Truyện ngắn của một cưu binh

[TQNam]

Cáp Duồn (hết)
Hồi đó có 3 trường lớn mà hầu hết con em người Việt đến học. Đó là trường cầp-3 Hữu Nghị, trường cấp 2-3 Miche của thầy dòng và trường cấp 1-2-3  bà xơ Providence. Trường Hữu nghị là “ổ Việt Cộng” vì đây là nơi các cán bộ trong Nam bị bể nên chạy qua K trú chân, là nơi cung cấp cán bộ và tuyển học sinh đi Giải Phóng. Trường dạy tiếng Pháp là chính, có phụ thêm tiếng K và tiếng Việt theo chương trình ngoài Bắc. Hai tường dòng kia do 1 Cha bề trên và 1 Mẹ bề trên người Pháp làm hiệu trưởng nhưng có rất đông nhân viên và giáo viên người Việt, trường dạy văn hoá và giáo lý bằng tiếng Pháp. Tuy là trường dòng nhưng giáo viên và học sinh rất có cảm tình với Giải Phóng và không ít học sinh 2 trường nầy đã vào khu, chỉ đầu năm 1968 có đến cả trăm học sinh của ba trường nầy đi Giải Phóng. Lớn nhất Phnom Penh chính là trường Providence, gần chùa tháp và cầu Monivong (hay cầu Hữu nghị K-Nhật) bị đặc công ta đánh sập khoảng năm 1972, trường toạ trong một khuông viên vài ha. Sau sự kiện 3.10.1970 trường Hữu Nghị bị đóng của, thật ra không cần lệnh thì trường vẫn đóng vì chẳng còn giao viên hay học sinh nào dám đến trường, hai trường dòng cũng tê liệt vì không có giáo viên và học sinh. Rồi trường Providence trở thành trại tị nạn (bà con gọi là trại tập trung) của người Việt từ khắp nơi đổ về, tất cà phòng học, phòng chức năng đều dọn dẹp trống để bà con ở. Sở dĩ có như vậy vì sau khi có cáp Duồn, chánh quyền VNCH can thiệp để đưa tàu chiến lên đón bà con về. Tại Sài Gòn có khu chung cư Pétrus Ký (đường Trần Phú - Lê Hồng Phong - Lý Thái Tổ bây giờ) là dành cho bà con hồi hương, riêng trại Đồng Tâm ở Củ Chí là nơi tập trung đông nhất miền Nam.
Một sáng ba gọi 3 chị em tôi lại trăn trối rằng có thể ông sẽ bị bắt và bị giết, rắng má tôi sẽ đưa 3 đứa về Sài Gòn với ngoại, rằng có lẽ má tôi sẽ không nuôi nổi 3 chi em và 3 chị em tôi phải đi ở đợ. Cả nhà khóc ròng. Khi đó tôi lên tiếng xin không đi ở đợ mà đi bán báo để có sách báo mà xem. Sở dĩ có buổi họp mặt đầy nước mắt đó là vì ba tôi có lý do để sợ hơn nhiều người khác. Nhà tôi vốn là nơi nuôi cán bộ, trạm dừng chân của nhiều cán bộ ra Bắc, vào Nam qua ngã K, nhà tôi là nơi các chú các bác hội họp. Cuối cùng ba tôi quyết định 2 phương án song song: má tôi sẽ đi làm passport cho cả nhà để về VN, đồng thời cả nhà sẽ vào trại tị nạn trường Providence cho an toàn. Vào trại tị nạn sẽ an toàn vì chánh quyền sở tại cam kết đảm bảo an toàn cho trại với phía VNCH, nhưng vì rất đông nên chờ rất lâu, Xin passport thi có lẽ nhanh hơn nhưng mất an toàn cho má tôi, thôi thì “một liều ba bảy cũng liều/cầm như con trẻ chơi diều đứt dây”! Vì VNCH mới tái lập bang giao nên chưa có toà đại sứ, mà chỉ có 1 bộ phận đại diện trong đại sứ quán Pháp. Ngày ngày má tôi ra đại sứ quán Pháp trong tin passport, ba tôi ngồi trong trại tị nạn trong chờ danh sách hồi hương. Mỗi lần có danh sách ban ra thì cả trại như tổ ong vỡ, rồi kẻ khóc, người cười bởi có hay không có tên trong danh sách, thậm chí còn có tin vịt về một danh sách ma nào đó. Có lẽ do má con tôi từng về sài Gòn thăm ngoại hồi Noel 1967 nên thủ tục có dễ, chỉ hơn 10 ngày xin thì cả nhà tôi có passort và visa về Sài Gòn. Thật may mắn vì có những gia đình cà 2 năm sau vẫn chưa có tên trong dang sách hồi hương.
Ngày 10.05.1970 cả nhà tôi mỗi người 1 cái bòng quần áo ra sân bay Pochentong để về VN.
Thế là từ đó tôi giã từ không chỉ ngôi nhà nơi mình sinh ra mà còn giã từ những ngày thơ ấu êm đềm, sum họp.

[Trungsy1]

Cái này đọc hay đó bác! Em hiểu thêm các quan hệ Việt - K trước chiến tranh 77-89. Cảm ơn bác rất nhiều!
Bác nói về cây cầu Sập ở Ph'nom Penh đi! Tháng 5 năm 1982, tối nào em cũng ra ngồi sát chỗ gãy của cây cầu, ngó xuống sông...Bây giờ xem Google earth thì thấy nó đã làm lại rồi.

[TQNam]

Cám ơn TS đã nhận xét.
Chuyện cây cầu thì đơn giàn lắm. Trước kia để từ Phnom Penh qua khu Chung-chăng-wa chỉ có thể đi bằng đò ngang chứ chưa được đi phà như từ SG qua Thủ Thiêm mình. Khoảng 1966 (?) Nhật giúp xây cầu. Theo tôi thì cầu nầy không có giá trị gì lắm về các mặt kinh tế, giao thông hay quân sự, chỉ đơn thuần là hữu hảo thôi. Khu Chung-chăng-wa là vùng đất ngặp nước vào mùa nước nổi nên tất cà các nhà bên đó đều phải làm nhà sàn cao không chỉ do tập quán mà còn để chung sống với lũ vào mùa mưa. Dân bên đó sống thuần nông và chài lưới nên có thêm cây cầu cũng chẳng mấy ai được lợi vì đi bộ hay xe đạp thì đi đò ngang tiện hơn nhiều. Cho nên việc đánh sập cầu cũng chỉ có giá trị tâm lý-chánh trị mà thôi.
Một sáng nọ có một chiếc xe tại đi từ thành phố qua, lên đến đỉnh cầu thì dừng lại vì xe chết máy. Tài xế bỏ đi đâu mất. Mưới phút sau thì ... Ầm! Quá đơn giản vì lính Lon Nol gác cầu chứ không phài lính VNCH hay lính nào đó.
Sau khi UNTAC vào thì cầu được nối nhịp lại như anh thấy trên các bản đồ không ảnh. Tôi thích xem trên wikimapie.org hơn vì nó cho phép người xem chèn chú thích từ đó mình dể định vị hơn (tức nhiên ngược lại cũng dễ bị rối vì có quá nhiều chú thích tàm xàm).

[tuaans]

Hình về năm 70 tại PN

[TQNam]

Vị trí nhà tôi.

[HienTM]

cảm ơn anh Nam, trước giờ có biết khu Lê Hồng Phong, nhưng cứ ngỡ là một khu dân cư của người Việt chạy nạn CapDuon thôi, chứ kg biết rằng đó là do chính quyền cũ xây dựng cho dân mình về.
GoogleEarth cũng cho phép ghi chú mà anh ?

[TQNam]

Vậy bạn mình có vào đó ngồi chồm hổm ăn num-bòn-chóc chưa, ngon nắm nắm! Có thể tìm nhiều "đặc sản" của K, kể cà bò-hốc!

[lethaitho]

Vậy là " ngày xưa " tôi cứ hay lang thang qua nhà bác TQNam mag chẳng biết nhể. Trên đường Mônivông có mỗi điểm tôi nhớ là văn phòng đại diện TTX Việt nam.
 Tôi từng đi bộ suốt từ cầu " sập " đến cầu Sài gòn. À! mà sao lại gọi là cầu Sài gòn bác TQNam nhỉ?

[HienTM]

bún Bò hốc kg biết phải là cái bún nấu với đầu cá lóc không ? hồi trước em hay wa đó ăn Bún cá - em gọi vậy, kg biết tên là gì - nguyên cái đầu cá lóc to đùng, bộ ruột đầy mỡ, nước vàng ươm, thơm phức... ái chà ! thèm quá !
Sau này cợ vợ, vợ lại là người kg bao giờ chịu ăn món mà mình chưa biết ( nên em đành nhịn

[TQNam]

@lethaitho: Ua, VP ĐD TTX ở khúc nào vậy anh? Còn tên cầu thì để tôi về hỏi lại các bô lão.

@HienTM: Đúng rồi đó! Vậy mấm bò hốc ngon lắm chứ không ghê như tin đồn? Còn bún có đầu cá to hay nhỏ hay không có thì tùy túi tiền, hỉ?  Phiên bản Việt của nó, theo tôi, chính là bún nước lèo Sóc Trăng.