Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt

[Hungnt_E1F2]

Bác TichTuongNhuLe@:
Câu chuyện của bác bọn em theo dõi thấy rất hay, nhưng là trinh sát, bác có thể đọc và viết tọa độ mấy điểm như chú thích trên bản đồ được không ạ? (Động của Hải Phú, Nền nhà của Vượt, điểm quan sát ở Phú Long)

[TichTuongNhuLe]

Bác TichTuongNhuLe@:
Câu chuyện của bác bọn em theo dõi thấy rất hay, nhưng là trinh sát, bác có thể đọc và viết tọa độ mấy điểm như chú thích trên bản đồ được không ạ? (Động của Hải Phú, Nền nhà của Vượt, điểm quan sát ở Phú Long)

 
   Bác Hùngnt ! Cảm ơn bác đã động viên tân binh !
   Tôi dùng bản đồ hệ UTM của Mỹ do cục đồ bản của ta in lại. Trước đây ae trinh sát toàn dùng bản đồ gốc của Mỹ. Ở miền Bắc trước đây dùng hệ Gauss (theo Liên Xô). Hiện nay VNam cũng mới chuyển sang dùng hệ UTM và gọi là hệ ViệtNam. UTM là phép chiếu mặt địa cầu lên một mặt trụ, sau đó dải phẳng mặt trụ ra. Vậy là từ mặt cầu cong ta lại có bản đồ phẳng.
   Có hai cách đọc tọa độ. Có thể đọc theo độ vĩ và độ kinh. Cũng có thể đọc khoảng cánh tính bằng kilômét tính từ xích đạo lên và tính từ kinh tuyến gốc sang. Thường, đầu tiên đọc mảnh chiếu, chẳng hạn như Việt Nam mình là F48. Tuy nhiên, khi báo cáo tọa độ cụ thể, đơn vị và chúng tôi đều dùng cùng bản đồ nên chỉ cần đọc số của ô vuông (mỗi chiều 1 km).
   Thí dụ, điểm quan sát của chúng tôi trong chuyến luồn sâu ở chuyện trên nằm trong mảnh 6442, ở ô 1847(vĩ Bắc), 736(kinh đông). Chúng tôi chỉ cần đọc tọa độ 47-36. Nếu cần chính xác thì thêm khoảng cách vào (tính bằng mét): 47,430-36,750.
Nếu muốn đọc theo vĩ độ và kinh độ thì phải tính vì trên bản đồ UTM không ghi sẵn. Chúng tôi không dùng kiểu này.

[Phong Quảng]

Du kích Hải Lăng và Phong Điền hoạt động giống nhau quá. Hồi 1973 mỗi lần họ xuống ấp lên thường hay qua chốt tụi em, bao giờ cũng có quà khi gói thuốc, khi gói bột ngọt. Sau này ngồi với tụi C3 địa phương Phong Điền và k10 tỉnh đội ( Lính Hà Nội nhiều lắm ) lại biết thêm tiêu chuẩn gạo một phần phát bằng tiền Sài Gòn, em đoán là để bắt các ông này bám dân, không bám không có gạo.
Hải Lăng em thấy nhiều O du kích đẹp lắm ( gặp một vài lần ở chân 367 ), bác TTNL hay luôn sâu chắc đi với họ nhiều, bác phải kể hết đấy không được cắt xén nha.

[TichTuongNhuLe]

CHUYỆN V: MỘT CHUYẾN LUỒN SÂU . . . .(tiếp 5)
  
   Tôi gấp bản đồ, cho vào gùi rồi quay sang hỏi Vượt:
-  Mình thấy có anh em nằm ngay cạnh suối ?
-  Em có biết anh nằm đó nhưng không biết là ai - Rồi cậu ngoái sang anh Chánh:
-  Ai chú hè ?
Anh Chánh quay sang tôi giọng buồn buồn:
-  Cũng là du kích Hải Phú đó. Tên gì hè . . .? Gì hè . . .? Nằm đây từ năm 68 lậng.
   Cơm chiều xong cũng gần tắt nắng. Chúng tôi đóng đầy nước  vào bi đông. Vượt còn lấy thêm cả bi đông Mỹ (bằng inox) của anh Chánh nữa. Cả ngày mai chúng tôi chỉ có nước và lương khô.
   Trời tối hẳn, chúng tôi luồn ra khỏi động theo một lối khác. Chỉ khoảng 20 phút sau đã thoát khỏi rừng giang. Đây là đồi trọc,  không có rừng và cây cối, chỉ có ít cỏ  và lơ thơ cây lúp xúp như ta thường thấy ở vùng đồi Ái tử hay Vĩnh Phước. Chúng tôi đi trên đường mòn, đường đi lấy củi của dân. Gió mát, thật là thoáng đãng và thoải mái. Nhìn xuống phía trước xa xa, thấy lốm đốm ánh đèn hoe vàng của nhà dân, ánh đèn pha ô tô lấp loáng lúc ẩn lúc hiện dọc trên đường QL1.
   Không vội gì, chỉ chừng vài cây số chứ mấy. Chúng tôi ngồi trên đỉnh đồi hóng gió và quan sát. Thật là một cảm giác kỳ lạ. Có thể ngồi thảnh thơi hóng gió ở rất sâu trong lòng địch. Mà tại sao mình lại ở chỗ này nhỉ? Xa cách với mọi thứ thân quen, xa cách mọi người. Sao mình ở một nơi chẳng ai hay biết có mình. Giá như mình có chuyện thì sẽ chẳng còn lại dấu vết gì!
   Tôi không cảm thấy buồn mà chỉ nghĩ về cái logic của chiến tranh. Không còn gì là bình thường. Kể cũng lạ ! Tôi không thấy ngán, cũng không sợ chết mà thấy có vẻ như mình đang đùa chơi với sự sống và cái chết. Mà, sao vẫn cảm thấy thanh thản lạ. Phải chăng đó là logic cho ta sức sống. Tuổi trẻ của chúng tôi  đi vào chiến tranh có phải đều như vậy? Sự gian khổ hay ác liệt không tước đi hết mọi thứ trong mỗi người lính. Những giây phút tĩnh lặng vẫn trả lại cho họ tất cả. Thật không vậy? Không! Có một thứ không bao giờ được trả lại. Đó là những người thân thiết đã nằm lại đâu đó trong dòng chảy thác lũ của cuộc chiến. Đó là sự day dứt mà những người lính không bao giờ thoát khỏi. Đã bao năm rồi. Vẫn vậy!
   Vượt dẫn chúng tôi đi trên con đường mòn. Cậu rất quen con đường này cứ như ngày nào cậu cũng đi trên đó. Chúng tôi đi rất từ từ, vừa đi vừa quan sát xung quanh, nhất là phía đường 1. Nơi đó có ánh đèn, nơi đó có mẹ và em Vượt. Những người dân không được ở làng xóm của họ mà phải ở trong ấp. Cũng may chỉ là "ấp dân sinh" chứ không phải là "ấp chiến lược" như những năm về trước. Ban ngày, dân có thể tương đối thoải mái ra ngoài đi làm, đi lấy củi hay về thôn xóm cũ.
   Chúng tôi tới một vùng đất thấp. tôi tróc lưỡi để Vượt dừng lại và hỏi:
-  Mình đi đâu đây?
- Đây là Phú Long thôn em. Em qua nhà lấy ít đồ.
Gọi là thôn Phú Long nhưng bằng địa, không có mái nhà nào. Dấu tích còn lại chỉ là những nền nhà đất trơ trọi. Đâu đó còn sót lại mấy cây mít. Cái giống mít sao mà sống dai dẳng, kiên cường vậy. Dù gãy hết cành, thân mình đầy vết mảnh bom pháo, chồi mít vẫn nhú ra, mãnh liệt. Thấp thoáng  mấy dặng duối, xơ xác . . .
-  Nhà em nè ! Nói rồi, Vượt nhặt mảnh tôn, đi lại phía sau mảnh đất. Trước đây, chỗ này là mảnh vườn ở đầu chái (nhà ở Quảng Trị bao giờ cũng có 4 mái kể cả hai bên chái nhà). Cậu vục mảnh tôn xuống đất, chỉ cào một lớp đất mỏng đã thấy lôi lên hai thùng đại liên Mỹ. Một thùng đựng toàn đậu phộng với đậu xanh còn thùng kia có cơm sấy (của lính ngụy) với bột ngọt và vài thứ linh tinh nữa. Chắc là thương con, ban ngày má cậu lên đây bỏ đồ cho cậu. Vượt lấy một ít đậu phộng và gói bột ngọt cho vào gùi rồi lại chôn hai thùng đạn, khoả đất như cũ.
-  Đi hè !
Ôi ! "Làng quê, xóm mạc đâu còn!  giờ đây chỉ là những nền đất trơ trọi. Có xót lại vài cây ăn trái, hay hàng rào cây thì cũng xơ xác hết cả".  . . .

 . . . . (còn nữa)

[lixeta]

Quê TTNL viết hay quá!
Lại nhớ "Bình Trị Thiên khói lửa" của Nguyễn Văn Thương:
"...Làng cháy, cây héo khô. Đồng nương nồng hơi súng. Xa tắp còn đâu bóng lúa xanh. Nhà thiêu nền trơ đất. Người đi lòng u uất. Sôi cháy máu căm hờn trào dâng..."

Tặng quê:
http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=e3EQXnqBSG

[vitính]

nhà ở Quảng Trị bao giờ cũng có 4 mái kể cả hai bên trái nhà

Nhà ở quê tôi đây, Hải Thọ. Cái nhà này chuyển làm nơi thờ nên thêm một cái hiên đằng trước. Phần nhà có một gian hai chái nên có 4 mái đúng như bác TTNL nói. Quê tôi gọi là "nhà vuông" vì chiều rộng bằng chiều dài. Cấu trúc nhà gỗ, kiểu "rường" của Huế nhưng vì chỉ có 1 gian giữa nên không lên hạng rường được. Chuyến từ Đà Nẵng đi ra bằng đường HCM nên không đưa bác Lixeta ghé nhà tôi, PQ thì có chuyến Huế trước kéo dài ra ghé nhà tôi rồi.

[TichTuongNhuLe]

nhà ở Quảng Trị bao giờ cũng có 4 mái kể cả hai bên trái nhà

Nhà ở quê tôi đây, Hải Thọ. Cái nhà này chuyển làm nơi thờ nên thêm một cái hiên đằng trước. Phần nhà có một gian hai chái nên có 4 mái đúng như bác TTNL nói. Quê tôi gọi là "nhà vuông" vì chiều rộng bằng chiều dài. Cấu trúc nhà gỗ, kiểu "rường" của Huế nhưng vì chỉ có 1 gian giữa nên không lên hạng rường được. Chuyến từ Đà Nẵng đi ra bằng đường HCM nên không đưa bác Lixeta ghé nhà tôi, PQ thì có chuyến Huế trước kéo dài ra ghé nhà tôi rồi.

   Nhà bác ViTính có khác ngày ngày xưa. Ngày ấy thường mái lợp tôn chứ không có ngói như bây giờ.
   Hôm 27/7/2009, ae có về thăm nghĩa trang xã Hải Phú. Hôm đó xã có tổ chức viếng mộ liệt sỹ, rất đông bà con và các cháu thiếu niên. Ae cũng chỉ thắp hương được một số ít ngôi. Không biết tại sao, khi về thăm đồng đội bao giờ tôi cũng tự nhiên tách ra khỏi mọi người, ngồi thu mình vào một xó, lòng nặng trĩu. Rồi, không còn cảm giác nắng, gió gì nữa như người lên đồng, tôi đi dọc theo các hàng mộ, nhìn suốt một lượt. Ở nghĩa trang này cũng hầu hết các mộ "chưa biết tên". Cho đến khi mọi người gọi lên xe, thì lần nào tôi cũng không kịp chạy lên tượng đài để thắp hương. Nhìn lại những bức ảnh ae chụp tôi thì hầu hết đang ngồi cạnh mộ một ae "chưa biết tên". . .
   Năm ngoái tôi cũng chưa có dịp vào một nhà nào ở Hải Phú.
   Mong có ngày trở lại Hải Lăng. Giá mà được vào Hải Thọ, nhà của bác ViTính thôn Diên Xanh thì hay quá ! 

[TichTuongNhuLe]

CHUYỆN V: MỘT CHUYẾN LUỒN SÂU . . . .(tiếp 6)
   Chẳng mấy chốc đã đến địa điểm chúng tôi lựa chọn làm điểm quan sát. Một vị trí nằm ở đầu mỏm của một dải đất bằng trên bình độ 20 mét (dân xây dựng hay dân trắc đạc gọi là đường đồng mức, chúng tôi gọi là đường bình độ). Phía trước mặt dốc thoai thoải xuống ruộng, vị trí quan sát không bị vướng bất cứ vật cản nào, quá đẹp! Chỉ cần tìm được chỗ ẩn nấp kín đáo là xong.
   Chúng tôi đảo qua các bụi cây lúp xúp rải rác trên mỏm đất, phải tìm vài chỗ để nếu có động có thể di chuyển từ điểm này qua điểm khác giữa ban ngày mà khả năng lộ là ít nhất. Các bụi cây lúp xúp ở đây là những bụi có rất nhiều loại cây, chen lẫn cỏ tranh với cây mâm xôi, một vài cây hoa mua với cây "huân chương" (lá cây này có lông, hồi trẻ con, chúng tôi thường dán lên ngực làm huân chương), rồi có cây gì đó quả tròn, thân rất nhiều gai, khi có quả cây còn rất ít lá, cả cây bông lau nữa, . . .Cũng đủ rậm rạp để ẩn nấp được.
   Chúng tôi chui vào giữa bụi rậm, vắt cây lá thành một cái vòm nhỏ, rất kín đáo, bên ngoài khó có thể nhìn thấy có mấy chú Vi-Xi bên trong (VC: Việt Cộng). Vì cây khá thấp nên phía trên đầu không được kín cho lắm. Nắng chết đây, được rồi, lúc đó hãng hay! Xong việc, mọi người chui ra ngoài nghỉ ngơi, chờ trời sáng.
   Các ấp không còn ánh đèn, trên đường cũng không nhìn thấy xe chạy nữa. Mới biết về đêm, ở sâu trong lòng địch mà chúng vẫn sợ không dám đi trên đường. Có thể du lích hay bộ đội địa phương thỉnh thoảng phóng một quả B40, 41 rồi rút chạy, chẳng biết đường nào mà lần (Bác Phong Quảng còn choảng cả cối 82 mới kinh chứ !).
   Tờ mờ sáng, đã có những chú chim (lại là chim) ríu ra ríu rít đâu đó, rồi đến lũ chiền chiện cứ vút lên lại liệng xuống, vừa liệng vừa kêu chíu chít không lẫn vào đâu được. Lũ này, buổi sáng, chưa kiếm ăn mà đang chơi đùa đấy. Chúng tôi chui vào bụi cây, tranh thủ ăn lương khô và uống nước. trời sáng hẳn sẽ phải làm việc rồi.
   Sư đoàn có một tiểu đội trinh sát kỹ thuật (gọi là A12, trước đó thuộc C20 sư đoàn) chuyên môn nghe lén điện đàm của địch. Mỗi tiểu đội địch có một máy điện đàm PRC-25. Chập tối chúng phải báo cáo vị trí đóng quân của tiểu đội lên đại đội. Rồi cứ thế đại đội lại báo cáo lên nữa. Vị trí của địch sư đoàn nắm rất rõ. Chúng tôi luồn sâu mục đích chính là vẽ lại cảnh thực quan sát được (gọi là cảnh đồ), coi như mắt của tư lệnh kéo dài xuống tận đây. Chúng tôi cũng phải vẽ sơ đồ nữa. Tuy nhiên, chỉ được một phạm vi hẹp. Nhưng điều đó rất quan trọng nếu khu vực vẽ trên sơ đồ là khu vực tác chiến vì sơ đồ mô tả chi tiết hơn nhiều so với bản đồ và so với báo cáo tọa độ địch mà ta nghe lén được.
   Đã có những tia nắng đầu tiên hắt thẳng vào ống nhòm. Những mái nhà tôn trong các ấp đã hiện rõ, sáng bàng bạc lấp loá. Đã nhìn thấy xe cộ chạy trên đường, cả ô tô, xe lam và nhiều nhất là HonDa (Hồi đó cứ xe máy là mọi người đều gọi là HonDa tất, chắc cũng chả sai bao nhiêu). Điểm gần đường QL1 nhất chỉ cách chúng tôi chừng 2 cây số, đường sắt chỉ cách 1 cây. Nhìn về phía bắc, ngay từ lúc chưa sáng, tháp chuông nhà thờ La Vang là nhìn thấy đầu tiên vì nó cao vượt lên hẳn. Hồi chưa ngừng bắn, nhiều anh em trinh sát cứ thắc mắc tại sao nhà thờ La Vang và một chòi canh ở Ái Tử không bị bắn đổ. Thì ra đó là các vật chuẩn mà địch giữ lại để căn chỉnh pháo. Nhà thờ thì đã bị bom pháo đánh tan tành, chỉ riêng tháp chuông là vẫn đứng sừng sững.
   Tôi bắt đầu vẽ cảnh đồ, phải chia làm ba mảnh vì dài quá. Tôi vẽ cảnh đồ trên giấy cuộn của Mỹ, màu vàng nhạt, chiều ngang khổ giấy chỉ 30 cm, nhưng dài vô tư.
   Được một chập, bỗng nghe tiếng người líu ta líu tíu từ phía các ấp đi lên, toàn tiếng con gái, nghe thật dễ chịu, mềm cả lòng !? Vượt nói:
-  Đi kiếm củi đó !
. . . . (còn nữa)

[vitính]

Mong có ngày trở lại Hải Lăng. Giá mà được vào Hải Thọ, nhà của bác ViTính thôn Diên Xanh thì hay quá !  

Khi nào có chuyến đi chơi qua quê tôi sẽ rủ bác nhé. Ngay nghĩa trang huyện Hải Lăng, theo thống kê, cũng có vài LS cùng trường chúng tôi ngày trước, đâu đó cùng lứa Chinh lốp Quy Nhơn.
Nhà cũ đã bị bom đạn phá mất, sau 75 bố tôi về dựng lại cái cấp 4. Cái nhà bác thấy trong ảnh là mới cách đây vài năm chúng tôi mua khung nhà cũ trong làng dựng lại trên nền cũ có thêm thắt một chút. Đất cát Hải Thọ mà tôi mang bưởi Diễn về trồng thấy tốt lắm, nhiều quả qua vài mùa rồi mà người nhà vẫn không biết mùi vị thế nào vì trẻ con nó vui chơi mất. Nhà thờ có ai ở đấy đâu.

[Phong Quảng]

Mong có ngày trở lại Hải Lăng. Giá mà được vào Hải Thọ, nhà của bác ViTính thôn Diên Xanh thì hay quá ! 

Khi nào có chuyến đi chơi qua quê tôi sẽ rủ bác nhé. Ngay nghĩa trang huyện Hải Lăng, theo thống kê, cũng có vài LS cùng trường chúng tôi ngày trước, đâu đó cùng lứa Chinh lốp Quy Nhơn.
Nhà cũ đã bị bom đạn phá mất, sau 75 bố tôi về dựng lại cái cấp 4. Cái nhà bác thấy trong ảnh là mới cách đây vài năm chúng tôi mua khung nhà cũ trong làng dựng lại trên nền cũ có thêm thắt một chút. Đất cát Hải Thọ mà tôi mang bưởi Diễn về trồng thấy tốt lắm, nhiều quả qua vài mùa rồi mà người nhà vẫn không biết mùi vị thế nào vì trẻ con nó vui chơi mất. Nhà thờ có ai ở đấy đâu.

Đợt này qua Diên Sanh , em làm ít bột và củ ném. Bác Vi Tính chuẩn bị " Trận Địa ", em đến thao tác " Cháo bột Diên Sanh " mới bác TTNL. Hồi đó bác TTNL xuống Hải Phú, Hải Thọ, vùng địch chắc không thể ăn được món này vì làm khá cầu kỳ.