Những chuyện không thể quên - Cười ra nước mắt (Phần 2)

[TichTuongNhuLe]

Đúng là có 2 lớp bao nilon màu xanh, dày và chắc, trên có in chữ gì đó, nhưng bác TTNL gọi là màu "cn" thì hơi nghi.

       Bác 6971 quên rồi, có hai loại bao nylon rất dày. Một loại màu xanh lá cây xẫm, loại này rất nhiều. Một loại màu cứt ngựa, rất ít, chữ Trung Quốc in bé hơn, loại này gạo ngon hơn hẳn loại kia. Mấy thằng đi bắt xe không biết tình cờ hay cố tình chọn được xe gạo ngon.

[fddinh]

Cứ gọi là san sát (không biết ông em rể và cô em gái làm ăn thế nào ?)

Em xin chen ngang tí, 3 người nằm chung giường mà 2 người kia vưỡn làm ăn tốt, nữa là bác nằm dưới đất thì sao biết trên giường làm gì, hì hì....

[SaigonGuider]

   ...Bối cảnh chụp ở vùng sông nước nên ăn mặc “thiếu vải” tí chút cũng không ảnh hưởng nhiều đến tính thẩm mỹ, như đi tắm biển thôi mà...
  ...
     Ngoài lề tí mong bác TTNL bỏ quá cho.

Vâng, Bác TTNL cho em xin tí chút ngoài lề nhé...
@nguyenquochung: Nếu Bác biết rằng, các tù binh ở phía bên kia được trao trả tại sân bay Lộc Ninh đều ăn mặc tươm tất và trong bọc mỗi người còn có thêm một bộ đồ dự phòng - dẫu cũng có mặt giám sát của "đại diện QS 4 bên" nhưng không thu hút nhiều nhà báo phương Tây, bởi sự đơn giản vì chỗ đó không phải là khu DMZ mở rộng
Nếu Bác có thể đọc những thông tin hình ảnh của phía bên kia thời điểm ấy thì cũng sẽ biết "về đồ đạc để mặc-trong-ngày-trở-về" - đã phải có nhiều bàn thảo dàn xếp của các bên trung gian lắm rồi đó chứ!
Nếu Bác biết rằng - anh em ta ở Thạch Hãn - không thể mang trên mình bộ đồ "bộ đội chính quy" và lại càng không thể mặt bộ đồ "quân giải phóng Miền nam" (dù rằng ta đã khéo đặt BCH MTGPMN tại Cam Lộ rồi đó chứ!) - nên cuối cùng, giới hạn được đặt ra giữa dòng sông, không có ai "phía bên kia" được "lội nước" để rồi đặt chân lên bờ bắc Thạch hãn ngoài anh em ta cả...

...thì Bác sẽ hiểu những dzích dzắc ngóc ngách của "mặt trận không-tiếng-súng" nhà ta có những điều gì - mà nay ta chỉ dùng mấy chữ "khéo léo, tài tình" để nói về điều ấy thôi! Cũng như bác nhà báo Nhật kia thì cắm cúi cách đó vài trăm mét để lo chụp tấm hình nọ!

(còn nhớ, cũng ngay trong thời điểm ấy, có những loạt hình tù binh phi công Mỹ ở Hỏa Lò mặc áo thun lót ba lổ bộ đội, đánh bóng chuyền...)
Mở rộng thêm để minh họa... chúng ta hẳn là không ai không biết những chuyện về lá cờ, dàn loa, đấu cờ tướng, đánh bóng chuyền, nói thành ngữ, mời trà, chúc Tết... giữa hai bên đồn bờ giới tuyến cầu Hiền Lương

- - -
Tuy nhiên, ở đây, ngay trong topic này, khi "Những câu chuyện không thể quên..." ở đoạn thành cổ được kết thúc bằng hình ảnh đổ nát của thị xã Quảng trị - lẽ ra ta chờ tiếp mạch chuyện "làng Quật Xá" của Bác TTNL thì bạn lại kéo vào một hình ảnh một khu phố trước thời điểm phản công của địch...
Nên em mới "nhắc khéo" về tấm ảnh của nhà báo Nhật kia ở thời điểm sau chót nhất - hoang tàn, đổ nát... (như tấm ảnh Corbis của Bác đã có chú thích)

Việc "khèo thêm" hình ảnh trao trả tù binh - cũng chỉ là cớ cho có dịp này, vì biết chắc Bác sẽ 'xin ngoài lề", để em được trần tình cùng Bác một góc nhìn và cách sử dụng của lớp hậu bối chúng ta về những hình ảnh mang tính lịch sử - không đơn giản chỉ là "Nhộn phết" hay "...như đi tắm biển thôi mà..." Bác nhé!
Nói thật tình, khi viết góp chi tiết với "nhà cụ" Lixeta về việc "có chiếc trực thăng đỗ trên bãi, bên phải, sau khi qua cầu Trần Hưng Đạo... ở thị xã Phan Thiết" - thì nhà em đây chỉ vin vào cái "chính xác" đơn giản nhất "là vì phía bên trái, của chỗ đó, là dãy nhà buôn của... chính nhà SGG em nè - Hãng xuất nhập cảng nước mắm Hồng Đức, nhà tư sản nổi tiếng trong giới cảnh sát ngụy vì "luôn bị đứt dây trôi tàu vào bãi cát Hàm tân" (tại sao thế? há còn ai biết!)

Vâng! tiếp cận, hầu chuyện với những chứng nhân - khơi gợi để nghe được nhiều chuyện ly kỳ nhất cũng phải biết cách...

Và bây giờ, xin chúng ta trở lại với làng Quật Xá - với câu hỏi còn để lửng: "Anh nuôi của Bác TTNL đi chợ Bến Quan hay chợ Quảng Bình vậy hè?"

@fddinh: ui giời! còn nợ Bác câu chuyện "ông ngoại em ở rừng 125" - đợi đến lúc giải lao giữa mạch "Chuyện làng Quật Xá" nghen Bác!

[TichTuongNhuLe]

Và bây giờ, xin chúng ta trở lại với làng Quật Xá - với câu hỏi còn để lửng: "Anh nuôi của Bác TTNL đi chợ Bến Quan hay chợ Quảng Bình vậy hè?"

       Bác SGG !  Đơn vị tôi nhiều lần cử người ra Quảng Bình mua thực phẩm. Tôi không được đi lần nào một phần là phải cử người to khỏe, mang vác được nhiều. Phần nữa vì ở xê hai mươi chúng tôi chỉ có hai thằng "binh địa" là 6971 và tôi nên có nhiều việc phải làm sau ngừng bắn như : Đi vẽ toàn bộ tuyến chốt giáp ranh ta địch, vẽ lại các căn cứ cũ của địch, vẽ tài liệu cho ban 2, vẽ phục vụ tổng kết của sư đoàn, phóng vẽ bản đồ lớn cho phòng tham mưu, . . . Nhưng những đứa đi mua thực phẩm đều bảo là ra Lệ Thủy. Vùng này trù phú, chăn nuôi, trồng trọt khá.

[sauchinbaymot]

Và bây giờ, xin chúng ta trở lại với làng Quật Xá - với câu hỏi còn để lửng: "Anh nuôi của Bác TTNL đi chợ Bến Quan hay chợ Quảng Bình vậy hè?"

Khổ, ngôn ngữ Việt nó thế đấy. Đi chợ, là chạy ù ra mua mớ rau, mua cân lòng, dăm bước chân đến vài cây số. Ngồi quanh bàn nhậu, lấy thực đơn ra: "thôi mày đi chợ đi", nhưng chả phải đi bước nào. Còn "đi chợ" của bác TTNL là phải mang theo cái ruột tượng gạo, đủ ăn khoảng 1 tuần. Đi 2 hay 3 người. Mua cũng phải nhiều, chứ mua ít thì chỉ đủ cho mấy người đi mua ăn từ chợ về đến nhà. Ví dụ, có lần thấy mấy anh nuôi đi chợ mua về 2 con bò. Vừa có thịt bò ăn, nó lại thồ hàng giúp nữa, mấy bố anh nuôi lại còn được cưỡi từ Lệ Thủy về. Khôn thật. 

[vitính]

Còn "đi chợ" của bác TTNL là phải mang theo cái ruột tượng gạo, đủ ăn khoảng 1 tuần. Đi 2 hay 3 người.

Bác PQ kể chuyện tổ 3 người mất một tuần, từ VN sang tận Lào mới xin được... hom sắn về trồng 

[SaigonGuider]

khà khà... thật ra thì chợ cầu Bến Quan - cách chỗ đóng quân của mấy anh theo đường 15 cũ tầm 35km - lúc ấy coi như thuộc "phần thương mại" của Lệ Thủy rồi - vì dầu trên đất Vĩnh Linh nhưng Hồ Xá lúc đó cũng chả có gì ngoài ba trạm cảnh báo xe qua Ba Dốc (Bá dốc này là ba dốc bên kia vĩ tuyến chứ không phải phía Dốc Miếu trong này)

Thằng em hỏi thế vì vừa để kéo tiếp câu chuyện - mà cũng vì vừa hỏi nhóng xem các anh có đi ra chợ ấy chơi không mà!
Bởi năm 2003... ăn nằm nhiều ngày trên đường Trường Sơn đoạn Atép-Hiên-Giằng - em có quen với vài bạn chuyên gia CuBa sang hỗ trợ ta làm đường HCM... có một cô nàng (?) khoe một tập ảnh của bố ngày xưa được Fidel cử sang làm đường cơ giới ở đoạn Quảng Trị... trong đó, những ảnh chợ cầu bến Quan dễ làm ngất ngây hồn người với áo yếm tứ thân và trang phục người dân tộc nữa...
Thế mà nhiều năm sau này... tìm hỏi, thì không một nhà văn, nhà báo, nhiếp ảnh quân đội nào nói đến chỗ này... lạ thật! (trừ một bác CCB già, đoạn 95-97 làm bảo vệ cho địa đạo Vịnh Mốc, xác nhận thêm là cả bà con Vịnh Mốc cũng phải đi chợ này!)
Cuối cùng, SGG em tự kết luận rằng, cái đoạn ấy - do vẫn còn lo pháo hạm Mỹ, cầu Hiền lương còn đang làm lại... nên "đường chính" của ta vẫn nằm trong Hướng Hóa - nên chăng các tay "sáng tác" cứ theo đường Đakrong vào nam mà chẳng ai để ý đến đoạn Bến Quan-Bến Tắt này...

ùh! mà quên mất - SGG em cứ "nằm lòng" ông TTNL nhà mình là... nhà văn - nên cứ đè ra mà hỏi tới
hihi... tiếp đi Anh...

---
p/s: éééét.... zzzz.... Nói đến Lệ Thủy... thì Bác vitính xuất hiện kìa 

[nguyenquochung]

     Trính: TTNL
"Khi được trả về, lập tức trút bỏ áo tù để về với đồng đội"
     Trích: 6971.
Khi trao trả, (phần lớn) tù binh chủ ý vứt bỏ những thứ đó để về với tự do. 
                                                                       .....................................................

 Hoàn toàn chính xác! cảm ơn bác TTNL và 6971 đã hiểu ý em.

[TichTuongNhuLe]

.

CHUYỆN XIII     LÀNG QUẤT XÁ   (tiêp 4)

       Chúng tôi nghỉ buổi chiều rất sớm sau một ngày lao động cật lực. Xóm Xê Hai Mươi ở sát bờ sông. Không ai bảo ai, tất cả đều nhào xuống bãi tắm (xem trên bản đồ ở dưới, bản đồ đã post ở trang 12 của topic này). Nhanh thật, mới ngừng bắn mà nhu yếu phẩm đã có đủ thứ, xà phòng Liên Xô 72%, thuốc đánh răng (lúc đó chưa gọi là kem đánh răng),khăn mặt nhuộm màu lính, thuốc lào, thuốc lá, . . . có thằng tắm ùm ùm rồi mới giặt, có thằng giặt xong, vắt kỹ rồi phơi trên bãi đá rồi mới tắm. Lính vừa tắm giặt vừa đùa nghịch, rộn rã cả một quãng sông. Quãng sông này lòng sông toàn đá, nước trong vắt. Gần bờ, nước chảy lắt lẻo qua những kẽ đá tảng. Muốn ngâm mình thì phải lội ra xa một chút. Gần bờ, mấy tảng đá to làm phản giặt, tha hồ mà chà xát, tha hồ mà đập.  

       Đứng dưới sông, nhìn về hướng tây, núi cao ngân ngất, có đoạn hai bờ núi dốc thẳng xuống sông. Ánh Mặt Trời chiếu chếch qua khe núi, trải thành một dải xanh vàng trên đám cây cối xanh xẫm um tùm. Một vài tia nắng lấp lóe qua tán lá cây. Bạn phải dơ tay ra chắn các tia nắng mà ngắm nhìn cảnh núi rừng, . . . Đẹp ! hùng dũng, xốn xang lòng người !

-   Ối ! chiệc chiệc ! Cá nó rỉa chúng mày ơi !
-   Đâu ?
-   Đây này.
-   Sao chỗ tao không có ? À, mày bị ghẻ nên cá nó mới bâu vào đớp.
-   Mày còn ghẻ hơn tao. Mày ghẻ quá, lên mùi, cá nó sợ không đến đâu.
 
       Càng lúc càng nhiều cá ở đâu ra không biết, từng đàn. Tinh giống cá bằng ngón tay, dài dài. Giống cá suối nhanh và mạnh. Không thằng nào là không bị cá rỉa. Lúc đầu bị rỉa hơi giật mình. Giống này rỉa đau chứ không như giống cá rỉa trị liệu ở một số điểm du lịch bây giờ. Mấy thằng có vết lở loét bị cá rỉa đau quá, vừa tắm vừa đuổi cá. Những thằng khác cũng bị rỉa đau nhưng vẫn mặc kệ. Mấy thằng ra vẻ thông thạo cãi nhau về tên của giống cá rỉa, thằng bảo cá nọ, thằng bảo cá kia, viện đủ lý lẽ dẫn chứng, không phân thắng bại.
-   Thôi chúng mày không biết thì để tao bảo cho mà biết. Có thế mà cũng không biết.
-   Mày bảo cá gì ?
-   Bọn mày thấy nó có bé không ?
-   Ừ !
-   Vậy là cá tép. Nó lại rỉa. Thì tên nó là "tép rỉa" chứ còn gì.
-   Ồ ồ . .ì . . .
-   Thôi nhanh mà về ăn cơm, hôm nay ăn tươi, có thịt bò, lúc nãy tao vừa thám thính được.
-   Về là về thế nào ? mày ngu lắm ! Chị em đang ra tắm kia kìa.

       Bà con trong làng Quất xá bây giờ mới đi tắm. Đàn ông, đàn bà, trẻ con, các út nữa. Từng tốp, từng tốp đang đi từ trong làng ra.

       Đám lính trẻ bớt ồn ào đi đôi chút. Thằng nào thằng nấy liếc mắt về bãi đá phía dưới, chẳng xa chỗ chúng tôi tắm là mấy.
-   Này cẩn thận không có mọc lẹo ở mắt đấy.
-   À ! Cái thằng mắt ve này, mày nhìn gái từ bé lên lẹo mãi nó mới thành ra ve. Bây giờ sợ rồi hả ? Thôi mày chuồn trước đi !

. . . (còn nữa)

[TichTuongNhuLe]

.

CHUYỆN XIII     LÀNG QUẤT XÁ   (tiêp 5)

        Chiều muộn, sau khi cơm nước xong TBH, SauChinBayMot và tôi thường đi dạo trên con đường làng. Con đường đất dẫn chúng tôi ra cánh đồng, đường Quốc lộ số 9 ngay kia. Mặt Trời đã khuất sau đỉnh năm bốn bốn. Ráng chiều đỏ hắt lên từ sau dãy núi. Cái núi già nguyên sinh trở nên sẫm màu thăm thẳm. Quay lại nhìn về phía làng. Một cảnh tượng thanh bình đến lạ lùng. Những dải khói lam chiều mỏng mảnh uốn lượn nhẹ nhàng bốc lên từ những mái nhà lẩn khuất sau rặng tre ngà. Lạ thật ! Sao chỉ có những buổi chiều thanh bình như thế này mới thấy màu khói lam ngăn ngắt như vậy nhỉ ?  Nhà ai đó kia?  Rặng duối rậm rạp, hàng cau cao vút. Thấp thoáng sau những cây mít là những giàn trầu biêng biếc xanh.

       TBH học hết năm 2 khoa toán ĐHSP còn SauChinBayMot và tôi cũng vừa hết năm thứ nhất khoa vật lý ĐHTH. Chúng tôi nhập ngũ cùng một ngày 6/9/1971. Mới hơn một năm thôi mà sao biết bao nhiêu chuyện. Chuyện nắng chuyện mưa, chuyện vui chuyện buồn, chuyện sống chuyện chết. Cuộc chiến ác liệt ở Quảng Trị chỉ là vài ba tháng thôi, nhào nặn chúng tôi thành những người hoàn toàn khác. Thỉnh thoảng tôi liếc ngang nhìn hai người bạn. Vẫn trẻ thế nhưng sao dày dạn, rắn giỏi, từ tốn, đĩnh đạc và bao dung. Dường như tất cả cái mãnh liệt của trai trẻ đã lẩn vào trong. Hai người bạn tôi đây đã trở nên đẹp lạ ! Nét đẹp của những người lính chiến, như những bức tượng đồng ngạo nghễ. Trong lòng tôi không khỏi không ngưỡng mộ mà thốt lên: “đẹp thật !”

       Có hôm cả ba đứa đều có thư. Chúng tôi vừa đi vừa đọc thư rồi trao đổi cho nhau. Hồi hộp nhất là khi đọc thư của TBH vì đó thường là thư của một người con gái ở rất xa, mãi bên trời tây. Tình bạn của hai người vừa trong sáng vừa lãng mạn vừa đằm thắm. SauChinBayMot và tôi có cảm tưởng đang được lần giở từng trang tiểu thuyết của một chàng lính dày dạn trong chiến trận giống như Bolkonsky và một tiểu thư như Natasha nhà Rostov trong tiểu thuyết “Chiến Tranh và Hòa Bình” của Lev Tolstoy vậy. Một mối tình bay bổng, thoát khỏi thực tại ác liệt của đời lính chiến. Mối tình thơ mộng. Nỗi nhớ dịu ngọt. Niềm ngưỡng vọng xa xôi, chắp cánh cho anh bay lên cao, dường như thoát khỏi những lăn lộn dập vùi nơi chiến địa khốc liệt này.

       Buổi tối ở Quất xá chúng tôi thỉnh thoảng mới phải sinh hoạt. Lần đầu tiên sinh hoạt trung đội sau ngày ngừng bắn, anh Thêm b trưởng bắt ae ra xóm Xê Hai Mươi. Lính tráng đi bộ từ trong làng ra vừa đi vừa lầm bầm khó chịu. Chỉ có vài đứa có đèn pin nhưng cũng may, trăng nhạt đầu tháng cũng vừa đủ để đi trong làng mà không đâm vào bụi rậm hay lăn xuống hố.  Trung đội ngồi ngay trên bãi cỏ lớn to bằng nửa cái sân bóng đá. Đây sẽ là sân trung tâm của dại đội. Anh Thêm phổ biến tình hình, lên dây cót về kỷ luật và công tác dân vận xong thì chuyển sang phần văn nghệ.

       Mảnh trăng khuyết đã chênh chếch chiếu xuống sân cỏ. Thằng Thìn nổ bài đầu tiên “Tình Ca”, thằng An vừa đánh ghi ra vừa hát bài gì tôi không nhớ tên: “ Trăng lại chiếu sáng trên lưng đồi, ánh trăng/ Lung linh bên hàng dừa xanh êm đềm/ Biển rộng ơi nghe chăng lời hát ân tình . . . .”.  Hết mỗi bài, lính tráng vỗ tay và hò hét rất to. Cuối cùng là hát tập thể. Đùn đẩy nhau mãi, cuối cùng thằng Thìn phải lên “cầm càng”. Tiếng bên dưới nhao nhao í ới:
-   Ta là con của bố ta mẹ ta đê . . .
-   Đêm nay trên đường hành đê . . .
-   Vùng lên đê . . .
Thằng Thìn phải quát lên chúng nó mới chịu yên :
-   Được rồi, bây giờ mọi người hát bài “Vùng lên” nhớ ! Nào thôi, bắt đầu nhớ ! Tôi bắt giọng, mọi người hát theo nhớ !
 
Thằng Thìn đằng hắng mấy tiếng rồi cất giọng, rất to :

         “Ôi xương tan, máu rơi . . . “  hai – ba . . .

. . . (còn nữa)