồng trục 8mm, sau đó, được thay thế bằng pháo tự động 20mm “Breda”. Việc bố trí tháp pháo lệch sang thành bên trái làm nó chỉ đủ không gian cho một người – trưởng xe, đồng thời phải kiêm thêm một số nhiệm vụ khác. Chỗ ngồi của lái xe được bố trí tại bên phải, phía trước xe. Bộ phận truyền động mỗi băng xích, gồm có 4 bánh đỡ, được nối với nhau theo từng cặp vào trục cùng xà cân bằng và hệ thống treo xoắn. Bánh truyền động nằm phía trước, còn bánh dẫn cho sự tăng chiều dài trụ theo mặt phẳng bản xích được hạ xuống gần mặt đất và đóng vai trò như một bánh đỡ thứ 5.
   L6/40 tham gia vào lực lượng các sư đoàn kỵ binh và các nhóm trinh sát giữa năm 1942 và được sử dụng tại Châu Phi, Nam Tư (cũ) và mặt trận phía Đông. Trong điều kiện mùa đông, xe tăng hạng nhẹ của Italia đã thể hiện những nhược điểm rất dở: hệ thống khởi động cho động cơ không hoạt động, vũ khí bị đóng băng. Một số lượng lớn L6/40 bị tiêu diệt tại Liên Xô dưới Ctalingrad, còn vài chục chiếc bị Hồng quân chiếm đoạt thành chiến lợi phẩm. Sauk hi Italia đầu hàng phe Đồng minh, những chiếc xe tăng hạng nhẹ còn lại được đổi tên mới Pz L6 (i) và chuyển giao cho các đơn vị xe tăng của Đức. Năm 1944, Đức bán lại các xe tăng này cho Đồng minh trong phe Trục – Slovakia. Sau chiến tranh, L6/40 được đưa trở lại về Italia và trang bị cho các lực lượng cảnh sát cho đến năm 1952.
   Trên cơ sở L6/40, loại xe phun lửa L6/40L.F đã được chế tạo với trang bị súng phun lửa tầm xa khoảng 70 mét, đồng thời còn sản xuất 300 pháo chống tăng tự hành “Zemnovente” trang bị pháo bán tự động 47mm.

    Các thông số chính:
Tên gọi: L6/40
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 2 người
Khối lượng chiến đấu: 6,8
Chiều dài,m: 3,28
Chiều rộng,m: 1,86
Chiều cao,m: 2,17
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/20
Hỗ trợ/mm: 1/8
Độ dày giáp đầu: 30mm
Độ dày giáp bên: 15mm
Động cơ: Spa 18D, bộ chế hòa khí, 70 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 42km/h
Tầm hoạt động: 200km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IT010a.jpg)

 Sơ đồ L6/40:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/l640.gif)

 Loại xe tăng chiến số lượng lớn trong Quân đội nước Ý trong những năm Chiến tranh Thế giới thứ hai gồm có xe tăng loại vừa M11/39 và M13/40. Thực tế, cấu tạo, khối lượng và vũ khí của chúng gần với xe tăng hạng nhẹ và chúng được chế tạo đơn giản theo mục đích tuyên truyền (truyền bá) của Musolini.
 M11/39 là sự phát triển tiếp sau của xe tăng Anh “Bivker – 6 - ton”, và nó thừa hưởng lại kết cấu của bộ phận truyền động. Nhưng trang bị cơ bản của nó nằm phía đầu xe và cùng với hai súng máy 8mm đồng trục trên tháp pháo. Điều này không giải quyết được gì cho xe tăng, ngoài ra còn kéo khả năng chiến đấu của nó xuống gần bằng không (0). Từ 100 chiếc M11/39 được sản xuất ra, 70 xe tăng trong số chung được điều sang Libi dành cho việc đối phó với các đơn vị quân Anh và Úc. Tại đó, chúng bị tiêu diệt một cách không hoàn toàn, những xe tăng còn nguyên vẹn bị chiếm đoạt bởi đối phương và trở thành chiến lợi phẩm.
   Xe tăng M13/40, nguyên mẫu được thiết kế năm 1940, hầu như không khác so với M11/39, ngoài việc gia tăng vũ khí trang bị. Pháo 47mm được lắp theo thiết kế tiêu chuẩn – trên tháp pháo. Trong số 4 súng máy trang bị hỗ trợ, 1 súng được lắp đồng trục với pháo chính trên tháp pháo, khẩu thứ hai thực hiện chức năng phòng không, hai khẩu còn lại được bố trí phần trước xe. Kíp xe có 4 người, hai trong số đó ngồi trong tháp pháo. 800 xe tăng M13/40 đã được sản xuất và chỉ ra rằng chúng có rất ít tác dụng với các hoạt động quân sự trong điều kiện Bắc Phi. Động cơ diezen do không có hệ thống làm mát động cơ hoàn hảo dẫn đến bị nóng và không cung cấp đủ sức mạnh cần thiết. Vì thế, loại xe tăng này chỉ có thể hoạt động tại những nơi có khí hậu mát mẻ hơn của Châu Âu (khí hậu ôn đới), nơi chúng tham chiến tại Nam Tư (cũ) và Hy Lạp. Dành cho các đơn vị của mình tại châu Phi, người Ý đã chế tạo mẫu xe tăng mới M14/41 với động cơ 145 sức ngựa và có hệ thống chất lọc bụi.
   Một số lớn M13/40 rơi vào tay quân Đồng minh. Trong các sư đoàn Anh và Úc, chúng được khai thác sử dụng cho đến năm 1941, khi xảy ra sự ngắt quãng việc cung cấp các thiết bị kỹ thuật của Anh từ chính quốc.
   Trên cơ sở loại xe tăng loại vừa của mình, người Ý đã chế tạo một số lượng lớn pháo tự hành 75mm và 105mm. Quân Đức cũng đã sử dụng một số loại pháo này trong các hoạt động quân sự thời kỳ cuối chiến tranh.

    Các thông số chính:
Tên gọi: M11/40
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 14
Chiều dài,m: 4,91
Chiều rộng,m: 2,3
Chiều cao,m: 2,17
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/47
Hỗ trợ/mm: 4/8
Độ dày giáp đầu: 30mm
Độ dày giáp bên: 25mm
Động cơ: Spa 8TM40, diezen, 125 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 30km/h
Tầm hoạt động: 200km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M1340.jpg)

 M13/40:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-M13-40_Carro_Armato_1.jpg)

 M11/39:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M1139Color.jpg)

 và sơ đồ cấu tạo:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/sodocautao1139.gif)

   Đến giữa những năm 30 (TK 20), lực lượng xe tăng cơ bản thuộc Quân đội Hoàng gia bao gồm các loại xe tăng hạng nhẹ Reno FT-17 (48 xe tăng trang bị pháo và 28 xe súng máy), được nhận từ Pháp sau Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Đến cuối năm 1935, những xe tăng này đã trở nên quá cũ, lỗi thời và không còn đảm bảo yêu cầu trong sử dụng. Với mục đích thay thế chúng, phái đoàn quân sự Rumani đã đến Tiệp Khắc – đồng minh với Rumani khi đó. Kết quả của cuộc đàm phán là đơn đặt hàng 126 xe tăng hạng nhẹ LT-35 “Shkoda” hỗ trợ bộ binh và 35 xe tăng loại nhỏ ChKD-Praha AH-IVR, để trang bị hỗ trợ cho kỵ binh Rumani. Tại Rumani, các xe tăng này được mang tên R-2 và R-1.
  Xe tăng loại nhỏ AH-IV được thiết kế bởi hãng ChKD đầu những năm 1930, khi mà học thuyết quân sự thời đó chú trọng vào việc sử dụng những xe bọc thép có trang bị súng máy di chuyển với tốc độ cao hỗ trợ cho kỵ binh. So với phần lớn mẫu xe tăng loại nhỏ của quốc gia khác, chúng khác biệt ở chỗ được trang bị tháp pháo có khả năng quay. Xe tăng 4 tấn có thể đạt tốc độ lên 50km/h còn 100 lít benzene đảm bảo đủ cho tầm hoạt động 170km của nó. Theo tên gọi của Tiệp Khắc AH-IVR (thuộc về người Rumani) bắt đầu được trang bị cho Quân đội Hoàng gia vào năm 1938. Được chuyển đổi tên gọi R-1, chúng được trang bị 2 súng máy 7,92mm. Một súng được bố trí tại phần nhô lên phía trên băng xích, bên phải thành xe, khẩu còn lại trên tháp pháo, bên trái thành xe.
  R-1 tham gia vào thành phần thuộc sư đoàn kỵ binh Rumani số 6, nơi mà mỗi trung đoàn cơ giới có 4 xe tăng loại này cho mỗi đại đội kỵ binh trinh sát. Số còn lại được sử dụng trong Bộ tham mưu với mục đích thông tin liên lạc, đồng thời còn nằm trong các trung tâm huấn luyện kỵ binh trong thành phố Sybyu.
  Xe tăng Rumani R-1 và R-2 tham gia hoạt động tích cực trên chiến trường phía Đông. Các đơn vị được trang bị R-2 đã bị tiêu diệt số lượng lớn trong những ngày đầu chiến tranh, còn chiến dịch Stalingrad, nói chung bị đưa xuống lực lượng dự bị. Những chiếc R-1 cuối cùng bị Hồng quân tiêu diệt năm 1944.

    Các thông số chính:
Tên gọi: R-1
Phân loại: xe tăng trinh sát
Kíp xe: 2 người
Khối lượng chiến đấu: 4,2
Chiều dài,m: 3,20
Chiều rộng,m: 1,81
Chiều cao,m: 1,68
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: -
Hỗ trợ/mm: 2/7,92
Độ dày giáp đầu: 10mm
Độ dày giáp bên: 8mm
Động cơ: “Praha” GOH, bộ chế hòa khí, 65 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 45km/h
Tầm hoạt động: 170km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Rom-CKD-AH4-R1.jpg)

 AH-IVR:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AH-IV.jpg)

     Sự thiết kế xe tăng hạng nặng KB (Klim Vorosilov) được bắt đầu cuổi năm 1938 sau quyết định của chính phủ Liên Xô. Công việc đã được hoàn thành sau hai năm, từ mùa hè năm 1940, seri sản xuất KV-1, với độ dày giáp bảo vệ tháp pháo và quanh xe lên đến 75mm. Trang bị của nó cũng như trên T-34, - pháo chính 76mm L-11 và hai súng máy. Đôi lúc, nó cũng được lắp súng máy thứ 3 trên nóc tháp pháo với nhiệm vụ phòng không.
    Công việc thiết kế xe tăng được thực hiện bởi tập thể công trình sư mà đứng đầu là Zh.IA.Kotin. Sự sản xuất xe tăng được đặt tại công xưởng Kirov (Leningrad). Sau khi chiến tranh bắt đầu, nó nhanh chóng được sơ tán về Chelyabinck, nơi sự sản xuất xe tăng được tiếp tục.
     Đầu năm 1941, KV-1 được hiện đại hóa. Pháo chính được thay thế bằng pháo ZIS-5 76mm và gia tăng các tấm thép bảo vệ đầu xe lên 85mm, còn thân xe được lắp các tấm thép với độ dày 105mm, thay thế cho kết cấu đinh tán khi trước.
     Trong năm đầu chiến tranh, phía Đức không có loại vũ khí chống tăng hữu hiệu nào có thể bắn thủng KV-1. Tuy nhiên, xe tăng vẫn tồn tại nhiều nhược điểm: kém cơ động, hệ thống truyền động không tin cậy. KV thường bị tiêu diệt bởi lính bộ binh Đức trong trận đánh. Lính Đức lợi dụng nhược điểm chung của các dòng xe tăng Liên Xô khi đó – sự quan sát kém từ bên trong xe ra ngoài. Bộ binh Đức thường lén lút tiến đền gần xe và bí mật quăng bộc phá hay lựu đạn có sức nổ mạnh lên nóc xe. Những vụ nổ đó cuối cùng loại KV khỏi vòng chiến.
    Để tăng sự cơ động, năm 1942 KV được hiện đại hóa triệt để. Theo tính toán, giảm độ dày giáp bảo vệ thân xe và tháp pháo đi vài phần cùng với thu hẹp kích thước xe tăng và tháp pháo để giảm khối lượng xe. Xe tăng được hiện đại theo phương pháp này có tên KV-1S. Kết quả, tốc độ của nó tăng lên 42km/h.
    Phiên bản sau là KB-85, trên buồng dưới tháp pháo kiểu mới được lắp một tấm thép – loại dành cho xe tăng IS-1. Trên tháp pháo lắp pháo 85mm, góp phần tăng sức mạnh hỏa lực nhưng vẫn đảm bảo được tính cơ động như của KV-1S. Nhưng lính tăng Liên Xô vẫn phàn nàn về sự thiếu tin cậy của hệ thống truyền động. Chỉ sau khi động cơ diezen mới được lắp, sự than phiền đó mới chấm dứt.
   Trong thời gian chiến tranh, trên cơ sở KV-1 và KV-1S, các loại xe tăng phun lửa KV-8 và KV-8S được ra đời. Chúng tương tự như loại xe tăng OT-34 theo khả năng tác chiến trên chiến trường.
   Không nhìn vào các nhược điểm của nó, KV được biết đến như một vũ khí khủng khiếp khi được điều khiển bởi những bàn tay khéo léo. Trên KV, lính xe tăng Liên Xô lập được không ít chiến công. Như đại đội 5 chiếc KV-1 dưới sự chỉ huy của thượng sĩ Zinovy Kolobanov chỉ trong một trận đánh dưới Gatchina tháng 8 năm 1941 đã tiêu diệt 43 xe tăng của đối phương và chỉ mất 1 xe tăng. 
   Tổng cộng trong chiến tranh, Liên Xô đã sản xuất được 3486 KV-1, 1087 KV-1S, 134 KV-85, 102 KV-8 và 35 KV-8S.

    Các thông số chính:
Tên gọi: KV-1
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 47,5
Chiều dài,m: 6,75
Chiều rộng,m: 3,32
Chiều cao,m: 2,71
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/76
Hỗ trợ/mm: 4/7,62
Độ dày giáp đầu: 75mm
Độ dày giáp bên: 75mm
Động cơ: B-2K, diezen, 500 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 35km/h
Tầm hoạt động: 250km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-Kv1_m1942_parola_2KV1.jpg)

 KV-1 bị quân Đức chiếm đoạt:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-Kv1_m1942_parola_3DQX.jpg)

 KV-1S:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/KV1S.jpg)

 KV-85:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-KV-85_in_Avtovo.jpg)

 Cấu tạo KV-85:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/sodoKV85.png)

     Xe tăng hạng nặng KB-2 được trang bị cho lực lượng Thiết giáp Hồng quân đồng thời với KV-1. Trên tháp pháo to lớn có khả năng quay 360 độ và chiều cao bằng với một người trưởng thành lắp pháo M-10 152mm. Theo bản chất, KB-2 không khác một hệ thống pháo tự hành, vì thế có thế tác xạ từ một vị trí cố định. Kết cấu và các loại vũ khí hỗ trợ giống như trên xe tăng hạng nặng KV-1. Loại xe tăng này cũng đã được thử lửa qua chiến tranh năm 1940 trên eo đất Karelia trong xung đột Liên Xô – Phần Lan. Ở đó, sự xuất hiện của nó thể hiện khả năng chống lại các loại đạn của đối phương và phá hủy các công trình phòng ngự bê tông cốt thép trên “phòng tuyến Manergreima”, trước đó được cho là không thể vượt qua. Đạn phá bê tông và trọng lượng bọc thép 51kg của xe tăng dễ dàng vượt qua các cọc chống tăng dạng “răng rồng” và các tường phòng thủ cao hàng mét mà quân Phần Lan đã bày ra cản trở bước tiến của xe tăng và bộ binh.
    Những mẫu xe tăng KV-2 đầu tiên khác nhau ở cấu tạo của vào và hình dạng tháp pháo. Trong thời gian  chạy thử nghiệm trên bãi tập, 1 trong số chúng đã xảy ra tình huống phức tạp. Các công trình sư đã lắp cho xe tăng kiểu pháo nòng ngắn có thể đóng phía đằng trước tháp pháo theo hướng ngắm của lính bẳn tỉa Phần Lan. Theo tính toán thiết kế, nắp trước súng sẽ tự động mở ra trước khi bắn và sau đó đóng lại. Nhưng ngay lần bắn đầu tiên, nó đã bị đứt rời ra. Những tấm thép nặng hàng tấn vỡ vụ, bay ngay trên đầu những người có mặt trên bãi thứ nghiệm và khó khăn lắm, KV-2 mới không bị cháy. Phần lớn các chi tiết này không thể lắp lại trên xe tăng sau này.
  Vào thời kỳ trước khi bắt đầu Chiến tranh Vệ Quốc vĩ đại, một số lượng không lớn KV-2  có mặt trong trang bị của các tiểu đoàn xe tăng riêng biệt (15 chiếc mỗi tiểu đoàn) trong các sư đoàn xe tăng xung kích có nhiệm vụ đột phá qua phòng tuyến đối phương.
  Nhưng nhiệm vụ đột phá, bẻ gãy tuyến phòng thủ của đối phương đã không thực hiện được, nhiệm vụ chính của KV-2 trở thành lực lượng đấu tăng chống lại các xe tăng tấn công của Đức. Ban đầu, KV-2 sử dụng đạn phá bê tông 152mm và cũng đạt hiệu quả nhất định trong việc tiêu diệt các loại xe tăng Pz III và Pz IV của Đức.
   Tuy nhiên, do bộ truyền động không đáng tin cậy, sức cơ động thấp của loại xe tăng cồng kềnh này là nguyên nhân dẫn đến phần lớn KV-2 bị bắn cháy. Một vài xe tăng rơi vào tay quân Đức trong tình trạng không bị hư hỏng và được sử dụng để chống lại Hồng quân. Sự sản xuất KV-2 bị dừng lại chỉ vài tháng sau khi bắt đầu chiến tranh cho việc sử dụng sản xuất loại xe khác, tin cậy và cơ động hơn. Nền công nghiệp Quốc phòng Liên Xô đã kịp sản xuất và chuyển giao cho quân đội tổng cộng 213 xe tăng KV-2.

    Các thông số chính:
Tên gọi: KV-2
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 6 người
Khối lượng chiến đấu: 52
Chiều dài,m: 6,95
Chiều rộng,m: 3,32
Chiều cao,m: 3,25
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/152
Hỗ trợ/mm: 3/7,62
Độ dày giáp đầu: 75mm
Độ dày giáp bên: 75mm
Động cơ: B-2K, diezen, 500 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 34km/h
Tầm hoạt động: 140km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/kv2_capt.jpg)

 Cấu tạo KV-2:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/KV_2U0_bp01.jpg)

 KV-2 trong bảo tàng Các lực lượng vũ trang Liên Xô (tên gọi này đến bây giờ vẫn không thay đổi):
 
 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/KV-2-01.jpg)

   Xe tăng lội nước T-40 được sản xuất hàng loạt tại Liên Xô năm 1940 nhằm thay thế T-37 và T-38. Cũng như những “người đi trước”, cấu tạo của nó cho phép sử dụng rộng rãi động cơ và các tổ hợp dành cho ô tô. Động cơ và hệ thống truyền động nằm bên phải xe, vì vậy tháp pháo với súng máy DShK và DT được bố trí phía bên trái xe. Thân xe hình thành từ những tấm thép cán, kết nối với nhau bằng phương pháp hàn và tán đinh. Bộ phận truyền động có 4 bánh đỡ mỗi bên và hệ thống treo xoắn riêng. Dành cho khả năng hoạt động dưới nước phần dưới đuôi xe được lắp một chân vịt 4 cánh và 2 tay lái nước. Gần tháng 6 năm 1941, Hồng quân có trong trang bị 220 tăng lội nước hạng nhẹ T-40. Tuy nhiên, những trận đánh đầu tiên đã chỉ ra điểm yếu về trang bị của loại xe tăng này, vì thể nhiệm vụ cơ bản của nó không phải là trinh sát mà dành cho sự hỗ trợ bộ binh. T-40 chưa khi nào được sử dụng với nhiệm vụ như một xe lội nước. Vì thế, mùa hè năm 1941, công xưởng số 37 (Moskva) đã chuyển sang biến thể khác T-40S (S-lục quân, đất liền, trên bộ). Ngoại trừ phiên bản đó với vũ khí của dòng xe tăng cũ, loại xe tăng với pháo ShVAK 20mm cũng được sản xuất với cơ số đạn 154 viên. Chân vịt dành cho khả năng lội nước không được lắp trên loại xe tăng đó.
   Trên phiên bản sau, với tên gọi T-30, cũng thiếu hốc dành cho chân vịt – đuôi xe phía sau trở nên thẳng. Giáp bảo vệ được tăng lên đến 15mm, và cơ số đạn súng máy cũng được tăng lên đến 750 viên. Những chiếc xe cuối cùng thuộc kiểu này được sản xuất vào tháng 9 năm 1941 và được đưa vào các nhà máy phục vụ cho dây chuyền sản xuất loại xe tăng hạng nhẹ T-60.
  Trong các quân đoàn, 3 biến thể này được biết dưới một tên gọi  T-40. Và nếu không phân chia theo từng biến thể, tổng cộng, các công xưởng đã sản xuất được 709 chiếc xe tăng T-40. Tất cả các xe tăng này được sử dụng cho các lữ đoàn xe tăng hỗn hợp, nơi tối thiểu một tiểu đoàn được trang bị T-40 hay T-60. Giáp và trang bị yếu của loại xe tăng này làm chúng nhanh chóng bị loại khỏi vòng chiến. Sự sản xuất T-40 kết thúc giữa năm 1942.

    Các thông số chính:
Tên gọi: T-40
Phân loại: xe tăng lội nước hạng nhẹ
Kíp xe: 2 người
Khối lượng chiến đấu: 5,5
Chiều dài,m: 4,03
Chiều rộng,m: 2,23
Chiều cao,m: 1,91
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: -
Hỗ trợ/mm: 1/12,7;1/7,62
Độ dày giáp đầu: 13mm
Độ dày giáp bên: 13mm
Động cơ: GAZ-11, bộ chế hòa khí, 70 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 45/6km/h
Tầm hoạt động: 300km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/kub-t-40.jpg)

 T-30 không trang bị chân vịt và đuôi xe dạng thẳng:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-T30kub3.jpg)

    T-34 là xe tăng hạng trung tốt nhất trong Chiến tranh Thế giới thứ hai và chiếm số lượng lớn nhất trong Hồng quân. Theo sự kết hợp của 3 tính năng quan trọng nhất: Sức mạnh hỏa lực, khả năng bọc thép bảo vệ và tính cơ động – vào năm 1941, nó không có đối thủ. “T-34 là loại vũ khí tấn công trên cả tuyệt vời” – lời nói của thống chế quân đội Hitle – Mellentin.
     Đồ án xe tăng chạy A-32 được thiết kế bởi tập thể dưới sự lãnh đạo của tổng công trình sư tài năng M.I. Koshkin, mẫu thí nghiệm đầu tiên được chạy thử vào mùa hè năm 1939. Giành chiến thắng trong cuộc thi đua với mẫu A-20, xe tăng này đã được trang bị vào biên chế Hồng quân và thực hiện sản xuất hàng loạt dưới tên gọi T-34. Nó mang nhiều tính (khả) năng đặc biệt. Ưu điểm lớn nhất của xe tăng là động cơ diezen rất kinh tế của nó, đảm bảo tải trọng lớn trong hoạt động. Bộ phận truyền động với bánh nâng lớn và bản xích rộng đảm bảo khả năng vận động tuyệt vời của xe tăng trên các địa hình khó. Giáp bảo vệ mạnh trong sự kết hợp với góc nghiêng tối ưu của các tấm thép tăng khả năng nảy ra gần như tuyệt đối của đạn chống tăng khi bắn vào thân. Để cho sự thiết kế những chi tiết lớn nhất trên thân xe tăng T-34, lần đầu tiên trên thế giới, các chuyên gia Liên Xô đã sử dụng kỹ thuật hàn tự động. Trang bị trên xe tăng gồm có pháo chính 76mm L-11 và hai súng máy 7,62mm. Sau đó, khi seri sản xuất pháo L-11 kết thúc, mùa xuân năm 1941, trên xe tăng được lắp pháo chính mới F-34 cùng cỡ 76mm.
    Gần Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, trên các quân khu gần biên giới Liên Xô – Ba Lan bố trí 967 T-34 – hầu hết số chúng bị bắn cháy trong hai tuần chiến tranh đầu tiên vì những sự bố trí không hợp lý, sự huấn luyện tồi của kíp xe, thiếu phương tiện sửa – chữa hậu cần khẩn cấp trong tình huống chiến tranh. Tuy nhiên, T-34 đã chỉ ra không ít ưu điểm của dòng xe tăng Xô Viết. Pháo tăng Đức không mang lại nguy hiểm một cách thực sự cho T-34, và đồng thời, đạn pháo 76mm trên T-34 có thể bắn thủng giáp bất cứ xe tăng nào của kẻ thù trên tầm xa đến 1000m. Giáp T-34 vào thời điểm đó chỉ chịu ảnh hưởng từ đạn pháo chống tăng 37mm – “pháo đùng”(“pháo đại”) của Đức. Trong một bản báo cáo vào thời gian đó, rằng loại pháo chống tăng này đã hạ được 23 T-34 chỉ với 1 phát bẳn thẳng vào bệ tháp pháo, loại xe tăng ra khỏi chiến trường.
   Năm 1942, một vài kết cấu của xe tăng được thay đổi. Thay thế cho các tấm giáp hàn có kết cấu phức tạp là các tấm giáp hình lục lăng trên tháp pháo. Dung lượng thùng nhiên liệu được gia tăng, động cơ được nâng cấp hệ thống làm sạch không khí, còn động cơ  - bộ truyền động 500 sức ngựa. Trên cơ sở T-34, người Nga đã chế tạo 70 xe sửa chữa – cứu kéo và vài chục xe làm cầu có chiều dài 7,7m. Một vài T-34 được chuyển hóa thành xe tăng phun lửa hoặc xe chỉ huy.
   Chỉ gần năm 1943, người Đức mới thành công trong việc thiết kế và chuyển đổi tính năng những xe tăng khả dĩ có thể đối đầu với T-34. Việc gia tăng độ dày của giáp bảo vệ cho “Cọp” và “Báo” đảm bảo khả năng chống chọi hiệu quả với hỏa lực từ pháo nòng ngắn 76mm trên T-34, đồng thời, pháo nòng dài 75mm và 88mm trên “Báo” và “Cọp” có thể bắn cháy T-34 từ khoảng cách hiệu quả 900 và 1500m. Chiến thắng của Hồng quân tại vòng cung Kursk đã phải trả một giá đắt – trong thời gian phản công, Hồng quân đã mất khoảng 6000 xe tăng và pháo tự hành. Trong đó, những nhược điểm của T-34 đã được chỉ ra: hệ thống quạt thông gió tồi, và nhìn chung từ xe tăng, hộp số của hệ thống truyền động không tin cậy, đồng thời tháp pháo chật chội cản trở sự xuay xở của kíp xe mỗi lần thực hiện động tác nạp đạn, nơi chỉ bổ trí hai người trong kíp xe. Việc nạp đạn được thực hiện bởi trưởng xe.
   Mặc dù trong quá trình sản xuất T-34, được hiện đại hóa một cách thường xuyên, vào giữa chiến tranh, việc hiện đại hóa từ căn bản của nó vẫn được thực hiện.
  
    Các thông số chính:
Tên gọi: T-34-76
Phân loại: hạng trung
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 30,9
Chiều dài,m: 6,62
Chiều rộng,m: 3,00
Chiều cao,m: 2,52
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/76
Hỗ trợ/mm: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: 45mm
Độ dày giáp bên: 45mm
Động cơ: V-2-34, diezen, 450 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 51km/h
Tầm hoạt động: 300km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T_34_76.jpg)

 T-34-76 mẫu năm 1942:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-34_76_Westerplatte_p_d.jpg)

 T-34-76 trong bảo tàng Quân đội Liên Xô:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t-34-76.jpg)

    Hiệu quả chiến đấu thấp của pháo nòng ngắn F-34 trong các trận đấu tăng với các xe tăng mới của Đức với giáp được gia cố và pháo nòng dài là nguyên nhân dẫn đến việc hiện đại hóa triệt để T-34, được trang bị cho lực lượng xe tăng Hồng quân năm 1943. Trang bị mạnh hơn của dòng xe tăng mới yêu cầu nâng cấp tháp pháo, và việc đầu tiên trong quá trình hiện đại hóa là nâng cấp đường kính diềm che ổ đỡ tháp pháo. Pháo tăng 85mm được thiết kế tại Liên Xô từ đầu năm 1943 và những mẫu thử nghiệm của nó được chuẩn bị sau đó nửa năm. Chiến thắng trong cuộc chạy đua giành mẫu thiết kế pháo tăng là pháo 85mm do phòng thiết kế B.G.Grabina. Tuy nhiên, seri T-34-85 đầu tiên được sản xuất bởi xưởng “Kracnoe Sormovo” từ tháng 1 năm 1944, được trang bị pháo tăng D-5T, bởi vì tháp pháo mới với đường kính diềm che ổ đỡ tháp pháo 1600mm (thay cho 1420mm trên T-34-76) được xưởng này sản xuất không đảm bảo khả năng lắp S-53. Khoảng 500 T-34 hiện đại hóa được trang bi tháp pháo hai chỗ ngồi từ D-5T, có kíp xe 4 người. Bên ngoài xe tăng khác với các xe tăng cùng hệ sản xuất sau ở sự bố trí lệch hơn về phía trước của tháp nhỏ dành cho trưởng xe với hai nắp ra vào, nơi có hệ thống quan sát kính tiềm vọng. Hệ thống liên lạc vô tuyến điện bố trí trên thân xe, còn ăng ten nằm bên phải thành xe. Tháng 3 sự sản xuất T-34-85 được chuyển vào công xưởng Nhiznhitagil – nơi thiết kế cho chúng tháp pháo 3 chỗ ngồi và không có vấn đề gì xảy ra khi lắp pháo tăng S-53. Sau đó, loại pháo này được hiện đại hóa dưới tên gọi ZIS-S-53. Trên xe tăng mới, tháp chỉ huy được kéo xuống gần đuôi xe hơn, còn đài vô tuyến bố trí trên tháp pháo.
    Không tính đến tháp pháo mới được bọc thép tốt hơn và kíp xe tăng lên 5 người, khối lượng xe tăng nâng lên không đáng kể và sự linh hoạt, cơ động cũng như T-34-76. Pháo 85mm S-53 nòng dài bắn đạn với tốc độ đầu nòng 792m/s. Trong cự ly 500m, đạn xuyên giáp có thể bắn thủng giáp dày 111mm, trên khoảng cách 1000m – 102mm. Cơ số đạn 55 viên gồm các kiểu đạn phá mảnh, đạn xuyên thép và đạn dưới cỡ nòng.
    T-34-85 đi vào hoạt động vào mùa xuân năm 1944. Vào thời điểm đó, sự xuất hiện của chúng được tình theo nguyên tắc từng Lữ đoàn xe tăng Cận vệ. Tuy nhiên, vào mùa hè, xe tăng được tiếp nhận với số lượng lớn trong thời gian tấn công giải phóng Belarus, còn trong chiến dịch Berlin, chúng đóng thay thế vai trò làm lực lượng trên tuyến đầu của các T-34 thế hệ trước. Trong thời gian chiến tranh, tăng phun lửa với tên gọi OT-34-85 cũng được sản xuất. Cùng với súng máy, phần đầu xe còn trang bị súng phun lửa ATO-42 với tầm hoạt động từ 60 đến 100m. Trên cơ sở T-34 còn có các loại pháo tự hành Su-122, Su-100 và Su-85. Tổng cộng đến cuối chiến tranh, hơn 23.000 T-34-85 đã được sản xuất. Sự sản xuất T-34-85 còn được tiếp tục trong thời kỳ sau chiến tranh. Đến những năm 50 (Tk20) những chiếc xe tăng này lại được hiện đại hóa một lần nữa và nhận hệ thống trang bị mới. Động cơ và tổ hợp truyền động được nâng cấp, còn dành cho lái xe khi hoạt động trong điều kiện ban đêm có hệ thống nhìn đêm với đèn pha bên phải thành xe. T-34-85 được sử dụng một cách rộng rãi ở nước ngoài, còn giấy phép sản xuất của chúng được chuyển cho Tiệp Khắc và Ba Lan. Tổng cộng đến năm 1985, T-34-85 đạt đến gần 70.000 xe. T-34 tham gia vào nhiều cuộc xung đột cục bộ. Chúng chiến đấu trên bán đảo Triều Tiên, Việt Nam, một số lượng lớn trong các cuộc xung đột tại Trung Cận Đông. T-34 cũng được sử dụng tại Apghanistan, còn trong 10 năm cuối cùng của thế kỷ trước, chúng tham gia vào các cuộc xung đột ở Nam Tư cũ.

    Các thông số chính:
Tên gọi: T-34-85
Phân loại: hạng trung
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 30,9
Chiều dài,m: 6,62
Chiều rộng,m: 3,00
Chiều cao,m: 2,52
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/85
Hỗ trợ/mm: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: 47mm
Độ dày giáp bên: 45mm
Độ dày giáp đuôi: 45mm
Độ dày tháp pháo: 75-90mm
Động cơ: V-2, diezen, 500 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 55km/h
Tầm hoạt động: 300km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-T-34-85.jpg)

 Sơ đồ T-34-85:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/sodoT3485.jpg)

 T-34-85 trưng bày trong Bảo tàng Quân đội Liên Xô:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t-34-85BTQD.jpg)

 Các loại pháo tự hành trên cơ sở T-34-85:
 Su-85:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Su-85.jpg)
 

 Su-100:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/SU-100.jpg)

 Su-122: (ảnh tại Kubinka):

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/SU-122_Kubinka_8.jpg)

   T-44, được thiết kế bởi phòng thiết kế xe tăng Uran dưới sự lãnh đạo của tổng công trình sư A.A.Morozov và được sản xuất thời giạn gần cuối chiến tranh dựa trên những kinh nghiệm thiết kế và thực tế chiến trường to lớn từ T-34. Đây là loại xe tăng hạng trung Xô viết tốt nhất trong thời kỳ chiến tranh, và thiết kế của nó cũng là bước chuyển tiếp cho các thế hệ xe tăng sau chiến tranh.
   Về hình dáng bên ngoài, T-44 gần giống với thế hệ trước nó là T-34-85. Điểm khác biệt rõ rệt nhất của T-44 nằm ở kích thước, kết cấu và các trang thiết bị. Động cơ xe tăng được bố trí nằm ngang, cho phép rút ngắn chiều dài thân xe, tiết kiệm được khối lượng, và sự tiết kiệm đó được sử dụng vào việc gia tăng giáp bọc thép cho xe tăng. Buồng chiến đấu được mở rộng, kéo theo điều kiện làm việc của kíp xe cũng trở nên thuận lợi hơn. Thành xe được thiết kế kiểu thẳng đứng và đầu xe được lắp bởi các tấm thép dưới góc nghiêng 60 độ. Hệ thống thông tin liên lạc được di chuyển lên trung tâm tháp pháo – được thiết kế theo dạng thuôn hơn, tăng khả năng chống đạn. Chỗ trống bên trái dưới tháp pháo được thiết kế lắp cửa ra vào cho lái xe – như trên đầu xe T-34. Toàn bộ các hệ thống và máy móc của xe tăng được nâng cấp rất nhiều. Đến cuối chiến tranh, công xưởng ở Khaccov đã kịp sản xuất 190 T-44. Mặc dù nó không tham gia chiến đấu, nhưng các lữ đoàn xe tăng cận vệ được trang bị T-44 đã trở thành những lực lượng dự bị mạnh của Hồng quân.
   Sự sản xuất T-44 kéo dài tới năm 1947 và đã có 1823 xe tăng được sản xuất. Năm 1961, xe tăng được hiện đại hóa một lần nữa với mục đích thống nhất hóa các tổ hợp truyền động và bộ truyền động với xe tăng hạng trung T-54. Dưới tên gọi T-44M, xe tăng được trang bị hệ thống nhìn đêm cho lái xe và trưởng xe, đồng thời tăng cơ số đạn. Trên cơ sở T-44M – phát triển xe tăng chỉ huy T-44MK. Trên nó, cơ số đạn tăng lên không nhiều và được lắp thêm hệ thống vô tuyến điện thứ hai.
   Năm 1966, xe tăng được nâng cấp lần cuối cùng, khi T-44 được trang bị hệ thống cân bằng tầm và hướng cho pháo, tăng khả năng chính xác khi tác xạ. Xe tăng này là T-44S. Số T-44M năm 1965 được chuyển thành xe kéo BTS-4. T-44 được rút khỏi lực lượng vũ trang cuối những năm 70 và sau đó, được sử dụng là bia bắn trên các thao trường.
   Về sau này, T-44 còn tham gia Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại trong … bộ phim “Giải phóng” trong sự hóa trang thành Pz VI “Tiger” trong phim “Giải phóng”, mặc dù sự hóa trang đó không giống hoàn toàn.

    Các thông số chính:
Tên gọi: T-44
Phân loại: hạng trung
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 31,8
Chiều dài,m: 7,65
Chiều rộng,m: 3,18
Chiều cao,m: 2,41
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/85
Hỗ trợ/mm: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: 90mm
Độ dày giáp bên: 75mm
Động cơ: V-44, diezen, 500 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 51km/h
Tầm hoạt động: 300km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/300px-T-44.jpg)

 Sơ đồ cấu tạo T-44:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t44ritn.jpg)

 T-44:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t44.jpg)

   Xe tăng hạng nhẹ T-50 được chế tạo nhằm thay thế các xe tăng T-26 và hỗ trợ cho bộ binh trên chiến trường. Nó được thiết kế tại Phòng thiết kế Leningrad. Kinh nghiệm thiết kế xe tăng dựa trên cơ sở các kinh nghiệm thu được từ Nội chiến Tây Ban Nha và theo các kế hoạch ban đầu là sản xuất xe tăng số lượng lớn tái trang bị cho lực lượng xe tăng Hồng quân. Mẫu thí nghiệm mang tên “Công trình 126” (T-126SP) đã bị loại khỏi các phân xưởng từ năm 1940, nhưng hệ thống giáp bảo vệ xe tăng thuộc công trình đó sau này được sử dụng đáp ứng cho xe tăng hạng trung T-34. Các tấm thép cán trên thân xe gắn với nhau qua phương pháp hàn được lắp theo độ nghiêng hợp lý, có độ dày 45mm, mái và đáy – dày 20mm. Trên tháp pháo được hàn với nhiều góc cạnh gắn pháo 45mm và một súng máy 7,62mm đồng trục DT. Còn một súng máy mang cỡ đạn súng trưòng DS, bố trí trên ụ hình cầu phía đầu xe, bên trái cửa khoang dành cho lái xe. Bộ phận truyền động của xe tăng mỗi bên có 6 trục với bộ giảm sóc bên trong, bánh dẫn động bố trí phía sau, để dẫn hướng và 3 trục đỡ. Động cơ diezen V-3 250 sức ngựa cho phép xe tăng nặng 17 tấn di chuyển với tốc độ tối đa 35km/h.
   Mẫu thí nghiệm thứ hai của xe tăng T-26SP được gia công thêm cho phù hợp với yêu cầu chiến tranh. Các trục xe được đơn giản hóa, còn súng máy bố trí trên ụ hình cầu bị tháo bỏ. Trên nguyên mẫu thứ hai được thiết kế dưới sự lãnh đạo của tổng công trình sư A.S.Trozanov (Troyanov hoặc Troianov), được hoàn thành vào tháng 1 năm 1941. Công việc có mục tiêu rõ ràng: rút gọn khối lượng xe và tăng tính cơ động cũng như tốc độ. Sau kết quả của việc tăng độ dày giáp bảo vệ của các tấm giáp và tiếp nhận nguyên tắc phân hóa giáp bảo vệ trên các bộ phận khác nhau, khối lượng xe tăng giảm xuống còn 13,8 tấn. Cùng với việc lắp động cơ mới mạnh hơn tăng động cơ xe tăng lên 50km/h. Ngoài ra, xe tăng mới còn có tháp pháo dạng hình thuôn mới, trên nóc phía sau tháp pháo có tháp nhỏ dành cho trưởng xe với hệ thống quan sát trên chiến trường. Sau tháp pháo bố trí của ra vào.
   Trang bị và giáp bảo vệ của T-50 là các tính năng nổi trội của nó. Nó không gặp vấn đề gì khi thực hiện khả năng leo dốc 43 độ và vượt hố rộng 2,2 mét. Tuy nhiên, việc sản xuất hàng loạt xe tăng diễn ra chậm chạp do sự phức tạp trong kết cấu của nó mặc dù nó hơn hẳn T-26. Việc sản xuất và lắp ráp động cơ V-4 cũng gặp nhiều khó khăn. Vì thế, không nhìn vào việc T-50 được trang bị cho quân đội tháng 4 năm 1941, việc sản xuất được 50 đầu tiên xe tăng vào nửa đã là một nỗ lực lớn.
   Cuối mùa hè năm 1941, công xưởng số 174, nơi sản xuất xe tăng đã sơ tán xuống Sibir và Uran. Tại Baranaul đã quyết định việc sản xuất T-50 trên hai công xưởng: 1 nơi sản xuất gần như toàn bộ xe tăng, công xưởng còn lại chuyên sản xuất động cơ diezen V-4 cho xe tăng. Tuy nhiên, tháng 1 năm 1942, việc sản xuất T-50 bị ngừng lại, còn công xưởng số 174 chuyển sang sản xuất T-34 cần thiết cho chiến trường hơn.
    Mặc dù T-50 hơn hẳn các xe cùng dòng xe tăng hạng nhẹ với nó về chất lượng chiến đấu, nhưng nó được sinh ra muộn hơn hơn, vì thế thành tích chiến đấu của nó không nhiều. T-50 chỉ được trang bị cho một lữ đoàn xe tăng hoạt động tại eo đất Karelia. Trong thời gian xung đột Liên Xô – Phần Lan và trong Chiến tranh Vệ quốc, một số T-50 đã bị quân đội Phần Lan chiếm đoạt và sau đó phục vụ trong quân đội Phần Lan.

    Các thông số chính:
Tên gọi: T-50
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 13,8
Chiều dài,m: 5,2
Chiều rộng,m: 2,47
Chiều cao,m: 2,17
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/45
Hỗ trợ/mm: 1/7,62
Độ dày giáp đầu: 37mm
Độ dày giáp bên: 37mm
Động cơ: V-4, diezen, 300 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 52km/h
Tầm hoạt động: 340km.

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-T-50.jpg)

 Sơ đồ cấu tạo T-50:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T_50_sodocautao.jpg)

    Sau khi bị mất rất nhiều xe tăng trong các trận đánh với các đơn vị quân Đức mùa hè năm 1941, Hồng quân cần tái bổ sung một lực lượng xe tăng lớn. Từ yêu cầu sản xuất xe tăng số lượng lớn, một loại xe tăng hạng nhẹ với pháo tự động 20mm. Loại xe tăng kiểu này được nghiên cứu tháng 8 năm 1941 bởi công xưởng số 37 tại Moskva dưới sự chỉ đạo của tổng công trình sư Astrov và nhận tên gọi T-60 và được sản xuất hàng loạt. Nếu tính theo số lượng xe tăng hạng nhẹ, nó xếp đứng hàng thứ hai, sau T-70 trong thời kỳ chiến tranh.
     So với T-40, thân xe tăng mới được thiết kế lại gần như hoàn toàn dành cho sự nâng cấp giáp bảo vệ. Các tấm thép cán đầu xe có độ nghiêng lớn và dày 35mm. Khối lượng chiến đấu tăng lên nhưng tốc độ của xe tăng giảm đi không nhiều. Trục và các tổ hợp truyền động nằm phía đầu xe. Trung tâm (giữa) xe: bên trái – buồng chiến đấu, bên phải – động cơ. Phía đuôi xe bố trí thùng nhiên liệu. Động cơ được trang bị máy phát nhiệt, cho phép xe khởi động dễ dàng hơn trong điều kiện bão tuyết (băng giá dữ dội). Tháp pháo hình đa diện, với cửa dành cho trưởng xe được bố trí bên trái, trên đó lắp pháo 20mm TNSh (phiên bản pháo tự động ShVAK). Cơ số đạn gồm có đạn xuyên giáp với lõi đạn bằng vonfram – cacbua cho phép tiêu diệt các xe bọc thép một cách dễ dàng. Bộ phận truyền động xe tăng có 4 bánh đỡ với hệ thống treo xoắn riêng. Bánh dẫn động bố trí phía trước.
     Ưu điểm lớn nhất của T-60 là sự sản xuất đơn giản với khả năng có thể sử dụng rộng rãi các tổ hợp và chi tiết. Đến đầu năm 1943 sản xuất khoảng 6 000 xe tăng hạng nhẹ. T-60 đóng vai trò quan trọng trong các trận đánh thời kỳ đầu chiến tranh Vệ quốc, tuy nhiên, khi nhu cầu của Hồng quân về loại xe tăng hạng nhẹ có trang bị và giáp bảo vệ mạnh hơn cho các đơn vị tiền phương, T-60 đã được thay thế bằng T-70 trang bị pháo 45mm.
    Trên gầm T-60, hệ thống pháo phản lực BM-8-24 đã được nghiên cứu và sản xuất. BM-8-24 được trang bị 24 đạn pháo phản lực 82mm – đây là phiên bản duy nhất của “Cachiusa” trên gầm xe tăng.
    Sau đó đánh dấu một sự kiện khác cũng liên quan tới T-60. Cuối năm 1941, công trình sư hàng không O.K.Antonov giới thiệu đồ án xe tăng có cánh, có khả năng vận chuyển bằng đường không đến khu vực chiến sự trên tàu lượn sau máy bay. Xe tăng được trang bị thêm hai cách như của máy bay cánh kép và phần đuôi trên hai trục giữ. Lái xe thực hiện chức năng của phi công. Khoảng 20-25 cánh mục tiêu, đôi cánh của xe tăng được tháo ra, xe tăng “nhẹ nhàng” đáp xuống mặt đất, và tham chiến. Lần bay đầu tiên của xe tăng có cánh T-60 trên tàu lượn sau máy bay ném bom TB-3 thực hiện vào ngày 2 tháng 9 năm 1942. Nhưng do đầu xe chịu lực cản lớn cùng khối lượng tàu lượng không được chuẩn bị kỹ lưỡng nên cuộc thử nghiệm bị đình chỉ. Nhược điểm nằm ở động cơ của máy bay TB-3 – máy bay di chuyển trên độ cao 40 mét với tốc độ 130km/h một cách nặng nề, khó nhọc. Sau sự quá nhiệt của động cơ  tàu lượn, xe tăng có cánh bắt buộc phải bị cắt rời khỏi tàu lượn và may mắn thực hiện được sự hạ cánh xuống gần địa điểm theo yêu cầu. Xe tăng sau đó, theo đường bộ đã trở về sân bay. Đó là lần thử nghiệm đầu tiên và cũng là cuối cùng việc vận chuyển T-60 theo đường không bằng tàu lượn. Các máy bay có động cơ mạnh hơn (sau khi loại trừ PE-8, được sản xuất số lượng không nhiều) dành cho ý tưởng này vào thời điểm đó chưa có, và các công việc sau đó trên công trình này bị hủy bỏ.

    Các thông số chính:
Tên gọi: T-60
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 2 người
Khối lượng chiến đấu: 6,4 tấn
Chiều dài,m: 4,1
Chiều rộng,m: 2,3
Chiều cao,m:1,75
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/20
Hỗ trợ/mm: 1/7,62
Độ dày giáp đầu: 35mm
Độ dày giáp bên: 15mm
Động cơ: GAZ-202, bộ chế hòa khí, 70 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 42km/h
Tầm hoạt động: 450km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-T60.jpg)

 T-60 mẫu năm 1941:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-60.jpg)

 Phiên bản máy bay có cánh thử nghiệm bởi Tổng công trình sư Antonov:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t60lighttank.jpg)

 Phiên bản pháo phản lực BM-8-24:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/BM-8-24.jpg)

 Bản vẽ BM-8-24:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/BM_8_24_T_60.jpg)

    Đầu năm 1942, tập thể công trình sư dưới sự lãnh đạo của Tổng công trình sư Astrov đã nghiên cứu một loại xe tăng, là bước phát triển, cải tiến tiếp sau T-60. So với T-60, xe tăng mới T-70 được trang bị vũ khí và giáp bảo vệ tốt hơn. Khả năng chống đạn phá mảnh cho thân xe và tháp pháo được tăng lên đáng kể nhờ sự gia tăng độ dày giáp bảo vệ và lắp các tấm giáp có góc nghiêng hợp lý. Điểm đặc biệt nhất trên T-70 là sức mạnh động cơ. Nó hình thành từ hai cặp động cơ GAZ-203, được thiết kế dựa trên nền công nghiệp vững chắc. Điều đó có ý nghĩa rất lớn, làm cho việc sản xuất xe tăng trở nên rẻ và nhanh, cần thiết cho chiến trường.
   Trên T-70, trong các thời kỳ khác nhau được lắp giáp hàn hoặc giáp đúc. Từ mùa thu năm 1942, xe tăng được sản xuất với sự gia tăng hệ thống truyền động, tăng đường kính vành và răng cưa cho bánh dẫn động. Chiều rộng bản xích tăng lên đến 300mm. Xe tăng này mang tên T-70M. Tổng cộng đã có 8226 tăng T-70 với mọi biến thể đã được sản xuất. Tính theo số lượng trên các loại xe tăng của Liên Xô, nó chiếm vị trí thứ 2 sau T-34.
   Sự đồng nhất trong các quân đoàn tăng Đức bằng việc hiện đại hóa Pz III và Pz IV là nguyên nhân dẫn đến việc ngừng sản xuất T-70 đầu năm 1943. Yêu cầu cơ bản của lính tăng Liên Xô khi đó với xe tăng – tăng thêm góc bắn cho pháo và kíp xe quá ít người. Không tính lái xe chỉ có một nhiệm vụ duy nhất là điều khiển phương tiện, trưởng xe ngoài nhiệm vụ chỉ huy, liên lạc còn phải kiêm nhiệm cả chức năng pháo thủ và nạp đạn.
    T-80 được thiết kế năm 1943 trên cơ sơ T-70. Mỗi động cơ được tăng cường thành 80 sức ngựa, giáp bảo vệ bên hông tăng lên 25mm, cơ số đạn tăng lên 94 viên, và quan trọng nhất là xe tăng được trang bị tháp pháo với với kíp xe tăng lên 3 người. Điều này góp phần giảm nhẹ đi công việc cho chỉ huy, và cho phép trưởng xe tập trung thực hiện công việc của mình trên chiến trường – quan sát và chỉ định mục tiêu.
    Vũ khí cũng được thay đổi với việc gắn thêm một súng máy đồng trục, đồng thời trang bị hệ thống kính ngắm chuẩn trực mới, cho phép tăng góc bắn lên 60 độ. Cải tiến này làm pháo của xe tăng hạng nhẹ T-80 có khả năng phòng không và hoạt động trong điều kiện chiến tranh đường phố. Tuy nhiên, không tính đến chất lượng chiến đấu tốt của nó, sau khi sản xuất được 75 T-80 hạng nhẹ, sự sản xuất đã bị đình chỉ - để dành cho việc sản xuất loại xe tăng T-34, mạnh và tin cậy hơn.

    Các thông số chính:
Tên gọi: T-70
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 2 người
Khối lượng chiến đấu: 9,8 tấn
Chiều dài,m: 4,28
Chiều rộng,m: 2,42
Chiều cao,m:2,03
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/45
Hỗ trợ/mm: 1/7,62
Độ dày giáp đầu: 45mm
Độ dày giáp bên: 15mm
Động cơ: GAZ-203, bộ chế hòa khí, 2x70 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 45km/h
Tầm hoạt động: 250km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-70.jpg)

 Bản vẽ T-70:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/banveT70.jpg)

 Xe tăng hạng nhẹ T-80:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-lighttankT80.jpg)

 Bản vẽ xe tăng hạng nhẹ T-80:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T_80_banvecautao.jpg)

     Trong nguồn thông tin về sự xuất hiện trong các quân đoàn Đức loại xe tăng và pháo (tự hành) hạng nặng mới, tại Liên Xô, các yêu cầu về nghiên cứu và sản xuất một loại xe tăng hạng nặng mới với pháo chính mạnh hơn và giáp bảo vệ tốt hơn so với KV, nhưng khối lượng chiến đấu hầu như không tăng lên. Trên cơ sở gầm xe thử nghiệm KV-13 ở Chelyabinck tại công xưởng Kirov đã chuẩn bị được hai mẫu thí nghiệm xe tăng mới – IS-1 và IS-2. Sau một vài công đoạn hoàn thiện nốt, “Iosip Stalin số 1” đã được đưa vào sản xuất hàng loạt vào tháng 10 năm 1943 và trang bị pháo chính 85mm và 3 súng máy.
    Tuy nhiên, ngoài giáp bảo vệ tốt, xe tăng cần có có trang bị mạnh hơn. Vì thế, gần như đồng thời, việc sản xuất hàng loạt IS-2 với pháo nòng dài D-25T 122mm cũng được triển khai. Loại pháo này lần đầu tiên được lắp trên các dòng xe tăng Liên Xô. Nó mạnh gấp 1,5 lần loại pháo 88mm trên xe tăng Đức “Tiger”. Đạn xuyên giáp của nó nặng 25kg, có vận tốc đầu nòng 790m/s và trong tầm bắn hiệu quả 500 mét bắn xuyên giáp dày 140mm. Sự sản xuất IS-1 sau đó bị ngừng lại một cách nhanh chóng và các công xưởng tập trung vào sản xuất IS-2. Trong sự so sánh với KV-1S, xe tăng mới trang bị giáp bảo vệ dày hơn, còn hệ thống cơ chế truyền lực hành tinh cỡ nhỏ xoay cho phép giảm chiều rộng của xe tăng xuống 18 cm. Trong thành phận hệ thống truyền động gồm 6 bánh đỡ mỗi bên với hệ thống treo xoắn riêng. Tốc độ và khả năng cơ động của xe tăng cũng được các công trình sư thiết kế thành công. Ngoài ra, xe tăng còn đơn giản trong khai thác sử dụng, và nhiều tổ hợp, chi tiết của nó có thể được thay thế trong điều kiện chiến trường. Ban đầu, IS-2 có một điểm dễ bị tổn thương: nắp của ra vào dành cho lái xe. Từ năm 1944, thân xe được thay đổi: phần đầu xe có độ nghiêng cao hơn. Trên vị trí của ra khi đó chỉ còn lại khe quan sát không lớn với gạch thủy tinh. Ngoài ra, trên tháp pháo còn trang bị súng máy DShK cỡ lớn. Chúng được sử dụng chống lại các đội lính chống tăng hoặc bộ binh đối phương mai phục trên các tòa nhà cao tầng trong chiến tranh đường phố. Chỉ huy của Đức khi đó đã phải ra lệnh cấm lính xe tăng của họ không sử dụng xe tăng tham gia các cuộc đấu tăng trực diện (đấu tăng tay đôi) với IS-2 và ra lệnh chỉ được tác xạ vào IS-2 trong thế phục kích hoặc trong tình trạng ẩn nấp.
  Sự tham gia chiến đấu của IS-2 lần đầu trong chiến dịch Korsun – Shechenovsky vào tháng 2 năm 1944 và sau đó được sử dụng trong các trận chiến cho đến hết chiến tranh. Tổng cộng đến giữa năm 1945, IS-2 đã xuất xưởng 3483 chiếc. Trên gầm IS, các loại pháo tự hành hạng nặng ISU-122 và ISU-152 cũng đã được sản xuất và kịp tiếp nhận tham gia chiến đấu trong các cuộc tấn công Kenigberg và chiến dịch công phá Berlin.
  Sau chiến tranh Thế giới, IS-2 đã được hiện đại hóa và sửa chữa một cách căn bản. Chúng được lắp động cơ mạnh và tin cậy hơn của xe tăng T-54, trang thiết bị mới gồm có hệ thống nhìn đêm, hệ thống chữa cháy. Súng máy “Vorosilov” (súng máy trang bị phía sau tháp pháo) được tháo bỏ, và cơ số đạn cho pháo chính tăng lên. Khối lượng IS-2M tăng lên 48 tấn, tốc độ xe tăng với sự trợ giúp của hệ thống truyền động mới tăng lên 40km/h. Tăng IS-2 có mặt trong lực lượng quân đội Trung Quốc, (có nguồn tin cho biết IS-2 còn tham gia chiến đấu ở Việt Nam), còn vào đầu những năm 60 (Tk20), một số lượng  IS-2 được đưa sang CuBa. Trong quân đội Liên Xô, IS-2M được khai thác sử dụng đến đầu những năm 80 của thế kỷ trước.

    Các thông số chính:
Tên gọi: IS-2 mẫu năm 1944
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 46 tấn
Chiều dài,m: 9,83
Chiều rộng,m: 3,07
Chiều cao,m:2,73
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/122
Hỗ trợ/mm: 3/7,62
Độ dày giáp đầu: 120mm
Độ dày giáp bên: 90mm
Động cơ: V-2IS, diezen, 520 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 37km/h
Tầm hoạt động: 240km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-IS-2_Cubinka_1.jpg)

 Bản vẽ cấu tạo IS-2:
1. (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IS2sodocautao.jpg)

2. (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/banveIS2.jpg)

 Các loại pháo tự hành trên gầm IS:
 Pháo tự hành 122mm:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/ISU-122.jpg)

 Pháo tự hành 152mm:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/ISU-152.jpg)

 ISU-152 trong Bảo tàng Quân đội Liên Xô:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/isu-152btqdlx.jpg)

     IS-3 là loại xe tăng cuối cùng mà Liên Xô sản xuất trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới. Được nghiên cứu tại xưởng thí nghiệm số 100 tại Cheliabinsk dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư M.F.Balzhi, IS-3 được sản xuất hàng loạt tháng 3 năm 1945 và không kịp tham gia vào những trận đánh với các đơn vị quân Đức. Theo một số tài liệu, IS-3 có tham gia vào các cuộc tấn công quân Nhật trên Thái Bình Dương trong Hồng quân tháng 8 năm 1945. Lần đầu tiên xe tăng mới được giới thiệu với cộng đồng quốc tế vào mùng 7 tháng 9 tại Berlin trong cuộc duyệt binh chiến thắng.
    Việc nghiên cứu thiết kế xe tăng dựa trên những kinh nghiệm chiến trường, và khả năng bảo vệ được tính toán theo hướng sử dụng kiểu thân xe và tháp pháo mới với độ dày giáp bảo vệ riêng biệt. Tính chất đặc biệt nhất của xe tăng mới là đầu xe được tạo thành từ các tấm giáp dày 120mm với góc nghiêng hướng về hai bên thành xe. Tiếng lóng của loại mũi xe hình nón này là “mũi cá măng”, nó có khẳ năng chống đạn tốt hơn cho xe tăng. Chỗ của lái xe được bố trí ở giữa trong phần trước thân xe, cửa ra vào của lái xe bố trí ngay trước tháp pháo - do xuất hiện khả năng khó quan sát từ khe nhìn trên đầu xe - đã được lắp hệ thống kính quan sát tiềm vọng. Đây thực sự là cuộc cách mạng trong việc thiết kế tháp pháo bằng công nghệ đúc với dạng thuôn, có độ dẹt lớn. Khả năng bảo vệ tháp pháo trên IS-3 cao hơn so với tháp pháo của IS-2. Cơ chế quay tháp pháo hoạt động theo cơ chế hành tinh với sự kết hợp giữa thao tác quay tay và bộ quay bằng điện. Trong trường hợp cần thiết, trưởng xe có thể thực hiện thao tác quay tháp pháo với hệ thống điều khiển đặc biệt. Trên nóc tháp pháo có một cửa ra vào lớn hình ô-van với hai cánh nhỏ, trên đó có các hệ thống quan sát cho trưởng xe và tiếp đạn. Trang bị của IS-3 có pháo chính 122mm D-25T, súng phòng không 12,7mm DShK và súng máy DTM 7,62mm.
    Sự vội vàng trong nghiên cứu đã mang tới cho xe tăng nhiều lỗi thiết kế. Đặc biệt là trong quá trình sử dụng, nhiều lúc IS-3 bị loại khỏi vòng chiến do lỗi động cơ và hộp truyền động. Các công việc hoàn thiện chúng không đem lại kết quả cần thiết và đến giữa năm 1946, IS-3 bị ngừng sản xuất. Sau đó, trong quá trình sửa chữa và một số lần nâng cấp, dưới tên gọi IS-3M, xe tăng tiếp tục phục vụ đến những năm 70 (Tk20). Tổng cộng khoảng 1170 IS-3 đã được sản xuất.
   100 xe tăng loại này đã được bán cho Ai Cạp và tham gia vào các cuộc xung đột Ả rập – Israel. Lần đầu tiên chúng tham chiến vào năm 1967 trên bán đảo Sinai. Mặc dù quân Ả rập cũng tiêu diệt được một số xe tăng của Israel, nhưng tổng thể, IS-3M vẫn thua kém M48A2 do Mỹ sản xuất vì sự lạc hậu, yếu kém của hệ thống hỏa lực, sự chuẩn bị không tốt và đặc biệt là tinh thần chiến đấu của quân Ả rập rất dở. Ví dụ, trường hợp 1 xe tăng IS-3M bị phá hủy do bị lựu đạn bộ binh được quăng lên xe, lọt qua nắp ra vào trên tháp pháo và rơi vào bên trong. Mặc dù đã có lệnh cấm, nhưng lính tăng Ai Cập vẫn tham gia trận đánh trên xe tăng với những cánh cửa ra vào bị tháo nắp để có thể vứt xe chạy trốn trong những tình huống nguy hiểm gần như nhỏ nhất. Nhiều kíp xe đã vứt lại xe tăng trong tình trạng hầu như nguyên vẹn để bỏ chạy. Kết quả, quân đội Israel đã chiếm được 73 xe tăng IS-3M có thể sửa chữa được, để sử dụng vào cuối những năm 70, khi đã thay động cơ có độ tin cậy cao hơn được lấy từ các xe tăng chiến lợi phẩm T-54. Tới cuộc chiến tranh lần sau, các IS-3M được bố trí dọc theo kênh đào Suê như những hỏa điểm cố định. Trong vai trò này chúng cũng không thể hiện được nhiều và tới cuối chiến tranh, chúng lại lọt vào tay quân Ai Cập một lần nữa.

    Các thông số chính:
Tên gọi: IS-3
Phân loại: hạng nặng
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 45,8 tấn
Chiều dài,m: 9,85
Chiều rộng,m: 3,2
Chiều cao,m:2,4
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/122
Hỗ trợ/mm: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 120mm
Độ dày giáp bên: 90mm
Động cơ: V-11, diezen, 520 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 40km/h
Tầm hoạt động: 190km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/is3gc_2.jpg)

 IS-3 trong Bảo tàng Quân đội Liên Xô:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/is-3btqdlx.jpg)

 Bản vẽ IS-3 mẫu năm 1945:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IS-3banve.jpg)

 Bổ sung cho dòng xe tăng hạng nặng IS:
 IS-1 với pháo chính 85mm, đã được nghiên cứu và sản xuất vào năm 1943:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IS_1_pic01.jpg)

 IS-1:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IS_1sudoancanve11nam44Uk.jpg)

 Chú thích trong ảnh: xe tăng hạng nặng IS-1, trung đoàn xe tăng Cận vệ xung kích số 1 thuộc Quân (Binh) đoàn xe tăng Cận vệ số 11, Ukraina năm 1944.

     Loại xe tăng hạng nhẹ có số lượng nhiều nhất trong quân đội Mỹ thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai là “Stuart”. Chúng còn được sử dụng rộng rãi trong quân đội các nước Đồng minh. Sau chiến tranh Thế giới, chúng là loại xe tăng phổ biến nhất tại khu vực Mỹ La tinh.
     Ưu điểm chính của “Stuart” là khả năng khai thác sử dụng với độ tin cậy cao và tính động lực học rất tốt. Trong quá trình nghiên cứu nhằm mục đích sản xuất hàng loạt, “Stuart” được biết đến qua hai phiên bản M3 và M5. Mỗi phiên bản có những biến thể riêng. Những chiếc xe tăng đầu tiên có thân được chế tạo bằng phương pháp đinh tán, sau đó được chuyển qua phương pháp hàn. 4526 xe tăng M3 và M3A được trang bị động cơ hàng không, có hình sao, động cơ 250 sức ngựa với hệ thống làm nguội bằng không khí. Đường kính của nó có ý nghĩa lớn trong việc xác định chiều cao của thân xe và xe tăng khi bắn. Còn 1285 xe tăng trong biến thể này được lắp tổ hợp động cơ diezen. Những xe tăng này biên chế trong lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ. Liên Xô cũng được cung cấp (viện trợ) 1676 M3A1 với động cơ hàng không. Nguyên mẫu M3 được thiết kế năm 1940 trên cơ sở xe tăng hạng nhẹ M2A4, khác biệt nằm ở sự tăng độ dày giáp bảo vệ và bánh dẫn làm tăng sự vững chắc và cơ động. Vì khối lượng chiến đấu của xe tăng lên kéo theo yêu cầu về năng cấp bộ phận truyền động. Trang bị trên xe tăng bao gồm pháo chính 37mm và 5 súng máy 7,62mm (súng sau tháp pháo, phòng không, 1 súng đồng trục với pháo chính và hai súng máy hỗ trợ bảo vệ hai bên thân xe). Xe tăng trong các lần sản xuất sau nhận tháp pháo hàn dạng tròn, thay thế cho loại tháp pháo nhiều góc cạnh trước đây. Từ giữa năm 1941, một vài xe tăng trong số chúng được trang bị hệ thống dẫn hướng cân bằng theo phương thẳng của pháo chính. M3A1, sản xuất tháng 4 năm 1942, không có súng máy hỗ trợ hai bên thân xe, thay vào đó bằng sự tăng cường cơ số đạn. Tháp pháo nhỏ của trưởng xe cũng đồng thời bị loại bỏ và được thay thế bởi hai cửa ra vào có dạng hình tam giác. M3A3 có đặc điểm thân xe được liên kết toàn bộ bằng phương pháp hàn và hình dạng thay đổi với các tấm giáp đầu và thân xe được lắp với độ nghiêng hợp lý. Không gian bên trong xe được mở rộng nhằm đáp ứng nhu cấu về tăng cường cơ số đạn và nhiên liệu. Tháp pháp có thêm đuôi phía sau, nơi đặt hệ thống liên lạc vô tuyến điện. Các biến thể sau, M5 và M5A1, có thân xe kiểu mới với giáp bảo vệ được tăng cường. Khả năng vận động được tăng cường với phương pháp ghép đôi từ hai động cơ diezen “Kadillak” tổng cộng 220 sức ngựa. Cùng với động cơ, thân xe cũng được lắp hệ thống truyền động thủy lực tự động – góp phần giảm nhẹ và đơn giản hóa sự điều khiển xe tăng. Tổng số đã có 22743 “Stuart” được sản xuất.
   Xe tăng “Stuart” được sử dụng rộng rãi trên khắp các mặt trận và phục vụ lâu dài trong lực lượng quân đội của nhiều quốc gia khác nhau. Trên gầm “Stuart” đã nghiên cứu và chế tạo thành công loại xe tăng phun lửa và được tiếp nhận trong các trận chiến, pháo tự hành 75mm và các xe hỗ trợ cứu kéo – sửa chữa trên phiên bản không có tháp pháo như xe chỉ huy hay xe vận tải…


    Các thông số chính:
Tên gọi: M3A1 General Stuart
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 10,95 tấn
Chiều dài,m: 4,45
Chiều rộng,m: 2,54
Chiều cao,m: 2,5
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: 4/7,62
Độ dày giáp đầu: 25mm
Độ dày giáp bên: 25mm
Động cơ: “Kontinental”, bộ chế hòa khí, 250 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 56km/h
Tầm hoạt động: 125km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-M3A3_Stuart_001.jpg)

 Biến thể "Stuart":
 M5:
 
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Stuart_m5a1_cfb_borden_4.jpg)

 và M5A1:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/m5-general-stewart_2.jpg)

 M3A3 với tháp pháo có thêm phần đuôi - nơi lắp hệ thống vô tuyến điện:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Stuart-snow-1m3.jpg)

 Ảnh chụp trên tuyết.

 Bản vẽ cấu tạo M3 "Stuart":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/m3-light-tank-banve.jpg)

     Dòng xe tăng M3 đã trở thành dòng xe tăng “nhiều tầng” duy nhất trong những năm Chiến tranh Thế giới thứ hai và trong các phiên bản ra đời trước mang tên “Lee”. Còn các phiên bản sau, được sản xuất theo đơn đặt hàng của Anh, mang tên “Grant”.
     Xe tăng được thiết kế trên cơ sở xe tăng hạng trung M2A1 với việc sử dụng toàn bộ các tổ hợp, hệ thống lực, trục và bộ phận truyền động. Năm 1940, dưới ấn tượng về các hoạt động quân sự tại châu Âu, giới khoa học quân sự Mỹ đã nhận được quyết định thiết kế phiên bản của xe tăng M2 với hỏa lực mạnh hơn. Hiệu quả của pháo 37mm trong các trận đấu tăng đã suy giảm một cách đáng kể, còn sau đó, pháo 75mm không thể lắp được trên tháp pháo chính không lớn. Người Mỹ đã mượn ý tưởng từ các xe tăng hạng nhẹ và lắp nó một cách đơn giản vào thành bên phải xe tăng M2A1. Sau đó là việc điều chỉnh góc bắn cho pháo chính (32 độ). Một trong 4 súng máy, được lắp trên tháp pháo nhỏ dành cho chỉ huy nhưng không thể thực hiện nhiệm vụ phòng không bởi vì góc bắn thẳng của nó quá nhỏ. Giáp bảo vệ cồng kềnh cũng là điểm yếu của dòng xe tăng với thân xe được lắp theo phương pháp tán đinh với nhiều cửa, làm phức tạp hóa kết cấu. Trong các phiên bản cuối cùng của xe tăng đã xuất hiện thân xe trên phương pháp hàn, cải thiện được phần nào các nhược điểm trên. Nhược điểm nữa là tình trạng không đồng nhất về động cơ của “Lee” và “Grant”. Có 4 kiểu hệ thống lực cho loại xe tăng này trên cơ sở các loại động cơ: động cơ hàng không hình sao 7 xi lanh “Rait – Kontinental”; động cơ diezen kép “General motors”; khối 5 động cơ xe hơi “Kraicker”; động cơ diezen “Giberson”. Hệ thống động lực cuối cùng còn được gọi bằng tên “hệ thống khuấy trứng”. Mẫu thí nghiệm M3 được đưa ra bãi thử tháng 5 năm 1941. Nó gồm 3 lớp trang bị với kíp xe 6 người. Sự sản xuất hàng loạt được bắt đầu vào mùa hè trên các công xưởng của 5 hãng khác nhau. Ngoài xe tăng M3 theo tiêu chuẩn Mỹ được sản xuất dưới tên gọi “Tướng Lee”, còn có loại xe tăng M3 dành cho nước Anh có tên gọi “Tướng Grant”. Những mẫu cuối cùng có tháp pháo đúc mới và các tấm chắn xích theo dạng mới nhằm ngăn chặn những đám bụi khi hoạt động trên hoang mạc. Tháp pháo chỉ huy được gỡ bỏ, còn phần sau tháp pháo được trang bị hệ thống vô tuyến điện của Anh.
     Xe tăng hạng trung M3 lần đầu tiên tham chiến vào 27 tháng 5 năm 1941 trong biên chế sư đoàn xe tăng số 7 tại Bắc Phi. Trong các trận đánh gần Gazal chúng đối mặt với các xe tăng Đức Pz IV trang bị pháo nòng ngắn 75mm. Các “Grant” cũng đóng góp đáng kể trong chiến thắng của quân Anh trước quân Đức tại El-Alamein. Đối với người Mỹ, việc sử dụng 3 kiểu xe tăng này có ít hơn, cơ bản là trong các trung tâm đào tạo trên lãnh thổ Mỹ và các quốc gia khác. Một số lượng không lớn M3 “Lee” than gia chiến đấu trên mặt trận Thái Bình Dương, đồng thời trong thành phần trung đoàn xe tăng số 13 Thủy quân lục chiến Mỹ tham gia đổ bộ lên Ma rốc. Tổng cộng trong khoảng 2 năm từ 1941 đến 1942, 6258 xe tăng hạng trung M3 đã được sản xuất cho Mỹ và Đồng minh. Trong quân đội Liên Xô cũng có gần 1400 xe tăng kiểu này. Lính tăng Xô Viết gọi M3 là “Mộ tập thể dành cho 7 người” và với sự loại bỏ với số lượng lớn khi xe tăng mới M4 “Sherman” xuất hiện theo hiệp ước “Lend – Lizơ” trong việc thay thế “Lee” và “Grant”.
   Trên gầm M3 tại Mỹ đã sản xuất pháo tự hành M7. Các xe tăng M3 cũng được rút khỏi lực lượng vũ trang và chuyển hóa sang xe cứu kéo – sửa chữa M31 và xe kéo pháo M32.

    Các thông số chính:
Tên gọi: M3 Lee/Grant
Phân loại: hạng trung
Kíp xe: 6 người
Khối lượng chiến đấu: 27,2 tấn
Chiều dài,m: 5,64
Chiều rộng,m: 2,72
Chiều cao,m: 3,12
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/75; 1/37
Hỗ trợ/mm: 4/7,62
Độ dày giáp đầu: 50mm
Độ dày giáp bên: 38mm
Động cơ: “Kontinental”, R975 EC2, bộ chế hòa khí, 340 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 40km/h
Tầm hoạt động: 230km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M3-Lee-latrun-2.jpg)

 Bản vẽ M3 "Lee":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M3leebanve.jpg)

 M3 "Grant"

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/USgrant-1.jpg)

    “Sherman” – loại xe tăng hạng trung tốt nhất của Mỹ trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai. Theo số lượng sản xuất, nó chỉ kém so với T-34. Tổng cộng đã có 49234 M4 “Sherman” được xuất xưởng.
     Được chỉ định dành cho sự thay thế xe tăng M3 “Lee/Grant”, “Sherman” đã khắc phục được nhiều điểm yếu của dòng xe tăng trước đó, nhưng vẫn giữ lại bộ phận truyền động và chiều cao của M3. Xe tăng được sản xuất với 5 biến thể cơ bản từ tháng 2 năm 1942 đến tháng 6 năm 1945.
     Tất cả phiên bản “Sherman” đều có sự khác nhau về giáp bảo vệ, hỏa lực và hệ thống truyền động. Pháo mạnh nhất 76mm được lắp trên loại xe tăng cùng dạng. Nó đảm bảo cho đạn xuyên giáp có sơ tốc đầu nòng 908m/s. Loại xe tăng này gọi là “Sherman Firefly”. Nó có thể bắn cháy “Cọp” hay “Báo” của Đức dù trong cự ly ngắn. 6 kiểu động cơ, được lắp trên “Sherman” của các biến thể khác nhau, đã gây khó khăn cho việc tiếp tế và huấn luyện cho kíp xe. Tuy nhiên, “Sherman” vẫn được đánh giá là loại xe tăng đơn giản và tin cậy. Không tính đến các nhược điểm, nó vẫn được quân Đồng minh đánh giá cao. Trong Hồng quân cũng có khoảng 4 000 chiếc M4. Trên chúng, lính tăng Liên Xô đã giải phóng Ukraina, Belorussia, Ba Lan, Tiệp Khắc, Áo, tấn công Berlin. Sau chiến tranh, Mỹ đã bán một bộ phận lớn “Sherman” cho vài chục nước khác nhau, những nơi mà chúng cũng được sử dụng trong nhiều cuộc xung đột quân sự. Nhưng sử dụng “Sherman” thành công nhất là người Israel, khi hiện đại hóa và hoàn thành biến thể “Supersherman” (Siêu “Sherman). Nó được trang bị pháo chính 105mm do Pháp sản xuất và động cơ diezen 360 sức ngựa. Trong chiến tranh Cận Đông với các nước Ả rập, “Supersherman” đã chiến đấu chống lại xe tăng hạng trung T-54 do Liên Xô sản xuất và cung cấp cho quân Ả rập và đôi khi, nó cũng dành chiến thắng trong các cuộc đấu tay đôi với loại xe tăng được sản xuất sau chiến tranh này.

    Các thông số chính:
Tên gọi: M4 Sherman
Phân loại: hạng trung
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 30,37 tấn
Chiều dài,m: 5,84
Chiều rộng,m: 2,62
Chiều cao,m: 2,74
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/75
Hỗ trợ/mm: 2/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 51mm
Độ dày giáp bên: 38mm
Động cơ: “Kontinental”, R975 C1, bộ chế hòa khí, 400 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 38km/h
Tầm hoạt động: 192km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/ShermanHVSS.jpg)

 Các hình ảnh và một số phiên bản của M4 "Sherman":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M4_Sherman.jpg)

 "Sherman Firefly":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/shermanfirefly.jpg)

 Bản vẽ "Sherman":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/ShermanM4banve.jpg)

 M50 "Supersherman":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-M50-Supersherman.jpg)

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/m4_supersherman.jpg)

     “Chaffee” được đón nhận như sự thay thế cho M5 “Stuart” vào thời gian cuối cuộc Đại chiến Thế giới. Nó được thiết kế dựa trên các kinh nghiệm chiến trường và dành cho việc trang bị  trong các đơn vị trinh sát và đổ bộ đường không. Trong trường hợp đó, tháp pháo và thân M24 được tháo rời; tháp pháo được vận chuyển trong khoang, còn thân xe và các bộ phận còn lại được để bên ngoài máy bay vận tải C-54.  Đây là câu hỏi khó có lời giải đáp, thậm chí khi loại máy bay vận tải cỡ lớn C-82 xuất hiện, vấn đề này cũng không được giải quyết. Vì thế, “Chaffee” không được tiếp nhận rộng rãi trong các lực lượng đổ bộ đường không Hoa Kỳ.
     M24 được thiết kế với mục đích tăng cường hỏa lực cho dòng xe tăng hạng nhẹ với sự trang bị pháo chính 75mm. Khả năng này có thể thực hiện được nhờ pháo M6 và khối lượng của nó, vốn được thiết kế trên cơ sở vũ khí Không quân, đã được lắp trên máy bay B25 “Mitchell”. Điểm chú ý lớn ở đây là việc phân chia các tổ hợp và chi tiết kết cấu qua trọng nhất để tạo sự thuận lợi cho công tác duy trì và bảo dưỡng.
    “Chaffee” được thừa hưởng từ xe tăng M5 bộ động cơ cặp đôi được làm mát bằng không khí đáng tin cậy với tổ hợp trục truyền động. So với M5 “Stuart”, độ dày giáp bên hông bằng nhau, nhưng khả năng chống đạn bắn thẳng của xe tăng mới vượt trội hơn nhờ các tấm giáp đầu xe được gia tăng góc nghiêng. Bộ truyền động mới được nâng cấp với hệ thống treo xoắn cùng 5 bánh đỡ mỗi bên vốn được sử dụng cho pháo tự hành M18. Trên tháp pháo bố trí 3 người trong kíp xe, làm nhiệm vụ cho pháo bán tự động với hệ thống cân bằng pháo và xe tăng trong mặt phẳng đứng  kiểu “Vestingauz” và súng đồng trục 7,62mm. Trên nóc tháp pháo lắp súng phòng không 12,7mm. Điểm thú vị trên “Chaffee” là vị trí của lái xe và xạ thủ súng máy (đồng thời có thể kiêm nhiệm vai trò lái phụ) trong thân xe đều có các hệ thống điều khiển để khi cần có thể giúp đỡ lẫn nhau. Với kiểu thiết kế này, trong trường hợp lái xe hy sinh, xạ thủ súng máy (lái phụ) sẽ kiêm nhiệm vai trò điều khiển xe tăng.
    Những chiếc M24 “Chaffee” đầu tiên bắt đầu tham gia vào các quân đoàn vào mùa hè năm 1944, và những trận đánh đầu tiên của nó bắt đầu từ tháng 12, trong thành phần sư đoàn đổ bộ đường không số 82 chống lại cuộc tấn công của quân Đức vào Arden. Mặc dù các kíp xe M24 cũng bắn cháy được một số “Cọp” và “Báo”, nhưng rõ ràng, nếu so sánh về hỏa lực và khả năng bảo vệ, xe tăng hạng nhẹ M24 thua thiệt rõ ràng xe tăng hạng trung và hạng nặng của Đức. Một số lượng không nhỏ M24 được sử dụng trong các trận đánh cho đến cuối chiến tranh ở Châu Âu, trong các hoạt động quân sự trên Thái Bình Dương. 300 xe tăng kiểu này cũng được đưa sang Anh.
   “Chaffee” cũng tham gia chiến tranh Triều Tiên. Thời điểm đó, trong quân đoàn số 8 của Mỹ, có 4 tiểu đoàn độc lập được trang bị M24. Trong các cuộc đấu tay đôi với T-34-85 của quân đội Triều Tiên, những nhược điểm về sự cơ động cũng như giáp bảo vệ bị bộc lộ. Trận đánh đầu tiên vào mùng 10 tháng 7 năm 1950 T-34 đã tiêu diệt 2 M24 thuộc đại đội “A” tiểu đoàn tăng số 78 mà không mất chiếc nào. Đến cuối tháng 7, đại đội này từ 14 xe tăng M24 “Chaffee” chỉ còn lại 2 chiếc.
    Tổng cộng trong hai năm sản xuất, 4070 “Chaffee” đã được sản xuất và 660 pháo tự hành trên gầm loại xe tăng này. Ngoài Hoa Kỳ, M24 còn phục vụ lâu dài trong lực lượng vũ trang Áo, Bỉ, Canada, Pháp, Hy Lạp cùng nhiều quốc gia Trung Mỹ Latinh. Trong một số quốc gia, “Chaffee” còn phục vụ cho đến bây giờ như Chile hay Đài Loan.’

    Các thông số chính:
Tên gọi: M24 Chaffee
Phân loại: hạng nhẹ
Kíp xe: 4 - 5 người
Khối lượng chiến đấu: 17,6 tấn
Chiều dài,m: 5,49
Chiều rộng,m: 2,84
Chiều cao,m: 2,54
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/75
Hỗ trợ/mm: 2/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 38mm
Độ dày giáp bên: 24mm
Động cơ: “Kadillak”, 44T24, bộ chế hòa khí, 2x110 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 55km/h
Tầm hoạt động: 169km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M24-Chaffee-latrun-1.jpg)

 Bản vẽ M-24 "Chaffee"

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/m24drawings-vi.jpg)

 Bản vẽ cấu tạo M24:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M24bancat.jpg)

     Xe tăng đặc biệt “Ka-mi” (xe tăng lội nước do hãng “Mitsubisi” sản xuất) được thiết kế năm 1941 theo lệnh Bộ Tổng Tham mưu Nhật cho việc thực hiện các chiến dịch đổ bộ xâm chiếm các quần đảo trên Thái Bình dương. Nó được chế tạo trên cơ sở “Ha-gô” và có động cơ tin cậy và một số thay đổi trong bộ phận truyền động, lò xo của hệ thống treo được thu vào trong thân xe, còn bánh dẫn hướng được hạ xuống mặt đất. Thân xe hàn kín và được nới rộng, có dạng hình hộp với đầu xe được nắn thẳng.
      Để tăng cường cho khả năng bơi của xe tăng, thân xe được gắn thêm các xuồng lớn bằng kim loại phía trước và phía sau. Được chở đến gần địa điểm đổ bộ, “Ka-mi” tự di chuyển theo đường dốc, thân xe hình thuôn đảm bảo tính ổn định và khả năng hoạt động trên mặt nước. Sự bơi được thực hiện với sự hỗ trợ của hai chân vịt, gắn với động cơ. Trên phiên bản “Ka-mi” kiểu 2 sản xuất năm 1943, bánh lái được lắp phía sau, kết nối với tay lái trong tháp pháo bởi dây cáp. Chỉ huy điều khiển xe hoạt động trên mặt nước. Sau khi lên bờ, các xuồng kim loại xe được tháo ra thành hai bộ phận để không cản trở hoạt động tiếp theo của xe tăng.
      “Kami” được trang bị đài vô tuyến điện và thiết bị bộ đàm chuyên dụng cho xe tăng. Cấu tạo bên ngoài xe tăng có tính chất đặc biệt, có khả năng bảo vệ tốt cho nóc hộp thông gió, được lắp trên buồng động cơ không bị nước xâm nhập. Nó đảm bảo sự làm việc đáng tin cậy cho động cơ trên mặt nước, thậm chí trong trường hợp sóng mạnh. “Ka-mi” có tháp pháo hình trụ, mượn từ xe tăng hạng nhẹ  Kiểu 89 “Ke-ni” và được lắp pháo chính 37mm, có tính hiệu quả cáo hơn nếu so sánh với pháo của “Ha-gô”
     Tổng cộng đến cuối chiến tranh, có 180 xe tăng lội nước “Ka-mi” được sản xuất. Các xe tăng này được sử dụng một cách linh hoạt trong hoạt động chống lại các đơn vị quân Mỹ vào năm 1944 trong các trận đánh giành quyền kiểm soát đảo Marshall trên Thái Bình dương. Phần lớn “Ka-mi” bị tiêu diệt do súng chống tăng “Bazoka” của lính Mỹ. Một số xe tăng lọt vào tay lính Mỹ trong tình trạng gần như còn nguyên vẹn, không hư hỏng, bởi vì chúng bị vứt lại bởi kíp xe, sau khi bị cháy hoặc hết đạn.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Type 2 “Ka-mi”
Phân loại: xe tăng lội nước
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 12,5 tấn (với xuồng kim loại)
Chiều dài,m: 7,42 (với xuồng kim loại)
Chiều rộng,m: 2,79
Chiều cao,m: 2,34
Số lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/37
Hỗ trợ/mm: 2/7,7
Độ dày giáp đầu: 16mm
Độ dày giáp bên: 14mm
Động cơ: “Mitsubisi”, bộ chế hòa khí, 120 sức ngựa.
Tốc độ tối đa: 37/10
Tầm hoạt động: 170km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/kami.jpg)

   Vào đầu những năm 80 (Tk20), Brazil bước vào thời kỳ phát triển kinh tế mạnh mẽ. Chính phủ Brazil đã quyết định tái vũ trang cho các binh chủng kỹ thuật đặc biệt. Sau đạo luật trang bị cho Binh chủng các loại xe tăng hoàn toàn do Mỹ Latinh sản xuất, một cuộc cạnh tranh đã diễn ra giữa hai hãng công nghiệp “Enzhesa” và “Bernadini”. Cuối cùng, đã giới thiệu được mẫu xe tăng cơ bản M-3 nặng 31 tấn “Tamoio” với pháo rãnh xoắn 105mm và giáp bảo vệ với nhiều kết cấu khác nhau. Loại xe tăng mới này thua kém hoàn toàn các loại xe tăng chủ lực khác của do Liên Xô và Mỹ sản xuất được trang bị trong lực lượng thiết giáp của các nước đồng minh. Cuối cùng, hãng “Enzhensa” đã giành thắng lợi trong cuộc chạy đua với bản xe tăng có khổi lượng nặng và phức tạp hơn “Osorio”, thay thế cho nguyên tắc cũ “chỉ dựa vào nội lực”, các nhà thiết kế đã sử dụng nguyên tắc “quốc tế hóa” phổ biến hơn. Hoạt động sản xuất xe tăng mới đã thu hút được hàng chục hãng của 6 quốc gia: Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Bỉ, Hà Lan. “Osorio” – tên một viên thống chế người Brazil, ngày nay trở thành loại xe tăng mạnh nhất trong số các xe tăng được sản xuất tại khu vực châu Mỹ Latinh.
   Những công việc trên xe tăng được bắt đầu từ đầu những năm 80 – trên nó, dự kiến sẽ sử dụng động cơ diezen của Tây Đức, hệ thống động lực tự động, đồng thời tháp pháo với loại pháo thử nghiệm “Belien” do Anh sản xuất. Vào thời điểm đó, tại Brazil xuất hiện hai phiên bản “Osorio”: 1. EE-T1 với pháo rãnh xoắn của anh L-7 – dùng cho nội địa; 2. EE-T2 với pháo nòng trơn 120mm của Pháp dành cho xuất khẩu.
    Cấu trúc “Osorio” được thực hiện với sự tiếp nhận rộng rãi các chi tiết, tổ hợp của nhiều loại xe tăng khác nhau và bằng sự sử dụng nhiều công nghệ đã được cấp giấp phép. Tháp pháo hợp thành “Chobhem” – Anh thiết kế. Hệ thống thước ngắm – Bỉ và Pháp hợp tác sản xuất. Gói động cơ diezen và hệ thống động lực tự động được sản xuất tại Đức. Băng xích cùng dạng với xích xe tăng Đức “Leopard” 2. Súng máy: Hoa Kỳ và Bỉ đồng sản xuất. Công ty “Danlop” (Anh) chế tạo những chi tiết của hệ thống treo thủy lực. Hệ thống chữa cháy và buồng động cơ – động lực, thước ngắm ban ngày cũng được chế tạo bởi người Anh. Thiết bị nhìn đêm – từ Hà Lan, từ công ty nổi tiếng “Filips”.
     Sự sản xuất “Osorio” EE-T1 bắt đầu vào năm 1988 với số lượng không lớn, vào khoảng 70 xe tăng trong 1 năm. Từ kế hoạch ban đầu trang bị 1200 xe tăng, chỉ có 150 “Osorio” được trang bị cho quân đội Brazil. Dòng EE-T2 dành cho xuất khẩu được trang bị hỏa lực mạnh hơn và có nhiều trang bị hiện đại hơn với mục đích thu hút sự chú ý của các “khách hàng” có tiềm lưc tài chính lớn từ Cận Đông. Với các “khách hàng” tiềm năng ở mức trung bình được trông chờ gồm Cô Oét, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, Ả rập Sauđi. Tuy nhiên, các quốc gia này lại thích các xe tăng được nghiên cứu, thiết kế và sản xuất hoàn toàn từ một quốc gia cụ thể. Chỉ có như vậy mới có thể đảm bảo được sự dung hợp trong khai thác vận hành và sửa chữa, bảo dưỡng một cách tin cậy với toàn bộ hệ thống của các loại chiến đấu.

 Các thông số chính:
Tên gọi: EE-T2 “Osorio”
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 43,7 tấn
Chiều dài,m: 10,1
Chiều rộng:,m: 3,20
Chiều cao,m: 2,37
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120
Hỗ trợ: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên:  -
Động cơ: MWM TBD 234, diezen, 1040 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 70km/h
Tầm hoạt động: 550km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/osorio.jpg)

 Một số hình ảnh về "Osorio":
 EE-T1 "Osorio" trang bị pháo rãnh xoắn 105mm do Anh sản xuất dành cho quân đội Brazil:

 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/1-1osorio1.jpg)

 EE-T2 "Osorio" bản xuất khẩu trang bị pháo chính trơn 120mm của Pháp:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/osorio1ag3-1.jpg)

 Bản vẽ "Osorio":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/osorio-draw.png)

   Trong số các xe tăng được chế tạo từ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, “Centurion”, cũng như xe tăng Liên Xô T-34-85, có thời gian phục vụ lâu dài trong lực lượng quân đội của các quốc gia khác nhau và tham gia vào nhiều khu vực xung đột quân sự nửa sau thế kỷ 20.
     Việc chế tạo xe tăng hạng trung A41 “Senturion” được bắt đầu vào tháng 8 năm 1943 bởi hãng AEC. Trong yêu cầu thiết kế, nó phải có sự bảo vệ hiệu quả đối với mìn chổng tăng, đồng thời phải đảm bảo hỏa lực đủ mạnh có thể đối đầu với những xe tăng Đức “Tiger”. Tốc độ của xe tăng khi đó không phải vấn đề mang nhiều ý nghĩa. Xe tăng 42 tấn trang bị pháo chính 77mm và động cơ “Meteor” 600 sức ngựa. Để thay thế cho bộ phận truyền động kiểu “Christie”, trên xe tăng mới đã sử dụng hệ thống treo từ các cặp bánh đỡ liên kết đôi có đường kính trung bình với ốc lò xo và bộ giảm sóc thủy lực. 6 chiếc “Senturion” đầu tiên được ra đời tháng 5 năm 1945, khi đó chiến tranh đã kết thúc ở châu Âu. Nhưng sự sản xuất của nó vẫn được tiếp tục đến năm 1962, đã có khoảng 4500 “Senturion”, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ khác, có mặt trong các đơn vị xe tăng. Tổng cộng tính ra được không dưới 25 phiên bản “Centurion”, mặc dù biến thể cuối cùng của nó được tính cho Mk 13. Thân xe được chia thành 3 phần: Buồng lái, khoang chiến đấu và phần động cơ – hệ thống động lực. Vị trí lái xe được bố trí trong bên phải đầu xe, bên trái được giải phóng thành không gian dành chứa đạn tăng. 3 người còn lại trong kíp xe ngồi được phân bố trong khoang chiến đấu, trong tháp pháo hình đa giác. Trong khoang động cơ hai thùng nhiên liệu có dung tích chung 460 lít được bố trí hai bên động cơ và 1 thùng dung tích 110 lít nằm trong buồng lái. Trong các biến thể tiếp theo, Mk 9 và Mk 10, thể tích các thùng chứa nhiên liệu được tăng gần gấp đôi đến 1036 lít, và thùng nhiên liệu trong buồng điều khiển cũng được chuyển xuống buồng động cơ. Trong thời gian vài chục năm nâng cấp đều đặn (liên tục) chất lượng chiến đấu cho xe tăng, kết quả rõ rệt nhất là nâng cấp pháo chính 83,8 mm lên 105mm. Sau đó, trên các biến thể “Senturion” nhận được nhiều tổ hợp trang bị khác nhau: Pháo chính 77mm và súng đồng trục 20mm, phiên bản pháo 83,8mm khác, lựu pháo hạng nhẹ 95mm. Trên các phiên bản cuối cùng của xe tăng được lắp pháo rãnh xoắn tự động 105mm L7 với hệ thống hút khói. Hỏa lực hỗ trợ trên “Senturion” gồm có  2 súng máy 7,62mm (1 súng đồng trục với pháo chính, súng còn lại bố trí trên tháp pháo chỉ huy nhỏ), và hai hệ thống phun lựu đạn khói 51mm với 6 ống trên mỗi hệ thống. Khả năng tự bảo vệ cũng đồng thời được hiện đại hóa. Giáp bảo vệ đầu và thân xe được gia tăng lên 76 và 51mm. Điều đó làm cho kích cỡ của xe tăng lên, đồng thời đảm bảo cho những lần hiện đại hóa tiếp sau. Tuy nhiên, những việc đó đều không đem lại thành công, và mang lại kết quả cho “Centurion” có khối lượng của một xe tăng hạng nặng nhưng mang trên mình những chỉ số về hỏa lực và giáp bảo vệ tương đương với những xe tăng hạng trung của những năm 60 (Tk20). Ngoài ra, “Senturion” còn được thử nghiệm cải tiến nhằm mục đích tăng tốc độ tối đa và tầm hoạt động với sự tiếp nhận thêm động cơ hàng không “Meteor” nhưng không thành công vì nó quá hao tốn nhiên liệu. Phiên bản động cơ đó đã được tiếp nhận trong những năm chiến tranh trên máy bay tiêm kích “Spitfire” và nhanh chóng trở nên lỗi thời. Mk 9 và Mk 10 được tiếp nhận các loại động cơ – được biết đến như những phiên bản cải tiến tiếp sau của các dòng động cơ trước đó được lắp trên các xe tăng “Kromwen” và “Komet”. Không tính đến các nhược điểm của nó, “Centurion” cũng đã kịp tham gia vào nhiều cuộc xung đột vũ trang trong 30 năm cuối thể kỷ 20. Hiện nay, “Centurion” vẫn còn trong biên chế các nước thuộc thế giới thứ 3 và vẫn còn có cơ hội tiếp tục phục vụ lâu dài.

Các thông số chính:
Tên gọi: Centurion Mk 13
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 51,8 tấn
Chiều dài,m: 9,8
Chiều rộng:,m: 3,39
Chiều cao,m: 3,00
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/105
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 76
Độ dày giáp bên:  51
Động cơ: Rolls-Roys, bộ chế hòa khí, 650 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 35km/h
Tầm hoạt động: 190km

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/UKcenturion-1.jpg)

 "Centurion" Mk 13:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/centmk13_02.jpg)

 Bản vẽ "Centurion"

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/banvesenturion.gif)

    Xe tăng “Conquero” nặng 65 tấn – xe tăng có khối lượng lớn nhất trong những năm 50 – được tiếp nhận vào lực lượng xe tăng Anh trong mục đích làm xe tăng chủ lực đối đầu với các loại xe tăng khác của kẻ thù. Việc chế tạo “Conqueror” bắt nguồn từ việc xe tăng “Senturion” Mk 13 được trang bị cho các đơn vị xe tăng Anh trước đó được xác nhận không đem lại hiệu quả tích cực trong việc đấu tăng vì theo các tính năng kỹ thuật, “Senturion” thua kém các dòng xe tăng cùng loại của các quốc gia khác.
    Thân xe tăng “Conqueror” có kết cấu hàn với hình dạng bên ngoài không khác nhiều so với “Senturion”. Để chống lại đạn nổ bắn thẳng, thân xe và bộ phận trước đầu xe được gắn các diềm chắn thép. Tháp pháo đúc, nhưng khác với thân xe, kết cấu bên ngoài của nó hữu hơn nhiều so với tháp pháo của “Senturion”. Cũng phải nhắc đến “Konqueror” có giáp bảo vệ khá mạnh – giáp đầu dày trên dưới 200mm – theo phân loại của Anh, xe tăng này gần với dòng xe tăng trang bị pháo đại bác cỡ lớn.
    Pháo nòng dài 120mm được trang bị hệ thống cân băng pháo – xe tăng theo phương ngang và phương thẳng, hệ thống hút khói, hệ thống điều khiển hỏa lực và thiết bị ngắm điện tử. Ngoài ra, người Anh còn dự định lắp cho “Conqueror” hệ thống cơ chế đẩy vỏ đạn ra khỏi xe. “Conqueror” có cơ số đạn 35 viên, có đạn dưới cỡ nòng với liều phóng tách riêng. Hỏa lực hỗ trợ có hai súng máy 7,62mm.Từ năm 1961, một số xe tăng được trang bị hệ thống tên lửa chống tăng điều khiển qua dây dẫn “Malkara”. “Conqueror” được lắp động cơ chạy bằng xăng “Meteor” 12 xi lanh có hệ thống làm mát bằng chất lỏng với máy quạt gió và hệ thống phun nhiên liệu. Sức mạnh động cơ: 810 sức ngựa. Hệ thống truyền động so với “Senturion” không có nhiều thay đổi nhưng bộ phận chuyển động lại có sự khác biệt lớn: bản xích rộng hơn với 8 bánh đỡ có đường kính nhỏ mỗi bên, được gắn với trục chính theo hai trục lăn.
     Kíp xe có 4 người, lái xe ngồi bên phải buồng lái. Trên chỗ ngồi của lái xe có tháp nhỏ có nắp với các thiết bị quan sát.
     Trên tháp pháo đồng thời có 3 cửa: 2 cửa trên chỗ của pháo thủ và nạp đạn và cửa phụ bên phải thân xe phục vụ việc tiếp đạn cho xe tăng và thải vỏ đạn sau khi bắn. Trên tháp chỉ huy, bố trí các hệ thống thước ngắm tương thích, máy đo khoảng cách và các thiết bị điều khiển hỏa lực, đồng thời có thiết bị nâng nòng pháo và cơ chế quay tháp pháo.
      Cho đến khi có sự xuất hiện “Chiefftain”, “Conqueror” đã nằm trong trang bị các đơn vị hợp thành trong quân đội Anh, tuy nhiên, số lượng sản xuất không nhiều và sau đó, đã bị chấm dứt hoàn toàn.

Các thông số chính:
Tên gọi: Conqueror
Phân loại : hạng nặng
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 65 tấn
Chiều dài,m: 11,89
Chiều rộng:,m: 3,96
Chiều cao,m: 3,15
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120
Hỗ trợ: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: Rolls-Roys “Meteor”, bộ chế hòa khí, 810 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 34km/h
Tầm hoạt động: 153km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/conqueror.jpg)

 "Conqueror" Mk I:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/conqueror-1.jpg)

 "Conqueror":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Conqueror_01.jpg)

   “Chiefftain” – loại xe tăng tiêu biểu cho thế hệ xe tăng chiến đấu thứ hai sau Chiến tranh Thế giới, nhằm mục đích làm cơ sở và hoạt động trên lục địa châu Âu trong thời kỳ “Chiến tranh lạnh”. Nó được chế tạo nhằm mục đích thay thế cho “ Senturion” và “Conqueror” và được sản xuất từ năm 1966 bởi các công xưởng của các hãng “Royal Oredens Factory” và “Vikkers”. Những chiếc “Chiefftain” đầu tiên gia nhập lực lượng xe tăng Anh vào nửa đầu năm 1967.
    Trong cấu tạo cơ bản của xe tăng, vị trí của khái niệm về giáp bảo vệ và sức mạnh hỏa lực vượt trội hơn so với khái niệm về sự cơ động. Vì thế xe tăng có khối lượng lớn (55 tấn) và chiều rộng quá cỡ - 3500mm. Nó không thể đưa ra khỏi xưởng hay vận chuyển theo đường sắt mà phải sử dụng đến nhữn phương pháp khác nặng nhọc hơn. Trong thiết kế mới của “Chiefftain”, lái xe được bố trí trong tư thể ngửa người ra sau, cho phép giảm độ cao phần thân trước xe tăng, đồng thời cũng tiếp nhận hệ thống động cơ diezen tiêu tốn nhiên liệu. Cuối cùng, có thể thay thế động cơ trong 30 phút, kỷ lục trong việc sửa chữa xe tăng. “Chiefftain” cũng có tuổi thọ động cơ cao – 9600 giờ chạy. Thân xe được lắp ghép từ các chi tiết thép hàn và cán. Góc nghiêng các chi tiết đầu xe 72 độ. So sánh với các xe tăng thế thế thứ hai sau chiến tranh, giáp bảo vệ của “Chiefftain” hiệu quả hơn nhưng bất lợi hơn về khối lượng khả năng cơ động. Bộ phận truyền động của xe tăng được che chắn bởi màn chắn hợp thành từ 4 tấm chắn bằng nhôm. Tháp pháo 15 tấn đảm bảo các tính năng hoàn hảo, đồng thời cũng có góc nghiêng lớn phía trước. Điểm đáng tự hào trong ngành công nghiệp xe tăng của Anh là pháo 120 L11 “Chiefftain”. Đây là loại pháo mạnh nhất trong các loại pháo tăng, được trang bị cho xe tăng các nước Phương Tây những năm 60 và 70 (Tk20). Nòng pháo rất dài của nó (gấp 55 lần cỡ nòng), một bắn đảm bảo sự chính xác khi tác xạ, mặt khác, đảm bảo cho lái xe sự chú ý lớn khi xe tăng hoạt động trên những địa hình không tốt. Pháo được trang bị hệ thống máy phun và hệ thống giữ nhiệt cho vỏ đạn. Cơ số đạn 64 viên gồm có đạn nổ, đạn dưới cỡ nòng, đạn khói và đạn phá mảnh. Sự nạp đạn được phân chia rõ ràng. Đầu tiên, “Chiefftain”gia nhập quân đội Anh đóng ở sông Rain, Tây Đức. Ngoài ra nó còn được chuyển giao cho Iran, Joordani, Co oét và Oman. Phiên bản xuất khẩu dưới tên gọi “Sir 1” và “Sir 2” được bán cho khu vực Cận Đông, khác với phiên bản gốc của Anh ở kiểu dáng và kết cấu cho phù hợp với yêu cầu của đối tác và khí hậu trong khu vực. “Sir 1”  có động cơ mới, hệ thống truyền động tự động và các thiết bị điều khiển hỏa lực được nâng cấp. Ban đầu xe tăng kiểu này được sản xuất cho Iran, nhưng sau khi đơn đặt hàng bị hủy bỏ, chúng được bán cho Joordani, nơi tiếp nhận “Sir 1” dưới tên gọi “Halid”. “Sir 2” mang những sự đổi mới khác, gồm thân xe và tháp pháo mới với tổ hợp giáp bảo vệ “Chobhem”, hệ thống treo thủy lực, tăng sức mạnh động cơ và hệ thống kính ngắm mới cho pháo thủ. Trên cơ sở “Sir 2”, người Anh đã sản xuất ra loại xe tăng chủ lực tốt nhất “Challenger” cho quân đội nước mình. Trong lực lượng Thiết giáp Anh có 837 xe tăng “Chiefftain”. Tất cả đều được nâng cấp trang hiện đại hóa cũng như trang bị lại thường xuyên, để gia tăng các tính năng, đạt tới cấp độ “Challenger”.  Tổng cộng, không tính các phiên bản xuất khẩu, 12 phiên bản của “Chiefftain” đã được sản xuất (từ Mk 1 đến Mk 12), khác nhau không nhiều về cấu trúc và trang bị. Ví dụ: Mk 1 sử dụng làm xe huấn luyện; Mk 2 là xe tăng được trang bị giáp và hỏa lực tốt nhất; Mk 3 trang bị hệ thống kính ngắm hồng ngoại, động cơ mạnh hơn và tháp chỉ huy kiểu mới; Mk 5 trang bị kính ngắm laze và hệ thống tính toán đường đạn điện tử. Mk 6, Mk 7, Mk 8 là những phiên bản sớm nhất của “Chiefftain” tiến đến gần cấp độ của Mk 5. Các phiên bản khác của “Chiefftain” được biết đến với những sự khác nhau về hệ thống điều khiển hỏa lực và các trang thiết bị khác.
Các thông số chính:
Tên gọi: Chiefftain Mk 5
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 56 tấn
Chiều dài,m: 10,8
Chiều rộng:,m: 3,5
Chiều cao,m: 2,4
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120
Hỗ trợ: 2/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 120
Độ dày giáp bên: 80
Động cơ: “Leiland” L60, diezen, 750 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 48km/h
Tầm hoạt động: 500km.


(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/chieftanmk5.jpg)

 Mk 5 "Chiefftain":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Chieftain5_01.jpg)

 "Chiefftain" Mk 3:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/chifteainmk3.jpg)

 Bản vẽ "Chiefftain":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Chieftainbanve.gif)

   Người Anh trong thời gian dài sử dụng các xe bọc thép chạy xích trong mục đích trinh sát. Chỉ với sự xuất hiện vừa đủ sự bọc thép bằng hợp kim nhôm đã có thể sản xuất được xe tăng trinh sát hạng nhẹ bằng sự sử dụng các tổ hợp và chi tiết của xe hơi. Hãng “Elvis” nhận đơn đặt hàng thiết kế loại xe này năm 1964. Loại xe tăng này còn có thể được vận chuyển bằng đường không trên các hệ thống treo của máy bay trực thăng hạng nặng hoặc trong bụng các máy bay vận tải.
   Bản thử nghiệm đầu tiên được đưa ra chạy thử năm 1968 và 4 năm sau được tiếp nhận vào lực lượng vũ trang dưới tên gọi FV 101 “Scorpion”. Giá thành không cao của nó phục vụ cho việc xuất khẩu và sử dụng rộng rãi ngoài biên giới nước Anh – “Scorpion” có mặt trong các đơn vị vũ trang của 14 quốc gia trên thế giới.
    Bản vẽ thiết kế tổng thể của xe tăng mang nhiều tính chất của một xe chiến đấu bộ binh (BMP). Buồng động cơ – động lực được bố trí phía trước thân xe, còn buồng chiến đấu chiếm vị trí giữa và bộ phận đuôi “Scorpion”. Với kết cấu này, bánh dẫn động sẽ nằm phía trước, còn bánh dẫn hướng – phía sau. Tháp pháo hai chỗ ngồi được lắp pháo rãnh xoắn L23 76mm và súng máy đồng trục 7,62mm – nơi bố trí chỗ ngồi cho chỉ huy và pháo thủ. Trong cơ số đạn 40 viên của “Scorpion” gồm đạn nổ, đạn phá xuyên giáp với chất dẻo VV(?). Hệ thống treo xoắn của xe tăng với hệ thống giảm sóc thủy lực phía trước và phía sau bánh đỡ. Băng xích có bản lề cao xu pha thép quanh bánh xe và mắt xích bằng thép. Các chướng ngại vật dưới nước ngập sâu, “Scorpion” không thể tự vượt qua được. Trong trường hợp này, phải sử dụng đến tổ hợp phương tiện vượt sông đặc biệt, có thể mang riêng xe tăng. Xe hoạt động trên mặt nước sau khi băng xích đã được cuộn lại.
    Đầu xe và tháp pháp được bọc hợp kim nhôm và trang có thể chống lại được súng máy 14,5mm bắn thẳng từ cự ly 200m. Thành bên và đuôi xe đem lại sự bảo vệ cho kíp xe khỏi đạn súng bộ binh, đạn nổ mảnh và mìn. “Scorpion” được trang bị các hệ thống bảo vệ khỏi vũ khí hủy diệt hàng loạt.
    Tăng được trang bị động cơ xe hơi “Jaguar”, trong trường hợp cần thiết, có thể thay thế bằng động cơ diezen “Perkins” làm mát bằng chất lỏng 250 sức ngựa. Bộ truyền động hành tinh có 7 bộ phận truyền động trước và sau. Tất cả chúng đều là lý do liên quan tới độ cơ động cao của “Scorpion”.
    Tổng cộng 1241 FV 101 “Scorpion” đã được sản xuất. Trên gầm “Scorpion”, ngoài các loại xe bọc thép khác nhau và các xe cứu kéo, xe trang bị hệ thống “Swingfire” – tên lửa chống tăng có điều khiển dưới tên gọi “Striker”, xe bọc thép vận chuyển “Spartan”, xe cứu thương “Samaritan”, xe chỉ huy “Sultan”, xe sửa chữa “Samson”, đồng thời xe trinh sát chiến đấu “Simiter”. Tất cả các loại xe phục vu, chiến đấu này cho đến thời điểm hiện tại vẫn phục vụ trong Lực lượng vũ trang Anh.

    Các thông số chính:
Tên gọi: FV 101 Scorpion
Phân loại : hạng nhẹ (trinh sát)
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 7,96 tấn
Chiều dài,m: 4,39
Chiều rộng:,m: 2,2
Chiều cao,m: 2,1
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/76
Hỗ trợ: 1/7,62
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: “Jaguar”, bộ chế hòa khí, 195 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 87km/h
Tầm hoạt động: 644km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/scorpion-ie.jpg)

 FV 101 "Scorpion":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/fv101_scorpion-0.jpg)

 "Scorpion" phục vụ tại Irak:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/ScorpionIraq.jpg)

 Bản vẽ FV 101 "Scorpion":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/scorp-1banve.gif)

    Xe tăng chủ lực “Challenger” (“Kẻ thách thức”) thuộc dòng xe tăng thế hệ thứ 3 sau chiến tranh và chỉ trang bị cho riêng quân đội Anh và có tính năng vượt trội hơn hẳn các xe tăng thế hệ trước – “Chiefftain”. “Challenger” 1 được thiết kế trên cơ sở phiên bản xuất khẩu của “Chiefftain” – “Sir 2” và gia nhập quân đội Anh năm 1983. Sau đó, từ giữa những năm 90, lực lượng vũ trang Anh tiếp nhận thêm “Challenger” 2 trong kế hoạch thay thế nốt những xe tăng “Chiefftain” còn lại. Lần đầu tiên được mang ra giới thiệu trong cuộc triển lãm quốc tế với sự tham gia của “Leopard” 2 (Đức), xe tăng Mỹ “Abrams” và “Leclerc” do Pháp chế tạo, mà trong đó, khả năng chiến thắng của “Challenger” 2 không được đánh giá cao.
   Tuy nhiên, trong chiến dịch “Bão táp sa mạc” năm 1991, “Challenger” đã chứng tỏ khả năng chiến đấu rất tốt, và vì thế, tháng 12 năm 1995, một tiểu đoàn tăng trong thành phần có 38 “Challenger” 1 đã được bổ sung thêm “Challenger” 2.
   Cải tiến cơ bản, được sử dụng trong kết cấu “Challenger”, là giáp “Chobhem”. Đây là loại giáp compozit nhiều lớp từ kim loại và các vật liệu nhân tạo. Trang bị chính của xe tăng: pháo chính 120mm nòng rãnh xoắn L11A5, được biết đến như là bản nâng cấp của pháo chính trên “Chiefftain”. Pháo có hệ thống khóa nòng mới, nòng pháo được chế tạo từ thép chất lượng cao, hệ thống hút khói và hệ thống cân bằng dọc, ngang. Pháo chính của “Challenger” có khả năng bắn đạn xuyên giáp dưới cỡ nòng, có lõi được chế tạo từ hợp kim uranium nghèo. Hợp kim này có độ nén gấp 2,5 lần thép, vì thế sơ tốc đầu nòng của loại đạn làm từ hợp kim này có sơ tốc đầu nòng lớn hơn, đảm bảo động năng và khả năng xuyên giáp lớn hơn. Trên xe tăng tiếp nhận hệ thống điều khiển hỏa lực tự động hóa với thước ngắm máy đo xa – laze. Trên chỗ làm việc của pháo thủ được lắp hai loại: kính tiềm vọng ban ngày và bổ sung thêm kính viễn vọng. Ngoài ra, thước ngắm tầm nhiệt cũng được sử dụng đồng thời phục vụ cho tác xạ vào ban đêm. Thước ngắm của trưởng xe kết nối với thước ngắm dành cho pháo thủ, cho phép trưởng xe có thể điều khiển hỏa lực theo ý mình.
   Trong trang bị hỏa lực hỗ trợ trên “Challenger” có 2 súng máy 7,62mm (một súng đồng với trục pháo chính, một súng phòng không lắp trên nắp tháp chỉ huy). Đầu tháp pháo mỗi bên có gắn hệ thống lựu đạn khói, còn trên “Challenger” 2 được dự kiến lắp hệ thống phóng lựu nhằm tạo ra sự gây nhiễu, cản trở tầm nhìn và hiệu lực của hệ thống thước ngắm hồng ngoại trên xe tăng đối phương.
    “Challenger” được trang bị hệ thống động cơ diezen 4 thì 12 xi lanh CV 12 TCA “Condor” của hãng “Rolls – Roys” với hệ thống máy quạt tuabin. Ngoài ra, còn có một động cơ diezen bổ sung, gắn với máy phát điện. Nó là nguồn phát điện điện dự trữ cho hệ thống bắn của pháo và các thiết bị điều khiển hỏa lực trong trường hợp động cơ chính không hoạt động, đồng thời dành cho sự nạp điện của pin ắc quy.
   Trong bộ phận truyền động của “Challenger” có 6 cặp bánh đỡ và trục xoay mỗi bên. Hệ thống nâng thủy lực, còn băng xích bằng thép với bản lề bằng kim loại. Mắt xích có các tấm ốp cao su. Sau đó, đánh dấu việc “Challenger” 2 có hệ thống treo và bộ phận truyền động được hiện đại hóa. Xe tăng “Challenger” 1 được sản xuất từ năm 1983 đến 1989 với số lượng 420 chiếc. Từ năm 1992 bắt đầu sản xuất hàng loạt “Challenger” 2 với hệ thống truyền động thủy lực hiện đại hơn. Sự hiện đại hóa có ý nghĩa lớn nhất hướng vào hệ thống điều khiển hỏa lực, có thể làm việc trong điều kiện ban đêm bằng thước ngắm tầm nhiệt, không cần sự chiếu sáng hồng ngoại. Hệ thống máy đo xa – laze bằng hơi ga cho phép thực hiện việc xác định khoảng cách mục tiêu trong điều kiện tầm nhìn bị hạn chế với độ chính xác đến từng mét. Trên xe tăng mới sử dụng giáp mới có tên gọi “Chobhem thế hệ thứ hai”. Thông tin về loại giáp này cho đến hiện tại vẫn là bí mật. Theo kế hoạch, 384 “Challenger” 2 được sản xuất. Theo Hiệp ước Pari về hạn chế số lượng vũ khí tại Châu Âu, tổng số xe tăng Anh không được quá 1015 chiếc

       Các thông số chính:
Tên gọi: Challenger 1
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 62 tấn
Chiều dài,m: 11,55
Chiều rộng:,m: 3,52
Chiều cao,m: 2,5
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120
Hỗ trợ: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: CV12 TCA “Condor”, diezen, 1200 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 56km/h
Tầm hoạt động: 400km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/challenger1_.jpg)

 "Challenger" 1:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/challenger1patrol3.jpg)

 "Challenger" 2:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Challenger2.jpg)

 Bản vẽ "Challenger":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Challenger1banve.gif)

   Sau khi kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai, trong thành phần Lực lượng vũ trang các nước thuộc khối quân sự Bắc Đại Tây dương bao gồm chủ yếu các xe tăng do Mỹ sản xuất, trong số đó, nổi bật nhất là M48 “Patton”. Tuy nhiên, ngay sau khi gia nhập NATO, Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức đã quyết định bắt tay thiết kế loại xe tăng cho riêng mình vì theo đánh giá các xe tăng Mỹ đã thể hiện sự ít hiệu quả trên các địa bàn hoạt động quân sự tại Châu Âu. “Leopard” được thiết kế dựa trên các kinh nghiệm cơ bản, được đúc kết, tích lũy trong quá trình khai thác vận hành và sửa chữa M48 “Patton” và “Senturion”, những xe tăng được bố trí tại các cơ sở quân sự tại Tây Đức. Từ sự học tập các kinh nghiệm chiến tranh đã qua, của nước Đức và của nước ngoài, Đức đã thiết kế và sản xuất được mẫu xe tăng thử nghiệm đầu tiên vào năm 1961. Dự kiến ban đầu, xe tăng được sản xuất hàng loạt có trang bị hỏa lực mạnh và sức cơ động cao. Nhưng vì vào thời điểm đó, Cộng hòa Liên Bang Đức chưa có các động cơ đủ sức mạnh dành cho xe tăng nặng hơn 40 tấn, vì thế, giáp bảo vệ của xe tăng không được hoàn hảo, giáp đầu xe thậm chí không quá 70mm. Khả năng chống đạn của “Leopard” 1 được đảm bảo bởi góc nghiêng hợp lý của các tấm giáp cùng với tháp pháo thấp được làm từ thép đúc. Trong tháp pháo bố trí chỗ ngồi của trưởng xe, pháo thủ và nạp đạn. Chỗ pháo thủ trang máy đo xa lập thể 1 ống kính và thước ngắm viễn vọng, còn chỉ huy – máy ngắm toàn cảnh. Theo tiêu chuẩn hóa lực lượng xe tăng của khối NATO khi đó, “Leopard” 1 được lắp pháo 105mm L7 nòng rãnh xoắn của Anh. Pháo có trang bị hệ thống ngắm thủy lực chạy điện và các thiết hút khói. Trong buồng mô tơ – động lực được lắp động cơ 10 xi lanh nhiều nhiên liệu có dạng chữ V MB838 Ca M500 của hãng MTU, có thể khỏi động cả trong điều kiện nhiệt độ thấp. Các nhà thiết kế xe tăng Đức đã hoàn thành được kết cấu này với các thành phần vững chắc, đảm bảo khả năng thay thế động cơ trong vòng 20 phút trong điều kiện chiến trường.
    Bộ phận truyền động có 7 bánh đỡ và hệ thống treo xoắn riêng, 4 con lăn, có nhiệm vụ như bánh dẫn hướng phía trước và bánh dẫn động bố trí phía sau xe. Băng xích bằng thép với bản lề cao su.
    Không tính đến việc bắt đầu đi vào thiết kế và sản xuất muộn của dòng xe tăng “Con báo” sau chiến tranh, xe tăng Đức vẫn được tính là một trong những kiểu xe tăng tốt nhất trên thế giới. Vào đầu năm 70, đã tiếp nhận chương trình nâng cấp, hiện đại hóa xe tăng. “Leopard” 1A1 nhận hệ thống cân bằng ngang và dọc cho pháo chính, hệ thống giữ ấm cho nòng pháo, diềm chắn thân xe, được trang bị hệ thống vượt chướng ngại vật dưới nước và các mắt xích được ốp thêm các tấm cao su. “Leopard” 1A2 được sản xuất với số lượng 232 chiếc, có giáp bằng thép đúc mạnh hơn, có hệ thống nhìn đêm dành cho pháo thủ và trưởng xe và nâng cấp hệ thống lọc bụi, gió. 110 xe tăng “Leopard” 1A3 được sản xuất, trang bị tháp pháo thép hàn kết cấu mới với nhiều lớp giáp. Trên vị trí nạp đạn bố trí hệ thống kính ngắm tiềm vọng có khả năng quan sát 360 độ. Năm 1974, “Leopard” 1A4 được ra đời (250 chiếc). khác với các thế hệ trước ở sự nâng cấp hệ thống điều khiển hỏa lực tốt hơn. Có máy ngắm đo xa – laze cho pháo thủ được thiết kế chìm, tổ hợp máy ngắm tiềm vọng 1 ống kính để quan sát trong tình trạng ban đêm và ban ngày cho chỉ huy xe và hệ thống tính toán đường đạn điện tử.
   Tổng cộng Cộng hòa Liên bang Đức đã chế tạo khoảng 4000 “Leopard” 1 theo tất cả các biến thể. 1300 xe tăng A1 và A2 được nâng cấp theo kế hoạch đầu những năm 90 và nhận tên gọi “Leopard” 1A5.
   “Leopard” 1 vào những năm 70 đã được chuyển giao cho nhiều quốc gia. Một số nước đã nhận được giấy phép sản xuất chúng. Ngoài Đức, chúng còn có trong biên chế lực lượng vũ trang của 10 quốc gia khác.
    Trên gầm “Leopard” 1, còn sản xuất được đầy đủ dòng xe bọc thép chiến đấu với những tên gọi khác nhau như xe phòng không “Gepard”, xe sửa chữa – cứu kéo “Standart”, xe làm cầu, xe tăng “Pionir – panther – 2”.

       Các thông số chính:
Tên gọi: Leopard 1A1
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 42 tấn
Chiều dài,m: 9,54
Chiều rộng:,m: 3,37
Chiều cao,m: 2,76
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/105
Hỗ trợ: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: 70
Độ dày giáp bên: 35
Động cơ:MB838 Ca M500 , diezen, 830 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 65km/h
Tầm hoạt động: 600km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leopard-1-latrun-1.jpg)

 "Leopard" 1A1:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard1as.jpg)

 Bản vẽ "Leopard" 1A1:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leopard_1banve.jpg)

 Các phiên bản "Leopard" 1:

 "Leopard" 1A2:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard1A2.jpg)

 "Leopard" 1A3

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard1a3.jpg)

 "Leopard" 1A4:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leopard1A4.jpg)

 "Leopard" 1A5:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard1a5.jpg)

 "Leopard" 1A6:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard1a6.jpg)

 Bản vẽ "Leopard" 1A2:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leopard1A2banve.jpg)

 Pháo phòng không tự hành "Gepard" trên gầm "Leopard" 1:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/gepard1.jpg)

 và bản vẽ của "Gepard":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/gepard-1leopard1.gif)

   “Leopard” 2 – loại xe tăng chủ lực hiện đại nhất, có mặt trong biên chế lực lượng thiết giáp của Đức.
    Sự thí nghiệm kết hợp giữa Đức và Mỹ vào những năm 60 của thế kỷ trước nhằm mục đích thiết kế một loại xe tăng thống nhất cho lực lượng vũ trang của hai quốc gia đã không đem đến thành công. Sau đó mỗi quốc gia đã thiết kế riêng cho mình một loại xe tăng chủ lực: Mỹ - “Abrams”; Đức – “Leopard” 2.
    Tính theo khối lượng chiến đấu, xe tăng mới nặng hơn 0,5 lần so với “Leopard” 1, theo khả năng chiến đấu – gấp 2 lần. “Leopard” 2 tiếp nhận thân và tháp pháo từ giáp hợp kim “Chobhem” và kiểu màn chắn mới được làm từ cao su pha thép cho bộ phận truyền động hai bên thân xe. “Leopard” 2 được lắp pháo nòng trơn 120mm, với hệ thống cân bằng pháo – tăng theo phương dọc và ngang. Pháo cũng được trang bị hệ thống hút khói, các loại đạn có cánh với đuôi dễ cháy cũng được sử dụng cho việc tác xạ. Đạn dưới cỡ nòng có khả năng xuyên 350mm giáp trong tầm bắn hiệu quả 2000m. Pháo được tiêu chuẩn hóa theo cỡ đạn NATO và được hãng “Reinmetall” thiết kế, vốn chỉ dành riêng cho xuất khẩu. Động cơ hỗn hợp nhiều nhiên liệu với quạt tuabin đảm bảo cho “Leopard” mới  có tính năng động lực rất tốt.
    Sự sản xuất hàng loạt “Leopard” 2 được bắt đầu vào năm 1979, và nó được biết dưới một vài phiên bản khác nhau. “Leopard” A1 và A2 khác với các biến thể khác bởi được trang bị kính tiềm vọng 1 ống nhòm của chỉ huy, thay đổi về cơ số đạn và nâng cấp hệ thống điều khiển hỏa lực. “Leopard” 2A3 nhận hệ thống liên lạc vô tuyến điện mới, còn 2A4 – hệ thống điều khiển hỏa lực và chữa cháy mới. Sau sự thống nhất nước Đức và Liên bang Xô Viết tan rã, diễn ra việc rút các đơn vị quân sự Liên Xô tại Cộng hòa Dân chủ Đức. Rất nhiều dụng cụ và khí tài của quân đội Liên Xô đã rơi vào tay các chuyên gia Đức. Các loại đạn của Liên Xô khi đó đã chứng tỏ rằng các xe tăng Đức rất dễ bị tổn thương khi bị chúng bắn vào. Vì thế, năm 1994, xuất hiện một phiển bản mới có tên gọi “Leopard” KWS hay là “Leopard” 2A5. Nó được nâng cấp giáp lên rất nhiều, đặc biệt là giáp trước. Theo sự giới thiệu của nhà sản xuất, nó không thể bị bắn hạ với 1 phát đạn 125mm. “Leopard” 2 còn có mặt trong lực lượng xe tăng Hà Lan và Thụy Sĩ. Trong đó, tại quốc gia sau cùng đã nhận được giấy phép sản xuất chúng. Tổng cộng có khoảng 2500 “Leopard” 2 thuộc hai biến thể.

       Các thông số chính:
Tên gọi: Leopard 2
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 55,5 tấn
Chiều dài,m: 9,67
Chiều rộng:,m: 3,7
Chiều cao,m: 2,48
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120
Hỗ trợ: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: MB837 Ka 501, diezen, 1120 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 72km/h
Tầm hoạt động: 550km.


(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard2.jpg)

 Bản vẽ các thế hệ "Leopard" 2:

1. "Leopard" 2:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard_2banve.jpg)

2. "Leopard" 2A5:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leopard_2A5banve.jpg)

3. "Leopard" 2A6:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leopard_2a6banve.jpg)

 Các biến thể trên "Leopard" 2:

 "Leopard" 2A1 (A2):

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard-2A1-A2.jpg)

 "Leopard" 2A3:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leo2A3.jpg)

 "Leopard" 2A4:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leopard2A4.jpg)

 "Leopard" 2A5:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leo2A5.jpg)

 Phiên bản mới nhất: "Leopard" 2A6:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leopard_2_a6.jpg)

    Đến đầu những năm 80 của thế kỷ 20, trong lực lượng quân đội Israel có các loại xe tăng của các quốc gia khác nhau, như M48 “Patton”, M60 của Mỹ, xe tăng Anh “Centurion”, xe tăng Liên Xô T-55 và T-62 chiến lợi phẩm. Rất nhiều trong số chúng đã được hiện đại hóa, nhưng khả năng khai thác sử dụng và sửa chữa đồng bộ một cách cao nhất và đảm bảo sự hoạt động của chúng trong điều kiện khí hậu Israel đã không thành công. Vì vậy, chính phủ Israel đã quyết định nghiên cứu, thiết kế và sản xuất loại xe tăng cho riêng mình. Hoa Kỳ đã giúp đỡ rất nhiều về mặt tài chính cho Israel hoàn thành công việc này, do những nguyên nhân khác nhau đã phải kéo dài tới 10 năm. Chỉ từ năm 1979, việc sản xuất hàng loạt mới được bắt đầu, xe tăng do Israel sản xuất mang tên “Merkava” Mk 1.
    Trong việc thiết kế “Merkava”, ưu tiên hàng đầu tập trung vào khả năng bảo vệ xe, thậm chí chấp nhận thua thiệt về các tính năng chiến đấu quan trọng nhất – sự cơ động và sức mạnh hỏa lực. Đầu xe, nơi bố trí buồng động cơ – hệ thống truyền động được bọc thép dày. Hai bên tháp pháo gần pháo chính được mài nhọn đảm bảo cho xe tăng khó bị bắn cháy trên chiến trường. Toàn bộ cơ số đạn và những bộ phận quan trọng của buồng chiến đấu, nơi bố trí 4 người trong kíp xe nằm trong thân xe có vỏ thép vững chắc. Đuôi xe có cửa thoát hiểm, cho phép kíp xe có thể thoát ra ngoài xe tăng một cách nhanh chóng trong trường hợp khẩn cấp (xe bị bắn cháy hoặc vì lý do kỹ thuật). Ngoài ra, cửa thoát hiểm có thể sự dụng vào mục đích tải thương, thuận tiện trên chiến trường.
   Tuy nhiên, khối lượng quá nặng đến 60 tấn và động cơ 900 sức ngựa có sức mạnh vừa phải chỉ đảm bảo cho “Merkava” đạt tốc độ tối đa 45km/h. Còn pháo rãnh xoắn 105mm và đạn pháo do Mỹ sản xuất không đảm bảo độ chính xác cũng như hiệu quả cao trong khả năng tiêu diệt đối phương.
   Trên phiên bản Mk 2, trong cơ số đạn của xe tăng được tăng cường loại đạn xuyên giáp dưới cỡ nòng do Israel sản xuất, có khả năng xuyên giáp dày 150mm dưới góc 60 độ trong tầm bắn hiệu quả 2000m. Trên nóc tháp pháo bố trí súng phóng lựu 60mm dành cho các cuộc cận chiến với bộ binh. Trên “Merkava” Mk 3, giáp bảo vệ và động cơ đều được tăng cường (động cơ 1200 sức ngựa), đảm bảo tốc độ tối đa của xe tăng đạt 55km/h. Pháo chính nòng trơn 120mm và hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại tăng khả năng tiêu diệt mục tiêu cố định và di động trong điều kiện cả ngày lẫn đêm.
   Trong các cuộc xung đột Ả rập – Israel, “Merkava” đã chứng tỏ khả năng chiến đấu hiệu quả. Số lượng tổ lái hy sinh khi “Merkava” bị đối phương bắn cháy trên chiến trường có số lượng ít hơn nếu so sách với các kíp xe đã hy sinh trên các loại xe tăng của Mỹ và Liên Xô có mặt trong biên chế quân đội Israel.

       Các thông số chính:
Tên gọi: Merkava Mk 1
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 60 tấn
Chiều dài,m: 8,63
Chiều rộng:,m: 3,7
Chiều cao,m: 2,64
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/105
Hỗ trợ: 2/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: chống đạn
Độ dày giáp bên: chống đạn
Động cơ: “Teledain Kontinental”, diezen, 900 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 46km/h
Tầm hoạt động: 400km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/merkava-mk-1.jpg)

 Các phiên bản "Merkava":

 "Merkava" Mk 1:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Merkava_1.jpg)

 "Merkava" Mk 2:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Merkava_2_.jpg)

 "Merkava" Mk 3:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Merkavamk3.jpg)

 "Merkava" Mk 4:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Merkava4.jpg)

 Bản vẽ "Merkava":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Merkava_banve.jpg)

Các bác theo em được biết thì các ông lớn khi chế xe tăng từ thập kỷ 80 trở đi thì thường chú ý đến thiết kế để xe có thể chịu được phóng xạ trong chiến tranh hạt nhân,rồi có thể tác chiến hiệp đồng với các lực lượng khác như UAV,trực thăng tấn công ,bộ binh cơ giới,không quân.Nói chung MBT là một bộ phận trong tác chiến tổng lực.Hổng biết người Do Thái có thiết kế xe tăng của mình theo hướng đó không

      “Ariete” là xe tăng chiến đấu chủ lực của Italia, được nghiên cứu, thiết kế và sản xuẩt bởi hai hãng “Fiat” và “OTO Melara”.
      Xe tăng có tên gọi ban đầu là OF-45 và đến cuối năm 1988, 6 mẫu đầu tiên đã được sản xuất dành cho thử nghiệm về hỏa lực, bộ phận truyền động và các trang bị khác. Trong thời gian những năm sau đó, các mẫu thử nghiệm này đã trải qua quãng đường 16 000km. Sau đó, dưới tên gọi C-1 “Ariete” (“Taran”), xe tăng mới được trang bị cho lực lượng xe tăng Italia, nhằm thay thế cho các xe tăng Mỹ M47 trong biên chế từ những năm 50 (Tk20). Xe tăng được thiết kế theo cấu tạo truyền thống với buồng động cơ – động lực được bố trí phía sau. Giáp xe tăng được thiết kế dưới dạng nhiều lớp, nhiều góc cạnh, trong thành phần có các nguyên tố thép và vật liệu composit. Pháo nòng trơn 120mm do hãng “OTO Melara” sản xuất được trang bị bộ phận hút khói và được tính toán sử dụng các loại đạn pháo phù hợp tiêu chuẩn NATO. Trong cơ số đạn 42 viên, 27 viên bố trí dưới ổ đỡ tháp pháo, 15 viên còn lại được xếp phía đuôi tháp pháo, tách biệt với buồng chiến đấu bởi một màn ngăn thép. Buồng này bố trí phía trên, trong trường hợp khẩn cấp, tại vị trí này, năng lượng sẽ kích nổ, đẩy cơ số đạn văng ra ngoài, không ảnh hưởng đến kíp lái. “Ariete” trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực nhiều kênh, được chế tạo với sự tham gia của các chuyên gia Pháp. Trong thành phần của nó có máy tính điện tử dành cho sự dẫn đường và liên lạc giữa các xe tăng với nhau, thiết bị quan sát ban ngày dành cho trưởng xe, hệ thống quan sát – thước ngắm cho pháo thủ đều sử dụng máy ngắm laze, hệ thống tự động và kính ngắm quang học hồng ngoại phối hợp với thân nòng pháo có trục thước ngắm quang học. Thiết bị quan sát cho trưởng xe và pháo thủ được ổn định hóa. Chỉ huy xe tăng có thể phát hiện mục tiêu theo phương ngang trong phạm vi 360 độ mà không cần thay đổi vị trí, còn theo phương thẳng đứng – dạng hình quạt có góc từ -10 đến +60 độ, cho phép sử dụng hỏa lực theo dạng phòng không (chủ yếu với các máy bay trực thăng). Xe tăng có động cơ diezen 12 xilanh 1200 sức ngựa với quạt tuabin. Hiệu quả của kiểu động cơ xoay này đảm bảo cho hệ thống truyền động thủy lực do Đức sản xuất. Động cơ và các tổ hợp lực có thể thay thế trong khoảng thời gian 60 phút.
    Để dành cho lực lượng vũ trang quốc gia, Italia đã lên kế hoạch mua 300 xe tăng C-1 “Ariete” để bổ xung cho lực lượng thiết giáp – được hình thành từ các xe tăng Mỹ M60A1 và “Leopard” 1 của Đức.

       Các thông số chính:
Tên gọi: C-1 Ariete
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 48 tấn
Chiều dài,m: 9,52
Chiều rộng:,m: 3,61
Chiều cao,m: 2,45
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120
Hỗ trợ: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: Yveco – Fiat MTCA 12V, diezen, 1200 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 65km/h
Tầm hoạt động: 550km.


(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/ariete.jpg)

 @BinhNguyen2108: Có! Quyển sách này thiên về lịch sử sản xuất, khai thác sử dụng và các thông số cơ bản nhất - Tức là trong điều kiện chiến trường quy ước phi hạt nhân. Cũng như "Challenger" "Leopard" 1 và 2 cũng trang bị các thống bảo vệ xe tăng khỏi phóng xạ trong chiến tranh hạt nhân nhưng trong sách cũng không nhắc đến

 C-1 "Ariete":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/ARIETE_ITALIE_07.jpg)

 C-1 "Ariete" tại Iraq:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/c1_ariete_Italian_To-iraq_03.jpg)

 Bản vẽ C-1 "Ariete":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/c1-arietebanve.gif)

     IS-4 là sự tiếp nối trong dòng xe tăng hạng nặng Liên Xô. Công việc nghiên cứu, thiết kế, sản xuất nó đã diễn ra tại Phòng thiết kế của xưởng Kirov, Chelyabinsk từ những năm 1944. Theo tên gọi đặc biệt dành cho các phiên bản thử nghiệm, chúng tiếp nhận các tên gọi: 701-2, 701-5, 701-6. Ba phiên bản này đến khác nhau từ độ dày giáp bảo vệ, trang bị hỏa lực cho đến vị trí bố trí kíp xe. Phiên bản 701-2 trang bị pháo đặc biệt S-34-II 122mm, được thiết kế dưới sự chỉ đạo của Grabin, có độ dày giáp bảo vệ phần đầu và hai bên tháp pháo giống nhau – 160mm. Khối lượng xe tăng lên đến 55,9 tấn. Trên các phiên bản khác, lắp seri pháo 122mm D-25T và nâng cấp giáp bảo vệ tháp pháo. Khối lượng chiến đấu của xe tăng theo đó cũng tăng lên. Năm 1947, mẫu 701-6 được thực hiện nốt và đưa vào sản xuất dưới tên gọi IS-4.
    Thân xe bằng thép hàn, độ dày bọc thép khác nhau, thậm chí các tấm thép phần đuôi xe dày 100mm. Lái xe – kỹ thuật viên được bố trí phía trước theo trục xe. 3 người còn lại trong kíp xe được bố trí trên tháp pháo có hai cửa ra vào của trưởng xe và người nạp đạn phía sau. Cơ chế quay của tháp pháo được thực hiện bằng tay và các thiết bị điện tử. Sự dẫn bắn của pháo chính và súng đồng trục 12,7mm DShK được sử dụng thiết bị kính ngắm viễn vọng TSh-45, còn việc tác xạ trong điều kiện chiến trường được thực hiện với sự giúp đỡ các lỗ quan sát bên thành xe. Cơ số đạn 30 viên có thể nạp các loại loại đạn nổ phá mảnh và đạn xuyên giáp. Trên nóc tháp pháo lắp súng phòng không 12,7mm DShK trên hệ thống đặc biệt. Động cơ V-12 750 sức ngựa được tang bị máy bơm ly tâm và hai quạt máy mạnh. Cơ cấu truyền lực hành tinh với cơ chế quay nâng cao sức cơ động cho xe tăng hạng nặng IS-4. Bộ phận truyền động có 14 bánh đỡ mỗi bên với hệ thống treo xoắn riêng. Bánh dẫn động được bố trí phía sau.
   IS-4 được sản xuất hàng loạt từ năm 1947 đến năm 1949, tổng cộng có khoảng 250 chiếc được ra đời. Quá trình khai thác sử dụng diễn ra không lâu vì bộ truyền động có độ tin cậy thấp, sự cơ động không cao. Thân xe quá lớn khiến nó không thể thực hiện được các hoạt động vượt sông trên các cầu vận tải. Những xe tăng IS-4 cuối cùng được rút khỏi lực lượng vũ trang Liên Xô vào đầu những năm  60 và được đưa vào bảo trì lâu dài.

       Các thông số chính:
Tên gọi: IS-4
Phân loại : hạng nặng
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 60 tấn
Chiều dài,m: 9,7
Chiều rộng:,m: 3,26
Chiều cao,m: 2,48
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/122
Hỗ trợ: 2/12,7
Độ dày giáp đầu: 160
Độ dày giáp bên: 160
Động cơ: V-11, diezen, 750 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 43km/h
Tầm hoạt động: 170km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IS-4.jpg)

 Các bản vẽ IS-4:

1. (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/is4banve.jpg)

2. (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/is4banve2.jpg)

     Công việc thiết kế xe tăng hạng nặng mới đã được bắt đầu tại Phòng thiết kế Zh.Ia. Kotin vào đầu năm 1945, trong đó, không ai khác ngoài L.P.Beria. Công việc thiết kế xe tăng mới lôi cuốn vào đó rất nhiều kỹ sư, những người có có rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm về thiết kế xe tăng. Mùng 9 tháng 9 năm 1945, Zh. Ia. Kotin đã ký quyết định đồng ý với 4 phiên bản xe tăng thử nghiệm, được tiếp nhận tên gọi IS-7. Thân xe tăng được lắp từ các tấm thép có góc nghiêng lớn, đầu xe hình tam diện như IS-3, nhưng có độ dốc lớn hơn. Hệ thống lực tương ứng cho xe tăng vào thời điểm đó chưa có, và nó được nghiên cứu lại một lần nữa. Cuối cùng, sau những cuộc thử nghiệm kéo dài, trên hai phiên bản thí nghiệm IS-7 đã được lắp động cơ TD-30, dựa trên cơ sở động cơ hàng không Ach-300. Điểm mới của việc thiết kế xe tăng trên IS-7 là nó được trang bị hai thùng nhiên liệu cao su nhẹ, thể tích của mỗi thùng lên đến 1300 lít.
    Trên IS-7 lần đầu tiên tại Liên Xô sử dụng công nghệ chế tạo băng xích với bản lề bằng cao su pha kim loại, lực xoắn chum, bộ giảm sóc thủy lực hai phía và các bánh đỡ với sự giảm chấn bên trong. Từ năm 1947, công việc cải tiến phiên bản IS-7 đã được bắt đầu. Nó được lắp pháo 130mm S-70. Lần đầu tiên trong thời gian này, có loại xe tăng được nhận hệ thống điều khiển hỏa lực như vậy. Hệ thống điều khiển hỏa lực trên IS-7 có sự hỗ trợ của lăng trụ ổn định, và đẫn đạn đến mục tiêu một cách độc lập so vơi pháo, pháo chính tự động có đường ngắm ổn định và chế độ bắn tự động.
    Hỏa lực hỗ trợ trên IS-7 có 2 súng máy cỡ lớn 14,5mm KPB và 6 súng máy RP-46 7,62mm. 2 súng máy RP và 1 súng KPB được lắp trên mặt nạ của pháo chính, 2 súng máy 7,62mm khác được gắn chặt vào giá trên băng xích, còn hai súng RP còn lại, bố trí quay về phía sau phía ngoài sau tháp pháo và đuôi xe. Súng  máy 14,5mm thứ hai bố trí trên nóc tháp pháo, không gắn liền với xe tăng, có khả năng tấn công các mục tiêu cả trên không và dưới mặt đất. Nói chung, toàn bộ các súng máy đều có hệ thống điều khiển từ xa.
   Điểm mới khác của IS 7 là không có các trục nâng và tiếp nhận trên băng xích các mắt xích đúc và bánh đỡ có viền cao su pha kim loại bao ngoài. Tiếp đó, trên mẫu IS-7 cuối cùng lắp động cơ hàng hải M-50T 12 xi lanh và cho phép xe tăng đạt tốc độ tối đa 60km/h.
   Vào thời điểm cuối cùng, khi quân xưởng Kirov nhận lệnh sản xuất seri IS-7 đầu tiên vớ số lượng 50 chiếc. Tuy nhiên, sau đó hợp đồng đã bị hủy vì không một xe tăng nào có thể đi qua được cổng quân xưởng.
    Dĩ nhiên, IS-7 có thể trở thành xe tăng hạng nặng tốt nhất của Liên Xô và là một trong những xe tăng hạng nặng tốt nhất trên thế giới. Nó có tốc độ cao nhất trong số các xe tăng hạng nặng cùng loại và giáp bảo vệ tốt hơn hẳn các xe tăng cùng dòng của Liên Xô. Và theo sự tổng hợp các tính năng chiến đấu, không xe tăng nào trên thế giới so sánh được với nó.


       Các thông số chính:
Tên gọi: IS-7
Phân loại : hạng nặng
Kíp xe: 5 người
Khối lượng chiến đấu: 68 tấn
Chiều dài,m: 11,17
Chiều rộng:,m: 3,44
Chiều cao,m: 2,60
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/130
Hỗ trợ: 2/14,5; 6/7,62
Độ dày giáp đầu: 150
Độ dày giáp bên: 150-100
Động cơ: M-50T, diezen, 1050 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 59,6km/h
Tầm hoạt động: 190km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-IS-7.jpg)

 IS-7 năm 1948:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IS-7_1948.jpg)

    PT-76 – Loại xe tăng trinh sát lội nước chạy trên xích được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới.
    PT-76 được thiết kế bởi Phòng thiết kế Zh. Ia. Kotin, nơi nổi tiếng với dòng xe tăng hạng nặng KV và IS, năm 1951 gia nhập lực lượng vũ trang Liên Xô. Nó khác với các xe tăng lội nước cùng loại khác của các nước Phương Tây ở điểm không cần yêu cầu bất cứ sự chuẩn bị nào cho việc vượt các chướng ngại vật nước. Là xe tăng đầu tiên trên thế giới được trang bị động cơ phụt nước, PT-76 có tốc độ hoạt động trên mặt nước cao gấp hai lần các xe tăng đồng dạng của nước ngoài. Nó có thể vượt lên khỏi mặt nước dưới góc 38 độ, và không chỉ sử dụng để vượt sông, PT-76 còn có thể chở các đơn vị đổ bộ lên bờ nếu sóng biển không quá cấp 4. Kết cấu của xe tăng cho phép nó có thể bắn pháo 76mm trong khi bơi.
   Hai động cơ phụt nước thủy – phản lực bố trí ở bộ phận đuôi xe của thân xe có dạng choán nước hình thuôn. Chúng có chức năng xả nước qua bộ truyền động của động cơ chính. Nước tràn quan cửa vào dưới đáy thân xe, sau đó được xả ra quan 2 cửa sổ phía đuôi khi xe tăng di chuyển về phía trước. Khi xe tăng lùi, hai cửa sổ đuôi được đóng kín bởi các vật chắn, nước sẽ được xả qua hai lỗ thoát nước bố trí bên thành xe. Không chỉ khác với các xe tăng cùng loại về khả năng hoạt động trên mặt nước, PT-76 còn rất cơ động trên đất liền. Đó là kết quả của sự phối hợp thành công giữa động cơ diezen và động cơ phụt nước, đồng thời, thể tích thân xe lớn, cho phép bọc giáp mỏng (nhẹ). Trang bị hỏa lực vừa đủ, gồm có pháo chính 76m và súng máy, đảm bảo có thể thực hiện mọi yêu cầu về hỏa lực trong nhiệm vụ trinh sát và đổ bộ. Bộ phận truyền động gồm 6 bánh đỡ với hệ thống treo xoắn riêng mỗi bên. Để tăng khả năng bơi cho xe tăng, trục xe có thân rỗng. Bánh dẫn động bố trí phía sau, băng xích được làm từ các mắt xích nhỏ, bằng thép.
  PT-76 được trang bị hệ thống bảo vệ khỏi vũ khí sát thương hàng loạt và thiết bị chống đạn tự động. Ban đầu, hỏa lực của PT-76 gồm pháo 76mm D-56T và súng máy đồng trục 7,62mm SGMT. Từ năm 1957, xe tăng được nâng cấp pháo chính D-56M với hai ống tản nhiệt và hút khói. Cơ số đạn 40 viên cho pháo chính và 1000 viên đạn súng máy. Phiên bản khác của xe tăng mang tên PT-76B, trang bị pháo D-56TS với hệ thống cân bằng pháo – tăng hai phương thẳng – ngang và bổ sung thêm các thùng nhiên liệu. Chiều cao thân xe tăng lên thêm 130mm, đầu xe kéo dài, còn bộ phận nóc phía đuôi xe được thiết kế có chiều nghiêng lớn, ngược lại với đầu xe. Trên cơ sở PT-76, Liên Xô đã chế tạo được xe vận tải lội nước BTR-50P và các hệ thống phóng trên lửa chiến thuật “Mars” và “Luna”.
  Tổng cộng đã có khoảng 12 000 PT-76 được sản xuất. Trên 2 000 xe đã được xuất khẩu. Xe lội nước do Liên Xô sản xuất đã được sử dụng trong các hoạt động quân sự tại Châu Phi, Cận Đông, trong xung đột Ấn Độ - Pakistan năm 1965 và đặc biệt rộng rãi trong thời gian từ năm 1968 đến năm 1975, nơi chúng được biên chế trong Quân đội Nhân dân Việt Nam (quân đội Bắc Việt Nam – NV).
  Vào thời điểm hiện tại, các xe tăng PT-76 còn lại trong lực lượng lính thủy đánh bộ Nga đã được hiện đại hóa. Trong các đơn vị trinh sát của Lục quân, chúng đã được thay thế bằng các xe đặc chủng BRM-1. Hiện tại, PT-76 còn phục vụ trong 28 quốc gia Châu Âu, Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ La tinh. 

       Các thông số chính:
Tên gọi: PT-76
Phân loại : xe tăng lội nước hạng nhẹ
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 14,2 tấn
Chiều dài,m: 7,63
Chiều rộng:,m: 3,14
Chiều cao,m: 2,32
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/76
Hỗ trợ: 1/7,62
Độ dày giáp đầu: 14
Độ dày giáp bên: 14
Động cơ: V-6, diezen, 240 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 44/10,2km/h
Tầm hoạt động: 250km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Pt-76.jpg)

 PT-76:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/PT-76-4.jpg)

1. Bản vẽ PT-76:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/PT-76banve.jpg)

2. Bản vẽ sơ đồ cấu tạo PT-76:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/pt76_25sodocautao.jpg)

 PT-76 trong Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/PT-76btqdvn.jpg)

 Các phiên bản trên gầm PT-76:
 BTR-50:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/btr-50.jpg)
 
 và bản vẽ BTR-50:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/btr50pk1banve.gif)

 Hệ thống phóng tên lửa chiến thuật "Mars"

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/hethongphongMars.jpg)

 Hệ thống phóng tên lửa chiến thuật "Luna":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/hethongphongLuna.jpg)

     Xe tăng cuối cùng trong dòng xe tăng hạng nặng của Liên Xô là xe tăng T-10. Đây là xe tăng hiện đại nhất trong dòng xe tăng hạng nặng và có số lượng nhiều nhất trong lịch sử xây dựng và phát triển xe tăng hạng nặng.
     Xe tăng mới được thiết kế và sản xuất nhằm thay thế cho các xe tăng cũ IS-2, IS-3 và IS-4. Được thiết kế tại Phòng thiết kế thuộc công xưởng Kirov, Chelyabinsk dưới sự chỉ đạo của Zh. Ia. Kotin. Các phiên bản thử nghiệm ban đầu mang tên IS-8/9/10. nhưng sau khi Stalin qua đời, xe tăng được sản xuất vào năm 1953 được đổi tên là T-10. Thân xe có hình dạng phức tạp với phần trên của xe được lắp nghiêng, còn các tấm thép uốn cong phía dưới xe có hình dạng bên ngoài giống đầu xe IS-3 (mũi cá măng). Tháp pháo đúc hình thuôn với nhiều góc nghiêng khác nhau đảm bảo sự khác nhau về độ dày giáp bảo vệ cho tháp pháo. Trên xe tăng được lắp pháo 122mm D-25TA với bộ hãm hai buồng giảm giật. Trang bị hỗ trợ gồm có súng đồng trục với pháo chính 12,7mm DShKM và súng phòng không cùng loại, được trang bị kính ngắm ống chuẩn trực. Sự dẫn bắn cho pháo chính có sự giúp đỡ của hệ thống kính ngắm viễn vọng TSh2-27 và tầm bắn lên đến 5000 mét. T-10 có động cơ diezen V-12-5 mạnh 700 sức ngựa với hệ thống bơm ly tâm. Trong thành phần bộ phận truyền động có 7 bánh đỡ (và trục nâng) mỗi bên thành xe và hệ thống treo với các bó xoắn riêng.
    Năm 1956, T-10 được hiện đại hóa và nhận tên gọi mới – T-10A. Điểm mới cơ bản là pháo D-25TS, được trang bị hệ thống hút khói cho việc xả (thải) hơi thuốc súng và hệ thống cân bằng pháo – tăng theo hai chiều PUOT-1 “Uragan”. Thay thế chi kính ngắm viễn vọng TSh2-27 có kính tiềm vọng TPS-1 và kính viễn vọng cặp đôi TUP. Lái xe tiếp nhận hệ thống quan sát ban đêm TVN-1 và hệ thống hydropolukompas GPK-48.
   T-10B được tiếp nhận vào lực lượng vũ trang năm 1957, khác với T-10A về hệ thống cân bằng pháo tăng – PUOT-2 và kính ngắm T2S-29-14.
   Phiên bản cuối cùng trong seri xe tăng hạng nặng là T-10M, được trang bị pháo chính 122mm M-62-T2 với hệ thống cân bằng pháo – tăng dọc và ngang 2E12 “Liven” và hai súng máy 14,5mm (KPVT) (đồng trục và phòng không). Sức mạnh động cơ V-12-6 được nâng lên 750 sức ngựa. Bộ truyền động 8 số trong những năm 60 thay thế cho bộ truyền động 6 số. .
   Trong quá trình sản xuất, T-10, T-10A, T-10B và T-10M thường xuyên được hiện đại hóa. Xe tăng được trang bị hệ thống quan sát ban đêm, hệ thống bảo vệ khỏi vũ khí nguyên tử và trang bị khả năng bơi trên mặt nước (khả năng lội nước). Thành phần cơ số đạn cũng được thay đổi với toàn bộ cơ số đạn xuyên giáp thế hệ mới.
   T-10 có mặt trong biên chế các sư đoàn xe tăng Cận vệ hạng nặng của quân đội Liên Xô và nó không nằm trong danh sách xuất khẩu vũ khí. Trong các hoạt động quân sự, loại xe tăng này cũng không được tham gia. Ngoài việc tham gia các cuộc diễn tập, chúng chỉ được sử dụng trong chiến dịch “Dunai” theo các đơn vị quân đội Liên Xô trong khối Hiệp ước Varsava trong cuộc khủng hoảng chính trị tại Tiệp Khắc tháng 8 năm 1968.
   Sự sản xuất T-10 được tiếp tục đến năm 1966, và tổng số xe tăng, theo các tài liệu Phương Tây lên đến 8 000 xe tăng. Theo thời gian, với sự xuất hiện của các loại xe tăng chủ lực mới, T-10, một số được đưa vào chế độ bảo trì dài hạn, số còn lại được cắt dưới dạng sắt vụn. T-10 được chính thức rút khỏi lực lượng vũ trang Nga năm 1993, sau gần 40 năm seri đầu tiên của nó được sản xuất.
   Trên gầm T-10, giữa những năm 50, đã sản xuất thử nghiệm với số lượng nhỏ một số xe chiến đấu như pháo tự hành 152mm, hệ thống phóng tên lửa đạn đạo tầm trung . Trên xe tăng cũng được lắp thí nghiệm hệ thống tên lửa chống tăng “Malyutka”, nhưng thử nghiệm này không được tiếp tục sau đó.


   Các thông số chính:
Tên gọi: T-10M
Phân loại : hạng nặng
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 50 tấn
Chiều dài,m: 10,56
Chiều rộng:,m: 3,52
Chiều cao,m: 2,58
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/122
Hỗ trợ: 2/14,5
Độ dày giáp đầu: 120
Độ dày giáp bên: 80
Động cơ: V-12-6, diezen, 750 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 50km/h
Tầm hoạt động: 350km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t10M.jpg)

 T-10M:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-10M_tank.jpg)

 T-10 phiên bản đầu tiên:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-10.jpg)

 Bản vẽ T-10M:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t10mritnbanve.jpg)

     Dòng xe tăng có số lượng lớn nhất của Liên Xô trong thời gian sau chiến tranh là T-54 và T-55. Chúng chỉ bị loại bỏ khỏi lực lượng vũ trang Liên bang Nga vào năm 1994 và một số xe tăng đến thời điểm này, vẫn tiếp tục phục vụ trong các đơn vị Bộ Nội vụ và lính thủy đánh bộ. Chúng được nhiều quốc gia sử dụng một cách rộng rãi và tham gia vào nhiều cuộc xung đột quân sự, trên các khu vực Cận Động và Đông Dương.
    T-54 được thiết kế vào năm 1945/46 tren cơ sở xe tăng T-44 và trang bị pháo 100mm D-10T. Độ dày giáp bảo vệ được gia tăng, và động cơ 12 xilanh V-54 520 sức ngựa được lắp, thay thế cho động cơ diezen cũ V-2. Phiên bản đầu tiên của xe tăng có tháp pháo đúc, ban đầu có độ dốc ngược và bị loại bỏ trên T-54 mẫu năm 1951. Sau hệ thống quay tháp pháo điện tử, pháo D-10TG với hệ thống hút khói và hệ thống cân bằng pháo - tăng theo mặt phẳng ngang STP-1 “Gorizont”, xe tăng nhận tên gọi T-54A. Xe tăng được trang bị hệ thống, có khả năng vượt qua khu vực có nước sâu 5m. Năm 1956, lực lượng vũ trang Liên Xô tiếp nhận loại T-54B, trang bị hệ thống cân bằng pháo – tăng theo hai mặt phẳng dọc – ngang STP-2 “Tsiklon”, và hệ thống vận chuyển đạn cho người nạp đạn. Các phiên bản sau T-54M và T-54AM, được biết đến như là kết quả của việc hiện đại hóa trên T-54 và T-54A, với các tổ hợp trang bị mới, hệ thống cân bằng pháo – tăng “Tsiklon- M” và động cơ V-55 580 sức ngựa.
   Trên cơ sở T-54, Liên Xô đã chế tạo được loại xe tăng mới, T-55, được trang bị cho các lực lượng vũ trang năm 1958 và có thân xe được bịt kín toàn bộ cho sự vượt các chướng các vùng ngập nước. Điều đó cho phép lắp đặt trên xe tăng hệ thống bảo vệ khỏi vũ khí nguyên tử với máy tính phân tích tia bức xạ. Sau đó, T-55 tiếp nhận giá đỡ thùng dự trữ nhiên liệu và tăng cơ số đạn. Không có súng máy phòng không. Động cơ diezen V-55 580 sức ngựa. T-55A sản xuất năm 1963, được trang bị hệ thống chống tia bức xạ bên trong xe tăng và tháp pháo. T-55M là phiên bản nâng cấp năm 1983, khác với các thế hệ trước nó ở việc thân xe được lắp các tổ hợp giáp bảo vệ nhiều lớp trên thân và tháp pháo, hệ thống điều khiển hỏa lực “Volna” (với máy đo xa laze và máy tính đường đạn kỹ thuật số), hệ thống hút khói cho nòng pháo, động vơ V-55U 620 sức ngựa, và các tính năng mới khác. Nói chung, số lượng T-54, T-55 và các biến thể của chúng được tính toán vào khoảng 70 000 chiếc.

   Các thông số chính:
Tên gọi: T-55 phiên bản 1962
Phân loại : hạng trung
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 36 tấn
Chiều dài,m: 9,00
Chiều rộng:,m: 3,27
Chiều cao,m: 2,35
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/100
Hỗ trợ: 2/7,62
Độ dày giáp đầu: 100
Độ dày giáp bên: 80
Động cơ: V-55, diezen, 580 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 50km/h
Tầm hoạt động: 500km.


(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-T-55.jpg)

 T-54 mẫu năm 1951:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-54-1951.jpg)

 T-54:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-54_01.jpg)

 T-54AM:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t54am.jpg)

 T-54/55 của các đơn vị xe tăng Cận vệ:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-54canve.jpg)

 T-54/55 trong Quân đội Nhân dân Việt Nam:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/TankT54vn.jpg)

 Các bản vẽ T-54/55:

1.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-54bannve.jpg)

2.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-54banve2.jpg)

 Các phiên bản T-55 nâng cấp:

1.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-55nangcap1.jpg)

2.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-55M.jpg)

 Ngoài Nga, các quốc gia thuộc khối XHCN cùng các quốc gia khác như Israel cũng đưa ra nhiều phiên bản nâng cấp khác nhau trên dòng T-54/55 như thay pháo chính và lắp các hệ thống phòng ngự tích cực do các nước đó sản xuất.

    T-62 được xem là sự phát triển tiếp theo của T-55 và được thiết kế từ năm 1957 dưới sự chỉ đạo của Tổng công trình sư L.N. Kartseva tại Phòng thiết kế số 183. Phiên bản thử nghiệm được chuẩn bị vào năm 1959, còn hai năm sau đó đã gia nhập lực lượng vũ trang Liên Xô.
      T-62 trong sự so sánh với T-55 giống về tổng thể, điểm khác biệt cơ bản nhất là được trang bị hỏa lực mạnh hơn. Lần đầu tiên trên thế giới, xe tăng được trang bị pháo nòng trơn 115mm, hệ thống cân bằng pháo – tăng dọc và ngang. Trong thành phần cơ số đạn 40 viên gồm có đạn phá mảnh có cánh, đạn nổ và đạn dưới cỡ nòng. Loại đạn dưới cỡ nòng của T-62 có sơ tốc đầu nòng 1615m/s. Vì kích thước đạn lớn nên xảy ra sự tăng số lượng vỏ đạn đã được bắn trên giá, và vì thế, trong tháp pháo bố trí một bộ máy đặc biệt, để đẩy các vỏ đạn đã qua sử dụng ra khỏi xe tăng theo cửa được lắp phía đuôi tháp pháo. Trong kết quả giảm tốc độ bắn của pháo xuống  còn 4 viên/phút và độ kín của xe tăng trong thời điểm tác xạ bị ảnh hưởng. Tháp pháo, nơi bố trí 3 người trong kíp xe được đúc hoàn toàn, vượt trội về kích thước cũng như độ rộng so với tháp pháo T-55. Chỗ trưởng xe được lắp tổ hợp các thiết bị quan sát (ban ngày và ban đêm) TKN-2. Tầm xa của đèn pha là 400m. Ngoài ra, còn có 4 kính tiềm vọng. Pháo thủ được trang bị kính viễn vọng TSh2B-41 có thể thay đổi độ khuếch đại. T-62 có hệ thống bảo vệ khỏi vũ khí nguyên tử và chữa cháy tự động. Trong hệ thống động lực sử dụng động cơ diezen V-55 580 sức ngựa. Trong trường hợp không chuẩn bị, T-62 có thể vượt qua chỗ nông có độ sâu 1,4m, với trang bị hệ thống vượt sông – đến 5 mét. Mặc dù khối lượng xe tăng lớn hơn không nhiều so với T-55, các tính năng về tốc độ và sự cơ động vẫn được đảm bảo.
    Những chiếc T-62 đầu tiên gia nhập các binh đoàn năm 1961, chúng tham gia chiến đấu trong thời gian xung đột quân sự Liên Xô – Trung Quốc trên khu vực bán đảo Damaski tháng 3 năm 1969. Từ đầu những năm 70, T-62 được xuất khẩu với số lượng lớn ra các nước Cận Đông và sau đó tham gia các cuộc xung đột quân sự A rập – Israel và các hoạt động quân sự trong chiến tranh Iran – Irak.
    Từ năm 1972, xe tăng được trang bị súng máy phòng không 12,7mm DShKM, từ năm 1975 – máy đo xa laze. Hai phiên bản mới của T-62 xuất hiện năm 1983 và khác nhau ở hệ thống bảo vệ chủ động và bị động. T-62D được trang bị hệ thống giáp bảo vệ chủ động “Dzop” dành cho việc phát hiện và tiêu diệt các loại đạn chống tăng trên khoảng cách đã được quy định trước, đồng thời gia tăng giáp bảo vệ cho thân và tháp pháo. T-62M có tổ hợp giáp nhiều lớp trên thân và tháp pháo, màn chắn cao su pha kim loại và hệ thống chống vũ khí nơtron trên tháp pháo. Nòng pháo được bọc hệ thống hút khói. Xe tăng được trang bị hệ thống điều khiển trang bị “Sheksna” và điều khiển hỏa lực “Volna” với máy đo xa laze, máy tính đường đạn và thiết bị cân bằng pháo – tăng “Meteor” M1. T-62M sử dụng băng xích T-72 với bản lề bằng cao su pha thép. Động cơ V-55U 620 sức ngựa. Để tạo ra màn khói, xe tăng được lắp hệ thống phóng lựu đạn khói “Tucha”.
    Trên cơ sở T-62D, Liên Xô chế tạo được T-62D-1 với động cơ diezen V-45-5M. Các biến thể sau của T-62M gồm có: T-62MB với giáp bảo vệ tích cực, T-62M1 không có hệ thống điều khiển trang bị “Sheksna”, T-62M-1 với động cơ V-46-5M….
    Tổng cộng, theo các số liệu của Phương Tây, có khoảng 20 000 T-62 đã được sản xuất. Ngoài Nga, chúng còn có trong trang bị của lực lượng vũ trang các quốc gia khác như: Algieri, Irak, Iran, Yemen, Cuba, Syry, Mông Cổ, Tanzanhia, Somali, Cộng hòa Dân chủ nhân dân Triều Tiên, ……. …. Theo giấy phép sản xuất, T-62 được phép sản xuất tại Tiệp Khắc và Trung Quốc.


   Các thông số chính:
Tên gọi: T-62
Phân loại : hạng trung
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 36 tấn
Chiều dài,m: 9,33
Chiều rộng:,m: 3,27
Chiều cao,m: 2,35
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/115
Hỗ trợ: 2/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 100
Độ dày giáp bên: 80
Động cơ: V-55, diezen, 580 sức ngựa

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T62-3.jpg)

 T-62:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T62.jpg)

 Bản vẽ T-62:

1

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-62banve1.jpg)

2

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-62banve2.jpg)

 Gói nâng cấp T-62M:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t62M.jpg)

 T-62 phiên bản nâng cấp trưng bày tại Triển lãm quân sự năm 2007 - Omsk:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t62upgradedomsk2007.jpg)

 T-62 trong quân độ Nga năm 2008 - Kavkaz:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t-62russiagruzia.jpg)

     T-64 được thiết kế đầu những năm 60 dưới sự lãnh đạo của Tổng công trình sư A.A.Morozov tại xưởng sản xuất xe – máy vận tải Kharcov, là loại xe tăng chủ lực đầu tiên của Liên Xô và so sách với các xe tăng chủ lực tương tự, cùng chủng loại do các nước khác sản xuất, nó nổi bật hơn ở một số tính năng. Xe tăng tiếp nhận tổ hợp giáp nhiều lớp với các tấm giáp trước đầu có góc nghiêng lớn, tăng sự bảo vệ cho xe. Tháp pháo đúc được lắp pháo chính 115 nòng trơn D-68 với cơ chế nạp đạn tự động bằng máy thủy – điện. Lần đầu tiên trên thế giới, thiết bị này được lắp trên xe tăng có cấu tạo truyền thống (thông thường). Việc đó cho phép giảm thành phần kíp xe xuống còn 3 người (bỏ người làm nhiệm vụ nạp đạn), đồng thời có thể thu hẹp chiều rộng của tháp pháo và tăng độ dày giáp. Trong cơ số đạn 40 viên với các loại đạn khác nhau với vỏ đạn dễ cháy thuộc dòng đạn phá – mảnh, đạn nổ và đạn dưới cỡ nòng. Sự dẫn bắn được thực hiện với sự trợ giúp của kính ngắm viễn vọng đo xa ổn định TPD-43B, có tầm bắn lên đến 4 000m. Tốc độ bắn của pháo chính, được trang bị hệ thống cân bằng pháo – tăng hai chiều 2E18, lớn gấp 2 lần so với tốc độ bắn trên pháo nòng trơn 115mm trên T-62.
    Trong hệ thống truyền động xe tăng sử dụng tổ hợp động cơ diezen đa nhiên liệu tuabin – pittông 5 xilanh – 5TDF 700 sức ngựa. Bộ phận truyền động gồm có các bánh đỡ đường kính nhỏ vớ hệ thống giảm sóc bên trong. Điều đó đảm bảo cho T-64 đạt tốc độ cao và êm trên đường gồ ghề. Loạt xe tăng T-64 đầu tiên được xuất xưởng tại công xưởng Kharcov mùa thu năm 1963, tuy nhiên, xe tăng chỉ gia nhập lực lượng vũ trang Liên Xô 1 năm sau đó. Vào năm 1969, phiên bản hiện đại hóa của T-64 bắt đầu được sản xuất, dưới tên gọi T-64A. Khác với T-64 bằng việc trang bị pháo nòng trơn 125mm D-81 (2A26), cơ chế nạp đạn mới, nâng cấp máy đo – thước ngắm TPD-2-49, hệ thống cân bằng pháo – tăng 2E23 và tăng cường giáp bảo vệ. Sau đó, T-64 A được lắp súng máy phòng không 12,7mm với thiết bị điều khiển từ xa, độ dày tháp pháo cũng được tăng cường, hệ thống vượt hố sâu đến 1,8m, lưới quét mìn và các trang bị kèm theo cho việc chống mìn chống tăng 1 cách tự động. Từ năm 1980 trên T-64A xuất hiện màn chắn cao sup ha thép. T-64B, được sản xuất từ năm 1967, trang bị tổ hợp “Cobra” có khả năng bắn tên lửa chống tăng qua nòng pháo. Trong thành phần hệ thống điều khiển hỏa lực có thước ngắm – đo xa laze, máy tính đường đạn và hệ thống cân bằng pháo tăng 2E26M. Tính năng của pháo được tăng cường cùng với sự trang bị hệ thống hút khói.
    T-64B không có tổ hợp “Cobra” nhận tên gọi T-64B1. T-64BV và T-64BV1 trang bị giáp phòng ngự tích cực. Xe tăng được trang bị động cơ diezen 6TD 1000 sức ngựa mạnh hơn, có kí hiệu chỉ số M.
    Xe tăng chủ lực T-64 không dành cho xuất khẩu, vì vậy, việc bán hoặc chuyển giao nó cho các quốc gia khác không diễn ra. Seri sản xuất của nó liên tục khoảng 25 năm với nhiều tham số vượt trội hơn phần lớn các xe tăng thuộc khối NATO.
    Phần lớn số lượng T-64 nằm trong các bộ phận xe tăng trong khối quân đội Xô Viết đóng tại Đông Đức. Sau khi Liên Xô tan rã và các quân đoàn đóng tại nước ngoài rút đi, một số lượng lớn T-64 đã bị phá hủy dưới sự chứng kiến của các thanh sát viên nước ngoài. Trên cơ sở T-64, còn chế tạo được các kiểu xe tăng chỉ huy T-64K, T-64AK, T-64BK, xe kéo pháo, xe vận tải lội nước PTR-2 và các kiểu xe khác.

   Các thông số chính:
Tên gọi: T-64BV
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 3người
Khối lượng chiến đấu: 42,2
Chiều dài,m: 9,22
Chiều rộng:,m: 3,29
Chiều cao,m: 2,17
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/125
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 200+giáp phòng ngự D3
Độ dày giáp bên: 80
Động cơ: 5TDF, diezen, 700 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 60km/h
Tầm hoạt động: 500km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T64-1.jpg)

 Bản vẽ T-64:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-64banve-1.jpg)

 T-64A:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t64_21.jpg)

 và bản vẽ của T-64A

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T64abanve.jpg)

 T-64B:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-64B.jpg)

 và bản vẽ T-64BV:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-64BV_1banve-1.jpg)

 T-64BV:
1.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t-64bv1-1.jpg)

2.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-64BV.jpg)

 T-64 thuộc quân đội Ucraina: (T-64BM)

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/781px-T-64BMparadeUcraina.jpg)

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t64bm.jpg)

Bác cho em hỏi tại sao xe tăng phương Tây thường có tháp pháo theo dạng đa giác, còn xe tăng Nga có tháp pháo dạng gần với bán cầu, vỏ trứng, ưu và nhược điểm của các loại tháp pháo này.
Kết thúc cuốn sách bác có thể làm 1 cái timeline về thời gian hình thành và phát triển các dòng xe tăng được không ạ? Nếu như thế thì rất tiện cho người đọc theo dõi và so sánh.
Cảm ơn bác, topic của bác là 1 trong các topic mỗi lần vào QSVN em vào xem đầu tiên. :)

Thế mà tớ cứ tưởng T62 nầy là hàng gia bảo của bọn Abkhazia , Nga không xài nữa ... hic

Tháp pháo dạng hình cầu của dòng xe tăng Nga có khả năng chống đạn tốt hơn do điểm chạm nổ trên tháp pháo sẽ có góc chạm nổ nhỏ hơn, ưu tiên khả năng sống sót của xe tăng đổi lại sự chật chội trong không gian tháp pháo của kíp xe.
 Tháp pháo của dòng xe tăng phương Tây khoảng không gian phía trong cho kíp xe rộng rãi hơn, nhưng bù lại, mặt bên tháp pháo kiểu đứng, dễ bị đạn bắn hơn do góc chạm nổ lớn hơn nên phải dùng các kiểu giáp hỗn hợp nhiều lớp (như "Chobham"), đắt tiền hơn - ưu tiên cho kíp lái hơn.
 Cuốn sách này viết về lịch sử phát triển xe tăng từ sơ khai cho đến hiện đại mà theo thời gian. Quá trình phát triển xe tăng của từng quốc gia qua từng thời kỳ đều được viết cụ thể, mình chỉ đi dịch lại thôi.
 

     T-72 – xe tăng chủ lực tiêu chuẩn, có mặt trong lực lượng vũ trang Nga và nhiểu nước SNG.
      Sự xuất hiện của T-72 nhằm thay thế cho T-64, có những tính năng chiến đấu tốt (đặc sắc), nhưng mang những nhược điểm về hệ thống động cơ không tin cậy, bộ phần truyền động và cơ chế nạp đạn. Tất cả các nhược điểm đó đã được khắc phục trên T-72, đồng thời những tham số chiến đấu và kỹ thuật – ưu điểm của T-64 vẫn được duy trì. Không tính đến việc xe tăng mới nặng hơn T-64 đến 2 tấn, tốc độ, tầm hoạt động và sức cơ động của T-72 vẫn được duy trì và nâng cao nhờ sự trợ giúp của hệ thống động cơ mạnh hơn, bản xích rộng hơn và các thùng nhiên liệu dự trữ cũng được bổ sung. Ngoài ra, T-72 còn được biết đến là loại xe tăng rẻ, dễ trong sản xuất và khai thác sử dụng, đồng thời có rất nhiều lựa chọn trong các gói nâng cấp. Năm 1973, xe tăng gia nhập lực lượng vũ trang với tên gọi “Uran”. Thân xe sử dụng phương pháp hàn từ các tấm thép có độ dày khác nhau. Tấm thép trước đầu xe được làm từ tổ hợp thép 3 lớp, góc nghiêng 63 độ theo đường thẳng. Tháp xe có hình dạng phức tạp và phần trước tháp pháo dày 280mm
     Trong tháp pháo bố trí trưởng xe và pháo thủ. Xe tăng được lắp pháo nòng trơn 125mm D-81TM với chế độ nạp đạn tự động chạy điện, súng máy đồng trục 7,62mm PKT. Trên tháp chỉ huy lắp súng máy phòng không 12,7mm NCVT. Kính ngắm – đo xa quang học TPD-2-49 được sử dụng cho sự dẫn bắn của pháo chính, còn khi tác xạ với các mục tiêu khuất tầm nhìn, sử dụng các thiết bị quan sát bên hông. Hệ thống cân bằng pháo – tăng 2E28M cho phép xe tăng có thể bắn vào mục tiêu khi đang di chuyển. Trong quá trình sản xuất hàng loạt, những phiên bản nâng cấp mới của T-72 cũng xuất hiện. T-72A, được lực lượng vũ trang tiếp nhận năm 1979, trang bị kính ngắm – do xa laze TPD-K1 và kính ngắm ban đêm với đèn pha. Pháo chính 2A46 tăng chiều dài nòng pháo và cơ số đạn. Giáp bảo vệ được gia cố, bên thành xe được lắp hai màn chắn bằng cao sup ha thép đặc, còn tháp pháo – hệ thống bắn lựu đạn khói “Tucha”. T-72B ra đời năm 1985, trang bị tổ hợp trang bị “Svir” cho khả năng bắn tên lửa chống tăng từ nòng pháo với hệ thống dẫn bắn bán tự động theo tia (chum) laze. Trong hệ thống điều khiển hỏa lực có thước ngắm – đo xa laze TPD-K1, máy tính đường đạn, hệ thống cân bằng pháo – tăng 2E42-2 và các thiết bị khác. Hệ thống giáp phòng ngự tích cực gồm 227 hộp thép chứa các túi đựng thuốc nổ. T-72B1 được giới thiệu là T-72B không có tổ hợp “Svir”. T-72A với hệ thống giáp phòng ngự tích cực có tên gọi T-72AB. Seri sản xuất T-72 không chỉ hạn chế trong Liên bang Xô Viết mà còn ở Nam Tư, Ba Lan, Tiệp Khắc và Ấn Độ. Giữa các biến thể khác nhau, có các phiên bản xuất khẩu T-72M và T-72S (các phiên bản tái trang bị của T-72A và T-72B). Trong phần lớn các phiên bản này được chuyển giao Irak, Siri, Libi, Co oét, Algieri, Phần Lan. Sự tham gia chiến đấu của T-72 vào thời gian chiến tranh Siri – Israel năm 1982, nơi mà chúng tỏ ra vượt trội hoàn toàn so với các xe tăng của đối phương. Chúng cũng được sử dụng trong xung đột Iran – Irak tại khu vực vịnh Pecxich. Vào năm 1991, trong thành phần lực lượng vũ trang Irak, có gần 1000 T-72, tập trung phần lớn trong các đơn vị trực thuộc các sư đoàn Vệ binh Cộng hòa. T-72 còn tham gia chiến tranh tại Nam Tư (cũ) và các cuộc xung đột quân sự trong không gian Liên bang Xô Viết cũ.
     Trên gầm T-72, thiết kế và chế tạo cho lực lượng vũ trang xe cứu kéo – sửa chữa BREM-1, xe công binh IMP-2. T-72 sẽ còn phục vụ lâu dài trong Thiên niên kỷ thứ 3 vì cấu trúc của nó có khả năng nâng cấp và hiện đại hóa rộng rãi. Đặc biệt, trên gầm xe đáng tin cậy của T-72 còn được các hãng của Nam Phi, Pháp, Slovakia cùng hợp tác và thiết kế loại pháo tự hành 155mm.

   Các thông số chính:
Tên gọi: T-72B
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 3người
Khối lượng chiến đấu: 44,5
Chiều dài,m: 9,53
Chiều rộng:,m: 3,46
Chiều cao,m: 2,23
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/125
Hỗ trợ: 17,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 280 + giáp phòng ngự D3
Độ dày giáp bên: 80 + giáp phòng ngự D3
Động cơ: V-84-1, diezen, 840 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 60km/h
Tầm hoạt động: 500km.


(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T72nguyenban.jpg)

 T-72A:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-T72A.jpg)

 Bản vẽ T-72A:

1.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t72banve1.jpg)

2.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t72banve2.jpg)

 T-72B:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-72B1.jpg)

 T-72M (Irak):

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-72.jpg)

 T-72 gói nâng cấp của Nga, gần chuẩn T-90:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t72m1goinangcapnga.jpg)

cho em hỏi tại sao tank Nga thì thường có nòng khá dài,trong khi nòng tank Mỹ và các nước châu âu lại ngắn trừ 1 số ngoại lệ ?

      T-80 – dòng xe tăng đầu tiên trên thế giới với động cơ tuabin khí, có thể làm hoạt động với nhiên liệu dầu hỏa của máy bay, nhiên liệu diezen và xăng thông thường. T-80 gia nhập quân đội Liên Xô năm 1976, trước xe tăng Mỹ “Abrams” 4 năm với hệ thống động lực đồng dạng. T-80 là phiên bản hiện đại hóa một cách mạnh mẽ trên T-64A được thực hiện tại Phòng thiết kế Leningrad thuộc công xưởng Kirov.
     Vì giáp bảo vệ xe tăng được gia tăng, khối lượng xe tăng đạt đến 42 tấn, nhưng động cơ GDT-1000T 1000 sức ngựa, đảm bảo cho T-80 có tốc độ tối đa 70km/h. Đó là kỷ lục cho tốc độ của một xe tăng với khối lượng đó. Trong cấu trúc T-80 sử dụng các tổ hợp của T-64: pháo nòng trơn 125mm với hệ thống nạp đạn tự động điện – thủy lực, kính ngắm – máy đo xa tiềm vọng TPD-2-49, cơ số đạn, các chất liệu cấu thành giáp bảo vệ. Pháo được trang bị hệ thống hút khói. Xe tăng mới tiếp nhận bộ phận truyền động từ T-72 – để tăng tính cơ động cho xe tăng, các bánh đỡ có đường kính nhỏ hơn, còn độ rộng băng xích được giữ nguyên.
    Giống với T-64, vào năm 1978, T-80 nhận tổ hợp điều khiển vũ khí “Cobra” và hệ thống điều khiển hỏa lực gồm có kính ngắm – máy đo xa laze 1G42, máy tính đường đạn 1V517, hệ thống cân bằng pháo – tăng và các thiết bị khác. Nó cho phép T-80 có khả năng bắn đạn phá mảnh vào những điểm tốt nhất của quỹ đạo. Ngoài ra, hệ thống đó còn cho phép T-80 bắn cháy xe tăng của đối phương bằng tên lửa “Cobra” có điều khiển trên tầm xa 4 km với độ chính xác 80%.
    Năm 1985, nhiều xe tăng của Liên Xô nhận thêm chữ B – có nghĩa là trên các xe tăng đó được lắp hệ thống giáp phòng ngự tích cực. Với nhiều hộp hình chữ nhật, che phủ tháp pháo, thân xe và hai bên thành xe, có chứa hỗn hợp chất nổ đặc biệt. Khi các loại đạn nổ bắn vào các hình hộp đó, hỗn hợp chất nổ chứa trong đó sẽ được kích nổ và triệt tiêu hiệu quả của viên đạn xuống đến 0. Cũng trong năm đó, seri sản xuất T-80U với tổ hợp điều khiển vũ khí “Refleks”, động cơ GTD-1250 sức ngựa và được nâng cấp bởi tổ hợp giáp nhiều lớp cùng hệ thống giáp chìm phòng ngự tích cực được lắp ở đầu xe tăng. Pháo 2A46-M1 và hệ thống điều khiển hỏa lực “Irtysh” (kính ngắm – đo xa laze 1G46, máy tính toán đường đạn điện tử, hệ thống cân bằng pháo – tăng 2E42 và các thiết bị khác…), tăng khoảng cách tiêu diệt xe tăng đối phương lên 5km. Từ năm 1987, ra đời phiên bản T-80UD trang bị động cơ diezen 6TD 1000 sức ngựa thay cho động cơ tuabin khí. Đây là loại xe tăng có khả năng hoạt động rất tốt trên môi trường sa mạc, nơi nhiều bụi, cát. Trên các T-80 đời đầu, động cơ có tuổi thọ thấp trong những môi trường như vậy do sự hao mòn động cơ khi tiếp xúc với bụi cát. Phiên bản T-80 cuối cùng là T-80UM mẫu năm 1992, trang bị hệ thống qua sát cảm ứng nhiệt, thiết bị bảo vệ xe tăng khỏi phóng xạ, tổ hợp giáp phòng ngự tích cực “Arena” (T-80UM1). T-80 bắt đầu có mặt tại các Quân khu phía tây và các đơn vị quân đội Liên Xô vào cuối những năm 70 (Tk20). Trong quân đội Liên Xô, chúng không tham gia vào các hoạt động quân sự, nhưng quân đội Nga đã sử dụng chúng trong xung đột quân sự tại Chesnhia.

   Các thông số chính:
Tên gọi: T-80BV
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 3người
Khối lượng chiến đấu: 46
Chiều dài,m: 9,65
Chiều rộng:,m: 3,58
Chiều cao,m: 2,2
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/125
Hỗ trợ: 17,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 205 + giáp phòng ngự D3
Độ dày giáp bên: 80 + giáp phòng ngự D3
Động cơ: GTD-1250, diezen, 1250 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 70km/h
Tầm hoạt động: 450km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/768px-T-80.jpg)

 T-80A (chiếc bên trái, bên phải là T-72A):

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-80B.jpg)

 T-80BV:

1.
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-80BV.jpg)

2.
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t80bvrus.jpg)

 Bản vẽ T-80BV:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t80bvbanve.jpg)

 Dòng T-80U:
 T-80UD:

1.
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t-80_1.jpg)

2.
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t80udrus497ar.jpg)

 T-80UD (tiếp):
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t-80ud-in-pak-right-l.jpg)

 và bản vẽ
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/t-80udbanve.jpg)

 T-80UK:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-80UK.jpg)

T-80UM:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/T-80UM1_RU_1.jpg)

      Tháng 9 năm 1997 trong cuộc triển lãm Quân sự tại Omsk, một loại xe tăng mới lần đầu tiên được trình diễn, được thiết kế bởi Phòng thiết kế thuộc xưởng chế tạo xe vận tải Omsk. Xe tăng dưới tên gọi của xưởng là “Công trình 640”, tuy nhiên trong giới chuyên gia xe tăng nổi tiếng với tên gọi “Đại Bàng Đen”. Mẫu xe tăng này vào thời điểm hiện tại mới chỉ là nguyên bản, mang tính chất thử nghiệm. Theo đánh giá của người đại diện Bộ Quốc phòng Liên bang Nga, “Đại Bàng Đen” sẽ chỉ được trang bị cho lực lượng vũ trang Nga sau năm 2000, khi mà “Đại Bàng Đen” được đưa vào sản xuất hàng loạt.
      “Đại Bàng Đen” có cấu tạo cổ điển của xe tăng: buồng động lực – truyền động bố trí phía sau thân xe, còn lái xe ngồi phía trước, nhưng không phải dưới mà sau cửa ra vào.
      Trên mẫu thử nghiệm được trình diễn tại triển lãm, “Đại Bàng Đen” sử dụng gầm T-80 được kéo dài, tuy nhiên, khi đưa vào sản xuất hàng loạt, thân xe sẽ được thiết kế lại. Đặc biệt, đầu xe được bọc thép dày. Ngoài giáp nhiều lớp, đầu xe và bộ phận phía trước nóc xe tăng sẽ được giáp phòng ngự tích cực theo dạng giáp chìm, cho phép tăng khả năng chống lại đạn nổ. Ngoài ra, sự bảo vệ cho “Đại Bàng Đen” còn được đảm bảo bởi tổ hợp đối kháng điện – quang học “Shtora”, còn bên thành xe trang bị hệ thống phóng của tổ hợp “Dzor-M”. Trong triển lãm, xe tăng được lắp pháo nòng trơn 125mm với cơ chế nạp đạn mới, cho phép bắn các loại đạn khác nhau. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khi đưa vào sản xuất hàng loạt, “Đại Bàng Đen” sẽ được lắp pháo chính mạnh hơn từ 135 đến 152mm. Giá đỡ đạn được bố trí phía đuôi tháp pháo và tách biệt với buồng chiến đấu bởi một màn chắn thép. Trang bị hỗ trợ trên “Đại Bàng Đen” có súng máy 7,62mm đồng trục với pháo chính và súng máy phòng không 12,7mm với thiết bị điều khiển từ xa. Cho những mục đích này, “Đại Bàng Đen” cũng có thể được lắp pháo tự động 30mm 2A42, được thiết kế dành cho xe tăng T-80.
       Động cơ tuabin khí đa nhiên liệu, rõ ràng có sức mạnh không dưới 1400 sức ngựa. Bộ phận truyền động 7 bánh đỡ, còn băng xích được sử dụng cho “Đại Bàng Đen” cũng giống của T-80 nhưng rộng hơn một chút. Chắc chắn, trên xe tăng có trang bị bộ truyền động thủy lực, còn sự điều khiển sẽ được thực hiện bằng vô lăng chứ không phải tay gạt. Hệ thống treo xoắn độc lập với bộ giảm sóc thủy lực cũng được sử dụng cho “Đại Bàng Đen”.
      Dĩ nhiên là hiện tại, các thông tin về xe tăng mới của Liên bang Nga là hết sức hiếm, nhưng ngay từ bây giờ, các chuyên gia nước ngoài đã nhận định “Đại Bàng Đen” sẽ là một trong những xe tăng tốt nhất trên thế giới. Theo nhiều thông số kỹ thuật của “Đại Bàng Đen”, nói chung chưa một xe tăng của phương Tây có thể so sánh được.
   Các thông số chính:
Tên gọi: Đại Bàng Đen
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 3người
Khối lượng chiến đấu: 48
Chiều dài,m: 7,0
Chiều rộng:,m: 3,6
Chiều cao,m: 2,0
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/125
Hỗ trợ: 17,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: GTD-1400, diezen, 1400 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 70km/h
Tầm hoạt động: 500km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/dbd.jpg)     

 Một số hình ảnh về "Đại Bàng Đen"

1.
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/dbd2.jpg)

2.
(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/daibangden1.jpg)

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/dbd1.jpg)

@tankt90s: nòng dài vì pháo tăng Nga cỡ lớn hơn pháo tiêu chuẩn của NATO. Ngoài ra xe tăng Nga từ T-64 trở lên đều có khả năng bắn tên lửa chống tăng qua nòng pháo.

     

     “Sherdian” – loại xe tăng duy nhất của Mỹ, có khả năng thích ứng với hoạt động dành cho lực lượng nhảy dù, trong cấu tạo của xe tăng, sử dụng giáp nhôm.
      Công việc thiết kế loại xe tăng dành cho các đơn vị lính dù Mỹ được bắt đầu vào năm 1954. Mẫu đầu tiên dưới tên gọi T-92 đã chỉ ra rằng nó rất phức tạp trong sản xuất và trang bị của nó – pháo 76mm không thể đối chọi lại được các xe tăng Xô Viết thế hệ mới. Trong khi việc lắp đặt vũ khí mới, mạnh hơn lại đồng nghĩa với việc phải tăng khối lượng xe tăng lên, đến mức không thể tiếp nhận cho việc thả từ máy bay xuống bằng dù. Vấn đề này đã được giải quyết bằng cách thiết kế cho xe tăng mới tổ hợp pháo có khả năng bắn tên lửa chống tăng điều khiển “Shillela”. Hãng “General motors” đã giành thắng lợi trong cuộc chạy đua này và nhận đơn đặt hàng sản xuất 12 mẫu thử nghiệm XM551. Sau khi các mẫu thử nghiệm trải qua các cuộc thử nghiệm về mọi mặt, xe tăng đã được sản xuất hàng loạt và tiếp nhận vào lực lượng vũ trang năm 1965 với tên gọi M551 “Sheridan”. Thân xe từ hợp kim nhôm được kết nối bằng phương pháp hàn nhằm giảm khối lượng cho “Sherdian”. Tháp pháo bằng thép được hàn một cách truyền thống. Trên đó được trang bị pháo nòng ngắn, hệ thống cân bằng pháo – tăng theo hướng dọc – ngang. Loại pháo lớn bất thường dành cho xe tăng hạng nhẹ làm cho sự tính toán đường đạn và hiệu quả thấp khi tác xạ. Pháo 152mm đem lại khả năng bắn các loại đạn tiêu chuẩn của pháo chiến trường, đồng thời có thể bắn qua nòng tên lửa chống tăng điều khiển “Shillela”. Cuối cùng, loại pháo này cho phép tiêu diệt xe tăng đối phương trong tầm bắn hiệu quả từ 1,5 đến 2,5km. Trong khoảng cách gần hơn, xe tăng sẽ sử dụng các loại đạn thông thường với tốc độ bắn 4 phát/phút. Thân và tháp pháo “Sherdian” chỉ đảm bảo khả năng chống lại súng máy 7,62mm và mảnh đạn. Tuy nhiên, xe tăng tính cơ động cao và tốc độ tối đa 70km/h. Ngoài ra, xe tăng sau khi được chuẩn bị và lắp các hộp không thấm nước trên thân xe giúp xe tăng có khả năng bơi. Sự chuẩn bị cho xe bơi diễn ra trong thời gian 2 phút, trên mặt nước, xe có thể di chuyển với sự giúp đỡ của băng xích với tốc độ 6km/h.
    Sự tham gia chiến đấu của M551 “Sherdian” lần đầu tại Việt Nam. Trong quá trình khai thác sử dụng, xe tăng bộc lộ nhiều nhược điểm. Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, động cơ thường xuyên bị quá tải và xe tăng bị loại khỏi vòng chiến. Đạn pháo với vỏ đạn dễ cháy từ nitroxenlulo không có khả năng bắn nhanh – vỏ đạn thường cháy tồi. Tên lửa chống tăng có điều khiển “Shillela” thiếu tin cậy cũng không khá hơn. Sự hiện đại hóa với việc nâng cấp giáp bảo vệ xe tăng cũng không cải thiện được nhiều về chất lượng, đến năm 1970, seri sản xuất M551 được chấm dứt. Các đơn vị trang bị “Sherdian” được thay thế bằng xe tăng chủ lực M60A1. “Sherdian” còn tham gia cuộc xâm lược Panama năm 1989 và trong chiến dịch “Bão táp sa mạc” sau đó 1 năm.
   Trong thời kỳ từ năm 1966 đến 1970, khoảng 1700 “Sherdian” được sản xuất, và vào thời điểm hiện tại, chúng nằm trong các đơi vị đổ bộ đường không quân đội Mỹ, đồng thời trong các trung tâm huấn luyện cho các lực lượng dự bị. Một số M551 được trang bị lại, hình dạng bên ngoài của chúng giống với các xe tăng T-72 và xe chiến đấu bộ binh BMP-2 của Liên Xô nhằm mục đích phục vụ cho chương trình huấn luyện “OPFOR” (“Các lực lượng của đối phương”) trong quân đội Mỹ.

   Các thông số chính:
Tên gọi: M551 Sherdian
Phân loại : hạng nhẹ
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 15,8
Chiều dài,m: 6,3
Chiều rộng:,m: 2,82
Chiều cao,m: 2,95
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/152
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 13
Độ dày giáp bên: 13
Động cơ: “Detroy Diezen” 6V-53T, diezen, 300 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 70km/h
Tầm hoạt động: 600km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/m551-sheridan_2.jpg)

 M551 "Sherdian":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/800px-M551-Sheridan.jpg)

  M551 "Sherdian" được tái trang bị giống BMP:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M551toBMP.jpg)

     M60 nằm trong dòng xe tăng chủ lực Mỹ do Mỹ sản xuất. M60 và những biến thể cuối cùng của nó, cùng với M1 “Abrams”, tạo nên lực lượng xe tăng quân đội Mỹ.
     M60 được thiết kế trên cơ sở xe tăng hạng trung M48 “Patton” và khác với M48 về trang bị hỏa lực và các tổ hợp động lực. So với M48, không ít các chi tiết, tổ hợp trên M60 có những điểm giống và có thay thế cho (lẫn) nhau.
     M60 trang bị pháo L7 105mm của Anh, được cấp giấy phép sản xuất tại Mỹ và đảm bảo tính đồng nhất với tiêu chuẩn NATO. Loại pháo này, theo tên gọi của Mỹ là M68, có tính năng vượt trội hơn hẳn pháo 90mm trên “Patton”. Tuy nhien, phiên bản M60 đầu tiên không có hệ thống cân bằng pháo – tăng, làm giảm tính hiệu quả của pháo trong trường hợp tác xạ khi xe tăng đang di chuyển. Trang bị hỗ trợ trên M60 có súng đồng trục 7,62mm và súng máy tổng hợp 12,7mm được lắp trên tháp chỉ huy.
     M60 là xe tăng đầu tiên trong số các xe tăng Mỹ tiếp nhận động cơ diezen với quạt tuabin và một số lớn các chi tiết của bộ phận truyền động được chế tạo từ hợp kim nhôm. Việc này đảm bảo khối lượng của M60 không cao hơn nhiều so với M48 mà vẫn đảm bảo được mục tiêu tăng giáp cường giáp bảo vệ.
     Hãng “Kraisler” bắt đầu sản xuất M60 từ năm 1960 và sau đó 2 năm đã giới thiệu phiên bản M60A1 với cấu trúc tháp pháo mới, hệ thống cân bằng pháo – tăng theo hai chiều dọc – ngang và thiết bị quan sát ban đêm. Từ năm 1972, phiên bản M60A2 được sản xuất với pháo nòng ngắn 152mm, có thể bắn đạn với vỏ đạn dễ cháy và tổ hợp phóng dành cho tên lửa chống tăng có điều khiển “Shillela”. Sau này, xe tăng kiểu này đã được thừa nhận là không thành công và bị rút khỏi lực lượng vũ trang. Biến thể cuối cùng, M60A3, nằm trong trang bị lực lượng lính thủy đánh bộ từ năm 1980, có hệ thống giáp phản ứng nổ, cùng loại với giáp phòng ngự tích cực “Bleizer” của Israel, được thiết kế và tiếp nhận trên M60 tại các cuộc xung đột khu vực Cận Đông trong những năm 70. M60A3 được hiện đại hóa hệ thống điều khiển hỏa lực với kính ngắm – đo xa laze và máy tính đường đạn điện tử nhằm tăng độ chính xác khi tác xạ. Nòng pháo có hệ thống hút khói. Tổng cộng hơn 12 500 với toàn bộ các biến thể đã được sản xuất, hiện tại vẫn đang phục vụ trong lực lượng thiết giáp của các quốc gia khác nhau, đồng thời cũng có mặt trong các quốc gia có khả năng sản xuất các loại xe tăng cho riêng mình. Đó là Israel, Nhật Bản, Áo, Hàn Quốc, Italia. Trong các quốc gia cuối cùng, thậm chí đã được cấp giấy phép sản xuất M60 và đã bắt đầu thực hiện công việc đó.

   Các thông số chính:
Tên gọi: M60A1
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 52,6
Chiều dài,m: 9,44
Chiều rộng:,m: 3,63
Chiều cao,m: 3,27   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/105
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: TCM, diezen, 750 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 48km/h
Tầm hoạt động: 483km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/m601.jpg)

 M60 và các biến thể:

 M60:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M60.jpg)

 M60A1:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M60A1-Patton.jpg)

 M60A2:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M60A2.jpg)

 M60A3:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M60A3.jpg)

 M60A3 nâng cấp:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M60A3nangcap.jpg)

 Bản vẽ M60A3:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M60A3banve.gif)

     Sau khi kết thúc quá trình hợp tác xản xuất xe tăng chủ lực cùng Cộng hòa Liên bang Đức, người Mỹ bắt tay vào thiết kế những cấu trúc cơ bản cho dòng xe tăng chủ lực của mình. Sau khi trải qua các cuộc thí nghiệm, mẫu thiết kế của hãng “Kraisler”, đã được duyệt nhằm mục đích hoàn thiện và nâng cấp. Sau đó vào năm 1980, chúng được đưa vào sản xuất hàng loạt dưới tên gọi M1” Tướng Abrams”. Những chiếc xe tăng được vinh dự mang tên một vị tướng chỉ huy xe tăng, trong loạt sản xuất đầu tiên, được trang bị pháo nòng trơn M68 105mm (được cấp giấy phép sản xuất từ Anh) có hệ thống cân bằng pháo – tăng điện – thủy lực theo hai phương dọc và ngang. Trang bị hỗ trợ gồm hai súng máy 7,62mm, một trong số đó được gắn đồng trục với pháo chính, và súng phòng không 12,7mm. So với các dòng xe tăng trước, “Abrams” vượt trội hơn ở hệ thống giáp bảo vệ. Thân xe được ghép bằng phương pháp hàn, cùng tháp pháo giáp bảo vệ nhiều lớp, cấu tạo bởi nhiều vách ngăn, giống giáp “Chobhem” đã được sử dụng trên các xe tăng “Challenger” và “Leopard” 2. Ngoài ra, kíp xe được bảo vệ (cách ly) với cơ số đạn và nhiên liệu bởi một màn ngăn bọc thép. Giá đỡ đạn bố trí tại buồng phía cuối tháp pháo, có nắp trên nóc xe. Trong trường hợp buồng chứa đạn bị cháy hay đạn bị kích nổ, toàn bộ năng lượng của vụ nổ sẽ được đẩy ra ngoài theo cửa này. Các thùng nhiên liệu được trang bị hệ thống chữa cháy mạnh với sự sử dụng khí (ga) hóa lỏng, không gây nguy hiểm cho kíp xe.
    Từ năm 1985, quân đội Mỹ tiếp nhận xe tăng M1 “Abrams” với pháo nòng trơn 120mm M256 (theo giấy phép sản xuất của hãng “Reinmetall” – Đức) và vì thế, cơ số đạn giảm xuống còn 40 viên. Pháo chính 120mm có thể bắn đạn nổ và đạn dưới cỡ nòng và giáp bảo vệ mạnh hơn (khối lượng giáp bảo vệ trên M1 chiếm khoảng 55% khối lượng xe tăng). Giáp được cấu tạo bởi những chất liệu đặc biệt từ Uran được làm nghèo, có độ đặc gấp 2,5 lần giáp làm từ thép. Vì sự phóng xạ gia tăng của các nguyên liệu này, người ta đã lắp vào buồng phía đầu xe và pha bên ngoài bằng những tấm thép dày. Việc này chỉ được thực hiện trong các hoạt động quân sự. Sự tiếp nhận kiểu giáp này tăng khả năng sống còn cho xe tăng trước mọi loại đạn. Vào đầu những năm 90, công ty “General Dainemics” một lần nữa hiện đại hóa cho “Abrams” M1A2 có trang bị các hệ thống điện tử và giáp bọc thép mới. Chỗ ngồi của chỉ huy xe tăng được trang bị hệ thống kính ngắm cảm ứng nhiệt với hai màn hình và hệ thống quan sát, co thể bố trí trên nóc tháp chỉ huy và trước cửa của thành viên nạp đạn trong kíp xe. Hệ thống điều khiển hỏa lực có máy đo xa – laze trên CO2 và máy tính toán đường đạn mới với sự tăng thể tích bộ nhớ, được áp dụng hệ thống dẫn đường từ vệ tinh và hệ thống vô tuyến điện nhằm xác định mục tiêu. Giáp chìm trên đầu xe tăng khả năng bảo vệ xe tăng. M1A2 đồng thời được trang bị kiểu xích mới nhằm tăng độ dẻo dai với sự thay đổi các tấm ốp, lót cao su.
    “Abram” được bố trí tại Ả rập Saudi năm 1991 trong chiến dịch “Bão táp sa mạc”, nơi xuất hiện nhược điểm của hệ thống động cơ đa nhiên liệu tuabin khí làm sạch bằng không khí. Một số xe tăng, đã bị hỏng động cơ và bị loại khỏi vòng chiến khi chưa kịp đối đầu với các xe tăng Irak. Ngày nay, “Abrams” được đánh giá là một trong những xe tăng được trang bị hỏa lực và giáp tốt nhất trên thế giới. Tổng cộng đến năm 1993, tại Mỹ có khoảng 6800 M1 với các phiên bản khác nhau. Ả rập Saudi đã kí kết các hợp đồng chuyển giao loại xe tăng này nhằm thay thế cho các xe tăng Pháp AMX-30.

   Các thông số chính:
Tên gọi: M1A2 Abrams
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 62,5
Chiều dài,m: 9,83
Chiều rộng:,m: 3,65
Chiều cao,m: 2,43   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: “Laycoming” AGT-1500, tuabin khí, 1500 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 67km/h
Tầm hoạt động: 450km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/tank_abrams02M1A2.jpg)

 Abrams:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/tank_abrams.jpg)

 M1A1 "Abrams":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M1A1Abrams.jpg)

 M1A2 "Abrams":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AbramM1A2.jpg)

 Bản vẽ:
1. "Abrams":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Abramsnguyenbanve.jpg)

2. M1 "Abrams":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/M1banve.jpg)

 "Abrams" hoạt động tại Irak:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Iraq-m1_abrams.jpg)

     Năm 1946, Chính phủ Pháp ra quyết định thiết kế loại xe tăng hạng nhẹ có cấu trúc đặc biệt. Yêu cầu kỹ thuật phải đảm bảo loại xe tăng này khoảng 13 tấn để có thể vận chuyển bằng đường không. Sau 2 năm chạy thử, năm 1952, loại xe tăng này được đưa vào sản xuất hàng loạt.
     Theo cấu trúc AMX-13 khác hoàn với các dòng xe tăng hạng nhẹ thông thường. Động cơ được bố trí phía trước xe, nằm tiếp sau là buồng điều khiển, cuối cùng là buồng chiến đấu. AMX-13 là xe tăng đầu tiên được trang bị hệ thống nạp đạn tự động cho pháo chính.
      Vấn đề cân bằng cho xe tăng khi tác xạ được giải quyết bằng việc tiếp nhận tháp pháo. Nó gồm hai phần: trên và dưới. Phần dưới được lắp như tháp pháo trên các xe tăng thông thường. Phần trên với pháo chính được gắn vào hai trục nâng, có thể di chuyển theo phương thẳng cho pháo thủ khi ngắm mục tiêu. Điều đó cho phép ngoài việc bố trí 2 người thuộc kíp xe trong tháp pháo, có thể lắp thêm hai hộp tiếp đạn dạng xoay với 6 viên đạn trong mỗi hộp. Với sự trợ giúp này, cho phép pháo chính có khả năng nạp đạn tự động. Do sự giật về phía sau của nòng pháo, trong hộp tiếp đạn xảy ra sự xoay và đẩy (giải phóng) viên đạn tiếp theo – sẽ trượt và được đưa lên tang quay, có trục khớp với trục nòng pháo. Sau đó viên đạn được đẩy tự động vào nòng và thực hiện sự tác xạ. Sự tiếp nhận thiết bị này không chỉ cho phép tốc độ bắn của pháo đạt 10 đến 12 viên/phút mà còn rút gọn kíp xe xuống còn 3 người.
      Sự khác nhau giữa các xe tăng AMX-13 chủ yếu nằm ở kiểu tháp pháo. Trên các phiên bản đầu tiên, AMX-13 lắp pháo FL-10 nòng rãnh xoắn 75mm, đến năm 1966 được thay thế bằng pháo 90mm với bộ hãm đầu nòng và thiết bị hút khói. Dành cho các quân đoàn thực dân, có AMX-13 với tháo pháo FL-11 trang bị pháo nòng ngắn 75mm. Dành cho xuất khẩu là AMX-13 với tháp pháo FL-12 với pháo 105mm, bắn được đạn pháo cùng loại với đạn pháo trên AMX-30, nhưng ít thuốc nổ hơn. Phiên bản cuối cùng trang bị tháp pháo FL-15, được thiết kế năm 1983 trên cơ sở FL-12 và được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực mới nhất, gồm có tổ hợp kính ngắm quan sát ngày và đêm của pháo thủ, máy đo xa laze và máy tính đường đạn. Trang bị hỗ trợ trên AMX-13 có súng máy 7,5mm, còn từ những năm 60, trên một số xe tăng được trang bị 4 hệ thống phóng tên lửa chống tăng điều khiển SS-11 (trên bộ phận đầu tháp pháo) hoặc 6 hệ thống phóng tên lửa chống tăng điều khiển “Hot”.
    Trên xe tăng trang bị động cơ bộ chế hòa khí 8 xilanh 8Gxb do hãng SOFAM sản xuất với hệ thống làm mát bằng chất lỏng (nước) và hộp truyền động 5 tầng với các bộ đồng bộ. Cơ chế quay được thực hiện bởi bộ vi sai kép (đôi).
    Trong bộ phận truyền động mỗi bên thành xe có 6 trục nâng với hệ thống giảm sóc bên trong. Bánh dẫn động bố trí phía trước, bánh dẫn hướng, phía sau. Băng xích bằng thép với bản lề mở có những mắt xích có thể tháo rời.
    Vỏ thép của AMX-13 có thể chống được mảnh đạn, và với việc lắp thêm các diềm chắn hai bên thân xe có thể chịu được đạn xuyên giáp 20mm.
     AMX-13 được sử dụng rộng rãi đối với nhiều quốc gia trên thế giới: từ 7700 xe tăng được sản xuất, 3400 trong số đó được bán ra nước ngoài. Hiện nay, AMX-13 có mặt trong các lực lượng vũ trang của 13 quốc gia, còn ở Pháp, Ấn Độ, Israel, Ai Cập và một số nước khác, chúng đã bị rút khỏi lực lượng vũ trang và được bảo trì.


   Các thông số chính:
Tên gọi: AMX-13
Phân loại : hạng nhẹ
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 15
Chiều dài,m: 6,36
Chiều rộng:,m: 2,5
Chiều cao,m: 2,3   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/90
Hỗ trợ: 1/7,5
Độ dày giáp đầu: 40
Độ dày giáp bên: 20
Động cơ: SOFAM 8Gxb, bộ chế hòa khí, 250 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 60km/h
Tầm hoạt động: 400km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/amx-13.jpg)

 AMX-13:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AMX-13Lemos_JPG.jpg)

 Bản vẽ AMX-13:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AMX-13banve.jpg)

 Hệ thống tên lửa bắn loạt MLRS trên gầm AMX-13:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AMX-13tenluaphongloat.jpg)

Cái này hình như PS phải không bác  ;D

     Xe tăng chủ lực của Pháp được thiết kế theo các tiêu chuẩn đồng nhất giữa các quốc gia Cộng hòa Liên bang Đức, Italia và Pháp. Sau khi ra khỏi khối NATO, Pháp đã quyết định nghiên cứu công trình thiết kế một cách chủ động, và xe tăng mới vào năm 1966 đã được đưa vào sản xuất dưới tên gọi AMX-30. Xe tăng có cấu tạo cổ điển: phòng điều khiển nằm phía trước phải, buồng động cơ – phía cuối xe. Thân xe được lắp ghép bằng kết cấu hàn, nhưng giáp bảo vệ cho xe tăng bị đánh giá là điểm yếu, chỉ có khả năng bảo vệ xe tưang khỏi đạn xuyên giáp cỡ nhỏ, mảnh đạn và đạn phá mảnh. Trên thị trường vũ khí thế giới, xe tăng Pháp được đánh giá là mặt hàng có tính cạnh tranh cao nhờ được trang bị hóa lực mạnh và giá cả thấp. So với xe tăng hạng nhẹ AMX-13 trang bị pháo 105mm, AMX-30 cũng được trang bị pháo chính rãnh xoắn 105mm, giống về tính năng với pháo L7 (Anh), nhưng có chiều dài nòng pháo lớn hơn (gấp 56 lần đường kính nòng pháo) với hệ thống hút khói làm từ hợp kim magiê. Trong thành phần cơ số đạn có các loại đạn do Pháp sản xuất và có thể bắn qua nòng pháo L7 của Anh. Trên các phiên bản đầu tiên, AMX-30 trang bị súng đồng trục 12,7mm. Khác biệt nữa là trang bị cơ bản trên xe tăng có bộ phận tản nhiệt và giảm giật. Sự giật về phía sau của nòng pháo sau khi tác xạ được hấp thu bởi thiết bị chống giật mạnh, còn sự tản nhiệt (thông gió) của nòng pháo xảy ra bằng sự nén không khí. Trên tháp pháo, bên phải pháo chính là vị trí của chỉ huy xe và pháo thủ có hệ thống điều khiển hỏa lực, người nạp đạn ngồi bên trái. Trên tháp chỉ huy được lắp 10 thiết bị quan sát tiềm vọng, còn phía trước chúng là tổ hợp kính ngắm quan sát ngày và đêm của trưởng xe. Thậm chí, không tính đến việc pháo chính không trang bị hệ thống cân bằng pháo – tăng, AMX-30 vẫn bán “đắt hàng”, dây chuyền sản xuất của nó còn được Tây Ban Nha đặt mua, nơi dưới tên gọi MX-30S, các biến thể của xe tăng được sản xuất dành cho các quốc gia có khí hậu nhiệt đới.
      Xe tăng được trang bị kính ngắm ngày và đêm, hệ thống bảo vệ xe khỏi phóng xạ của vũ khí hạt nhân, đồng thời tiếp nhận các trang bị cho xe có thể hoạt động trong môi trường nước dưới độ sâu 4 mét. Trên AMX-30 lắp động cơ diezen đa nhiên liệu 12 xilanh HS-110-2 củ hãng “Isano – Soyuz”. Hộp truyền động cơ học có 5 bộ truyền động trước và 5 bộ truyền động sau. Trong bộ phận truyền động có 5 bộ trục nâng trên hệ thống treo xoắn. Bánh dẫn động bó trí phía sau.
     Vào năm 1982, các đơn vị xe tăng quân đội Pháp tiếp nhận phiên bản hiện đại hóa AMX-30B2, với sự nâng cấp hệ thống điều khiển hỏa lực (máy đo xa laze, máy tính đường đạn, camera cảm ứng nhiệt), và động cơ mạnh hơn. Cùng với súng máy đồng trục 12,7mm, AMX-30B2 còn trang bị một pháo 20mm có thể hoạt động độc lập theo góc thẳng 40 độ. Nó có thể sử dụng trong điều kiện trên núi và đường phố. Các loại đạn mới được thiết kế cho pháo chính 105mm, có thể xuyên thép dày 350mm trong tầm bắn hiệu quả 2000m. Sự phát triển tiếp theo AMX-32 với tổ hợp giáp trước xe và tháp pháo. Xe tăng dành cho xuất khẩu có hai phiên bản trang bị hỏa lực khác nhau: pháo rãnh xoắn 105mm và pháo nòng trơn 120mm. Năm 1983 lần đầu tiên phiên bản xe tăng mới trong dòng AMX được trình diễn một cách công khai: AMX-40 với pháo nòng trơn 120mm GIAT. Trong cấu tạo của nó sử dụng nhiều chi tiết và tổ hợp của xe tăng AMX-32. Tổng cộng từ năm 1966 đến 1986, khoảng 2800 AMX-30 với các biển thể đã được sản xuất. Khoảng một nửa trong số chúng được xuất khẩu sang Hy Lạp, Tây Ban Nha, Venezuela, Quata, Các Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất, Ả rập Saudi, Chile, đảo Síp, nơi mà AMX-30 và các biến thể của chúng còn phục vụ đến bây giờ.
    Trên cơ sở AMX-30, đã xuất hiện các phiên bản xe chiến đấu đặc biệt khác nhau, trong số đó có hệ thống phòng không tự hành “Roland”, lựu pháo tự hành 155mm, xe tăng làm cầu, hệ thống phòng không tự hành AMX-30SA và các hệ thống khác.
 
    Các thông số chính:
Tên gọi: AMX-30B2
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 37
Chiều dài,m: 9,48
Chiều rộng:,m: 3,1
Chiều cao,m: 2,8   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120; 1/20
Hỗ trợ: 1/7,62
Độ dày giáp đầu: 80
Độ dày giáp bên: 40
Động cơ: “Ispano – Soyuz”, diezen, 720 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 65km/h
Tầm hoạt động: 650km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/amx301.jpg)

 AMX-30 với giáp phản ứng nổ:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/amx30giaphanungno.jpg)

 AMX-30B2:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AMX30B2.jpg)

 Bản vẽ AMX-30:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AMX-30banve.jpg)

 AMX-32:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/amx_32.jpg)

 Bản vẽ màu cấu tạo AMX-32:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/amx-32banvecautao.jpg)

 AMX-40:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AMX-40.jpg)

 Hệ thống phòng không "Roland":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/AMX-30_Roland.jpg)

      Xe tăng “Leclerc” nhận tên gọi theo họ một viên tướng Pháp trong thời gian Chiến tranh Thế giới thứ hai.
      Sự đặc biệt của “Leclers” có cấp độ hệ thống điện tử hóa cao, giá thành của các thiết bị này chiếm một nửa giá trị xe tăng. Hệ thống máy tính điện tử điều khiển hỏa lực dẫn đường cho đạn, điều khiển công việc của các thiết bị khác, đồng thời cả hệ thống động lực, điều khiển sự ma sát và hộp truyền động, thực hiện sự điều khiển hệ thống bảo vệ khỏi sự tương tác giữa các loại đạn có sức công phá lớn. Ngoài ra, hệ thống máy tính điện tử bên thành xe tăng có thông tin giọng nói với bộ nhớ 600 khẩu lệnh, có thể thông báo cho kíp xe thông tin về sự trục trặc, hỏng hóc của xe tăng và sự thay đổi cục diện, bối cảnh.
    Hệ thống điều khiển hỏa lực trên “Leclers” có khả năng bắn cháy trong thời gian 1 phút 6 mục tiêu chỉ với một phát bắn và độ chuẩn xác lên tới 95%. Tầm bắn hiệu quả đối với mục tiêu xa nhất, có sự trợ giúp của kính ngắm laze lên đến 8000 mét.
    Sự tiếp nhận cấu trúc môđun trong việc bọc thép cho bộ phận đầu xe và tháo pháo có tính nguyên tắc bước tiến trong sự đảm bảo khả năng phòng thủ cao. Các khối giáp với chất liệu gốm có thể thay thế dễ dàng trong điều kiện chiến trường trong trường hợp bị thương tổn và hiện đại hóa (cải tiến). Động cơ ít khí thải chiếm diện tích rất nhỏ trong xe, bằng 1/3 so với buồng động cơ cùng loại trên xe tăng “Leopard” 2. “Leclerc” trang bị pháo nòng trơn CN 120-26 120mm có hệ thống cân bằng dọc – ngang và hệ thống hút khói. Thiết bị nạp đạn tự động đảm bảo tốc độ nạp đạn 12 viên/phút. Người Mỹ tỏ ra rất thích thú với hệ thống này, và đã lên kế hoạch lắp hệ thống này lên “Abrams”. Trong thành phần trang bị hỗ trợ có súng đồng trục 7,62mm và súng máy phòng không 12,7mm với sự điều khiển từ xa. Theo hai bên tháp pháo được bố trí hệ thống “Galics”, được giới thiệu như 2 khối với 9 súng phóng lựu trong mỗi khối. Các súng phóng lựu (bên thành xe) được nạp lựu đạn khói, 3 lựu đạn chống bộ binh và hai lựu đạn hoạt động dưới dạng bẫy. Hệ thống treo thủy khí động lực và băng có bản lề cao sup ha kim loại đảm bảo cho xe tăng di chuyển êm và cơ động trên địa hình gô ghề. Không có sự chuẩn bị trước, xe tăng có thể vượt chướng ngại vật sâu 1 mét, và khi sử dụng các dụng cụ tương thích – 4 mét.
    Hiện tại, “Leclerc” chưa giải phóng được nhược điểm về trọng lượng, tính chất của bất kỳ xe tăng thế hệ mới nào. Theo đánh giá của các chuyên gia, sự bố trí hệ thống nạp đạn tự động trong tháp pháo kéo theo việc thể tích tháp pháo sẽ phải tăng lên, sau đó khối lượng của xe tăng cũng sẽ tăng theo. Ngoài ra, sự phân bố tháp pháo với buồng chật hẹp các thành viên trong tổ lái và cản trở những nhu cầu cần thiết của người lính xe tăng trong trận đánh và tạo ra sự khó khăn khi tiếp cận với pháo chính.
    Hệ thống điều khiển thông tin xe tăng được thiết kế với sự tiếp nhận các hệ thống điện tử một cách rộng rãi, đã chứng minh hiệu quả trên máy bay, nhưng với sự sử dụng cho các phương tiện kỹ thuật hoạt động trên mặt đất với các điều kiện khai thác sử dụng hiện đại khác, hệ thống này vẫn phải chứng minh sự tin cậy của nó. Chính vì trên không, các tổ hợp không bị ảnh hưởng tới sự chịu tải trọng lớn, bụi, sự lạnh, cháy, rung lắc và các va đập thường xuyên. Hiện tại, trong quan trình thử nghiệm và khai thác vận hành của xe tăng, nhiều tổ hợp trong hệ thống điều khiển thông tin xe tăng hay bị ngắt (tắt) nhằm tránh khỏi hư hỏng.
    “Leclerc” được đánh giá là một trong những xe tăng chủ lực có triển vọng trên thế giới, hiện này, công việc thiết kế biến thể của nó “Leclerc” 2 đang được tiến hành.
     Sự sản xuất hàng loạt “Leclerc” được bắt đầu từ năm 1995 cho quân đội Pháp và cho xuất khẩu, cho Các Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất. Nhu cầu cho quân đội Pháp: từ 800 đến 1000 xe tăng. Trên Cận Động, “Leclerc” được vận chuyển cho đối tác theo đường không bằng máy bay vận tải hạng nặng An-124 “Ruslan” – được Nga sản xuất với mục đích vận chuyển các xe chiến đấu có khối lượng tương đương “Leclerc”.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Leclerc
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 54,6 tấn
Chiều dài,m: 9,87
Chiều rộng:,m: 3,71
Chiều cao,m: 2,2   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120;
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: VD V8X-1500, diezen, 1500 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 70km/h
Tầm hoạt động: 550km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leclerc.jpg)

 Leclers:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leclerc1.jpg)

 Leclerc trang bị hệ thống vượt sông:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Leclerchethongvuotsong.jpg)

 Leclerc dưới chân Khải hoàn môn:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leclercduoikhaihoanmon.jpg)

 Bản vẽ cấu tạo "Leclerc":

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/leclercbanvecautao.jpg)

     Cho đến đầu những năm 60, trong lực lượng vũ trang Thụy Sĩ biên chế các loại xe tăng Anh “Senturion” và xe tăng hạng nhẹ AMX-13 của Pháp. Chất lượng chiến đấu của chúng phù hợp với mục đích của người Thụy Sĩ, tuy nhiên, trong quá trình khai thác vận hành trên địa hình đồi núi, “Senturion” đã trở nên cồng kềnh, kém cơ động, vì thế, Chính phủ Thụy Sĩ đưa ra quyết định cho nền Công nghiệp Quốc phòng phát triển về việc thiết kế loại xe tăng hạng trung có cấu tạo đặc biệt. Năm 1958, mẫu thử nghiệm Pz 58 đã được chuẩn bị, sau một vài công đoạn hoàn thiện và trang bị pháo 105mm rãnh xoắn, xe tăng được tiếp nhận vào lực lượng quân đội Thụy Sĩ dưới tên gọi Pz 61. Theo các tính năng chiến đấu, nó phù hợp với yêu cầu trong thời điểm đó tuy vẫn còn một nhược điểm cơ bản: thiếu hệ thống cân bằng pháo – tăng, trang bị hỗ trợ gồm pháo 20mm và súng máy 7,5mm. PZ 68 được thiết kế dựa trên cơ sở Pz 61, với tính toán đặc biệt phù hợp với địa hình đồi núi của quốc gia.
    Điểm đầu tiên là kích thước của xe tăng. Giống như Pz 61, Pz 68 được thiết kế trong tính toán có thể vận bằng đường sắt qua các đường hầm hẹp xuyên qua núi với chiều rộng 3,2 mét. Vì thế, chiều rộng xe tăng – 3140mm.Với dự tính xe tăng có thể di chuyển qua các cầu dành cho xe cơ giới thông thường, khối lượng Pz 68 – không quá 40 tấn. Và cuối cùng, hệ thống truyền động với 6 cơ cấu truyền động trước và 6 cơ cấu truyền động sau cần thiết cho xe tăng có thể di chuyển lùi theo đường núi không rộng, không thuận lợi cho xe tăng. Pz 68 có cấu tạo truyền thống: phòng lái nằm phía trước, nơi lái xe ngồi bên phải, trung tâm – buồng chiến đấu, và cuối xe – buồng động cơ. Vị trí của trưởng xe, pháo thủ và nạp đạn được bố trí trong tháp pháo.Phía trên trưởng xe và nạp đạn có hai tháp nhỏ, bố trí thiết bị quan sát, còn thành bên trái tháp pháo có cửa nhỏ cho sự tiếp đạn và đẩy vỏ đạn sau khi bắn.
    Trong kết cẩu của Pz 68 có sự vay mượn từ xe tăng Tây Đức “Leopard” 1 và T-62 (Liên Xô). Không tính đến nền Công nghiệp Quốc phòng phát triển của Thụy Sĩ, động cơ 8 xilanh diezen chữ V – được đặt mua từ Tây Đức. Xe tăng được trang bị pháo rãnh xoắn 105mm Pz Kan 61 (phiên bản pháo L7A1 đã được cấp giấy phép sản xuất), chế tạo tại Thụy Sĩ có tốc độ bắn 9 viên/phút. Điểm khác biệt với thế hệ trước trên Pz 68 đã có hệ thống cân bằng pháo – tăng theo phương dọc – ngang, còn súng máy đồng trục 7,5mm được lắp thay thế pháo 20mm. Ngoài súng đồng trục và súng máy phòng không, bên cạnh tháp chỉ huy của Pz 68 còn có hệ thống phóng lựu 71mm dành cho mồi bẫy hồng ngoại. Đồng thời còn có lựu đạn khói thông thường, được lắp hai bên thành tháp pháo. Pz 68 được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại với máy tính đường đạn điện tử, kính quan sát ban đêm và kính ngắm mới cho pháo thủ. Trong những lần hiện đại hóa tiếp theo, giữa những năm 90, trên các loạt sản xuất thứ 2 và thứ 4, Pz 68 được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực vi tính hóa.
    Ngoài ra, Pz 68 là xe tăng đầu tiên bắt đầu trang bị hệ thống chống đạn có sức công phá lớn và hệ thống chữa cháy tự động hóa. Tổng cộng đã có 400 Pz 68 với 4 biến thể hầu như không khác nhau, được sản xuất hàng loạt đến năm 1984. Sau khi hiện đại hóa hệ thống điều khiển hỏa lực và hệ thống phòng ngự đạn có sức công phá mạnh, chúng nhận tên gọi Pz 68/88. Trên cơ sở Pz 68 đã thiết kế được pháo tự hành 155mm Pz K68, hệ thống pháo phòng không tự hành đồng trục 35mm, xe cứu kéo – sửa chữa và xe làm cầu.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Pz 68
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 39,7 tấn
Chiều dài,m: 9,49
Chiều rộng:,m: 3,14
Chiều cao,m: 2,75   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/105;
Hỗ trợ: 2/7,5;
Độ dày giáp đầu: 60
Độ dày giáp bên: 30
Động cơ: MTU MB 837 Ba-500, diezen, 660 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 55km/h
Tầm hoạt động: 350km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Pz68-1.jpg)

 Phiên bản trước Pz 66:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/PZ-61.jpg)

 Pz 68/88:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Pz_68-88.jpg)

 Xe phòng không tự hành trên gầm Pz 68:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/pz68-flak.jpg)

 Xe làm cầu:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Pz68xelamcau.jpg)

Góp với ông anh daibangden và các bác 1 ít hình vẽ bên trong xe tăng:

Đầu tiên là BMP 1:

Tháp pháo và hệ thống nạp đạn tự động:

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/az1io.jpg)

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/untitled20mg.gif)

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/bmp10366he.jpg)

:

Toàn cảnh:

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/bmp0jl.jpg)

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/bmp15gu.jpg)

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/bmp10432ex.jpg)

     “Elephat” (“Con voi”) được giới thiệu là một phiên bản hiện đại hóa triệt để của xe tăng Anh “Senturion”, có mặt trong lực lượng xe tăng Nam Phi khoảng 3 thập kỷ.
     Các cuộc xung đột quân sự giữa Angola và Nam Phi trong những năm 70 đã bắt buộc Nam Phi phải tái vũ trang cho quân đội. Đặc biệt, sự cấp bách đó càng cần thiết hơn khi vào năm 1975, tại Angola xuất hiện các đơn vị quân đội Cuba với các phương tiện kỹ thuật quân sự do Liên Xô sản xuất. Để có thể chống lại các xe tăng T-55, “Senturion” cần phải hiện đại hóa triệt để.
    Phiên bản xe tăng được hiện đại hóa đầu tiên được gọi là “Elephant” 1A được trang bị pháo 105mm rãnh xoắn L7 thay cho pháo 83,8mm trên “Senturion” trước kia. Xe tăng tiếp nhận động cơ mới 750 sức ngựa và hệ thống truyền động hiện đại hơn. Năm 1985, xe tăng được mổ xẻ nghiên cứu nâng cấp hoàn toàn. Biến thể “Elephant” mới có thân xe mới được kéo dài và gia tăng giáp bảo vệ. Tháo pháo mới với các kính ngắm và thiết bị tiềm vọng có thể quay tốc độ cao hơn, còn pháo chính được trang bị hệ thống hút khói với máy bơm chìm. Để đảm bảo sự cơ động cho xe tăng nặng hơn 50 tấn, sức mạnh động cơ được gia tăng lên 950 sức ngựa. Bộ phận truyền động được hiện đại hóa một cách đáng kể - hệ thống treo là xà cân bằng, trên trục xoắn. Xe tăng “Elephant” 1B bắt đầu gia nhập lực lượng quân đội Nam Phi năm và các xe tăng A1 cũng đang được kế hoạch hóa nâng cấp lên chuẩn 1B. Nhưng sự thay đổi chính trị trên lục địa phía Nam Châu phi đã cản trở kế hoạch. Tuy nhiên trong mọi nỗ lực, Chính phủ Nam Phi vẫn cung cấp tài chính cho công việc thiết kế xe tăng kiểu mới dưới kí hiệu TTD (xe tăng nhằm biểu dương sức mạnh trước kẻ thù của Nam Phi). Xe tăng mới có cấu trúc cổ điển, kíp xe 4 người. Lái xe ngồi bên phải trong bộ phận phía trước buồng lái, còn bên trái là buồng chứa đạn. Trong phòng tác chiến, nạp đạn ngồi bên trái, bên phải – trưởng xe và pháo thủ. Có thể nói rằng, xe tăng TTD đã thể hiện được toàn bộ các thành quả cuối cùng trong công nghiệp thiết kế xe tăng. Giáp trước xe và tháp pháo được lắp các tấm giáp nhiều lớp, sự tiếp nhận động cơ diezen đa nhiên liệu 1250 sức ngựa; sử dụng hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại nhất. Mặc dù nguyên mẫu TTD sử dụng pháo 105mm GT3 ( phiên bản pháo L7), nhưng khi đưa vào sản xuất hàng loạt, có thể TTD được lắp pháo 120mm, thậm chí là 140mm. Ngoài ra, vũ khí hỗ trợ có 2 súng máy 7,62mm “Brauning”, một súng đồng trục với pháo chính, súng còn lại lắp trên nóc tháp pháo. Điểm đặc biệt của TTD cở chỗ hệ thống phóng lựu đạn khói cũng được bố trí đồng thời trên nóc tháp pháo, đảm bảo cho địa bàn hoạt động quân sự tại Châu Phi.
    TTD được lắp hệ thống động cơ 8 xilanh làm mát bằng không khí có máy khởi động điện và hệ thống khởi động động cơ thủy lực bổ sung. Sức mạnh động cơ cho phép xe tăng đạt tốc độ tối đa 70kmk/h
    Trong thành phần hệ thống điều khiển hỏa lực có thiết bị cân bằng pháo – tăng, dụng cụ quan sát và thước ngắm cho trưởng xe và pháo thủ, máy tính toán đường đạn kỹ thuật số, máy đo xa laze, tổ hợp cảm biến (tốc độ gió, nhiệt độ, áp suất không khí) và các trang bị hiện đại khác.
    Bảo vệ cho hai bên thành xe tăng là các màn chắn cao su. TTD cũng được trang bị các loại giáp chống đạn có sức công phá mạnh và hệ thống chữa cháy.
    Tất cả đều tin tưởng rằng, TTD dù chưa đưa vào sản xuất hàng loạt, tuy nhiên sự thiết kế của nó đã chứng minh khả năng phát triển một cách đáng kể nền công nghiệp nặng của các quốc gia chưa phải là cường quốc quân sự (quốc gia không lớn – NV), như Nam Phi.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Elephant 1B
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 58 tấn
Chiều dài,m: 10,2
Chiều rộng:,m: 3,38
Chiều cao,m: 2,94   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/105;
Hỗ trợ: 2/7,62;
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: “Continental”, diezen, 950 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 58km/h
Tầm hoạt động:400km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/olifant1b.jpg)

 Elephant 1B (Olifan 1B):

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Elefant1B.jpg)

 Elephant 1A - phiên bản trước của Elephant 1B:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/OlifantMark1a.jpg)

 Elephant 2 (Olifant 2):

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Olifant_tankMK2.jpg)

 Tăng TTD:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/ttdnamphi.jpg)

Trong năm 2009,Quân đội Nga sẽ nhận được thế hệ xe tăng mới nhất T-95 mệnh danh "Đại bàng đen

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/2-3.jpg)


Từ trái sang phải:
Dòng trên cùng:Xe tăng tương lai của Nga
1- Pháo điều khiển điện tử có cỡ nòng 140ly-150ly
2-Hệ thống trinh sát-phát hiện mục tiêu điện tử.
3-Chỉ có 1 tháp pháo 140ly hoặc 150ly(Không có 12,7ly như xe tăng thông thường).
4-Hệ thống gây nhiễu bảo vệ trước vũ khí điều khiển từ xa hoặc vũ khí không có điều khiển từ xa.
5-Các tấm áo giáp bằng kim loại đặc biệt giúp trọng lượng tăng giảm 20-30 tấn.
6-Hệ thống cheo thủy lực
7-Động cơ 1200 mã lực

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/3-3.jpg)

Tăng T-95 mệnh danh "Đại bàng đen".

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/4-1.jpg)

Tăng T-95 thử nhiệm trên mọi địa hình

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/5-2.jpg)
T-95 với 1 tháp pháo

(http://i573.photobucket.com/albums/ss180/longtrec/6.jpg)

T-95 Quân đội Nga sẽ được trang bị năm 2009

 Cám ơn bác longtrec và Selene0802! Vậy là "Đại Bàng Đen" phiên bản đưa vào sản xuất sẽ có nhiều khác biệt so với phiên bản chạy thử ;D.


     Gần đầu những năm 80, những xe tăng Mỹ M48 trong quân đội Hàn Quốc tỏ ra thua kém rất nhiều các xe tăng T-62 trong quân đội Cộng hòa Dân chủ nhân dân Triều Tiên. Vì thế, chính phủ Hàn Quốc quyết định thiết kế và sản xuất xe tăng cho riêng mình.
      Vì Hàn Quốc không hề có các kính nghiệm thiết kế các loại xe hạng nặng đặc biệt và các hãng “Kraisler” đã giúp đỡ họ, sau đó là công ty “General Dainemics”, nơi bắt đầu trong thời gian sản xuất hàng loạt loại xe tăng “Abrams”. Do sử dụng những công nghệ của M1, xe tăng Type 88 của Hàn Quốc trông rất giống với “Abrams”. Tuy nhiên, Type 88 nhẹ hơn 8 tấn và kích thước nhìn chung nhỏ hơn – cho phù hợp với thể trạng người Hàn Quốc. Trong kết cấu của hai mẫu thử nghiệm ROKIT, rất nhiều chi tiết và tổ hợp của các xe tăng Mỹ và Đức đã được sử dụng. Điều đó làm cho việc tiết kiệm thời gian và chi phí cho việc thiết kế giáp bảo vệ mới cho xe tăng tăng lên đáng kể. Trong thời gian ngắn một cách kỷ lục, vào năm 1984, các mẫu thử nghiệm đã được tiến hành chạy thử và cùng trong năm đó, xe tăng được đưa vào sản xuất hàng loạt. Toàn bộ công việc được giữ bí mật hoàn toàn – chỉ 3 năm sau khi được sản xuất, thông tin đầu tiên về loại xe tăng này mới được công bố. Trong khoảng thời gian đó, 210 xe tăng đã được sản xuất trong seri đầu tiên., gần năm 1992, 325 Type 88 tiếp theo được sản xuất theo kế hoạch, và loại xe tăng này còn được đặt hàng thêm 298 chiếc nữa.
    Sơ đồ cấu tạo của Type 88 theo kiểu truyền thống: buồng tác chiến bố trí trung tâm xe tăng, động cơ và hệ thống động lực – phía sau, phòng lái – phía trước. Xe tăng của Hàn Quốc trang bị pháo rãnh xoắn 105mm M68A1 (sản xuất theo giấy phép do Anh cung cấp), có hệ thống cân bằng pháo – tăng theo hai hướng và hệ thống hút khói cho nòng pháo. Trang bị hỗ trợ có 2 súng 7,62mm và 1 súng 12,7mm. Hệ thống điều khiển hỏa lực có máy tính toán đường đạn kỹ thuật số, có sự hộ trợ của hệ thống cảm ứng tính toán và áp dụng sự hiệu chỉnh tốc độ và hướng gió, theo dõi nhiệt độ không khí, độ uốn cong của nòng pháo trong điều kiện bị nung nóng không đều và các thiết bị khác.
   210 xe tăng đầu tiên có kính ngắm cho pháo thủ của hãng “Hiuoz” (“Хьюоз”), đã được lắp trên M1A1, sau đó được trang bị kinh ngắm tiềm vọng của hãng “Tecsas instrument” với kính quan sát ban ngày bằng mắt thường và ban đêm bằng hồng ngoại với tầm hiệu quả 2000m. Nơi vị trí trưởng xe trang bị kính ngắm toàn cảnh của Pháp, ổn định hai phương dọc – ngang. Với kết cấu này, khả năng tác xạ có thể thực hiện bởi pháo thủ và cả chỉ huy xe. Phần lớn các chi tiết và tổ hợp của xe tăng được sản xuất tại Hàn Quốc theo giấy phép của các công ty Mỹ, Đức, Pháp, Canada. Những phiên Type 88 đầu tiên của seri thử nghiệm được lắp động cơ Mỹ Teledain Continental Avcr 1790, và đồng thời hộp số truyền động “Renk” (Đức). Tuy nhiên, do Mỹ cấm xuất khẩu động cơ loại này nên Hàn Quốc phải trang bị cho toàn bộ seri xe tăng bằng động cơ diezen đa nhiên liệu của hãng MTU mạnh 1200 sức ngựa và đã được thiết kế dành cho lựu pháo tự hành PzH 155SF của Tây Đức. Bộ phận truyền động của xe tăng có 6 trục nâng mỗi bên hệ thống treo hỗn hợp ( 1, 2 và 6 – hệ thống treo thủy khí động, còn 3, 4 và 5 – hệ thống treo xoắn) và 3 trục đỡ. Sự thay đổi bán kính xoay được thực hiện bởi cơ cấu truyền động thủy lực. Ngoài dòng xe tăng Type 88, còn có các loại xe hỗ trợ như xe cứu kéo – sửa chữa bọc thép, xe làm cầu. Chất lượng chiến đấu của Type 88 được đánh giá tích cực. Sự sử dụng tổ hợp giáp “Chobhem”, hình dạng thấp của xe tăng, phần trước có cấu tạo không quá lớn làm tăng khả năng bảo vệ cho Type 88.
 
    Các thông số chính:
Tên gọi: Type 88
Phân loại : xe tăng chủ lực
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 51 tấn
Chiều dài,m: 7,47
Chiều rộng:,m: 3,6
Chiều cao,m: 2,25   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/105;
Hỗ trợ: 2/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: MTU MB871, diezen, 1200 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 65km/h
Tầm hoạt động: 500km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/700px-Korean_K1_Tank.jpg)

 Type 88:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/K1_Coree_du_Sud_08.jpg)

Hôm trước có gửi cho chú DBD mấy cái link, chú có load được chưa?

Bác Long cho em hỏi cái loại này đã được chế tạo hay chạy thử nghiệm gì chưa ạ? chứ cảm quan mà nói cái nòng với cái tháp pháo nó bất cân xứng tệ, yếu ớt, dễ tổn thương, cái cổ tháp pháo ấy nom nó mong manh quá.

Sao nó không có giáp bảo vệ nhỉ chẳng may mà đạn nó bắn trúng vào cái trục quay của khẩu pháo thì ....

      Đến đầu những năm 50, trong lực lượng thiết giáp thuộc Cục phòng vệ Nhật Bản cơ bản bao gồm các xe tăng Mỹ M47 “Patton”, M24 “Chaffee” và M4 “Sherman”, cùng với các loại xe chiến đấu của Nhật còn sót lại từ thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ hai. Vũ khí còn lại từ thời Chiến tranh Thế giới rõ ràng đã lỗi thời và không đáng tin cậy, còn các xe tăng Mỹ cũng thể hiện tồi trong điều kiện khí hậu và địa hình của Nhật Bản. Vì thế, người Nhật cho rằng cần phải loại bỏ vấn đề phụ thuộc vào trang, thiết bị quân sự nước ngoài. Nhật Bản cũng đã có nhiều kinh nghiệm trong thiết kế các phương tiện kỹ thuật chiến đấu bọc thép, vì vậy việc thiết kế xe tăng mới sau chiến tranh bắt đầu từ năm 1954. Hai nguyên mẫu đầu tiên ST-A1 và hai nguyên mẫu khác mang tên ST-A2. Giữa chúng khác nhau về số lượng bánh đỡ và kích thước. Các xe tăng này trang bị pháo Mỹ M3 90mm và hai súng máy. Hãng “Mitsubisi Heavy indastriz” tiếp tục nghiên cứu và đưa ra hai mẫu ST-A3 và ST-A4. Mẫu cuối cùng sau các cuộc thử nghiệm thành công được đưa vào sản xuất năm 1962, nhận tên gọi Typ 61. Xe tăng được tiếp tục sản xuất cho đến năm 1979 với tổng số 560 chiếc.
    Một trong những điều kiện trước tiên về thiết kế là phải đảm bảo chiều rộng xe tăng không quá 3 mét, để đảm bảo phù hợp với chiều rộng của phần lớn đường xá và đường hầm của Nhật.
    Thân xe tăng được thực hiện theo phương pháp hàn các tấm thép cán, tháp pháo – đúc, hình chem., phần đuôi kéo dài. Buồng lái nằm phía trước xe, bên phải, dưới tháp pháo – nơi bố trí chỗ ngồi cho lái xe.Những người còn lại thuộc kíp xe được bố trí trong tháp pháo theo tiêu chuẩn phương Tây: bên phải pháo chính – pháo thủ; sau pháo thủ - trưởng xe; bên trái – nạp đạn. Giáp đầu và thân xe đảm bảo cho xe tăng có khả năng chống lại các loại đạn xuyên giáp cỡ nhỏ. Pháo chính 90mm với hệ thống hút khói và tản nhiệt đầu nòng hình chữ T (giống với M41 của Mỹ) do Nhật sản xuất theo giấy phép của Mỹ. Pháo chính không có hệ thống cân băng. Vũ khí bổ sung có súng máy đồng trục 7,62mm và súng máy phòng không 12,7mm “Brauning” M2HB, bố trí trên tháp chỉ huy. Trên một số xe tăng có lắp hệ thống phóng lựu đạn tạo màn che khói với ba thiết bị phóng mỗi bên.
    Bộ phận truyền động của xe tăng với hệ thống treo xoắn riêng có 6 bánh đỡ và 3 trục nâng. Hai trục trước và 2 trục sau mỗi bên thành xe được trang bị hệ thông giảm sóc thủy lực dạng ống xếp (ống lồng). Băng xích đồng nhất với xích M47 với bản lề cao su phan kim loại và các tấm ốp có thể tháo rời.
   Nhược điểm của xe tăng ở chỗ nó không có khả năng vượt các qua các chướng ngại vật nước sâu và không có hệ thống chống lại các loại vũ khí có sức công phá mạnh. Một số lớn Type 61 kiểu trước được trang bị cho Lục quân Nhật Bản. Trên gầm Type 61 thiết kế được các loại xe cứu kéo, sửa chữa Type 70 và xe tăng làm cầu Type 67.
    Các thông số chính:
Tên gọi: Type 61
Phân loại : hạng trung
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 35 tấn
Chiều dài,m: 8,2
Chiều rộng:,m: 2,95
Chiều cao,m: 2,5   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/90;
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 46mm
Độ dày giáp bên: 25mm
Động cơ: “Mitsubisi”, diezen, 600 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 45km/h
Tầm hoạt động: 200km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Japanese_Type_61_tank_-_1-1.jpg)

@tu160m3: Trúng trục quay khẩu pháo của xe tăng nào? Bắn trúng khe giữa pháo chính với thân xe thì hầu như không xe tăng nào sống sót được.

 Type 61:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/type-61.jpg)

     Type 74  - xe tăng chủ lực có số lượng lớn nhất trong lực lượng Phòng vệ Nhật Bản, được thiết kế từ năm 1962, nhưng nó chỉ được đưa vào sản xuất hàng loạt 11 năm sau đó, năm 1973. Trong quá trình thiết kế xe tăng mới trên các nguyên mẫu, những chi tiết với và thời này không ảnh hưởng nhiều đến quyết định cấu trúc của xe tăng. Trong chi tiết, trên hai nguyên mẫu đầu tiên dưới tên gọi STB-1 có pháo nạp đạn tự động, hệ thống cân bằng pháo – tăng, thiết bị điều khiển từ xa cho súng phòng không trong xe tăng, thậm chí còn được lắp động cơ bổ sung. Trong quá trình thử nghiệm các nguyên mẫu sau đó, một số chi tiết mới bị tháo bỏ, trong đó có hệ thống nạp đạn tự động, nhưng vấn đề này, cũng không ít dòng xe tăng hiện đại trên thế giới cũng gặp phải vấn đề này.
    Giữa các xe tăng cùng loại của các quốc gia khác nhau, Typr 74 có khối lượng nhẹ hơn – 38 tấn, phù hợp với việc sử dụng trong điều kiện tại các khu vực có cầu tải trọng thấp. Sự giảm độ dày giáp bảo vệ thân xe và tháp pháo được điều chỉnh bằng tháp pháo dạng thuôn và tiếp nhận các tấm thép trước thân xe có độ nghiêng lớn. Điểm đặc biệt nhất của xe tăng – hệ thống treo thủy khí động của bộ phận truyền động. Nó cho phép thay đổi độ cách đất của xe tăng dao động từ 200mm đến 650mm, phụ thuộc vào địa hình khu vực, Type 74 có thể thay đổi góc nghiêng của mình. Trong quá trình di chuyển, Type 74 có thể thay đổi đồng thời kéo căng băng xích, để tăng sự cơ đông theo đất nền có độ nén, đặc khác nhau. Type 74 được trang bị hai kiểu băng xích với khớp kim loại pha cao su: trong huấn luyện – với các mắt xích không làm hư hỏng sự che phủ atfan của đường xá, còn trong chiến đấu – cao su pha kim loại hoàn toàn với tăng chiều rộng cho khả năng hoạt động trên các địa hình gồ ghề. Trên xe tăng, động cơ và hệ thống động lực được lắp chung một khối. Động cơ chữ V hai thì diezen 10 xilanh 10ZF 22WT của hãng “Mitsubisi” có hệ thống làm mát bằng không khí và 2 máy nén khí kiểu tua bin 720 sức ngựa tốc độ quay 2100 vòng/phút. Động cơ đa nhiên liệu, vì thế ngoài nhiên liệu diezen, có thể hoạt động trên động cơ xăng và dầu hỏa cho máy bay. Với sự giúp đỡ của hệ thống truyền động thủy lực MT75A kiểu “Cross – Draive” của hãng “Mitsubisi” đảm bảo cho 6 cơ chế truyền động trước và 1 cơ chế truyền động sau, ngoài ra, các bàn đạp ly tâm cũng được sử dụng chỉ khi xe dừng lại và bắt đầu khởi động. Động cơ và hệ thống truyền động được hãng “Mitsubisi” chế tạo theo giấy phép sản xuất của các công ty Đức và Mỹ.
  Xe tăng Type 74 trang bị hệ thống bảo vệ khỏi các loại đạn có sức công phá mạnh và các trang bị đặc biệt có thể vượt nước sâu 4m. Trên xe tăng lắp pháo rãnh xoắn 105mm L7 của Anh, trang bị hệ thống cân bằng dọc – ngang. Cơ số đạn 55 viên, gồm các loại đạn tiêu chuẩn NATO – dưới cỡ nòng và đạn nổ xuyên thép. Không có hệ thống nạp đạn tự động. Trang bị bổ sung: súng đồng trục 7,62mm và súng máy phòng không 12,7mm. Trong thành phần hệ thống điều khiển hỏa lực có tổ hợp thước ngắm tiềm vọng quan sát ngày và đêm, bổ sung kính viễn vọng, máy tính đường đạn kỹ thuật số của hãng “Mitsubisi electric”. Trưởng xe có hệ thống kính tiềm vọng hỗn hợp (ngày và đêm) với máy do xe laze lắp chìm, tầm hiệu quả từ 300 đến 4000 mét. Sự ngắm, dẫn bắn có thể được thực hiện bởi pháo thủ hoặc chỉ huy. Hệ thống qua sát đêm – kiểu linh hoạt (sự chiếu sáng mục tiêu được thực hiện bởi đèn pha).
    Trong 14 năm sản xuất từ 1974 đến năm 1988, quân đội Nhật nhận 873 xe tăng Type 74, vài chục pháo tự hành nòng ngắn 155mm, các xe cứu kéo bọc théo chạy xích đặc biệt, xe tăng làm cầu cũng được chế tạo trên gầm Type 74.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Type 74
Phân loại : xe tăng cơ bản
Kíp xe: 4 người
Khối lượng chiến đấu: 38 tấn
Chiều dài,m: 9,4
Chiều rộng:,m: 3,2
Chiều cao,m: 2,0-2,5   
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/105;
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: 110mm
Độ dày giáp bên:  -
Động cơ: “Mitsubisi” 10ZF 22WT, diezen, 600 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 53km/h
Tầm hoạt động: 300km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/JGSDMBT_Type_74.jpg)

 Type 74:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Japanese_Type_74_Tank-1.jpg)

Xe tăng Mark V
(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/markV.jpg)

T-26 mẫu năm 1933:

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/t260xa.jpg)

1. Động cơ;
2. Bộ ly hợp ma sát chính
3. Trục các đăng
4. Hộp cơ cấu truyền động
5. Bộ ly hợp ma sát bên
6. Tay (cần) lái (điều khiển)
7. Tay gạt đổi chiều cơ cấu truyền động
8. Bánh dẫn động
9. Bánh dẫn (chỉnh) hướng
10. Bánh đỡ (nâng)
11. Băng xích
12. Pháo chính 45mm
13. Bánh đà của cơ chế nâng pháo chính
14. Chỗ ngồi của pháo thủ
15. Kính (thước) ngắm tiềm vọng
16. Nắp cửa ra vаo
17. Đаi vô tuyến điện
18. Đаi ăng ten
19. hệ thống máy nén khí xoắn
20. Các khe với cửa làm mát động cơ bằng không khí
21. Bộ tản nhiệt bằng dầu
22. Khe thoát khí
23. Ống ngang trước
24. Bộ giảm âm
25. Ống ngang sau
26. Chỗ ngồi cho lái xe – kỹ thuật viên
27. Kính/thước ngắm viễn vọng.

T-64

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/t64432querschnitt4bz-1.jpg)

T-72B
(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/T72-B.jpg)

T-72 BM

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/t72bm13fy.jpg)

T-72BM

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/t72bmall0bd.jpg)

T-72M

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/720gt.jpg)

   
     Type 90 xe tăng hiện đại nhất được sản xuất tại khu vực Đông Nam Châu Á.
     Xe tăng được thiết kế vào giữa những năm 70 bởi các kỹ sư hãng “Mitsubusi” – hãng sản xuất chính các phương tiện chiến đấu bọc thép cho Nhật Bản. Sau 15, trải qua các thử nghiệm cường độ lớn, hai mẫu thử nghiệm xe tăng Nhật đã được chuẩn bị vào năm 1985 và mang tên ST-C, năm 1990, xe tăng mới bắt đầu được đưa vào sản xuất hàng loạt. Xe tăng có cấu trúc cổ điển, thân xe và tháp pháo sử dụng phương pháp hàn, giáp bảo vệ xe tăng được phân hóa. Đầu xe và tháp pháo được bọc giáp nhiều lớp và giáp hỗn hợp. Sự bảo vệ mỗi bên thân xe tăng được tăng thêm bởi các màn chắn thép, cấu thành từ bảy tấm thép riêng biệt có thể tháo rời. Chúng đảm bảo sự che phủ các bánh đỡ, các hệ thống treo và xích. Ngoài ra, sơn ngụy trang và hai khối thiết bị phóng lựu, từ đó có thể phóng ra các loại lựu đạn khói cũng được sử dụng cho sự bảo vệ xe tăng. Trên Type 90 trang bị hệ thống chữa cháy tự động, tự phản ứng trước các đám cháy, và được lắp hệ thống bảo vệ chống loại các loại vũ khí có sức công phá lớn. Theo hình dạng tháp pháo, Type 90 gợi lại tháp pháo “Leopard” 2. Sự giống nhau còn thể hiện qua pháo nòng trơn 120mm, sản xuất tại Nhật theo giấy phép của hãng “Reinmetall”. Pháo của Type 90 có thể bắn mọi loại đạn được sử dụng trên “Leopard” 2 và “Abrams”. Cuối tháp pháo bố trí khay đạn được tự động hóa và nằm tách biệt với phần còn lại của xe tăng bởi một vách ngăn bọc thép. Trên nóc tháp pháo có gắn một tấm panen. Sự trợ giúp của hệ thống nạp đạn tự động đã giảm kíp xe xuống còn 3 người. Lái xe được bố trí phía trước dưới tháp pháo, bên trái xe, còn trưởng xe và thành viên thứ 3 trong tổ lái – trong tháp pháo. Tầm bắn thẳng của pháo chính được tăng lên sau sự điều chỉnh của hệ thống treo thủy khí động. Trong hệ thống điều khiển hỏa lực có máy đo xa laze, ổn định theo một mặt phẳng, các thiết bị quan sát và dẫn bắn cho pháo thủ, ổn định theo hai hướng, thiết bị quan sát toàn cảnh và dẫn bắn cho chỉ huy xe, kamera hồng ngoại, máy đo xa laze, máy tính đường đạn kỹ thuật số và thiết bị theo dõi mục tiêu. Các hãng nổi tiếng thế giới “Nicon” và “Fuji” đảm nhận việc thiết kế các thiết bị quang học. Vũ khí hỗ trợ trên Type 90 có súng đồng trục 7,62mm của Type 74, trên tháp pháo – súng phòng không 12,7mm M2HB và 6 súng phóng lựu đạn khói kiểu 73 (Type 73). Hệ thống điều khiển hỏa lực được bổ sung thêm thiết bị cảnh báo về sự chiếu từ các thiết bị laze trên xe tăng đối phương vào Type 90. Trong trường hợp này, các thông tin về sự chiếu tia laze được đưa đến cho trưởng xe. Trên xe tăng lắp động cơ tuabin diezen nhẹ và đặc, 1500 sức ngựa do hãng “Mitsubisi” sản xuất, được kết nối với hệ thống truyền động thủy lực. Trên nóc bộ truyền động lực lắp quạt gió và bộ tản nhiệt. Theo các chuyên gia, tốc độ quay của quạt gió được khống chế nhờ sự phụ thuộc vào điều kiện hoạt động của hệ thống làm mát. Hệ thống nâng của xe tăng gồm các trục xoắn với các động cơ trợ lực thủy khí động. Cuối cùng, chúng được lắp trên hai bánh trước và hai bánh nâng cuối cùng bên mỗi thành. Hệ thống thủy lực khép kín với bơm trung tâm cho phép thay đổi độ cao so với đất từ 200mm đến 600mm.
      Bộ phận truyền động gồm 6 bánh đỡ và 3 trục lăn mỗi bên. Bánh dẫn động bố trí phía sau, bánh dẫn hướng – phía trước. Theo các tính năng kỹ - chiến thuật, Type 90 có thể so sánh với các xe tăng “Abrams” và “Leopard” 2. Nhưng theo tốc độ sản xuất, nó tạm thời bị ngừng lại bởi đã đủ đáp ứng nhu cấu của quân đội Nhật với sự hạn chế số lượng trong vòng 600 chiếc, và sẽ thay thế dần xe tăng chủ lực Type 74. Sự sản xuất hàng loạt Type 90, một trong những xe tăng đắt nhất trên thế giới được bắt đầu từ năm 1992.

    Các thông số chính:
Tên gọi: Type 90
Phân loại : xe tăng cơ bản
Kíp xe: 3 người
Khối lượng chiến đấu: 50 tấn
Chiều dài,m: 9,7
Chiều rộng:,m: 3,4
Chiều cao,m: 2,3
Khối lượng vũ khí:
Pháo chính/mm: 1/120
Hỗ trợ: 1/7,62; 1/12,7
Độ dày giáp đầu: -
Độ dày giáp bên: -
Động cơ: “Mitsubisi” M-12ZG, diezen, 1500 sức ngựa
Tốc độ tối đa: 70km/h
Tầm hoạt động: 300km.

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Type_90JP.jpg)

 Type 90:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/Type_90.jpg)

 Bản vẽ Type 90:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/type-90banve.jpg)

1.   Máy tính đường đạn:  Bộ phận của hệ thống điều khiển hỏa lực trong các xe tăng hiện đại, thiết bị dành cho sự tính toán và hiệu chỉnh, cái cần thiết đặt vào pháo chính trong sự liên kết với những yếu tố khác của sự tác xạ từ tiêu chuẩn.

2.   Bộ truyền động thủy lực: biến thể của bộ truyền động, được các máy biển đổi cơ học và thủy lực sử dụng trong thời điểm dành cho sự truyền năng lượng và biến đổi của thời điểm quay.

3.   Hệ thống treo thủy khí động: một kiểu hệ thống treo, mà trong đó, chất lỏng và khí nén là những nguyên tố đàn hồi.

4.   Độ cách đất (khoảng cách mặt đường): khoảng cách từ mặt đất (bề mặt chống đỡ) đến những điểm được bố trí thấp nhất của cấu trúc xe (tăng) (trường hợp này không tính đến các chi tiết của bộ phận truyền động).

5.   Giáp tổ hợp (liên hợp, phức hợp): Giáp bảo vệ, được giới thiệu là sự kết hợp mà trong lõi của nó gồm các hợp chất khác nhau theo thành phần và tính chất kim loại (thép, chất dẻo, gốm, sợi thủy tinh…)

6.   Xe tăng chủ lực: xe bọc thép chiến đấu, được cho là mang các đặc điểm của xe tăng hạng trung trước đó và xe tăng hạng nặng.

7.   Kính/thước ngắm toàn cảnh: kính/thước ngắm, cái đảm bảo khả năng quan sát theo vòng tròn tròn và sự ngắm trong mặt phẳng ngang trong điều kiện bộ phận thị kính của thiết bị cố định (không di động) (trong tháp pháo xe tăng).

8.   Khớp cao su pha kim loại của xích: khớp, mà trong đó có vòng cao su nằm giữa các mấu của mắt xích và chốt, khi trong quá trình xe tăng chuyển động làm giảm sự ma sát trượt của chốt vào các mấu của mắt xích và thay thế chốt bằng sự ma sát trong của cao su.

9.   Hệ thống điều khiển hỏa lực: hệ thống tự động, liên kết kíp xe và các thiết bị kỹ thuật của xe tăng, đảm bảo sự tìm kiếm, phát hiện và nhận dạng mục tiêu, chuẩn bị cho sự tác xạ của vũ khí và quyết định nhiệm vụ của đạn với mục tiêu.

10.   Hệ thống cân bằng pháo – tăng: hệ thống điều chỉnh tự động, đảm bảo sự dẫn bắn của pháo tăng và bảo toàn hướng của nó gần với sự dao động/chấn động của thân (tháp pháo) xe.

11.   Vỏ cách nhiệt của nòng pháo: Vỏ mỏng cấu tạo từ các nguyên tố kim loại và phi kim, được gắn chặt bên ngoài nòng pháo với mục đích làm giảm ảnh hưởng của sự nung nóng một cách không đồng đều và làm mát nòng pháo, đảm bảo sự chính xác của pháo tăng trong trận đánh.

12.   Máy (bơm) phun của pháo tăng (thiết bị hút khói): thiết bị thông nòng pháo với sự thổi khói súng từ trong nòng vào bể chứa cho lầm phun (bơm) tiếp theo của khói súng còn lại trong không khí qua các lỗ tản nhiệt.  

 
 Các thuật ngữ này nếu có thể thì chuyển vào Chủ đề thuật ngữ Quân sự giúp em nhé, vì nó nằm trong sách nên em tạm thời để ở đây.
 
 Cuốn sách "Xe tăng của thế giới" đã được dịch xong.
 Cám ơn Admin Dongadoan và bác Old Buff cùng các bạn khác đã giúp em rất nhiều trong quá trình dịch và chỉnh sửa các lỗi đặc biệt là lỗi kỹ thuật, bổ sung hình ảnh cho Chủ đề!
 Trong quá trình dịch sách, có những thiếu sót rất mong các bạn, các bạn thông cảm và tiếp tục đóng góp cho chủ đề!
 Xin cám ơn tất cả.

Xe tăng Type 90 sản xuất ở Nhật bản là Đông bắc á,chứ sao lại là Đông nam á hả bác Đại bàng?

Hình chụp từ trong sách:
 (http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/P1020281.jpg)

 Dịch nguyên văn từ sách. mặc dù bác nói là đúng!

Xin cám on diabangden.
Bản dịch giúp cho người đọc khái quát được quá trình phát triển của các lọai tăng. Phần "Các thậut ngữ" cũng hay. Nếu tiếp theo sau mà các anh có cho thêm (sưu tầm hay tự viết bằng kiến thức của mình) về tính năng hay hiệu quả của các cải tiến, phát triển về kỹ thuật chế tạo, từ đó đưa đến thay đổi về kỹ-chiến thuật đánh tăng thì quá hay.
Có lẽ tôi hơi tham, dù sao cũng rất cám ơn các anh.

 Sơ đồ "Senturion": (từ trái sang phải, từ trên xuống)

1.   Pháo chính 105mm L7A1

2.   Đèn pha

3.   Súng máy 7,62mm “Brauning” M1919

4.   Đài vô tuyến điện

5.   Động cơ “Teledai Continental”

6.   Hệ thống truyền động “Allison”

7.   Thùng nhiên liệu

8.   Chỗ ngồi cho lái xe

Xin cảm ơn daibangden và anh em!
Thú thực, là một người lính xe tăng chính cống nhưng qua tô-pix này tôi cũng mở mang đầu óc ra được rất nhiều ;D

Các chuyên gia tăng cho em hỏi:Năm 1979 Tàu nó đánh ta bằng loại tăng gì,nước nào sản xuất.Mà sao em nhìn nó cứ "không chắc chắn cho lắm",so sánh kiểu giữa xe máy Dream Thái với Dream Tàu ấy.

Xe tăng hạng nhẹ Type-62, do chính Trung Quốc sản xuất. Dựa trên cơ sở T-54/55 (mà TQ biến thể thành T-59, phân biệt qua mối hàn trên đầu xe trong tình trạng có thế quan sát được ;D), giảm bề rộng bản xích và pháo chính 85mm
 Quyển "Xe tăng thế giới" cũng lạ là không hề thấy một loại xe tăng nào của Trung Quốc cả ;D
 Type 62 đây ạ:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/type_62.jpg)

Quyển "Xe tăng thế giới" cũng lạ là không hề thấy một loại xe tăng nào của Trung Quốc cả ;D
 -------------------------------------------------------------------------------------------------
-Có lẽ thế giới cũng công nhận vũ khí nói chung và xe tăng nói riêng của TQ là hàng chất lượng kém.Kiểu như anh em mình nhìn thấy hàng hóa ngoài chợ mà mình không ưa,thì buột miệng nói "đồ Tàu".
-Ấy thế mà họ duyêt binh ầm ầm hôm 1/10 vừa rồi,nhìn rất hoành tráng ,nước sơn của họ bóng ra phết,các bác nhỉ?

Bên trong MK1

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/Mk1.jpg)

Thiết bị quang học của trưởng xe T72

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/T72_tank_commanderview.jpg)

Hệ thống kính ngắm của pháo thủ T72

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/T72_tank_gunnerview.jpg)

Một góc của tháp pháo T72

(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/T72_tank_turret.jpg)

 Giang.K17: Lúc đầu em cũng nghĩ như bác, nhưng khi đọc xong quyển sách của em, em thấy thế này: toàn bộ các xe tăng của TQ, từ T-59 cho đến T-98 đều mang những đặc điểm vay mượn của dòng xe tăng khác, chủ yếu là Liên Xô - nhất là toàn bộ các gầm xe từ hình dạng cho đến cái bánh nâng, copy y chang, không khác một ly ( (trừ cái Type-62 ở trên, khác hình dạng bánh đỡ/bánh chịu lực=> nhìn không ra làm sao cả). Đấy là thân xe, tháp pháo thì các đời gần đây như Type-96 hay Type-98, lại copy của "Leopard" 2, pháo chính so với khẩu 125mm nòng trơn 2A46 trên T-72/80/90 không biết khác ở điểm nào.
 Có nghĩa là dòng xe tăng TQ có lẽ theo đánh giá là dòng xe tăng đi sao chép, vay mượn nên không được đánh giá cao. Trong khi các dòng xe tăng của Liên Xô/Nga (T), Đức ("Cọp", "Báo", "Leopard"), Mỹ (các dòng "M"), Anh (rất nhiều ;D, dòng tăng chủ lực "Senturion", "Chifftain", "Challenger"), Israel ("Merkava"), Pháp ("Leclerc") từ khi sơ khai đến dòng tăng chủ lực đều có những đặc điểm rất riêng và rất dễ nhận ra. Thậm chí các quốc gia như Brazil hay Nam Phi dù dựa trên các dòng xe tăng nổi tiếng của các nước trên nhưng khi cải tiến vẫn có những đặc điểm riêng trên xe tăng của họ - điều mà dòng xe tăng TQ không có được.
 Theo em đây là lý do chính mà các xe tăng do TQ không được đưa vào quyển sách - lý do kỹ thuật, hoàn toàn không phải vì cảm tính.
 

Thep một số tin ngoài luồng thì bản Type 98 của TQ là 1 phiên bản sao chép vụng về của T72, TQ dựa vào mẫu T72 để làm ra 1 dòng tank mới cho riêng mình nhưng vì 1 lý do nào đó, họ đã không thể thiết kế hay sản xuất được hệ thống nạp đạn tự động trên phiên bản type 98 đầu tiên nên phải đặt 1 tháp pháo to để lấy chỗ cho 1 lính nạp đạn ngồi ( chỗ của ăn rìu trần ấy  ;D). Quả tháp pháo này thì đúng là lấy mỗi nơi 1 ít, từ Abram, đến Type90 Nhật, leopard Đức....

Một chút so sánh cảm tính của em

Nhìn sơ thì chasis của 2 con này gần như giống hệt

Type 98
(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/Type_98_tank_raised_view.jpg)
T 72
(http://i206.photobucket.com/albums/bb107/selene0802/t72.jpg)

Riêng về tháp pháo, nhìn sơ sơ cũng thấy nó có cái đầu vuông của Abram :D

Em cũng không hiểu 1 điều, tại sao TQ lại thiết kế khoảng cách giữa các bánh chịu lực lớn hơn các loại tank thông dụng hiện nay nhỉ  ???

 Có lẽ do khổi lượng tương đối cao trên (50 tấn) nên khoảng cách giữa các bánh chịu lực phải xa để giảm tải trọng của xe tăng lên đó. Nói do thiết kế của TQ kém có lẽ không chính xác.
 Mà đó cũng có thể là một đặc điểm riêng đấy ;D

 Sự khác nhau về mối hàn trên đầu xe:

 T-54/55:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IMG_4906.jpg)

 T-59:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/IMG_4897.jpg)

 Ảnh do một thành viên trên diễn đàn cung cấp (theo yêu cầu của thành viên, không công khai tên tuổi ;D).

Tặng các bác 1 bài về M1A1, đọc bài này xong, em nghĩ, nếu các bác muốn lái chắc cũng không khó :D
Lưu ý, đây là những hình chụp của Abram đời đầu, thuộc lớp pháo 120mm, ảnh chụp tại căn cứ Knox bang Kentucky nên thiết bi bên trong chưa thể hiện đại như bây giờ.

Đầu tiên là hệ thống pháo khói ngụy trang:

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1smoke.jpg)

Mỗi tank Abram được trang bị 2 hệ thống pháo khói ở 2 bên tháp pháo, mỗi hệ thống có 6 ống phóng, 2 hệ thống này có thể bắn đồng loạt hay bắn độc lập.

Sàn đuôi của M1 là nơi đặt các tấm thông gió cho động cơ và 1 cơ số các cửa và nắp đậy các loại:

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1deck.jpg)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1bustle.jpg)

Tấm bảo vệ tháp pháo phía trên buồng chứa đạn, nhờ đó, nếu xảy ra việc đạn bị nổ trong xe, năng lượng và hơi nổ sẽ được phân tán vào không khí thay vì tổ lái. Sensor đo gió nằm ở góc phải, bên dưới của ảnh.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1mrs.jpg)
Thiết bị nằm đầu nòng pháo là hệ thống lấy điểm mốc. Hệ thống này cho phép pháo thủ và máy tính có thể tính toán được độ chúc của nòng pháo do sự dãn không đều của không khí do nhiệt độ cao.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1gps.jpg)

Thiết bị quang học chính của pháo thủ nằm trong một hộp được bọc giáp ( gọi là cái chuồng chó  ;D) trên đỉnh tháp pháo, hộp đang trong tình trạng mở nắp, ta có thể thấy 2 nắp được mở ra hai bên. Hệ thống quan sát ban ngày, TIS, đo xa bằng laser đều được đặt trong hộp này.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1coax.jpg)

Súng máy đồng trục được đặt trong 1 cái loa che lửa

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1loaderdoor.jpg)

Pháo thủ số 2 (nạp đạn) có 1 cửa sập nằm chéo với vị trí của Trưởng xe, trên nắp cửa sập có 1 kính tiềm vọng.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1tccupola.jpg)

Vị trí của trưởng xe được lắp đặt 1 khối 6 cạnh nhìn 6 hướng ( kể cả góc nhìn của khẩu 50cal (12,7mm), Cửa sập vòm được thiết kế để bảo vệ đầu của trưởng xe trong trường hợp nhoài ra ngoài quan sát. Ở góc nhìn này, ta có thể thấy giá gắn khầu 50cal và khẩu 50cal ngay bên dưới cái nón

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1turret.jpg)

Ở góc nhìn này, ta có thể thấy chỗ ngồi của pháo thủ, và ngay bên cạnh nó là khóa nòng của khẩu pháo 120mm. Pháo thủ có 1 miếng bảo vệ ngực nằm ngay bên phải. Hộp đựng đạn cho súng máy đồng trục được dán nhãn "Coax Ready Ammo", và dây đạn sẽ được vắt chéo qua đỉnh khoá nòng của pháo

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1turret2.jpg)

Đối diện với pháo thủ là chổ của pháo thủ số 2 (nạp đạn). Pháo thủ số 2 có 1 miếng đệm bảo vệ vai phòng súng giật (tấm này sẽ được hạ xuống khi pháo bắn).Ngay sau miếng bảo vệ vai là điện đài của xe. Ngay dưới điện đài là các hộc đựng đạn 7.62mm

Cho em hỏi từ kíp xe tăng 4 người giảm xuống 3 người thì cắt đi vị trí nào vậy và vị trí đó sẽ do thiết bị gì trên xe tăng thay thế  ;D Nghe nói bọn tàu còn định chơi kíp có 2 mống, không biết đến khi còn kíp 1 người có phải chuyển từ xe tăng thành điều khiển robot hình xe tăng không nữa ::)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1rack.jpg)

Đây là những hộc đạn pháo đã lắp ngòi 120mm. Khoang chứa đạn được đặt sau 1 cửa bảo vệ, nếu đạn phát nổ, tấm bảo vệ trần tháp pháo sẽ hất hơi nổ ra khỏi vị trí của tổ lái. Có một khoang chứa đạn chưa lắp ngòi phía sau vị trí của trưởng xe, đạn sẽ được tiếp ngay vào hộc đã lắp ngòi nếu hộc này hết đạn.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1loaderpanel.jpg)

Bảng điều khiển của pháo thủ 2, bảng này cung cấp những thông số về tình trạng của pháo chính, điều khiển hệ thống thông gió của tháp pháo. Có 1 đèn màu xanh dùng cho ban đêm ngay phía trên

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1gunner1.jpg)

Vị trí của pháo thủ, tấm bảo vệ ngực đã được tháo chỉ còn lại tấm đệm khớp trên miếng vỉ sắt. Cần màu đỏ là cò súng, phía trên là kính viễn vọng phụ trợ của pháo thủ

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1gunner2.jpg)

Nhìn gần hơn về hệ thống bắn của xe, những nút lớn màu xanh phía trước cần lái là những nút khởi động hệ thống ổn định pháo, nút nhỏ màu đỏ là khởi động thiết bị đo xa bằng laser, cái cần màu đỏ to nhất là cò súng.

Bỏ nạp đạn, thay bằng hệ thống nạp đạn tự động. Xe tăng Nga từ dòng T-64 trở đi đã có hệ thống nạp đạn tự động. Pháp có "Leclerc"; Nhật: Type 90.
 

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1gunner3.jpg)

Bảng điều khiển của pháo thủ, ống ngắm chính và vòng bảo vệ mắt ở ngay phía trên.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1tc1.jpg)
Trưởng xe có thể biết những gi mà pháo thủ đang ngắm nhờ được nối với thiết bị quang học chính của pháo thủ. Phía trên kính ngắm của pháo thủ là nút mở cửa chớp trong hộp bọc thép cho máy ngắm của pháo thủ (đóng mở cái chuồng chó ấy :D)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1tc2.jpg)

Khẩu 50cal gắn trên nóc tháp pháo được điều khiển bằng 1 cò điện, cần điều khiển trong hình của trưởng xe có gắn cò điện cho khẩu 50cal. Nhưng trưởng xe vẫn phải tự nâng súng lên bằng 1 cần điểu khiển khác

Nhìn bên ngoài vào thì nó thế này :

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1tccupola.jpg)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1tc3.jpg)

Trưởng xe cũng có 1 cần điều khiển tháp pháo và có thể chiếm quyền của pháo thủ nếu cần thiết. Cần điều khiển này của trưởng xe có gắn cò cho hệ thống đo xa bằng laser và cò súng, nhờ đó, trưởng xe có thể bắn khi cần thiết

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1tc4.jpg)

Trên bảng điều khiển của trưởng xe ta có thể thấy trưởng xe có: nút khởi động xe, nút điều khiển hệ thống pháo khói, đèn, máy điều hòa, và các đèn cảnh báo tinh trạng xe v.v.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1driver1.jpg)

Bảng điều khiển và các loại đồng hồ của lái xe.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1driver2.jpg)

Bảng điều khiển chính, nằm bên phải khoang lái

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m1a1driver3.jpg)


Cần lái của lái xe là kiểu cần lái chữ T của xe máy. lái xe tăng giảm ga bằng cách vặn tay cầm giống như xe máy), nhờ đó, không cần gắn chân ga như xe hơi. Cần sang số được gắn ngay trên cần lái (ta có thể thấy có 4 nấc số như xe hơi số tự động: lùi, số mo, tới và lên dốc), cần màu đen bên phải là phanh. Dòng chữ trên cần lái là: "Xe sẽ xoay vòng tròn tại chỗ nếu vừa để số mo vừa xoay cần lái"

Thế là xong M1, bác nào có dịp đi Mẽo, leo lên lái cho chúng nó biết tay dân xế nổ Việt Nam nhé  ;D

Tiếp theo là sơ lược một chút về dòng M-60

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60front.jpg)

Thoạt nhìn, thì trang bị và tháp pháo của M60 rất giống M48A5, nhưng thân xe có những điểm khác biệt. Thân trước có dạng mép nhọn và thẳng( M48 là dạng tròn cong) và ống xả nhiệt được đặt ở thân trái, ngay phía trước giá hàng. Súng máy 50cal (ngay sau đèn pha xenon) được gắn trong 1 tháp pháo nhỏ. Tháp pháo của xe là loại đời sau, nó có 2 vòng treo phía trước và 1 phía sau. Những tháp pháo đời đầu đều đặt những vòng treo này ở phía sau.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60side.jpg)

Tất cả bánh của M60 đều được đúc từ nhôm, được gia cố thêm các thanh chịu lực quanh mép bánh. Các bánh đầu và cuối được lắp các vòng đệm cao su giảm chấn.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60a1era.jpg)

Một số M60 của lực lượng thủy quân lục chiến như chiếc này này được trang bị giáp phản ứng nổ (ERA) ( Đây là 1 điều rất hiếm trong những dòng tank Mỹ, tank Mỹ thường dựa chủ yếu vào giáp chính của xe, rất ít gắn thêm nhưng cục gạch như xe Nga và Israel)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60a2side.jpg)

Dòng M60A2 đầu tiên được trang bị 1 pháo cỡ nòng 152mm, 1 đèn pha xenon 2.2Kw đặt bên trái tháp pháo, ngay phía trước cửa sập cho pháo thủ 2.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60a2bow.jpg)

Tháp pháo của M60A2 có bề ngang hẹp. Phần trên của tháp pháo không hề rộng hơn bản ngang của pháo, tháp pháo chỉ rộng ra cho dành chỗ cho 2 khoang của pháo thủ 1 và 2. Đèn pha và đèn hồng ngoại đều được sử dụng. 3 mặt kính tiềm vọng của lái xe được đặt ngay phía giữa thân xe, ống thông gió nằm bên phải, ngay phía sau cặp đèn lái và  đèn tín hiệu. Xe được lắp xích T142 với những miếng đệm cao su pha thép.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60a2cupola.jpg)
M60A2 trang bị 1 tháp mới cho trưởng xe. Trên nóc tháp có 1 kính tiềm vọng P51 và lỗ bên phải là nơi gắn khẩu 50cal, cả tháp pháo và tháp của trưởng xe đều được gia cố các góc và cả chiều cao. Trong hình này kính tiềm vọng P51 được đặt trên đỉnh của cửa sập. 1 sợi cáp được đặt bên sườn tháp pháo và có giá treo hàng ở đuôi tháp pháo

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60a2gun.jpg)

Trong ảnh là nòng súng 152mm của M60A2 (có thể phóng tên lửa từ nòng súng), thiết bị gắn ngay phía trên nòng súng là hê thống dẫn đường hồng ngoại của tên lửa chống tăng Shillelagh, ống ngắm của pháo thủ 1 nằm ngay bên cạnh, bên trong nắp bảo vệ (cái nắp có cái ổ khóa bé tí) là hệ thống đo xa bằng laser. Đạn được đưa vào xe thông qua cửa sập cabin của pháo thủ 2 (trên nắp cabin của pháo thủ 2 có gắn 1 kính tiềm vọng M37)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60a2int1.jpg)

Đây là cabin của pháo thủ 1, cần điều khiển tháp pháo nằm chính giữa hình, bên trái cần lái là bảng điều khiển hệ thống máy tính. Kính viễn vọng phụ trợ M126 nằm ngay trên bảng điều khiển và kính tiềm vọng XM50 nằm bên phải cần điều khiển, Hộp tiếp đạn nằm giữa sàn tháp pháo chứa 9du7o75c 8 viên đạn thông thường.

 Sơ đồ cấu tạo Abrams:

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/copyofabramsld3ea.jpg)


1.   Pháo chính 105mm
2.   Kính tiềm vọng cho lái xe – kỹ thuật viên
3.   Súng máy 7,62mm
4.   Kính/thước ngắm viễn vọng của pháo thủ
5.   Pháo thủ
6.   Kính/thước ngắm cơ bản của pháo thủ
7.   Súng phóng lựu
8.   Chỗ ngồi của trưởng xe
9.   Súng máy 12,7mm
10.   Kính/thước ngắm cơ bản của chỉ huy xe
11.   Kính/thước ngắm súng máy của chỉ huy
12.   Trưởng xe (Chỉ huy)
13.   Súng máy 7,62mm
14.   Cửa ra vào (cho trưởng xe, pháo thủ và nạp đạn)
15.   Quạt gió
16.   Máy đo tốc độ gió
17.   Buồng đạn
18.   Động cơ tuabin khí
19.   Bộ lọc không khí
20.   Thùng cuối xe
21.   Quạt gió
22.   Hệ thống truyền động
23.   Cửa không khí/lỗ gió
24.   Nạp đạn (trong kíp xe)
25.   Hòm tiếp đạn
26.   Thiết bị điện tử học
27.   Buồng trước xe
28.   Lái xe – kỹ thuật viên
29.   Trụ tay lái
30.   Bàn đạp giảm sóc
31.   Cần lái chính

?Chiếc xe tăng này có cái thanh sắt hìng chữ V có tác dụng để làm gì vậy mấy bác??Nhân tiện cho em hỏi xe tăng TQ có hệ thống phòng vệ giống Shtora chưa??

 Chữ V bộ phận chắn nước và bùn cho xe tăng. Các dòng T của Nga đời đầu tiên và kiểu xe tăng có chữ A đều có(T-72M nữa).
 Các hệ thống phòng ngự cho xe tăng, TQ là vua copy&paste ;D nên chắc làm không khó, trang bị trong trường hợp nào, phiên bản nào, khả năng tác chiến ra làm sao thôi ;D

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60a2int3.jpg)

Đây là bộ điều khiển hệ thống đo xa bằng laser nằm bên phải kính ngắm, bộ điều khiển cho phép pháo thủ chuyển tính hiệu đo đạc về máy tính như 1 mốc chuẩn để tỉnh toán khoản cách đến mục tiêu.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m60a2int2.jpg)
Đây là tháp chỉ huy chụp từ dưới lên, trên thành tháp pháo là điện đài của xe (ngay bên trên dòng chữ chú thích: Lưu ý: Không khởi động xe khi điện đài đang bật) Sau vai trái ghế trưởng xe là bộ truyền động quay ngang của tháp pháo.

Tiếp theo là đối thủ cũ của bác lixeta :D M48 Patton
(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a1.jpg)

Trong hình, ta có thể thấy xe có tháp chỉ huy lớn, 5 bánh chuyển động lùi và bánh phụ trợ kéo căng xích nằm ở đuôi (ngay bên dưới bánh truyền động), đây là những đặc điểm riêng biệt của dòng M48A1 và M48A2. Phuộc giảm xóc được lắp ở 2 bánh chịu lực đầu tiên và bánh chịu lực cuối cùng. Lỗ thông gió cho tháp pháo nằm trên đỉnh phía sau đuôi của tháp pháo(ngay trước giá treo hàng). Có 1 giá treo can nước ngay bên trái giá treo hàng. Hàng tay nắm nằm ngay dưới cửa thoát hiểm. Chỗ phồng lên ở sườn tháp pháo là kính đo xa lập thể (tạo hiệu nổi ứng 3 chiều). Móc treo lớn của M48 nằm ở sau đuôi tháp pháo, ngay cạnh giá treo hàng và phía sau kinh đo xa là điểm khác biệt cơ bản nhất của tháp pháo M48 với M60( như đã trình bày ở bài trước, móc treo của M60 nằm phía trước tháp pháo)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a2cpatton.jpg)
Dòng M48A2C chỉ có 3 bánh chuyển động lùi và không có bánh phụ trợ làm căng xích giữa bánh chịu lực cuối và bánh truyền động. Nhưng điểm thay đổi quan trọng nhất lại nằm bên trong xe, bao gồm 1 hệ thống đo xa và 1 hệ thống điều khiển bắn mới được lắp đặt. Hệ thống đo xa mới này nằm trên nóc tháp pháo (cái ô nhỏ phía trên pháo)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a2cfront.jpg)

Góc nhìn này của chiếc M48A3 có thể thấy tiết diện ngang hình elips của xe. Loa che lửa hình chữ Y được lắp ở đầu tháp pháo 90mm, loa che lửa có 2 lỗ thoát hai bên làm mốc ngắm cho máy đo xa M17(được đặt trên nóc tháp pháo). Có 1 lỗ thông hơi nằm bên phải cửa sập cho lái xe, trên cửa sập này có 3 mặt kính tiềm vọng. Trên cửa sập lái xe có trang bị kính hồng ngoại. Lái xe chỉ có thể xoay cửa về bên trái mình khi muốn mở cửa. Tháp chỉ huy M1 nằm bên trái tháp pháo, hộp bảo vệ của kính tiềm vọng M32 nằm ngay trước tháp chỉ huy. Súng máy đồng trục nằm bên trái tấm chắn pháo và bên phải tấm chắn là lỗ cho ống ngắm M97C của pháo thủ.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a2crear.jpg)

Cửa lưới sau đuôi xe là loại cửa lưới mới, cửa nhỏ hình vuông nằm trên lưới bên phải để ắp ống xả khói khi xe lội qua chỗ sâu. Đèn đuôi xe nằm ngay bên dưới cửa lưới, giữa 2 đèn là 1 móc kéo. Hai hộp hình vuông và 1 hộp tròn gần móc kéo là các cửa tiếp cận hộp số. Bộ thông gió nằm bên trái tháp pháo (ống hình trụ). Xích xe là loại T97, bước răng dài 17.6cm, ray dẫn hướng nằm ở giữa, có đệm cao su pha thép, 79 mắt xích, dài khoảng 4m, rộng 35.5cm mỗi băng xích.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a3b.jpg)

Dòng M48A3 có tháp chỉ huy được đặt trên một vòng nối có các khe kính, điều này giúp trưởng xe có thêm không gian hoạt động và có được tầm nhìn tốt hơn. Ống thông gió của xe được đặt ngay trên tấm chắn xích, phía trước những hộc đựng dụng cụ bên hông xe. Lỗ tròn trên tấm chắn pháo là ống ngắm trực tiếp cho pháo thủ.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a3blight.jpg)

Xe được trang bị 1 đèn pha xenon, 1 tay cầm hình ống cao được đặt tháp chỉ huy và đèn dùng để tránh tai nạn cho trưởng xe có thể chạm vào đèn.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a5side.jpg)

Dòng M48A5 được người Israel thiết khá khác biệt với tháp chỉ huy thấp và khi trưởng xe nhoài ra ngoài, vị trí của trưởng xe khá trơ trọi so với những dòng trước. Pháo 105mm M68 có bộ khuếch khí, ngăn không cho khói đạn tràn ngược vào xe. Ngoài ra, xe còn có thêm bộ lọc bụi cho động cơ (hộp cao, ngay góc sau tháp pháo). Chiếc xe trong hình được trang bị 1 súng 50cal ngay cửa của tháp chỉ huy, nhưng thường thì nó được trang bị đại liên M60D.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a5rear.jpg)

Dòng M48A5 cũng mang những đặc điểm riêng, xuất hiện bắt đầu từ dòng M48A3 đó là tấm giáp đặt phía trên ống xả và hộp giáp bảo vệ đèn đuôi

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a5turret.jpg)

Trong hình là 2 giá gá súng M60 của pháo thủ 2. còn ngay phía trước cửa của trưởng xe là ổ cắm điện cho đèn pha xenon

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a5ammo.jpg)

Chiếc xe trong ảnh đã được nâng cấp 1 số thiết bị theo chuẩn M48A5PI, bao gồm cả việc gia tăng số lượng đạn dự trữ. Sẽ có 9 viên đạn được trữ trong trong lồng trái tháp pháo, ngay sau lưng pháo 2.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a5ammo2.jpg)

Ngay phía trước chỗ ngồi của pháo 2 là khoang chứa 19 viên đạn đã lắp ngòi (trong ảnh cho thấy xe được trang bị cả đạn HEAT đến đạn Sabot)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a5ammo3.jpg)

Ngay phía trên giá chứa đạn đã lắp ngòi là những học tiếp đạn của súng máy đồng trục, giá gá súng máy đồng trục nằm bên phải hình

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m48a5driver.jpg)

Đây là khoang lái. M48 được điều khiển bằng vô lăng lái như xe hơi, chân thắng nằm bên trái, phía dưới vô lăng và chân ga nằm bên phải. Hộp màu xanh nằm ngay cạnh bình cứu hỏa cạnh ghế lái là máy sưởi của lái xe. Bình cứu hỏa bên trái được gắn vào một bơm thổi và tay cầm phía bên phải ghế lái là chốt mở của máy bơm cứu hỏa của tháp pháo. Cần số đang ở chế độ đậu. Xe có 5 số : số đậu, số mo, số thường, số leo dốc và số lùi. Giữa vị trí của chân ga và cần số là cần khóa van tiết lưu.

Khi xe đi lùi, xoay tay lái về bên trái, se sẽ xoay bên phải và ngược lại. Khi ở số mo xe có thể xoay tròn bằng cách quay cần lái theo hớng lái xe muốn

Hy vọng nhà cháu dịch khớp với những gì bác lixeta đã nói trong sách :D

Chào quê!
Nhìn chung các thuật ngữ quê dùng là khá chính xác. Mình chỉ giải thích thêm một số điểm ở cái cần số này cho mọi người rõ hơn:
- Số đậu: có thể coi đó là cái "phanh tay" của xe, dùng để dừng xe trên dốc, không để trôi xe.
- Số thường (H): chạy với tốc độ cao trên đường trường.
- Số leo dốc (L): chạy tốc độ thấp khi đường xấu và có độ dốc cao.
- Số lùi (R): dùng để lùi xe.
- Số mo (N): số không. Tuy nhiên, ở những đời xe về sau thì số này có thể quay tại chỗ với bán kính quay bằng 1/2 chiều rộng thân xe. Thông thường, để quay tại chỗ người ta hãm chặt một bên xích, còn bên xích kia vẫn chạy. Lúc đó xe sẽ quay tròn tại chỗ nhưng với bán kính quay = 1 chiều rộng thân xe. Nhưng với M48 (loại có số quay tại chỗ) thì  khi quay sẽ có 1 bên xích tiến, 1 bên xích lùi nhờ bộ truyền động vi- sai. Vì vậy, bán kính quay chỉ còn = 1/2 chiều rộng thân xe.  Đây là một điểm ưu việt của dòng xe này, nó cho phép xoay trở linh hoạt hơn ở những đoạn đường hẹp.
Ngoài ra, như các quê thấy M48 không có bàn đạp ly hợp (côn) vì nó dùng ly hợp tự động. Cứ vào số, tăng ga lên xe sẽ chạy.
Thực tình, nói cho công bằng thì M48 lái rất dễ ;D

 Các Bác cho mình hỏi một tí . Hiện nay mình thấy các loại xe tăng mới của Nga , cũng như các nước phương tây đều trang bị giáp chống nổ cho xe tăng . Vậy nguyên lý chống nổ đó  , nó như thế nào và tấm đó được làm bằng vật liệu gì . Việt Nam ta có chế tạo được không , để lấp thêm vào các xe đời trước mà mình hiện đang có  , nâng cấp lên có thể chống được B40, B41 , hay các loại súng chống tăng khác không ?

Gọi là giáp phòng ngự tích cực bác ạ: giáp phòng ngự có hình dáng khác nhau. Nó được hình thành từ các khối kim loại, mang trong nó một hoặc một vài (thường là hai) nguyên tố bảo vệ. Các nguyên tố bảo vệ được hình thành từ hai tấm kim loại dày, giữa hai tấm kim loại có chứa chất nổ (được đựng trong túi). Khi bị trúng đạn khối thuốc nổ ở giữa hộp kim loại phát nổ tạo ra phản lực có tác dụng làm lệch hướng luồng nhiệt (đạn HEAT, đầu đạn lõm), hay làm gẫy thanh xuyên (đạn dưới cỡ Sabot) trước khi chúng tới được giáp chính.

 Các nước phương Tây, trên các xe tăng chủ lực như "Challenger" (Anh), "Leopard" 2 (Đức), "Leclerc" (Pháp) hay "Abrams" của Mỹ sử dụng giáp "Chobham" - hỗn hợp giáp nhiều lớp, cấu tạo từ kim loại và các nguyên tố nhân tạo. bao gồm các lớp thép, gốm chịu nhiệt và các lớp hợp kim ghép lại với nhau. Giáp Chobham có khả năng vô hiệu hoá các loại đạn lõm, tên lửa chống tăng bằng kết cấu “tổ ong” làm luồng xuyên bị mất năng lượng và bị triệt tiêu. Đối với các loai đạn xuyên dưới cỡ, lợi dụng tính vô định hình của gốm và sự phân kì giữa các lớp vật liệu trong kết cấu giáp Chobham khiến thanh xuyên bị gẫy mất khả năng xuyên phá động năng.

 Các câu liên quan đến  ;D bác cho em  ;D.
 

Vì nhiều lý do kĩ thuật, hôm nay em xin gửi tiếp các bác 1 dòng xe khá là không nổi tếng của Mỹ: M103, đây là dòng xe tăng hạng nặng sau cùng của Mỹ được thiết kế và sử dụng.

Thiết kế của dòng xe M103 được chấp nhận vào khoảng tháng 05 năm 1953, từ đó đến lúc ngưng sử dụng chỉ có khoảng 300 chiếc được sản xuất. M103 được thiết kế để đối trọng với dòng IS-3 và T10 của Liên Xô thời điểm chiến tranh lạnh đang bắt đầu bước vào giai đoạn cao trào. Nhưng những sản phẩm đầu tiên của dòng này lại có những lỗi khá nghiêm trọng, hoàn toàn không thich hợp cho sử dụng nên được ưu ái lưu kho khá lâu để hoàn thiện lại những lỗi này. Có khoảng 98 chi tiết được thiết kế hay hoàn chỉnh lại hoàn toàn trươc khi chính thức đưa vào sử dụng và sản xuất hàng loạt vào năm 1956 (bao gồm cả buồng đạn, hệ thống điều khiển súng, điều khiển tháp pháo và thiết bị quang học).
(http://www.battletanks.com/images/M103-3.jpg)

60 chiếc xe đầu tiên có cửa sập khá nhỏ, vì vậy, nó không thể tich hợp được hệ thống kinh ngắm hồng ngoại M24. Kíp lái có 5 người, 1 trưởng xe, 1 lái xe, 1 pháo thủ, 2 nạp đạn. Xe trang bị pháo chính 120mm, 2 súng máy đồng trục 7.62mm hai bên pháo chính, và súng 50cal trên tháp pháo

Dòng tăng này khá lạ nên em xin cung cấp 1 số thông số chính

Nhà sản xuât:                           Tập đoàn Chrysler
Kíp lái:                                     5 người
Trong lượng chiến đấu:               57,6 tấn (125000 cân Anh)
Chiều dài thân xe:                      6,992 m (275.3 inches)
Bề rộng:                                   3,632 m (143 inches)
Khoảng cách bụng với mặt đất :   39,1 cm (15.4 inches)
Đường kính tháp pháo :               2,16 m (85 inches)
Chiều cao:                                3,559 m (140.1 inches)
Chiều dài nòng pháo chính:          4,402 m (173.3 inches)
Áp lực lên mặt đất:                     908 kg/cm2 (12.9 psi)  

Pháo chính M58 120mm, 33 viên đạn, quay 360 độ bằng cơ, mô tơ điện cùng hệ thống thủy lực, tốc độ quay khoảng 18 độ 1 giây, nâng 15 độ, hạ âm 8 độ, tốc độ nâng hạ khoảng 4 độ 1 giây
Súng máy 50cal M2 Browning, 900 viên đạn, được điều khiển từ bên trong tháp pháo.
2 súng máy đồng trục 7.62mm (30cal) 8150 viên đạn, đặt hai bên pháo chính.    
Máy đo xa lập thể M14
Kính hồng ngoại M24

        

Giáp: Giáp hàn, thân xe bằng bằng thép cuốn đồng chất

Giáp trước - trên:                13 cm (5 inches) nghiêng 60 độ ( so với trục đứng)
Giáp trước - dưới:                11 cm (4.5 inches) nghiêng 50 độ
Giáp bên - trên:                   5,1 cm (1.75 inches) nghiêng 40 độ
Giáp bên - dưới:                   4,45cm (1.45 inches) nghiêng 30 độ
Giáp đuôi - trên:                   3,8cm (1.5 inches) nghiêng 30 độ
Giáp đuôi - dưới:                   2,5 cm (1 inch) nghiêng 20 độ
Nóc:                                   2,5 cm ( 1 inch)
Sàn trước:                           3,8 cm ( 1.5 inches)
Sàn đuôi:                             3,18 cm (1.25 inches)

Tháp pháo : tháp pháo đúc bằng thép đồng chất

Giáp súng:                           từ 10 đến 25 cm (4 đến 10 inches) nghiêng từ 0 đến 45 độ theo trục đứng
Giáp trước:                          13 cm (5 inches) nghiêng 50 độ
Giáp bên:                             6,99 đến 13,7 cm (2.75 đến 5.38 inches) nghiêng từ 20 đến 40 độ
Giáp đuôi:                             5,1 cm (2 inches) nghiêng 40 độ
Nóc:                                    3,8 cm (1.5 inches)

Động cơ

Động cơ                                            : Continental AV-1790-5B, -7, -7B, or -7C; 12 xy lanh, 4 vòng
Công suất thực tế                             : 690 mã lực, tốc độ quay 2800 vòng/phút
Dung tich bình chứa nhiên liệu          : 710 lit (280 gallon)
Hộp số                                               : General Motors CD-850-4A or -4B, 2 số tới, 1 số lùi
Bộ dẫn động                                      : dẫn động bằng bánh dẫn động.
Phanh                                                : phanh đa đĩa

Xích

Xích                                                    : Sử dụng nhiều các loai xích qua nhiều lần nâng cấp: T-96, T-97, T-97-E1, T-97-E2, đều là các dòng xich đôi, có ray dẫn ở giữa, riêng dòng T-96 là dùng đệm cao su giảm chấn gắn trên thân xích dạng thẳng, các dòng T-97 được gắn hình chữ V
Bề rộng xích                                       : 35,5cm (14 inches)
Bước xích                                            : 16,7cm (6.94 inches)
Lượng mắt xich                                   : từ 81 đến 82
Chiều dài xích                                     : 4,404 m

Khả năng:

Tốc độ                                                 : 34 km/h (28 dặm/h)
Leo dốc nghiêng                                 :  60 độ (Số này để em kiểm tra lại xem là so với trục đứng hay trục ngang)
Vượt rãnh                                            : 260 cm (90 inches)
Vượt vật cản                                       :  91cm (36 inches)
Lội sâu                                                : 1,2 m (48 inches)
Tầm hoạt động                                   : 130km (80 dặm) (riêng dòng M103A3 có khả năng hoạt động khoảng 480km-300 dặm)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103heavy.jpg)

Xe M103 có một tháp pháo rất đồ sộ, nhưng trưởng xe lại ngồi rất xa so với đuôi (trưởng xe ngồi bên phải súng, pháo thủ bên trái, 2 nạp đạn ngồi sau). Bộ khuếch khí được đặt ở đầu nòng pháo. Ống xả của động cơ đặt xuên suốt khoang máy, một tấm khiêng chắn được thiết kế để làm lệch hướng luồng không khí nóng khỏi ảnh hưởng đến tháp pháo (trong hình này, tấm khiêng đã được gỡ đi)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103glacis.jpg)

Đây là mẫu thử nghiệm số 1: T43 của dòng M103. Trên phiên bản này, khoang lái có cửa sập rất nhỏ và có 3 kính tiềm vọng T36 (Các phiên bản số 5 trở đi được trang bị 3 kính tiềm vọng M26 nhờ có cửa sập được thiết kế lớn hơn). Đầu xe trang bị 2 loại đèn, đèn bên trái là đèn lái, đèn bên phải là đèn tín hiệu. Góc nhìn này cho ta thấy rõ 2 lỗ của súng máy đồng trục nằm 2 bên pháo chính.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103heater.jpg)

Các ống thông gió cho xe, ống dài là ống thông gió cho kíp lái, ống ngắn hơn là ống xả cho máy bơm cứu hỏa, được gắn ngay bên dưới

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103rear.jpg)

Hệ thống cửa xả cho động cơ nằm trên nóc khoang máy. Cửa lưới trên nóc khoang máy để che hộp số của xe, ngay phía trước cửa lưới (chỗ cái móc) là hộp đựng dầu nhờn bôi trơn cho hộp số. Cửa lưới phía bên phải là cửa mở khoang chứa động cơ.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103turretside.jpg)

Cục lồi lên bên phải hình là 1 trong hai phần lồi lên của tháp pháo, gắn mảnh trái của thiết bị đo xa M14. Do đây chỉ là phiên bản đầu tiên, nên xe không có thiệt bị điều khiển từ xa cho súng 50cal trên tháp chỉ huy. Thap chỉ huy này cũng chỉ là loại gắn trên xe tăng hạng trung M47.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103roof1.jpg)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103roof2.jpg)

Của thoát hiểm của lính nạp nằm bên phải hình, của có hệ thống lò xo giữ cửa luôn ở trạng thái mở. Nàm phía bên phải của tháp chỉ huy là cửa hệ thống thông gió, kính tiềm vọng của pháo thủ nằm phía bên trái tháp chỉ huy, ngay phía trước cửa thoát hiểm của nạp đạn.
.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103gun.jpg)


Mẫu thử nghiệm 43 này được trang bị pháo 120mm T122, sau đó được thay thế bằng loại T123, cuối cùng, khi được sản xuất chính thức, nó được đổi tên thành M58. Áp lực trong ổ đạn của T123 lớn hơn 26% so với T122, giúp tăng gia tốc đầu nòng của viên đạn. Đầu nòng được gắn bộ khuếch khí, phòng khói đạn tràn ngược vào khoang tháp pháo, đồng thời, nó cũng là loa che lửa đầu nòng.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103a2hull.jpg)

Ống thoát nhiệt của tổ lái được đặt vòng theo bên phải xe, trong khi ống xả của máy bơm cứu hỏa vẫn được đặt ở vi trí cũ. Lái xe được trang bị một cửa sập lớn hơn. Vết lồi phía dưới tháp pháo là chỗ ngồi của pháo thủ, nhưng đến dòng M103A1, nó được dời ra phía trước.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103a2rear.jpg)

Bộ xả của xe này được thiết kế theo dạng thoát qua tấm lưới chắn như dòng M60 chứ không phải qua một cửa xả trên nóc khoang máy. Thiết kế này đòi hỏi cần có 1 bộ khóa nòng súng khi di chuyển mới. Bộ khóa này nằm trên nóc, chính giữa khoang máy, 2 bên móc này là 2 cửa khoang chứa hộp số. Đèn đuôi cũng được nằm trong hộp bảo vệ.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103a2turret.jpg)

So với những xe đời trước, dòng M103A1 có một số điểm khác biệt. Tháp trưởng xe vẫn nằm ở giữa tháp pháo. Có 1 cấu trúc dùng để ngắm trực tiếp pháo chính đặt ngay trước tháp trưởng xe. Vị trí mới của lái xe nằm ngay bên dưới hộp kính tiềm vọng, ngay trước cửa sập của tháp pháo (vị trí đặt kính tiềm vọng cũ nằm ngay sau cửa sập, bên cạnh tháp chỉ huy được bỏ trống). Ngay đối diện kính tiềm vọng của pháo thủ là ổ cắm điệm cho đèn pha tìm kiếm.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103a2driver2.jpg)

Đây là toàn bộ thiết bị điều khiển trong khoang lái. Bánh lái bằng thép, cùng loại với kiểu bánh lái trên dòng M48. Bên trái bánh lái là đồng hồ đo vòng quay, bên phải là đồng hồ tốc độ. Cần số nằm ngay bên phải, kế đó là bàn đạp ga ở giữa và ngay bên trái bàn đạp ga là bàn đạp thắng. Ngay kế bàn đạp thắng là bảng điều khiển đèn xe.

Khi đi lùi, xoay bánh lái về bên trái, xe sẽ xoay về bên phải và ngược lại. Xoay bánh lái khi đang để số mo sẽ làm xe xoay tròn tại chỗ.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103a2driverpanel.jpg)

Bảng điều khiển của lái xe đặt ngay bên trái ghế lái, bảng điều khiển này dũng để kiểm soát tình trạng xe và một số thiết bị khác. Khoang chứa đạn nằm ở 2 bên ghế lái, trong hình thì khoang chứa đạn trái nằm ngay sau bảng điều khiển

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103a2breech.jpg)

Đây là góc nhìn từ vị trí lái xe nhìn vào khoang tháp pháp. Do tháp pháo đang xoay ngược ra sau nên ta có thể thấy được toàn bộ khóa nòng của pháo chính. Vị trí của pháo thủ bên phải khóa nòng. Bên trái khóa nòng là các thanh kẹp tròn để kẹp đạn pháo.

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103a2loader.jpg)

Tấm hình này chụp rõ hơn về phía bên trái khóa nòng (vị trí của nạp đạn thứ 1). Trên thành tháp pháo có 1 hộp vuông, đựng đạn súng máy đồng trục 30cal (7.62mm)

(http://afvdb.50megs.com/usa/pics/m103a2gunner.jpg)

Đây là cửa sập của tháp pháo nhìn từ dưới lên, ta có thể thấy lưng ghế của pháo thủ, 1 phần của khóa nòng. Trên cùng của bảng điều khiển cho pháo thủ là máy tính tính đường đạn M14E1

Israel hé lộ hệ thống phòng thủ xe tăng thế hệ mới

- Trên cánh đồng bụi bặm nhìn ra Địa Trung Hải, một nhóm các nhà nghiên cứu đang thực hiện những thử nghiệm cuối cùng về một hệ thống mà Israel khẳng định là sự thay đổi lớn trong phòng thủ xe tăng.

(http://i879.photobucket.com/albums/ab360/ch1890/israel34.jpg)
Xe tăng Merkava của quân đội Israel.

Đó là Trophy - một hệ thống chống tên lửa thu nhỏ có khả năng dò tìm những vũ khí đang tiến đến gần và bắn hạ chúng trước khi chúng kịp làm nổ tung xe tăng.

Nếu thành công, Trophy có thể thay đổi cán cân sức mạnh nếu Israel lại xảy ra chiến tranh với các du kích Hezbollah từ quốc gia láng giềng Li-băng hay các chiến binh Hamas tại dải Gaza. Hệ thống này cũng có thể mang lại tác dụng lớn hơn cho quân đội Mỹ và các đồng minh phương Tây hiện đang chiến đấu với các phần tử nổi dậy tại Iraq và Afghanistan.

Trophy được tin là hệ thống đầu tiên trong một loạt các hệ thống “phòng thủ chủ động” mà Israel sẽ đưa vào hoạt động trong tương lai. Những hệ thống này nhằm vô hiệu hóa các mối đe dọa trước khi chúng tấn công xe tăng. Trước đây, xe tăng phải phụ thuộc vào các lớp bọc thép dày hoặc công nghệ phản ứng để giảm sự va chạm của các tên lửa đối phương bằng cách tạo ra một vụ nổ nhỏ.

Rafael, nhà sản xuất vũ khí của Israel và là hãng đã phát triển Trophy, cho biết hệ thống này đã được thử nghiệm nhiều năm. Nhưng kinh nghiệm chua xót trong cuộc chiến với du kích Hezbollah hồi năm 2006 đã trở thành một đòn bẩy thúc đẩy quân đội Israel đưa hệ thống vào sử dụng.

Các nhà phát triển cho hay Trophy có khả năng chặn bất kỳ tên lửa chống tăng nào trong kho vũ khí của Hezbollah vốn đã tấn công hàng chục xe tăng của Israel và giết hại ít nhất 19 người trong cuộc chiến kéo dài 1 tháng.

“Chúng tôi có thể đối phó với bất kỳ mối đe dọa nào ở xung quanh và còn hơn thế nữa”, ông Gil, giám đốc chương trình Trophy của Rafael, cho hay.

Báo chí Israel đưa tin, hệ thống Trophy có giá khoảng 200.000 USD cho mỗi chiếc xe tăng. Nhà sản xuất vũ khí Rafael từ chối tiết lộ giá của hệ thống và chỉ nói rằng đó là một phần nhỏ so với giá của một chiếc xe tăng.

Theo ông Gil, hệ thống Trophy rất nhỏ, được gắn ở hai bên xe tăng. Trophy sử dụng radar để dò tìm các vật thể lạ đang tiến đến gần và đánh chặn chúng. Sau khi bắn, hệ thống nhanh chóng nạp đạn. Toàn bộ quá trình này diễn ra tự động.

Nếu công nghệ này thành công, Trophy sẽ giúp những xe tăng không còn phải bọc thép nặng nề, khiến phương tiện này trở nên nhẹ nhàng hơn, dễ vận chuyển và triển khai cũng như di chuyển nhanh nhẹn hơn trên chiến trường.

Các quan chức của Rafael cho biết Trophy đã trải qua hơn 700 cuộc thử nghiệm và được lắp đặt trên một số chiếc xe tăng Merkava 4 của Israel trong một dự án thí điểm.

Trong một tuyên bố, quân đội Israel cho hay hàng chục chiếc xe tăng sẽ được lắp đặt hệ thống mới vào cuối năm nay, và nói thêm rằng Trophy góp phần “duy trì lợi thế chiến lược” so với các lực lượng của kẻ thù.

Sê-ri các hệ thống phòng thủ mới
 
Trophy là hệ thống mới nhất trong sê-ri các hệ thống phòng thủ mới. Công ty Công nghiệp Quốc phòng Israel (IMI) đang nghiên cứu “Iron Fist”, một hệ thống phòng thủ tên lửa dự kiến được lắp đặt trên những chiếc xe bọc sắt chở người của Israel vào năm tới.
Iron Fist có cách tiếp cận khác Trophy. Đầu tiên, nó sử dụng công nghệ khiến tên lửa đi chệch hướng, và nếu việc này thất bại, nó sẽ tạo ra sóng để làm nổ tung tên lửa.

Rafael cũng đang phát triển “Iron Dome” có thể bắn hạ các tên lửa tầm ngắn Katyusha từng rơi như mưa xống Israel hồi năm 2006, cũng như các tên lửa của Hamas bắn từ dải Gaza. Iron Dome dự kiến sẽ được triển khai gần Gaza vào mùa hè năm nay.

Không lực Israel gần đây cũng công bố phát triển thành công một đội máy bay không người lái có khả năng vươn tới Iran, vốn ủng hộ Hamas và Hezbollah.

Rafael còn phát triển một loại thuyền thủy quân không người lái tên gọi Protector mà hãng này nói đã sẵn sàng để đi tuần tại vùng biển ngoài khơi bờ biển Gaza. Hải quân Israel xác nhận Protector đang được thử nghiệm nhưng từ chối tiết lộ thêm các thông tin chi tiết.

An Bình - Theo AP ( Trích dẫn từ Dantri.com.vn )

nó duyệt binh ra oai đấy mà,chất lượng xe tăng TQ tồi,nhất là xe kiểu Type-62,ngày 18-2-1979,khi sang xâm lược nước ta ở trận bản Xẩy, huyện hòa an,tỉnh Cao bằng, 13 xe tăng phần lớn là type-62 của Tầu ,bị cán bộ ,chiến sĩ F346 cụ thể là E851,tiêu diệt và bắt sống,tháng 6-1981 chúng tôi xem qua rồi chất lượng kiểu"Công xã",năm 2005 đi thăm lại chiến trường xưa mấy cái xác tăng đó mất tiêu rồi,nếu ta bảo tồn hiện vật tốt các bạn có thể xem và tự đánh giá thì hay biết bao nhiêu?

Bác có thể kể chi tiết trận này được không ạ  :)

Nếu bác còn nhớ được thì bác có thể cho cháu biết đặc điểm nào của Type 62 làm bác nghĩ nó là đồ "công xã" ạ.

bài viết về 13 cái tăng TQ năm 1979 bị diệt và bắt sống bạn gõ tìm...bản Xẩy,Hòa an ,Cao Bằng -1979....họ viết chi tiết hơn tôi nhiều,còn đặc điểm của anh này tôi nhìn xác anh ta trên thực địa thì tôi có nhận xét như sau...tháp xe kiểu t-59,pháo 85 mm....bản xích nhỏ...vỏ thép mỏng...trúng đạn B-41 tháp pháo lật như mai cua...à người TQ có sáng tạo được gì mới đâu,copy kiểu 5 cha 3 mẹ....nếu không "công xã" thì là gì? chỉ giỏi làm nhái thôi....lắm cha con khó lấy chồng...?còn bài tôi viết trong( biên giới phía bắc,những hình ảnh từ phía VN 1979-1989)có viết về trân này...có ảnh của bạn khác...nhưng ngắn quá....

Xe tăng chủ lực T-90 trang bị pháo nòng trơn 125mm với sự tăng cường độ chính xác, hệ thống cân bằng pháo – tăng hai chiều dọc – ngang, đồng trục với pháo là súng máy 7,62mm (PKT hoặc PKTM) và súng phòng không 12,7mm (NSVT-12,7 hoặc KORD). Trên T-90 lắp tổ hợp điều khiển hỏa lực tự động với máy tính toán đường đạn kỹ thuật số và kính ngăm hồng ngoại hoạt động trong điều kiện ngày/đêm, thiết bị nạp đạn tự động (AZ) đảm bảo hiệu quả chiến đấu cao của các loại vũ khí trong xe. Thiết bị súng máy phòng không (ZPU) với thiết bị ngắm và dẫn bắn từ xa cho phép bắn mục tiêu trên không và trên mặt đất từ trong buồng chiến đấu của xe tăng. T-90 trang bị tổ hợp chế áp quang điện (KOEP) TShU-1 “Shtora-1” làm giảm sác xuất bị bắn cháy bởi các tên lửa chống tăng có điều khiển (PTUR) của đối phương bằng cách tạo ra các dải nhiễu có điều khiển và các thiết bị chống tăng (PTS) với sự chỉ thị mục tiêu và đo xa bằng tia laze. Trên T-90 hệ thống phòng thủ tập thể (SKZ) khỏi tác động của vũ khí hủy diệt hàng loạt (OMP), hệ thống chữa cháy một cách nhanh chóng (PPO) trên cơ sở bộ cảm biến quang học với đám cháy, trang bị dành cho việc tự ủi, trang bị cho việc vượt chướng ngại vật nước (vượt vũng, sông) theo đáy (OPVT). Trong xe tăng đã thực hiện được lời giải về cấu trúc nhằm giảm hiệu quả của các thiết bị phát hiện và dẫn bắn theo tia hồng ngoại và đảm bảo sự bảo vệ cho xe tăng khỏi ảnh hưởng khỏi sự cháy của các hỗn hợp “napal”. Xe tăng có khả năng trang bị thiết bị quét mìn dạng lưỡi dao KM7-6M2 hoặc bánh quét mìn dạng lưỡi dao KMT-7 hoặc thiết bị quét mìn KMT-8 với đầu nối điện từ.

Xe tăng được thiết kế theo bố cục truyền thống. Trong xe, phân chia thành ba buồng: buồng điều khiển (OU) với chỗ làm việc cho lái xe – kỹ thuật viên trong bộ phận mũi xe; buồng chiến đấu (BO) với tháp pháo quay 360 độ - giữa xe; buồng động lực (MTO) – bộ phận sau xe. Trong buồng chiến đấu bố trí trang bị, bộ phận đạn dược cơ sở, vị trí của trưởng xe – bên phải và pháo thủ - bên trái.

Điểm đặc biệt của T-90, cũng như toàn bộ các xe tăng do Liên Xô sản xuất – bắt đầu từ T-64 là có thể tích bọc thép 11,0m3, có độ bền cao, đồng thời giảm giới hạn của xe tăng chủ lực, trước tiên là chiều cao. Sự thu gọn thể tích bên trong xe tăng và bố cục có độ bên cao còn thể hiện qua cơ cấu chắc chắn của buồng động lực với động cơ được bố trí ngang. Việc giảm biên chế kíp xe (bỏ pháo thủ số 2) thực hiện bằng việc tiếp nhận thiết bị nạp tự động và hàng loạt biện pháp về cấu tạo khác.

Thân T-90 được hàn, theo cấu tạo đồng dạng với thân T-72BM, đáy rèn, các chi tiết đầu xe gồm nhiều lớp (được hình thành bởi ba lớp: tấm thép trên, tấm giáp sau và các tấm phản chiếu giữa hai lớp) với giáp phòng ngư tích cực lắp chìm. Các chi tiết đầu xe nghiêng 68 độ. Các tấm chắn thép với giáp phản ứng tích cực thiết kế chìm (VDZ) được lắp vuông góc với diềm chắn cao su. Mỗi bên của xe tăng có ba tấm chắn này.

Lái xe – kỹ thuật viên được bố trí trong phần trước thân xe, theo trung tâm có cửa ra riêng, nắp cửa ra trên nóc thân xe tăng. Chỗ ngồi gần nóc thân xe tăng khả năng sống sót của lái xe – kỹ thuật viên trong trường hợp đáy xe bị nổ mìn.Để quan sát điều kiện đường xa, lái xe có một thiết bị lăng kính quan sát TNPO-168 với khả năng quan sát rộng trên chiến trường. Để lái xe trong điều kiện ban đêm, thay thế cho nó có thể lắp thiết bị nhìn đêm TVN-5 kiểu chủ - thụ động. Thiết bị này khác với các thiết bị tiền nhiệm của nó bởi sự áp dụng trong kính tiềm vọng bộ biến đổi tần số quang điện với sự tăng cường vi kênh trong chế độ thụ - chủ động trong hai chế độ song song (chủ động riêng và thụ động riêng). Kết quả là đã tăng cường tầm nhìn trong chế độ thụ động lên gần 180m

Ngoài ra, thiết bị TVN-85 còn được trang bị kính lúp hai mắt, làm đơn giản hóa một cách rất có ý nghĩa hình dạng chỗ ngồi và giảm sự mệt mỏi về mắt của lái xe khi có sự thay đổi về ánh sáng.


Hai người còn lại của kíp xe bố trí trong tháp pháo, trưởng xe - bên trái, pháo thủ - bên phải.

Tháp pháo xe tăng đúc có giáp tổng hợp trên đầu xe nghiêng góc gần 35 độ. Cấu trúc này tương đồng với tháp pháo T-72BM, nhưng được kiểm soát bởi tổ hợp điều khiển hỏa lực 1A45T. Phần đầu và nóc tháp pháo được che phủ bởi các bộ phận giáp phòng ngự tích cực.

Với mục đích tăng cường khả năng bảo vệ cho kíp xe khỏi phóng xạ, thân và tháp pháo T-90 trong khu vực làm việc được phủ lớp hidro có chứa hợp chất với sự bổ sung liti, bo và chì. Vị trí của lái xe – kỹ thuật viên cũng được bổ sung các vật liệu này.

Toàn bộ trang bị vũ khí của T-90 được bố trí trong tháp pháo. Tổ hợp vũ khí của xe tăng bao gồm: pháo (chính, bổ sung và hỗ trợ), cơ số đạn, hệ thống nạp đạn tự động, tổ hợp điều khiển hỏa lực, thiết bị bổ sung cho việc quan sát và các máy truyền động dẫn bắn đồng thời tổ hợp điều khiển mục tiêu.


Pháo chính của T-90 là thiết bị phóng (đẩy) – pháo nòng trơn 2A46M-4 với sự tăng cường độ chính xác khi bắn. Tốc độ bắn – gần 8 viên/phút. Các loại đạn bắn từ pháo chính bao gồm: đạn tên lửa điều khiển, đạn xuyên giáp dưới cỡ nòng (BPS), đạn nổ - phá mảnh (OFS) và đạn xuyên giáp nổ lõm.

Trong trang bị bổ sung của T-90 sử dụng súng đồng trục 7,62mm PKT hoặc PKTM với tốc độ bắn 250 viên/phút và các hộp tiếp đạn, đồng thời súng máy phòng không 12,7mm (ZPU) với tự động với cơ chế điện điều khiển từ xa.

Súng máy phòng không được sử dụng để chống lại các phương tiện thiết giáp hạng nhẹ trên mặt đất, lực lượng bộ binh đối phương, các mục tiêu bay thấp, đồng thời bảo vệ xe tăng khỏi bị tấn công vào nóc trong các điều kiện rừng núi và chiến tranh đường phố. Súng máy phòng không 12,7mm là loại NSVT-12,7 hoặc 6P49 KORD. Súng máy cỡ nòng lớn KORD là sự thay thế cho súng máy tiền nhiệm NSVT-12,7 theo thứ tự đầu tiên, liên quan đến công xưởng sản xuất khi Liên Xô chưa tan rã tại khu vực thuộc Kazastan. Ban đầu, quyết định sản xuất NSVT tại Kovpov, sưng sau đó, súng máy được hiện đại hóa (thay thế khóa nòng, tăng tuổi thọ nòng súng và hàng loạt sự hoàn thiện khác) đồng thời nhận tên gọi KORD và hiện nay đang được sản xuất tại xưởng vũ khí mang tên Degtiarev ở thành phố Kovrov. Các bộ phận cố định, nạp đạn và hộp tiếp đạn, loại đạn của hai súng máy là giống nhau, vì thế trong trang bị phòng không của T-90 có thể tiếp nhận bất kỳ loại súng máy 12,7mm nào.

Sự phát hiện, quan sát các mục tiêu dưới đất, trên không và dẫn bắn hỏa lực từ súng máy phòng không lắp trên tháp chỉ huy được thực hiện bởi trưởng xe trong điều kiện cửa ra trên nóc tháp nhỏ chỉ huy đóng. Tổ hợp súng phòng không bao gôm: súng máy 6P49 KORD (hoặc NSVT-12,7) với ống hãm lùi thủy lực, giá đỡ, cơ chế cân bằng, cơ chế tiếp đạn, dây đạn; thiết bị dẫn bắn cơ điện theo hai chiều dọc – ngang, kính ngắm PZU-7.2146.644.

Các thiết bị truyền động của súng máy phòng không đảm bảo dẫn bắn theo góc tầm, góc hướng và đồng thời điểm khiển hỏa lực súng.

Cơ chế điện cơ dẫn bắn góc tầm (VN) được sử dụng nhằn dẫn bắn tự động của súng theo chiều cao. Cơ chế truyền động đảm bảo cho các chế độ làm việc sau: chế độ “tự động” – chế độ làm việc của súng phòng không ở gương (kính) cân bằng của thiết bị TKN-4S trong phạm vi góc từ -4 đến 20 độ; chế độ “bán tự động” – chế độ điều khiển súng phòng không độc lập với kính (gương) cân bằng của thiết bị TKN-4S (có thiết bị bắn nhanh); chế độ “tay” – chế độ dẫn bắn bằng tay theo mọi góc.

Cơ chế điện cơ dẫn bắn góc hướng (GN) sử dụng cho chế độ dẫn bắn tự động của tháp nhỏ chỉ huy với súng máy phòng không theo góc hướng trong phạm vi: 60 độ bên phải và 45 độ bên trái từ vị trí thích ứng với các trang bị cơ bản.

Kính ngắm PZU-7 được sử dụng nhằm dẫn bắn mục tiêu của súng phòng không khi bắn mục tiêu trên không có tốc độ di chuyển từ 100 đến 300m/s và trên mặt đất ở cự ly 1600m. Súng được giới thiệu là một kính tiềm vọng một thị kính quang học (độ khuyếch đại x1,2).

Thiết bị súng máy phòng không tự động dạng đóng kín với sự điều khiển từ xa bằng điện cơ chp phép trưởng xe nâng cao hiệu quả tiêu diệt mục tiêu bọc thép hạng nhẹ trên không, trên bộ, lực lượng bộ binh đối phương dưới sự bảo vệ của giáp xe tăng.

Trang bị hỗ trợ của T-90 bao gồm đạn súng máy tự động 5,45mm AKS-74 (một cơ số cho kípx e), 10 lựu đạn F-1 hoặc RGO và súng tín hiệu 26mm.


Cơ số đạn trên T-90 bao gồm 43 viên đạn với liều phóng riêng theo 4 chủng loại: đạn tên lửa điều khiển, đạn xuyên giáp dưới cỡ nòng, đạn xuyên giáp nổ lõm và đạn nổ- phá mảnh, đồng thời 2000 viên đạn cho súng đồng trục 7,62mm và 300 viên đạn súng phòng không 12,7mm. Ngoài ra, trong cơ số đạn còn bao gồm 450 viên đạn AKS-74, 12 đạn tín hiệu của súng ngắn, 10 lựu đạn tay cầm (thủ pháo) F-1 hoặc RGO và 12 lựu đạn ZD17 của hệ thống 902B của tổ hợp chế áp quang điện. Trong phiên bản xe tăng không có hệ thống TShU-1 “Shtora-1”, thay cho lựu đạn ZD17 trong cơ số đạn có loại lựu đạn ZD6M.


22 viện đạn pháo tăng (trong đó có tên lửa điều khiển) được bố trí trên hệ thống vận tải đạn tự động và luôn ở trong trạng thái sẵn sang chiến đấu. Các đạn pháo còn lại (đầu đạn và liều phóng cần thiết) bố trí trên các giá đỡ đặc biệt trong thân xe và trong tháp pháo. Việc bắn và vận chuyển (tiếp) đạn của hệ thống nạp đạn tự động có thể thực hiện trong mọi trường hợp. Bất kỳ loại đạn nào cũng có thể nạp, không chỉ bằng hệ thống nạp đạn tự động mà có thể làm bằng tay.

Sự tiếp nhận vỏ đạn tháo rời, đồng thời với cơ chế lựa chọn đạn theo mục tiêu trong hệ thống nạp đạn tự động cho phép giảm xuống một cách đáng kể khói súng tràn vào buồng chiến đấu trong thời điểm bắn của pháo chính.

Chiếc T 90 này quả là tuyệt vời.Biết đến bao giờ Quân đội ta mơí có đây.Cám ơn daibangden vì đã đưa lên những trang tư liệu quý này cho mọi người tham khảo.

Huyphong vừa đọc TShU-1 ở mục http://www.quansuvn.net/index.php/topic,18281.msg259844.html#msg259844

Tổ hợp TShU-1 Shtora-1 (ТШУ-1 "Штора-1") có nhiệm vụ chế áp quang điện tử.

(http://warfare.ru/image.aspx?img=0702ey70/update/feb2005/tshu(2).jpg)
(http://warfare.ru/image.aspx?img=0702ey70/update/feb2005/tshu(1).jpg)

Nhiệm vụ và tính năng của một vào loại đạn tiếp nhận trên pháo chính 125mm của xe tăng T-90:

1. Đạn pháo 125mm ZVBM13 (với đạn xuyên giáp dưới cỡ nòng ZBM32 “Vant” với lõi đạn cân bằng), ZVBM17 (với đạn xuyên giáp dưới cỡ nòng ZBM42 “Mango” với lõi đạn bằng hợp kim vonfram) và ZVBM19 (với đạn đạn xuyên giáp dưới cỡ nòng ZBM24M “Svinets” có lõi đạn bằng hợp kim vonfram) được bắn từ pháo chính của T-90 vào các phương tiện bọc thép, các mục tiêu được che đậy (bằng giáp), các công sự dã chiến, các công trình phòng thủ được bảo vệ bằng gạch và bê tông cốt sắt, lực lượng bộ binh.

2. Đạn pháo 125mm ZVOF36 (với đạn nổ - phá mảnh ZOF26) sử dụng để bắn từ nòng pháo nhằm các mục tiêu thiết giáp hạng nhẹ, lực lượng bộ binh, các hỏa điểm và công sự dã chiến

3. Đạn pháo 125mm ZUBK14 (với tên lửa điều khiển 9M119 của tổ hợp “Refleks”) và ZUBK20 (với tên lửa điều khiển 9M119M của tổ hợp “Refleks-M”) được sử dụng để bắn từ nòng pháo chính các phương tiện thiết giáp và các mục tiêu kích thước, đồng thời dành cho các trực thăng tầm thấp của đối phương.

Ngoài các loại đạn được chỉ định trên, trong cơ số đạn của T-90 còn có loại đạn nổ - phá mảnh với ngòi nổ điện tiếp xúc hoặc điều khiển từ xa. Loại đạn này cho phép tăng cường hiệu quả chống lại lực lượng bộ binh trên chiến trường mở (không bị các công trình, công sự che khuất) hoặc các trực thăng chiến đấu. Loại đạn này có diện tích sát thương dày đặc hơn rất nhiều so với các loại đạn nổ - phá mảnh thông thường. Việc xác định cự ly kích nổ cho ngòi nổ được thực hiện tự động trong quá trình tự động nạp đạn thông qua việc nhận tín hiệu từ máy đo xa laze. Khi thiết bị ngòi nổ tới điểm tiếp nổ, viên đạn hoạt động như loại đạn nổ - phá mảnh thông thường.