Đối với Trung Quốc
Quần đảo Trường Sa được coi là cầu nối quan trọng của Trung Quốc với các nước trên thế giới, là hành lang trên biển giữa Ấn Độ Dương với Thái Bình Dương, là khu vực trung tâm của Biển Đông, nơi Trung Quốc cho là có "lợi ích cốt lõi"
2 (Tham khảo
http://nghiencuubiendong.vn/tin-ncbd/1347-trung-quoc-tranh-luan-ve-loi-ich-cot-loi-bien-dong), là lối thoát chiến lược để mở rộng không gian sinh tồn. Hiện thực hóa tham vọng cường quốc biển, cường quốc thế giới của họ, cụ thể:
Xét về yếu tố địa - chính trị, quần đảo Trường Sa có vai trò đặc biệt quan trọng để Trung Quốc hiện thực hóa tham vọng cường quốc biển, cường quốc thế giới. Muốn trở thành cường quốc thế giới, Trung Quốc phải mở rộng không gian sinh tồn. Tuy nhiên, nếu mở rộng lên phía Bắc, Trung Quốc phải đối mặt với vùng khí hậu khắc nghiệt, đối mặt với Nga, một siêu cường về quân sự; phát triển sang phía Tây và Tây Nam, là vùng rừng núi hiểm trở, không thuận tiện cho việc giao thương; hướng sang phía Đông là Nhật Bản, Đài Loan, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Hàn Quốc - đồng minh thân cận của Mỹ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và không thuận tiện cho quá trình lưu thông thương mại với khu vực và thế giới. Trong khi đó ở phía Nam là các quốc gia nhỏ, yếu, không có mối quan hệ bền chặt với các siêu cường trên thế giới nhưng lại có một vùng biển "màu mỡ", đầy tiềm năng, có thể đáp ứng những nhu cầu phát triển hiện tại và tương lai của Trung Quốc. Mặt khác, trong lịch sử phát triển của thế giới gần đây, phần lớn các nước trở thành siêu cường trên thế giới đều là các cường quốc biển. Chính vì vậy, phát triển xuống phía Nam, giành quyền kiểm soát Biển Đông, mở rộng "không gian sinh tồn", phát triển lực lượng hải quân hùng mạnh, thực hiện tham vọng cường quốc biển là mục tiêu chiến lược của các thế hệ lãnh đạo sau này của Trung Quốc Tuy nhiên, muốn giành quyền kiểm soát Biển Đông, Trung Quốc phải giành quyền kiểm soát quần đảo Trường Sa nằm ở khu vực trung tâm của Biển Đông.
Xét về giá trị kinh tế, giành quyền kiểm soát quần đảo Trường Sa, Trung Quốc sẽ có được nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng và dồi dào, đặc biệt là dầu khí. Sau gần 4 thập kỷ bùng nổ về kinh tế, nhu cầu năng lượng của Trung Quốc ngày càng trở nên cấp bách, là một thách thức lớn đối với các thế hệ lãnh đạo của Trung Quốc. Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) dự báo, đến năm 2030, mỗi ngày Trung Quốc sẽ cần nhập khẩu gần 11 triệu thùng dầu mỏ. Điều đó đồng nghĩa với việc Trung Quốc sẽ buộc phải nhập khẩu 80% lượng dầu mỏ phục vụ tiêu dùng trong nước
1 (Tham khảo
http://www.inas.gov.vn/205-nhu-cau-nang-luong-của-trung-quoc.html). "Cơn khát" năng lượng thực sự khiến các nhà lãnh đạo Trung Quốc lo lắng và tích cực tìm kiếm nguồn năng lượng ở khắp các châu lục trên thế giới, đặc biệt là Trung Đông và Bắc Phi. Tuy nhiên, phần lớn các nguồn năng lượng nhập khẩu của Trung Quốc ở khu vực này đều đi qua Biển Đông, chi phí vận chuyển lớn, vấn đề an ninh, an toàn hàng hải phức tạp,... Trong khi đó, quần đảo Trường Sa là một trong những khu vực được các chuyên gia Nga đánh giá có tiềm năng rất lớn về tài nguyên băng cháy - nguồn năng lượng thay thế dầu khí trong tương lai gần
1 (Xem Trương Minh Ngọc: Chủ quyền quốc gia Việt Nam tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa qua tư liệu Việt Nam và nước ngoài Nxb. Thông tin và truyền thông, Hà Nội, 2013, tr. 24). Do đó, nếu kiểm soát được khu vực quần đảo Trường Sa, Trung Quốc sẽ làm chủ được nguồn tài nguyên quý giá đó, đáp ứng "cơn khát" năng lượng hiện tại và tương lai của Trung Quốc.
Xét về giao thông hàng hải, giành quyền kiểm soát khu vực quần đảo Trường Sa, Trung Quốc sẽ kiểm soát được nhiều tuyến giao thông hàng hải quốc tế quan trọng nhất thế giới đi qua Biển Đông kiểm soát được tuyến đường giao thông biển huyết mạch nối liền Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương, châu Âu - châu Á, Trung Đông - châu Á, kiểm soát được con đường vận chuyển dầu và các nguồn tài nguyên thương mại từ Trung Cận Đông và Đông Nam Á tới Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc
2 (Truy cập
http://nghiencuubiendong.vn). Nếu kiểm soát được khu vực quần đảo Trường Sa, làm chủ được các tuyến đường thương mại trên Biển Đông, Trung Quốc vừa có thể bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các đoàn vận chuyển dầu của mình từ Trung Đông Bắc Phi về, vừa áp đặt được ý chí chính trị của mình đối với các nước trong và ngoài khu vực có các hoạt động giao thương vận chuyển liên quan đến các tuyến hàng hải trên Biển Đông kiềm chế được Nhật Bản, Hàn Quốc, làm thất bại chiến lược "xoay trục châu Á - Thái Bình Dương" và chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở của Mỹ, đồng thời tăng cường và mở rộng tầm ảnh hưởng trên nhiều lĩnh vực đối với các nước ASEAN.
Xét về ý nghĩa chiến lược, khống chế, làm chủ được khu vực quần đảo Trường Sa là một trong những yếu tố hết sức quan trọng để Trung Quốc thực hiện được tham vọng nước lớn, hiện thực hóa Giấc mơ Trung Quốc. Ngược lại, nếu mất quyền kiểm soát ở khu vực này, Trung Quốc có thể bị phong tỏa các tuyến giao thông huyết mạch qua Biển Đông, nguồn cung năng lượng cho Trung Quốc bị gián đoạn, nền kinh tế, xã hội của Trung Quốc sẽ bị tác động nghiêm trọng. Chính vì vậy, trong nhiều năm gần đây, Trung Quốc đã và đang nỗ lực thúc đẩy nhiều hoạt động nhằm kiểm soát toàn bộ Biển Đông, trong đó có việc gia tăng các hoạt động nhằm kiểm soát toàn bộ khu vực quần đảo Trường Sa Việc bồi đắp, mở rộng các đảo đá, bãi cạn lúc chìm lúc nổi và xây dựng các cơ sở hạ tầng với quy mô lớn chưa từng có của Trung Quốc ở khu vực quần đảo Trường Sa không nằm ngoài tham vọng nâng cao năng lực làm chủ, kiểm soát toàn bộ khu vực này, phục vụ ý đồ chiến lược, tham vọng toàn cầu của quốc gia này.
Chính vì vậy, từ khi cải cách mở cửa đến nay, các thế hệ lãnh đạo Trung Quốc ngày càng ý thức rõ vai trò to lớn của khu vực quần đảo Trường Sa đối với chiến lược phát triển đất nước. Để thực hiện ý đồ kiểm soát toàn bộ khu vực quần đảo Trường Sa và các tuyến giao thông hàng hải trên Biển Đông, năm 1988, Trung Quốc đã đưa lực lượng quân sự đến đánh chiếm bãi đá Châu Viên, Gạc Ma, Ga Ven, Ken Nan, Xu Bi
1 (Xem Bộ Quốc phòng - Viện Lịch sử quân sự Việt Nam: Lịch sử quân sự Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2019, t.13, tr.371) thuộc khu vực này nhằm kiểm soát các tuyến đường hàng hải đi qua khu vực phía Tây quần đảo Trường Sa theo tuyến Đông - Tây; năm 1995, Trung Quốc xâm chiếm đá Vành Khăn để kiểm soát các tuyến hàng hải phía Đông quần đảo Trường Sa theo tuyến Bắc - Nam; từ năm 2014 đến 2016, Trung Quốc tiến hành bồi đắp, xây dựng quy mô lớn trên các đảo đá, bãi cạn lúc nổi lúc chìm chiếm đóng được ở quần đảo này nhằm thực hiện ý đồ khống chế toàn bộ khu vực cũng như các tuyến đường giao thông hàng hải qua Biển Đông.
