Lịch sử Quân sự Việt Nam

Chào các bác,

Cuốn Lịch sử trung đoàn 250 (1968-2008) không biết post vào đâu trong thư viện vì từ lúc ra đời đến nay nó thay đổi chức năng nhiệm vụ khá nhiều như cái tựa đề!

Thôi thì post ra đây để anh em đọc và tham gia tán cho xôm tụ.  ;D
Tạm gọi là E250 chính sử, báo cáo tổng kết công tác năm và đôi chổ có thể có hình ảnh, tư liệu "ngoại sử"!  :o

Mời các bác thưởng thức và tham gia.

Nữa đi anh.. :D

SỰ RA ĐỜI CỦA TRUNG ĐOÀN VẬN TẢI TRÊN CHIẾN TRƯỜNG TÂY NGUYÊN

Chiến lược: "Chiến tranh đặc biệt" bị phá sản, đế quốc Mỹ chuyển sang chiến lược "Chiến tranh cục bộ”, quân chiến đấu và vũ khí Mỹ ào ạt đưa vào chiến trường miền Nam - Việt Nam hòng cứu vãn nguy cơ thất bại hoàn toàn của chúng.

Ở Khu 5, tháng 3 năm 1965, lữ đoàn quân chiến đấu đầu tiên của Mỹ đổ vào Đà Nẵng, đến cuối năm 1965 quân Mỹ và chư hầu ở Khu 5 đã lên đến trên 12 vạn quân.

Về phía ta, lực lượng vũ trang của ta cũng có sự phát triển, để bảo đảm mọi nhu cầu phục vụ chiến đấu và xây dựng cho một lực lượng tập trung tăng gấp đôi trong một thời gian ngắn là một thách thức lớn đối với ngành hậu cần.

Trong quá trình bảo đảm cho các lực lượng vũ trang đánh thắng địch trong chiến lược: "Chiến tranh đặc biệt" thế trận hậu cần của ta được xây dựng tương đối đồng bộ, khép kín, đường hành lang vận tải tuy phương tiện còn thô sơ nhưng luôn bảo đảm thông suốt, hệ thống kho tàng được xây dựng tương đối hoàn chỉnh.

Nhằm đáp ứng nhu cầu xây dựng và chiến đấu trong tình hình mới, tháng 9 năm 1965, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 quyết định sáp nhập Phòng Hành lang và Phòng Hậu cần để tiếp nhận, quản lý vận chuyển vũ khí, quân trang, thuốc men, từ hậu phương lớn miền Bắc chuyển vào và sau đó cấp phát cho các đơn vị. Ngành hành lang vừa kiện toàn tổ chức, vừa đẩy mạnh việc thực hiện kế hoạch vận tải, nhiều tuyến đường thồ và đường sông tiếp tục được dưa vào sử dụng.

Ở Tây Nguyên tháng 9 năm 1965, Hậu cần Mặt trận tổ chức Binh trạm Nam, bệnh viện số 2 (103) và xây dựng hệ thống kho tàng trạm, trại ở phía tây tỉnh Gia Lai, tổ chức hệ thống kho tàng tiếp nhận, bảo quản hàng hóa của Đoàn 559 chuyển giao ở bờ nam sông Sê Su, mở cửa khẩu VQ5 để nhận hàng mua từ Campuchia về.

Ở chiến trường Phân khu Nam, từ khi đoàn tàu không số theo đường mòn Hồ Chí Minh trên biển vào Vũng Rô thuộc tỉnh Phú Yên bị lộ; lương thực, vũ khí, Thuốc men chi viện từ miền Bắc vào và từ Khu 5 xuống hầu như bị cắt đứt nên lâm vào tình trạng cực kỳ khó khăn.

Được sự đồng ý của Bộ Tư lệnh Quân khu 5, Phân khu Nam đã tổ chức một bộ phận vận tải phục vụ cho chiến trường phân khu.

Tháng 2 năm 1967, Trung đoàn 316 ra đời: lực lượng của 316 gồm các chiến sĩ thu dung của Đoàn 562, một số cán bộ khung điều từ Tổng đoàn vận tải vào làm nòng cốt, tiếp đó Đoàn 581 từ Bắc vào bổ sung cho Nông trường 5 - S9 được giữ lại bổ sung cho Trung đoàn 316.

Địa điểm đóng quân của Đoàn nằm giữa Trạm 15 và Trạm 16 huyện 5, tỉnh Gia Lai.

Nhiệm vụ của Trung đoàn 316: Tiếp nhận hàng do B3 chi viện tại Binh trạm Nam vận chuyển giao cho hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa. Có lần B3 cấp hàng cho đơn vị tại Binh trạm Bắc (Kon Tum), Binh trạm Trung ở Trạm 9, đơn vị cũng phải ra nhận đưa về Trạm 15 và Trạm 16 rồi lại chuyển tiếp xuống chiến trường Nam Trung Bộ. Mỗi chuyến hàng đi mất từ 20 đến 25 ngày, có chuyến dài hơn vì phải cắt đường xuyên rừng tránh địch để vận chuyển hàng đến địa điểm.

Cũng vào thời điểm này, Phân khu Nam quyết định thành lập A100 đóng quân tại Trạm 15, Trạm 16 Khu 5 Gia Lai (gần Trung đoàn 316), làm nhiệm vụ đại diện cho Phân khu tiếp nhận bộ đội từ miền Bắc vào, thu dung bộ đội ốm đau từ chiến trường lên và các đơn vị khác đi S9 ốm đau trở lại; chỉ đạo Trung đoàn 316 lập cụm kho để tiếp nhận hàng do B3 chi viện.

Đến tháng 5 năm 1967, Đoàn 108, 109 thuộc Đoàn Trung Dũng (Trung đoàn 42) của Hải Phòng đi Nông trường 5; S9. Mỗi Đoàn có trên 600 cán bộ, chiến sĩ được lệnh dừng chân tại địa điểm tập kết (A100) để bổ sung cho các đơn vị của Phân khu Nam; do yêu cầu của nhiệm vụ, Đoàn đòi hỏi nên một bộ phận quan trọng của hai đoàn này được giữ lại A100 bổ sung cho Trung đoàn 316 vào tháng 7 năm 1967 và bổ sung vào đội hình của hai Tiểu đoàn Sông Lô và Sông Hồng của Trung đoàn 316 (Tiểu đoàn Sông Lô sau là Tiểu đoàn 252; Tiểu đoàn Sông Hồng sau là Tiểu đoàn 253). Tiếp đó đến tháng 9 năm 1968, một số cán bộ, chiến sĩ của Đoàn 319, Đoàn 590 đi B3 cũng được giữ lại bổ sung cho Trung đoàn.

Sau Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, chiến trường Phân khu Nam lại gặp vô vàn khó khăn, địch nống ra đánh phá vùng giải phóng, chúng liên tục tổ chức càn quét nhằm đẩy lực lượng vũ trang của ta ra khỏi hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa, bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương của hai tỉnh này gặp nhiều khó khăn: đói cơm, lạt muối, suy kiệt sức khỏe, sốt rét ốm yếu ngày càng tăng cao ...

Tại thời điểm đó Đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Phân khu Nam lên làm việc với Bộ Tư lệnh Mặt trận B3 để xin chi viện đạn dược, vũ khí, thuốc men cho Phân khu, Đoàn do Đại tá Lư Giang - Tư lệnh Phân khu làm trưởng đoàn (1), cùng đi có Thượng tá Ibloc - Eban - Tư lệnh phó Phân khu (thường gọi là anh Hà) (2). Đoàn dừng lại tại A100 để chỉ đạo công việc. Đồng chí Lư Giang đã viết một bức điện, đài 15W và tổ cơ yếu của Đoàn 108 ở lại A100 (gọi là đài tiền phương của Phân khu Nam), tiếp giữ liên lạc với Cậu Vũ (3) và tổ chức nối mạng liên lạc với Phân khu. Tại đây đồng chí Lư Giang đã viết một bức điện dài báo cáo toàn bộ tình hình của Phân khu sau Tổng tiến công Mậu Thân 1968, đặc biệt là những khó khăn về lương thực, vũ khí, đạn dược, thuốc men, bộ đội ốm yếu quá nhiều, lực lượng vận tải chuyển hàng từ B3 xuống chỉ có Trung đoàn 316 quân số mỏng, đa phần là chiến sĩ mới, bị bệnh sốt rét nhiều.
----------------------------------------
(1) Đồng chí Lư Giang, sau này làm Tư lệnh Mặt trận 4 - Quảng Đà, khi miền Nam giải phóng là Trung tướng Tư lệnh Quân khu Thủ đô.
(2) Sau này là Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh Đắc Lắc (khi nghỉ hưu là Trung tướng, ở Buôn Ma Thuột).
(3) Cậu Vũ: tên gọi lúc đó của Bộ Tổng Tham mưu.
---------------------

Đường vận chuyển phải đi qua hai địa phận của tỉnh Gia Lai và Đắc Lắc, cung đường dài nên gặp quá nhiều trở ngại, khó khăn vì phải đi qua nhiều sông suối, luồn lách qua nhiều đồn bót, cứ điểm địch, qua hai quốc lộ 14 và 19, địch thường xuyên phong tỏa đánh phá. Với phương thức vận chuyển bộ bằng đôi vai là chính, chiến sĩ ta không những chỉ mang hàng mà còn phải theo vũ khí để chiến đấu khi gặp địch, và cõng trên vai cả lương thực, nước uống để bảo đảm sinh sống trên đường vận chuyển nên khi giao hàng đến đích, số lượng không được là bao và đoạn cuối bức điện đồng chí đề nghị Bộ Tổng Tham mưu và Bộ Tư lệnh Quân khu 5 có kế hoạch xây dựng tuyến hành lang vận chuyển hàng trực tiếp cho Phân Khu Nam và hai tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa không qua phân phối lại từ Mặt trận B3 ... (1) Trước đòi hỏi bức thiết đó, Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 5 chủ trương tổ chức lực lượng hậu cần chi viện cho chiến trường Nam Trung Bộ. Dựa vào Binh trạm 4 (thuộc Bộ Tư lệnh B3) thuộc địa bàn tỉnh Đắc Lắc để xây dựng thêm một tuyến hành lang vận tải bảo đảm hậu cần kỹ thuật cho các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa, Đắc Lắc, Ninh Thuận và Bình Thuận. Thành lập thêm một Trung đoàn vận tải bộ, đảm nhiệm trên hướng hành lang vận chuyển mới.
----------------------
(1) Bức điện do đồng chí Nguyễn Văn Túp, cơ yếu trực tiếp mã bức điện này.
-----------------------

Thực hiện chủ trương của Đảng ủy Quân khu, Bộ Tư lệnh cử đồng chí trung tá Đoàn Sự (tức Đoàn Y Thanh), Phó Chính ủy Cục Hậu cần xuống trực tiếp chỉ đạo xây dựng tuyến hành lang mới và thành lập Trung đoàn 250.

Xem "Tướng Lư Giang" trong topic


(http://img368.imageshack.us/img368/356/trungtuonglugianglj4.jpg)

Ông Y Blok EBan

- 1957 với Võ Nguyên Giáp tại Nghệ An

- 2008 tại nhà riêng ở Buôn Ma Thuột

(nguồn: vietnamnet)

Ngày 22 tháng 11 năm 1968, tại một khu rừng thưa ven suối Tà Ngài (một nhánh chảy ra suối Ia- đrăng, phía tây dãy núi Chư Prông, gần Trạm 16 thuộc Binh trạm 4), trên đất bạn Campuchia, qua mốc biên giới là tới làng Cà Lả thuộc địa bàn tỉnh Gia Lai, Trung đoàn 250 được tuyên bố thành lập, trực thuộc Cục Hậu cần Quân khu 5.
 
Lúc mới thành lập, biên chế của Trung đoàn gồm: Ban chỉ huy Trung đoàn, ba cơ quan Tham mưu, Chính trị, Hậu cần, ba tiểu đoàn, lấy phiên hiệu là Tiểu đoàn: 251, 252 và 253.

Ban chỉ huy Trung đoàn gồm các đồng chí: Phạm Quảng - Trung đoàn trưởng; Thiếu tá Ba Triêm (tức Nguyễn Triêm) - Chính ủy; Thiếu tá Phạm ích - Trung đoàn phó; Đại úy Trần Tôn Cát - Trung đoàn phó.

Cơ quan trung đoàn có ba ban: ban Tham mưu, ban Chính trị, ban Hậu cần. đồng chí Thảng - Tham mưu phó; đồng chí Nguyễn Trắc - Chủ nhiệm Chính trị; đồng chí Nguyễn Phong - Phó Chủ nhiệm Chính trị; đồng chí Cà Tua (Nguyễn Ngọc) - Chủ nhiệm Hậu cần; Phó Chủ nhiệm Hậu cần lúc này có ba người đó là: đồng chí Hồ, đồng chí A ma-phi và đồng chí Tiền.

Tiểu đoàn 251 (nòng cốt là Đoàn 3026 phiên hiệu từ Bắc vào là Tiểu đoàn ([colour=red]sách ghi thiếu[/colour]) Trung đoàn 4 Sư đoàn 304B, Quân khu Việt Bắc cùng một số cán bộ cũ từ Phân khu Nam và Trung đoàn 316 bổ sung) (1) do đồng chí Hoàng Phú làm Tiểu đoàn trưởng; đồng chí Nguyễn Thế Bảo làm Chính trị viên; đồng chí Trương Đình Thanh làm Tiểu đoàn phó và đồng chí Đoàn Hữu Dục làm Chính trị viên phó. Quân số tiểu đoàn lúc đầu thành lập có 257 đồng chí, nhưng đến tháng 10 năm 1969, quân số của Trung đoàn được bổ sung quân A từ miền Bắc vào, nên lực lượng lên đến 678 đồng chí, tổ chức của tiểu đoàn được biên chế thành chín đại đội, từ Đại đội 1 đến Đại đội 9 và cơ quan Tiểu đoàn bộ.
-----------------------
(1) Còn gọi là Đoàn Trường Sơn 1.
-------------------------
- Đại đội 1 do đồng chí Lê Văn Võ làm Chính trị viên, đồng chí Nguyễn Lựa làm Đại đội trưởng;
- Đại đội 2 do đồng chí Nguyễn Ráo làm Đại đội trưởng, Nguyễn Văn Côi làm Chính trị viên;
- Đại đội 3 do đồng chí Nguyễn Giản làm Đại đội trưởng, Trần Công Thức làm Chính trị viên;
- Đại đội 4 do đồng chí Trần Văn Hùng làm Đại đội trưởng, Nguyễn Hiệp làm Chính trị viên;
- Đại đội 5 do đồng chí Nguyễn Hữu Tường làm Đại đội trưởng, Phan Văn Lân làm Chính trị viên;
- Đại đội 6 do đồng chí Nguyễn Trọng Quý làm Đại đội trưởng, Nguyễn Trình làm Chính trị viên; - Đại đội 7 do đồng chí Lê Hồng Phụng làm Đại đội trưởng;
- Đại đội 8 do đồng chí Huỳnh Giáo làm Đại đội trưởng, Lê Văn Hợp làm Chính trị viên.

Ban chỉ huy Tiểu đoàn và Đại đội 1 vận tải thuyền đóng quân tại suối Đak Đam thuộc tỉnh Môn-đun-ki-ri, Campuchia. Tám đại đội còn lại đóng quân trải dài từ khu vực đường 14 đến cuối sông Krông-nô, giáp với Tiểu đoàn 252.

Nhiệm vụ của Tiểu đoàn là vận chuyển vũ khí, đạn dược, thuốc men quân y, cung cấp cho các tỉnh: Quảng Đức, Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận. Nguồn hàng của Tiểu đoàn tiếp nhận từ Binh trạm 4 (Đắc Lắc) thuộc đường dây vận chuyển của Mặt trận B3 (nguồn hàng từ B2 trên biên giới Campuchia).

Tiểu đoàn 252 (còn gọi là Đoàn Sông Lô của Trung đoàn 316) (1), do đồng chí Trung úy Trần Văn Hải làm Tiểu đoàn trưởng; đồng chí Trần Đài làm Tiểu đoàn phó ; Trung úy Đinh Văn Nhất là Chính trị viên phó 1 và Trung úy Nguyễn Đắc Côi làm Chính trị viên phó 2.
---------------------------------------------
(1) Còn có tên gọi là Đoàn Trường Sơn 2.
---------------------------------------------
Đến cuối năm 1969, đồng chí Thượng úy Nguyễn Quang Khải được điều từ Ban chính trị Trung đoàn về làm Chính trị viên Tiểu đoàn và đồng chí Trung úy Phan Văn Minh - Đại đội trưởng Đại đội 1 được bổ nhiệm làm Tiểu đoàn phó. Tiểu đoàn 252 được biên chế thành 8 đại đội:

- Đại đội 1 đóng quân tại phía nam sông Krông-nô, tiếp giáp Đại đội 6, Tiểu đoàn 251 đi trực thấu (đường dài) giao hàng cho
- Đại đội 2 đóng quân tại chân dốc Hố Bom ở đông đường 21, gần suối nước lạnh cách quận lỵ Lạc Thiện (huyện H10, Đắc Lắc) 5 kilômét.
- Đại đội 3 đóng ở dốc Hố Chuối;
- Đại đội 4 ở chân dốc 4 Tiếng gần buôn Liêng ông (xã 2);
- Đại đội 5 đóng quân cạnh buôn Hay Za, Hay Zin (xã 2);
- Đại đội 6, 7 đóng quân ở Thành Trị.
Các Đại đội 2, 3, 4, 5, 6, 7 đóng quân thành tuyến trải dài từ huyện H10 đến huyện H8 (khu vực Thành Trị, sân bay Mi Ga, nay thuộc huyện Krông Pách, Đắc Lắc),
- Đại đội 8 đóng ở buôn Khóa (dốc 9 cụm) giáp tỉnh Khánh Hòa giao hàng tại đó.

Tiểu đoàn 253, (còn gọi là Đoàn Sông Hồng của Trung đoàn 316) do đồng chí Thượng úy Ngô Quang Dự làm Tiểu đoàn trưởng; đồng chí Đại úy Phí Ngọc Ân – chính trị viên; đồng chí Doãn làm Tiểu đoàn phó; đồng chí Tỵ làm Chính trị viên phó. Tiểu đoàn gồm ba đại đội vận tải bộ đường dài và một trung đội trinh sát.

- Đại đội 1 do đồng chí Hoàng Đình Cúc làm Đại đội trưởng; đồng chí Lưu Hữu Túc làm Chính trị viên; đồng chí Phạm Văn Nhuệ - Đại đội phó; đồng chí Lai - Chính trị viên phó.
- Đại đội 2 do đồng chí Trung úy Lê Khắc Tạo làm Đại đội trưởng; đồng chí Trung úy Nghiệp - Chính trị viên; đồng chí Phạm Văn Thế - Đại đội phó; đồng chí Thông làm Chính trị viên phó.
- Đại đội 3 do đồng chí Trung úy Nguyễn Thanh Long làm Đại đội trưởng; đồng chí Trung úy Hà Văn Mai - Chính trị viên; đồng chí Tỵ - Chính trị viên phó. Trung đội trinh sát do đồng chí Phạm Văn Chiến, sau này đồng chí Chiến hy sinh, đồng chí Trần Văn Thạnh lên thay, có nhiệm vụ bám đường, dẫn và bảo vệ đường cho Tiểu đoàn vận chuyển hàng. Tiền thân Đại đội 1 thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 4, Sư đoàn 304 được thành lập tháng 11 năm 1966 ở miền Bắc. Tháng 12 năm 1966 Đại đội 3 được điều vào chiến trường B3 làm nhiệm vụ vận tải. Đến tháng 12 năm 1968 được về Tiểu đoàn 253, Trung đoàn 250.

Tiểu đoàn 253 là đơn vị vận tải (gùi bộ) đi trực thấu (đường dài); có nhiệm vụ tiếp nhận hàng (chủ yếu là vũ khí đạn dược và các loại phương tiện kỹ thuật y dược và y cụ) từ Binh trạm Bắc (Nam Lào) thuộc đường dây vận chuyển chiến lược 559. Nghĩa là từ Trạm 1 - (bắc Kon Tum) vào đến Trạm 17 tuyến đường đi vào tiếp B2 (Nam Bộ). Từ đây sẽ chia đi các tuyến Vân Canh - Bình Định, Sông Hinh - Phú Yên. Cũng từ đây, hàng sẽ được chuyển cho Tiểu đoàn 251, Tiểu đoàn 252 qua Quảng Đức (nay Đắc Nông) xuống Khánh Hòa, Bình Thuận và Ninh Thuận.

Lực lượng được điều về xây dựng Trung đoàn 250 gồm nhiều đơn vị. Hai Tiểu đoàn (251, 252) là Tiểu đoàn Sông Lô và Sông Hồng của Trung đoàn 316; Đoàn thanh niên xung phong Bắc Hải của tỉnh Bình Định; một số cán bộ khung của Đoàn 3026 (phiên hiệu đi chiến trường của Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 2, Sư đoàn 304B, Quân khu Việt Bắc) từ miền Bắc mới vào. Một số anh em người dân tộc Ê đê, Gia-rai, Ba-na và một số cán bộ nằm vùng của các tỉnh Gia Lai, Kon Tum, Đắc Lắc (từ năm 1955) ở lại hoạt động xây dựng phong trào. Tổng quân số của Trung đoàn lúc đó khoảng trên dưới 2.000 người.

Nhiệm vụ của Trung đoàn thời gian này là nhanh chóng tổ chức ba tuyến hành lang ngang.

- Tuyến thứ nhất từ Binh trạm Nam của B3 xuống tỉnh Gia Lai, qua Đắc Lắc, xuyên qua đường 14 xuống bắc tỉnh Khánh Hòa.
- Tuyến thứ hai, cũng từ đó xuống Gia Lai, đường 14 xuống Khu 6, Khu 7 (thuộc tỉnh Gia Lai) đến nam tỉnh Bình Định, bắc tỉnh Phú Yên.
- Tuyến thứ ba ở phía nam, từ Môn-đun-ki-ri (Campuchia) xuống đường 14A và B, qua Gia Nghĩa, Quảng Đức xuống nam tỉnh Khánh Hòa và bắc tỉnh Ninh Thuận. Tiếp nhận hàng từ đầu mối đường dây vận chuyển chiến lược của trên, tổ chức vận chuyển đến đầu mối các tỉnh Nam Trung Bộ, chủ yếu cho tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa. Đầu mối tiếp nhận hàng ở phía bắc là Trạm 1 (khu vực Bến Hét - ngã ba Đông Dương), ở phía nam qua đường sông Mêkông đến Môn-đun-ki-ri.

Ngoài nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, đạn dược, gạo và thuốc men quân y, Trung đoàn còn được giao nhiệm vụ vận chuyển thương binh, đưa đón cán bộ, các cháu thiếu niên ra miền Bắc, chuyển công văn, giấy tờ quân bưu qua tuyến hành lang Trung đoàn phụ trách.

Về địa lý, Tây Nguyên ở phía tây Nam Trung Bộ nằm ở ngã ba biên giới Việt Nam, Lào, Campuchia gồm bốn tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắc Lắc, Lâm Đồng; có nhiều dân tộc khác nhau sinh sống. Địa hình có nhiều cao nguyên và núi rừng trùng điệp, phức tạp nhiều dốc cao và khe núi "chân chim", thời tiết ở Tây Nguyên chia làm hai mùa rõ rệt, mùa mưa thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 những tháng mưa lớn nước các sông, suối dâng lên rất mạnh thường gây lũ lụt, nên việc đi lại rất khó khăn. Trong khi đó, Mỹ - ngụy tăng cường các cuộc hành quân ngăn chặn ta ở vùng ven đồng thời thường xuyên tung biệt kích, thám báo ra lùng sục, nhằm phát hiện nơi trú quân và kho hậu cần của ta, máy bay trinh sát của chúng ngày đêm bay lượn, soi tìm dấu vết từng con đường mòn, từng khu rừng chúng nghi ngờ, nếu phát hiện được là đưa máy bay B52 rải thảm.

Với đặc điểm nhiệm vụ là mở đường hành lang vận chuyển trên địa bàn rừng núi, địch liên tục càn quét đánh phá, hoạt động phân tán. Để đảm bảo an toàn cho hoạt động vận tải, Trung đoàn quyết định tổ chức ở cấp Trung đoàn một trung đội bộ binh trinh sát; mỗi tiểu đoàn một trung đội trinh sát làm nhiệm vụ dẫn đường và bảo vệ. Nhiệm vụ chủ yếu của Trung đoàn là vận tải bộ nên vũ khí trang bị của Trung đoàn chỉ có các loại súng bộ binh nhẹ như B40, trung liên, tiểu liên AK và một số súng trường CKC. Bộ đội vận tải thì được trang bị 50 phần trăm quân số có súng. Trinh sát bảo vệ được trang bị đủ 100 phần trăm có súng chiến đấu.

Về thông tin liên lạc, Trung đoàn có 5 máy vô tuyến điện 15W, Trung đoàn bộ trang bị hai máy, còn lại mỗi tiểu đoàn một máy.

Liên lạc của Trung đoàn với các tiểu đoàn, giữa các tiểu đoàn với nhau, giữa Trung đoàn với Cục Hậu cần Quân khu 5 chủ yếu qua vô tuyến điện, sau này Trung đoàn mới có bộ phận quân bưu từ Tiểu đoàn 248 và cụm kho H5 chuyển về nằm trong đội hình của Trung đoàn.

Bảo đảm về quân y, tổ chức ở mỗi tiểu đoàn một trạm điều trị, Trung đoàn tổ chức một bệnh xá. Đội ngũ cán bộ chuyên môn quân y, qua thực tế trên chiến trường đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm. Các trạm điều trị của tiểu đoàn đều có y sĩ, bệnh xá của Trung đoàn có bác sĩ và dược sĩ.

Từ đặc điểm tình hình của chiến trường và yêu cầu nhiệm vụ đặt ra, Trung đoàn vận tải 250 ra đời đáp ứng yêu cầu bức thiết về bảo đảm vận chuyển hậu cần - kỹ thuật, nhất là đạn, gạo cho chiến trường Nam Trung Bộ và Cực Nam Trung Bộ, đặc biệt là hai tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa. Ra đời trong hoàn cảnh hết sức khó khăn, gian khổ, địa bàn hoạt động rộng, luôn phân tán, ở xa Quân khu trong khi địch điên cuồng đánh phá ác liệt ... Nhưng, không khó khăn nào ngăn nổi bước chân ngàn dặm của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn. Những con người thật bình dị mà kiên cường, gan góc, đoàn kết thương yêu nhau như ruột thịt, cháy bỏng tâm huyết với mục tiêu tất cả cho chiến thắng, tất cả vì sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam. Trước mắt là con đường đầy gian nan thử thách đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn. Song, chính con đường đó đã làm nảy nở biết bao tài trí. Càng gian nan vất vả càng tôi luyện thêm bản lĩnh kiên cường, sức chịu đựng to lớn. Bởi mỗi cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đều tin tưởng sắt đá vào tương lai chiến thắng của dân tộc.

Báo cáo với bác Tuaans , em xin đề nghị thế này xem bác và anh em trong Quân Sử đồng ý không .
Theo em nên post vào Thư viện Lịch Sử Quân Sự Việt Nam , mục Bộ Binh thì hay hơn , vì Trung Đoàn 250 nhỏ bé của em sao sánh bằng các đơn vị đàn anh có lịch sử và truyền thống lâu dài khác , nhưng ở bất cứ ở đơn vị nào , nhận bất cứ nhiệm vụ nào , một khi đã khoác áo Quân Đội Nhân Dân em cũng xin thề : Trung với Đảng , Hiếu với Dân , nhiệm vụ nào cũng hoàn thành , khó khăn nào cũng vượt qua , kẻ thù nào cũng đánh thắng .
Mong ngày diện kiến với bác Tuaans các bác CCb tại SG :
Báo cáo : Em Nguyễn tuấn Sơn , cấp bậc Thượng sỹ , chức vụ Trung đội trưởng B.3 C.12,7mm E.250 F. 309
Số hiệu quân nhân ; 78008144 , nhập ngũ 4/78 , phục viên 10/82  :sẵn sàng chờ lệnh ................

Híc, bác quyenKH, em post ở đây thì mới có các dòng tâm sự, tán linh tinh, hình ảnh sưu tầm nhét vào đọc cho đỡ chán bác ạ!  ;D

Bác ở C18 à?

Bác quyenkh : chức vụ Trung đội trưởng B.3 C.12,7mm E.250 F. 309
 Vậy là bác ở C.12,7 trực thuộc E.250 phải không bác ?
 Bác tuans nói đúng đó..có gì liên quan đến E.250 mà bác biết cứ đưa lên......

II. MỞ ĐƯỜNG HÀNH LANG VẬN TẢI, BẢO ĐẢM HẬU CẦN CHO CHIẾN TRƯỜNG TÂY NGUYÊN VÀ NAM TRUNG BỘ

Chiến lược "chiến tranh cục bộ" bị phá sản, đế quốc Mỹ buộc phải chuyển sang chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" thực hiện 4 biện pháp chiến lược mà biện pháp chủ yếu là cấp tốc "bình định nông thôn". Cuối năm 1968 địch đã tiến hành mở các cuộc hành quân "bình định ở các tỉnh ven biển duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, các thôn xóm buôn làng của đồng bào ta ở các nơi bị đốt, phá, hủy diệt, kềm kẹp, địch dồn dân vào các địa điểm tập trung "ấp chiến lược để quản lý không cho Cách mạng móc nối, cài cắm.

Phần lớn các tuyến hành lang vận chuyển từ căn cứ rừng núi Tây Nguyên xuống đồng bằng và các cửa khẩu thu mua đều bị địch đánh phá ngăn chặn.

Đối với vùng rừng núi Tây Nguyên địch liên tục dùng máy bay chiến lược B52 rải thảm và dùng chất độc hóa học phát quang, tung biệt kích thường xuyên lùng sục, đánh phá các đường hành lang.

Các vệt bom B.52
(http://i71.photobucket.com/albums/i131/hunganhqn/B52AFTER.jpg)
(nguồn: xem properties của hình)

Địch còn ra sức bao vây kinh tế, dồn dân, lập ấp, cấm mọi việc quan hệ giao lưu hàng hóa giữa các vùng, theo dõi, khủng bố không cho dân vùng ven quan hệ buôn bán với vùng giải phóng.

Thủ đoạn đánh phá điên cuồng của địch gây khó khăn cho các lực lượng ta vận chuyển trên các tuyến đường hành lang và sản xuất gây khó khăn trong đời sống hoạt động chiến đấu. Tuy nhân dân các tỉnh Tây Nguyên có truyền thống cách mạng nhưng đời sống kinh tế khó khăn, khả năng đóng góp có hạn và do địch kềm kẹp, nên các mặt hàng hậu cần thu mua từ vùng địch ra gặp nhiều khó khăn.

Về vũ khí đạn dược trên địa bàn tác chiến của Quân khu 5, chủ yếu tự sản xuất và thu chiến lợi phẩm của địch, riêng nguồn hàng viện trợ từ hậu phương lớn miền Bắc vào, bị địch ngăn chặn quyết liệt nên phải sử dụng các nguồn dự trữ.

Không để bộ đội đói và gặp khó khăn trong đời sống, sinh hoạt công tác khi mới thành lập. Thực hiện nghị quyết của Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 5: "Hiện nay ta đang gặp nhiều khó khăn trong công tác bảo đảm hậu cần, địch đánh phá ngày càng ác liệt, nhu cầu tác chiến ngày càng lớn, do đó phải có sự nỗ lực cao của toàn Đảng bộ, của cán bộ chiến sĩ nhất là của ngành hậu cần bảo đảm mới đáp được yêu cầu phát triển của tình hình". Để thực hiện nghị quyết của Quân khu, Đảng ủy Cục Hậu cần đã đề ra nghị quyết trong năm 1969 với các chủ trương cho toàn Đảng bộ và các đơn vị thực hiện là:

- Đẩy mạnh tăng gia sản xuất, triệt để khai thác nguồn cung cấp tại chỗ.
- Tiếp nhận, bảo quản, vận chuyển, phân phối kịp thời hàng hóa.
- Sử dụng vật chất tiết kiệm chặt chẽ, hợp lý.

Để thực hiện các chủ trương trên, Cục Hậu cần đã đề ra một số biện pháp chính là:

- Giáo dục và phát động cán bộ, chiến sĩ quán triệt quan điểm: "cần kiệm, tự lực, cánh sinh, nỗ lực tự khắc phục khó khăn".
- Triệt để phát huy và tận dụng khả năng hậu cần tại chỗ và tiếp nhận của trên, vận chuyển bảo đảm cho dưới.
- Kết hợp thực hiện nhiệm vụ phục vụ tiền tuyến phía trước với xây dựng đơn vị bảo đảm hậu phương vững mạnh. 

Để cụ thể hóa nghị quyết, chỉ thị, nhiệm vụ của Đảng ủy - Bộ Tư lệnh và Cục Hậu cần Quân khu 5, Đảng ủy - Chỉ huy Trung đoàn 250 đã đề ra nghị quyết, thực hiện nhiệm vụ với các nội dung sau:

- Khẩn trương xây dựng Trung đoàn, xây dựng lực lượng vận tải mới được hình thành biên chế. Xác định các tuyến, cung đường vận tải bảo đảm giữa Trung đoàn với các đơn vị.
- Giáo dục ý thức tiết kiệm, không để hư hỏng, hao hụt mất mát hoặc để vũ khí, trang bị, hàng hóa do chủ quan bị địch đánh phá hoặc rơi vào tay quân thù.
- Tăng cường công tác phòng bệnh nuôi quân, tổ chức nuôi dưỡng nâng cao sức khỏe bộ đội. - Tăng cường quản lý tài sản, chống lãng phí tham ô.
- Tổ chức lực lượng sản xuất ở cấp trung đoàn, tiểu đoàn để vừa bảo đảm nâng cao đời sống bộ đội, vừa tự túc được một phần lương thực trước đây hầu hết do hậu phương lớn miền Bắc chi viện. (1)

Khi nghị quyết được ban hành, các cấp đã tổ chức quán triệt triển khai thực hiện. Trên từng địa bàn, từng cung chặng đường, từng điểm được phân công giao nhiệm vụ. Cán bộ, chiến sĩ các đơn vị đã khẩn trương bám địch, bám địa bàn, phối hợp hiệp đồng với các đơn vị trên dọc tuyến tổ chức chu đáo, chặt chẽ. …

Các tổ trinh sát ngày đêm bám địch mở đường. Cán bộ, cơ quan Trung đoàn nghiên cứu các phương án, tìm mọi cách để cùng các đơn vị tổ chức đưa đội hình vận chuyển luồn lách qua các đồn bót, ấp chiến lược và các ổ phục kích của địch (2). Sau bảy ngày ổn định tổ chức, quán triệt đặc điểm tình hình, nhiệm vụ trên giao, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn bước vào thực hiện nhiệm vụ mới. Đơn vị ra quân đầu tiên là Tiểu đoàn 253 với nhiệm vụ soi đường, vận chuyển đường dài chuyến hàng từ Trạm 1 vào Đắc Lắc, xuống bắc Khánh Hòa. Vừa soi đường vừa mở tuyến hành lang, lập các cung chặng hành quân vận chuyển.
------------------------------
(1), (2). Trích Lịch sử Ngành Hậu Cần, quân khu 5.
------------------------------

Nhiệm vụ mới thật khó khăn, gian khổ và phức tạp. Song, với quyết tâm rất cao của cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 253 không quản ngại khó khăn, vất vả, vừa trinh sát vừa mở đường mà tiến, được đồng bào các dân tộc giúp đỡ về phương tiện vận chuyển dẫn lối, chỉ đường tránh biệt kích, thám báo và máy bay địch. Nhờ đó, sau một thời gian ngắn, chuyến hàng đầu tiên đã đến với quân và dân tỉnh Khánh Hòa. Đây là chiến công đầu tiên, một sự khởi đầu rất tốt đẹp của Tiểu đoàn 253; nó khẳng định khả năng to lớn của một đơn vị vận tải bộ; tất cả chỉ bằng đôi vai, đôi chân và nghị lực phi thường của cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 253, trên chặng đường dài, với bao khó khăn, gian khổ và ác liệt hoàn thành tốt nhiệm vụ.
 
Trên hướng của Tiểu đoàn 251 và 252, sau 20 ngày, các tiểu đoàn đã tổ chức xong tuyến hành lang phía Nam. Để tổ chức tuyến vận tải trên hướng hai Tiểu đoàn 251, 252, cán bộ, chiến sĩ cua các đơn vị gặp vô vàn khó khăn, gian khổ vất vả vì cung đường xa, qua nhiều địa hình phức tạp, địch ngăn chặn, vị trí đứng chân của Tiểu đoàn bộ, Tiểu đoàn 251 nằm trên phần đất Campuchia. Từ Binh trạm 4 (tỉnh Môn-đun-ki-ri) tiếp nhận hàng vận chuyển qua đường 14 đi qua Đắc Min, tỉnh Quảng Đức (nay là tỉnh Đắc Nông) để giao hàng cho Tiểu đoàn vận tải 252. Vị trí Tiểu đoàn bộ 252 và Đại đội 1 nằm ở phía bắc sông Krông Nô, huyện Lạc Thiện (nay thuộc huyện Krông Nô, tỉnh Đắc Nông), và Tiểu đoàn 252 có nhiệm vụ chuyển tiếp xuống đến nam Khánh Hòa và bắc Ninh Thuận, các tiểu đoàn tổ chức xong 15 cung đoạn, ba cung trực thấu và hệ thống kho tàng; mở hành lang thông qua đường 14A, 14B và Gia Nghĩa - tỉnh Quảng Đức (nay thuộc thị xã Gia Nghĩa - tỉnh Đắc Nông); đồng thời bắt đầu tổ chức vận chuyển hàng. Trong quá trình vận chuyển, các đơn vị tiếp tục hoàn chỉnh các công việc còn lại trên tuyến hành lang.

Đối với Tiểu đoàn 251, địa bàn hoạt động dài và rộng, không có dân cư và lực lượng vũ trang địa phương để làm cơ sở và hỗ trợ nhau nên đơn vị tự độc lập bảo đảm và tác chiến. Khu vực tiểu đoàn bố trí hoạt động chủ yếu giữa 2 con đường 14A và 14B, nên thường xuyên bị địch ở Đức Lập, Gia Nghĩa (Quảng Đức) ngày đêm đánh phá ác liệt bằng bom pháo và tuyên truyền chiến tranh tâm lý bằng các phương tiện thủ đoạn như dùng máy bay rải truyền đơn, phát thanh kêu gọi cán bộ, chiến sĩ ta ra hàng, chiêu hồi. Nhưng Đảng ủy - Chỉ huy tiểu đoàn đã thường xuyên lãnh đạo tổ chức giáo dục chính trị tư tưởng, quản lý bảo vệ Chính trị nội bộ tốt nên cán bộ, chiến sĩ đơn vị vẫn giữ vững quyết tâm, ý chí cao, không lung lạc trước lời dụ dỗ mua chuộc của địch.

Chào mừng ngày thành lập Trung đoàn và kỷ niệm 24 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, Tiểu đoàn 251 tổ chức phát động đợt thi đua lập công dâng Đảng, với khẩu hiệu: "Quyết tâm đánh địch mà đi, mở đường mà tiến, ra quân giành thắng lợi ngay từ ngày đầu, tháng đầu, quí đầu". Các đại đội đăng ký thi đua với các chỉ tiêu cụ thể: đảm bảo 80 đến 90 phần trăm quân số tham gia vận chuyển; đảm bảo 25 ngày công vận chuyển với năng suất bình quân 50 ki-lô-gam đầu người/ tháng trở lên. Ngày 22 tháng 12 năm 1968, kỷ niệm 24 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, tổng kết đợt thi đua, toàn Tiểu đoàn đã vận chuyển được 350 tấn hàng giao cho Tiểu đoàn 252 đúng thời gian, địa điểm qui định. Các chỉ tiêu khác đều đạt và vượt mức đề ra. Sau đó, Tiểu đoàn được Tỉnh ủy, Tỉnh đội các tỉnh gửi thư khen ngợi, vì có thành tích xuất sắc bảo đảm kịp thời hậu cần cho các chiến dịch giành thắng lợi. Trong phong trào thi đua, đơn vị đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu, được Chỉ huy Tiểu đoàn khen ngợi. Nổi bật trong các tấm gương đó có: đồng chí Từ Nhi Thi - Đại đội trưởng Đại đội 1 là chiến sĩ thi đua của Trung đoàn và các đồng chí Hoàng Mạnh Hùng - Đại đội 2; đồng chí Hòa - Trung đội trưởng; đồng chí Thanh, đồng chí Mận, đồng chí Thảng, đồng chí Tường, đồng chí Minh, đồng chí Sơn, đồng chí Tịnh ... thường xuyên đạt ngày công vận chuyển cao, năng suất từ 50 đến 70 ki-lô-gam mỗi chuyến.

Do yêu cầu của chiến trường, đến cuối năm 1969, Trung đoàn được tăng cường thêm hai Đại đội 255, 248 và cụm kho K9 của Trung đoàn 240 bàn giao, Trung đoàn 250 thành lập Tiểu đoàn 254 (1). Tiểu đoàn 254 có nhiệm vụ chuyển tiếp hàng của Tiểu đoàn 253 xuống Khu 7 (tỉnh Gia Lai), sau đó vượt Sông Ba xuống Kà Te đi dốc Thơm xuống Kỳ Lộ (tỉnh Phú Yên), Vân Canh (tỉnh Bình Định), rồi qua Eo Gió (thuộc vùng 10, Tuy An, Tuy Hòa). Tiểu đoàn 254, có nhiều cán bộ, chiến sĩ là người dân tộc thiểu số như Ê-đê, Mơ-nông, Gia-rai, Ba-na, Xơ-đăng, Cơ-ho, Hrê ... của các tỉnh Gia Lai, Đắc Lắc và một số chiến sĩ mới được bổ sung từ miền Bắc vào các tỉnh đồng bằng duyên hải miền Trung như: Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận lên được điều từ Tiểu đoàn Tây Sơn bổ sung về là chủ yếu. Ban Chỉ huy Tiểu đoàn gồm: đồng chí Kpa Ngãi - Tiểu đoàn trưởng; đồng chí Y-krook - Chính trị viên; đồng chí Đào Quang Vinh - Chính trị viên phó và đồng chí Hám - Tiểu đoàn phó. Khi đồng chí Y-krook được điều về Trung đoàn bộ làm trợ lý dân vận, đồng chí Vinh lên thay làm chính trị viên; đồng chí Vũ Huy Triệu - nguyên là chính trị viên một đại đội của Tiểu đoàn 254 được bổ nhiệm làm Chính trị viên phó tiểu đoàn.

Biên chế của Tiểu đoàn 254 có một đại đội vận tải xe đạp thồ và một trung đội vận chuyển bằng voi ( đội voi có 8 con) do đồng chí Quyết phụ trách. Vị trí đứng chân của tiểu đoàn tại một khu rừng tây Dốc Thơm, thuộc tỉnh Gia Lai, giáp với tỉnh Phú Yên. Tiểu đoàn có nhiệm vụ tiếp nhận hàng của Tiểu đoàn 253, vận chuyển xuống phía nam. Đại đội quân bưu 248 có nhiệm vụ vận chuyển các loại công văn, giấy tờ và đưa đón các đoàn cán bộ vào, ra chiến trường.

Do yêu cầu nhiệm vụ của một đơn vị vận tải, trong đó có cả việc vận chuyển thương binh, chuyển quân ra vào, trong năm 1969 Trung đoàn còn được tiếp nhận thêm một trạm thu dung của Trung đoàn 316 Phân khu Nam bàn giao sang giao lại gọi phiên hiệu là A100. Đơn vị này có nhiệm vụ đón nhận, điều trị và nuôi dưỡng thương bệnh binh của các tỉnh: Phú Yên, Khánh Hòa, Đắc Lắc, Lâm Đồng, Quảng Đức và các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận. Trạm thu dung có một bệnh xá do đồng chí Khang làm bệnh xá trưởng. Sau một thời gian, đồng chí Khang được ra miền Bắc học, đồng chí Thành ở Tiểu đoàn 251 về thay (2).
---------------------------------------
(1) Còn gọi là Tiểu đoàn Tây Sơn.
(2) Đến năm 1972, đồng chí Nhạ thay đồng chí Thành làm bệnh xá trưởng cho đến ngày giải phóng (4-1975).
------------------------------------------
Hình sưu tầm - vận tải mang vác trên đường Trường Sơn

Phần lớn tân binh quê quán hầu hết ở miền Bắc khi mới bổ sung vào đơn vị chưa quen với khí hậu, thời tiết rừng núi Tây Nguyên, ăn uống thiếu thốn, sức khỏe giảm sút, nên một số bị đau ốm như bị sốt rét và ghẻ lở, nhiệm vụ của trạm xá ở chiến trường lúc nào cũng khẩn trương và tích cực. Đặc biệt công tác phòng và chữa bệnh sốt rét là trọng tâm, để thực hiện nhiệm vụ này, quân y các cấp phải thường xuyên hướng dẫn và chỉ đạo các đơn vị thực hiện cả ba biện pháp đó là: diệt muỗi, chống bị muỗi đốt và uống thuốc phòng phải áp dụng thường xuyên. Sau một thời gian thực hiện các biện pháp chống muỗi đốt và uống thuốc phòng, tỷ lệ sốt rét ở các đơn vị giảm từ 30 phần trăm xuống còn 20 phần trăm, nhưng do điều kiện vận chuyển phân tán lại phải cơ động thường xuyên, nên việc phun thuốc diệt muỗi mới chỉ tiến hành ở các đơn vị có điều kiện.

Thuốc điều trị sốt rét rất thiếu, Quân y các đơn vị phải tự sản xuất bằng các loại cây trường sơn (1), hoàng đằng, dây ký ninh ... nhưng cũng mới chỉ có đủ thuốc uống một liều điều trị dự phòng, trước khi bước vào đợt vận chuyển. Việc chống muỗi đốt lại không thể thực hiện trong lúc hành quân, vì vậy tỷ lệ sốt rét ở các đơn vị cấp đại đội vẫn cao.

Đến lúc này, địa bàn hoạt động của Trung đoàn mở rộng ra các tỉnh Quảng Đức, Đắc Lắc, Gia Lai, Phú Yên và Khánh Hòa. Đường vận chuyển của các đơn vị phải vượt qua nhiều loại địa hình khó khăn, phức tạp. Địch thường xuyên đánh phá ngăn chặn, nhằm cắt đứt các tuyến vận chuyển của ta. Trung đoàn phải thường xuyên vận chuyển vượt qua các con đường chiến lược, đó là: 21, 14A, 14B, 19, số 6 và số 7. Đường vận chuyển còn phải vượt qua nhiều con sông lớn như: Mô Cô, E Răng, E Mơ, Ea Bốc, Krông Na, Ea Súp, Sông Hinh, Krông Hnăng, Krông Nô, Ea-Hleo ...

Về đời sống sinh hoạt của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đến lúc này hầu như vẫn tự cung tự cấp là chủ yếu.

Cuộc chiến đấu để bảo đảm nguồn lương thực trên toàn địa bàn Quân khu 5 nói chung và Trung đoàn 250 nói riêng rất cam go, căng thẳng và phức tạp, địch phong tỏa các ngả đường, nên khi đi lấy lương thực, có đơn vị số bị thương vong tương đương với tổn thất khi làm nhiệm vụ, nên chế độ tiêu chuẩn mỗi cán bộ, chiến sĩ chỉ được cấp một lạng gạo (100 gam) trong một ngày, còn lại ăn mì khô, bắp hạt, có thời gian lương thực chủ yếu là măng tre, rau rừng ...

Theo quyết định của Quân khu, mỗi đơn vị đều dành 15 phần trăm quân số để tổ chức sản xuất, cấp Trung đoàn, tiểu đoàn đều phải tổ chức ra các đội sản xuất với nhiệm vụ trồng lúa, sắn, săn bắt thú ... Các lực lượng sản xuất được bố trí quanh vị trí đóng quân của Trung đoàn, tiểu đoàn trên các trục đường cơ động và ở thế đứng có giá trị về mặt tác chiến để sẵn sàng đánh địch tốt. Nhớ lại những ngày đầu mới thành lập, chưa tổ chức được các cơ sở sản xuất, các đơn vị của Trung đoàn lâm vào tình trạng thiếu đói triền miên. Lực lượng vận tải trên đường chỉ được một 100 gam gạo/ngày cho một người. Tiêu chuẩn ba lạng gạo phải để dành ưu tiên cho anh em thương binh. Đã thiếu cơm, còn lạt muối, bộ đội thường phải đốt cỏ tranh lấy tro thay muôi. Đây là một trong những thời điểm cực kỳ khó khăn của Trung đoàn "đói, đau, đạn, địch" là 4 từ khái quát mà cán bộ, chiến sĩ thường gặp phải với những khó khăn, gian khổ của chiến trường. Nhưng cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn vẫn luôn lạc quan, tin tưởng, đoàn kết, tìm mọi cách khắc phục để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Anh em trong đơn vị có những câu thơ:

"Suối trong tắm mát thịt da
Đói lòng đã có rừng già cho ăn"

Hay:

"Tháng ngày lăn lộn xông pha
Đói cơm, lạt muối vẫn ca vẫn cười" ...

Vượt qua những khó khăn gian khổ ban đầu, do tổ chức tốt việc sản xuất, chỉ trong một thời gian ngắn, Trung đoàn thu được khoảng 500 tấn thóc, trồng được 100 héc ta sắn. Đời sống của bộ đội từng bước được cải thiện.
======================
(1) Thường sơn - tuaans)

Để thực hiện tốt nhiệm vụ vận tải, toàn Trung đoàn đã khẩn trương huy động mọi lực lượng để bảo đảm vận chuyển cho phía trước trong các hoạt động Xuân - Hè năm 1969.

Theo dự kiến hoạt động mùa Xuân của toàn Trung đoàn sẽ vào cuối tháng 2 năm 1969, nhưng từ đầu tháng 1 năm 1969, địch đã tổ chức cuộc hành quân liên quân Mỹ - ngụy ở Tây Nguyên để càn quét nhằm ngăn chặn các tuyến hành lang, cắt đứt đường vận chuyển tiếp tế của ta cho chiến trường. Dưới mặt đất, địch thường xuyên tung thám báo, biệt kích thăm dò phát hiện các tuyến đường vận chuyển. Chúng tổ chức nhiều cuộc hành quân càn quét, nhằm đánh phá hậu cứ, kho tàng của ta. ở trên không, địch dùng máy bay trinh sát các loại như L19, OV10 thường xuyên bay lượn nhằm phát hiện lực lượng ta, chỉ điểm cho không quân đánh phá.

Có lần, phát hiện dấu vết ta hành quân vận chuyển, chúng dùng máy bay trực thăng đổ quân nhằm tiêu diệt lực lượng vận tải và cướp hàng của ta. Trước những thất bại nặng nề trên khắp các chiến trường, địch càng điên cuồng chống phá ta bằng mọi thủ đoạn; dùng cả máy bay chiến lược B52 ném bom rải thảm; dùng bom xăng, bom phát quang, rải chất độc hóa học làm trụi lá cây ...

Một đơn vị vận tải bằng xe đạp thồ bị phục kích
(http://www.country-data.com/frd/cs/vietnam/vn01_07h.jpg)
(nguồn: Xem properties của hình)

Đầu tháng 4 năm 1969, toàn Mặt trận Tây Nguyên phát động thực hiện phong trào thi đua: "Trẩy hội Điện Biên, lập công dâng Bác". Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thi đua, Đảng ủy - Chỉ huy Trung đoàn 250 đã phát động đợt thi đua vận chuyển nhằm lập công mừng Bác thọ 79 tuổi, với khẩu hiệu hành động được đề ra: "Vai tăng cân - Chân tăng chuyến - Vận chuyển an toàn - Đưa hàng tới đích - Đánh địch mà đi - Mở đường mà tiến - Hàng không thiếu một cân - Quân không thiếu một người".

Hệ thống đường vận chuyển của Trung đoàn ngày càng vươn dài, vươn xa. Các kho, trạm ngày càng phát triển theo yêu cầu chiến trường. Tình hình đó, không cho phép ta lánh tránh địch nữa, mà phải bám trạm, bám đường, bám kho, trụ vững công khai để vận chuyển.

Các đội bảo vệ trên các tuyến hành lang vận chuyển phải đương đầu quyết liệt với địch ở các khu vực trọng điểm. Trên các tuyến đường chiến lược như đường 14, đường 19, địch dùng bom phát quang, rải chất độc hóa học làm trụi hết lá cây dọc hai bên đường, có nơi sâu vào hai bên từ hai đến ba ki-lô-mét. Những nơi nghĩ ta có thể vượt qua đường, chúng còn dùng xe ủi đất, ủi rộng hai bên đường nhằm quan sát phát hiện và phòng chống ta phục kích.

Trong khi đó, nhiệm vụ của trên giao cho Trung đoàn là bất cứ tình hình khó khăn ác liệt, đơn vị phải tổ chức bằng mọi biện pháp, với quyết tâm cao để đối phó với kẻ thù và tổ chức vận chuyển công khai đi theo tuyến, theo cung đường đã có kho, có trạm trên tuyến đường để đưa hàng tới đích. Với phương châm: "Mở đường mà tiến, đánh địch mà đi" các lực lượng của Trung đoàn trên các cung đường vận chuyển vũ khí đạn dược mở đường trong tiếng gầm thét của máy bay địch trên bầu trời đông Trường Sơn và phải chiến đấu với địch hàng trăm trận lớn nhỏ.

Đặc điểm các tuyến đường của các đơn vị vận chuyển có nhiều đoạn gần các quận lỵ của địch như các cung đường của các Đại đội 1, 2, 3, Tiểu đoàn 252, địch trinh sát phát hiện tổ chức càn quét, phục kích ngăn chặn thường xuyên. Tháng 4 năm 1969, Trung đoàn phải quyết định giải thể Đại đội 2 và 3 dồn về Đại đội 1 đi thâu (3 ngày đi, 2 ngày về), các đơn vị phải co lực lượng lên sát Đại đội 6 (gần Tiểu đoàn 251), cạnh bờ sông Krông-na xóa dấu vết nghi binh địch, Tiểu đoàn bộ chuyển xuống Đại đội 4 (chân dốc 4 tiếng), tạo nên một tuyến đường trống để nghi binh địch, từ đó địch không tập kích vào đơn vị được nữa.

Cay cú trước việc xử lý tình huống khôn khéo của ta, địch tăng cường mật độ hoạt động bằng các trận càn quét lùng sục nhiều hơn, bằng chiến lược "tìm diệt" với các thủ đoạn, hành động qui mô, cường độ lớn: ở mặt đất thì sử dụng bộ binh lùng sục truy quét, trên không thì tăng cường máy bay trinh sát và ném bom, ban đêm thì sử dụng máy bay B57, C130 thả pháo sáng và dùng pháo tầm xa từ các căn cứ bắn ngăn chặn các tuyến đường nghi ngờ hoặc phát hiện các đoàn vận tải ta vượt qua, chỉ cần bộ đội ta sơ ý để lộ một đốm lửa về đêm là phải trả giá bằng xương máu. ở chiến trường, yêu cầu mỗi cán bộ, chiến sĩ muốn thắng địch trước tiên là phải bảo đảm bí mật và phải nắm quy luật địch bắn phá, hoạt động. Bởi yêu cầu nhiệm vụ quan trọng của toàn Trung đoàn là phải bảo đảm an toàn tuyệt đối cho nguồn hàng vận chuyển.

Những trận đánh tao ngộ chiến diễn ra hàng ngày ở các đơn vị, các lực lượng vận tải, trinh sát bảo đảm của Trung đoàn thường xuyên chạm súng với địch ở các tuyến đường hành lang vận chuyển và nơi trú quân, bộ đội vận tải chiến đấu không kém gì các đơn vị bộ binh.

Qua một lần gặp địch, qua một lần nổ súng hoặc địch ném bom, đánh pháo, Trung đoàn, tiểu đoàn lại tổ chức rút kinh nghiệm, phổ biến kinh nghiêm cả thành công lẫn thất bại cho các đơn vị trong Trung đoàn nghiên cứu học tập. Các thủ đoạn hoạt động của địch được cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn nắm và đã vận dụng vào từng trận đánh nên kết quả diệt địch được nâng lên, cứ sau khi đánh xong đơn vị lại cho một tổ bám trận địa, kiểm tra hành động địch sau trận đánh và số lượng địch thương vong ta đều nắm được, nên khi địch lui quân ta tổ chức lực lượng chuyển hàng ngay.

Một số trận như, ngày 12 tháng 5 năm 1969, Đại đội 3, Tiểu đoàn 251 tổ chức phục kích địch trên đoạn đường 14A, diệt và làm bị thương 20 tên, bắt hai tên, thu hai súng và nhiều đồ dùng quân sự. Ngày 17 tháng 5, Đội bảo vệ của Tiểu đoàn 253 tổ chức phục kích trên đường 14A, đánh tan một đại đội địch, phá hủy năm xe quân sự, diệt 20 tên, làm bị thương 50 tên khác, thu năm súng tiểu liên và thu một số quân trang, quân dụng. Ngày 2 tháng 6, Đại đội 4 của Tiểu đoàn 251 tổ chức phục kích trên đường 14, trận đánh diễn ra nhanh gọn. Đại đội đã bắt năm tên biệt kích, thu hai súng ngắn. Ngày 8 tháng 9 năm 1969, Đại đội 3 tổ chức trận phục kích trên đỉnh đồi Chông đã tiêu diệt 30 tên, làm bị thương 50 tên, thu nhiều súng của địch, khi một tiểu đoàn địch nống ra càn quét.

Giữa lúc cả Trung đoàn thi đua hoàn thành nhiệm vụ thì một tin đau đớn đã đến: Bác Hồ kính yêu qua đời (ngày 2 tháng 9 năm 1969). Nghe thông báo trên đài, ai cũng xúc động tràn nước mắt vì thương Bác, mỗi người đều cảm thấy như mình vừa mất đi cái gì đó vô cùng lớn lao quý giá, thiêng liêng nhất. Tất cả hướng về Hà Nội, trái tim của Tổ quốc, nơi đang tổ chức lễ tang vĩnh biệt Người. Dù chiến trường ác liệt, nơi đóng quân dã chiến nhưng Trung đoàn vẫn tổ chức lập bàn thờ tưởng niệm Bác. Biến đau thương thành hành động cách mạng từng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn hứa với Bác quyết tâm tiến lên cùng quân dân cả nước "Đánh cho Mỹ cút, đánh cho nguy nhào", thống nhất đất nước, thực hiện Di chúc thiêng liêng của Người.

Những ngày đầu tháng 9 năm 1969 thời tiết Tây Nguyên thật khắc nghiệt, mưa như trút nước, thác ghềnh cản trở, đường vận chuyển lại bị bom B52 của địch rải thảm thường xuyên ngày cũng như đêm. Trong những ngày này, Đảng ủy - Chỉ huy Trung đoàn đã tổ chức phát động đợt thi đua mừng ngày thành lập nước, đọc lại lời tuyên ngôn độc lập của Bác tại Quảng trường Ba Đình lịch sử (2/9/1945) và tưởng niệm ngày Bác vừa qua đời; biến đau thương thành hành động cách mạng, toàn Trung đoàn quyết tâm thực hiện lời Bác Hồ dạy bằng cách ngày đêm bám trạm, bám đường, vận chuyển tăng cân, tăng chuyến, trong đợt thi đua này hầu hết cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn đều mang từ 70 - 110 ki-lô- gam mỗi người chuyển hàng theo cung trạm; nhiều tập thể, nhiều cá nhân đã chiến đấu kiên cường, dũng cảm vượt qua sự ngăn chặn của kẻ thù để bảo đảm an toàn cho hàng hóa đến đích.

Trên hướng của Đại đội 1, tháng 11 năm 1969, trên đường vận chuyển hàng về, bị một tiểu đoàn ngụy phục kích trên đường 14A. Trước tình hình đó, đơn vị đã tổ chức phản công quyết liệt. Nhưng do địch chủ động, quân số đông đã gây cho ta thương vong tổn thất. Nhiều đồng chí hy sinh và bị thương. Nhiều gương chiến đấu dũng cảm như đồng chí Lê Văn Võ, Chính trị viên đại đội, đồng chí Ký - Trung đội trưởng, đồng chí Lanh, đồng chí Hùng đã quần nhau với địch đến viên đạn cuối cùng.

Hết đạn, hai đồng chí Võ và Ký đều bị thương và bị địch bắt. Chúng đã giết hai đồng chí rồi chặt đầu, bêu trên đường 14A. Đây là những hành động tội ác vô cùng dã man của Mỹ - ngụy. Chúng làm như vậy những tưởng khuất phục được cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn, nhưng trái lại càng làm tăng thêm ngọn lửa căm thù, càng nung nấu ý chí quyết tâm tiêu diệt quét sạch quân cướp nước và bè lũ bán nước giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.

Nhiều lần địch càn quét vào hậu cứ của Tiểu đoàn 251, số cán bộ, chiến sĩ ốm bệnh ở lại trông coi hậu cứ đã tổ chức đánh địch rất quyết liệt. Có một trận địch càn vào đơn vị, anh em Tiểu đoàn bộ đã mưu trí tổ chức chiến đấu, diệt 10 tên, bắt hai tên. Địch càn vào Đại đội 2, đồng chí Nguyễn Ráo đã tổ chức cho toàn đơn vị đánh trả quyết liệt bảo vệ hàng hóa và giữ vững hành lang, tiếp tục vận chuyển hàng hóa đưa đón cán bộ và thương binh an toàn. Bộ phận trinh sát của Tiểu đoàn cùng các Đại đội ngày đêm bám trụ giữ vững mạch máu lưu thông vận chuyển để tiếp tế súng đạn, thuốc men cho chiến trường. Địch càn vào Đại đội 6, đồng chí Nguyễn Trọng Quý - Đại đội trưởng đã tổ chức toàn đơn vị chiến đấu quyết liệt bảo vệ kho tàng, hàng hóa an toàn.

Một cuộc càn vào các kho hàng trên đường Trường sơn
(http://www.virtual.vietnam.ttu.edu/cgi-bin/starfetch.exe?nPZ75Wjed01NWh9YlllJzbXOqAV.zrlxR.WrwulXrMvm@9mNG8a8m1ff7yTD6iOqbXO2gFsI33YsqX3k1Sww9FlnOrKLWpmHk4ZelTm6ytc/va002262.jpg)
Nguồn: ttu.edu

Địch tăng cường đánh phá ngày càng ác liệt. Cùng với những trận đánh bom kể cả B52 rải thảm, là những trận càn quét kết hợp cả trên không và mặt đất; pháo binh, máy bay với đủ các loại bom đạn nhằm ngăn chặn vận tải tiếp tế của ta cho các chiến trường. Tình hình chiến trường không cho phép lánh tránh địch nữa, mà phải đánh địch mà đi, mở đường mà tiến, bám trụ kiên cường, bằng mọi giá phải bảo đảm đủ đạn, gạo cho chiến dịch thắng lợi. Đó là ý chí quyết tâm và mục tiêu hàng đầu của cán bộ chiến sĩ toàn Trung đoàn.

Tiếp nữa đi bác tuaans , sao mấy ngày nay bác ngưng vậy , thi em chép một bài thơ trong cuốn sừ vậy .
                                    MỖI BƯỚC TA ĐI VẪN CÓ BÁC DẪN ĐƯỜNG
         
               Chúng tôi chưa một lần gặp Bác
               Nhưng một điều này ai cũng nghĩ thế thôi
               Dẫu gian khổ chiến tranh trên đường giành độc lập
               Bác mãi ở trong tim tất cả mọi người

               Gia đình bé nhỏ của tôi
               Sáu người , sáu vùng quê hợp lại
               Gia tài ngoài những thứ cần dùng trong tiểu đội
               Chúng tôi luôn mang theo tấm ảnh Bác Hồ
               Lán nhỏ tuềnh toàng dù rất đơn sơ
               Vẫn dành nơi trang trọng
               Để Bác nhìn thấy chúng tôi từ mọi hướng
               Âu yếm ân cần chăm giấc ngủ bữa ăn
               
               Bác dẫu xa nhưng tình Bác vẫn gần
               Tiểu đội chúng tôi hôm nào cũng gặp
               Những ngày lễ , quây quần bên ảnh Bác
               Qua máy thu thanh ấm áp tiếng Người

               Rừng núi xác xơ sau những trận bom rơi
               Đất căm giận mở hầm hào dánh giặc
               Gian khổ nào hơn gian khổ chiến trường
               Nhạt muối , đói cơm , măng tre , môn thục

               Thương chúng tôi Bác vẫn đi cùng
               Vượt núi băng sông vượt qua gian khó
               Có Đảng chỉ đường
               Trăm trận tăm lần chiến thắng

               Ôi những ngày dài chiến hào vây lấn
               Lòng chúng tôi nhớ Bác nôn nao
               Đêm tháng Năm giữ chốt đồi cao
               Sáng ánh sao trời thấy mắt nười lấp lánh
               
               Sau mỗi trận thắng chúng tôi
                                    lại sum họp căn lều tiểu đội
               Ôm súng ngả lưng đung đưa cánh võng
               Nhìn đàn con Bác lại mỉm cười
               Đôi mắt hiền thân yêu quá Bác ơi !
               Sự thật đau thương không ai chia nổi
               Bác đã đi xa rồi !
               Ngày Bác đi chúng tôi nhớ mãi
               Mưa tuôn rơi hòa nước mắt tuôn rơi
               Thương nhớ Người , biền réo mãi không thôi .

               Dẫu trăm lần ai biết chuyện ngày mai
               Kẻ thù vẫn trăm lần thất bại !
               Bởi đường đời Bác cùng ta đi mãi
               Niềm tin ta luôn thắm tình người
               Đêm qua rồi tiếp đến đón ngày vui .
   
                                      Quảng Nam 1969
     

Bác tuaans lập topic Trung Đoàn 250, làm em nhớ những anh em trong Tiểu Đội 12,7 mm của mình đã hy sinh và bị thương trên chiến trường K
1- Trương Hữu          cs          Hy sinh trong khu 20 nhà Puốc sát  ( viêm ruột thừa cấp ) quê Quàng Ngãi
2- Trần văn Tới         cs          Hy sinh tháng 3 năm 80 Tà Sanh Batdombong  ( địch tập kích ) Quảng Ngãi
3- Nguyễn lộc Hòa     a phó      Hy sinh tháng 3 năm 80 Tà Sanh Batdombong  ( mìn kp2 ) TP Vinh , Nghệ An
4- Huỳnh Năm           cs          Hy sinh tháng 9 năm 80  Tà Sanh Batdombong  ( mìn kp2 ) Quảng Ngãi
5- Trần minh Trịnh     a trưởng  Hy sinh tháng 10 năm 80 Tà Sanh Batdombong ( mìn kp2 ) Nghệ An
6- Nguyễn v Chương   cs          Hy sinh tháng 10 năm 80 Tà Sanh Batdombong ( mìn kp2 ) Bình Định
7- Nguyễn q Việt       cs           Thương binh  ( mìn QK7 )                                             Bình Thuận

Nhớ về những đồng đội đã cùng nhau chiến đấu từ ngày vượt sông Sê ........ đến cuối năm 1980 tại Tà Sanh

Kiếm tư liệu liên quan hơi mất thời gian, bác quyenkh ạ.
Chứ mà post chay theo sách thì khoảng 2 ngày là hết!  ;D

Bác xem anh em đi chung lính có hình ảnh, tư liệu, hiện vật còn giữ được không, để đến phần 250 qua K, em pót chữ, bác pót hình thì hay.

Bác quyenkh à,
Tôi cũng là btr của trung đội 12.7mm của d, b này có 2 súng 12.7mm và b chia thành 2 khẩu đội 12.7ly chứ nhỉ, không gọi là tiểu đội đâu.

Chào bác , Trung Đoàn của em quân số rất hạn chế , C mang tiếng có 3 B , nhưng chỉ có 3 khẩu 12,7 , có B trưởng và B phó khi gần vào chiến dịch B phó xuống D hoặc đi học mất , mỗi B chỉ có một tiểu đội , A phó vào chiến dịch còn phải vác nòng súng , a trưởng phải mang hộp kính ngắm máy bay .
Cuối năm 79 , E em sang 309 không đủ người mang súng 12,7 mm gởi xe mang theo sau , còn phát súng như bộ binh  ( chuyển từ Puốc Sát sư 339 sang Tà Sanh sư 309 ) , trung Đoàn chỉ đi phối hợp khổ lắm bác ơi , đúng là ( không nói ra không ai biết )
Nên suốt 5 năm bên K em và thằng Việt 2 xạ thủ thân B trưởng lắm , còn A trưởng hơi tính toán tụi em không thích , bây giờ anh ấy ở Nghệ An rất nghèo nhưng con học lại giỏi , vẫn liên lạc thường xuyên

Tiểu đoàn Vận tải 253 lúc đó làm nhiệm vụ trực thấu đường dài, điểm xuất phát lấy hàng các trạm T15; T16 của B3 chuyển xuống cho tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa. Tiểu đoàn đi, về mỗi chuyến hàng thời gian từ 10 đến 12 ngày. Có hai tuyến đường vận chuyển chính là tuyến vận chuyển cánh Bắc và cánh Nam.

Tuyến cánh Bắc xuất phát từ T16 (đường dây của bộ) đi về K5 tỉnh Gia Lai, vượt đường số 7 Bis (đường nối Cheo Reo - Phú Bổn về Cống Sơn - Phú Yên) vượt đường 14 tiếp tục đi 3 ngày đến điểm giao hàng cho Tiểu đoàn 240 tại K7 Gia Lai. Tuyến đường này địa hình bằng phẳng, trống trải ít dốc cao phần lớn mang hàng đi ban đêm theo đường mòn, chỉ khi có phục kích hay càn quét mới xuyên rừng vòng tránh. Nhân dân trên tuyến đường này là dân tộc Gia Rai sống phần lớn trong vùng địch tạm chiếm, dân vùng giải phóng K7 có truyền thống cách mạng, qua đường Quốc lộ 14 một ngày đường là vùng căn cứ của ta. Tuyến này ác liệt, khó khăn vì địa hình bằng, trống trải đa số rừng dầu thưa (rừng khộp) và rừng le, ban ngày không có chỗ trú quân, trên đường hành quân thường bị máy bay do thám phát hiện gọi pháo, máy bay phản lực oanh tạc, sau đó máy bay trực thăng vũ trang yểm hộ cho tàu quạt đổ bộ bắt tù binh, cướp hàng.
Qua đường quốc lộ 14 hai bên đông và tây đường có 2 tiểu đội trinh sát bám dân, bám đường. Đoạn này qua ấp chiến lược Mỹ Thạnh, lính địa phương quân của địch gài mìn, với phương thức tinh vi, xảo quyệt thời kỳ đầu gây nhiều thương vong cho quân ta.

Cuối năm 1969, Tiểu đoàn 253 vừa dừng chân tại khu vực đồi 401, bắc Kon Tum để nấu ăn bữa chiều. Biệt kích địch phát hiện liền báo cho máy bay phản lực AD6 đến ném bom xuống khu vực đồi 401. Tiếp đó, chúng dừng trực thăng đổ quân xuống khu vực đỉnh đồi 401 hòng bao vây tiêu diệt lực lượng và cướp hàng của ta.

Trước tình thế đó, đồng chí Tiểu đoàn trưởng Ngô Quang Dự lệnh cho các đại đội triển khai lực lượng sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ hàng, không cho địch cướp hoặc phá hủy. Mỗi đại đội cử một tiểu đội sẵn sàng chiến đấu, số còn lại khẩn trương đào hầm cất giấu hàng. Sau khi ném bom và dùng L19 trinh sát không thấy ta đánh trả, địch cho trực thăng đổ quân xuống đỉnh đồi, nhanh chóng chia thành ba hướng lùng sục. Trên mỗi hướng có một con chó bẹc giê và hai tên Mỹ đi đầu sục sạo, tìm kiếm hàng của ta. Đồng chí Trần Văn Trai, một chiến sĩ của Đại đội 3, phát hiện thấy con chó và hai tên Mỹ đang tiến về hướng mình. Bình tĩnh chờ địch đến gần, đồng chí dùng súng AK bắn một loạt, con chó chồm lên và gục ngã cách gốc cây chỗ đồng chí nấp chừng ba mét.

Hai tên Mỹ ngơ ngác, đồng chí bồi tiếp một loạt đạn nữa, cả hai đều gục ngã ... Bị chặn đánh bất ngờ, địch không dám tiến xuống chân đồi nữa. Đêm đến, địch chốt trên đỉnh đồi, ta chốt lại ở lưng chừng đồi. Sáng sớm hôm sau, địch dùng trực thăng bốc toàn bộ lực lượng rời khỏi khu vực. Trận đánh kết thúc, ta an toàn tuyệt đối cả người và hàng, đồng chí Trai được cấp trên tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Trên đường vận chuyển, Tiểu đoàn 253 còn đụng độ với địch nhiều trận. Trận phản phục kích của Tiểu đoàn ở khu vực suối Nước Đục là trận đánh đạt hiệu suất cao. Địch chủ động phục kích nhằm tiêu diệt ta, nhưng nhờ mưu trí, linh hoạt, nắm chắc qui luật hành động của chúng, nên tiểu đoàn đã giành lại thế chủ động tiến công, đánh tan một đại đội địch có không quân và pháo binh chi viện ở đồi Cây Me. Trận này, tiểu đoàn tiêu diệt 18 tên, làm bị thương bảy tên, số sống sót phải tháo chạy tán loạn ... sau trận này, hàng hóa vẫn đảm bảo an toàn đến địa điểm tập kích (kết).
--------------------------
Hình minh họa: biệt kích Mỹ-Việt tường xuyên lùng sục ngăn chặn quân ta di chuyển và tiếp tế

Tuyến đường cánh Nam, điểm xuất phát từ Trạm 17 trên đất bạn biên giới Campuchia đi xuyên rừng 4 ngày đến rừng Xanh thuộc địa phận tỉnh Đắc Lắc. Đơn vị nghỉ một ngày, trinh sát đi trước bám địch, đi đường mòn chủ yếu, đường dân qua các bản làng đồng bào dân tộc Ê Đê, vùng này ngày địch đêm ta. Vượt hai đường chiến lược 14 và 21 (nay là Quốc lộ 26); khó khăn gian khổ tuyến này là mùa mưa qua các con sông lớn như Emơ; Esúp (suối nước đục) E Kông Năng, v.v ... sau mỗi trận mưa, lũ về rất lớn, Tiểu đoàn mang vũ khí, đạn dược, quân trang quân dụng qua sông, trên trời máy bay do thám quần đảo tìm dấu vết, mặt đất biệt kích thám báo lùng sục chỉ một sơ xuất nhỏ cũng dẫn đến tổn thất khôn lường. Súng, đạn phải dùng thuyền tự tạo (dùng tre làm khung và ni lông tăng bọc ngoài) vượt sông, có những đồng chí không biết bơi, sông sâu nước xiết phải đưa lên thuyền chở qua. Mỗi lần qua sông một tiểu đoàn mang vác nặng súng, đạn an toàn là một kỳ công. Địa hình H3, H4 Đắc Lắc bằng phẳng, có những vùng đồi tranh dài 4-5 giờ đi bộ, vì vậy từ đường 14 trở vào đến nơi giao hàng để đảm bảo bí mật, tránh máy bay do thám L19, biệt kích, thám báo ta phải đi đêm. Qua đường 14 khu vực này rất nhiều muỗi (nhiều như trấu), vắt và ruồi vàng cũng nhiều mỗi khi bị chúng cắn, sau này vết cắn mưng mủ sinh ghẻ lở ảnh hưởng sức khoẻ bộ đội. Có câu: ruồi vàng, muỗi bạc, vắt kim cương phán ánh gian khổ mảnh đất cực Nam Trung Bộ.

Về phía trung đội trinh sát trước khi đơn vị xuất phát, cử một tổ 3 người trang bị gọn, nhẹ xuyên rừng đi trước 2 ngày vào địa phận rừng Xanh nắm tình hình địch. Tình hình êm, quay ra đón đơn vị, số trinh sát còn lại đi cùng đơn vị, bộ phận này không mang hàng, chỉ mang tư trang, súng đạn có nhiệm vụ dẫn đường, đường đi xuyên rừng theo bản đồ, khi đơn vị đóng quân thì tuần tra canh gác. Gặp địch nếu phải nổ súng đánh địch, dù phải hy sinh cũng phải bảo vệ cho đơn vị rút lui an toàn, hạn chế tổn thất, không để mất hàng. Đơn vị nghỉ một ngày tại rừng Xanh, tổ trinh sát tiếp tục bám đoạn đường tiếp đến đường quốc lộ 14 bắt liên lạc tổ bám Tây đường (bên đông và tây đường ta cắm chốt hai tổ bám trụ có nhiệm vụ nắm chắc tình hình địch, thường xuyên tìm từ 2 - 3 điểm có thể vượt đường an toàn) bắt liên lạc với tổ đông đường tổ chức đón đơn vị qua. Cứ như vậy tiếp tục đi tiếp qua đường quốc lộ 21 giao hàng cho tỉnh Khánh Hòa.

Lực lượng trinh sát của Tiểu đoàn 253 lúc này là một trung đội 40 người, biên chế thành 3 tiểu đội bám đường. Đồng chí Phạm Văn Chiến làm Trung đội trưởng (sau khi đồng Chiến hy sinh đồng chí Thạnh lên thay). Trung đội phó là đồng chí Liêm; đồng chí Bo Bo Lụa. Anh em trung đội là người các tỉnh Phú Yên, Lâm Đồng, Thái Bình, Hải Phòng ...

Trang bị vũ khí có: 1 súng cối 60mm và 24 viên đạn; 1 AT; một tiểu đội, 1 súng B40 và B41 mỗi khẩu 3 viên đạn; số còn lại trang bị súng AK, lựu đạn. Chiến sĩ ở trung đội trinh sát tuyển chọn các đồng chí có tinh thần dũng cảm, sử dụng thành thạo bản đồ, địa bàn, có tinh thần độc lập tác chiến cao.

Năm 1969, từ đường Quốc lộ 14 trở vào Tiểu đoàn 253 thành lập các trạm vận chuyển. Đơn vị (tổ) chức trực thấu giao hàng qua đông đường 14 một ngày.

Đặc biệt trận càn biên giới năm 1969, trung đội trinh sát không những làm tốt nhiệm vụ bảo vệ đơn vị mà còn phục kích đánh diệt được nhiều tên địch, thường xuyên tổ chức các tiểu đội thay nhau bám, đánh địch, ngăn không cho chúng quấy phá hậu phương. Kết quả sau trận chống càn này đơn vị trinh sát tiêu diệt được hơn 30 tên địch. Về phía ta bị thương 2 đồng chí, không có hy sinh. Nhiều đồng chí được tặng huân chương chiến công như các đồng chí: Chiến trung đội trưởng, Thành, Liêm, Hưng, Câu, v.v ...

Những trận chống càn của Tiểu đoàn 251, 252 trụ bám kiên cường trên các tuyến đường địa phương. Kẻ địch dù có huy động lực lượng lớn, có cả không quân, pháo binh và dùng mọi thủ đoạn tinh vi xảo quyệt cũng không sao ngăn chặn được các tuyến hành lang vận chuyển của ta. Bom B52 rải thảm, bom xăng, bom từ trường và các loại mìn của địch cũng không sao chặn được những đoàn vận tải, những con người ngày đêm âm thầm lặng lẽ vận chuyển bằng đôi vai, đôi chân bé nhỏ nhưng thật kỳ diệu, thật vĩ đại. Mỗi cân gạo, mỗi viên đạn, mỗi viên thuốc đều thấm đẫm mồ hôi và cả máu của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn. Nhưng tất cả vì mục tiêu chiến thắng giải phóng dân tộc mới là điều quan trọng trên hết. "Mở đường mà tiến, đánh địch mà đi, bám trụ kiên cường ..." là khẩu hiệu hành động, thể hiện ý chí quyết tâm của toàn thể cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn. 
Địch tuần tra, ta tổ chức phục kích tiêu diệt; địch chốt giữ, ta tổ chức bắn tỉa; địch càn quét ta tổ chức chống càn v.v ... Nhiều cách đánh địch kết hợp công tác dân vận, địch vận tốt, nắm chắc qui luật hành động của chúng để đối phó hiệu quả ... Nhờ đó, dần dần địch buộc phải chấp nhận qui luật "ngày địch, đêm ta". Biết là có ta hoạt động nhưng địch không có cách nào khác để ngăn chặn nổi ta.

Ngoài ra địch thường xuyên cài mìn đủ loại, đủ kiểu trên các tuyến đường vận chuyển của ta tập trung trọng điểm ở hai bên đường hành lang đi qua đường 21 (nay là quốc lộ 26) và đường 14, nhưng ta đã có các đội trinh sát, bảo vệ đường và dẫn đường. Trước khi các đội vận chuyển đi qua, ta đều tổ chức dò gỡ mìn, khi đi qua ta lại khéo nguy trang không để địch phát hiện ...

Từ khi có trung đội bảo vệ, đường luôn luôn được thông suốt. ở phía bắc đường 21, có một trung đội do đồng chí Hoàng Đông Oanh phụ trách, ở nam đường do đồng chí Vũ Ngọc Long là Tiểu đội trưởng phụ trách.

Tuy không phải là công binh nhưng cán bộ, chiến sĩ đại đội trinh sát hiểu rất kỹ về tính năng, cấu tạo của từng loại mìn, có đêm các đồng chí đã gỡ hàng chục quả mìn các loại trên cung đường, nhưng vẫn bảo đảm an toàn tuyệt đối. Đơn vị Trinh sát không chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ, trinh sát mà còn chủ động tiến công địch, khống chế địch, gỡ mìn địch và gài lại địch để bảo vệ hành lang vận chuyển làm cho địch hoang mang không dám nống ra càn quét đánh phá hai bên đường vận chuyển của ta.

Nhiều lần biết ta vận chuyển lớn qua đường, nhưng chúng vẫn án binh tại căn cứ, không dám bung ra ngăn chặn, do có Đại đội trinh sát đã bám sát nắm chắc tình hình. Nhiều trận đánh có hiệu quả, bảo toàn được lực lượng, bảo vệ được đơn vị, Đại đội đã nhiều lần được cấp trên khen thưởng với thành tích đã bảo đảm an toàn cho các đoàn cán bộ và lực lượng vận chuyển của Trung đoàn thường xuyên qua đường ... Vì vậy, mọi hoạt động vận chuyển của các tiểu đoàn trở lên bình thường. Hàng lưu thông bảo đảm tốt cho nhu cầu chiến trường phía trước. Tiến dần từng bước, tiến tới đâu cắm chắc tuyến hàng tới đó. Từ biên giới, dần dần các tuyến đường vận chuyển vươn dài, vươn xa xuống tới các tỉnh đồng bằng theo yêu cầu chiến đấu.

Qua một năm phục vụ chiến đấu và trực tiếp chiến đấu gian khổ, ác liệt, nhiều đồng chí lúc đầu vào đơn vị là tân binh còn nhiều bỡ ngỡ dần dần đã trở thành những chiến sĩ vận tải dày dạn kinh nghiệm, nhiều người đã trở thành cán bộ. Tuy nhiên Trung đoàn cũng có hàng trăm cán bộ, chiến sĩ thương vong.

Chiến đấu và phục vụ chiến đấu ở chiến trường gian khổ, ác liệt nhưng hầu hết cán bộ, chiến sĩ vẫn giữ vững quyết tâm ý chí chiến đấu. Qua một năm ác liệt, khó khăn vừa bảo vệ đường vận chuyển vừa trực tiếp chiến đấu, toàn Trung đoàn đã giành thắng lợi, đánh bại và đẩy lùi các đợt phục kích, tập kích, chống càn của địch, đưa hàng đến nơi an toàn. Với chức năng, nhiệm vụ chính là một đơn vị vận tải, nhưng khi đi tác chiến, các đơn vị đã lập thành tích, chiến công xuất sắc đánh tiêu diệt địch không kém các đơn vị chủ lực bộ binh, chiến đấu ở phía trước, đã bảo đảm cho hậu phương phía sau được an toàn, khiến cho quân địch hoang mang lo sợ, không biết là gặp lính của Trung đoàn 95 hay lính của Trung đoàn Vận tải 250 vì thời kỳ đầu địch có khẩu hiệu: "Gặp 95 thì tránh, gặp 250 thì đánh"; từ đây kinh nghiệm chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ ta ngày càng tích lũy, trưởng thành ...
=======================
Khu vực quốc lộ 14, 26, suối Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk

Mùa khô 1970, bị thua đau trên các chiến trường, địch tăng cường lực lượng ra đánh phá tuyến hành lang vận chuyển, kho tàng, hậu cứ của ta. Chúng sử dụng các sư đoàn kỵ binh bay, Bạch Mã (Nam Triều Tiên), sư đoàn 23 - ngụy Sài Gòn đánh phá biên giới Việt Nam - Campuchia và thọc sâu vào nội địa Campuchia. Địch dùng cả B52 rải thảm hàng nghìn tấn bom, kể cả bom xăng, bom từ trường làm cho các cánh rừng trơ trụi lá, mặt đất bị cày xới, hòng cắt đứt hành lang vận chuyển của ta.

Công tác bảo đảm đời sống cho toàn Trung đoàn, tuy vừa phải dựa vào nguồn của trên cung cấp và tự túc, nhưng công tác bảo đảm vật chất, nhất là bảo đảm lương thực cho toàn Trung đoàn mỗi ngày một khó khăn, từ tháng 8 năm 1969 đến đầu năm 1970 tình hình thiếu lương thực ngày càng gay gắt.

Tháng 3 năm 1970, Hội nghị Khu ủy và Quân khu ủy Quân khu 5 kết luận: "Khó khăn nhất với chiến trường thời điểm này vẫn là khó khăn về lương thực". Những năm trước đây trên chiến trường Tây Nguyên, nguồn lương thực chủ yếu là do hậu phương lớn miền Bắc đưa vào và thu mua từ các cửa khẩu miền Tây lên. Năm 1969, địch đánh phá các tuyến đường vận chuyển nên chỉ tiếp nhận từ nguồn hậu phương lớn số lượng lương thực rất ít, chỉ bằng 50 phần trăm các năm trước, nguồn lương thực thu mua ở các cửa khẩu miền Tây cũng bị hạn chế, thu mua lương thực ở đồng bằng duyên hải miền Trung càng gay go phức tạp, địch ngăn chặn điên cuồng phản kích, nên đời sống của các đơn vị chung trên toàn chiến trường Quân khu 5 trong đó có Trung đoàn 250 rất thiếu thốn. Các đơn vị thực hiện trực tiếp đi vận chuyển chỉ được nửa lon gạo (100 gam), còn lại các cơ quan, các lực lượng làm gián tiếp chỉ dùng gạo nấu cháo với môn dóc và lương thực chủ yếu là ăn môn thục, củ móng ngựa, rau rừng, thiếu đói nghiêm trọng ở tất cả các đơn vị, bệnh sốt rét phát triển mạnh, số quân đau ốm ngày càng tăng.

Nhưng nhìn những hình ảnh đồng bào các dân tộc miền núi lưng trần, khố rách ngày đêm bám rẫy, bám rừng, sản xuất dưới bom đạn địch, hạt lúa làm ra dành hết cho bộ đội, còn bản thân, gia đình chỉ ăn củ sắn, rau rừng; đồng bào trong các vùng ven bị địch kiềm kẹp trong "ấp chiến lược", trong khu dồn nhưng vẫn chắt chiu, tằn tiện từng lon gạo gửi ra cho phía trước không sợ bị địch bắt tù đày, tra tấn để cho bộ đội ăn no, đánh thắng. Tất cả những hình ảnh đó đã trở thành sức mạnh động viên nâng cao ý chí quyết tâm, củng cố lòng tin và xác định trách nhiệm đối với từng cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn.

Chính những thời điểm gian nan, khó khăn, ác liệt này mới thử thách, là thước đo lòng trung thành của mỗi một con người. Càng ác liệt, càng phức tạp thì tình cảm của cán bộ, chiến sĩ càng yêu thương, gắn bó đùm bọc lẫn nhau, tình đồng đội, đồng chí càng mặn nồng ấp áp, mọi người cần kiệm, chắt chiu, quý trọng gìn giữ từng lon gạo. Đơn vị tiếp nhận được gạo, có gạo thì san sẻ cho đơn vị chưa có gạo, nhiều đơn vị cá nhân tự động tình nguyện nhịn bớt phần gạo ăn hàng ngày và cho người mang về ưu tiên cho thương, bệnh binh đang điều trị ở các bệnh xá, trạm xá ...

Trong điều kiện cực kỳ khó khăn, gian khổ đó, cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn vẫn ngày đêm bám địch, bám đường, tìm mọi cách bảo đảm vận chuyển phục vụ cho các đơn vị chiến đấu phía trước.

Địch liên tiếp mở các cuộc hành quân càn quét, triệt phá các đường hành lang, kho tàng, bãi tiếp nhận và các cơ sở sản xuất của ta.
================================
Lính Hàn Quốc tham gia càn quét các kho hàng của ta vùng biên giới với Kampuchia ...

Các đơn vị vận tải trong Trung đoàn luôn khắc phục khó khăn, ác liệt luôn vượt cung, tăng tuyến, thực hiện đúng yêu cầu, đúng thời gian, đúng địa điểm, đúng yêu cầu của chiến trường, đủ số lượng, bảo đảm chất lượng, đó là khẩu hiệu và hành động của toàn Trung đoàn. Địch tung biệt kích thám báo thăm dò quấy rối và thường xuyên cho máy bay đánh phá các tuyến đường vận tải, các đơn vị ta đã tích cực chủ động đánh địch mà đi, mở đường mà tiến.

Trên hướng Tiểu đoàn 251, khu vực Tiểu đoàn bộ bị địch tập kích, phải di chuyển nhiều lần, có lúc Ban Chỉ huy mất liên lạc với các đại đội. tiểu đoàn thường tao ngộ đánh nhau với địch, nhiều cán bộ, chiến sĩ bị thương vong. Đồng chí Nguyễn Thế Bảo, trong một trận đánh đã bị thương, phải đi điều trị. Trên điều đồng chí Hà Văn Mai về thay. Cũng trong thời gian này, đồng chí Hoàng Phú được đề bạt làm Tham mưu phó Trung đoàn; đồng chí Hý được trên điều về thay làm Tiểu đoàn trưởng.

Đầu tháng 10 năm 1970, địch đưa quân và xe tăng càn quét vào vị trí đóng quân của Tiểu đoàn bộ 251, các đại đội đang đi công tác xa chưa về để chi viện, lương thực của tiểu đoàn ở nhà rất ít, nhưng bộ đội ta đã dũng cảm chiến đấu chống càn, tổ liên lạc của tiểu đoàn đã bám bộ binh và xe tăng địch để đánh trả, đồng chí Đỗ Văn Đỏ, mới 18 tuổi, liên lạc của tiểu đoàn đã cùng các chiến sĩ trong tổ phản kích và bắn bị thương 12 tên địch, bản thân đồng chí đã bị thương ở chân, nhưng cố lết vào rừng không cho địch bắn (bắt?) và bị lạc một ngày, một đêm, tiểu đoàn tổ chức lực lượng đi tìm về trạm cứu chữa.

Tiếp đó đến ngày 29 tháng 10 năm 1970, địch sử dụng B52 ném bom vào Tiểu đoàn bộ 251, gây tổn thất cho cơ quan Tiểu đoàn bộ, trong đó có cả tổ cơ yếu hy sinh cả nên mất liên lạc giữa tiểu đoàn với Trung đoàn gần một tháng. Trung đoàn phải điều đồng chí Vũ Đình Cải, Tiểu đoàn 252 về 251 để bổ sung thay thế cho các đồng chí bị hy sinh, từ đó liên lạc giữa Trung đoàn và tiểu đoàn mới được thông suốt.

Tình hình đời sống của tiểu đoàn giai đoạn này rất khó khăn căng thẳng. Nhiều đại đội phải tự kiếm sống bằng các loại măng rừng, hạt dẻ, củ chụp, củ chuối rừng và các loại cây cỏ có thể ăn được. Phải đốt cỏ tranh lấy tro làm muối. Trước tình hình đó, đơn vị tiếp tục củng cố đẩy mạnh thực hiện phong trào thi đua lập thành tích mừng các ngày lễ lớn trong năm như: ngày 3 tháng 2, ngày 19 tháng 5; ngày 22 tháng 12. Tổng kết năm 1970, tiểu đoàn vận chuyển được 500 tấn hàng, đạt bình quân đầu người 55 ki-lô-gam, 24 ngày công trên tháng.

Nhiều đơn vị và cá nhân vượt chỉ tiêu trên giao. Nhiều đồng chí đạt danh hiệu "kiện tướng"; 25 đồng chí được Trung đoàn và Cục Hậu cần khen thưởng; bốn đại đội và hai trung đội được Cục Hậu cần tặng Bằng khen.

Mùa mưa năm 1970, địch tăng cường đánh phá sâu vào vùng hậu cứ của ta. Các khu vực của Ban Tham mưu Trung đoàn, Tiểu đoàn 253, đơn vị thu dung A100 và làng Cà Lả đều bị bom B52 của địch đánh phá. Trong đợt bom này, đồng chí Quí - Tham mưu phó Trung đoàn, đồng chí Nguyên - Trợ lý Tham mưu đã hy sinh; đồng chí Nghệ - Trợ lý tác chiến và đồng chí Liễu vệ binh bị thương nặng. Sau trận bom B52 đó, được sự đồng ý của Cục Hậu cần, Trung đoàn bộ phải hai lần di chuyển vị trí. Đến lần thứ hai, Trung đoàn di chuyển về đóng quân tại một khu rừng rậm ở chân núi Chư Prông (thuộc tỉnh Gia Lai).

 Để đảm bảo tránh bom đạn địch, nhà ở, nhà làm việc của các cơ quan đều được thiết kế và làm theo kiểu nứa nổi, nửa chìm; có đường giao thông hào nối liền với các hầm chữ A được xây dựng kiên cố.

Không những tập trung đánh vào những nơi chúng nghi ngờ có căn cứ, kho tàng của ta, địch còn tổ chức ngăn chặn lực lượng ta đi lại, nhiều cán bộ, chiến sĩ các đơn vị đã hy sinh đổ máu trên các chiến trường. Ngày 19 tháng 2 năm 1971, đồng chí Kpa Ngài - Tiểu đoàn trưởng, Tiểu đoàn 254 cùng một số cán bộ, chiến sĩ đơn vị trên đường về Trung đoàn họp bị bom địch đánh trúng bên cạnh ấp Làng Kỳ, đồng chí cùng một số cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 254 đã anh dũng hy sinh.

(http://www.nghean.gov.vn/data/upload/file/news/Image/20090327-7b.JPG)
(Vận chuyển thương bệnh binh trên đường Trường Sơn - HÌnh minh họa - nguồn: xem properties của hình)

Từ Chư Prông, các đơn vị của Trung đoàn đã dời về phía sau, đi bộ hàng tháng để nhận hàng. Đồng thời, các đơn vị đã từng bước vươn dài, vươn xa vận chuyển hàng tới các tỉnh đồng bằng. Chỉ hơn một năm sau ngày thành lập, Trung đoàn đã nỗ lực vượt qua bao khó khăn gian khổ, xây dựng được một hệ thống đường hành lang vận chuyển, kho trạm, các điểm giao, nhận hàng khá hoàn chỉnh. Đáp ứng yêu cầu vận chuyển đạn, gạo cho các tỉnh và các chiến dịch bảo đảm đủ số lượng, chất lượng tốt, đúng chủng loại, thời gian và địa điểm. Đây là những kết quả bước đầu hết sức quan trọng, tạo cơ sở thuận lợi cho Trung đoàn hoàn thành tốt nhiệm vụ trong những năm tiếp theo.

Từ cuối năm 1970, nhiệm vụ chống phá "bình định nông thôn" của ta ở các tỉnh duyên hải miền Trung và Tây Nguyên có hiệu quả. Quân Mỹ rút, mật độ các cuộc càn quét và phi pháo giảm, các cuộc phục kích về ban đêm trên các tuyến đường hành lang cũng giảm đi.

Ngành vận tải các đơn vị được lệnh tích cực mở đường chuyển nhanh vũ khí, lương thực đến cho các đơn vị.

Tháng 12 năm 1970, Hội nghị quân chính ngành hành lang của Quân khu 5 họp bàn kế hoạch vận chuyển. Tuyến đường vận tải vũ khí cho các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa trước đây đi qua những vùng có nhiều đồn bót, cứ điểm, "ấp chiến lược” địch, nhất là phải vượt qua hai con đường 14 và 21, mùa hè có đoạn đi 2 đến 3 ngày liền không gặp một con suối có nước, mỗi chuyến đi phải mất 20 ngày trở lên. Năm 1970 địch phát hiện và tìm mọi cách đánh phá ngăn chặn cung đường này, Đại đội 3, Tiểu đoàn 253 đã tìm mọi cách soi mở đường mới được nhân dân và cơ sở cách mạng ở các địa phương giúp đỡ, tuyến đường mới không những an toàn mà thời gian vận chuyển một chuyến chỉ mất 12 ngày.

Cuối năm 1970, Trung đoàn mở tuyến mua hàng ở tỉnh Phú Yên, Bình Định, đây là một vấn đề tháo gỡ giải quyết được một phần khó khăn cho các tiểu đoàn.

Định lượng muối ăn được phân bổ bình quân một người một lon sữa bò/ tháng, mỗi tiểu đoàn được trang bị một máy may quần áo mua từ Campuchia về cùng với mua muối và vải tám đen để các đơn vị may quần đùi, áo lót cổ chui cho toàn đơn vị, nên 100 phần trăm cán bộ, chiến sĩ lúc đi làm nhiệm vụ đều mặc quần đùi, áo lót vải tám đen, quần áo quân trang được phân phối, cấp phát các mặt hàng từ miền Bắc đưa vào hầu hết sử dụng đã rách tả tơi, không đủ mặc, chỉ dành mặc vào ban đêm khi ngủ để chống rét, lạnh và chống muỗi đốt, quần áo không được cấp theo định kỳ mà may được bộ nào thì bổ sung ngay bộ đó, một số cán bộ, chiến sĩ của các đơn vị phải dùng bao cát, đèn dù pháo sáng của quân đội Mỹ để may quần áo, nhiều đồng chí phải khâu vá hàng chục mảnh trên một bộ đồ.

Đói cơm, nhạt muối, sốt rừng, rét lạnh luôn thường trực cùng với các trận mưa bom B52 là những nỗi gian khổ, khó khăn của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn.

Sau chiến dịch Xuân Hè 1971, vùng giải phóng của ta được mở rộng, nhất là các tỉnh: Phú Yên, Khánh Hòa và các tỉnh Cực Nam Trung Bộ: Bình Thuận, Ninh Thuận. Cay cú trước những thất bại ngày càng nặng nề, địch tăng cường phản kích vào các vùng giải phóng và hậu cứ của ta. Chúng tập trung không quân, pháo binh đánh phá ngăn chặn các tuyến đường chiến lược 14A, 14B; tổ chức đóng chốt dày đặc trên các tuyến đường này, gây rất nhiều khó khăn cho việc đi lại, vận chuyển của ta.

Đối với Tiểu đoàn 252, đây là thời điểm vô cùng khó khăn. Địch đánh phá ác liệt, các tuyến trực cung bị địch ngăn chặn. Tiểu đoàn phải tổ chức lại lực lượng, mở đường đi vòng tránh địch. Đại đội 1 và Đại đội 2 được dồn lại thành một đại đội tăng cường đi trực thấu đường dài theo cung đường vòng mới xác định (một ngày đi, một ngày về). Trong khi đó, Tiểu đoàn phải tự túc lương thực 100 phần trăm. Địch đánh phá mạnh, các đại đội ở trên đất ta không thể sản xuất. Vì thế, mỗi đại đội phải cử một tiểu đội sang cùng Đội sản xuất của Trung đoàn bộ (đóng quân trên đất Campuchia) tổ chức trồng lúa, trồng sắn bảo đảm lương thực cho đơn vị, còn cả Tiểu đoàn vẫn phải bám trụ ở Đắc Lắc chỉ đạo, tiếp nhận và vận chuyển hàng hóa.

Chuẩn bị cho chiến dịch đánh vào cảng Cam Ranh, sân bay Phan Rang. Mặc dù gặp nhiều khó khăn, trở ngại, song cán bộ, chiến sĩ toàn tiểu đoàn vẫn xác định tốt nhiệm vụ với quyết tâm: "Bám đất, bám đường, bám chiến trường phục vụ". Tiểu đoàn tổ chức phát động đợt thi đua của Trung đoàn phát động lấy tên chiến dịch là B81, lập thành tích kỷ niệm 81 năm ngày sinh nhật của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/1971) với các khẩu hiệu: "Đánh địch mà đi, mở đường mà tiến"; "Phát huy ngày nắng, chiến thắng ngày mưa"; "Ban ngày không đủ, tranh thủ đi đêm, tăng cân vượt chuyến, yếu còn hơn thiếu, 100 phần trăm quân số lên đường vận chuyển vũ khí, khí tài cho Mặt trận Cam Ranhh, Khánh Hòa" ... Khí thế thi đua sôi nổi ở khắp các đơn vị trong tiểu đoàn. Đầu tháng 6 năm 1971, tiểu đội Trinh sát của Đại đội 1, Tiểu đoàn 252 đã gặp địch trên cung đường tại đỉnh dốc Hố Bom (H10), diệt tại chỗ trên 10 tên, Tiểu đoàn đã được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì. Công tác tổ chức vận chuyển cũng được cải tiến bằng các dụng cụ thô sơ nhưng đạt hiệu quả thiết thực, nâng cao năng suất chất lượng gùi gạo ở các đơn vị, có đại đội vận chuyển bộ đạt bình quân 60 đến 70 ki-lô-gam/người. Trong phong trào thi đua đó, xuất hiện nhiều gương điển hình, xuất sắc như: đồng chí Nguyễn Văn Thuyết, Đại đội phó Đại đội 4, gùi trên vai 162 kilôgam; đồng chí Đỗ Thanh Hòa, Trung đội phó Trung đội 2, Đại đội 2, gùi hai thân đạn ĐKB (hai thân nặng 72 kilôgam, dài 1,2 mét); đồng chí Thanh - Trung đội trưởng Trung đội 2, Đại đội 2, mang nguyên quả đạn ĐKB (cả thân và đầu đạn, nặng 105 ki-lô-gam). Đặc biệt, đồng chí Sơn, mang một bàn đế cối 82, liên tục nhiều chuyến. Tuy nó không nặng nhưng rất khó mang; đồng chí Sơn, Chính trị viên Đại đội 5, gùi một chuyến 60 quả đạn cối 82 (mỗi quả nặng 3,8 ki-lô-gam); nhiều đồng chí gùi 6-7 thùng đạn K56, như đồng chí Hòa, đồng chí Thứ, đồng chí Giáp ..., nhiều đồng chí gùi nguyên cả 4 hòm đạn H12 (mỗi hòm 3 quả, mỗi quả nặng 12 ki-lô-gam) ... Trong đợt vận chuyển này, toàn tiểu đoàn đã chuyển được 560 tấn hàng, đạt năng suất bình quân 61 ki-lô-gam trên một người. 25 đồng chí được tặng danh hiệu "Kiện tướng" điển hình như đồng chí Nguyễn Văn Thuyết, Bùi Hải Hùng, Từ Như Thi, Phùng Văn Lá, Nguyễn Van Phúc, La Văn Bình ..., năm đại đội được đề nghị tặng danh hiệu "Quyết thắng"; nhiều tập thể đại đội và cá nhân điển hình được Cục Hậu cần, Quân khu 5 khen thưởng.

(http://www.baovinhlong.com.vn/database/newsimg/thuong%20ta%20(1).jpg)
(nguồn: xem properties của hình)

Năm 1971, tuy Trung đoàn còn gặp nhiều khó khăn thiếu thốn, nhưng so với những khó khăn năm 1970 trở về trước như về bảo đảm vật chất, đời sống tưởng chừng không khắc phục được thì trong năm 1971 cũng đã giải quyết được phần nào, các nhu cầu bức thiết để Trung đoàn vận chuyển như súng, đạn, thuốc men chữa bệnh cho các đơn vị trong hoạt động Xuân - Hè 1971 đều được bảo đảm, riêng về mặt lương thực mới tạm đủ ăn, tiêu chuẩn mỗi cán bộ, chiến sĩ tham gia trực tiếp vận chuyển được nâng lên 250 gram gạo/ ngày, số ở căn cứ và sản xuất thì lương thực sử dụng chủ yếu là bắp và sắn.

Trong năm 1971, Ban Chỉ huy Trung đoàn có sự thay đổi, đồng chí Phạm ích được bổ nhiệm làm Trung đoàn trưởng thay đồng chí Phạm Quảng ra miền Bắc chữa bệnh. Cuối tháng 11 năm 1971, đồng chí Nguyễn Trắc được bổ nhiệm làm Chính ủy thay đồng chí Nguyễn Triêm đi nhận nhiệm vụ mới.

Như vậy, sau hơn ba năm được thành lập nhiệm vụ mới nặng nề lại hoạt động trên một địa bàn rộng (khắp Tây Nguyên và Nam Trung Bộ). Bom đạn ác liệt, địch càn quét ngày đêm. Nhưng với tinh thần anh dũng, sáng tạo, vừa củng cố lực lượng, vừa mở đường vừa chiến đấu, vừa vận chuyển hàng (lương thực, thuốc men, vũ khí) kịp thời phục vụ cho các đơn vị khắp trên địa bàn Tây Nguyên, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Ba năm với thời gian chưa dài, nhưng qua thực tế phục vụ chiến đấu và chiến đấu, Trung đoàn đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm, để tiếp tục xây dựng đơn vị trưởng thành, chiến thắng vẻ vang trong chặng đường tiếp theo.

III. TỔ CHỨC PHÁT TRIỂN LỰC LƯỢNG, BẢO ĐẢM VẬT CHẤT PHỤC VỤ CUỘC Tiến CÔNG CHIẾN LƯỢC 1972 VÀ TỔNG TIẾN CÔNG NỔI DẬY MỪA XUÂN 1975.

Giữa năm 1971, chiến lược: "Việt Nam hóa chiến tranh" của đế quốc Mỹ đã bị quân dân ta đánh bại một bước quan trọng, thời cơ mới lại xuất hiện. Tháng 5 năm 1971, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng chủ trương mở chiến lược tiến công vào năm 1972.

Trong cuộc tiến công chiến lược này, Tây Nguyên và đồng bằng ven biển Quân khu 5 là một trong ba vùng trọng điểm tiêu diệt lớn sinh lực địch và nổi dậy giải phóng nông thôn của ta.

Xuất phát từ nhu cầu bảo đảm cho mặt trận, cho các lực lượng lớn chiến đấu trong một thời gian dài (dự kiến chiến dịch khoảng 3 tháng) bằng nhiều chiến dịch tác chiến trên từng địa bàn, từng khu vực bằng tập trung binh chủng hợp thành trên cả hai hướng: rừng núi và đồng bằng, nên cần phải có một khối lượng vật chất lớn với nhiều chủng loại.

Cuối năm 1971, theo sự chỉ đạo của Quân khu 5, thực hiện chỉ thị của Cục Hậu cần, toàn Trung đoàn bước vào làm công tác chuẩn bị. Để tiện cho việc chỉ huy, Trung đoàn bộ chuyển xuống Kà Te (phía nam đường 19 thuộc Khu 8, Gia Lai). Tại đây, Trung đoàn thành lập đội chiếu phim phục vụ bộ đội. Trung đoàn còn mở lớp bồi dưỡng văn hóa cho số chiến sĩ gái (quê ở tỉnh Phú Yên và Bình Định) để đào tạo y tá và tạo điều kiện cho các đồng chí phát triển tiếp về sau. Cũng trong thời gian này, Trung đoàn được Quân khu cấp tiền và mua được 12 con voi (từ Campuchia), thành lập đội vận chuyển bằng voi. Ngoài vận chuyển đường dài, đội voi đã phục vụ đắc lực cho các công việc kéo cây, mở đường, thu hoạch nương rẫy, v.v ...

(http://images2.autopro.channelvn.net/Images/Uploaded/Share/2009/05/19/TS2c.jpg)
(nguồn: xem properties của hình)

Giữa tháng 1 năm 1972, toàn ngành Hậu cần của Quân khu 5 tổ chức Đại hội chiến sĩ thi đua 3 năm (1969 1971) về điển hình tiên tiến để trao đổi, đúc kết kinh nghiệm và động viên phong trào thi đua phục vụ bộ đội trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972.

Nhiều tập thể, cá nhân đã được báo cáo rút kinh nghiệm trong những năm qua. Với điều kiện khó khăn, gian khổ, cán bộ, chiến sĩ, nhân viên toàn ngành đã nêu cao tinh thần tiến công cách mạng, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Nổi bật và xuất sắc nhất là các đơn vị hành lang vận tải, bằng đôi vai mang vác, đôi chân thồ và những chiếc thuyền nan mong manh, những chiếc xe đạp cũ kỹ được cải tiến, các đơn vị đã nêu cao quyết tâm: "đánh địch mà đi, mở đường mà tiến, tìm hàng mà chuyển" đã đưa đến các đơn vị phía trước hàng ngàn tấn súng đạn, lương thực, thực phẩm, thuốc men, quân trang, quân dụng ...

Đại hội đã biểu dương những tập thể và cá nhân điển hình tiên tiến, trong đó có Đại đội Vận tải bộ 3 (trực thấu đường dài) của Tiểu đoàn 253 và đồng chí Cao Văn Tam, chiến sĩ vận tải của Tiểu đoàn 253 đã lập nhiều thành tích, chiến công trong công tác phục vụ chiến đấu và chiến đấu tốt ...

Nhiệm vụ của Trung đoàn trong tiến công chiến lược mùa khô 1972, ngoài việc vận chuyển hàng bảo đảm cho yêu cầu các chiến dịch, còn có nhiệm vụ giao liên, đưa quân ra, vào chiến trường Nam Trung Bộ.

Trung đoàn được tiếp nhận thêm Tiểu đoàn 870 từ Trung đoàn 240 bàn giao. Tiểu đoàn 870, hầu hết là chiến sĩ gái, làm nhiệm vụ giao liên, đưa dẫn quân.

Các tuyến đường vận chuyển của Trung đoàn cứ ngày một vươn dài, vươn xa, cắm dần xuống các tỉnh đồng bằng Phú Yên, Khánh Hòa. Núi cao, vực sâu, sông rộng và khó khăn, ác liệt kẻ thù gây nên cũng không thể ngăn chặn bước chân vạn dặm của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn.

Vào đầu năm 1972, phương án tiến công ở từng hướng chiến trường đã được xác định. Song song với việc đẩy nhanh tốc độ chuẩn bị chung, việc bảo đảm hậu cần theo phương án tác chiến ở từng hướng cũng được chuẩn bị khẩn trương.

Trong các hướng hoạt động tác chiến thì công tác chuẩn bị cho Trung đoàn 12 (Sư đoàn 3) trên đường 19 là khó khăn nhất, vì khu vực này sát với các cụm cứ điểm, cứ điểm, đồn bót địch và hầu như không có nhân dân, bốn phía đều là đồi núi hiểm trở, chỉ có một vài buôn làng nhưng đều nằm sâu trong rừng.

Dọc tuyến đường 19 từ quận lỵ An Khê đến đèo Măng Giang thuộc địa phận tỉnh Gia Lai, địch xây dựng nhiều đồn bốt, cứ điểm. Cách khoảng 3 ki-lô-mét một đồn kiên cố, có trang bị xe tăng, pháo binh. Từ đồn này, toả ra hai hướng khoảng cách từ 200 đến 300 mét chốt một chốt tiền tiêu, lực lượng thường là một trung đội bộ binh địa phương quân. Ban ngày địch lùng sục, phục kích hai bên đường, gài mìn trên các trục đường hành lang phát hiện lực lượng, chỗ đóng quân của ta gọi pháo binh, máy bay oanh tạc. Ban đêm chúng co cụm về cứ điểm ven đường Quốc lộ 19, tuần tra bảo vệ tuyến đường huyết mạch này và phục kích ngăn chặn quân ta vượt đường.

Trước đây đường 19 thường xuyên bị tắc từ 10 đến 15 ngày, do địch càn, chốt các cao điểm khống chế trên trục đường hành lang. Mỗi lần ra bám đường, quân ta đều bị thương vong, lực lượng vận tải mang hàng qua đường cực kỳ gian khổ ác liệt, địa hình hiểm trở, lại phải đi liên tục cả ngày cả đêm, đường sá khó đi. Trong khi ăn uống thiếu thốn, sốt rét rừng người gầy, ốm xanh xao suy dinh dưỡng nhưng ai cũng mang trên lưng 45 ki-lô-gam hàng. Mỗi khẩu súng, mỗi viên đạn đến được tay người chiến sĩ mặt trận Nam Trung Bộ thấm bao công sức mồ hôi và xương máu của những người chiến sĩ hậu cần.
---------------------
Hình minh họa - tải gạo - Bùi Minh Quốc ở Tây Trà My, Quảng Nam

Thời gian này, chiến trường Nam Trung Bộ yêu cầu quân số, hàng hóa rất lớn, trước đòi hỏi của thực tế đó, Tiểu đoàn 253 được lệnh đứng chân trên đoạn đường 19 có nhiệm vụ thông đường, mở tuyến vận chuyển hàng hóa, súng đạn, quân trang quân dụng, dụng cụ y tế, thuốc chữa bệnh và dẫn quân chủ lực từ miền Bắc vào chi viện chiến trường Nam Trung Bộ.

 Tiểu đoàn 253 biên chế thành 4 đại đội. Phía bắc đường 19 có hai đại đội vận tải gùi bộ là Đại đội 1 và 3 (sau này Đại đội 3 được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân) có nhiệm vụ mang hàng phía nam (Đại đội 2 thời gian đầu vận chuyển bộ, đến năm 1973 chuyển sang bằng xe đạp thồ); Đại đội trinh sát của tiểu đoàn, gồm trung đội trinh sát của Tiểu đoàn 253 và Đại đội bảo vệ đường 19 của Trung đoàn 240 chuyển qua. Đại đội biên chế khoảng 100 người. Đồng chí Khoái là Đại đội trưởng (sau này đồng chí Thạnh lên thay), Chính trị viên trưởng là đồng chí Thanh Liêm. Đại đội phó: đồng chí Bình và đồng chí Huỳnh Ngọc Liêm. Đại đội trinh sát có ba trung đội, bắc đường 19 gồm đại đội bộ và 2 trung đội là trung đội 1: đồng chí Chức - Trung đội trưởng (sau này đồng chí Oanh lên thay); trung đội 2 là đồng chí Thao - Trung đội trưởng; Trung đội trinh sát nam đường 19 là trung đội độc lập, quân số tăng cường 35 người, đồng chí Vũ ngọc Long làm Trung đội trưởng, đồng chí Tuyết - Trung đội phó. Trung đội nam đường biên chế 2 tiểu đội bám đường; 1 tiểu đội thông tin liên lạc và sản xuất (đơn vị tự túc lương thực 50 phần trăm). Trang bị Đại đội trinh sát gồm: một tiểu đội 2 khẩu súng B40, 1 khẩu M19 (M79?); số còn lại trang bị súng AK và lựu đạn; Trung đội bắc đường tăng cường một khẩu cối 60 mm; Mỗi bên bắc và nam đường có một máy bộ đàm 5W, 2 ống nhòm, địa bàn, bản đồ.



Do địa hình hiểm trở núi cao, rừng rậm, suối sâu từ vị trí đóng quân của ta ra đến đường 19 đi bộ 5 giờ (khoảng 20 ki-lô-mét) đi theo đường mòn ven suối, hai bên là sườn núi cao, địa hình dốc bất lợi, mỗi khi địch phục kích, ta hoàn toàn rơi vào thế bị động. Hàng ngày địch thường xuyên tung thám báo, biệt kích lùng sục trục đường hành lang, gài mìn, phục kích gây khó khăn tổn thất rất nhiều cho đơn vị. Thời gian đầu đơn vị thương vong nhiều thường xuyên phải bổ sung chiến sĩ mới nhằm đảm bảo đủ biên chế đảm nhiệm, nhiệm vụ.

Các chiến sĩ trinh sát mỗi lần đi bám đường là một lần đi vào cuộc chiến đấu không cân sức, mỗi lần chạm địch phục kích chúng ta đều có người hy sinh hoặc bị thương.

Có những khi địch phục kích, đồng chí mình bị hy sinh, địch phục tiếp mấy ngày, không lấy được tử sĩ. Thời gian này, đơn vị xuất hiện tư tưởng dao động, ham sống sợ chết, thoái thác nhiệm vụ. Trước trở ngại đó Tiểu đoàn chỉ thị Đại đội trinh sát tổ chức học tập chính trị, chỉnh đốn tư tưởng, bàn bạc tập thể, phát huy sáng kiến, tìm mọi biện pháp thực hiện bằng được nhiệm vụ thông đường, thông tuyến đưa bộ đội và hàng hóa qua đường an toàn.

Sau khi học tập, bàn bạc dân chủ trong đơn vị, phân tích đánh giá toàn diện về phía ta và về phía địch, đơn vị đi đến quyết định táo bạo: Di chuyển vị trí đóng quân cách đường 5 giờ đi bộ, chuyển ra ở sát đường 19, cự ly đóng quân giữa ta và địch 1,5 ki-lô-mét đường chim bay. Công tác bảo vệ cho đơn vị qua đường chủ yếu phải bám đường mòn, tạo điều kiện cho bộ đội vận tải nâng cao trọng lượng mang vác, địch phục kích đi xuyên rừng vòng tránh, chỉ vòng tránh một đoạn có địch. Tăng cường công tác cảnh giác, tránh đụng độ với địch, nếu gặp địch phục kích dù phải hy sinh, cũng cương quyết bảo vệ đơn vị và hàng hóa không để rơi vào tay địch.

Để thực hiện được mục tiêu, các trung đội trinh sát bắc và nam đường chọn địa điểm thuận lợi gần đường xây dựng nhà ở, lập trạm quan sát, dùng ống nhòm theo dõi địch ngoài đường 24/24 giờ. Ban ngày địch chuẩn bị phục kích, gài mìn vị trí nào ta đều nắm chắc, đánh dấu, tối đến đi vòng tránh đường khác, địch gài mìn, ta gỡ mìn. Nhiều đêm trên đoạn đường ngắn, trinh sát phía Nam đường gỡ hàng trăm quả mìn các loại. Ta dùng mìn của địch bố phòng vị trí đóng quân của ta để chống biệt kích, thám báo lùng sục. Dùng mìn địch cải tiến cách gài, sau khi đơn vị qua đường trinh sát ở lại gài mìn bố phòng lại đường hành lang, sáng ra địch đi tuần vướng phải mìn bị thương vong khá nhiều (con số địch chết, bị thương do mìn ta cài thống kê không đầy đủ. Mỗi lần nổ mìn ta đều quan sát rất rõ, ngoài đường không có cơ sở cách mạng nên không biết kết quả cụ thể). Thám báo, biệt kích lùng sục đường hành lang của ta bị vướng mìn bố phòng, hoặc bị ta chủ động đánh tiêu diệt, từ đó địch không dám đi lùng sục, nống sâu vào trong khu vực ta đóng quân như trước nữa.

Ta chuyển từ thế bị động sang thế chủ động, hàng hóa vận chuyển qua đường ngày càng nhiều. Bằng thủ đoạn gài mìn, phục kích, địch không ngăn nổi bước chân của các chiến sĩ Tiểu đoàn 253. Chúng thay đổi phương thức hoạt động mới, đó là chốt chặn từng đoạn đường 19, tăng cường thêm các đồn tiền tiêu. Đêm về, từ các chốt tiền tiêu này, quan sát phát hiện bộ đội ta vượt đường, gọi pháo, cối các đồn lân cận bắn ngăn chặn. Địa hình ngoài đường trống trải, mỗi lần địch pháo kích là bộ đội vận tải đều có thương vong. Địch đóng quân dọc đường 19, ngoài việc ngăn chặn quân ta qua đường chúng còn có nhiệm vụ bảo vệ đường 19, tuyến đường huyết mạch nối liền Tây Nguyên và vùng đồng bằng ven biển. Để đối phó với thủ đoạn mới của địch, ta chủ động tiến công, trinh sát của ta tổ chức tổ lực lượng nhỏ từ bốn đến năm người trang bị súng B40, lựu đạn, súng AK ban ngày ra đường 19 phục kích, nếu có thời cơ thuận lợi đánh xe cơ giới đi lẻ với phương châm đánh nhanh, rút nhanh. Ban đêm bám lên chốt tiền tiêu gài mìn ở đường đi vào chốt, hoặc đường địch thường qua lại. Kết quả phía bắc đường trong hai tháng ta tiêu diệt sáu tên địch và đốt cháy hai xe ô tô chở lính theo đường khai thác gỗ vào phục kích. Phía nam đường hai lần phục kích đánh ban ngày trên đường 19 diệt ba tên, bắn cháy một xe zeep thu hai súng. Địch ở các chốt tiền tiêu cũng bị vướng mìn của ta. Chúng hoang mang, dao động, ta viết thư cho quân địch các đồn tiền tiêu yêu cầu chúng không được gài mìn, phục kích, bắn pháo tuyến đường hành lang của bộ đội giải phóng, đổi lại phía quân Giải phóng không đánh xe cơ giới, gài mìn tuyến đường 19 do địch quản lý.

 Từ đó tuyến đường hành lang của ta bảo đảm an toàn thông suốt. Trời vừa xẩm tối ta đã vượt đường quân địch ở chốt tiền tiêu thấy cũng không gọi pháo bắn, chấm dứt tình trạng gài mìn trên trục đường hành lang. Bộ đội vận tải không phải mang vác theo súng tự vệ, trọng lượng mang hàng bình quân 45 ki-lô-gam/người chuyến tăng lên 60 ki-lô-gam./người chuyến, có những đợt thi đua trọng lượng bình quân đơn vị đạt 72 ki-lô-gam/người.

Trước đây đường khó đi, thời gian trực 3 ngày một chuyến. Sau này trinh sát tìm đường gần hơn, dễ đi hơn, không mang theo tư trang thời gian trực rút xuống còn 2 ngày qua đường một chuyến. Thực hiện đúng nội dung thi đua đơn vị đăng ký với cấp trên: "Vai tăng cân, chân tăng chuyến". Tiểu đoàn 253 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên giao trong đó có công lao đóng góp rất lớn của đại đội trinh sát đường 19.
------------------------
Hình minh họa: Vận chuyển hàng bằng xe đạp thồ

Con đường hành lang vận chuyển huyết mạch của ta từ Bắc vào Nam được khơi thông cho đến ngày giải phóng. Mặt trận cực Nam Trung Bộ đủ súng, đạn, quân trang ... theo yêu cầu chiến đấu.

Đơn vị xuất hiện nhiều gương chiến đấu, hy sinh dũng cảm. Như ở bắc đường 19, hai lần trên đường hành quân, đơn vị bất ngờ gặp địch đánh tao ngộ, bộ phận trinh sát đi đầu lợi dụng địa hình, địa vật có sẵn đánh địch tạo điều kiện để đơn vị rút lui, tiếp tục tìm đường khác đưa hàng đến đích an toàn. Được tập luyện thường xuyên các tình huống phản kích, phục kích, tao ngộ nên với quân số ít hơn nhiều so với địch, trận đó ta diệt tám tên địch và thu hai súng. Các gương dũng cảm chiến đấu như đồng chí Thao - Trung đội trưởng Trung đội 2, đồng chí Chức - Trung đội trưởng Trung đội; đồng chí Lâm; Truân v.v ... Rất nhiều đồng chí có thành tích chiến đấu đạt các danh hiệu dũng sĩ diệt ngụy như đồng chí Lâm, đồng chí Liêm, đồng chí Cử ... hoặc đồng chí Thảng bắn rơi một máy bay trực thăng. Đơn vị được cấp trên tặng nhiều bằng khen, giấy khen, nhiều cá nhân được tặng thưởng Huân chương Chiến công các loại vì có thành tích xuất sắc trong chiến đấu và công tác bảo vệ.

Trong khi đó, từ đầu năm 1972, để ngăn chặn đường cơ động và tiếp tế chi viện của các lực lượng ta xuống khu vực này, địch đã dùng không quân tăng cường đánh phá các đường vận tải và thực hiện biện pháp càn quét các tuyến hành lang, kho tàng của ta ở địa bàn trọng điểm này. Đường vận chuyển của các đơn vị vận tải Trung đoàn phải vượt qua đường 14 thường bị biệt kích địch từ các cứ điểm, cụm cứ điểm trên trục đường 14 ra ngăn chặn. Để thực hiện nhiệm vụ bảo đảm cho chiến dịch chặn cắt đường 19 (đông An Khê) dài ngày, Cục Hậu cần Quân khu 5 đã tổ chức sử dụng hai đại đội cánh Bắc của Trung đoàn, trong vòng 10 ngày đã vận chuyển 200 tấn đạn từ kho của Trung đoàn ở Đắc Lắc xuống. Trong thời gian này, Trung đoàn còn vận chuyển đủ số lượng, chất lượng, chủng loại; bảo đảm đúng thời gian, địa điểm các loại đạn A72, H12, ĐKB cho các đơn vị đặc công, pháo binh của tỉnh Khánh Hòa, tập kích vào sân bay và cảng Cam Ranh. Không quản khó khăn, ngày đêm lăn lộn, vượt qua bao trở ngại ác liệt do địch đánh phá ngăn chặn, Trung đoàn đã đóng góp quan trọng vào thắng lợi chung của chiến dịch và các trận đánh.
=====================
Biệt kích VNCH do Mỹ đào tạo trả lương trước đây, gây rất nhiều khó khăn cho các đường dây vận tải của ta

Trên hướng Tiểu đoàn 251, vào một ngày tháng 10 năm 1972, địch tập kích vào vị trí đóng quân của đội sản xuất Tiểu đoàn. Trong khi anh em đang làm trên rẫy, địch tràn vào bắt được đồng chí Nguyễn Thị Hường, cấp dưỡng của đại đội. Chúng nhét giẻ vào miệng và bắt đồng chí Hường dẫn đến vị trí anh em đang làm rẫy.

Biết trước thủ đoạn của giặc, khi gần đến nơi, đồng chí Hường tìm cách giật giẻ và hô hoán to, báo cho các đồng chí của ta biết, để tìm cách đối phó. Đồng chí bị địch bắn chết tại chỗ rồi chặt đầu đem bêu. Nhưng thông qua hành động kiên cường, bất khuất của đồng chí nghe tiếng súng nổ toàn đại đội do đồng chí Lê Văn Dong làm Đại đội trưởng đã chủ động tổ chức lực lượng đang sản xuất gần đó đánh trả quyết liệt, tiêu diệt đẩy lùi địch ra khỏi căn cứ.

Đồng chí Nguyễn Thị Hường là một trong những tấm gương sáng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Vì đồng đội, vì thắng lợi chung đã hy sinh anh dũng. Đồng thời qua đó, càng làm cho cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 251 nói riêng và Trung đoàn 250 nói chung quyết tâm hơn nữa, hoàn thành mọi nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, chiến đấu và chiến thắng giặc trong từng trận đánh, từng chiến dịch, góp phần cùng toàn quân, toàn dân quyết tâm giành lại độc lập cho dân tộc.

Vào một ngày của tháng 11 năm 1972, địch dùng máy bay trực thăng bất ngờ đổ một tiểu đội biệt kích xuống gần khu vực đóng quân của tiểu đoàn. Đơn vị đi vận chuyển, chỉ còn đồng chí Ngô Hòa - Trung đội trưởng Trung đội 2, Đại đội 2 và một số đồng chí ốm bệnh ở lại. Đồng chí Hòa đã mưu trí tổ chức anh em nổ súng chiến đấu. Trận đánh thắng lợi, diệt 10 tên, thu năm khẩu súng tiểu liên, một đài rađio và một số quân trang, quân dụng khác của địch. Tổng kết thi đua năm 1972, Tiểu đoàn 251 đã vận chuyển được 470 tấn hàng.

Bình quân toàn tiểu đoàn đạt 52 ki-lô-gam/người/ngày, 24 ngày công trên một người trong tháng. Các Đại đội 4, 5, 6, 7, 8 đều phấn đấu đạt và vượt chỉ tiêu được giao.

Cũng trong năm 1972, Ban Chỉ huy Tiểu đoàn có sự thay đổi: đồng chí Hý được chuyển đi đơn vị khác, đồng chí Huy về thay làm Tiểu đoàn trưởng. Trên điều đồng chí Hán về làm Tiểu đoàn phó. Cuối năm 1972, để giữ được bí mật về lực lượng và tính chất hoạt động của đơn vị theo quy định của trên phiên hiệu Trung đoàn 250 được đổi thành đơn vị 830 (1) và Trung đoàn được lệnh bàn giao Tiểu đoàn 251 về đội hình Trung đoàn 240, đồng thời tiếp nhận của Trung đoàn 240 bàn giao một kho đạn (K9) do đồng chí Thao làm Chính trị viên.
-----------------------------------------
(1) Đơn vị 830: lực lượng biên chế vẫn tương đương cấp Trung đoàn. Sau ngày miền Nam giải phóng trên quyết định đơn vị 830 trở lại phiên hiệu Trung đoàn 250.
--------------------------------
Hình minh họa: địch càn vào căn cứ, thu 1 số xe đạp thồ của ta
(http://www.virtual.vietnam.ttu.edu/cgi-bin/starfetch.exe?y2VC@BmMe63XbzI0UzcPVNJQ7rgtipqIiFxxfwcEWG@rQZXsCNFbVIE.lVoBbEHBAoPdm7mYc@QFETe0a3HLS6w7YGmSDx1uacEB@a1Xuy1@G2YpWzUw2w/va002910.jpg)
Nguồn: xem properties của hình

Hu ..Hu.. bác tuaans làm cho em nhớ những ngày đi lên chốt cao điểm tải thương về quá , từ Trung Đoàn bộ lên chốt phải kèm theo tải gạo và thực phẩm cho anh em trên ấy , không theo đường mòn đi được phải có trinh sát cắt rừng mà đi .
Em còn nhớ một lần trong khu 20 nhà ở Puốc Sát , lúc đó là mùa mưa , khi qua khu 5 nhà ( bác trungsy có nhắc lại ) lúc đó C5 cùa D2 đóng tại đó , xuống dốc đến suối nhỏ qua bên kia là bắt đầu có VẮT càng lúc càng nhiều , phải lấy dây giày túm chặt ống quần cho nó khỏi lên , thế mà nó vẫn vào được nhiều thằng nó còn vào cả bộ chỉ huy mà tấn công , máu pha lẫn nước mưa đỏ cả chân .
Lúc vào đến chốt C7 , D2 khu đồi sâm thì thương binh cũng kiệt sức , tử sĩ cũng bắt đầu phân huỷ , bốc mùi khó chịu , ra nước đen , vào đến nơi lại phải lo nấu cơm vắt lại , phân công nhiệm vụ , ngày mai lại quay về , à em quên phải lo chặt gạc ba vừa làm gậy vừa làm chống cáng .
Em sợ nhất là khiêng thương , đường rừng đồi , núi , mưa và trơn trợt khiêng thương 3 người , thương binh nhẹ khiêng va vào cây thì mấy bố chửi , thương nặng thì sợ nó im nó chết lúc nào không hay lâu lâu y tá phải ngó chừng . Còn cáng tử sỹ chỉ có 2 thằng , em xin lỗi các người đã khuất , tụi em phải tưới dầu hôi lên cho đỡ mùi , khiêng tử thì nghỉ đâu cũng được , chống nạng dựa vào cây là xong , còn thương thì phải lựa chỗ đàng hoàng , một người phải đứng vịn không cáng đổ thì chết . Sợ nhất là qua suối , tử thì đã mất rồi không còn biết khô hay ướt , còn thương nhiều lúc phải nâng cáng qua đầu xúm xít cả sáu , bảy thằng nâng qua suối .
Có lần khiêng một ca bị thương vào đầu , từ C7 đi về gần đến C5 thì nó mất , y tá lên coi cũng nói tắt thở rồi . Chúng em tìm chỗ dựa xác hai tử sỹ ở bờ suối , còn hai thương khiêng lên chốt C5 , sáng sớm hôm sau xuống khiêng đi tiếp , từ xa thấy cái võng động đậy hết cả hồn tưởng con gì vào ăn xác đồng đội mình , chạy lại thì thấy nó cử động lại ( a nó sống lại bay ơi ) chúng em lại lên đường , đi được mấy tiếng sau thì nó mất hẳn .
Mang vác nặng không sợ , sợ nhất là đụng địch , vừa mang nặng vừa chiến đấu vừa bảo vệ thương binh , lại phải cắt rừng đi hướng khác , có lần đến đêm vẫn loay hoay trong rừng , trời thì mưa dầm dề , người ướt sũng , trải nylon xuống đất nằm xuống đắp nylon lên người , càng về đêm trời càng mưa to , thế mà vẫn ngủ , sáng giật mình người lõng bõng nước , thế mà không bệnh mới hay đúng là tuổi trẻ , đi được hơn tiếng về đến Trung Đoàn bộ .
Còn  tử sỹ đầu tiên ở C em là Đoàn văn Vinh đi phối hợp với chốt C7 , khu 20 nhà ( đáng lẽ em đi đợt đó nhưng em bị sốt xuất huyết , đơn vị cử nó đi thay ) Bác chính trị viên đọc điếu văn , làm vòng hoa , thắp nhang đàng hoàng , càng về sau càng ác liệt lệ đó không còn nữa .

Trong thời gian cuối năm, Trung đoàn thành lập thêm một đơn vị vận tải ô tô, do đồng chí Minh phụ trách.
 
Đội vận tải ô tô gồm một số xe zin 130, xe vọt tiến, xe Hồng Hà do Quân khu cấp và 3 chiếc xe "bò vàng" (loại xe chuyên dùng khai thác gỗ ) thu được của bọn tư sản khai thác gỗ trong rừng. Đội ngũ lái xe do trên bổ sung về và một số đồng chí trong Trung đoàn đã từng là công nhân lái xe trước khi nhập ngũ.

Như vậy đến cuối năm 1972, lực lượng vận tải của Trung đoàn đã có sự phát triển khá đa dạng. Ngoài lực lượng vận tải gùi bộ, Trung đoàn còn có thêm đội vận tải bằng xe đạp thồ, đội voi thồ và đội vận tải bằng cơ giới. Nhưng đến tháng 6 năm 1973 việc vận chuyển bằng voi mới được thực hiện, Trung đoàn được Cục Hậu cần Quân khu 5 mua cho 12 con voi, Trung đoàn thành lập Đội Voi trực thuộc do Trung đoàn quản lý điều hành, bố trí ở gần Tiểu đoàn 254 (không biên chế cho Tiểu đoàn 254), mỗi voi có 3 quản voi. Đây là một mô hình vận chuyển mới, những chú voi tuy đồ sộ nhưng được thuần hóa rất tinh khôn, khi mang hàng qua đường đi lặng lẽ, địch phát hiện dấu voi qua lại đường 14 nhiều lần chúng bắt dân tra tấn vì nghi "Việt cộng kéo pháo qua đường nhưng dân không biết và không khai báo gì, nên mọi công việc vận chuyển bằng voi vẫn bảo đảm đi lại qua đường bình thường, đạt năng suất chất lượng. Đây là những thuận lợi lớn để Trung đoàn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, vừa bảo đảm đạn, gạo và các mặt hậu cần kỹ thuật nói chung cho chiến trường Nam Trung Bộ Đồng thời cũng nói lên sự nỗ lực rất lớn của lãnh đạo, chỉ huy các cấp và toàn thể cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 250.

Zin 157, hoặc Hồng Hà CA-30
(http://i71.photobucket.com/albums/i131/hunganhqn/truong20son207-1947.jpg)
(nguồn: xem properties của hình)

 Kết thúc cuộc tiến công chiến lược năm 1972, Tây Nguyên đã được mở ra một vùng giải phóng rộng lớn và tương đối hoàn chỉnh bao gồm phần lớn tỉnh Kon Tum, các huyện phía tây đường 14 của hai tỉnh Gia Lai, Đắc Lắc. Trong thắng lợi chung đó có sự đóng góp mồ hôi xương máu của những đôi chân, đôi vai cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 250 trên các nẻo đường chiến dịch.

Hệ thống đường vận chuyển của Trung đoàn ngày được mở rộng, vươn dài, vươn xa xuống các tỉnh đồng bằng. Để mở đường cho xe ô tô vận chuyển, Trung đoàn đã tự lực tổ chức huy động lực lượng các đơn vị đồng thời huy động nhân dân giúp bộ đội rất nhiều trong việc mở đường cơ giới từ Chư Prông đến khu rừng Xanh (H6) Đắc Lắc. Đầu năm 1973, Trung đoàn cho mở hai cửa khẩu ở Tuy An và Sông Cầu (tỉnh Phú Yên) để khai thác nguồn hàng từ vùng địch kiểm soát. Hàng hóa chủ yếu mua ở đây là nhu yếu phẩm, phục vụ nhu cầu sinh hoạt của bộ đội; ngoài ra, ta còn mua các loại thuốc tây cho việc điều trị thương binh, bệnh binh. Năm 1973, Đại đội 1 và 2 của Tiểu đoàn 253 được giao nhiệm vụ xuống Lệ Uyên, Trung Trinh (huyện Sông Cầu, tỉnh Phú Yên) mua muối. Công việc vận chuyển muối của đơn vị chủ yếu thực hiện vào ban đêm. Địch phát hiện đường vận chuyển, thường tổ chức gài mìn, lựu đạn nhằm sát thương ta. Nhưng do nắm chắc qui luật này của địch, trước khi vận chuyển ta đều chủ động trinh sát, dò, gỡ mìn để bảo đảm an toàn. Trong năm 1973, hai đại đội này đã gùi được 300 tấn muối về hậu cứ cho Quân khu.

Nhiều gương điển hình xuất hiện trở thành những kiện tướng gùi bộ. Điển hình như đồng chí Khơi ở Đại đội 1, đồng chí đã gùi 100 ki-lô-gam muối trên suốt chặng đường trực thấu.

Ngoài nhiệm vụ trinh sát mở đường, dẫn đường, dò gỡ mìn và bảo vệ cho lực lượng vận chuyển hàng hóa, Đội trinh sát của Trung đoàn còn chủ động phối hợp với Huyện đội Sông Cầu chiến đấu chống càn, hỗ trợ cho nhân dân địa phương cắm cờ giữ đất.

Kể từ khi về đứng trong đội hình Trung đoàn vận tải 250, Đại đội 3, Tiểu đoàn 253 luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trên giao. Do có những thành tích xuất sắc trong vận tải phục vụ chiến đấu và chiến đấu, Đại đội 3 được thưởng: hai Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất; hai Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba; tám lần được tặng Cờ thưởng luân lưu. Đối với thành tích của các cá nhân Đại đội 3, trong năm năm (1968 - 1973) được Chính phủ tặng: ba Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba; 94 Bằng khen và 172 Giấy khen.

Một vinh dự lớn đối với Đại đội 3, Tiểu đoàn 253 là ngày 20 tháng 12 năm 1973, đơn vị được Chính phủ Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng danh hiệu: Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam
--------------------
Hình minh họa - Nguyễn Thị Huấn gùi cả 100 kg đi 10 ngày đường - E230, QK5.

Bác tuaans ở đơn vị nào , sao nắm rõ 25 gùi thế

Hehe, bác đừng khen em, em có biết cái "25 gùi" là chi mô?  ;D

Em ăn cơm , uống nước 25 gùi mà chưa rành bằng bác

Hiệp định Pa-ri được ký kết (27 tháng 1 năm 1973.) và có hiệu lực, nhưng kè thù vẫn ráo riết phá hoại. Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta để giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc đã bước vào giai đoạn cuối nhưng rất quyết liệt.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của cách mạng miền Nam lúc này là phải xây dựng căn cứ địa hậu phương tại chỗ vững chắc để bảo đảm đánh thắng địch trong bất cứ tình huống nào.

Đối với chiến trường Khu 5 - Tây Nguyên, song song với nhiệm vụ mở đường thì việc tiếp nhận hàng hóa, bảo đảm cho các đơn vị binh chủng hợp thành chiến đấu thắng lợi đó là một yêu cầu và là một nhiệm vụ chính trị chủ yếu của một Trung đoàn Vận tải.

Đầu năm 1974, để tiện chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ vận chuyển, Trung đoàn bộ được Cục Hậu cần cho phép chuyển từ Cà Te xuống Eo Súp (Đắc Lắc). Khu vực đóng quân là một khu rừng già, nằm ở phía bắc đường 14A.

Đến tháng 6 năm 1974, qua kiểm tra của Cục Hậu cần, Quân khu 5, tổ chức của Trung đoàn 250 theo biên chế 938 cán bộ, chiến sĩ, hiện có 855 đồng chí; Trung đoàn bộ 363 đồng chí; Tiểu đoàn Vận tải 252 có 228 đồng chí; Tiểu đoàn Vận tải 253 có 198 đồng chí; Đại đội 870 Quân bưu có 65 đồng chí; quân số ốm bệnh, mất sức 128 đồng chí. Về phương tiện: Trung đoàn quản lý điều hành trực tiếp một xe GAT 56, một xe Zil 130, hai xe "bò vàng", một xe GMC, ở Tiểu đoàn 252 có 60 xe đạp thồ ; Tiểu đoàn 253 có 22 xe đạp thồ, sử dụng được 14 chiếc, thiếu phụ tùng bốn chiếc, gãy bỏ 4 chiếc.

Đến ngày 25 tháng 9 năm 1974, công tác bảo đảm năm 1974 của ngành Hậu cần Quân khu đã đạt từ 95 đến 98 phần trăm kế hoạch. Riêng Trung đoàn 250 ở phía tây đã nhận và chuyển cho các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa với số lượng súng đạn nhiều gấp 3,7 lần năm 1973.

Cuối năm 1974, cục diện chiến trường đã có những biến đổi quan trọng. Ta ở thế thắng thế đi lên, địch đang ở thế thua thế đi xuống. Để chuẩn bị cho nhiệm vụ mùa khô 1974 - 1975 và hoàn thành nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất Tổ quốc, tháng 10 năm 1974, Đảng ủy - Chỉ huy Cục Hậu cần giao cho Trung đoàn phải nhanh chóng khắc phục khó khăn về thời tiết, chuẩn bị vận chuyển vật chất bảo đảm cho các hướng phục vụ chiến trường vào cuối mùa mưa.

Tháng 12 năm 1974, Đảng bộ Cục Hậu cần tổ chức Đại hội Đại biểu lần thứ 3. Trong đại hội vấn đề được đặt ra là làm thế nào để bảo đảm đủ, kịp thời, chính xác các yêu cầu chiến đấu lớn, khẩn trương trên nhiều hướng. Đại hội đã thông qua báo cáo chính trị, thông qua phương hướng nhiệm vụ mùa khô 1974 - 1975 thực hiện nhiệm vụ bảo đảm chung của toàn ngành. Trong đó, bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ tốt cho từng hướng chiến dịch ... ngành vận tải với nhiệm vụ vận chuyển là nhiệm vụ cấp bách trước mắt của toàn chiến trường.

Đối với Trung đoàn Vận tải 250, nhiệm vụ cụ thể là: Tiếp nhận hàng của Trung đoàn 240 chuyển vào đến bắc đường 19 để đưa vào kho dự trữ cấp cho Sư đoàn 3 và Tỉnh đội Bình Định.

Tiếp nhận hàng của Trung đoàn 240 chuyển vào Dốc Thơm để phân phối cho tỉnh Phú Yên và nhận hàng từ Binh đoàn 559 và Binh trạm Nam chuyển xuống Tăng Răng cấp cho Khánh Hòa và Đờ Lây-a cấp cho Phú Yên.

Sau Đại hội, các đơn vị vận tải đều được bổ sung quân số, trang bị theo yêu cầu của từng cung, trạm. Các Trung đoàn Vận tải bộ, trong đó có Trung đoàn 250 được biên chế thêm một trung đội súng máy phòng không 12,7 mm để bảo vệ, chốt giữ các trọng điểm có lực lượng ta vượt qua.
-----------------------
Khu vực đóng quân mới tại bắc đường 14 - Ea Sup

Cuối năm 1974, được lệnh của Thủ trưởng Cục Hậu cần, toàn bộ Trung đoàn chuyển về khu vực bắc Buôn Ma Thuột, Đắc Lắc. Trung đoàn bộ đóng quân ở khu vực suối Đôi (H4).

Nhiệm vụ của Trung đoàn lúc này là nhanh chóng xây dựng, hình thành một khu kho lớn ở thượng nguồn suối Eo Súp (khu Rừng Xanh) thuộc khu vực H5, Đắc Lắc, tiếp nhận hàng từ nguồn Srê Pốc chuyển vào.

Ban chỉ huy Trung đoàn thời gian này gồm: đồng chí Nguyễn Trắc - Chính ủy, đồng chí Phạm Triệu Hưng được trên điều về làm Trung đoàn trưởng, thay đồng chí Phạm ích và đồng chí Phan Niệm làm Phó Chính ủy.

Tháng 1 năm 1975, tổ chức bảo đảm các lực lượng vận chuyển trên các hướng đã được phê duyệt, nhiệm vụ của các lực lượng, các đơn vị đã được rõ ràng.

Ở hướng trọng điểm phía Nam có lực lượng của Trung đoàn vận tải 250 tăng cường để bảo đảm cho Sư đoàn 3 và lực lượng vũ trang tỉnh Bình Định tác chiến tiến công tiêu diệt địch ở đường 19 (đông đèo An Khê, ngoài nhiệm vụ vận tải phục vụ cho Phân khu Nam, Trung đoàn còn làm nhiệm vụ phục vụ cho chiến dịch chung của mặt trận như: làm kho, bảo vệ kho tàng, tiếp nhận hàng hóa, vừa làm nhiệm vụ mở đường ( đốn cây, đánh mìn) mở tuyến dự bị cho xe tăng, xe cơ giới vào trận khi có lệnh nổ súng tiến công, tất cả cán bộ, chiến sĩ từ đơn vị đến cơ quan, từ chuyên môn trên các đồng chí trực tiếp chỉ huy ở các cấp đều được động viên tối đa với khẩu hiệu: "Tất cả cho chiến dịch Tây Nguyên", "Tất cả cho sự nghiệp giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất Tổ quốc" ... Toàn Trung đoàn sục sôi trong khí thế Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 của toàn miền và cả nước.

Trong những ngày này được lệnh của trên, các đơn vị phải bảo đảm bí mật các mặt cho chiến dịch Tây Nguyên. Các lực lượng, tổ đài vô tuyến điện hạn chế tối đa việc phát tín hiệu nhằm đánh lạc hướng và giữ bí mật cho trận mở màn tiến công vào thị xã Buôn Ma Thuột. Đại đội Trinh sát của Trung đoàn được lệnh ngày đêm bám đường, nắm địch để đưa đón bộ đội hành quân qua đường bí mật, an toàn.

Một trong những kỷ niệm không quên đó là trước ngày lực lượng vũ trang ta tiến công Buôn Ma Thuột: đồng chí Huỳnh Văn Cần - Bí thư Tỉnh ủy Đắc Lắc sang gặp đồng chí Nguyễn Trắc nhờ cơ yếu chuyển bức điện báo cáo Quân khu (bức điện do chính tay đồng chí Chín Cần viết) có nội dung: "công tác chuẩn bị lực lượng quần chúng nổi dậy ở Buôn Ma Thuột và kế hoạch tổ chức tiếp quản Buôn Ma Thuột đã hoàn tất, các lực lượng đã trong tư thế sẵn sàng chờ giờ G ...", đồng chí dặn là khi phát tín hiệu xong phải hủy ngay bức điện, qua nội dung bức điện của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, như vậy vào thời điểm này, các cấp lãnh đạo, chỉ huy của chúng ta đã có cơ sở và khẳng định rằng: "Chiến dịch Tây Nguyên sẽ toàn thắng".

Trong những ngày này núi rừng Tây Nguyên như có ngày hội, toàn mặt trận dấy lên một không khí sục sôi của chiến dịch mùa Xuân ra trận. Trên từng cung đường, từng trạm, đâu đâu cũng thấy người xe cộ tấp nập vận chuyển lương thực, thực phẩm, vũ khí trang bị.

Đêm về trong các buôn làng vẫn thấy ánh lửa bập bùng và tiếng chày giã gạo của đồng bào dân tộc chuẩn bị lương thực để dân công cùng bộ đội ra trận. Trong khí thế chung đó tuy cường độ hoạt động ngày đêm của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn mấy tháng đầu mùa khô 1974 - 1975 bảo đảm các mặt cho chiến dịch rất căng thẳng, nhưng trên từng khuôn mặt đều rạng rỡ, hầu hết đều tin tưởng chiến dịch sẽ toàn thắng.

Trung đoàn đã thực hiện vận chuyển đạn phục vụ góp phần cho chiến dịch Tây Nguyên giành thắng lợi.

Theo yêu cầu phát triển của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, Trung đoàn từng bước cơ động theo đường 21 (1) ( Buôn Ma Thuột - Ninh Hòa, Nha Trang) qua đèo Phượng Hoàng, tiếp quản căn cứ Dục Mỹ (Ninh Hòa); sau đó phát triển xuống căn cứ Đồng Đế, Nha Trang và bán đảo Cam Ranh (ngày 4 tháng 4 năm 1975).

Thời gian này, Trung đoàn được lệnh thu gom toàn bộ số đạn dược của địch bỏ lại từ Khánh Dương qua đèo Phượng Hoàng (theo trục đường 21) và ở khu vực căn cứ Dục Mỹ (nay thuộc huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa) chuyển về cảng Nha Trang, phục vụ kịp thời cho bộ đội ta tiến công giải phóng đảo Trường Sa. Ngoài đạn pháo các loại, Trung đoàn còn thu và vận chuyển một số lượng lớn xăng, dầu từ các kho của địch, phục vụ cho tàu chở quân đánh chiếm giải phóng các đảo, sau đó tiếp tục vận chuyển vũ khí, đạn, gạo thuốc men, các vật liệu xây dựng công trình phòng thủ xuống tàu thủy đi các đảo mới giải phóng ở Trường Sa.
---------------------------
(1) Nay là quốc lộ 26.
---------------------------
Căn cứ Dục Mỹ, xã Ninh Sim, Ninh Hòa, Khánh Hòa

Sau chiến dịch Tây Nguyên giành thắng lợi, Trung đoàn tiến về tiếp quản căn cứ Dục Mỹ của Mỹ - ngụy, trong nhiệm vụ quân quản, bảo vệ trật tự trị an khu vực mới giải phóng, nhờ làm tốt công tác vận động quần chúng và có ý thức cảnh giác bảo vệ chính trị tốt, các chiến sĩ vệ binh của Trung đoàn đã phát hiện kẻ đầu hàng phản bội, đó là tên Nguyễn Văn Nam, một thời từng tham gia cách mạng là chiến sĩ của Trung đoàn, đã chạy theo địch được địch đưa đi huấn luyện thám báo biệt kích. Tên Nam làm toán trưởng thám báo đã dẫn đầu nhiều nhóm biệt kích luồn sâu vào hậu phương vùng giải phóng của ta, chỉ điểm cho máy bay, pháo tầm xa đánh phá các tuyến đường hàng lang vận chuyển của Trung đoàn và chính y đã đánh dấu tọa độ cung đường vận chuyển chỉ điểm cho B52 ném bom Tiểu đoàn bộ 251 (tháng 10 năm 1970). Khi Sư đoàn 10, Mặt trận Tây Nguyên chuẩn bị tiến công vào Bu Prăng - Đức Lập đã bắt được cả toán thám báo này giao cho an ninh tỉnh Quảng Đức, nhưng do ta sơ xuất bọn này đã đánh gục chiến sĩ canh gác, cướp vũ khí bỏ trốn, sau đó tổ thám báo này được cấp trên của chúng trọng thưởng (trong đó có tên Nam).

Sau giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột, ta bắt được tên Nam đang cư trú ở Buôn Hồ giải về căn cứ Dục Mỹ, bước đầu tên Nam khai là sau khi có Hiệp định Pa-ri (ngày 27 tháng 1 năm 1973) tên này đã được địch cho giải ngũ đi học nghề sửa chữa và lái xe khách tuyến Nha Trang - Buôn Ma Thuột, nhằm phục vụ cho kế hoạch hậu chiến của địch.

Tại căn cứ Dục Mỹ, hắn làm bản tự thuật và cho rằng Trung đoàn 250 đã bị xóa sổ hoặc mất sức chiến đấu hoàn toàn bởi sau những trận rải thảm của bom B52, hoặc nếu còn thì cũng phải chuyến đi nơi khác, chính vì vậy hắn đã quay lại Tây Nguyên nên mới bị bộ đội ta phát hiện và bắt giữ. Sau khi phát hiện được đối tượng phản bội, Trung đoàn báo cáo lên Quân khu và được lệnh trên cho áp giải tên này về trên quản lý, cải tạo.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, Trung đoàn có nhiệm vụ tiếp quản thành phố Nha Trang. Ban Chỉ huy Trung đoàn đóng quân tại nhà số 39, Lê Văn Duyệt (nay là Nguyễn Thiện Thuật), thành phố Nha Trang. Các đơn vị được phân công làm nhiệm vụ quân quản từng khu vực trong thành phố. Tham gia xây dựng chính quyền, ổn định đời sống nhân dân, bảo vệ trật tự an ninh xã hội trên địa bàn mới giải phóng.

Cuộc Tổng tiến công chiến lược mùa Xuân năm 1975 của quân và dân ta đã toàn thắng. Sài Gòn, hang ổ cuối cùng của địch đã bị quân ta làm chủ, miền Nam được hoàn toàn giải phóng.

Đối với Trung đoàn 250, từ giữa năm 1974 đến ngày vào quân quản một số khu vực của thành phố Nha Trang, với khoảng thời gian trước, trong và sau chiến dịch, toàn Trung đoàn đã ngày đêm gian khổ, khẩn trương vất vả để vận chuyển cơ sở vật chất vũ khí, đạn dược cho cuộc Tổng tiến công chiến lược toàn thắng.

Trong phạm vi không gian rộng, nhiều hướng, với nhịp độ tiến công của các đơn vị binh chủng hợp thành nhanh, lượng tiêu thụ vật chất hậu cần, kỹ thuật rất lớn, mọi nhu cầu vật chất đều phải chuyển từ phía sau lên, đồng thời với nhiệm vụ vận chuyển, Trung đoàn đã tham gia đánh đá, cưa cây, mở đường cho binh khí, kỹ thuật cơ động, làm kho tàng, phục vụ trên các hướng của chiến dịch ... Khó khăn, gian khổ, nhưng nhờ quán triệt tốt quyết tâm phục vụ chiến đấu của Đảng ủy - Chỉ huy Trung đoàn, cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn trong khí thế ra quân của toàn chiến dịch, toàn chiến trường, đã vận chuyển thu gom cơ sở vật chất chiến lợi phẩm, bảo đảm kịp thời chuyển cho phía trước chiến đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Kể từ ngày thành lập ngày 22 tháng 11 năm 1968 đến 30 tháng 4 năm 1975, Trung đoàn Vận tải 250 đã có thời gian hoạt động hơn sáu năm rưỡi. Khoảng thời gian ấy là một chặng đường đầy gian lao, thử thách đối với cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn. Thiếu cơm, nhạt muối, kẻ thù luôn tìm mọi cách đánh phá ngăn chặn. Nhưng những khó khăn, ác liệt ấy không sao ngăn được tinh thần, ý chí, quyết tâm của toàn thể cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 250. Từ biên giới, tuyến đường vận chuyển của Trung đoàn đã ngày một vươn dài, vươn xa theo yêu cầu bảo đảm hậu cần cho chiến trường Nam Trung Bộ.

Hơn hai ngàn ngày đêm ấy, Trung đoàn đã đóng góp một phần rất quan trọng vào thắng lợi của quân và dân Quân khu 5, cùng toàn dân tộc làm nên chiến thắng lịch sử mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Với ý chí kiên cường, không sợ hy sinh gian khổ, những năm tháng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tập thể cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã xây đắp nên truyền thống hết sức vẻ vang. Đó là lòng tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, sự tất thắng của sự nghiệp giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất Tổ quốc, đó là sự quyết tâm sắt đá không có gì lay chuyển nổi, đó là sự đoàn kết nội bộ vững chắc, gắn bó keo sơn với nhân dân và các dân tộc từ Kinh đến thiểu số trên các địa phương địa bàn hoạt động của Trung đoàn. Đó là tinh thần chịu đựng gian khổ, tự lực, tự cường; luôn chủ động sáng tạo, bám trụ kiên cường; "đánh địch mà đi, mở đường mà tiến"; dám nghĩ, dám làm, được quân dân, chính, Đảng các địa phương trên địa bàn hoạt động yêu mến, hết lòng giúp đỡ, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc.
-----------------------------
Các chiêu hồi viên đang học cơ khí, sửa chữa xe hơi - nguồn: ttu.edu

I. THỰC HIỆN NHIỆM VỤ XÂY DỰNG KINH TẾ TRONG NHỮNG NĂM ĐẦU GIẢI PHÓNG TẠI VÙNG ĐẤT CỰC NAM TRUNG BỘ.[/b]

Sau thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta bước vào một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập, thống nhất, tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Thực hiện Di chúc thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta đề ra đường lối, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới, từng bước xây dựng nước ta thành "Một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới". (1)
 
Nhiệm vụ của quân đội trong thời kỳ mới, Đảng ta xác định rõ: "Xây dựng quân đội chính qui, hiện đại, hùng mạnh, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi; bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đồng thời tham gia xây dựng kinh tế, xây dựng đất nước".

Quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, Chỉ thị của Bộ Quốc phòng, thực hiện điều chỉnh, sắp xếp tổ chức lực lượng cho phù hợp với nhiệm vụ trong thời kỳ mới; Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 5 ra quyết định thành lập các đoàn xây dựng kinh tế, trong đó có các Đoàn 331, 332, 333, 334.

Để thực hiện chỉ thị của Bộ Quốc Phòng và nhiệm vụ Tư lệnh Quân khu 5 giao, Trung đoàn 250 đang tiếp quản ở Nha Trang và huyện Cam Ranh - tỉnh Khánh Hòa. Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 đất nước hoàn toàn thống nhất, Trung đoàn chuyển sang nhiệm vụ mới đó là: Nhiệm vụ xây dựng kinh tế, nhiệm vụ cụ thể là khai hoang đất rừng thuộc huyện Bắc Bình - tỉnh Thuận Hải (nay là tỉnh Bình Thuận) để trồng bông.

Cuối tháng 3 năm 1976, Quân khu điều hai Tiểu đoàn đặc công 406 và 409 về đội hình Trung đoàn. Trong kháng chiến chống Mỹ, các đơn vị này trực thuộc Quân khu: Tiểu đoàn 406 hoạt động ở địa bàn Quảng Ngãi, Tiểu đoàn 409 ở Quảng Nam và sau đó phát triển theo đội hình Chiến dịch Hồ Chí Minh. Sau ngày giải phóng tiếp quản ở Nha Trang và huyện Cam Ranh - tỉnh Khánh Hòa, những năm kháng chiến chống Mỹ Tiểu đoàn 406 và 409 có nhiều thành tích xuất sắc được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trong nhân dân.

Miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước Tổ quốc Việt Nam được thống nhất. Sau hàng chục năm chiến đấu gian khổ, ác liệt, nay có hòa bình, nhiệm vụ chuyển đổi, tình cảm quê hương, gia đình có tác động đến tư tưởng của không ít cán bộ, chiến sĩ. Nhiều đồng chí mong muốn sớm được phục viên, chuyển ngành, không yên tâm làm nhiệm vụ, xây dựng đơn vị, nảy sinh những băn khoăn, lo lắng, bởi lẽ hàng bao năm nay hầu hết cán bộ, chiến sĩ ở rừng núi, đặc thù hoạt động với nhiệm vụ là chiến đấu và phục vụ chiến đấu, nay với môi trường và nhiệm vụ mới, nhiệm vụ xây dựng và phục hồi nền kinh tế, cán bộ các cấp hầu hết chưa được đào tạo quản lý kinh tế, chưa có trình độ chuyên môn về kiến thức khoa học kỹ thuật để bước vào lĩnh vực hoạt động mới. Nhưng với bản chất và truyền thống của người quân nhân cách mạng, thực hiện lời dạy của Bác Hồ: "Quân đội với chức năng là đội quân công tác, đội quân chiến đấu và sản xuất"; Chấp hành nghiêm chỉ thị và mệnh lệnh của Quân khu, các đơn vị được điều biên chế về Trung đoàn đã nhanh chóng cơ động về vị trí đóng quân mới để ổn định các mặt và sẵn sàng bước vào nhiệm vụ mới.

Trong thời gian đầu, Trung đoàn chuyển nhiệm vụ mới, thì các đơn vị của Trung đoàn 250 (cũ) và Tiểu đoàn 406, 409 cũng đã thực hiện chính sách giải quyết cho số cán bộ, chiến sĩ phục viên, chuyển ngành theo chủ trương của trên và được tinh giản biên chế. Đến tháng 6 năm 1976 Trung đoàn 250 chỉ còn Trung đoàn bộ và một đại đội khung cán bộ lấy phiên hiệu là Đại đội 253. Sau khi tiếp nhận hai Tiểu đoàn đặc công 406 và 409, biên chế của Trung đoàn 250 mới kiện toàn gồm: Ban Chỉ huy Trung đoàn, 3 cơ quan và các đội sản xuất (không tổ chức cấp tiểu đoàn). Chỉ huy Trung đoàn gồm các đồng chí: Thiếu tá Nguyễn Ngọc Bình - Trung đoàn trưởng (2). Đại úy Huỳnh Tờ - Trung đoàn phó; đồng chí Nguyễn Trắc - Chính ủy; đồng chí Phan Niệm làm Phó Chính ủy; đồng chí Đính - Tham mưu trưởng; Đại úy Ngô Quang Dự (tiểu đoàn trường Tiểu đoàn 253 cũ) giữ chức Tham mưu phó; cơ quan chính trị do đồng chí Thắng làm Chủ nhiệm, đồng chí Cao Bá Thọ làm Phó chủ nhiệm, cơ quan hậu cần do đồng chí Thương làm Chủ nhiệm.

Để di chuyển đội hình về vị trí mới, Trung đoàn đã tổ chức đoàn cán bộ đi khảo sát thực địa trước và về báo cáo tình hình các mặt cho Quân khu.

Tháng 4 năm 1976, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 cùng đồng chí Cục trưởng Cục Hậu cần Quân khu vào kiểm tra các kế hoạch và công tác bảo đảm cũng như tình hình thực tế và lệnh cho Trung đoàn 250 hành quân vào Thuận Hải, vị trí đóng quân và sản xuất trồng bông tại tây bắc thị trấn Lương Sơn và Sông Lũy (đoạn từ tây nam thị trấn Lương Sơn kéo dọc tây Sông Lũy đến đập tràn Sông Lũy dài khoảng 4 ki-lô-mét) khẩn trương che lán trại và bắt tay ngay vào làm đất trên diện tích đã có do đơn vị sản xuất cũ của bạn để lại chuẩn bị phân giống cho gieo trồng kịp mùa, đồng thời chuẩn bị kế hoạch tiến hành khai hoang mới khi máy khai hoang làm đất của Quân khu điều về.

Đường giao thông qua Sông Lũy, Quân khu giao cho Công binh Quân khu nối ngay cho Trung đoàn một cầu phao, sức chịu đựng của cầu xe ôtô vận tải qua được.

Đội hình đóng quân của Trung đoàn ở địa bàn xã Lương Sơn. Trung đoàn bộ gồm Ban chỉ huy Trung đoàn và các cơ quan đóng quân ở khu vực đập tràn (bên đầu cầu hướng tây); Tiểu đoàn 406 đứng cách Trung đoàn bộ (khu vực trạm xá) khoảng l,5 - 2 ki-lô-mét, Tiểu đoàn 409 đóng ớ bắc Trung đoàn bộ 2 kilômét.

Tháng 6 năm 1976, Quân khu có quyết định chuyển thuộc Trung đoàn 250 biên chế tổ chức cho Sư đoàn 968 chỉ huy quản lý nhưng quyết định chưa kịp thi hành thì Sư đoàn 968 đã có lệnh điều động đi làm nhiệm vụ mới.

Tháng 8 năm 1976, Trung đoàn được tiếp nhận 1.100 đồng chí tân binh quê ở Nghệ - Tĩnh (nay là hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh). Trung đoàn biên chế thành các đội sản xuất, không còn đầu mối cấp tiểu đoàn; Tiểu đoàn 253 thành 3 Đại đội sản xuất 251, 252 và 253; Tiểu đoàn 406 có Đại đội 1, 2, 3; Tiểu đoàn 409 có Đại đội 4, 5, 6; số cán bộ Tiểu đoàn 406 và 409 được lệnh trên về Quân khu nhận nhiệm vụ mới. Thời gian này, Trung đoàn còn được Quân khu giao nhiệm vụ quản lý trên 200 đối tượng là sĩ quan chế độ ngụy Sài Gòn, thuộc diện cải tạo theo chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước ta. Đang ổn định tổ chức, biên chế, Trung đoàn lại có quyết định điều về trực thuộc Đoàn 334 (Sư đoàn 968 được điều đi làm nhiệm vụ mới). Đoàn 334 là đoàn xây dựng kinh tế của Quân khu, khai hoang trồng bông chiến lược trên vùng đất Thuận Hải.

Tỉnh Thuận Hải, một miền đất Cực Nam Trung Bộ. Ở đây có lượng mưa thấp nhất so với các vùng miền khác trong toàn quốc. Mưa nhiều chỉ tập trung trong vòng ba tháng, từ tháng 7 đến tháng 9 là hết. Đồng bào địa phương gọi đất ở đây là "đất ly 9, đất không thở".

Vùng đất "nắng bụi, mưa bùn", vừa mới mưa đã ngập úng, vừa nắng lên đã khô hạn. Trên vùng đất hoang bạt ngàn ấy lại có thời tiết, khí hậu phù hợp với cây bông vải. Biến vùng đất hoang sơ ấy thành của cải xây dựng đất nước là một chủ trương đúng đắn của Quân khu.

Nhưng để biến đất trắng thành bông trắng, thành của cải vật chất là cả một quá trình đầy khó khăn gian khổ. Phải đầu tư vốn liếng, vật tư, kỹ thuật canh tác, thủy lợi cây giống và trí tuệ, công sức của con người.

Khó khăn gian khổ trong chiến tranh là đói cơm, thiếu muối, là bom đạn, là những trận càn quét chống phá quyết liệt ngày đêm của địch. Trong thời bình, xây dựng đất nước, làm kinh tế xây dựng chủ nghĩa xã hội thì điều khó khăn, trăn trở sẽ là năng suất, chất lượng, hiệu quả. Trung đoàn được giao nhiệm vụ chuyên nghiệp trồng bông cho Quân khu. Đây là nhiệm vụ hết sức mới mẻ đối với cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn.

Từ trong chiến tranh gian khổ, hy sinh, nay đất nước được độc lập thống nhất, người chiến sĩ lại cùng cả nước bước vào mặt trận xây dựng kinh tế, ổn định đất nước sau chiến tranh. Tất cả phải làm quen từ đầu, từ những khái niệm lạ tai như: san ủi mặt bằng, làm bờ lô, bờ vùng, bờ thửa; các giống bông mới như bông Luồi, bông Quấy Vịt của Trung Quốc, bông Đê-ta-pin của Mỹ; rồi đến các khái niệm về kỹ thuật ...

Mặt khác, đóng quân trên địa bàn có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số như: Chăm, Hoa, Nùng ... ngôn ngữ bất đồng, lúc đầu cán bộ, chiến sĩ cũng gặp không ít khó khăn trong công tác dân vận, học hỏi kinh nghiệm v.v ...

Song phát huy truyền thống trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, trên mặt trận mới, cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trên giao.

Lễ ra quân làm nhiệm vụ khai hoang của Trung đoàn được tổ chức trọng thể tại đập tràn bên bờ sông thuộc xã Lương Sơn - huyện Bắc Bình - tỉnh Thuận Hải.

Tham dự buổi lễ có đại diện Thủ trưởng Bộ Quốc phòng -Thượng tướng Nguyễn Trọng Xuyên; Đại tá Sáu Phúc Chỉ huy trưởng Tỉnh đội Thuận Hải; Thủ trưởng Đoàn 334 và đông đảo cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn. Với khí thế mới, tiến quân vào mặt trận xây dựng kinh tế, các đơn vị Trung đoàn biểu thị quyết tâm và hứa với Thủ trướng Bộ, Thủ trưởng cấp trên thực hiện thăng lợi nhiệm vụ được giao.

Những tháng còn lại của năm 1976, với công sức, trí tuệ của tập thể cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn, cả một vùng rừng rậm rộng lớn dần dần hình thành các khu A, B, C theo qui hoạch cơ bản. Hệ thống doanh trại từng bước được xây dựng đáp ứng yêu cầu ăn ở, sinh hoạt và công tác của đơn vị. Tuy vẫn chỉ là nhà tôn vách đất, song xây dựng được cơ ngơi cho nhu cầu sinh hoạt để khẩn trương bước vào mùa vụ, là một sự nỗ lực vượt bậc của cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn.

Những tháng cuối năm 1976 và cả năm 1977, vật lộn với đất đá, với rừng trong khí hậu khắc nghiệt, gió bụi và nắng nóng của miền đất Bắc Bình, Thuận Hải, Trung đoàn đã san ủi được 500 héc-ta đất hoang. Vụ bông đầu tiên, Trung đoàn thu hoạch được 95 tấn bông thô. Đây là thắng lợi bước đầu. Tuy năng suất, chất lượng còn thấp, song đã khẳng định được ý chí, nghị lực phi thường của cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn trên con đường xây dựng, làm kinh tế. Những kinh nghiệm thực tế qua vụ bông đầu tiên và sự giúp đỡ về kỹ thuật của Trung tâm bông tỉnh Thuận Hải đã tạo ra những yếu tố cơ bản quyết định đến năng suất, chất lượng bông của Trung đoàn ở những mùa vụ tiếp theo.

Phát huy kết quả năm 1977, Đảng ủy - Chỉ huy Trung đoàn đề ra kế hoạch phấn đấu bằng được 250 tấn bông thô trong vụ năm 1978. Mọi công tác chuẩn bị cho vụ bông năm 1978 cơ bản đã xong. Nhưng trước yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trên biên giới Tây Nam, ngày 10 tháng 5 năm 1978, Quân khu quyết định biên chế Trung đoàn 250 thành Trung đoàn bộ binh thường trực sẵn sàng chiến đấu kết hợp với xây dựng kinh tế.

Theo đó, Trung đoàn sẽ trực thuộc Quân khu về mọi mặt. Nhiệm vụ của Trung đoàn lúc này lại thay đổi từ sản xuất làm kinh tế sang huấn luyện cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, mọi hoạt động của Trung đoàn có những xáo trộn nhất định, đặc biệt là lãnh đạo công tác tổ chức cán bộ, công tác tư tưởng, công tác tổ chức biên chế và huấn luyện bổ sung. Song với quyết tâm thực hiện tốt nhiệm vụ trên giao Trung đoàn đã mạnh dạn đề nghị bổ nhiệm đội ngũ cán bộ các cấp, đặc biệt là cán bộ cơ sở từ trung đội đến tiểu đoàn và gửi một số cán bộ đi đào tạo ngắn hạn ở các Quân khu về bổ sung cho Trung đoàn, số cán bộ còn lại làm công tác tổ chức ổn định biên chế, tham gia tập huấn, huấn luyện quân sự kết hợp với giáo dục chính trị tư tưởng, Quân khu 5 trực tiếp truyền đạt huấn luyện trong thời gian 30 - 45 ngày, nội dung các hình thức chiến thuật tiểu đội, trung đội, đại đội bộ binh vận động tiến công và tập kích, các bài kỹ thuật, chiến thuật bắn chiến đấu v.v ... cho đội ngũ cán bộ từ trung đội trưởng đến trợ lý cơ quan Trung đoàn (tham gia tập huấn cùng Trung đoàn có đơn vị bạn (là) Trung đoàn bộ binh 96 và Trung đoàn cơ giới 21 (3)) địa bàn tập huấn ở xã Lương Sơn - huyện Bắc Bình - tỉnh Thuận Hải.

Sau nhiều năm chiến đấu chống Mỹ cứu nước, cán bộ chiến sĩ Trung đoàn đã không ngại gian khổ, hy sinh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Đất nước thống nhất niềm vui chưa trọn vẹn, chưa có ngày đoàn tụ với gia đình, quê hương, đơn vị lại thêm nhiệm vụ mới là xây dựng kinh tế hàn gắn vết thương chiến tranh. Công việc đang tiến hành dang dở, thì chiến tranh xâm lược của bọn phản động Pôn Pốt lại bùng nổ trên biên giới Tây Nam Tổ quốc. Cán bộ, chiến sĩ một lần nữa lại mang ba lô tạm biệt hậu phương lên đường ra mặt trận với bao trăn trở, khó khăn của người thân, gia đình, ở hậu phương thời kỳ đất nước đang quá độ xây dựng xã hội mới, phía trước trên biên giới là chiến tranh, phía sau là hòa bình, giữa tư tưởng tích cực và tiêu cực, giữa cống hiến và hưởng thụ ... Nhưng với bản chất và truyền thống tốt đẹp của quân đội, nhân dân, của đơn vị thường trực chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã ý thức, giác ngộ được trách nhiệm, nghĩa vụ của mình, lần nữa sẵn sàng nhận nhiệm vụ lên biên giới để bảo vệ biên cương của Tổ quốc.
 ----------------------------------
(1) Trích Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 10-5-1969, Nxb QĐND, tr.12.
(2) Đồng chí Nguyễn Ngọc Bình được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ngày 19-9-1967, lúc đó là Tiểu đoàn phó, Tiểu đoàn 409 đặc công, Quân khu 5.
(3) Trung đoàn cơ giới 21: tháng 5-1978 được Bộ Tư lệnh Quân khu 5 lấy làm nòng cốt quyết định thành lập Trung đoàn 726 trực thuộc Tỉnh đội Gia Lai - Kon Tum, chiến đấu trên biên giới tỉnh Gia Lai và tỉnh Na-ta- ra-ki-ri (Campuchia).
-----------------------------------------

Chào các bác trong Quân Sử .
Thật với các bác, trước em chỉ tình cờ vào trang này , em nói theo suy nghĩ lúc đó nhé : chiến tranh đã qua mấy chục năm rồi , bây giờ thời buổi CƠM , ÁO , GẠO ,TIỀN ai hơi sức đâu mà nhớ về thời đó nữa , nhất trong thành phố cứ phải cuốn theo tính toán , lo toan , tối ngủ còn phải vắt tay lên trán xem thử ngày mai mình phải làm gì , nào vợ nào con nào học hành nào công việc  ôi... ôi ... nhức cả đầu .
Một năm chỉ có hai ngày em trở thành BỘ ĐỘI , gặp mặt các bạn chiến đấu cùng Trung Đoàn (ngày nhập ngũ và ngày 22 tháng 12 ) tha hồ nhắc lại kỷ niệm xưa , một thời trai trẻ chỉ biết xông lên phía trước . Còn 363 ngày còn lại trở về hiện tại đầy lo toan , đồng đội em ở xa quá , nhiều khi buồn chỉ phôn cho nhau để đỡ nhớ .
Nên hôm đầu tiên vào trang này , em nghĩ các bác trong đây vẫn còn tại ngũ viết theo sử rồi phăng phăng ra , như các phim truyện về đề tài chiến tranh các diễn viên , các cảnh và cả cốt truyện nhiều lúc em thấy nó giả giả thế nào , không xác thực .
Như TOPIC của bác vovanha em nghĩ làm sao mà bác ấy nhớ từng ngày , từng tháng , từng địa danh , từng tên các thủ trưởng chỉ huy họa chăng bác ấy vẫn còn trong Bộ Đội , hay trước kia làm bên truyền thống Sư Đoàn nên mới nhớ , còn lính như em thì chỉ biết trên kêu bắn là bắn , xong lo ngủ , ăn , sau khi lên B mới biết lo cho lính chút chút , khi ra quân còn nhớ bố ..... gì , em nói thực khi về đến nhà em chỉ còn mỗi bộ đồ trên người , còn bao nhiêu đổi rượu tất ..........tính em nó thế các bác ạ .Em quyết ra nhà bác Hà coi thực hư thế nào mà bác ấy vẫn còn yêu lính thế , ôi đúng thật , 12 giờ đêm gặp mặt nói chuyện gần sáng mà bác ấy vẫn cứ mê say , sách truyện toàn về đề tài chiến tranh Việt Nam .
Sau này từ bác Hà , em đã gặp , đã quen đã biết những đồng đội của mình tuy khác Sư , khác nhiệm vụ nhưng , khác địa phương nhưng vẫn còn say mê về một thời trai trẻ , một hời lính mình cùng nhau cầm súng bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam ..... cám ơn Quân Sử đã cho em thêm nhiều người đồng đội vẫn yêu màu áo xanh của Bộ Đội cụ Hồ , cám ơn các CCB vẫn coi nhau như một đơn vị và cám ơn tất cả coi nhau như một người thân . Cám ơn những cựu binh tôi đã gặp , cám ơn tất cả những gì các bác dành cho em .
Em viết rất dở có gì xin lưỡng thứ , bây giờ em không vào Nich quyenkh , nếu bác nào chiếu cố cứ gọi tên thực của em , không mắc công lẹo cả lưỡi và em phải giải thích tùm lum .
Thân ái

Viết bậy cho cái miệng có màu à ! cả vạn  lính 307 còn quanh quẩn đất Miền Trung. Cứ 2 ngày tư lệnh f307 đọc qua một lần . Đừng giỡn nhé !

Bác Hà ơi em tuy là CCB thời K , nhưng em đâu có lòng như bác , vì em còn phải lo cho một quãng đường dài ơi là .................................................... dài .mà lúc đó vợ em là thủ trưởng .
Kính

hehe , hết 1 két chưa xỉn à , phọt tiếp chuyện tà sanh sầm lốt đê 250 ơi  ;D

Bác Sơn ạ ,bác lấy ních Quyềnh là đú ng , rất chính xác .Chu văn Quyềnh  (phim đất và người ) mà

hehe , hôm qua ngồi nhậu với bác Sơn - quyenkh mới biết được cái E 250 này trời ơi đất hởi hèn chi chuyện của bác ấy cũng như rứa nhưng là những câu chuyện thật , thật đến độ mình cũng khó tin . Từ trước đến giờ em cứ nghĩ chuyện của em là trời ơi đấy hởi lắm rồi giờ mới gặp đơn vị  còn dữ hơn đơn vị em  ;D
Bác Sơn cứ tiếp tục kể đi dù chuyện của bác ít hồng hơn những người khác , dù sẽ có những người ném đá vì không tin ( như em hôm qua  ;D )nhưng  không kể là có tội với những đồng đội đã nằm xuống .

   ;D ;D ;D vậy là bác Sơn đã giải tỏa được phần nào những câu chuyện của bác rồi... ;D ;D ;D và đã gặp một số anh em CCB hàn huyên...cho rõ ràng về sự hiện diện thực sự của bác trong E250....đã gặp bác Sơn 3 lần rồi..nhưng ngày hôm nay  em mới xin lỗi muộn với bác Sơn vì có lúc đã suy nghĩ về bác là hơi.... " tưng tưng" !!!! em rất ghét câu " em về em méc vợ em" mà bác hay nói đi nói lại..nhưng hôm qua em đã gặp anh và chị thì mới hiểu vì sao !!! ;D ;D

Hehe...thế thì,Quyềnh lại bắt đầu tiếp tục với hũ rượu của mình đê. ;D

Em chào các cụ Hàm , tính em vốn dĩ vậy , buồn làm gì ................. , nhưng mà em cũng sầu các cụ lắm , có việc các cụ toàn ăn theo lũ trẻ , coi em như là người dưng .............
Thật với các cụ không phải cựu binh thì biết gì mà nói , mỗi người nhìn nhận và suy diễn về cuộc đời và quá khứ khác nhau , nhưng họ vẫn xem trọng nhiệm vụ , đồng đội là trên hết .
Có gì không vui thì cứ PM cho nhau , chưa chi các cụ lại vội ùng oàng tội em lắm

@quyenkh : anh em chỉ đùa vui thôi mừ bác , bác kể chuyện của mình tiếp đê còn nếu không hứng kể thì lâu lâu chọt 1 phát giống như em nè cho đời nó vui  ;D

Buồn cái chi cha nội,lính chiến làm gì ỉu sìu vậy,có cầm nổi càng 12,7 nữa không? để tôi đổi cho khẩu M79 nha.
Cựu nó chỉ quay để nhận đồng đội thôi,hổng có trẻ nhỏ ở đây,dưng có một số không phải là cựu nên họ không hiểu,bác bỏ qua đừng để bụng nha.Lính đã vào sống ra chết thật,có ai chấp nhặt bao giờ đâu bác,thôi ta cứ vui với hũ gụ của chú Quyềnh đi cho đời tươi sáng hen... :D ;) ;) Chờ bác điểm xạ thùng...thùng....thùng...như tiếng trống trận đấy. ::)

     NƯỚC ............ ƠI NƯỚC ................................
Thật với các bác , trên đời không có gì khổ hơn là thiếu nước , ôi hôi hám , ghẻ lở , hắc lào  .....Sssssi ma
thế quái nào , nơi đơn vị em đóng quân thì bạt ngàn là trái cây , bốn mùa đủ cả nhưng ác thay ông trời cho cái này lại lấy đi cái khác , chúng em đào sâu gần 20m vẫn là đất đỏ mịn tơi , ngay cả mùa mưa cũng không một giọt nào đọng lại dưới đáy .
Ôi đoạn trường lấy nước của đơn vị chán chẳng buồn chết , bước chân qua bên kia giao thông hào là thấy lành lạnh bàn chân , sợ đất cười .... dưới gót thì khổ , con suối cạn xa xa trong rừng , không ngày nào ra đó mà không choảng nhau , mà nó chơi hèn các bác ạ , bắn nhau thì cứ việc , khó mà trúng người mà bọn nó lại rải mỉn còn hơn người ta vãi lúa .
Trung Đoàn cho xe tải chở nước được mấy bận , thì chúng phục cháy xe , thế là mấy ông Vận tải cho đơn vị em ra khỏi bộ nhớ , Trung Đoàn lại cấp xi măng cho chúng em xây hồ chứa nước , ôi mấy bác thợ hồ nhà em lúc mưa to thì hồ đầy nước , mưa vừa tạnh thì nước cũng cạn theo .
Nhiều hôm mìn nổ được Heo rừng , nước cạo lông phải sài nước vo gạo , nước rửa thau chậu cũ nói chung là nước phải qua mấy bận mới bỏ đi , mổ heo xong phải bỏ ruột , các bác Bắc nhà ta bắt phèo non cứ thế mà túm , em cũng thử miếng nó cứ nhân nhẩn thế nào thôi chịu ...
Còn tắm thì có bác nào tắm Đờmi chưa , ai đời đất đỏ nửa tháng tắm một lần thì cứ gọi là bạn với Lợn , bao nhiêu Lác khô , lác nước , Lác đồng tiền lác nào cũng có  .............. Em xin lỗi các bác Nữ nào xem bài trước nhé ( thằng nhỏ cứ để giữa hai tay mà vê mà lăn cho đã ngứa ) còn xức I ỐT thì nó teo cả lại , hai giò cứ thế nhảy cà tưng , miễng suýt xoa theo cơn rát .
Tắm đờ mi của em chỉ cần chén nước , cho nước thấm vào khăn  , đứng thẳng lau từ đầu xuống , nhưng giọt nước vô trật tự cũng phải rớt vào người ( nhớ Sexy 100% không không đủ nước ) ba ngày một lần , nửa tháng thay 2 bộ đồ , mà thật với các bác , Tấm áo mẹ vá năm xưa còn thua xa tấm áo Bộ Đội ta lúc đó nó năng phải gấp 3 lần , trong Ba Lô không thằng nào không có kim chỉ .
thôi em phải đi làm không vợ nó mắng , có gì không phải các bác , các Cụ nhẹ dùm ........

Hê..hê...hót rồi phỏng?
Cái xứ đất đỏ miền đông và cả cái bầu trời Tây Nguyên xanh của nước Việt,có khác chi cái khung cảnh núi rừng bên K như bác kể đâu.Mùa khô thì tung đỏ bụi đất lên trời mỗi khi có nhũng cơn gió lốc,đỉnh núi phẳng như đồng bằng,gọi là bình nguyên.Đi mỏi chân mới đến được những hợp thủy cạn sâu hun hút,chỉ có nước vào mùa mưa..
Mùa mưa,đất đỏ ạch nhão nhét như muốn giữ bước chân người...hehe nhưng được cái kính thưa các loại thú rừng,rất phong phú.

Tắm,2 tuần một lần là hơn bọn em nhiều rồi.Nhưng ở xứ nóng,hành quân,vận động nhiều thì tắm thế là quá ít.Nên các bác bị cái bệnh kia là phải rồi.Tụi em chui sâu dưới lòng đất,hơi đất ban ngày thì mát.Ban đêm thì lạnh,nó hút hết mồ hôi cho nên cái cảm giác nghĩ phải tắm thấy nó rùng mình.
Em là cái thằng hay chạy đi,chạy lại nhất ở cái 1100 ấy,cho nên tắm kiểu đở mi là chuyện rất thường và thích thú.Chẳng tốn một giọt nước,sau mỗi lần vận động nửa vòng 1100 với tốc độ nhanh,lớp da nóng ẩm.Em vội tìm cho mình một góc hầm ngồi xuống,hai gối cao ngang tai co ro trong góc hầm,vui vẻ lấy ngón tay cái đẩy vào bắp tay từ dưới lên trên.Cảm giác ở đầu ngón tay cái cứ từ từ ngồn ngộn đầy, thật là thích thú khi bắt được những hạt gạo đen sì mọc ra từ thân mình.Làn da khi được ngón tay quan tâm đến,sạch sẽ hơn.Những cánh mũi dưới làn da như được thỏa mái hít thở không khí,như chưa từng được thưởng thức,một cách khoan khoái....
Quần áo thì tụi em mặc trên người cả thời gian nằm tại 1100,không giặt cứng như mo cau,đậm màu đất núi...hehe.. ;D

II. CƠ ĐỘNG CHIẾN ĐẤU BẢO VỆ BIÊN GIỚI TÂY NAM CỦA TỔ QUỐC VÀ THAM GIA CUỘC PHẢN CÔNG CHIẾN LƯỢC MÙA KHÔ 1978 - 1979.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, miền Nam Việt Nam được hoàn toàn giải phóng, thì đối với cách mạng Campuchia, ngày 17 tháng 4 năm 1975, nhân dân Campuchia cũng đã đánh bại hoàn toàn chế độ tay sai nguy quyền Lon Non. Lẽ ra sau thắng lợi đó, nhân dân Việt Nam và Campuchia được sống trong hòa bình, độc lập tự do, hữu nghị với các nước láng giềng anh em để xây dựng lại đất nước, xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc hàn gắn vết thương chiến tranh sau bao thập kỷ vừa qua đã bị tàn phá.

Nhưng bọn phản động Pôn Pốt - Iêng Xa-ri đã phản bội lại cách mạng và dân tộc Campuchia, chúng đã tiến hành chính sách diệt chủng trong nước và gây chiến tranh xâm lược Việt Nam, dìm cả dân tộc Campuchia vào nỗi khủng khiếp chưa từng có trong lịch sử.

Trong suốt thời gian từ năm 1975 đến 1978, chúng đã điên cuồng phá bỏ hoàn toàn những nét truyền thống, mối quan hệ lâu đời của hai dân tộc Việt Nam - Campuchia, đi ngược lại nguyện vọng của nhân dân hai nước đã xây dựng vun đắp.

Trước thảm họa diệt chủng, nhân dân Campuchia chỉ còn một con đường sống duy nhất là đoàn kết với Việt Nam, vùng dậy đánh đổ tập đoàn phản dân, hại nước Pôn Pốt - Iêng Xa-ri để cứu nước, cứu nhà và tự cứu mình, bảo vệ tình đoàn kết chiến đấu thủy chung của hai dân tộc.

Ngay từ đầu tháng 5 năm 1975, khi hai nước mới giành độc lập, bọn Pôn Pốt đã cho quân lấn chiếm nhiều nơi ở biên giới Tây Nam của Việt Nam, từ cuối tháng 4 năm 1977 đến 6 tháng đầu năm 1978, cường độ, quy mô hoạt động tác chiến của các lực lượng quân đội Pôn Pốt trên dọc tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia càng gia tăng, nhiều đơn vị cấp sư đoàn, liên sư đoàn địch đã tiến công sang biên giới vào sâu đất ta hàng chục ki-lô-mét, giết hại hàng ngàn đồng bào vô tội Việt Nam đang sinh sống dọc biên giới Việt Nam - Campuchia.

(http://www.quansuvn.net/index.php?action=dlattach;topic=4812.0;attach=2461;image)
Spring 1978. Scene from the Khmer Rouge massacre at Ha Tien (Mùa xuân 1978. Hình ảnh từ vụ thảm sát của Khmer Đỏ tại Hà Tiên) -Tmct chú thích

Phối hợp với các lực lượng bên ngoài, bọn phản động trong nước có ý đồ nhen nhóm phá hoại. Từ năm 1977, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, tình hình an ninh chính trị khá phức tạp. Bọn Fulrô tan rã nay có ý đồ phục hồi lại lực lượng, đẩy mạnh hoạt động chuẩn bị gây bạo loạn ở một số nơi làm cho tình hình an ninh chính trị nhiều buôn làng trở nên căng thẳng. Lực lượng vũ trang Quân khu 5 đã mở hai đợt hoạt động truy quét mạnh, liên tục, lực lượng chúng bị tiêu hao nặng, tinh thần giao động, nội bộ mâu thuẫn. Chúng phải phân tán hoạt động nhỏ lẻ nhằm duy trì và khôi phục lực lượng, giải quyết khó khăn về tiếp tế lương thực, thực phẩm và vũ khí đạn dược. Tuy nhiên trung ương của tập đoàn phản động Pôn Pốt, chỉ đạo cho bọn Vùng 105 điều hành sử dụng từng đơn vị của sư đoàn 920, móc nối với bọn Fulrô ở Đắc Lắc, quấy phá dọc biên giới như: Buôn Đôn (Eo Sup), Đức Lập (Đắc Min); Quảng Trực (Đắc Nông), ở một vài nơi bọn Fulrô đã lợi dụng sơ hở của ta tố chức đánh phá gây tổn thất về người và tài sản của nhân dân ở một số địa phương.

Trên địa bàn Quân khu 5, quân đội Pôn Pốt gia tăng hoạt động trên toàn tuyến biên giới, đặc biệt chúng tập trung lực lượng vào hai khu vực đường 19 (Gia Lai) và Bu Prăng, Đắc Đam (Đắc Lắc).

Đối diện tỉnh Đắc Lắc là tỉnh Môn-đun-ki-ri, là tỉnh có đường biên giới chung tiếp giáp với Việt Nam dài 193 kilômét. Để thực hiện mưu đồ lấn chiếm, trên không địch thường dùng máy bay trinh sát vào sâu trong nội địa của ta, có nhiều lần bay trên bầu trời thị trấn Đắc Min. Trên bộ, địch đưa các trung đoàn của sư đoàn chủ lực 920 và các lực lượng địa phương của tỉnh lên áp sát hoạt động dọc biên giới. Tổ chức biên chế của sư đoàn 920 gồm 3 trung đoàn bộ binh (91, 92, 93), đóng ở tây nam thị xã Cô Nhéc (5 kilômét), quân số trên 1.100 (11.000?) tên.

Từ năm 1976 đến năm 1977 địch đã sử dụng cấp phân đội nhỏ nhiều lần đột kích qua biên giới móc nối với bọn Fulrô chuẩn bị chiến trường và tập kích vào đồn Bu Prăng và các đồn biên phòng của ta, nhiều lần chúng sử dụng lực lượng cấp tiểu đoàn bao vây đồn điền Trương Tấn Bửu.

Đầu tháng 4 năm 1978 địch càng leo thang chiến tranh xâm lược sử dụng lực lượng đến cấp trung đoàn tràn sang bao vây các đồn Đắc Đam (Đức Lập) và Sêrêpốc, phối hợp với các lực lượng địa phương tiến công, tập kích nhiều khu vực đóng quân của các đơn vị biên phòng và lực lượng vũ trang địa phương ta, chúng đã càn vào thôn 1 xã Quảng Trực (Đắc Min, Đắc Lắc.) tàn sát giết hại 34 đồng bào, bắn bị thương 26 người khác đốt cháy trên 100 nóc nhà, 34 tấn lúa, cướp đi nhiều tài sản khác.

(http://www.quansuvn.net/index.php?action=dlattach;topic=4812.0;attach=2677;image)
Một đơn vị lính Polpot hành quân luồn sâu ...

Đắk Nông với các địa danh liên quan ...

Tiếp dùm em đi bác tuaans

Những phiên gác , ai đi lính chiến đấu mà không phải gác .. gác ngày , gác đêm , gác trong chòi , gác ngoài rừng , gác đứng , gác ngồi bao nhiêu kiểu gác ? nói chung là phải chống mắt xem chừng .
Không biết đơn vị các bác sao , nhưng đơn vị em ai cũng là nhà thiên văn cả , ngắm sao  ( sao Hôm & Sao Mai ) , nhưng rất ít khi thằng phiên gác cuối được hưởng thường phải dài gấp đôi , gấp rưỡi .Đến giữa năm 80 chợ bên K mới bán đồng hồ mọi việc mới êm .
Em có những phiên gác chắc đến chết vẫn nhớ ..............
Phiên gác đầu tiên trong đời lính của em ở sân bay Bù Bông Đức Lập , trời mưa tầm tã vừa ướt vừa lạnh , vũ khí gác đêm là trái lựu đạn mỏ vịt . mật khẩu hỏi Sông đáp Cầu . Sau này khi rút từ Cô Nhép về nước lúc dừng chân ở sông Sê lấy mấy chú đi đánh cá mười thì nổ năm .
Những phiên gác lạnh nhất là lúc đóng quân tại biên giới , cha mẹ ơi lạnh đã chết mà gió thì bạt cả người , bao nhiêu mùng mền quấn tất vào người mà vẫn lạnh .
Phiên gác buồn nhất là trưa mùng 1 tết năm 80 nhớ nhà da diết ......... mà khốn nạn cho đời em trước đó mấy ngày nhận được tin người yêu đã đi lấy chồng hu ..hu ..ngước mặt lên thì nó đã lù lù trước mặt , quát thật to AI ĐÓ thế là nó thì bắn lên trời em cứ gốc mít nhả đạn ( toang cả gốc cây ) ngồi một mình xa đơn vị cả trăm mét , nhà lại bắn ra thế có khốn nãn em không , giữa hai làn đạn khoảng mười phút thì êm  .
Báo cáo cá nhân : tiêu hao hai băng đạn , liệt sĩ Cây văn Mít lãnh trọn 60 viên AK .
Những phiên gác dài nhất trong đời là canh con suối cạn trong rừng sau đơn vị từ 7 giờ sáng đến 6 giờ chiều 3 thằng 3 góc hết đứng rồi ngồi ... ôi thời giờ như mũi tên không bay , từ 7 giờ sáng ê hết lưng mới 3 giờ chiều .........................
Để hôm nào em kể cho các bác nghe mối tình đầu của em ....................

Chào các bác trang Quân Sử , không có gì ngon bằng đơn vị đanh hành quân trong rừng  , bỗng thấy địch đang đi ngang trước mặt , ngon nhất chúng lại đi ngoài cánh đồng trống .
Hôm đó khẩu đội 12,7 cùa em phối thuộc với Tiểu Đoàn 1 , truy quét dịch ở hướng Krako ( đường 5 ) khoảng tháng 3/79 dang đi , trinh sát báo phát hiện địch ngoài trảng trống phía trước , thế là Tiểu đoàn Trưởng cho dàn đội hình , Khẩu đội của em được lệnh khai hỏa đầu tiên ... lúng túng thế nào không biết , thằng Chương vác thân súng , lúc ráp then chốt nòng quái thế nào nó cho ngược , em nhớ đâu mới nổ được 3 phát thì súng im luôn  ???? tưởng đạn lép , em và thằng Việt tha hồ kéo khóa nòng nhưng không được , thế là bộ binh nổ súng , địch chạy mất hết quăng lại bao nhiêu ống quần đen túm lại đựng gạo , dép nón .....không xác chết . Báo đời cả khẩu đội bị ông D trưởng chửi một trận . May lúc đó đội hình vừa hành quân hơn hai tiếng , tiểu đoàn đừng chân báo về Trung Đoàn bộ cho vận tải mang nòng và thân súng lên thay , anh Dung b trưởng bắt hai thằng nòng và thân khiêng ngược lại nủa đường .
Còn trận đánh ở đồi yên ngựa trước khi đánh vào đường sắt , không biết lúc đó em và thằng Việt sao lại khỏe đột xuất thế không biết , nguyên khẩu 12,7 gác nằm bắn bộ binh , mà cứ thế hai thằng khiêng vận động , chạy xuống dốc một quãng lại bắn , thế mà xuống tới tận chân núi , toàn là cây và đá tảng không té mới hay  ( chắc say thuốc súng ) bắn hết 2 thùng đạn , bao dựng nòng bó vào để khiêng , nóng quá cháy vàng cả ra .

  Hi...vẫn không ngon bằng giáp mặt địch mà không tốn viên đạn nào...thằng bạn của em tên là Tiến (nhà ở F.22 cũ,q.3, ) ở khẩu đội 12,7 buổi chiều ở phum Tuacoron đang ngồi "mơ màng" gác...bỗng trong lùm cây   trước mặt nó có chừng 3 m, có tên Pốt vạch ra chui vào ...đối diện với nó..sau giây phút ngỡ ngàng...2 thằng quay đít lại....chạy......!!!!! không 1 phát súng của cả 2 bên !!!! ;D ;D ;D

Chấp hành chỉ thị của Quân ủy Trung ương, các đơn vị đóng quân trên địa bàn các tỉnh phía Nam nhanh chóng chuyển từ nhiệm vụ huấn luyện, xây dựng sang nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu.

Ngày 10 tháng 5 năm 1978, Trung đoàn 250 chuyển từ nhiệm vụ xây dựng kinh tế sang nhiệm vụ chiến đấu. Tại Lương Sơn, Bắc Bình, Thuận Hải, Trung đoàn đã tổ chức một buổi lễ tập trung toàn Trung đoàn, đọc quyết định của Tư lệnh Quân khu và biên chế tổ chức lực lượng, theo biên chế mới, đồng thời giao nhiệm vụ và trao vũ khí tượng trưng cho từng đơn vị.

Thực hiện mệnh lệnh của Tư lệnh Quân khu 5, ngày 15 tháng 9 năm 1978, Trung đoàn 250 được Quân khu điều từ Bắc Bình - Thuận Hải cơ động bằng phương tiện tàu hỏa ra ga Ninh Hòa - tỉnh Khánh Hòa sau đó cơ động bằng xe cơ giới lên Đắc Lắc thay thế vị trí đứng chân của Trung đoàn bộ binh 812, để Trung đoàn 812 cơ động về đứng chân trong đội hình Sư đoàn 309 mới thành lập. Trung đoàn 250 trở thành Trung đoàn biên phòng thứ hai của Tỉnh đội Đắc Lắc (1). Nhiệm vụ của Trung đoàn thời gian này là đảm nhiệm phòng thủ tuyến biên giới từ Sêrêpốc đi Đức Lập - Bù Bông, đối diện với tỉnh Môn-đun-ki-ri, Campuchia. Trung đoàn có nhiệm vụ phòng ngự giữ vững tuyến biên giới, sẵn sàng cơ động phản kích đẩy lùi địch ra xa không cho địch lấn sang biên giới.

Để đáp ứng với tình hình nhiệm vụ mới, Trung đoàn được xây dựng theo biên chế trung đoàn chiến đấu. Gồm Ban chỉ huy Trung đoàn, ba cơ quan, ba tiểu đoàn bộ binh và các đại đội trực thuộc. Ban chỉ huy Trung đoàn lúc này có sự thay đổi; Trung tá Nguyễn Hữu Hòa được trên điều về làm Trung đoàn trưởng, thay đồng chí Nguyễn Ngọc Bình; Thiếu tá Nguyễn Văn Thụ về làm Chính ủy, thay đồng chí Nguyễn Trắc, đồng chí Trần Sĩ Mỹ Phó Chính ủy, đồng chí Khổng Cao Phùng được trên điều về giữ chức Tham mưu trưởng, ba cơ quan gồm: Tham mưu, Chính trị, Hậu cần. 3 Tiểu đoàn bộ binh là Tiểu đoàn 1, Tiểu đoàn 2 và Tiểu đoàn 3; 8 đại đội trực thuộc là: Trinh sát, ĐKZ, 12,7mm, Cối 120mm, Công binh, Vận tải, Thông tin và Quân y.

Trước yêu cầu nhiệm vụ mới, Đảng ủy, Chỉ huy Trung đoàn đã tổ chức lãnh đạo, giáo dục quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn nhận thức sâu sắc nhiệm vụ chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu của Quân khu, xác định đó là nhiệm vụ hàng đầu cấp thiết nhất của đơn vị.

Ngày 22 tháng 11 năm 1978, ngày kỷ niệm 10 năm thành lập Trung đoàn, do điều kiện không cho phép làm lễ mít tinh kỷ niệm, nhưng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn cũng tập trung đầy đủ, cùng nghe Chính ủy Nguyễn Văn Thụ đọc thư chúc mừng của Tư lệnh Quân khu 5, ôn lại chặng đường chiến đấu và phục vụ chiến đấu từ ngày thành lập đến ngày 30 tháng 4 năm 1975, tham gia lao động, sản xuất làm kinh tế sau ngày miền Nam giải phóng. sau buổi họp mặt kỷ niệm Trung đoàn trưởng Nguyễn Hữu Hòa phát động phong trào thi đua "Ra quân giết giặc lập công" xây dựng Trung đoàn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mới, nhiệm vụ chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc.

Tại đây, ngoài nhiệm vụ bàn giao tiếp nhận địa bàn, công tác tổ chức biên chế xây dựng lực lượng, kiện toàn các tổ chức cơ sở đảng, kiện toàn đội ngũ cán bộ tổ chức quần chúng đoàn thanh niên cộng sản đã được Đảng ủy - Chỉ huy Trung đoàn chú trọng kết hợp xây dựng, đơn vị đã chú trọng việc bổ sung vũ khí trang bị.

Đang làm nhiệm vụ xây dựng kinh tế, trong điều kiện thời bình, nay chuyển sang chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam, từ nếp nghĩ nếp sống, việc ổn định tổ chức, biên chế theo thời chiến đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn phải hết sức khẩn trương tích cực, có ý chí, quyết tâm cao thì mới giành được thắng lợi, nên ngay sau khi mới đứng chân trên vị trí địa bàn được phân công. Đảng ủy, Chỉ huy Trung đoàn đã triển khai cho các đơn vị tập trung vào nắm địa bàn của Trung đoàn 812 bàn giao lại, tuần tra trinh sát nắm địch, đề phòng địch tập kích, gài mìn, xây dựng củng cố công sự, trận địa, tổ chức huấn luyện bổ sung cho cán bộ, chiến sĩ những nội dung sát với yêu cầu thực tế chiến trường, sát với đối tượng tác chiến là quân Pôn Pốt đã có thời gian được ta huấn luyện, trao đổi, giúp đỡ về kinh nghiệm thủ đoạn chiến đấu, trong đó các đơn vị tập trung huấn luyện phương án phòng ngự kết hợp cơ động tiến công, huấn luyện gắn với xây dựng đơn vị, giáo dục truyền thống của Trung đoàn, của Tiểu đoàn trong những năm tháng đánh Mỹ trên địa bàn tỉnh Đắc Lắc mà thế hệ đi trước đã chiến đấu, phục vụ chiến đấu, đã hy sinh đổ máu để lại cho thế hệ hôm nay kế thừa.

Do đó, tuy mới cơ động lên biên giới với một thời gian ngắn, vừa chiến đấu, vừa xây dựng, huấn luyện, các đơn vị của Trung đoàn đã nhanh chóng ổn định.
----------------------------
(1) Trung đoàn biên phòng thứ nhất mang phiên hiệu Trung đoàn 142, được thành lập ngày 29 tháng 8 năm 1978, gồm 3 Tiểu đoàn bộ binh 4, 5, 6 và các đại đội trực thuộc. Đầu tháng 3 năm 1979 Trung đoàn 142 được biên chế về Sư đoàn 315 mới thành lập, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia. Năm 1989, Trung đoàn 142 hoàn thành nhiệm vụ quốc tế về nước, nay đóng quân tại Chu Lai, Núi Thành, Quảng Nam.
------------------------------
Bản đồ khu vực phòng thủ biên giới của E250 từ Đak Min (Đức Lập) tới Bù Bông - tỉnh Đắc Nông.

Đọc chuyện viết về đồng đội của bác Hà buồn quá .
Tháng 5 vừa qua em cũng chia tay hai đồng đội của em , phải nói lứa tuổi 50 theo em chưa phải là già , mình còn phải bao lo toan cho gia đình , con cái bắt đầu vào hay đang học đại học , em tuy lính khu 5 nhưng may mắn về lại SG , dù sao đời sống dễ thở hơn dưới tỉnh nhiều . Đồng đội em ở Bình Thuận nghèo lắm các bác ạ ,nhiều lúc vợ em hỏi sao ông thân với bạn vậy ? Em nói đó là những người cùng anh sống trong những tháng năm khắc nghiệt , gian khổ nhất của tuổi trẻ , nên mình có điều kiện thì giúp tụi nó , tụi nó ở dưới quê còn khổ lắm em ơi ...............
3 giờ sáng đầu tháng 5 , em nghe điện thoại reo , thấy hiện trong điện thoại ( Sanh 250 ) nghe tiếng vợ nó mếu máo ... Anh Sơn ơi anh Sanh cấp cứu trong viện rồi . Thế là em cấp tốc đi Phan Thiết , lên đến nơi nó đã hôn mê sâu rồi ( tai biến mạch máu não ) Và cũng 3 giờ sáng hôm đó em đang trong nhà nghỉ lãi nghe điện thoại báo nó mất rồi , thế là em mất đi thằng đồng đội thật thân ,em lại vào viện cùng người nhà đưa xác nó về .............
Năm mươi biết được mệnh trời , nhưng nó để lại bao lo toan cho gia đình , cuộc đời nó khổ lắm các bác ơi , không biết lúc biết mình sắp chết nó có day dứt không khi bỏ lại vợ và tám đứa con , em có hỏi sao mầy sanh nhiều vậy nó mới kể ( vì khi ra quân em với nó mất liên lạc với nhau 18 năm ) .
Khi tao ra quân vợ tao chờ không được bỏ đi lấy chồng khác để cho bà nỗi một đứa con gái ( nó hơn em 3 tuổi , dân biển nên lấy vợ sớm ) còn vợ tao đã có hai đứa con trai với chồng trước , chồng trước cũng là bạn tao cùng đi đợt với mình nhưng qua TĐ 726 đã hy sinh , thế là rổ rá cạp lại thêm bốn đứa con gái và một thằng út , tổng cộng con anh con em và con chúng ta là tám ( em thất kinh ).
Em áy náy riết hay mình cho nó mượn tiền đóng tàu , nó làm cố trả mình nên bệnh nặng ( nó đã có triệu chứng tai biến trước mấy năm ) . Em cũng mới biết vợ nó cũng bị ung thư .
Hiện giờ em phải chu cấp một đứa con nó đang học trong SG nghành du lịch , không biết lúc nó ra trường làm sao kiếm việc cho nó được đây , vì em làm tư nhân đâu có quen ai , mong bác nào trong Quân Sử có khả năng giúp đỡ dùm em .

Bác tuaans cho em hỏi nhé , lúc đơn vị em đánh hướng QK5 , sau tháng 3/79 chuyển qua hướng Tây Bắc đường 5 , địa hình chiến đấu có khác , đồng bằng và ốc đảo + Thốt Nốt , trận đầu tiên cứ đánh như trong rừng , ai dé đâu lúc vượt qua cánh đồng bị chúng chơi trò bắn cắc bụp , cắc bụp ... thiệt hại đáng kể , hôm sau đưa quân vòng ra sau mới biết chúng trèo lên cây Thốt Nốt chơi trò bắn tỉa bằng CKC gắn ống nhòm , tịch thu nhiều đạn AK có nhiều hình dáng khác nhau , không giống đạn mình , mong bác chỉ dẫn bằng hình ảnh và tác dụng của từng loại ......... em cám ơn trước .
Mà bác chịu viết nhiều anh em còn có bài đọc chứ , mấy hôm rày em thấy trong Quân Sử cứ lặng lặng thế nào .
Thân

Hàng của bác đây!

CKC thì em biết rồi , bác cho em biết các loại đạn phá dùng bắn tỉa của CHINA , loại đầu đạn màu nâu có khấc  , và các loại khác nữa

 ;D CKC dùng chung đạn với K63,AK47,RPD,RPK. Đầu đạn sơn xanh là đạn vạch đường ( chỉ dành bắn chơi cho đẹp ! ;D ) , còn đầu đạn có khấc sơn màu nâu đỏ là đạn xuyên phá , thường lắp xen kẽ trong dây đạn RPD bác quyen "ca hát" ạ ! ::)
Bác xem thêm trong link dưới đây coi có gặp lại "người quen cũ" không nha:
http://www.quansuvn.net/index.php?topic=654.40

hehe ,lính tráng gì mà đạn nhọn cũng không biết , chỉ giỏi biết bà giá thui ;D
@angkokrao : hehe , đạn lửa bắn vạch đừong ban đêm cũng quan trọng lắm chứ đâu phải bắn chơi cho đẹp , theo qui định nạp đạn trong băng là  2 viên mù 1 viên đạn lửa . Khổ nổi  đạn lửa này nó hay đổi hướng bất tử nên đánh rừng ai cũng ngại nó.

Chuyện về đơn vị 12,7 của em …..
Bước vào đầu năm 80 , địch bắt đầu chơi chiến thuật quấy rối , nhưng em sợ nhất những trái KP2 , những tưởng chung quanh ta bốn mùa hoa trái chỉ có thiếu nước thôi thì cũng chả sao , ra suối trong rừng mà ghánh về dung tuy hơi hơi xa , nhưng miễn no là được , phải nói chỗ em đóng quân sướng thật , lính tráng bỏ cơm ráo trọi , các bác chỉ huy còn bày cho anh nuôi nào là tráng bánh ướt , và cả khoản nấu rượu để giải khuây ………..
Các bác không biết sao , chứ cái khoản rượu lúc đó em chả dùng được  À thời gian nấu rượu cuối năm 81 rồi  , các bác ấy ép em lắm một lít là em say bố nó rồi ..
Thôi bây giờ quay về khoảng tháng 3 năm 80 gì đó , sang sớm là có tổ tuần tra bám đường ra suối , hôm đó anh Hoà khẩu phó của em phụ trách , đi cùng có thằng Minh đầu bạc B3 , thằng Tám B2 . Ở nhà chúng em lo chuẩn bị xô thùng , đòn tre ra ghánh nước , kết hợp tắm giặt , mọi khi bắn hiệu hai phát là thông đường , quái thế nào hôm nay em nghe một tiếng nổ rõ to ….. một lúc sau thấy thằng Tám chạy thục mạng về đơn vị , mặt xanh lè ấp a ấp úng  .. ông Hoà , thằng Minh bị mìn ngay bờ suối rồi …………
Trung Đội em nằm ngay đường ra giếng , thế là em và thằng Việt phóng ào ra , chạy đến nơi thật với các bác lần đầu tiên thấy cảnh bị mìn sợ thật , hai chân bác Hoà gần như đứt lìa , máu ra quá nhiều , anh ấy đã ghất rồi , còn thằng Minh nó nằm ngửa lên trời , miệng la rất to nhưng không thấy máu , chỉ thấy một vết thương gần bằng đầu ngón tay nằm bên phải bụng .
Lúc y tá đơn vị chạy ra đến nơi , dây garô chỉ có một sợi , lấy thêm sợi dây giày garô  một đùi , phải nói mùi máu tươi cộng mùi khói mìn tanh không thể tả , mấy cây chuối quanh đó cũng xác xơ , hai chân Bác Hoà khẩu phó đứt lìa chỉ dính ít da, y tá lấy kéo cắt bỏ hai khúc chân đã nát bét ấy , Anh em lo tìm cáng , buộc võng cáng thương binh đi trạm xá , thằng Minh lúc đó nó cứ nắm chặt tay em .. Sơn ơi tao đau quá mầy bắn vào đầu cho tao chết đi  … Khiêng tới bụi tre nhà hầm của em nó cứ ưỡn người lên rồi mất ..
Anh Hoà thì cũng liệm dần theo dù chúng em tiêm bao nhiêu là MocPhin cá nhân cho cả hai …………… Ôi hai tử sỹ đầu tiên chết vì KP2 của đơn vị em , giá mà thằng Tám nó gan dạ garô lúc đó cho anh Hoà… giá mà em biết vết thương thằng Minh cũng nặng em quan tâm nó hơn , sau này bác sỹ Trung Đoàn nói nó bị vào lách nên chảy máu kín .
Anh em chiến đấu lâu ngày thương nhau như ruột thịt , đến bây giờ em vẫn nhớ tính cách tuy cọc cằn , lầm lỳ , ít nói nhưng rất tốt bụng của anh Lộc Hoà , ngày hành quân vượt song Sê hướng QK5 thế quái nào con ve rừng lại chui ngay vào tai em , đau đầu như búa bổ , khi gắp ra vẫn còn đau , anh ấy vác luôn cả cặp chân sau 12,7 cho em cả hai ngày trời , nhớ hai an hem vào Cô Nhép em chỉ cho anh ấy hút trứng gà sống ra sao .
Còn thằng Minh lúc đó mà đầu đã bạc trắng , cả đơn vị gọi là Minh đầu bạc , em còn nhớ những lúc hai đứa kể chuyện ………….. Sơn ơi mai mốt về quê tao , mày ăn dưa thoải mái chỉ cần nhả hột lại trả người ta ….. Sơn ơi mai mốt về nhà tao chơi để tao làm mai em gái tao cho mày ……………..
Những đồng đội , những anh em tôi đã gởi lại cả tuổi trẻ trên đất K …………Hai chân anh lộc Hoà sang hôm sau em và thằng Việt mang xẻng ra chon ngay chỗ anh bị mìn..
chắc hài cốt của anh đã về Việt Nam còn đôi chân thì mãi mãi …
Đơn vị em đã đổi nước bằng máu của mình , đất K sao khắc nghiệt thế , em còn tiếp những bạn bè và đồng đội đã hy sinh …… vì ……….NƯỚC ………cho đơn vị .

Trong những trường hợp này thì đúng là không thể cứu được . Gặp KP2, thì chuyện còn dính lại miếng da là thường gặp.

Bác tuaans cho em xin tấm bản đồ khu vực Tà sanh - Săm Lốp với .

Bác cứ viết bài . Bác Tuaans và Bác Rồng xanh sẽ cung cấp sau 5 phút Post bài mà !

cũng hơn 5 phút đó thày chùa vovanha!  ;D

Bản đồ khu vực TaSanh, tỷ lệ 1:50.000 của Mỹ

(http://i74.photobucket.com/albums/i268/rongxanhpmu/Bando/TaiLS_TaSanh-12-3-09.jpg)

Chuyện về đơn vị 12,7 của em
.Máu … và  … Nước ….
Không biết đơn vị các bác đóng quân trên đất K thế nào , nhưng đơn vị em thì Nước là  ….
Nằm chốt trên trục đường từ Ngã ba An Đông xuống Tiểu Đoàn 1 , quân số cứ hao hụt dần theo năm tháng , từ khi rời đồn 7 đánh qua hướng Môn đôn ki Ri ( QK5 ) , qua hướng tây bắc Nông Pêng  ( Sư 341 ) , đóng chốt tại khu 20 nhà Puốc Sát ( Sư 339 ) , quay qua Tà Sanh – Săm Lốp ( Batđombong Sư 309 ) , phải mãi cuối năm 1980 đơn vị em mới được bổ sung Tân Binh , còn gần cuối năm 80 cả đơn vị còn 15 người .
Tháng 3/81 đơn vị có tổ chức phục kích địch , diệt được 10 tên , vì trước đó ngày nào chúng cũng tập kích vào đơn vị , cả đơn vị sống yên ổn gần 1 năm thì …
Em nhớ cũng khoảng tháng 4 gì đó , hướng lấy nước ở con suối sau nhà , sau này địch rải thảm mìn luôn , và theo lệnh của Trung Đoàn không được lấy nước ở đó , sợ địch bỏ thuốc độc , đơn vị em phải quay ngược về hướng Trung Đoàn , chỗ đơn vị Công Binh đóng quân lấy nước , xa khoảng 3 cây số .
Ngã ba Cây Sung ….. Một cái tên không một người lính nào trong Trung Đoàn không biết , nó thành một địa danh về mìn , tập kích , phục kích , Mười lần đi Chín lần đụng địch , không biết bao người đã hy sinh tại đây , và cũng có một Thủ Trưởng bên Tuyên Huấn Trung Đoàn bỏ cả lính chạy và em cũng một lần hụt chết ở đây …..
Sau khi diệt được 10 tên cả đơn vị có quãng yên bình kỳ lạ , các đơn vị khác địch cứ quấy rối còn 12,7 thì cứ bình yên  , thế là cả đơn vị chủ quan , riêng em ngày nào khi trời tối là em vác sung đi săn , lặt vặt một , hai con chồn về cải thiện , mồi nhắm rượu .
Khổ lắm các bác ạ , trái cây ê hề nhất là vào mùa Sầu Riêng , Chôm Chôm có thằng lính nào thiết tha với cơm , các lính Cựu nhà ta gởi mua Men về nấu Rượu nhấm nháp cho đỡ buồn . Còn về con đường lên Công Binh đơn vị cũng phát quang từ mép đường vào trong mấy mươi mét , nhưng cả năm nay chẳng có chú nào vào thì cũng thôi luôn cho cây mọc lại
Tối hôm trước em còn vác sung một mình lên tận ngã ba Ông Triệu ( sau vụ Thủ Trưởng bỏ chạy chúng em thay tên luôn ) săn thú đến gần 12 giờ khuya mới về .
Sáng hôm sau đơn vị tổ chức đi lấy nước , do Liên B trưởng B2 phụ trách , cũng cho 3 lính bám đường trước , khoảng 15 phút sau đội hình mới lấy nước đi sau , hôm đó em ở nhà , an hem đơn vị đi khoảng 15 phút thì trên ngã ba mìn nổ vang trời , từng cuộn khói đen bốc lên kín cả vùng trời , sau đó là tiếng Ak và B40 không biết bao nhiêu mà kể .
Lúc đó ở lại đơn vị chỉ còn em , thằng Thu B trưởng B1 ( hiện nay nó là Thượng Tá CTV huyện Tây Sơn , Bình Định ) và thằng Việt lúc đó nó mất sức xuống đơn vị Hậu Cần đơn vị và mấy tên lính mới đang bị sốt rét , thế là cả 3 sách súng vận động theo trục đường băng lên , đạn địch bắn như vãi trấu theo dọc đường , B40 bay hết tầm lừ đừ rồi cắm xuống đất , nổ rõ to uy hiếp tinh than , thằng Thu cùng thằng lính B nó định cắt vào rừng , thì một mảnh đạn B40 dính vào tay , còn em và thằng Việt cứ theo trục đường khom người vừa bắn trả vừa chạy lên , còn ông lính mới thì cứ nằm bẹp xuống đất , đầu chúi sát đất , khu cứ chổng lên trời .
Khi em và thằng Việt lên tới nơi , địch cũng chạy hết vào rừng rồi ………… Quang cảnh anh em mình hy sinh thật thê lương , áo thun thằng Sự người Bến Tre lính cùa B em vẫn còn cháy , hai chân nó gập tận đầu , còn thằng Kiệt A tưởng B em thân người gần đứt làm đôi , cứ 2 đứa chết thành cặp một , em thấy 7 anh em mình , vẫn còn đôi thùng lủng nát dúm dó vì mìn , hay vẫn còn ôm trong tay chiếc đòn ghánh , thằng Sang y tá người SG bị thương trườn vào gốc cây cạnh đường , địch ra bắn bồi , lúc đó nó còn sống , chỉ nói thều thào  .. nó … đông ..quá ..anh . và nó cũng hy sinh  , như vậy đơn vị em hy sinh 8 người , lính của em 2 người ………………
Chắc không bao giờ em quên được ngã ba này , một ngã ba đầy máu và nước mắt của đơn vị em , tính từ ngày vào Tà Sanh đến ngày Đơn vị rút quân riêng đại đội 12,7 của em hy sinh trên ngã ba này 12 người , cả Trung Đoàn gần 20 người và một xe tải .

Suối thì đừng sợ thuốc độc, vì nước nó lưu thông. Nên cẩn trọng với giếng và các nguồn nước tù.

Mìn nhiều như rải thảm thế không nên đi săn đêm, sẽ rất nguy hiểm đến tính mạng.

Suối ... cả đơn vị cứ quen gọi thế thật ra nó là một vũng nước nhỏ ,giửa mấy khe núi đá rỉ ra , mùa mưa thì nó to hơn một chút , nhưng mùa nắng nó cũng không bao giờ cạn .
Còn vụ đi săn , sau lần đơn vị bị phục ấy thì bố bảo em cũng chẳng đi , may tối hôm đó nó không bắt sống , nếu vậy thì .. hu .. hu ..giờ này đâu có ngồi đây mà tán với mấy bác

            Chuyện về đơn vị 12,7 của em .
Không biết các Phum bỏ hoang giữa rừng như thế nào , cái Phum đơn vị em đóng quân chỉ có khoảng mươi nóc nhà , gọi là đồn điền hay trang trại thì đúng hơn , nằm giữa trục đường lớn còn đường mòn xe bò thì gọi là rất rất nhiều , đường vào trại đừa , đường vào ruộng mía , đường vào vườn chuối ôi ôi là lắm , hình như mỗi nhà trong ấy tự tạo cho mình một đường riêng .
Cũng từ đó lính Sg như em biết thế nào là nấu dầu dừa , do lính 81 Bến Tre đạo diễn , mấy bác quê miền Bắc thì có tài nấu rượu , bất cứ gì lên men được các bác nấu thành rượu tuốt , các bác ấy còn có tài làm Lợn rừng gói gọn trong 3 lít nước . Còn việc phơi Cau khô ra ngoài BatdomBong đổi thuốc .
Nhưng sau này cũng vì những con đường mòn chết tiệt ấy , chao ôi đâu địch cũng bò vào , gài mìn tứ tung , lính ta gỡ được mìn cũng đem gài bố phòng chung quanh đơn vị , lúc người gài mìn bị thương hoặc hy sinh , thì ôi trái mìn đó thành ra vô chủ , nó sẵn sàng nhận chủ mới của nó ….
Lính lâu ngày riết cũng lờn với sung đạn , chủ quan ….. em cũng một lần thằng Lai trinh sát tiểu đoàn 1 xuống chơi , khoảng 5 giờ chiều sau khi vừa dứt cơn mưa , bố khỉ cái giống Sầu Riêng cứ phải tối mới rụng , chiều mà mưa to hoạ chăng có vài trái mồ côi đòi đi chơi trước , thế là em kêu nó vào vườn lượm chơi vài quả đỡ nghiền , ai dè đâu đi một lúc thằng Việt không biết nó gài lại trái mìn KP2 lối mòn vòng sau nhà , nhặt đâu được bốn , năm trái hai đứa về ngay con đường mòn đó , vừa đi vừa nói chuyện  .. Cha mẹ ơi em nghe cái Chách chân thí quấn lằng nhằng sợi dây ……….. hai đứa chết lặng đến mấy phút , lúc vào đến nhà hầm em buông mấy quả sầu Riêng xuống đất … Việt ơi tao đá mìn rồi  .
Cũng từ trái mìn bố phòng đường mòn ấy và cũng từ tính chủ quan của lính ta Khẩu Đội em mất hai người, khoảng tháng 10/80 thì phải Khẩu 2 em kết hợp với Khẩu 1 đi tuần tra , cũng là thằng Tám , Trịnh ( Nghệ Tĩnh ) thằng Chương ( Nghĩa Bình ) , lúc gần về đến đơn vị chỗ gốc cây Mít em gác trưa hồi tết đụng địch  có gài trái mìn KP2 , Theo như thằng Tám kể thằng Chương ngồi xuống vịn chốt trái KP2 rồi kêu mọi người đi qua , anh Trịnh bước qua thế nào vướng dây mìn nổ , lúc đó Tiểu đội còn mình em , chạy ra chỗ đó thằng Chương cái đầu bay đi hết chỉ còn nửa hàm dưới , còn anh Trịnh lật người ra sau , nguyên bộ đồ lòng trút ra bụi dứa , trái tim vãn còn co bóp , nhờ vậy thằng Tám đi sau không dính miểng nào .
Chúng em làm công tác Tử Sỹ hơn nửa tiếng đồng hồ rồi cáng lên Trung Đoàn ,lúc đó đã hơn 6 giờ tối , hôm sau ra chỗ cây Mít lưng chừng cây vẫn còn ít óc và mảnh xương sọ thằng Chương văng lên trên ấy, lại phải hốt xuống mà chon , và chặt bỏ bụi dứa ấy đi .
Thời gian đó đơn vị em kiệt quệ về quân số , khẩu đội còn sót lại mình em , tất cả đã ra đi , mang theo bao kỷ niệm , khoảng gần tháng sau thì có tân Binh về , và em cũng chuyển qua B3 .
Nhớ về TÀ SANH

 ::) Những mất mát không toàn thây của anh em mình trên chiến trường K nhiều lắm bác à ! Nhắc chi đau lòng lắm bác ơi ! Tôi từng chứng kiến trung úy bác sĩ Quốc của Quân y E747, phẩu cắt 1 chân và 1 phần gan của thương binh xong, từ cái mùng mổ bước ra, mệt mỏi dặn đừng chôn vội cái chân đã cắt, có thể không qua được đâu ! :-[ Bác sĩ Quốc hiện nay là Thiếu tướng GD QYV 175.
Các bộ hài cốt của anh em mình hy sinh bên K khi cải táng về VN có bao nhiêu bộ đủ tứ chi đâu bác !
Mà khi ở K, anh em mình coi cái chết và súng đạn như trò đùa ! >:(Thời điểm mùa khô 1980, bên cánh QK7, lính mình được phát lựu đạn M67 Mỹ loại thu hồi hay tận dụng gì đó, có 1 chấm sơn đỏ trên đầu vì đã thay kíp nổ liền để gài trước chốt gác đêm ! ( M67 nổ liền chính gốc Mỹ ngoài chấm sơn đỏ, còn có gờ trên mỏ vịt để phân biệt vào ban đêm ).Lấy kim băng trong cuộn băng cá nhân TQ để gài, tối gài sáng gỡ. Trước khi gài còn lấy ngón cái che hạt nổ, tay kia cầm cái kim hỏa bật lên bật xuống cho văng sét ra ! Lâu ngày chấm sơn đỏ bay mất, mỗi khi lấy đánh cá phải vặn kíp ra coi để tính cách ném ! ::)

Mình hay buồn nên không hay tham gia topic này.Mình nhớ có một  lần đến kiểm tra thông tin của mặt trận 479 hay 979 gì đó ở K.khi cả đoàn vào phòng tổng đài p 198 của Liên xô viện trợ không thấy anh bạn lính ta trực đâu cả chủ nhiệm thông tin mặt trận  lo quá,mình ghé mắt sang phòng bên,một anh lính đang cởi trần vá áo,áo trải xuống đất vụng về cầm kim khâu.Khi biết có đoàn đến không kịp chuẩn bị khoác vội áo chưa vá xong kim còn lủng lẳng,thương thật là thương.

  Em nghe bác quyenkh kể..mà "choáng"..luôn bác ơi....hix..thêm tí " hoa"..chứ "máu" nhiều quá bác ui !!!

hehe , kể chuyện Hoa cho lão Đoàn treo cột điện à  ;D

Chuyện hy sinh trong chiến đấu là chuyện bình thường. Nhưng tôi thấy hình như có một phần do  lỗi chủ quan của anh em mình . Tình hình thế mà các Bác còn dám đi săn thì em chịu thua luôn .

 anh em đơn vị tôi cũng vậy ,ở đâu là chỉ loanh quanh ,không bao giờ đi xa , gác xách nghiem chỉnh dành rằng thời gian đó là vừa đi vừa đánh mệt nhoài nên cũng không có thời gian ,nhưng ý thức cảnh giác rất  tốt ,

 Bác quyềnh cho tôi hỏi : khi ở Tà sanh và khu Rô viêng các bác có bị hiện tượng da chân bị lóc ra từng mảng không ,?? nó chết lớp biểu bì bên ngoài ,lính ngồi lột như lột vỏ khoai ấy

Nhìn bề ngoài có vảy như da rắn.và như bác nói " lính ngồi lột như lột vỏ khoai ấy "
Em đây Bác ạ !

Đúng rồi đó bác, hồi bọn em đóng quân trong rừng, phải tự khâu vá lấy, tự túm lấy chứ khâu gì đâu, trong những đợt có xe về nước bao giờ cũng có màn mua kim chỉ cho anh em.

Còn các bác có bị rụng móng chân không ? chính em bị rụng hết mấy móng..đi hành quân liên tục thì giữa lớp da và móng chân bị phồng lên..sau vài ngày lấy kim đâm thủng lớp phồng, nó chảy nước.. thì móng chân ..một thời gian ngắn rớt ra !!! ??? ???

[quote author=Hungnt_E1F2 link=topic=7002.msg115034#msg115034
Đúng rồi đó bác, hồi bọn em đóng quân trong rừng, phải tự khâu vá lấy, tự túm lấy chứ khâu gì đâu, trong những đợt có xe về nước bao giờ cũng có màn mua kim chỉ cho anh em.
[/quote]
Chuyện này tự túc 100% . Lấy dây mìn KP2 khâu là nhiều . Có kim chỉ là quá tuyệt vời rồi .

Chuyện này tự túc 100% . Lấy dây mìn KP2 khâu là nhiều . Có kim chỉ là quá tuyệt vời rồi .

Chẳng dấu gì các bác CCB, từ quãng 1980-1981 dọc đường QL13 dân K họ đi buôn hàng từ biên giới Lào qua Stung treng về Kratie, tụi tôi cũng hay mua hàng của họ như đèn pin, pin, bật lửa TQ, đá lửa, kim chỉ, thuốc lá, thuốc rê...., nên không phải tự túc như bác vovanha.

Thế là bác sướng rồi , đơn vị chúng em sau chiến dịch giải phóng Lếch cùng sư 341 thì cứ thế ở trong rừng , nói ra bây giờ em vẫn tủi , từ khu 20 nhà Puốc Sát qua Tà Sanh - Puốc Sát Batđombong cũng kết hợp truy quét bọn SêriKa dọc biên . À em quên lúc mới vào Tà Sanh vào cuối năm 79 tình hình lúc đó vẫn ổn , địch chưa dám phản công , chỗ em lại nhiều Cau lắm các bác biết dân Cam họ ăn trầu khủng luôn , có mấy em gái Tỉnh Đội của bạn gì đó , có vào chỗ em hái Cau mà mấy em vẫn bận Sờ Rông ..... Em nói không có ý gì đâu nhé , lúc các em trèo em ngước lên để chỉ các em ấy buồng Cau nào đẹp .... Em thề đấy em chỉ nhìn... Cau thôi .
Còn kim chỉ đơn vị em tên nào chẳng có , quân trang lúc đó mỏng như lá lúa , mỗi năm hai bộ cộng thêm một bộ cho chiến trường chỉ Sỹ Quan mới được cấp Quân Phục tốt hơn chút , nhưng pha nhiều nylon nên cứ nhăn nhúm , giặt phơi khô xong phải xếp để dưới gối cho nó phẳng chút , lính chúng em tự khâu vá tất nhiều khi nó dày như mo cau vá chằng vá đụp , nhưng nói thật vẫn để lại một bộ tươm tươm tý lỡ có mệnh gì anh em vận cho , xuống đó còn có áo đẹp .Em đi đầu 78 được cấp cho cái võng Gabardin xanh rất đẹp , cuối năm 79 thấy tình hình yên , đem may bố bộ đồ , được chừng vài tháng thì địch đánh bắt đầu nhiều , với lại đi truy quét liên tục phải trải tăng nằm đất , suy nghĩ nếu mình có mệnh hệ gì anh em trói mình vào cáng khiêng chắc , Đại Đội 12,7 em lúc đó trang bị như bộ binh rồi không còn vác cao xạ nữa chỉ để ở chốt mà lau sét , hôm đi truy quét cùng 341 đi qua cả đất Thái chỗ mỏ Hồng Ngọc dân Thái khai thác bắt được vài tên vừa trai vừa gái  ( sau này lại dẫn lên chỗ đó thả về ) trên đường đi thấy thằng lính Pốt nằm trên võng bị ốm nặng gần chết , em cho hắn xuống suối rồi lấy cái võng đó .
Còn về nước ăn chân em thấy tuỳ từng mùa , may cho em da em lành nên không sao , nhiều thằng hành quân mùa nắng , hết lội sông lội suối hết ướt lại khô , tối đến nó tháo dày ra thì trời còn chết nũa đừng nói ai .. nó túi thật là ..... thúi như cóc chết , các khe chân dính bợn bợn đen sì , lúc đó mà có con sông nào gần quăng xuống em đàm bảo cá cứ bịt mũi mà chết sạch chả cần lựu đạn chi nớ .
Hành quân vào mùa mưa , khốn nạn chỗ em lại lắm vắt nó thì hút máu tứ tung , chỗ mình quý nhất ( khốn nạn ) nhiều khi chúng cũng chẳng từ , may toàn là Nam chứ mà có Bộ Đội Cái thì tội lắm phải không các bác , bàn chân thì cứ nhăn nheo mủn cả ra , nhiều anh chân nò cứ loét ra rỗ chằng rỗ chịt đỏ lòm túa cả máu đi không nổi , em cũng được phát hộp bột vuông vuông làm cho khô chân của Mẽo , nhưng lúc hành quân gặp mưa cũng bằng thừa , lúc về đơn vị lấy vải bó muốt hột tẩm dầu lửa mà chà chân .
May vá em phục các Bác người Nghệ An nhất , lúc có tin chính sách phục viên các bác ấy tìm đâu được vải bạt trên Vận Tải T Đ đem về kỳ cầm may cả túi xách đẹp phết , các bác ấy còn làm được cả dao , cán đổ bằng nhôm luôn , em còn giữ con dao và cái lược của bác Hoà Nghệ An hy sinh làm từ lúc đóng quân ở đồn 7 Việt Nam , lấy xác máy bay của Mẽo làm , lúc ra quân thằng Phước ( Đồng Tháp ) tiểu đội trưởng B em xin em cho nó mất , biết vậy giữ lại đến ngày nay thì hay biết mấy . Nói vậy thôi chứ khi về đến Thành Ông Năm ở Hóc Môn thì em chỉ còn mỗi một bộ bồ trên người và Quyết Định phục viên về đến nhà không còn một đồng .

Bác tuaans và bác rồngxanh làm ơn cho em tấm bản đồ đường 10 , qua ngã ba phum Tơ Riêng ( sau này 309 em gọi là ngã ba Tà Reng ) một đường thẳng thì đi PaiLin còn đường đất đỏ rẽ trái vào Tà Sanh - Sam Lốp , qua cái ngầm ( khu vườn Cam ) chạy thẳng lên ngã ba An Đông một đường thẳng thì vào Tà Sanh đường rẽ phải thì váo Săm Lốp chạy dài mãi đến đâu gần cao điểm 348 . nơi Trung d0oàn em kết hợp cùng Trung Đoàn 270 gì đó của 341 và Đặc Công QĐ4 đánh vào tận nơi khai thác Hồng Ngọc của Thái bên đất K , điểm cao 348 sau này Trung Đoàn em quen gọi là chốt C2 anh em mình sau này hy sinh tại đó rất nhiều , vì Thái nó khai thác đá quý hỗ trợ cho lính Pốt tối đa đánh Côngtóp Việt mình .
Các bác chú thích ro rõ trình độ em có hạn cám ơn hai bác trước , chia nhỏ ra càng tốt .... Kính

Xem phim Mỹ về VN thấy tụi nó sợ nhất tất ăn chân, vậy là chúng nó cũng phải chịu khổ gần bằng mình.
Lại là phim, phim Hồng Hà TQ làm, thấy chúng nó ăn cau sống rau ráu, không biết thời cổ các cụ mình có thế không nhỉ?

Mà bác quyềnh ui, cái vụ hồng ngọc đó bác có chuyện gì kể thêm cho bọn em nghe không ạ?

Bản đồ của bác Quyenkh đây:

Bản đồ K khoảng tỷ lệ 1:250.000, tên địa danh bây giờ. Các cao điểm rât chi tiết.

Bản đồ kích cỡ hơi lớn, bác Quyen nên save về máy (Bác bấm chuột phải khi con chuột ở trên bản đồ, chọn Save as... về máy rồi xem)

(http://farm2.anhso.net/pic/o/27442/035DDEB79784DCD4A62460B4ACBBAD5C23F78C210A15C40A/5)

Bản đồ khu vực Palin - Ta sanh tỷ lệ 1:250.000 của Mỹ.
độ cao các cao điểm không bằng mét!

Bản đồ kích cỡ hơi lớn, bác Quyen nên save về máy (Bác bấm chuột phải khi con chuột ở trên bản đồ, chọn Save as... về máy rồi xem)

(http://farm2.anhso.net/pic/o/27442/035DDEB79784DCD45380825165D6ED39919649C5227FE28E/5)

Bản đồ khu Tà Sanh nhìn hãi quá ! Đúng là chỉ cần sơ hở là có phiền phức .

Cám ơn bác Rongxanh , lâu quá rồi trí nhớ em kém mất , hôm gặp hai thằng bạn cùng đơn vị có bác Taydoc , thời gian trong đó nó ở tiểu đoàn 2 , em mới hỏi nó tiểu đoàn 2 đóng quân phía nào Trung Đoàn nó mới nói nó ở Tà Sanh còn đơn vị em phía Sam lốp , Hôm nay nhì bản đồ bác Rongxanh thì quả vậy em nhớ nhầm , em hướng Sam Lốp ... xin lỗi các bác  và em cảm phiền bác rongxanh cho em thêm một tấm bản đồ Sam Lốp cận cảnh , bác làm ơn chỉ giúp con đường mòn từ ngã ba An Đông về Phum Tức Sóc ( E 1 ) đóng và phum Chum Rong , Muông say , cao điểm 348 , sát mỏ Hồng Ngọc có con sông gì đó em quên mất rồi , mong bác thứ lỗi già rồi hơi lẩn ,( bác ơi nhất là đường biên giới Cam & Thái )
Nhìn bản đồ bác làm em gơị thêm bao kỷ niệm .
Kính

Bác rongxanh ơi, phọt dùm tôi theo  đường 58 hướng về  tây bắc, các phum như Sereantiec, comrien, tôi nhớ chắc là nó cách pailin khoảng 40-50km, nơi đó tôi đóng quân từ tháng 10/79-3/82, lên trên 20km nửa qua sông Mong co bơ ray, là nơi E bộ E96 f309. Cám ơn bác nhiều. Bác Quyenkh, Tà ren cua chử V là F bộ 309, còn e 36pp của tôi đóng trên trục đường 10 tại phum bămbanpenh xã S'Đao cách cua chử V về hướng nam khoảng 15km.

Cuối tháng 3 năm 80 đại đội cử em đi học chính quy về súng 12,7 , để sau này về dạy tân binh , trường học ở gần sân bay Batdombong , chiều chiều em phải qua mấy ao sen bên sân bay để tắm , cũng sát mé trung đoàn pháo cao xạ QK7 đóng quân .Lúc học xong khoảng tháng 7 gì đó , Trung đoàn đi 5 tên , hôm học xong các đơn vị khác có xe đến đón , riêng Trung Đoàn em chờ mất 5 ngày chẳng thấy chi ... thế là thủ trưởng trường mới kêu lên mà nói : đơn vị các đồng chí ở xa quá , đường thì lầy lội địch gài mìn rất nhiều , từ đây đến một tháng sau cũng chẳng có bộ phận nào vào đó ( thế là chết Mon tụi em rồi ) thôi bây giờ trường phát cho các đồng chí 2 khẩu AR15 và 200 viên đạn các đồng chí tìm cách trở về đơn vị , có xe cho các đồng chí về đến Tareng ?????
Khi xe vào đến Tareng lúc đó Sư bộ còn đóng quân tại đó , may quá em gặp thằng Lai trinh sát tiểu đoàn 1 , và một thằng nữa tụi nó có một khẩu AK , rồi cứ thế 7 thằng có 3 khẩu súng từ đó đi bộ vào ngã ba An Đông , khẩu AR15 sau em đi săn hết đạn bỏ góc nhà , năm 82 Trung Đoàn rút quân ra Tareng em phải bẻ nó giục khoá nòng đi .
Không hiểu sao lúc đó liều mạng vậy , dại thật không ở ngoài đó chơi ????

Nhìn bản đồ thì tôi phát khiếp lên ! Nhìn các Bác thì em hãi hùng ! Giời ạ ! ::) ::) ::)

Bác rongxanh ơi em thấy nơi em đóng quân rồi , từ ngã ba An Đông lên hướng tay trái phum đầu tiên là Phum O Chrao chỗ này là trinh Sát Trung Đoàn đóng quân , thêm một quãng nửa là ngã ba cây Sung ( ngã ba Ông Triệu )  , đơn vị em ở Ph.Chunleng Luoch đi khoảng vài cây nữa giáp biên có Ph, KhaStoeng Tiểu Đoàn 1 đóng quân , đơn vị em và Tiểu Đoàn 1 hy sinh rrất nhiều ở những địa danh trên , dọc theo có con s6ng em đọc không rõ Stoeng Sangke thì phải , bọn thái khai thác đá quý đãi dất sông đục ngàu màu bùn , lúc đầu năm 80 đi truy quét với 341 dòng sông rất trong và mát , tụi em còn đóng quân dọc bờ sông chuẩn bị đánh qua bên kia sông , nơi đóng quân cuối cùng cùa lính Pốt hướng Batdombong trên đất K

he he, mấy trang trước đã đưa bản đồ khu vực đơn vị bác đóng quân, từ Tà Sanh -An Đông - lên biên giới Thái, vậy mà nhận không ra!  ;D
Nó đây: http://www.quansuvn.net/index.php?topic=7002.msg113900#msg113900

Rồi, để tui post tiếp cái  25 gùi nhen!

Đừng nóng Bác Tuaans ! Lính 12.7 cơ bản là hù dọa Pốt và anh em mình bằng tiếng kêu đầu nòng. Còn bản đồ thì phiếm phiếm chút thôi... ;D ;D ;D

hehe , có lần bọn em nằm ngay dưới họng cây 12,7 nghe nó bắn mà mình choáng hết cả đầu . Cha C trưởng trước khi bắn kêu y tá đưa hai cục bông gòn nút  tai lại  ;D

Bác nào từng là Bộ Đội , chắc cũng biết sốt rét là gì , nhiều ngày nó lấy đi hơn 50% sức chiến đấu , lao động của một đơn vị .
Em sợ nhất là tiêm thuốc sốt rét dầu gì đó , y tá phải luộc lên , ngày 2 mũi  .. cha mẹ ơi là nó đau , hai bên mông sưng to như hai cái chén nhỏ , phải lấy nước nóng trườm cho nó tan , em phải nằm sấp , nhiều thằng còn bị Áp Xe gì đó , phải rạch ra nạo mủ.. ôi... ôi.. là sốt rét .
Còn thuốc uống chclorroquin , nivaquin cái ông nâu nâu thì uống cứ gọi là ù hết tai mờ hết mắt , còn ông trăng trắng bỏ vào miễng đắng hơn mật cá , lên sốt mà ói nữa thì khủng luôn , lúc còn sốt thi cứ gọi là ngủ ly bì , nhưng hôm vùa hết cũng khổ luôn cả đêm lẫn ngày nó ngứa như kim châm , mắt thì cứ thao láo ngủ không được , miệng mồm thì đắng ngắt .
Không biết sao thời gian đó đơn vị em ai cũng ăn thật là cay , lấy được măng rừng về luộc lên , giã một chén ớt hiểm cộng thêm một ít mì chính thì đúng thật là ngon , chắc tại sốt rét miệng đắng ăn không biết cay , các bác Đại Đội bắt tối phãi xông muỗi khóm um trời , cho muỗi nó đi , nhưng em nói thực tối gác ít cũng phải 3 tiếng , muỗi Tà Sanh - Sam Lôp to như con ruồi nó mà chích bố thằng nào không đổ .
Năm cuối năm 80 em mới biết sốt Ác Tính : số là lúc đó đầu mùa mưa , mưa biên giới cả ngày không đủ mưa cả ban đêm , cứ như ngồi dưới vòi Sen , dang ăn cơm trưa , lúc đó vừa vét lại giao thông hào xong , em cứ thấy Thằng Liêm ( Hóc Môn ) cứ ngủa mặt lên trời , tay vẫn cầm chén cơm , rồi bất thình lình nó bật ngửa người ra , chân tay co quắp , mắt trợn ngược bọt mép sùi ra ( lúc đó em lại nghĩ bố tiên sư thằng này bị bệnh động kinh rồi , thế còn bắt đi bộ đội ) em cho lính gọi y tá , lúc y tá xuống nói là sốt Ác Tính , còn dặn em khi nào có đứa khác bị nhớ chặn cái thìa vào miệng không nó cắn đứt lưỡi . À thì ra sốt Ác Tính là thế , ai dè đâu đến chiều thằng Xồm ( Tây Ninh ) bị thật , hôm sau lại hai thằng nữa , phải nói lính Miền Nam rất nhạy với sốt rét Ác Tính . Em nói thật với các bác nhìn anh em bị mình cũng thương nhưng mình cũng sợ cho bản thân  Sốt Rét = Thiếu Người = Tăng Giờ Gác = Muỗi đốt = Sốt Rét cái vòng cứ thế xoay tròn , đến nỗi đơn vị sốt nhiều quá , y tá phải cặp nhiệt em nào 39o trở lên mới được nghì gác , lúc cặp em phải quan sát thật kỹ không lính mình lấy quẹt hơ ngón tay rồi xoa vào đầu nhiệt kế ( chuyện xưa rồi , lính mà ) còn bao nhiêu mánh của lính ta , như sữa bột hôm nào có công tác , mấy em pha thật đặc với nước lã là bụng cứ réo òng ọc , y tá phán câu rối loạn tiêu hoá ( chuyện xưa luôn rồi ) đừng hòng qua mắt cụ .
Các bác ơi theo em nặng nhất là sốt Ác Tính  , còn loại sốt ngày sốt đêm cứ ăn vào là nôn ngược cũng kinh , nhẹ nhất anh nào bị cách nhật cũng có ngày vi trùng và người cùng giải lao .

Thằng này là Quinin Clohydrat 50% .

Năm 1978, càng bị thua đau trong chiến tranh xâm lược biên giới, bọn Pôn Pốt - Iêng Xa-ri lại càng đẩy mạnh việc chém giết, thanh trừng nội bộ, do đó phong trào ly khai nổi dậy đã lan ra ở nhiều nơi trong đất nước Campuchia và có những bước tiến rõ rệt, tiêu biểu là cuộc nổi dậy của quần chúng nhân dân và binh sĩ Khơ me đỏ thuộc quân khu Đông. Đến cuối năm 1978 phong trào nổi dậy của nhân dân và lực lượng vũ trang Campuchia chống bọn diệt chủng Pôn Pốt - Iêng Xa-ri ngày càng lan rộng trên hầu hết các quân khu, các vùng trong cả nước, đó là một thuận lợi tạo điều kiện cho lực lượng cách mạng Bạn phát triển.

Một sự kiện có ý nghĩa chính trị đặc biệt đối với cách mạng Campuchia đã diễn ra. Ngày 2 tháng 12 năm 1978 tại Snuôn, Mặt trận Đoàn kết Dân tộc cứu nước Campuchia được tuyên bố thành lập. Mặt trận do đồng chí Hêng Xom Rin đứng đầu. Cương lĩnh của Mặt trận Đoàn kết Dân tộc cứu nước Campuchia xác định đúng mục tiêu, định hướng của cách mạng, do đó đã nhanh chóng tập hợp được lực lượng trong nước vùng lên giành chính quyền, đồng thời nhanh chóng nhận được sự đồng tình ủng hộ của bạn bè thế giới. Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia ra đời, là bước ngoặt đánh dấu sự phát triển to lớn của cách mạng Campuchia.

Mặt trận và nhân dân Campuchia yêu cầu Đảng và Nhà nước ta giúp đỡ về lực lượng phối hợp với lực lượng cách mạng bạn tiêu diệt bọn diệt chủng Pôn Pốt - Iêng Xa-ri đưa đất nước Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng. Đây là thời cơ để ta cùng lực lượng vũ trang bạn tiến công tiêu diệt bọn diệt chủng.

Đáp lời kêu gọi khẩn thiết của nhân dân và Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, quân và dân Việt Nam lại một lần nữa nguyện kề vai, sát cánh với lực lượng cách mạng của bạn, chiến đấu nhằm lật đổ chế độ diệt chủng phản động Pôn Pốt - Iêng Xa-ri để giành lại chính quyền về tay nhân dân.

Những tháng cuối năm 1978, thực hiện chủ trương của Pôn Pốt - Iêng Xa-ri, Khơ me đỏ quyết dốc toàn bộ sức lực để đánh Việt Nam, nên đã tập trung 19 trong số 23 sư đoàn gần như toàn bộ lực lượng quân đội của chúng sang phía đông sát biên giới Việt Nam với ý định cuối năm 1978 sẽ đưa các sư đoàn này vượt trên toàn tuyến biên giới Tây Nam đánh chiếm một số khu vực có giá trị về mặt quân sự, chính trị, kinh tế để làm bàn đạp mở đường cho các bước phát triển tiếp theo thọc sâu vào nội địa bên sườn Tây Nam nước ta.

Không để địch gây thêm tội ác với nhân dân 2 nước, thực hiện Nghị quyết của Quân ủy Trung ương và mệnh lệnh chiến đấu của Bộ Quốc phòng các đơn vị sẵn sàng mở chiến dịch Tổng tiến công mùa khô 1978 - 1979 trên toàn tuyến biên giới Tây Nam.

Ngày 17 tháng 12 năm 1978, Bộ Quốc Phòng thông qua quyết tâm và tổ chức hiệp đồng chiến đấu giữa lực lượng ta cùng với lực lượng vũ trang cách mạng bạn thực hiện cuộc Tổng tiến công giải phóng Campuchia.

Đối với địa bàn Quân khu 5 chiến dịch tiến công mùa khô 1978 - 1979 chia làm 3 đợt:
- Đợt l: Từ ngày 22 tháng 12 năm 1978 đến ngày 4 tháng 1 năm 1979, tiêu diệt sinh lực địch và giải phóng đất đai đến bờ đông sông Mêkông.
- Đợt 2: Từ ngày 7 tháng 1 đến 28 tháng 1 năm 1979 tiếp tục truy quét phía sau và phát triển tiến công tiêu diệt địch và giải phóng đất đai đến tỉnh Pre Vi-hia và Môn-đun-ki-ri.
- Đợt 3: Từ ngày 29 tháng 1 đến cuối tháng 2 năm 1979 tiếp tục truy quét, tiếp tục tiến công tiêu diệt các mục tiêu còn lại, xây dựng lực lượng bạn, bảo vệ hành lang.

Với lực lượng vũ trang tỉnh Đắc Lắc được Bộ Tư lệnh Quân khu 5 giao đảm nhiệm phát triển tiến công trên hướng quan trọng của chiến dịch: Tiêu diệt đánh tan rã sư đoàn 920 và các đơn vị địa phương vùng 105 - Pôn Pốt, cùng các đơn vị Quân khu và lực lượng vũ trang bạn giải phóng một phần tỉnh Môn-đun-ki-ri, trong đó mục tiêu chủ yếu thị xã Cô Nhéc.

Thực hiện mệnh lệnh của Bộ Tổng Tham mưu giao Đảng ủy - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắc Lắc ra nghị quyết lãnh đạo với những chủ trương nhiệm vụ cơ bản trước mắt là: " ... Động viên toàn thể cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang trong tỉnh nỗ lực khắc phục khó khăn, giành thắng lợi trọn vẹn trên chiến trường Tây Nam ...

Đối với mặt trận trên biên giới, lực lượng vũ trang tỉnh cùng với toàn Quân khu phản kích đánh bại chiến tranh xâm lược quy mô lớn nếu địch liều lĩnh gây ra. Khi phát triển tiến công: Tiêu diệt các căn cứ lực lượng ngoài rừng cùng lực lượng cách mạng Bạn giúp đỡ nhân dân Bạn nhanh chóng ổn định đời sống, hỗ trợ cho lực lượng cách mạng Bạn làm chủ chính quyền, trên cơ sở xây dựng tình đoàn kết hữu nghị. Do đó đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ phải xây dựng quyết tâm cao, khắc phục khó khăn, chịu đựng gian khổ, trong điều kiện thời gian khẩn trương, địa hình mới lạ, địa hình ta chưa nắm kỹ.

Nhanh chóng đưa đội hình luồn sâu, áp sát mục tiêu đúng thời gian hình thành vây ép địch, tranh thủ thời cơ đánh chiếm sư đoàn 920 - Pôn Pốt và làm chủ thị xã Cô Nhéc (tỉnh Môn-đun-ki-ri) trước ngày 10 tháng 1 năm 1979.

Theo mệnh lệnh của Quân khu 5 giao - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắc Lắc có nhiệm vụ hiệp đồng tác chiến với các lực lượng vũ trang trên địa bàn tiến công tiêu diệt sư đoàn 920 - Pôn Pốt và các lực lượng vũ trang địa phương (1), cùng với lực lượng cách mạng của bạn giải phóng tỉnh Môn-đun-ki-ri.
-----------------------------------
(1) Lực lượng vũ trang địa phương của Pôn Pốt ở 4 huyện của tỉnh Môn- đun-ki-ri (vùng đặc biệt 105) mỗi huyện có một đại đội khoảng 100 tên.
-----------------------------------

Bản đồ của bác Matkieng, tỷ lệ 1:250.000

Bản đồ hơi lớn, bác nên save về máy dễ xem hơn.

(http://farm2.anhso.net/pic/o/27442/1E76825C198475AB568B50094DCDE231A6F1950A4BE98984/5.jpg)

Cám ơn bác rongxanh nhiều, xem rỏ quá

Chắc em phải theo chân bác Tuấn cùng 250 theo từng nhiệm vụ mà em biết , cho ăn khớp với sử Trung Đoàn quá

 Tôi có quen thằng Thu người Thanh hóa nhập ngũ 84 ,không biết ở đơn vị nào nhưng nó là nhân viên tài vụ E nó kể là thuê người cùng đào Hồng ngọc ở Pai lin bán đổi vàng về nước mua  được làm nhà mái bằng , Trợ lý tài vụ E đó là Giáo người Nghệ an , thời bác quyềnh đẫ tham gia  đào chưa ?

Bản đồ Mỹ tỷ lệ 1:50.000 năm 1971, khu vực Treng.

Theo tài liệu CIA thì năm khoảng tháng 3/1981 F309 đóng tại Pailin.

Bản đồ hơi lớn, các bác nên save về máy để xem dễ hơn.

(http://farm2.anhso.net/pic/o/27442/0688867F15EE5FC312C09AD10CA336C77670F51F8D572884/5.jpg)

Anh em nói với bác cho vui đó , ngọn đồi Hồng Ngọc giáp Thái , mùa mưa thì dân Thái qua đào , mùa nắng thì rút về bên kia , Trung Đoàn em mở chiến dịch mùa khô thì chỉ còn những lán trống , họ qua bên đất Thái khai thác , chứ không khai thác bên ni.
Chung quanh ngọn núi Hồng ngọc là những bãi mìn lớn , mình bố trí có , địch bố trí có , nhớ lần cuối năm 79 bọn em phối hợp với Sư 341 & Đặc Công đánh lên núi 384 , leo lên núi đã mệt , nhưng không dám vịn vào cây kéo lên chúng gài đạn cối trên ngọn , còn những bãi mìn em nói không ngoa , chỉ bằng mảnh chiếu gỡ được gần ba chục em KP2 vừa vướng vừa đạp , thằng Sơn Công Binh gỡ nhiều quá mệt , bỏ cây dò mìn xuông đất đúng vào sợi dây mìn thế là hy sinh vì vô ý một tích tắc , khi chiếm được chủ yếu là gỡ mìn , địch đã chạy hết , khẩu đội em nhóm lửa sưởi vì mùa đó cuối tháng 12 tây trời lạnh như cắt về đêm , thằng Việt hút thuốc Lào xong , quệt quệt cái đóm xuống đất trúng ngay cái núm mìn , may nó không cười chung với khẩu đội , sáng hôm sau bò xuống núi chân người đi sau phải đúng vào dấu chân người đi trước , có những xác thú chỉ còn xương xa xa phát khiếp .
Những năm sau đó , lúc nào mở chiến dịch hoặc có đi luồn sâu thám thính trước bao giờ cũng nhớ và tránh xa các tọa độ chết người đó , Em có một nỗi day dứt mãi không quên , khi đơn vị rút quân ra ngoài StaReng , em quên gỡ một trái mìn Kp2 em gài bố trí dưới gốc cây Sầu Riêng ngay lối mòn trực chỉ vào B3 của em , sau này thằng bạn ở D3 ra quân sau em về kể , lính D3 thấy sầu Riêng rụng dưới gốc vào lượm , mìn nổ hy sinh hai bị thương một , vì D3 lúc đó còn ở lại dạy kỹ chiến thuật cho bạn

 Quyêhf @  Chuyện đào Hồng ngọc ở pai lin hắn nói thật vì đêm khua anh em tâm sự mà ,nghe chuyện tôi cũng không hình dung được , có khả năg là sau này 88-89 gì đó trước khi rút quân , Ở Pai lin có câu ngạn ngữ ""Trời mưa người ngu ngửa mặt lên trời "" để nói khi mưa xói đất hồng ngọc lộ ra phải nhìn xuống đất để nhặt

Chắc bạn anh còn ở lại năm 88 - 89 em không biết , thật với bác trở về lành lặn không sứt mẻ tí gì mừng lắm rồi , những năm đó thật ra em cũng chỉ hơn hai mươi một tẹo , có suy nghĩ sâu xa được đâu bác , em đã nói mấy bài trước kia rồi , khi đánh vào trong các mỏ H.N em chỉ đi tìm những cái vớ vẩn , mấy lọ Pi đựng đá em chẳng màng , nhiều tên lấy về gửi ra ngoài đổi họa chăng được vài bao thuốc , mình không có nghề mà , với lại đổi qua trung gian , nhờ mấy bố Vận Tải T. Đ cho bao nhiêu hay bấy nhiêu .
Đầu năm 79 khoảng đâu tháng 3 gì đó , hình như phối hợp tác chiến cùng với Sư của bác Trungsy1 , đánh vào khu đường tàu tỉnh Puốc Sát , chúng bỏ lại rất nhiều vàng , hiệu Kim Sơn Ba trái núi , của miền nam Việt Nam cũ , em cứ lia vào bìa rừng ,ai chẳng ham nhưng nghe đạn tìm vàng lại hãi , với lại lúc đó nhiều khi đi bất ngờ trong rừng , mấy cụ cho dừng lại kiểm tra quân tư trang , em nghe đâu bác Trungsy1 lúc ấy là cán bộ Đại đội còn họa chăng , phận lính như em kiếm được miếng thịt trâu , con gà nuốt vào bụng cho no ,còn mấy thứ đó mang cho nặng rủi còn bị kỷ luật Pằng Chéo như chơi .
Đầu năm 80 em được ra Batdombong , thấy mấy bác phía sau ăn xài em hoảng , dân K lúc đó bán hàng ai cũng có cái cân Vàng tự chế nho nhỏ , mấy anh ấy ăn tiêu chóng mặt , em cũng hỏi nhỏ mấy sư huynh tìm cách nào ... em cũng mò vào các Ch.. lúc đó chưa có Sư , chỉ nhặt rác không còn gì , họ đã khua khoắng từ kiếp nào .
 Thôi bác đừng có hỏi Ngọc với Vàng nữa làm tủi cho phận binh bét của em .

  Hà..hà..E tôi thu trên 10 tấn vàng ở Tà Sanh đều giao  lại cho bạn cả , bọn tôi cũng chả cầm thứ gì ,lính tráng mang vàng đạn nó hay tìm đến Sau ra bắc một số anh ở E bộ , lính hậu cần họ có lấy một ít ra ăn nhậu  lính bộ binh bọn tôi cũng chẳng quan tâm , mình mang được "gáo "về là tốt rồi Tôi hỏi chỉ để hình dung mỏ đá như thế nào, nói là vùng có chiến sự tại sao lính mình lại có thể đi đào được?? . sau còn nghe nói P tổ chức khai thác để lấy tiền mua vũ khí mà

Em kính bác , vậy em đây là hậu sinh rồi . lúc em vào khu Tà Sanh  ( Ngã ba An Đông chỉ còn mấy chiếc M113 rỗng , vậy bác bước trước em , lúc đến nơi chỉ còn vài ba chiếc đồng hồ bể , còn vàng xe trước em không thấy , có nghe nói lại bàn giao cho bạn ???
Bác Tài này em chỉ là Trung Đoàn phối thuộc , nhưng mòn dép với đất K hơi nhiều , thôi để lúc nào anh em gặp nhau sẽ rõ hơn , bác ở Quân Đoàn 3 phải không , chỉ huy cao nhất của bác Hy Sinh chỗ ngầm có một đại đội Công Binh đóng quân em cũng được qua , Ôi chỉ là chiến trường ... anh em TP Hồ Chí Minh mong gặp bác sớm , nhất em cũng mong gặp bác Trungsy1 cùng hướng tiến trên đất K , sẽ nói nhiều hơn .

Bác quyenkh và Tai_lienson nói đúng, chuyện thu vàng tôi cũng có nghe nói lại, nhưng là lúc QĐ3 đánh chiếm chiếm Tasanh đầu năm 79, sau đó thời tôi qua thì không nghe vụ vàng nửa. Còn kiểm tra quân tư trang đột xuất thì tôi bị hoài, nhưng thấy có móc xì gì đâu, lính chỉ lo kiếm cái ăn no mà đánh chứ ham của nả mà chi. Sau năm 81 thì không còn kiểm tra nửa. Mỏ hồng ngọc chủ yếu nằm ở pailin rải rác khu vực rộng, muốn khai thác phải có an ninh và nguồn nhân lực, chúng ta lo chốt giử quần nhau với pốt bái xái thì làm sao mà khai thác, với lại đó là tài nguyên của bạn đâu phải chúng ta muốn làm gì thì làm. Tôi có lên Pailin phối thuộc với E812 10 ngày. Vùng đó đá đen, đá trắng, đá đỏ bầm bầm nhiều lắm, lính 812 họ dùng trải lối đi trong doang trại, còn đá đã qua tuyển lựa thì từ quan tới lính ông nào cũng có cả đống, ông ít thì vài ruột tượng ông nhiều thì dăm ba hòm. Các bác ấy nói có trận mưa lớn đất xói thì lộ ra đá rất nhiều, nghe nói năm trước sau 1 trận mưa to có dăm ba người đi theo suối cạn, nhặt được hồng ngọc chính hiệu gửi về BTB bán mấy chục cây vàng nhưng mà cũng chỉ là nghe nói mà thôi. Còn thực tế thì chuyện các bác trử đá quí là sự thực và bình thường, vì lúc tôi về đơn vị các bác xứ Quảng cho tôi 1 ruột tượng đá hằm bà lằng. Chúng tôi không nhờ cánh lái xe bán dùm mà tranh thủ xuống BTB bán thử 1 ít, các bác biết không, vào tiệm bán, tụi nó đổ ra trải trên bàn dài dùng mắt thường và kính lúp soi thật kỷ, hồi lâu tụi nó nói đá này là đá quí mà thôi chứ không có viên nào thuộc loại quí hiếm chứ nói gì đến Hồng ngọc, mua sô, 1 lon sữa bò là 40 riel bán thì mua không bán thì mời congtop đến chổ khác, anh em ngó nhau cười thôi bán vậy, phần tôi được 2 lon được 80 riel bằng với 8 tháng phụ cấp của ông Hensomrieng, có tiền rủng rỉnh mua mì chính thuốc samit, đường, về cho anh cải thiện. Thế mới biết cánh lái xe ăn dày họ lên pailin chỉ đổi cho các bác 812 1 ruột tượng 1 cây samit hoặc 2 kg mì chính. Tôi nhớ năm đó là mùa mưa 1982.

Tất cả là ký ức

Tất cả là ký ức

Bộ Tư lệnh Quân khu 5 chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắc Lắc thành lập Bộ Tư lệnh chiến dịch trên cánh Nam của Quân khu Đông Bắc của bạn do Đại tá Châu Khải Định (Địch) làm chỉ huy trưởng, Thượng tá Kpa Nguyện và bộ phận ở Sở chỉ huy cơ bản do Thượng tá Đỗ Minh Cảnh chỉ huy phó đảm nhiệm, cùng các cơ quan Tham mưu, Chính trị, Hậu cần của Tỉnh đội và các đồng chí phái viên của Quân khu 5. Tập trung lực lượng trên hướng chủ yếu của tỉnh.

Bộ Tư lệnh chiến dịch sử dụng 2 trung đoàn bộ binh thiếu gồm: Trung đoàn bộ binh 250 (thiếu Tiểu đoàn 2);

Trung đoàn bộ binh 142 (thiếu Tiểu đoàn 5); Tiểu đoàn đặc công 407 (thiếu một đại đội); Tiểu đoàn bộ binh 83; Đại đội công binh; Đại đội thông tin; ngoài ra còn có hàng trăm dân công, hàng chục xe chuyển quân lên vị trí tập kết, công binh tỉnh kết hợp với công binh của Trung đoàn 250, 142 làm nhiệm vụ mở đường, tổ chức các thiết bị vượt sông Sêrêpốc; Hướng thứ yếu (hướng 2): được giao cho Tiểu đoàn bộ binh 2 đo đồng chí Nguyện Văn Tá, tiểu đoàn trưởng chỉ huy; Trung đoàn cử đồng chí Nguyễn Khắc Cũng, chủ nhiệm chính tả đi cùng giúp đỡ từ Đồn biên phòng số 8 (Đắc Đam) theo đường 141 phát triển về tây bắc phối hợp với hướng chủ yếu tiến vào làm chủ thị xã Cô Nhéc.

Theo quy định tất cả các đơn vị tham gia chiến dịch Tổng tiến mùa khô 1978 - 1979 và làm nhiệm vụ trên đất bạn Campuchia phải được học tập quán triệt nhiệm vụ, ngoài nhiệm vụ tác chiến tiêu diệt địch, một nhiệm vụ vô cùng quan trọng đó là giữ nghiêm kỷ luật chiến trường, kỷ luật quân đội và kỷ luật quan hệ với nhân dân nước Bạn. Theo quy định của trên toàn bộ sinh hoạt vật chất của các lực lượng tham gia chiến dịch và làm nhiệm vụ trên đất bạn đều phải mang từ trong nước ta sang, công tác bảo đảm hậu cần đời sống phải chu đáo đầy đủ cho bộ đội, để bộ đội thực hiện đúng 9 điều quy định khi làm nhiệm vụ trên đất Bạn, (các đơn vị chỉ được sử dụng không khí và nước uống, củi, rau rừng trên đất Campuchia), ngoài ra không được động đến bất cứ tài sản nào của nhân dân Bạn, nếu Bạn hỗ trợ giúp đỡ phải được phép từ cấp Trung đoàn trở lên chấp nhận.

Đây là một chiến dịch hoạt động tác chiến với quy mô lớn và dài ngày, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhất là về chính trị, đòi hỏi phải có sự nỗ lực cố gắng vượt bậc của các đơn vị với năng lực tổ chức lãnh đạo chỉ huy của các cấp phải có bản lĩnh, kiên quyết và ý thức giác ngộ chấp hành kỷ luật mệnh lệnh trên chiến trường của mọi chiến sĩ.

Trong khi đó đặc điểm của Trung đoàn vừa mới cơ động lên biên giới, hoạt động được ba tháng ở trên tuyến trước, chưa tham gia chiến đấu với đội hình, lực lượng lớn. Quân số đến cuối tháng 11 đầu tháng 12 năm 1978 Trung đoàn mới được bổ sung tân binh của các tỉnh Quảng Ngãi và thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, nhưng biên chế vẫn chưa đủ theo yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu của chiến dịch phát triển trên khu vực chiến trường sâu và rộng, ta chưa biết được địa hình và thế bố trí của địch, phần lớn bộ đội mới đi nghĩa vụ, sau ngày miền Nam được giải phóng, nên chưa được huấn luyện sâu về kỹ, chiến thuật, kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm chiến đấu ở chiến trường chưa được tích lũy nhiều. Việc rèn luyện hành quân xa mang vác nặng, vượt qua chướng ngại vật bãi mìn, leo đồi, lội suối, xử lý các tình huống cũng chưa được tập nhiều. Khâu bồi dưỡng tập huấn để nâng cao trình độ tổ chức chỉ huy thực hành chiến đấu sát với thực tiễn địa hình, tình hình địch, đặc biệt là diễn tập chỉ huy - cơ quan và tổ chức đơn vị thực hành chiến đấu cấp Trung đoàn chưa làm được. Đối với cán bộ, chỉ huy các cấp hầu hết đã trải qua chiến đấu thời kỳ đánh Mỹ - ngụy được bổ sung ở các nơi về làm nòng cốt, nhưng nay với đối tượng tác chiến là quân Pôn Pốt, khác với quân đội Mỹ - ngụy trước đây, thủ đoạn phương châm tác chiến của quân Pôn Pốt là: "địch tiến ta lui, địch dừng ta quấy, dịch rút ta truy"; địch tránh đối đầu với ta, dựa vào địa hình phức tạp, quen thuộc, tổ chức bu bám đánh tiêu hao sinh lực ta, nếu ta sơ hở, mất cảnh giác, chủ quan địch sử dụng lực lượng đánh chiếm.

Do tình hình tác chiến khẩn trương, để thực hiện ý định, nhiệm vụ của chiến dịch, chiến lược đề ra, Đảng ủy Chỉ huy Trung đoàn ra Nghị quyết, chỉ thị, tổ chức lãnh đạo, thực hiện nhiệm vụ tập trung cho chiến dịch tiến công mùa khô 1978 - 1979 và làm nhiệm vụ trên chiến trường đất Bạn, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến đấu được giao. Đặc biệt lãnh đạo công tác chính trị tư tưởng được tiến hành khẩn trương, các quan điểm chủ trương của Đảng ta về nhiệm vụ dân tộc, nhiệm vụ quốc tế, mối quan hệ Bạn, thù lần nữa cần phải xác định, làm rõ cho cán bộ, chiến sĩ hiểu và ý nghĩa tầm quan trọng của chiến dịch nhằm đưa chiến tranh ra xa biên giới để bảo vệ giữ gìn hậu phương ta cũng như thực hiện nghĩa vụ quốc tế với nước bạn thể theo yêu cầu của Cách mạng bạn.

Cán bộ, chiến sĩ toàn Trung đoàn đã tiến hành sinh hoạt chính trị: "Phát huy bản chất tốt đẹp, nâng cao sức mạnh chiến đấu, nghiêm túc chấp hành kỷ luật chiến trường, kỷ luật quan hệ dân quân, thực hiện tốt các chế độ quy định trong điều lệnh, điều lệ của quân đội. Bảo đảm giành thắng lợi to lớn, trọn vẹn toàn diện cả về quân sự, chính trị, đặc biệt giành thắng lợi về chính trị là vấn đề có ý nghĩa tầm quan trọng rất lớn ...".

Đảng ủy - Chỉ huy Trung đoàn đã phát động xây dựng chính trị tư tưởng phát huy trách nhiệm của mọi cán bộ, chiến sĩ, chống mơ hồ, ảo tưởng, chống tư tưởng nhận thức cho rằng ta tiến công sang bên kia biên giới sâu vào nội địa là không đúng với quan điểm, mà phải có ý thức vì trách nhiệm nghĩa vụ quốc tế, vì trách nhiệm với đất nước láng giềng, vì sự hồi sinh của một dân tộc đang bị diệt chủng.

Thông qua đợt sinh hoạt chính trị, các tổ chức, cá nhân từng cán bộ, chiến sĩ đã đăng ký viết quyết tâm thư thực hiện các chỉ tiêu chiến đấu, chấp hành kỷ luật chiến trường, kỷ luật dân vận, đặc biệt là "9 điều quy định khi làm nhiệm vụ trên đất Bạn", khí thế ra quân của toàn Trung đoàn sôi nổi. Đặc biệt có một số đồng chí nữ y tá, nuôi quân cũng quyết tâm xin đi theo để phục vụ chiến đấu (mãi đến cuối năm 1979 khi Trung đoàn 250 cơ động lên Tà Sanh, Sâm Lốt mới ở lại tuyến sau).

Để có cơ sở xây dựng quyết tâm chiến đấu, kế hoạch hiệp đồng với các lực lượng, được sự chỉ đạo của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắc Lắc; Trung đoàn đã tổ chức đoàn cán bộ trinh sát - chỉ huy do đồng chí Lê Minh Hoắc, Phó Tham mưu trưởng phụ trách luồn sâu sang bên kia biên giới để bám nắm địa bàn; đội hình, lực lượng bố phòng, quy luật thủ đoạn hoạt động của địch về xây dựng phương án, tổ chức chuẩn bị chiến đấu.

Để tiến hành tạo thế cho chiến dịch, ngay trong tháng 11, một số đơn vị đã được Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức lực lượng thọc sâu sang cắt đường 141 chia cắt Krăng Feh với Cô Nhéc (Môn-đun-ki-ri), nhằm tiêu hao, tiêu diệt và thu hút sư đoàn 920 - Pôn Pốt theo ý định tác chiến của chiến dịch và chuẩn bị hành lang chiến trường cho Tổng tiến công mùa khô 1978 - 1979.

Ngày 19 tháng 12 năm 1978, Bộ Tư lệnh tiền phương của tỉnh cùng các phân đội nhỏ đặc công, trinh sát, công binh ... tổ chức lực lượng luồn sâu trinh sát khu vực Cô Nhéc chuẩn mục tiêu trước cho các đơn vị phía sau cơ động sang tiến công vào sở chỉ huy sư đoàn 920 - Pôn Pốt. Còn toàn bộ binh lực của tỉnh gồm Trung đoàn bộ binh 250, 142, Tiểu đoàn đặc công 407, Đại đội công binh, thông tin hành quân vào vị trí tập kết sẵn sàng bước vào chiến đấu.

Nhiệm vụ của Trung đoàn 250 được Bộ Tư lệnh chiến dịch giao: Phối hợp với Trung đoàn 142, các Tiểu đoàn đặc công 407, các đơn vị trực thuộc của tỉnh tổ chức tiến công vào các lực lượng của sư đoàn 920, tiêu diệt sở chỉ huy sư đoàn địch làm chủ thị xã Cô Nhéc.

Để thực hiện nhiệm vụ này, Trung đoàn triển khai đội hình theo phương án của chiến dịch trên hai hướng.

- Hướng chủ yếu: Sử dụng các lực lượng của Trung đoàn (thiếu Tiểu đoàn 2), từ Buôn Đôn (Eo Sup) vượt sông Sêrêpốc phát triển hướng tây bắc tiến về thị xã Cô Nhéc, hiệp đồng với các đơn vị bạn tiêu diệt sở chỉ huy sư đoàn 920 ở Cô Nhéc.

- Hướng thứ yếu: Sử dụng Tiểu đoàn bộ binh 2 được phối thuộc một số phân đội bảo đảm của Trung đoàn từ Đồn biên phòng số 8 (Đắc Đam) theo đường 141 phát triển về bắc - tây bắc tiến vào thị xã Cô Nhéc, hiệp đồng với hướng chủ yếu bao vây tiêu diệt sư đoàn 920, làm chủ Cô Nhéc.

Để thực hiện phương án trong chiến dịch, Trung đoàn cũng gặp không ít khó khăn bởi địa hình khá phức tạp vùng tiếp giáp với biên giới Việt Nam là rừng già, đồi núi nhiều, càng về phía tây thì chủ yếu là rừng quan mộc với các loại cây khọt, tre, gai ô rô, đồng ruộng ít, nương rẫy là chủ yếu, dân cư sống thưa thớt ở các phum, khum dọc theo 2 bên đường và 2 bên bờ sông; Đường sá cơ động cho xe cơ giới ít chỉ có con đường 141 từ Lom Phát đi Cô Nhéc về Đắc Đam sát biên giới ta chủ yếu là đường đất đỏ; Về sông suối có sông Sêrêpốc bắt nguồn từ các nhánh sông Đ.Cơ-rông từ huyện Krông-na và sông Đắc Đam, Đ.Phơ-lây dọc theo biên giới đổ về tây bắc, trên dòng sông Sêrêpốc địch thường sử dụng ca nô tuần tra, nên khi lực lượng ta hành tiến xe cơ giới cơ động khó khăn bởi địa hình chia cắt, thời tiết bước vào đầu mùa khô khí hậu khá nóng bức, bộ đội phải hành quân qua các địa hình trung du rừng cây dầu, cây khọt rụng lá, công sự chiến đấu đất cứng khô triển khai đào khó khăn, nước uống khan hiếm. Nhưng nhờ làm tốt công tác tổ chức chuẩn bị chiến đấu nên khí thế ra quân trên hai hướng chiến dịch vẫn sôi nổi.

Bước vào đợt một của chiến dịch (ngày 22 tháng 12 đến ngày 4 tháng 1 năm 1979), từ khu vực tập kết trên hướng chủ yếu vượt ở 2 bến vượt, đến 23 giờ ngày 24 tháng 12 toàn bộ lực lượng của Trung đoàn đã vượt qua sông và tiếp tục tổ chức vượt suối Đắc Đam, 12 giờ trưa ngày 25 toàn Trung đoàn vào vị trí triển khai chiếm lĩnh an toàn và chuẩn bị phát triển theo kế hoạch.

Hộp thư bác đầy bác tuans ôi

ha !ha ,cứ lên Pailin mà hốt.Tớ ở Pailin từ 79-82 mà có được điếu Samit nào đâu,vì dân K không chơi đá đỏ,(VN thì chuộng) mà chỉ đổi đá xanh thôi,nên mấy bác vào Pailin trước 812 đã hốt hết rồi,tớ đây ở mấy năm,kiếm 1 viên về làm nhẫn mà còn không có nữa là,812 chỉ có bẻ cà phê để hút Samit thôi,cà phê Pailin mà uống với bột ngọt,hoặc muối thì "ngon tuyệt" .D mình ở Pailin thường hay :uống cà phê,hút cà phê và ngủ cùng cà phê .Nên khi về VN uống đậu cà phê,bắp cà phê,hạt dẹp cà phê ,thì chán thật.Xin chào các đồng đội ở E 250

hehe bác nói thế nào chứ em thấy cánh lính Pailin sau này giàu lắm , dám qua đến XR thăm và đãi đồng hương ăn nhậu thoải mái nhờ có mấy cục đá đỏ đấy  ;D

Về đá quí ở Pailin tui có trao đổi với bác H3Hung trong Topic "Tản mạn ngã ba con voi". Có lẽ thời bác BS-812 và bác Quyenkh thị trường đá quí tại Battambang và Xiêm-riệp chưa sôi động. Đầu năm 88 tui có đi phối thuộc tác chiến với D7 E31 tại Pailin giải vây cho F186 bộ đội K (Lúc nầy E812 lui về phía sau dọc đường 10 cách sau thị trấn Pailin khoảng 15km đổ về Battambang) thì đúng như bác Haanh nói: Hồng ngọc màu đỏ có giá cao hơn Lam ngọc màu xanh nhiều! Do tui nằm tại D Tiền phương đóng tại chùa, nên không được tụt tạt đi chơi nhiều, cố năn nỉ xin một hạt nhỏ làm kỷ niệm cũng không được! Chỉ được cho xem thôi!