Căn cứ quân sự Cam Ranh

[qtdc]

(tiếp)


Ảnh: A.S.Berzin, tư lệnh sư đoàn 10 (1977-1982).

"...15 tháng 3. Như đã dự tính trước trong mệnh lệnh chiến đấu, "Vishera" vào đúng nửa đêm, ở tốc độ 8 hải lý, lấy hướng 230 độ, bắt đầu di chuyển từ điểm №3 về điểm №4. Chúng tôi lấy vị trí đối với con tàu nổi theo góc hướng 160 độ tới nó, vị trí cách nó 5 kaben, lặn xuống độ sâu 40 m và để tốc độ 8 hải lý.

Suốt đêm chúng tôi bơi theo "Vishera", một lần nổi lên độ sâu tiềm vọng kính trong phiên liên lạc ở vị trí cách tàu nổi 3 dặm. Kiểm tra vị trí của mình dựa vào đèn biển trên đảo Okinoxima. Lúc 10.00 h chúng tôi ra tới biển Hoa Đông, tàu nổi lên trong phiên liên lạc. "Vishera" ở cách chúng tôi 3 dặm. Chúng tôi chính xác hóa thành công vị trí của mình bằng các phương tiện quan trắc thiên văn và phương tiện kỹ thuật vô tuyến.

Báo cáo đến:
Bên trái 9 độ - tín hiệu yếu của radar AN/APS-80.
Ngay lập tức tàu ngầm lặn xuống độ sâu 40 m và đi theo "Vishera".
Chúng tôi đi qua "điểm thứ tư". Tàu "Vishera" quay về hướng ngược lại (về căn cứ), còn chúng tôi tiếp tục tự mình đi.

16 tháng 3. Tiếp tục đi về hướng eo biển Tokara. Có lệnh tới chuyển sang chương trình liên lạc vô tuyến theo phiên hai giờ.
Thời tiết xấu đi: sóng - cấp 4, cấp 5; mây - cấp 10. Trong các phiên liên lạc khó lòng giữ tàu ổn định ở độ sâu tiềm vọng kính - ba lần trượt khỏi độ sâu hơn 10 m, phải thổi khí nén tạo "bọt khí" trong các sitec dằn nước chính TSGB №2 và №8 (ЦГБ  - цистерны главного балласта).

17 tháng 3. Suốt đêm hành trình ở tốc độ sáu hải lý. Tiếp theo là tính toán dòng chảy, nhưng chúng tôi đã suy tính trước rồi. Nổi lên lúc 9.00 h ở độ sâu kính tiềm vọng để chính xác hóa vị trí theo tín hiêu của hệ thống ЬСЖАМ, "lấy vị trí trung bình" - sau một đêm chúng tôi bị đẩy đi xa 14 dặm. Xác định vận tốc dòng hải lưu khu vực này - 2 hải lý.      
Nhận tiếp lệnh chuyển sang chương trình liên lạc vô tuyến theo phiên 12 h, có nghĩa là làm cho cuộc sống của toàn bộ thủy thủ đoàn dễ thở hơn - bây giờ không cần phải cứ 2 giờ 1 lần lại nổi lên độ sâu tiềm vọng kính và ra lệnh báo động.... ."
...........

[qtdc]

(tiếp)



Ảnh: Một thuyền trưởng tàu ngầm Mỹ quan sát qua kính tiềm vọng trong thời gian Thế chiến Hai (en.wiki).

"...Gần tới đảo Tokara, tàu nổi lên độ sâu tiềm vọng kính và xác định trực quan vị trí theo đảo Tokara và Yokohata.
Chúng tôi vượt qua eo biển, và rồi đã ở trong biển Philippin. Nhiệt độ nước ngoài thân tàu - +20 độ C.

18 tháng 3. Nhận thông báo tuần dương hạm "Oklahoma City" đã ra khỏi cảng Yokoshuka.
Từ 4.00 h đến 7.00 h có một đối tượng theo dõi chúng tôi - các đội viên thủy âm phân loại - Cá heo, cá nhà táng, hoặc là một loại âm thanh gì đó không hiểu được.
Tư lệnh sư đoàn chỉ thị coi đó là tàu ngầm nguyên tử Mỹ. Chúng tôi bắt đầu cơ động tránh nó, tàu lặn xuống độ sâu 200 m, lấy tốc độ 16 hải lý. Sau một giờ từ khoang 3 có báo cáo: - Gioăng đèn trần rỉ nước.
Tàu nổi lên độ sâu kính tiềm vọng để sửa chữa khiếm khuyết rồi tiếp tục di chuyển theo lệnh đã ban bố.

19 tháng 3. Về đêm điện kiểm tra đến với yêu cầu chúng tôi báo cáo thời gian nhận, giải mã và báo cáo chỉ huy hành quân trên tàu ngầm (tức chuẩn đô đốc I.I.Verenikin). Đã báo cáo, dù rất không muốn - bất cứ sự truyền điện tín vô tuyến nào cũng gây nguy cơ làm lộ bí mật của con tàu. Vậy mà tại cơ quan tham mưu hạm đội không hiểu sao người ta không nghĩ đến.
Chúng tôi đang gần đến đảo Panafedina. Nó không có người ở. Trên đảo có một núi lửa đang hoạt động, còn năm mươi dặm nữa cách điểm N - một dãy núi đá nổi, tại đó cũng có núi lửa đang hoạt động.
Phó thuyền trưởng chính trị trung tá hải quân S.Zubatykh vào chỗ tôi và kể rằng anh đã thuyết phục tư lệnh sư đoàn lấy buồng tắm có vòi hoa sen trong khoang các cơ cấu cơ khí hỗ trợ làm chỗ hút thuốc không chính thức. "Phòng hút thuốc" không được đề án này (tức đề án 675) tính đến. Đi vào phòng tắm có thể đồng thời một lúc không được quá từ 1-2 người. Quạt thông gió hút khí thuốc ra khỏi phòng tắm, thổi nó qua bộ lọc rồi lại thổi ngược về (chu trình kín). Nhiệt độ trong "phòng hút" ("Курилка") - gần đến +40 độ C. Người ta treo tấm vải trải giường ẩm ướt trong buồng tắm, nó rất nhanh chóng hút đẫm nicotine. Khoái cảm khi hút thuốc trong điều kiện thế này rất đáng ngờ (phó thuyền trưởng chính trị nói ngắn gọn: "Hôi kinh!"). Khi hai người bắt đầu hút, chỉ sau một phút cả hai chìm vào màn sương mù xám xịt. Mặc dù vậy trước phòng hút gần như luôn có người chầu chực (chờ đến lượt).  

20 tháng 3. Chiếm lĩnh xong khu vực № 1.
Cần phải nói rằng K-7 là một tập thể xuất sắc, còn ban kỹ thuật vô tuyến (radar) - đơn vị xuất sắc toàn hạm đội, bởi vậy mới có danh hiệu xuất sắc về phát hiện tàu ngầm và tàu mặt nước... ."
......

[qtdc]

(tiếp)


Ảnh: Máy bay săn ngầm nhìn qua kính tiềm vọng thiên đỉnh.

"...Trong một ngày đêm thành viên thủy thủ đoàn tám giờ liền phải đứng canh gác và có tám giờ để ngủ. Tám giờ còn lại làm các việc như ăn sáng, ăn trưa, ăn tối, uống trà tối, tham gia các hoạt động chung trên tàu và cuối cùng là làm việc riêng. Các sỹ quan sống trong các ngăn buồng 2 và 4 chỗ, còn các hạ sỹ quan và thủy thủ sống trong các buồng 10 và 12 chỗ. Con người thì không ở đâu mà đồng nhất được. Thường thì trên các giường tầng cạnh nhau lại có những con người có tính cách hoàn toàn không hợp nhau.

Trong một cuộc hành quân các chiến sỹ tàu ngầm buộc phải tiến hành kiểu sống ít di chuyển. Bạn ngủ trong các ngăn buồng, rồi bạn đi 20-30 m đã đến vị trí chiến đấu. Không có mặt trời, không có không khí trong lành, không có phụ nữ. Nếu tàu mặt nước làm cuộc hành quân xa, thủy thủ đoàn của nó còn thấy được quang cảnh xung quanh. Trên tàu ngầm không có ai thấy được điều như vậy, thậm chí cả đường đi trên bản đồ hàng ngày cũng chỉ vài người quan sát được, đối với những người còn lại - đó là tài liệu mật. Sau khi đã bơi hàng tuần, con người ta chẳng hình dung được mình đang ở đâu.
21 tháng 3. Trong lúc hành trình chúng tôi vẫn huấn luyện chiến đấu. Hôm nay tiến hành tập luyện cho các sỹ quan tham gia phiên trực và các kỹ sư cơ khí trực về điều khiển bánh lái ngang và việc chuyển sang các vị trí điều khiển dự phòng. Trong kết luận buổi tập huấn tôi kể về sự cố kẹt bánh lái ngang trên tàu K-184.

Việc ấy mới xảy ra một năm trước đây. Tàu đang đi ở độ sâu 100 m tốc độ 20 hải lý. Vì một sai sót bất ngờ xảy ra, bánh lái ngang kẹt ở vị trí 15" theo chiều lặn xuống, do đó độ chênh mớn phía mũi nhanh chóng tăng lên đến 20". Tàu ngầm lặn xuống rất nhanh, gần tới giới hạn sâu - quá nữa sẽ có thể dẫn tới phá hủy kết cấu vỏ bền (прочного корпуса) và đưa nó đến cái chết.
Tất cả xảy ra như trong cơn ác mộng. Tôi lúc đó đang chỉ huy, vì vậy không rối trí mà cũng chẳng sợ hãi được - bản ngã (моё "alter ego") của tôi tách sang một bên và quan sát sự kiện xảy ra, lạnh lùng định hình giây phút: khuôn mặt tái nhợt của thủy thủ trưởng chuẩn úy Buriatchenko ngồi bên cần điều khiển bánh lái ngang, không rơi vào hoảng loạn, gắng làm hết sức mọi việc có thể để điều chỉnh độ chênh mớn đằng lái, chỉ huy trưởng ban tác chiến cơ điện trung tá hải quân Marat Baiburin, đưa bình khí nén (ВВД) cho nhóm sitec dằn chính (ЦГБ); bản thân tôi, ra các khẩu lệnh cần thiết, trong đầu lúc ấy chỉ có một ý nghĩ - vùng lên, thoát khỏi tình thế này.
Lần ấy số phận đã buông tha chúng tôi vì tất cả những hành động diễn ra chỉ trong có toàn bộ 55 giây đồng hồ, và trong gang tấc chúng tôi đã thoát chết.

22 tháng 3. Tại phiên liên lạc vô tuyến kế tiếp có điện đến, trong đó thông báo về cuộc tập trận đang diễn ra của các tàu chiến Hải quân Mỹ gần sát với đường đi của tàu ngầm. Tiếp theo là tọa độ, hướng và tốc độ của tàu chở máy bay săn ngầm "Ticonderoga" và các tàu bảo vệ. Bộ tham mưu hạm đội bắt đầu dẫn đường tàu ngầm nguyên tử mang tên lửa hành trình hướng tới tàu sân bay.
Mục đích việc dẫn đường là hoạt động mà kết quả của nó là tàu ngầm phải tránh khỏi vùng tiếp xúc thủy âm với tàu sân bay, sau đó trong thời bình, dẫn đường sẽ thiết lập sự theo dõi tàu sân bay đó, còn trong thời chiến - giáng đòn ngư lôi - tên lửa.
Tôi tức khắc làm các phép tính để thoát ra tránh tiếp xúc thủy âm với tàu sân bay.
Chúng tôi trợ giúp hoa tiêu đại úy hải quân E.Mazovka và trưởng ban kỹ thuật thông tin vô tuyến thiếu tá hải quân V.Yakus. Để thoát cần phải lặn xuống độ sâu 160 m, tăng vận tốc lên 19 hải lý và xoay qua hướng 120 độ. Tôi ra các mệnh lệnh cần thiết để thi hành quyết định của mình.
Ở vận tốc này tàu ngầm rất ồn và mất hết đặc tính chiến thuật chủ yếu của mình - sự bí mật. Hiểu rất rõ điều đó, tôi cũng biết rằng không thể không làm - thực hiện lệnh của cơ quan tham mưu hạm đội.

23 tháng 3. Việc dẫn đường chúng tôi tới "Ticonderoga" đang tiếp tục. Hai ngày đêm liền đi với vận tốc 19 hải lý. Trong phiên liên lạc vô tuyến nhận được từ đài chỉ huy báo cáo của các trắc thủ radar:
- Bên trái 90 độ - tín hiệu yếu của đài radar định vị trên máy bay "Orion".
Cũng có thể máy bay không phát hiện ra chúng tôi - chỉ đơn giản là nó bận tìm kiếm trong khu vục trách nhiệm tuần tra này.
Dự đoán cho thuyền trưởng trong tình thế này là không thể, bởi vậy ngay lập tức tôi ra lệnh lặn xuống và lảng đi.

24 tháng 3. Dẫn đường vẫn tiếp tục. Tiếp tục xích gần lại tàu sân bay, cứ bốn giờ một lần chúng tôi nổi lên theo phiên liên lạc để nhận chỉ thị mục tiêu. Phân tích đường đi của tàu sân bay chỉ ra rằng, theo tất cả những gì nhìn thấy được, nó sẽ phải đi qua trên một chiều sâu đặc thù nơi bố trí anten hệ thống quan trắc thủy âm của Mỹ theo dõi các tàu ngầm của chúng ta.
Có khả năng hệ thống đó không phát hiện ra chúng tôi, dù cho đã ba ngày đêm chúng tôi đi ở tốc độ 19 hải lý, "gầm vang khắp đại dương".

25 tháng 3. Chúng tôi đang đi ngang đảo Markus thì nhận được điện tín báo vị trí lần lượt của "Ticonderoga", đang cùng bốn khu trục hạm và một tàu tuần tiễu từ từ và đều đặn tiến gần đến chúng tôi.
Hôm qua người Mỹ đã tắt hệ thống đạo hàng vô tuyến "LORAN-A" và "LORAN-C" của mình, hệ thống mà chúng tôi đã vay mượn thành công để sử dụng cho việc xác định vị trí chúng tôi. Giờ đây để làm điều đó, hoa tiêu của chúng tôi chỉ còn nhờ ánh sao trời, mà chúng lại thường bị các đám mây che khuất. Hệ thống đạo hàng vô tuyến của chúng tôi khi đó còn chưa "phủ sóng" những khu vực này... ."
....

[qtdc]

(tiếp)


Ảnh: USS Valley Forge.

"...26 tháng 3. Việc dẫn đường tới tàu sân bay tiếp tục suốt đêm. Nhận được lệnh tập hợp đội hình theo trình tự chiến đấu №2. Với sự giúp đỡ của radar phương vị chúng tôi phát hiện ra pha vô tuyến sóng trung của tàu sân bay: phương vị - 78 độ, tần số - 520 kHz, tín hiệu - "PO". Ngay tức khắc truyền điện tín về bờ báo cáo phát hiện tàu sân bay bởi phương tiện radar của chính mình.
27 tháng 3. Buổi sáng phát hiện tín hiệu đài vô tuyến định vị AN/SQS-23 - tàu bảo vệ.
Nổi lên trên độ sâu kính tiềm vọng, quan sát chân trời - chân trời sạch. Thiết bị kỹ thuật vô tuyến phát hiện được tín hiệu pha vô tuyến sóng trung, cũng như đài radar định vị của các tàu bảo vệ trong chế độ "đơn công".
Nhận được lệnh của bộ tham mưu hạm đội tập phóng tên lửa vào tầu chở máy bay săn ngầm "Ticonderoga",  hướng - 300 độ, vận tốc - 20 hải lý. Chúng tôi được chỉ dẫn tọa độ. "Điện" nhận được - lệnh chiến đấu mà chỉ huy tàu ngầm phải thực hiện trong thời hạn ngắn nhất. Từ "phóng tập" có nghĩa là đạn tên lửa chiến đấu không thực sự được phóng, nhưng tất cả các hành động và thao tác còn lại đều phải như đang trong chiến tranh.
Đang ở trên biển, chỉ huy tự mình phải ra quyết định đối với mỗi mệnh lệnh chiến đấu: đánh giá tình huống, tiến hành các tính toán cần thiết, cân nhắc các phương án hành động, chọn phương án tốt nhất trong điều kiện cụ thể, đặt nhiệm vụ cho các thuộc cấp, tiếp theo phải kiên quyết và bền bỉ thực hiện cho được quyết định của mình, giành lấy thành công và chiến thắng trước đối phương.
Tôi ra lệnh qua hệ thống đường truyền tin trên hạm tàu: "Khẩu đội tác chiến trên hạm - Vào cấp №1". Theo mệnh lệnh, tại Vị trí Trung tâm (ЦП) tất cả quân nhân liên quan đến mệnh lệnh này nhanh chóng tập hợp lại.
Sau khi đọc lệnh chiến đấu, tôi ấn định thời điểm phóng đạn - khẩu đội tác chiến chẳng cần gì hơn, hơn nữa mỗi người đều biết mình cần phải làm gì. Những năm dài phục vụ và thao luyện hàng ngày đã làm họ trở thành chuyên nghiệp và điêu luyện.
Sau vài phút, tính toán đã xong, thông tin cần thiết chuyển lên bản đồ. Chỉ huy ban tác chiến tên lửa thiếu tá hải quân L.Lukashuk báo cáo đã sẵn sàng cho pha tiền khởi động. Sau khi kiểm tra kết quả tính toán trên bản đồ, tôi ra lệnh: "Báo động chiến đấu tập!" ("Учебно-боевая тревога!")

Các quân nhân trên tàu bắt đầu chiếm lĩnh vị trí chiến đấu của mình. Sau vài phút, trợ lý chính của thuyền trưởng A.Tchetyrbok báo cáo con tàu đã sẵn sàng chiến đấu. Nhận báo cáo xong, tôi ra lệnh: "Tấn công tên lửa. Bắt đầu công tác chuẩn bị trước khi phóng".
Chỉ huy ban 2 ra lệnh nạp tọa độ tàu sân bay vào thiết bị điều khiển xạ kích, hướng và tốc độ của tàu sân bay... ."
.........

[qtdc]

(tiếp)


Ảnh: Một tàu Nhật bị ngư lôi tàu Mỹ đánh đắm trong Thế chiến 2, nhìn qua kính tiềm vọng.

"...Đạn tên lửa trong thùng chứa sống lại, "trái tim" của nó lại đập, theo đường truyền đưa máu - "thông tin" về đối thủ vào "bộ não", đối thủ này vài phút nữa thôi nó sẽ phải tìm ra trên đại dương và tiêu diệt.
Chuẩn bị tiền khởi động đã xong, chỉ huy ban 2 báo cáo:
- Đạn sẵn sàng phóng, sẵn sàng cho tàu nổi.
Tàu ngầm bắt đầu nổi lên độ sâu kính tiềm vọng. Sau khi quan sát chân trời và khẳng định chân trời sạch, tôi hạ lệnh:
- Tàu nổi. Thổi khí balat chính (để trút nước ra đưa khí nén vào và nổi lên). Nâng ống phóng!
Con tàu đã ở trên tư thế nổi, các ống phóng từ từ nâng lên.
Trời xanh - không một bóng mây nhỏ, xung quanh - đại dương một màu xanh sẫm, yên lặng.
Đạn tên lửa đã được phóng giả định.
Tức khắc tôi cho chuyển điện báo cáo đã giáng đòn tên lửa vào tàu sân bay. Chúng tôi khẩn trương lặn xuống, hướng - 300 độ, vận tốc - 19 hải lý, chúng tôi vẫn đang duy trì vị trí tương đối của mình với tàu sân bay.
Bộ tham mưu hạm đội cho vị trí tàu sân bay với độ chính xác 70 - 80 dặm.

28 tháng 3. Chúng tôi tiếp tục tới gần tàu sân bay, 4 giờ một lần nổi lên theo phiên liên lạc để nhận chỉ thị mục tiêu. Phân tích di chuyển của tàu sân bay có thể đưa ra kết luận theo những gì thấy được, nó sẽ lại phải đi qua tuyến chiều sâu đặc thù (dải đá ngầm Ramalo), nơi bố trí anten hệ thống thủy âm theo dõi từ xa (các tàu ngầm xô viết). Ngoài ra đã 6 ngày đêm liền chúng tôi đi với tốc độ 19 hải lý, hệ thống này, nhiều khả năng đã phát hiện ra chúng tôi.
Tôi bàn với trợ lý chính về kết quả tấn công tên lửa: tên lửa có "đến được" tàu sân bay không và tọa độ mà bộ tham mưu hạm đội cho chúng tôi chính xác đến cỡ nào?
Trong tiến trình dẫn đường hướng tới tàu sân bay có thể có nhiều lực lượng khác nhau tham gia: cả tàu trinh sát mặt nước, cả tàu ngầm khác, cả máy bay, cả vệ tinh, cũng như các phương tiện trinh sát trên bờ của hạm đội, đã trực tiếp theo dõi tàu sân bay và thông báo tọa độ của nó về bộ tham mưu hạm đội, nơi đó, tại các vị trí tham mưu chuyên ngành, thông tin đó sẽ được bình sai, phân tích, xử lý và chỉ sau đó mới chuyển cho chúng tôi. Sau khi nhận được chỉ thị mục tiêu, chúng tôi mới có khả năng giáng đòn tấn công tên lửa, trong khi vẫn ở trên khoảng cách xa tới tàu sân bay.
Trong tất cả các giai đoạn của quá trình này những người tham gia có thể phạm sai lầm; việc sử dụng thiết bị kỹ thuật cũng không phải là hoàn hảo. Thế mà thông tin vừa chuyển giao thì lạc hậu rất nhanh. Cuối cùng thì tên lửa có thể không bắn trúng đối thủ, mà chỉ huy tàu ngầm có trách nhiệm trả lời điều đó. Trong thời bình, anh ta có thể bị cách chức, còn trong thời chiến - ra tòa án binh.
Bên mạn trái chúng tôi phát hiện tín hiệu làm việc của hai radar định vị của các tàu bảo vệ - tín hiệu yếu.
Trong phiên liên lạc tôi quyết định sục sạo kỹ đường chân trời với trợ giúp của radar định vị trong chế độ "đơn công". Trên màn hình theo phương vị 56 độ khoảng cách 30 dặm tôi thấy một mục tiêu rất lớn - nhiều khả năng, "Ticonderoga". Quyết định thoát ra khỏi vùng tiếp xúc thủy âm và thực hành tấn công tập bằng ngư lôi.
Chúng tôi lặn xuống và tiến gần nữa tới phía tàu sân bay. Các đội viên thủy âm cần phải lắng nghe tàu sân bay hai giờ một lần. Lúc 18h10 tôi cho hạ tốc độ xuống 6 hải lý, sau vài phút các đội viên thủy âm đã nghe được tiếng chân vịt của tàu sân bay, họ đã báo cáo điều này.
Tôi nói qua hệ thống truyền tin:
- Báo động tập. Tập tấn công ngư lôi tàu sân bay.
Các thành viên vào vị trí theo tình huống tấn công bằng ngư lôi. Hệ tính toán tác chiến trên hạm bắt đầu xác định hướng và tốc độ tàu sân bay cùng với khoảng cách tới mục tiêu. Vài phút trôi qua và các tham số cần thiết đã được tính ra, tự động chuyển cho ngư lôi.
Tôi ra lệnh:
- Giàn phóng lôi - chuẩn bị (товсь)!
- Giàn phóng lôi đã "chuẩn" xong (товсь)!
- Giàn phóng lôi - phóng (пли)!
Nếu như đây là thời chiến, ngư lôi đã thực sự rời khỏi ống phóng và bắt đầu lao tới tàu sân bay...
Cuộc tấn công kết thúc. Chúng tôi rời xa khỏi tàu sân bay đến khoảng cách an toàn để báo cáo về bờ.

29 tháng 3. Điện đến từ bộ tham mưu hạm đội: "Chúng tôi giả định các anh đang bị nhóm APUG (АПУГ - nhóm tàu sân bay xung kích) theo dõi. Hãy báo cáo, có bao nhiêu tàu mặt nước, bao nhiêu máy bay theo dõi các anh, radar thủy âm trong khoang tàu còn làm việc hay không".
Đọc xong điện, tôi bật cười, văn bản trùng hợp với những ý nghĩ bám theo tôi đã hai ngày đêm qua.
Cùng với việc phát hiện ra tàu sân bay, các tàu bảo vệ cũng bị phát hiện, chúng trên thực tế đã sử dụng liên tục hệ thống radar định vị thủy âm của mình trong chế độ chủ động (hoạt động của hệ thống đó các đội viên thủy âm chúng tôi đã thực sự quan trắc được trong 12 giờ gần đây nhất). Có ấn tượng là tàu chúng tôi đã bị phát hiện hoặc đang bị phát hiện. Khi nổi lên trong phiên liên lạc ban ngày, tôi đã quan sát trong kính tiềm vọng: biển - lặng, trời - không gợn mây, tầm nhìn toàn phần, chân trời - không có tàu nào cả. Nhưng đồng thời tôi nghe qua loa điện, mà các đội viên thủy âm đã nối tới trạm của mình, tín hiệu phát rất rõ của radar định vị thủy âm trên các tàu bảo vệ tàu sân bay. Là từ nó mà không phải là nó: Thính giác nói với tôi: "Tàu Mỹ đang cạnh đây!", nhưng cặp mắt chỉ thấy có đại dương và bầu trời hoàn toàn sạch.
Xét tổng thể các dấu hiệu tôi hiểu rằng mình chưa bị phát hiện. Giờ thì phải soạn báo cáo trả lời cho bộ tham mưu hạm đội và phát đi. Tại cơ quan tham mưu hạm đội chẳng ai nghĩ đến việc lộ bí mật không thể tránh được - họ cần ngay tức khắc thỏa mãn sự tò mò của mình...Dẫu họ không thể giúp được gì, nhưng có thể quở trách ta vì điều đó.
Từ bộ tham mưu hạm đội, điện chuyển đến với lệnh chấm dứt sự theo dõi tàu sân bay và chiếm lĩnh khu vực  №2. Việc đó chúng tôi đã làm rồi.

30 tháng 3. Trưởng ban quân y thiếu tá Yu.Ushakov vào buồng, thông báo với tôi về trường hợp viêm ruột thừa của chuẩn úy hải quân Ponomariov. Bác sỹ đã quyết định phẫu thuật. Giúp anh là chuẩn úy hải quân hướng dẫn viên vệ sinh - phòng hóa. Trước khi hành quân họ đã thực hành công tác giải phẫu trong bệnh viện. Trong khi hành quân bác sỹ của chúng tôi cũng đã nhiều lần thực hành những ca phẫu thuật như vậy. Trên tàu ngầm đề án này không có thiết kế phòng giải phẫu. Bác sỹ có buồng riêng của anh ta, ở đó đồng thời là phòng cứu thương, còn phẫu thuật được tiến hành trong phòng họp tập thể sỹ quan. Các hộ lý đã dùng xà phòng rửa sạch nền, tường và bàn, nhân viên vệ sinh - phòng hóa đã khử trùng tất cả các đối tượng.
Tôi thông báo qua máy truyền tin về ca mổ sắp tới, sau khi chỉ đạo thủy thủ đoàn đảm bảo chiếu sáng liên tục, duy trì hướng, tốc độ và độ sâu ổn định.
Ca mổ bắt đầu. Nhiều người đã sống sót nhờ đồng đội của mình. Cuối cùng, từ phòng họp sỹ quan có báo cáo:
- Đồng chí thuyền trưởng, ca mổ đã kết thúc. Người bệnh đã tỉnh và hài lòng. Người chuẩn úy hải quân vừa qua phẫu thuật được bố trí ở cạnh buồng bác sỹ.
Trong bức điện kế tiếp từ bộ tham mưu hạm đội lệnh nổi lên trong phiên liên lạc sau 8 giờ nữa. Thật kịp thời - sau từng ấy ngày tôi đã mệt phờ, và trong chế độ như vậy có thể nghỉ ngơi yên tĩnh (cho đến phiên liên lạc).... ."
.........

[qtdc]

(tiếp)


Ảnh: Trên độ sâu kính tiềm vọng.
 
"...31 tháng 3. Hôm nay tất cả thủy thủ đoàn tắm rửa sạch sẽ. Trên tàu ngầm có những điểm đặc trưng của nó trong vấn đề sinh hoạt thường nhật: chất thải của quá trình tắm rửa, rác thải và thức ăn thừa đổ đi đâu là cả một vấn đề. Tôi còn nhớ rõ thời phục vụ trên tàu ngầm diezen: khi hành quân, các sitec nước uống được bơm đầy và chúng tôi phải tiết kiệm từng cốc nước, rửa bằng nước biển (phải dùng với loại xà phòng đặc biệt). Bác sỹ thường xuyên và đều đặn phát các tấm khăn tẩm cồn để mọi người lau thân thể làm vệ sinh cá nhân.
Trên tàu ngầm nguyên tử thì có thiết bị chưng cất, nó có khả năng "nấu" nước biển ra nước cất để dùng cho lò phản ứng và nhu cầu sinh hoạt, nghĩa là nước uống và nước tắm rửa. Trong khi hành quân, các thành viên tắm trong các buồng tắm có vòi hoa sen một lần trong khoảng thời gian 7-10 ngày. Cũng tại đó các thủy thủ lau chùi đồ dùng cá nhân - trên tàu ngầm không có buồng giặt là, làm gì có chỗ nào làm khô khăn trải giường và quần áo lót.
Mỗi thành viên thủy thủ đoàn được cấp áo sơ mi, quần, tất, hai khăn trải giường và hai vỏ gối - tất cả được thay ra trong ngày tắm rửa (đồ dơ được thu thập lại và khi về căn cứ sẽ chuyển cho cơ sở dịch vụ hậu cần). Đồ lót kiểu đó được gọi là loại dùng "một lần". Quần áo ngoài gồm có áo khoác màu xanh nước biển sậm, quần dài, mũ calô hay be rê, được thay đổi không quá hai lần trong một cuộc hành quân.
Trên áo ngoài mỗi người mang một băng trắng đính sẵn, trên đó sỹ quan thì ghi chức vụ, còn hạ sỹ quan và thủy thủ - số tác chiến.
Trong mỗi khoang, rác và đồ ăn thừa thu lại vào các túi chất dẻo. Vào thời điểm xác định theo khẩu lệnh người ta sẽ đem chúng vào khoang mà ở đó có hầm chứa và có thiết bị thải các túi chất dẻo ra ngoài tàu. Hầm chứa có hai cửa nắp kiểu sập - cửa dưới mở ra ngoài thân tàu, cửa trên mở vào khoang. Nếu trong tư thế bơi ngầm, cùng một lúc mở cả hai cửa thì nước sẽ vào ngập khoang và tàu ngầm sẽ chìm. Thiết bị đặc biệt (chiến sỹ tàu ngầm gọi nó là "máy sửa lỗi cho thằng ngốc") sẽ loại trừ những hành động như thế.

Ngày 1 tháng 4. Chiếm lĩnh khu vực №2 và bắt đầu tìm kiếm tàu mặt nước của Mỹ.
Vào lúc 6.00 h tín hiệu báo động tai nạn vang lên, lôi tôi bật dậy khỏi giường ngủ tạm và bổ vào buồng Trung tâm. Trợ lý chính báo cáo:
- Cháy tại khoang số 7! Từ khoang hỏa hoạn có báo cáo:
- Bộ lọc không khí bị cháy, khói trong khoang không đáng kể.
Tôi và chỉ huy ban tác chiến 5 trung tá hải quân A.Pronkin ra các mệnh lệnh chữa cháy khẩn trương. Trong buồng trung tâm đang có chuẩn đô đốc I.Verenikin, tôi báo cáo tình hình với ông. Ông ấy chẳng bận tâm và vẫn ngồi lặng yên gần đấy. Sau 5 phút từ khoang bị tai nạn có báo cáo:
- Hỏa hoạn đã bị dập tắt.
Tôi ra lệnh phân tích không khí trong khoang và báo cáo nguyên nhân gây cháy bộ lọc. Mười phút qua, chỉ huy khoang số 7 báo cáo thành phần hơi gây cháy lớn gấp 3 lần tiêu chuẩn. Nguyên nhân gây cháy bộ lọc là hành động không đúng của một thủy thủ, người có trách nhiệm quản lý thiết bị điều chỉnh bộ lọc.
Bằng những biện pháp thông thường đã thiết lập lại thành phần không khí tiêu chuẩn trong khoang, đưa mọi việc trở lại trạng thái ban đầu.
Tôi ra lệnh cho chỉ huy ban cơ điện tiến hành điều tra trường hợp này, còn trợ lý chính thì mổ xẻ phân tích với các thành viên trường hợp tai nạn.
Hôm nay trong suốt thời gian gần 45 phút các đội viên thủy âm quan trắc được "âm thanh kỳ lạ", chỉ huy sư đoàn chỉ thị coi đó là tiếng ồn chân vịt của tàu ngầm nguyên tử.

2 tháng 4. Ban ngày nổi lên trong phiên liên lạc vô tuyến. Sương mù, tầm nhìn xa - 5 đến 10 m. Bên phải 45 độ trong chế độ "đơn công" một lần xác định được tín hiệu đài vô tuyến định vị - có thể, trên tàu ngầm nguyên tử. Các tham số tương tự đài radar đó chúng tôi không có, bởi vậy không phân loại xác định được.
Sau khi phát hiện bên trái 90 độ tín hiệu đài định vị vô tuyến của máy bay săn ngầm "Orion", chúng tôi khẩn trương lặn xuống và làm động tác cơ động tránh xa máy bay và (giả thiết) - tránh tàu ngầm nguyên tử, có khả năng đang theo dõi chúng tôi trong đội hình nhóm chiến thuật....."
........

[qtdc]

(tiếp)


Ảnh: Trong khoang tàu ngầm đề án 675MK trong chuyến ra khơi huấn luyện, khoảng năm 1980. Từ trái sang: chuẩn đô đốc A.S.Berzin tư lệnh sư đoàn tàu ngầm số 10, thuyền trưởng K-204 đại tá hải quân A.A.Tchernysev, phó trưởng ban cơ điện phụ trách trạm năng lượng chính (lò phản ứng) trung tá hải quân I.N.Mikhalevskii.
 
"...3 tháng 4. Tầu ngầm nổi lên ban đêm trong phiên liên lạc vô tuyến. Có tin gia đình đến cho tôi và một số sỹ quan. Tin thông báo trưởng ban kỹ thuật thông tin vô tuyến V.Yakus được thăng cấp thiếu tá hải quân, còn chuẩn úy hải quân Kopysov được thưởng huy chương. Tàu "K-184" của tôi được tuyên dương "xuất sắc". Dĩ nhiên đó là những tin tức dễ chịu
Hôm nay lại theo dõi được "âm thanh kỳ lạ": chắc chắn đó là một tàu ngầm nguyên tử Mỹ. Thực hiện di chuyển tránh tàu ngầm đó.

4 tháng 4. Đã phát hiện ra van kingston (van thông biển) của hệ sitec lặn nhanh (цистерна быстрого погружения - ЦБП) không làm việc tốt. Nó tự ý làm đầy sitec lặn nhanh và khiến tính nổi của tàu ngầm trở nên tiêu cực. Áp dụng ngay các biện pháp cần thiết.
Đã được nửa thời gian hành quân. Thường thì giữa chiến dịch hành quân người ta tiến hành kiểm lại cơ số thực phẩm còn lại và các phương tiện tái sinh. Bắt đầu với các sản phẩm thực phẩm. Truyền thống này có trong sư đoàn tôi sau một trường hợp (số chiến thuật của tàu và tên họ thuyền trưởng tôi không nhắc để tránh gây phiền nhiễu cho anh ta). Nhân viên quân nhu quân lương trên tàu này tính rằng trong hành quân khẩu vị của các chiến sỹ tàu ngầm là kém và một phần sản phẩm có thể để lại kho chứa trên bờ của căn cứ. Chỉ huy chiến dịch hành quân trên tàu trong chuyến đi ấy là chuẩn đô đốc V.Ya.Korban. Khi còn 15 ngày nữa hết chiến dịch hành quân, nhân viên quân lương này nghĩ ra điều gì đó và anh ta quyết định kiểm xem thực phẩm còn bao nhiêu. Sau một tiếng kiểm tra kết thúc, kết quả rất đáng kinh ngạc: thủy thủ đoàn đứng trước tình huống nghiêm trọng - thực phẩm chỉ đủ cho ba ngày đêm nữa mà thôi. Tiếp theo, báo cáo từ nhân viên quân lương chuyển qua trợ lý thuyền trưởng, thuyền phó chính trị, thuyền trưởng rồi mới đến chuẩn đô đốc. Qua mỗi cấp nó được giảm nhẹ đi một chút, dường như mọi thứ vẫn trong trật tự, nhưng có gì đó thuộc về hoàn cảnh và khiếm khuyết là chưa đầy đủ mà thôi.
Chuẩn đô đốc V.Korban là một chiến sỹ tàu ngầm giàu kinh nghiệm và hiểu các báo cáo thường là báo cáo láo. Vì thế ông cho gọi nhân viên quân lương tới và khi anh ta đã có mặt và báo cáo xong, ông nổi khùng lên trong một cơn giận dữ khôn tả, gợi nhớ tới trận bão kèm theo sóng thần "Klotinda". Mọi việc dù sớm hay muộn đều phải kết thúc, cơn giận dữ của các thủ trưởng cũng thế thôi.
Thủ trưởng ra lệnh chia đều khẩu phần 3 ngày đêm cho toàn bộ những ngày hành quân còn lại. Tóm lại, mỗi thành viên thủy thủ đoàn trong những ngày còn lại chỉ được nhận 20 phần trăm khẩu phần theo tiêu chuẩn. Những người đàn ông còn trẻ, nhiều người trong số đó phải làm việc mất nhiều sức lực hàng ngày, nhận được trong suốt một ngày miếng đường không hơn lòng bàn tay, món súp cá hộp thì thành phần cơ bản là nước. Mọi thứ khác cũng chẳng nhiều hơn.
Mọi công tác và tập huấn đều phải thay đổi, duy trì như cũ chỉ có việc trực gác và - ngủ thì không giới hạn thời gian. Sau một tuần lễ nhiều người yếu đi trông thấy, phải chuẩn bị đến đòn bẩy để đóng mở các van.
Khi chiến dịch hành quân kết thúc và tàu ngầm đã neo tại cầu tàu, một cơn gió nhẹ cũng làm lảo đảo các thủy thủ gày yếu khi đang thực hiện lệnh neo. Chuẩn đô đốc V.Korban gầm lên ra lệnh cho ban chỉ huy ra đón tại bến tàu, giọng hét vang khắp cả bến cảng:
- Bắt hết mấy thằng quân lương lại, niêm phong kho ngay!
Nhân viên quân lương bị tống giam. Các khẩu phần mà anh ta còn để lại trong kho được đem ra chia hết cho các thành viên thủy thủ đoàn.
Đến chiều trợ lý chính vào báo cáo tôi rằng kiểm tra khẩu phần đã kết thúc: thực phẩm đủ dùng đến cuối chiến dịch và thậm chí còn thừa ra một chút cơ đấy.
Ngày 5 tháng 4. Hôm nay đến lượt kiểm tra phương tiện tái sinh - sự tồn tại các tấm V-64. Đó cũng là truyền thống. Chuẩn đô đốc V.Korban thường khuyên các thuyền trưởng hãy học trên các sai lầm của người khác và nói thêm chỉ có những thằng ngốc mới học mãi trên những sai lầm của mình.
Thuyền trưởng của "chính con tàu đó" đã không thấm lời khuyên ấy, cả vế thứ nhất cũng như vế sau.
Trong chuyến hành quân tiếp theo, anh ta lại tính nhầm, lần này là với các bình trong đó cất giữ những tấm tái sinh không khí. Các bình đó không đủ cho 10 ngày đêm. Khi không có tấm tái sinh, thành phần không khí trong các khoang tàu ngầm sau một thời gian xác định sẽ bị thay đổi, - lượng cac bon dioxide sẽ tự nhiên tăng lên và lượng ô xy sẽ giảm đi.
Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe của thủy thủ đoàn: buồn ngủ, mệt mỏi, khó thở, đau đầu.
Trước đây, khi các tấm như vậy ở nước ta chưa có (chưa được phát minh ra), các tàu ngầm phải nổi lên trên  mặt nước và các khoang mở hệ thống thông gió. Người ta cũng có thể làm như vậy vào lần này.
Vấn đề sẽ được giải quyết, nhưng sau đó sẽ nảy sinh vấn đề thứ hai: lộ bí mật hành trình.Để tránh điều này, tiến hành theo cách như sau. Với sự trợ giúp của máy nén khí người ta bơm không khí vào các bình thép trong các khoang, để áp lực trong tàu ngầm thấp dưới áp suất khí quyển. Sau đó, tàu nổi lên độ sâu kính tiềm vọng và thông qua một đường ống đặc biệt (RKP), cùng với kính tiềm vọng nhô lên trên mặt nước, do chênh áp suất không khí giữa bên trong khoang với bên ngoài mà không khí trong lành bên ngoài sẽ đi vào các khoang...."
.........

[qtdc]

(tiếp)


Ảnh: Tàu ngầm diezen đề án 651 đang xả khí trong tư thế nổi.
 
"... Trong thời gian mười ngày đêm, mỗi ngày toàn bộ chu trình này được lặp đi lặp lại vài lần. Những người tham gia chuyến đi cho biết rằng chu kỳ bao gồm hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên bị giới hạn đến khi vẫn còn có thể hít thở không khí trong khoang (giới hạn trường hợp này - "hết vị" có nghĩa là, buồn ngủ, mệt mỏi nhanh, khó thở và đau đầu). Khi thay thế không khí, có nghĩa là, khi bơm và nhận không khí vào qua đường ống, do áp suất không khí mà tai đã ù, có cảm giác khó chịu trong các xoang trán, tổng thể sức khỏe trở nên xấu đi...
Còn tại tàu chúng tôi, đến cuối cuộc kiểm tra đã biết rõ các đĩa kẹp tái sinh V-64 cho đến cuối cuộc hành quân vẫn còn đủ dùng, mà đủ cho đến tận ngày kết thúc.

6-7 tháng 4. Chúng tôi tiến hành huấn luyện cho các sỹ quan trực về hiệu suất trong tấn công ngư lôi và tránh tàu ngầm nguyên tử nước ngoài.
Ngày 8 tháng 4. Trên mặt nước - có bão, sóng dưới lòng biển lắc mạnh và tàu chòng chành ngay cả ở độ sâu 80 m.
Vào buổi tối, một người trong thủy thủ đoàn tắm rửa trong buồng tắm khoang IX, khóa cửa và đi ngủ, quên tắt máy nước nóng. Đó là một xi lanh kín thể tích khoảng gần một trăm lít, được hàn cùng  với nền và gắn lên đến tận trần nhà tắm. Máy nước nóng chẳng mấy chốc bắt đầu làm việc ở chế độ nồi hơi - áp suất gia tăng. Các van an toàn đã bị lỗi (như trong hạm đôi vẫn nói, "bị chua").
Thật khôi hài, nếu tôi có thể nói như vậy, là trong cùng một khoang, nơi có phòng tắm hoa sen, trong cabin ở bên mạn phải tàu lại đang diễn ra cuộc họp của ban 5 với chương trình nghị sự: "Về công tác phòng chống tai nạn và sự cố".
Khi áp suất trong máy nước nóng đã đạt đến giới hạn, nó phát nổ với một tiếng gầm khủng khiếp, bị xé rách lìa ra khỏi nền, và như một viên đạn, nó bắn trúng cửa kim loại buồng tắm hoa sen, làm biến dạng cửa. Ổ khóa bị giật văng ra làm bẹp dí một ống dẫn hệ thống bằng đồng đỏ và thế là hơi từ đường ống phì ra kín khoang.
Nếu có ai đó đang ở trong khu vực sự cố này thì chắc chắn sẽ chết vì tai nạn ngay.
Tiếng nổ bất ngờ và hơi nước tràn vào làm tê liệt những người đang họp mất mấy giây. Chỉ huy ban tác chiến 5 báo cáo về Vị trí Trung tâm:
- Thiết bị tái sinh không khí bị nổ! - phút đầu tiên báo cáo là như thế. Lúc đó tôi đang ở trong buồng trung tâm. Nhận báo cáo, tôi nhấn nút báo động tai nạn ngay. Trong khoang sự cố vài phút sau đã rõ nguyên nhân và có tiếng báo cáo ngượng nghịu:
- Máy nước nóng bị hư một chút.
Từ kinh nghiệm hành quân của các tàu ngầm khác tôi biết: càng về cuối chiến dịch, càng hay xảy ra những trường hợp ngủ gật, sơ ý khi sử dụng trang bị kỹ thuật, bỏ qua quy tắc an toàn. Do đó khi đánh giá trường hợp này với các sỹ quan dưới quyền, tôi quyết định đưa ra một loạt biện pháp giáo dục, tổ chức và kỹ thuật.
Ngày 9-11 tháng 4. Bộ tham mưu hạm đội đều đặn thông báo tọa độ tàu sân bay "Midway". Trong khi đó khó mà nói nó có đi qua khu vực này của chúng tôi hay không.
Ngày 12 tháng 4. Tại phiên liên lạc kế tiếp tàu ngầm nhận được điện của cơ quan tham mưu hạm đội. Tư lệnh hạm đội ra lệnh cho thuyền trưởng tàu ngầm về tư thế chiến đấu №1.
Nhiệm vụ - tìm kiếm nhóm tàu vận tải quân sự Mỹ. Phát hiện ra thì lập tức tấn công tập bằng tên lửa và ngư lôi.
Chuẩn đô đốc Verenikin, trong thời gian phiên liên lạc đang ở trong buồng chỉ huy hoa tiêu, là người đầu tiên đọc được bức điện, đọc xong ông đưa điện cho tôi và ngay lập tức làm các phép tính toán trên bản đồ.
Tôi và sỹ quan hoa tiêu dường như ở ngoài lề, bởi lẽ chẳng có chỗ nào và phương tiện gì mà làm việc - buồng hoa tiêu chỉ dành cho một người.
Quay về phía tư lệnh sư đoàn tôi nói:
- Tôi có thể tự mình làm được tất cả những việc này - Sau đó đồng chí kiểm tra được mà.
Chuẩn đô đốc trả lời khô khốc: "Làm đi", nhưng ông không rời khỏi buồng hoa tiêu, bản đồ không đưa, vẫn tiếp tục kẻ vẽ và tính toán. Chừng một giờ sau ông rời chỗ, và tôi cuối cùng cũng đi lại chỗ bản đồ và bắt tay vào việc.
Tôi vừa mới xem xét tình hình, thì tư lệnh sư đoàn lại hiện ra và chỉ thị báo cáo quyết định.
- Báo cáo gì đây thưa tư lệnh? Đồng chí giữ bản đồ và vừa mới rời phòng hoa tiêu, chính đồng chí tự làm việc gần một tiếng, mà đã đòi tôi quyết định sau có 5 phút khi tôi vừa bắt đầu công việc.
Tiếp theo cuộc nói chuyện trở nên rất căng thẳng, nhưng cũng như mọi khi rồi cũng dẫn đến những chi tiết thường nhật nào đó, rồi thì tư lệnh sư đoàn bỏ đi. Công việc lại trở về nhịp điệu bình thường.
Trong hai bức điện của bộ tham mưu hạm đội được gửi trùng nhau, tôi phát hiện ra một sai sót. Trong một điện có chỉ dẫn phương vị đội hình chiến đấu là 30", còn bức kia - 330". Tình trạng vị trí của chúng tôi do đó sẽ thay đổi đáng kể. Chiếm lĩnh vị trí nào? Đi đâu đây?
Tiếp tục nghiên cứu các bức điện, tôi nhận ra rằng cả hai điện đều được cơ quan tham mưu hạm đội chuyển cho chúng tôi rất muộn và chúng tôi sẽ không kịp thời gian chiếm lĩnh vị trí này hay vị trí kia trong đội hình chiến đấu. Đưa kết quả tính toán lên bản đồ, ngay lập tức thấy rõ rằng tàu của tôi tại thời điểm này có thể giáng đòn tấn công tên lửa vào một nhóm tàu vận tải đó.
Để giữ được vị trí này, tôi đã ra lệnh duy trì hướng 270°, tốc độ tăng lên 19 hải lý/giờ. Sau đó tôi đi vào cabin đến gần tư lệnh sư đoàn và báo cáo quyết định của mình. Ông nghe và phê duyệt, sau đó nói thêm:
- Tôi không khuyên anh ghi quyết định này vào nhật ký sự kiện hải trình. Bỏ qua thời điểm này đi, coi như là không có.
Ngày 13 tháng 4. Bất chấp lời khuyên của tư lệnh sư đoàn,  tôi vẫn ghi quyết định của mình vào nhật ký sự kiện hải trình. Vào ban đêm, tàu nổi lên độ sâu kính tiềm vọng thực hiện phiên liên lạc với bờ.
Có một bức điện chuyển đến, trong đó tư lệnh hạm đội ra lệnh vào lúc 5.00 h nhận chỉ thị mục tiêu từ 2 máy bay Tu-95MRtS. Lúc 6.00 h thực hiện đòn tấn công tập bằng tên lửa vào nhóm tàu vận tải.
Đọc xong điện tôi bắt tay vào làm việc. Hai chiếc máy bay đang trên một chuyến bay dài, chúng đã phải vượt qua một khoảng không gian rất lớn, tìm ra trong đại dương nhóm tàu vận tải này, xác định vĩ độ, kinh độ, vận tốc của chúng, và chuyển tất cả thông tin đó cho tàu ngầm..."
........

[qtdc]

(tiếp)


 
"...Các phi công hiểu rằng trong thời chiến hệ thống phòng không của kẻ thù tiềm năng tại khu vực đại dương này sẽ không cho phép họ hoạt động - các máy bay tiêm kích của đối thủ sẽ bắn hạ cả hai ngay trên đoạn đầu hành trình. Ngày hôm nay máy bay chế áp điện tử của đối thủ tiềm năng (самолёт РЭП - радиоэлектронного подавления) đã phát hiện thấy họ và bắt đầu gây nhiễu cản trở công việc của chúng tôi và họ.  


Ảnh minh họa(cardamy.ru): Máy bay làm nhiệm vụ chế áp điện tử EA-6B chuẩn bị xuất phát trên tàu sân bay. Trên máy bay có các thiết bị gây nhiễu chế áp điện tử AN/ALQ-99, AN/ALQ-92.

Lúc 4.50 h tàu nổi lên độ sâu kính tiềm vọng để thu nhận chỉ thị mục tiêu. Các hiệu thính viên báo cáo:
- Đồng chí chỉ huy, máy bay gọi chúng ta.
Các phi công khó khăn lắm mới xác định được vị trí nhóm tàu vận tải: nhiễu liên tục, ngăn trở sự làm việc của radar trinh sát trên máy bay và điện vô tuyến trao đổi với tàu ngầm - chiếc máy bay Mỹ này phải nói đã làm việc hết sức tận tụy.
Tôi thấy trên màn hình của mình vài dấu hiệu của những mục tiêu mặt nước, sau vài giây nó lại biến mất. Trắc thủ radar báo cáo đã nhận được từ máy bay vĩ độ, kinh độ, hướng và tốc độ nhóm tàu vận tải.
Sau khi nhận chỉ thị mục tiêu, tàu lặn xuống độ sâu 80 m và bắt đầu công tác chuẩn bị tiền khởi động tổ hợp tên lửa. Đòn tấn công tên lửa tập đã tiến hành thành công.

Tại phiên liên lạc kế tiếp chúng tôi tiếp nhận tín hiệu, theo đó kể từ khi nhận được tín hiệu, trong thời hạn ngắn nhất chúng tôi cần phải tiến gần thêm nhóm tàu vận tải đến khoảng cách mà có thể quan sát được chúng bằng phương tiện kỹ thuật hoặc mắt thường (kính tiềm vọng). Ngoài ra, điện vô tuyến lại đến. Tư lệnh hạm đội chỉ thị lúc 16.00 h tiến hành đòn tấn công tên lửa thứ hai vào nhóm tàu vận tải. Chỉ thị mục tiêu - bằng chính phương tiện kỹ thuật trên tàu ngầm hiện có.
Sau đòn tấn công tên lửa đầu tiên, thông tin về nhóm tàu vận tải không đến thêm nữa. Tôi cùng sỹ quan hoa tiêu đã tính xong - bức tranh không phải toàn màu hồng. Để tiến gần lại các tàu vận tải, tàu ngầm phải tăng vận tốc lên 20 hải lý và đi 8 giờ liền.

Tất nhiên không thể nói gì bí mật trong trường hợp này nữa - tàu sẽ gầm réo khắp đại dương, - nhưng lệnh thì phải chấp hành. Thêm nữa, tìm thấy nhóm tàu vận tải này trên đại dương là vô cùng phức tạp.
Tôi ra những mệnh lệnh cần thiết. Bắt đầu tiến gần lại mục tiêu, trong quá trình đó đã hai lần chúng tôi nổi lên trên độ sâu kính tiềm vọng, nhưng bộ tham mưu hạm đội im lặng. Vào hồi 15.00 h tôi quyết định lắng nghe đường chân trời trên trạm quan trắc thủy âm (ГАС - гидроакустическая станция), để làm được điều này tôi cho hạ tốc độ xuống 6 hải lý.
Sau 5 phút, các đội viên thủy âm báo cáo rằng chân trời sạch.
Tôi hiểu rằng khả năng tới gần nhóm các tàu vận tải là rất nhỏ: thậm chí nếu như 8 giờ trước hướng của chúng được xác định với độ chính xác đến 10°, thì từ bấy đến giờ chúng có thể thay đổi một lượng đáng kể.

Vị trí tiềm tàng của các tàu vận tải thì hoa tiêu đã vẽ lên bản đồ - nó tạo nên hình ellipse chiều dài trục dọc 108 dặm và chiều dài trục ngang đến 32 dặm. Sau khi nhìn vào đó, tôi nói với hoa tiêu:
- Giống như cái xúc xích. Có điều chúng ta không chế áp được nó thôi.
Nổi lên trên độ sâu kính tiềm vọng, tôi quan sát chân trời qua kính tiềm vọng và đài vô tuyến định vị, nhưng không phát hiện được gì...
.........

[qtdc]

(tiếp)


Trở về căn cứ lúc bình minh.

"...Chúng tôi lặn xuống và tiếp tục tìm kiếm nhóm tàu vận tải theo hướng tiến gần hơn đến chúng.
Trong buồng trung tâm (ЦП) có mặt chuẩn đô đốc Verenikin. Sau khi nắm được tình hình, ông yêu cầu báo cáo quyết định về cuộc tấn công tên lửa thứ hai. Tôi bắt đầu nói:
- Tấn công tên lửa tôi sẽ không tiến hành, bởi đã phát hiện được nhóm tàu vận tải đâu.
Tư lệnh sư đoàn ngắt lời ngay:
- Thuyền trưởng Kalashnikov đã bị cách chức vì anh ta không kịp thời thực hành đòn tấn công bằng tên lửa.
Tôi tiếp tục:
 - Chúng tôi chưa biết cụ thể vị trí nhóm tàu vận tải, có vị trí xác suất thôi, không thể bắn theo vị trí kiểu đó được.
Tư lệnh sư đoàn khuyên nhủ:
- Thì anh hãy lấy phương vị trung bình, khoảng cách bình quân từ bản đồ và hãy khai hỏa đi.
Tôi lập tức phản đối:
- Không, tôi sẽ không bắn vào cái khu vực hình ellipse đó đâu - chỉ phí tên lửa.
Tư lệnh kết thúc quá trình "lắng nghe" tôi bằng những lời sau:
- Tôi sẽ không ép anh phải tấn công tên lửa nữa, nhưng rõ ràng tôi đã nói với anh về Kalashnikov rồi nhé.

Khi tàu nổi lên trong phiên liên lạc trên độ sâu kính tiềm vọng để chuyển điện về bộ tham mưu hạm đội, tôi thông báo không phát hiện được nhóm tàu vận tải bằng phương tiện kỹ thuật trên tàu ngầm của mình. Tôi nhận được điện: "Chấm dứt theo dõi, về khu vực №1".
14-17 tháng 4. Nhận được lệnh đi tiếp theo hành trình ngược lại với tốc độ 21 hải lý. Chúng tôi đã đi suốt 3 ngày đêm qua và gầm rú khắp đại dương. Người ta chỉ huy kiểu gì ở Sở chỉ huy hạm đội vậy, mà cho ra những cái lệnh như thế này? Rồi sau đó tại các cuộc họp bình giá lại còn nói đến bí với chả mật.
Buổi chiều giảm tốc độ xuống còn 12 hải lý. Điện tới với lệnh bắt đầu di chuyển về căn cứ từ ngày 21 tháng 4.  
18-21 tháng 4. Đã sẵn sàng cho chuyến trở về căn cứ. Soạn các báo cáo, tất cả phải sẵn sàng trước khi tàu ngầm về tới gần cảng.
Thông báo cho toàn bộ thủy thủ đoàn chúng ta bắt đầu trở về căn cứ.
22-29 tháng 4. Đi qua Okinawa, eo Đối Mã, và đây chúng tôi đã gần như ở nhà rồi - Biển Nhật Bản.
30 tháng 4. Chỉ còn tất cả một ngày đêm hành trình nữa thôi.
Buổi sáng điện đến: "Gửi đồng chí chỉ huy. Tại điểm số 10, tàu tuần tiễu SKR "Pingwin" sẽ đón các anh. Trực ban tác chiến hạm đội".
Trong chiến dịch hành quân này một số người đã nhanh chóng có những bộ râu ria rậm rì, và bây giờ nhiều người trong số họ cạo râu, để khi gặp lại không có vẻ hù dọa bạn bè và thân nhân của họ. Tôi gần như không ngủ về đêm, suy nghĩ về cuộc gặp sắp tới với vợ con.
Cuối cùng, hoa tiêu báo cáo:
- Đến điểm №10 còn năm dặm nữa.
Tôi ra lệnh báo động chiến đấu, thủy thủ đoàn bắt đầu chuẩn bị cho phiên nổi lên cuối cùng trong cuộc hành quân này.
Chúng tôi nổi lên chiều sâu kính tiềm vọng, tôi quan sát chân trời trong ống kính. Vẫn còn tối, nhưng thẳng hướng nhìn đã thấy ngọn đèn trắng trên tháp SKR "Pingwin" (đề án 50).
Tàu đã chuyển hẳn lên tư thế nổi.
Tôi bước theo bậc thang thẳng đứng lên phía cửa nắp mở lên đài chỉ huy tầng thượng - thanh răng chưa được lau chùi sạch sẽ, "ô xy hóa" do hành quân. Cùng với chuẩn úy hải quân Gushelnikov tôi phải hết sức cố gắng để mở được cửa nắp ra, rồi tôi bước lên đài chỉ huy hành trình (мостик).  

Rạng đông còn chưa tới, trên đài chỉ huy phả ra mùi cá và tảo biển - những tổ chức sống vi sinh ấy bao phủ khắp thân con tàu ngầm và trong bóng tối lấp lánh những ánh huyền bí.
Tàu ngầm tiếp tục tiến về căn cứ trong đội hình "vệt rẽ nước" bám theo sau tàu tuần tiễu.
Đã hừng đông, dưới ánh ngày mới nhìn ra tất cả mọi người đều có những khuôn mặt nhợt nhạt sau chiến dịch hành quân, những người này thì trên mặt điểm thêm vài vết vàng sậm, những người kia - quầng xanh.
Bờ đã gần lại và gần nữa, tàu ngầm đã đi vào trong cảng, đã neo xong tại cầu tàu.
Trên bến xếp thành đội ngũ là các thủy thủ đoàn, các đại diện bộ tham mưu, dàn quân nhạc.
Cuộc hành quân đã kết thúc, còn tiếp theo thì sao?
Tiếp theo - đó đã là một cuộc đời khác".

(Nguồn: flot.com)