Tưởng Giới Thạch, những bí mật về cuộc đời và gia thế

[selene0802]

Vừa mới vận chuyển được hai trung đoàn, Vệ Lập Hoàng lại lấy cớ là sân bay Cẩm Châu bị pháo hỏa của Quân giải phóng phong tỏa, đã đình chỉ chi viện Cẩm Châu. Tưởng Giới Thạch bực tức quá liền từ Nam Kinh bay tới Bắc Bình, rồi ngày mồng 2 tháng 10 từ Bắc Bình bay tới Thẩm Dương, đích thân điều động binh lính. Đây là lần thứ nhất Tưởng Giới Thạch đích thân tới Thẩm Dương trong thời kỳ chiến dịch ở Liêu Thẩm. Tại sao Vệ Lập Hoàng không chịu chấp hành kế hoạch viện binh của Tưởng Giới Thạch? Nói ra thì ngay cả Tưởng Giới Thạch cũng cảm thấy rất đau lòng. Mấy chục vạn quân Quốc dân đảng ở Đông Bắc vốn là do Chủ nhiệm hành dinh Hùng Thức Huy và sĩ quan Tư lệnh trưởng Bảo An Đỗ Duật Minh chỉ huy. Tháng 8 năm 1947, Tưởng Giới Thạch để cho tâm phúc của mình là Trần Thành tới Đông Bắc tiếp quản thay thế Hùng Thức Huy. Quyết định này của Tưởng Giới Thạch đã dẫn tới rất nhiều điều chê trách. Thời kỳ đầu của cuộc chiến tranh giải phóng, Trần Thành là Tổng tham mưu trưởng đầu nhiệm của Bộ quốc phòng, quản lý bốn Tổng tư lệnh Lục, Hải, Không quân và Liên lạc hậu cần. Lúc đó Trần Thành nghênh ngang ngạo ngược coi trời bằng vung, xem thường tất thẩy. Để phụ họa với ý đồ chống Cộng của Tưởng Giới Thạch, Trần Thành đã tuyên bố:Hiện tại tổ chức của Bộ quốc phòng đã được kiện toàn, các trang bị vũ khí của quân đội đã tinh xảo hoàn mỹ, chỉ cần nước Mỹ giúp đỡ, viện trợ quân đội được tiếp tế đầy đủ, thời gian từ nửa năm đến một năm, việc tiêu diệt cộng quân là điều chắc chắn ![1] Ai ngờ sau khi Trần Thành nhậm chức, quân đội Quốc dân đảng liên tục thất lợi trên mặt quân sự, dẫn tới sự bất mãn của rất nhiều tướng lĩnh cao cấp như Cố Chúc Đồng, Hùng Thức Huy, Đỗ Duật Minh, Thang Ân Bá v.v..Tưởng Giới Thạch cũng muốn đem trách nhiệm thất bại của cuộc chiến tranh đổ lên đầu Trần Thành, liền để cho Trần Thành tới Đông Bắc để lập công. Lúc đó, chiến trường Đông Bắc đang bị thế tấn công mùa hạ của Quân giải phóng. Trong thế tấn công lần này, 8 vạn quân Quốc dân đảng đã bị tiêu diệt, 42 thành phố bị mất, cục thế vùng Đông Bắc càng thêm nghiêm trọng. Lập tức trong nội bộ Quốc dân đảng có người nói, Trần Thành đã bại trận ở trong Quan ra ngoài Quan liệu có đánh thắng được không ? Hùng Thức Huy cũng đích thân cầm bút viết thư tới bẩy lần cho Tưởng Giới Thạch, yêu cầu được từ chức, Hùng đã nhìn thấy chức vụ Chủ nhiệm hành dinh Đông Bắc này sớm hay muộn sẽ phải để cho Trần Thành. Sau khi Trần Thành tới Đông Bắc lớn tiếng hò hét Tiêu diệt Cộng phỉ, xây dựng vùng Đông Bắc mới theo Tam dân chủ nghĩa. Trần Thành lấy danh nghĩa: chỉnh đốn nội bộ, an ủi dân chúng, bồi dưỡng sức chiến đấu, chỉnh đốn biên chế quân đội, thay đổi hàng loạt các quan chức quân chính quan trọng, hòng đánh thắng vài trận ở Đông Bắc để tiếng tăm được vang vọng, để cứu vãn tín nhiệm trước mặt Tưởng Giới Thạch. Nào ngờ hùng tâm của Trần Thành chưa được báo đáp, Quân giải phóng nhân dân do Lâm Bưu, La Vinh Hoàn chỉ huy đã phát động cuộc tiến công mùa thu, tiêu diệt hơn bẩy vạn quân của Trần Thành, giải phóng các vùng đất quan trọng chiến lược như Hải Thành, Triều Dương, Phụ Tân v.v..Không để cho Trần Thành tỉnh táo trở lại, quân đội Quốc dân đảng lại bị cuộc tiến công mùa Đông của Quân giải phóng tiêu diệt mất vài vạn tên, bị mất 18 thành phố, ở Đông Bắc chỉ còn lại vài cứ điểm cô lập như Trường Xuân, Thẩm Dương, Cẩm Châu v.v..Trần Thành hoảng hốt lo sợ gào thét thất thanh sức cùng lực kiệt nói với cán bộ thuộc: Ta quyết tâm cùng sống chết với Thẩm Dương. Nếu Thẩm Dương thất thủ, ta nhất định sẽ tự sát tuẫn chức ! Trong khi đó Trần Thành lại bí mật đánh điện cấp báo với Tưởng Giới Thạch, lại bắt vợ là Đàn Tường cầu van Tống Mỹ Linh kể lể trình bày bệnh loét dạ dày của Trần Thành lại tái phát, rất cần được chữa chạy, thỉnh cầu Tống Mỹ Linh nói với Tưởng Giới Thạch điều Trần Thành về Nam Kinh. Tưởng Giới Thạch không chịu đựng nổi sự quấy rầy của Tống Mỹ Linh, quyết định điều Vệ Lập Hoàng tới Đông Bắc. Nhưng, Vệ Lập Hoàng không bằng lòng tới Đông Bắc. Vệ Lập Hoàng từ một vệ binh của Tôn Trung Sơn tiên sinh phấn đấu thành một trong Năm hổ tướng của Quốc dân đảng, trong cuộc chiến tranh chống Nhật đảm nhận chức Tư lệnh quân viễn chinh Trung Quốc, đã từng được tư lệnh tối cao ở Hoa Bắc của quân Nhật là Kajukiyoji coi là Hổ tướng của Trung Quốc. Tổng tư lệnh Chu Đức đã ca tụng Vệ Lập Hoàng là Người anh hùng dân tộc đã lập công lớn trong chiến dịch Hán Khẩu. Thế nhưng do vì Vệ Lập Hoàng là Con bài tạp nham trong hệ đích tôn, đã mấy lần bị Tưởng Giới Thạch bãi quan. Khi cuộc chiến đấu kết thúc, do vì không mãn ý đối với chức vụ mà Tưởng Giới Thạch sắp xếp, Vệ Lập Hoàng liền dẫn vợ và người thư ký tới một số nước như Nhật Bản, Mỹ, Anh, Pháp, Tây Đức v.v.. để khảo sát quân sự. Tháng 10 năm 1947 vừa về nước, Tưởng Giới Thạch đã bắt Vệ tới Đông Bắc. Vệ Lập Hoàng nói:

- Chẳng phải là Trần Thành đang ở Đông Bắc sao ?

Tưởng Giới Thạch nói:

- Nếu hắn có thể gánh vác nổi thì tôi không phải nhờ vả tới ông.

Ngày hôm sau, Tưởng Giới Thạch lại gọi Trương Quần, Cố Chúc Đồng v.v..tới khuyên giải, vợ của Trần
Thành cũng mặt dày mày dạn chạy tới nhà Vệ Lập Hoàng kể lể khóc lóc nói:

- Bọn cộng phỉ ở Đông Bắc đánh ác liệt, trời băng đất tuyết cứ phải trùm chăn rúc ở khắp nơi. Ban đêm rút về hậu phương bệnh cũ tái phát không có thuốc thang chữa trị. Chỉ có Vệ tiên sinh mới có cách thôi. Xin mời Vệ tiên sinh sớm tới Thẩm Dương cho ! [2]

[selene0802]

Do ba lần bẩy lượt thúc giục của Tưởng Giới Thạch, ngày 20-1-1948 Vệ Lập Hoàng bay tới Thẩm Dương, ngay lập tức thu thập bộ đội, cố thủ các điểm quan trọng để ổn định cụ thể. Vệ Lập Hoàng cho rằng: Chiến thuật của Quân giải phóng là bao vây thành phố đánh quân cứu viện, chúng ta không thể chui vào thòng lọng của Giải phóng quân tiến đánh các thành phố Tân Thuần, Bàn Sơn, Liêu Dương, Pháp Khố, Yên Sơn v.v... Tưởng Giới Thạch lại một lần nữa thúc giục Vệ Lập Hoàng cử binh tới giải vây cho quân cố thủ ở các nơi, Vệ đều không để ý tới. Sau khi chiến dịch Liêu Thẩm nổ ra, Vệ Lập Hoàng cảm thấy quân đội Quốc dân đảng ở Đông Bắc có nguy cơ bị tiêu diệt, đã kiến nghị với Tưởng Giới Thạch cử mấy đạo quân từ Quan nội tới Cẩm Châu, mở thông đường với Cẩm Thẩm, tập hợp bộ đội các sư đoàn ở Thẩm Dương, rồi cùng tiến lên Bắc, kéo quân đội đang bị bao vây ở Trường Xuân ra. Thế nhưng Tưởng Giới Thạch không đồng ý, kiên trì bắt Vệ Lập Hoàng chỉ huy quân đội Thẩm Dương ra khỏi Liêu Tây. Thậm chí Cố Chúc Đồng còn uy hiếp nói:

- Đây là mệnh lệnh của Tổng thống, không thể chống lại được!

Vệ Lập Hoàng cười nhạt một tiếng, nói:

- Quân đội Thẩm Dương đơn độc rút khỏi Liêu Tây, nhất định sẽ bị tiêu diết toàn quân. Nếu không tin, hai chúng ta sẽ cá cược, vạch chữ thập.

Vệ còn cứng cổ mời Tưởng Giới Thạch từ Nam Kinh tới Thẩm Dương.Tưởng Giới Thạch cảm thấy, nếu Vệ Lập Hoàng có thể kịp thời điều binh cứu viện Cẩm Châu, tăng cường binh lực cho Liêu Tây, Quân giải phóng nhân dân sẽ khó có thể đánh chiếm Cẩm Châu. Thế nhưng lúc này Tưởng Giới Thạch đã cảm thấy không chỉ huy nổi Vệ Lập Hoàng nữa rồi. Sau khi Tưởng Giới Thạch tới Thẩm Dương, lập tức đôn đốc triệu tập Vệ Lập Hoàng tới, thế nhưng Vệ Lập Hoàng vẫn kiên trì không chịu cử viện binh. Tưởng Giới Thạch vô cùng bực tức, Tưởng đã triệu tập các nhân viên từ Sư trưởng trở lên để huấn thị, quát chửi các tướng lĩnh cao cấp của Đông Bắc không muốn đánh trận, tiêu cực bị động. Tưởng Giới Thạch còn nói:

- Lần này ta tới Thẩm Dương là để cứu các anh ra khỏi đây. Trước đây các anh muốn tìm chủ lực của cộng phỉ cũng không tìm thấy. Bây giờ Cộng phỉ ở Đông Bắc đã tập trung ở hành lang Liêu Tây. Đây chính là cơ hội để các anh lập công vì quốc Đảng... Vạn nhất lần này các anh không thể đánh ra được, thế thì, kiếp sau xin chào! [3]

Tưởng Giới Thạch huấn thị xong, liền một mình tiếp kiến Liêu Diệu Tương, bắt tư lệnh binh đoàn 9 Liêu Diệu Tương trực tiếp nghe sự chỉ huy của Tưởng. Thời gian biểu của cuộc chiến tranh không dừng lại. Trong lúc Tưởng Giới Thạch với Vệ Lập Hoàng cãi cọ ầm ỹ với nhau thì tiếng pháo bao vây tiến đánh Cẩm Châu của Quân giải phóng nhân dân càng ngày càng kịch liệt, Phạm Hán Kiệt không chịu đựng nổi liên tiếp kêu cứu với Tưởng Giới Thạch. Lập tức, Tưởng Giới Thạch lại mời Phó Tác Nghĩa của Hoa Bắc ra. Kế hoạch tác chiến mà ba người Tưởng, Vệ, Phó bàn định là: Phạm Hán Kiệt tiếp tục cố thủ Cẩm Châu để lôi kéo và tiêu hao chủ lực quân dã chiến Đông Bắc.Tiểu tổng Hoa Bắc điều động rút ra 11 sư đoàn, tổ chức thành Binh Đoàn Đông tiến do sĩ quan tư lệnh binh đoàn 17 Hầu Kinh Như chỉ huy, tăng viện cho Cẩm Châu; Từ khu vực Thẩm Dương điều động rút ra 11 sư đoàn thêm 3 lữ đoàn kỵ binh, tổ chức thành Binh đoàn Tây tiến do sĩ quan tư lệnh binh đoàn 9 Liêu Diệu Tương chỉ huy, tiến đánh theo hướng Chương Vũ, Tân Lập Đồn, Nghĩa huyện; Trịnh Động Quốc ở Trường Xuân tìm cơ hội đột phá vòng vây theo hướng Thẩm Dương. Thế nhưng, phương án chiết trung mà Tưởng Giới Thạch với Vệ Lập Hoàng thỏa hiệp với nhau đã không thể giải vây được cho Cẩm Châu, cũng không thể cứu vãn được vận mệnh toàn quân bị tiêu diệt của Phạm Hán Kiệt. Quân giải phóng nhân dân kiên quyết ngăn cản tiến đánh Binh đoàn Đông tiến và Binh đoàn Tây Tiến đúng 18 giờ ngày 15 tháng 10 đã đánh chiếm Cẩm Châu thuận lợi, Phạm Hán Kiệt và Tư lệnh binh đoàn 6 Lô Tuấn Tuyền cùng với khoảng 9 vạn quân bị bắt sống. Cẩm Châu là yếu điểm chiến lược nối tiếp giữa Quan nội và Quan ngoại, trên vấn đề chi viện Cẩm Châu, ý kiến của Tưởng Giới Thạch với các tướng lĩnh cao cấp như Vệ Lập Hoàng v.v.. có sự chia rẽ lớn như vậy, làm sao có thể đánh thắng được? Chẳng trách Vệ Lập Hoàng đã nói:

- Sự chỉ huy của Tưởng Giới Thạch đối với Đông Bắc, trên mặt binh pháp đã phạm phải ba điều đại kỵ. Binh pháp nói chớ có ỷ vào binh khí tối tân mà khinh địch, chớ có lấy ý kiến độc đoán mà chống lại số đồng, chớ có lấy biện thuyết mà cho là tất nhiên. Ba điều cấm này Tưởng tiên sinh đều phạm phải cả.
Khi Quân giải phóng nhân dân tấn công mãnh liệt vào Cẩm Châu, Tưởng Giới Thạch đang ở Nam Kinh. Nhìn thấy chiến báo của Tiền tuyến Cẩm Châu, Tưởng Giới Thạch lo sợ cuống cuồng như kiến bò trên nồi nóng. Giả sử mấy chục vạn quân ở Đông bắc thực sự bị Giải phóng quân nuốt sống, Hoa Bắc và Trung Nguyên cũng khó lòng ổn định được. Lập tức,Tưởng Giới Thạch quyết định đem phó tổng tư lênh Tiễu Tổng Từ Châu Đố Duật Minh lại một lần nữa vội tới Bắc Bình. Ngày 15 tháng 10, Tưởng Giới Thạch từ Bắc Bình bay tới Thẩm Dương. Đây là lần thứ hai Tưởng Giới Thạch đích thân tới Thẩm Dương trong thời kỳ chiến dịch ở Liêu Thẩm. Lần này Tưởng Giới Thạch tới Thẩm Dương chủ yếu muốn làm hai việc. Một việc là ra lệnh cho Vệ Lập Hoàng phản công Cẩm Châu. Còn một việc nữa là hạ lệnh cho bọn địch giữ Trường Xuân đột phá vòng vây cho Thẩm Dương. Thế nhưng cả hai việc này đều biến thành số không. Lợi dụng binh lực bao vây Thẩm Dương phản công về phía Cẩm Châu, Vệ Lập Hoàng không bằng lòng làm vật hy sinh vô tích sự. Đối với Vệ mà nói, phản công cũng tốt, không phản công cũng hay, Cẩm Châu sớm muộn cũng sẽ bị mất. Tưởng Giới Thạch cãi nhau một trận với Vệ Lập Hoàng, mọi việc đều vô cùng khó xử, đành phải gọi Đỗ Duật Minh tới trước mặt nói:

[selene0802]

- Ta đã viết cho Phạm Hán Kiệt một bức thư, bảo hắn có thể giữ được thì giữ, không thể giữ được thì lùi về giữ Cẩm Tây. Ngươi hãy nghĩ cách thả dù bức thư này xuống cho hắn!

Kỳ thực, khi Tưởng Giới Thạch muốn đi thả dù bức thư này, Phạm Hán Kiệt đã không thể phá vây nữa. ở xung quanh thành Cẩm Châu, ánh lửa ngút trời, tiếng đạn đại bác liên tục không ngớt, Quân giải phóng nhân dân đã không ngừng thu hẹp vòng vây. Mặc dù máy bay của quân Tưởng bắn đạn khói ở trên bầu trời Cẩm Châu để làm tín hiệu, nhiều lần biểu lộ cho quân Tưởng phá vây về hướng nam, thế nhưng Phạm Hán Kiệt đã không biết được bộ đội của mình ở đâu nữa. Hơn 4 giờ chiều, Phạm Hán Kiệt vô cùng thất vọng đã lủi trốn trên con đường nhỏ vùng núi giữa Tháp Sơn và Trần Gia Đồn, rồi đã bị quân đội mai phục của Giải phóng quân bắt sống trên đoạn đường quốc lộ ở gần cửa biển phía Tây. Tưởng Giới Thạch ở Thẩm Dương, mắt nhìn thấy Cẩm Châu bị Giải phóng quân chiếm mất, hận Phạm Hán Kiệt không chịu cố gắng vươn lên, lại càng hận Vệ Lập Hoàng không chịu phối hợp. Đây cũng là một nguyên nhân quan trọng để Tưởng quyết tâm cho Đỗ Duật Minh đổi sang nhận chức phó Tổng tư lệnh Tiếu Phỉ vùng Đông Bắc. Bức thư viết tay mà Tưởng Giới Thạch thả dù xuống cho Trịnh Động Quốc, khẩu khí càng nghiêm khắc, thậm chí còn uy hiếp nói: Nếu hắn không nhanh chóng phá vây, Thẩm Dương cũng không thể chờ được. Nào ngờ tình hình của Trường Xuân càng khiến cho Tưởng Giới Thạch đau lòng. Từ khi mấy chục vạn Quân giải phóng nhân dân do Tiêu Kình Quang, Tiêu Hoa chỉ huy vây khốn Trường Xuân đến nay, trên mặt đất chu vi 50 dặm ngoài Trường Xuân, ngang dọc xen kẽ trên tuyến phong tỏa đã hình thành một khu phong tỏa dày đặc, xây dựng lên một đường Thành ở ngoài thành vững chắc không gì lay chuyển nổi, vây khốn tới mức sĩ quan và binh lính Tưởng trong thành phố Trường Xuân đến cơm cũng không được ăn no. Lương thực khan hiếm, giá lương thực tăng vọt, một chiếc nhẫn vàng chỉ có thể đổi được một chiếc bánh bao. Quân đoàn trưởng quân đoàn 60 Quốc dân đảng Tăng Trạch Sinh đã suy nghĩ kỹ càng, quyết định dẫn quân làm phản. Quân giải phóng nhân dân không tốn một viên đạn mà đã nhanh chóng không chế được Thành Trường Xuân Đông. Không lâu, các binh lính quân đoàn 7 mới của Quốc dân đảng đã hăng hái ra đầu hàng quy phục, bộ đội còn lại của Trịnh Đông Quốc cũng hạ vũ khí. Trường Xuân được giải phóng một cách hòa bình. Tưởng Giới Thạch tới Thẩm Dương lần này, đã vứt bỏ Vệ Lập Hoàng sang một bên, hòng dùng phương thức thả dù lá thư tay để cứu vãn cục diện thất bại trên chiến trường Đông Bắc. Nào ngờ Cẩm Châu đã không cứu được, Trường Xuân lại đã biếu cho Quân giải phóng, từng viên chiến tướng như Phạm Hán Kiệt, Trịnh Động Quốc v.v...đều bị Quân giải phóng bắt giữ, ba tỉnh Đông Bắc to lớn như vậy, chỉ còn lại một thành Thẩm Dương trư trọi. Tưởng không thể không nghĩ tới việc triệt thoái mấy chục vạn quân đội của Thẩm Dương. Kết quả này sao lại không làm cho Tưởng Giới Thạch đau đớn được ? Sự chỉ huy mù quáng theo kiểu không chiếu cố tới tình hình chiến trường, chỉ dựa vào ước đoán chủ quan của Tưởng Giới Thạch làm sao lại không thất bại được ? Buổi tối hôm bị mất Cẩm Châu, Tưởng Giới Thạch từ Thẩm Dương bay tới Cẩm Tây, lại ngồi xe tới đảo Hồ Lô trao đổi ngay trước mặt với Hầu Kính Như, yêu cầu Hầu chỉ huy bộ đội thu phục lại Cẩm Châu, ngay hôm đó lại vội vàng hấp tấp bay về Bắc Bình. Thế nhưng Tưởng Giới Thạch vẫn không sao bỏ được cứ điểm quan trọng Cẩm Châu này lại liên tiếp cử máy bay đem Thủ dụ tới cho Vệ Lập Hoàng. Lúc thì Thủ dụ cho Vệ Lập Hoàng tìm cách viện trợ cho Trịnh Động Quốc phá vòng vây ra, lúc lại thủ dụ: Căn cứ vào báo cáo của trinh sát không quân, một số lượng lớn Cộng phỉ lủi trốn ở Cẩm Châu đang triệt thoái về hướng Bắc Phiến, Phụ Tân. Nay ra lệnh cho binh đoàn Liêu Diệu Tương phải nhanh chóng tiến đánh Hắc Sơn, Đại hổ Sơn, Cẩm Châu! [4]

Thế nhưng, bất kể Tưởng Giới Thạch Dụ như thế nào, Vệ Lập Hoàng vẫn kiên quyết không đồng ý Liêu Diệu Tương đem quân đội tiếp tục tiến về phía Cẩm Châu. Tưởng Giới Thạch không thể không kéo Đỗ Duật Minh bay tới Thẩm Dương vào buổi sáng ngày 18 tháng 10. Đây là lần thứ ba Tưởng Giới Thạch đích thân tới Thẩm Dương trong thời gian chiến dịch ở Liêu Thẩm. Buổi sáng hôm ấy, Tưởng Giới Thạch triệu tập một cuộc họp bao gồm Vệ Lập Hoàng, Đỗ Duật Minh. Triệu Gia Tương, La Trạch Khải v.v..Tưởng Giới Thạch phán đoán, khi Giải phóng quân nhân dân đánh Cẩm Châu thương vong rất lớn, đòi hỏi phải nghỉ ngơi chỉnh đốn hơn một tháng mới có thể lại đánh nhau được. Cộng quân ở trong thành Cẩm Châu đã triệt thoái, quân đội ở Đông Bắc nên bỏ Thẩm Dương,thu phục lấy Cẩm Châu. Vệ Lập Hoàng nói:

- Để tránh cho quốc quân sau khi ra khỏi Thẩm Dương bị Quân giải phóng tiêu diệt, phải nên cố thủ Thẩm Dương.

Tưởng Giới Thạch vừa nghe đã nổi nóng, thế nhưng nghĩ tới Đông Bắc đã thất bại thể thảm như vậy, cũng không tiện chơi trò oai phong như những ngày trước, liền hỏi Phó Tác Nghĩa có ý kiến gì mới. Phó Tác Nghĩa nói:

- Việc này có quan hệ tới quốc gia đại sự, ta phải suy nghĩ cho kỹ càng.

Nghe thấy câu nói lấp lửng nước đôi này, Tưởng Giới Thạch bực tức đập bàn quát lớn:

- Học sinh Hoàng Phố mà thật là quá vô dụng !

Đỗ Duật Minh vừa nghe, vội vàng đề xuất ra hai phương án. Một là ra lệnh cho quân Tưởng ở Đông Bắc nhanh chóng triệt thoái về Doanh Khẩu. Hai là lấy Doanh Khẩu làm hậu phương, giữ lại một bộ phận binh lực để giữ Thẩm dương, quân chủ lực tiến đánh Đại Hổ Sơn, Hắc Sơn.

[selene0802]

Nếu thành công thì thu phục lấy Cẩm Châu, nếu không thành công thì triệt thoái theo hướng Doanh Khẩu. Người học khóa 1 trường Hoàng Phố Đỗ Duật Minh này rất có đầu óc, Đỗ đề xuất phương án thứ 2 đã quy nạp một phần ý kiến của Tưởng Giới Thạch và Vệ Lập Hoàng, không có ai phản đối. Lập tức, họ quyết định quân đội của Liêu Diệu Tương từ Hắc Sơn, Đại Hổ Sơn tấn công về phía Nam, khôi phục Cẩm Châu, sau đó yểm hộ quân địch ở Thẩm Dương rút lui về Quan nội qua tuyến Bắc Ninh; Quân đoàn 52 của Liêu Dương chiếm lấy Doanh Khẩu, hễ khi binh đoàn của Liêu Diệu Tương tiến về phía tây bị trắc trở, thì thay đổi qua Doanh Khẩu sẽ cùng quân đội giữ Thẩm Dương triệt thoái từ Thượng Hải. Tưởng Giới Thạch vẫn còn lo lắng Vệ Lập Hoàng không chấp hành kế hoạch này, đã chính thức bổ nhiệm Đỗ Duật Minh làm phó Tổng tư lệnh Tiễu Tổng Đông Bắc kiêm Tư lệnh biên khu Ký Nhiệt Liêu, chỉ huy hành động triệt thoái này. Hội nghị vừa kết thúc, Tưởng Giới Thạch liền bay về Bắc Bình. Buổi tối hôm ấy, Tưởng Giới Thạch lại đánh điện báo bắt Vệ Lập Hoàng tới Bắc Bình. Đủ thấy Tưởng Giới Thạch đối với Vệ Lập Hoàng đã không yên tâm tới mức nào. Sau khi Đỗ Duật Minh nhậm chức, lập tức dùng quân đội Cao xạ pháo, xe bọc thép và lữ đoàn 3 sư đoàn chỉnh biên 207 của Thẩm Dương tăng cường cho Liêu Diệu Tương, yêu cầu Liêu Diệu Tương tiến thẳng lên Đại Hổ Sơn, Hắc Sơn, nhanh chóng chiếm Cẩm Châu; lại hạ lệnh cho quân đoàn 53 bảo vệ Thẩm Dương, quân đoàn 52 chiếm lấy Doanh Khẩu. Thế nhưng, đạo quân thứ 10 Quân giải phóng nhân dân giữ vững bảo vệ Hắc Sơn, Đại Hổ Sơn, đẫm máu trong chiến đấu, ngoan cường đánh địch suốt 5 ngày đêm, cuối cùng đã giữ vững được trận địa, ngăn chặn được bước tiến của binh đoàn Liêu Diệu Tương về phía Cẩm Châu. Liêu Diệu Tương không thể không vượt qua Liêu Hà triệt thoái về hướng Doanh Khẩu, trên đường lại vấp phải đòn đánh khép gọng kìm của mấy đạo Quân giải phóng, Liêu Diệu Tương lại hạ lệnh cho bộ đội triệt thoái theo hướng Thẩm Dương. Thế nhưng lúc này triệt thoái thì đã quá muộn rồi, đạo quân thứ 5 của Quân giải phóng đã cắt đứt mất đường rút lui của bọn địch này về hướng Thẩm Dương. Các đạo quân khác càng bám chặt đuổi theo sau, lần lượt bao vây chặt 12 sư của Liêu Diệu Tương ở khu vực hai bên đường quốc lộ phía đông Bắc Sơn, phía tây Bán Lạp Môn và khu vực giữa phía đông Đại Hổ Sơn và Nghĩa Hòa Trang, Khang Gia Đồng. Cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt đến ngày 28 tháng 10, đã tiêu diệt 12 sư đoàn, ước khoảng 10 vạn quân của binh đoàn Liêu Diệu Tương, bao gồm toàn bộ quân đoàn chủ lực mới số 1 và quân đoàn mới số 6, được gọi là Ngũ đại chủ lực của quân Quốc dân đảng. Tưởng Giới Thạch chỉ huy ở Bắc Bình giương mắt nhìn binh đoàn của Liêu Diệu Tương bị tiêu diệt, chỉ biết than khóc và bất lực, toàn bộ quân đội ở Đông Bắc tựa hồ như sa vào vận mệnh đen tối, lo lắng vô cùng, không còn biết xoay sở ra sao nữa! Sau khi binh đoàn của Liêu Diêu Tương bị tiêu diệt, một thành Thẩm Dương trơ trọi vô cùng nguy ngập như trứng dựng trên đầu gậy. Khi Quân giải phóng nhân dân tấn công vào khu vực thành phố Thẩm Dương, Tưởng Giới Thạch mới cử phi cơ tới đón Vệ Lập Hoàng từ Thẩm Dương đi, để cho sĩ quan tư lệnh binh đoàn 8 Chu Phúc Thành chỉ huy 14 vạn quân ở xung quanh Thẩm Dương. Ngày mồng 1 tháng 11 Quân giải phóng nhân dân phát động tổng tấn công, bọn địch giữ Thẩm Dương tranh nhau ra đầu hàng. Ngày thứ hai, Thẩm Dương, thành phố công nghiệp lớn nhất Đông Bắc được giải phóng, Chu Phúc Thành bị bắt sống. Quân giải phóng nhân dân trải qua 52 ngày đêm liên tục chiến đấu, trước sau đã tiêu diệt 472.000 tên địch, toàn bộ vùng biên giới Đông Bắc được giải phóng. Tưởng Giới Thạch đã thất bại to lớn ở chiến trường Đông Bắc, khiến cho sự so sánh lực lượng hai bên trong cuộc chiến tranh giải phóng đã phát sinh ra những biến đổi căn bản, quân đội Quốc dân đảng từ trước vẫn chiếm ưu thế trên mặt số lượng suốt một thời kỳ dài nay đã chuyển sang thế yếu.

Để đùn đẩy trách nhiệm bại binh ở Đông Bắc, ngày 26 tháng 11, Tưởng Giới Thạch đã tuyên bố mệnh lệnh: Tổng tư lệnh tiễu phỉ Đông Bắc Vệ Lập Hoàng trù trừ không quyết, đế mất cơ hội chiến thắng, đến nỗi mất cả thành phố quan trọng, nay phải cách chức để xem xét trị tội! Xem xét trị tội một Vệ Lập Hoàng, quyết không thể cứu vãn được cục diện thất bại của vương triều họ Tưởng, thế nhưng từ đó mọi người có thể nhìn thấy sự chuyên quyền tàn bạo của Tưởng Giới Thạch, không quan tâm tới thực tế chiến trường, chỉ huy mù quáng, cùng với sự xung đột gay gắt giữa Tưởng với các tướng lĩnh cao cấp Quốc dân đảng. Tưởng Giới Thạch ba lần đích thân tới Thẩm Dương đã chôn vùi mầm họa thất bại toàn diện trong chiến dịch Liêu Thẩm của quân đội Quốc dân đảng và cũng đã vén lên được tấm màn bí mật của sự bại binh ở Đông Bắc.

-----------------------------------------

[1] (Dân quốc cao cấp tướng lĩnh liệt truyện tập 3 trang 217, NXB Quân giải phóng 5-1989).

[2] Một nước cờ Quan nội Viền đông - Trần Thiếu Tả - trang 19 - NXB Nông thôn tháng 1 - 1988

[3] Một nước cờ Quan nội Viền Đông - Trần Thiếu Tả - trang 73 - NXB Nông thôn 4 - 1988.

[4] Một nước cờ Quan nội Viễn Đông- Trần Thiếu Tá - Trang 105 NXB Nông thôn 4-1988).

[selene0802]

Phần 4 - Chương 3
Tại sao Tưởng Giới Thạch do dự không quyết đối với việc giữ hay rút khỏi Từ Châu ?

Vùng đất Từ Châu thuộc về bình nguyên Hoàng Hoài. Chiến trường Hoài Hải lấy Từ Châu làm trung tâm nằm ở khu vực giáp giới bốn tỉnh Giang Tô, An Huy, Sơn Đông, Hà Nam, địa hình rộng lớn, thôn làng dày đặc, đường quốc lộ thông suốt bốn phương tám hướng, lại là giao điểm hội tụ của hai đường sắt Tân Phố, Lũng Hải như hai động mạch lớn, là chiến trường tốt cho sự tác chiến cơ động của những binh đoàn lớn. Ngay từ hơn 200 năm trước Công nguyên, mấy chục vạn quân đội của Lưu Bang và Hạng Vũ đã triển khai một cuộc tàn sát lớn ở Bành Thành. Bành Thành này chính là Từ Châu tỉnh Giang Tô ngày nay). Từ tháng 1 đến tháng 6 năm 1938, 60 vạn quân đội Trung Quốc đã kháng chiến đánh trả cuộc tiến công của quân Nhật ở vùng đất rộng lớn lấy Từ Châu làm trung tâm, đã viết lên những trang sử hào hùng tuyệt vời của cuộc hội chiến Từ Châu trên lịch sử chiến tranh chống Nhật. Thu Đông năm 1948, trên chiến trường Hoài Hải lấy Từ Châu làm trung tâm lại tụ tập hơn một triệu quân đội, tiến hành chiến dịch Hoài Hải nổi tiếng. Quân đoàn dã chiến Hoa Đông, quân đoàn dã chiến Trung Nguyên, cùng với bộ đội các quân khu tham chiến lân cận của Quân giải phóng nhân dân tham gia chiến dịch lần này ước khoảng 60 vạn người. Tưởng Giới Thạch lần lượt điều động 80 vạn quân đội tham gia chiến dịch Hoài Hải. Mở đầu chiến dịch, Tưởng Giới Thạch đã nhận thức được, Cuộc quyết chiến tiến hành ở trong khu vực Từ Bang, có quan hệ tới sự mất còn của Đảng quốc, nên mới không tiếc điều động đội quân hùng hậu như vậy. Chiến dịch Hoài Hải cũng là một chiến dịch mà binh lực quân đội Quốc dân đảng chiếm ưu thế trong ba chiến dịch lớn của cuộc chiến tranh giải phóng. Thế nhưng chính trong chiến dịch lớn mà quân đội Quốc dân đảng chiếm ưu thế trên mặt số lượng này, 55 vạn quân đội Qốc dân Đảng đã bị tiêu diệt, bộ đội tinh nhuệ của họ Tưởng đã vấp phải thất bại lớn mà từ trước chưa hề có, Tưởng Giới Thạch đã bắt buộc phải từ bỏ chức vụ tổng thống, lặng lẽ rời khỏi Nam Kinh.Trong chiến dịch Hoài Hải, đối với vị trí quan trọng mang tính chất chiến lược Từ Châu này, Tưởng Giới Thạch đã do dự bất quyết hoặc giữ hoặc rút. Thông qua cánh cửa sổ Từ Châu này, mọi người có thể nhìn thấy điều bí mật thất bại lớn lao trong việc lấy nhiều đánh ít ở trên chiến trường Hoài Hải của Tưởng Giới Thạch. Sau chiến dịch Tế Nam, đối với Từ Châu, Tưởng Giới Thạch đặc biệt coi trọng, Tưởng thường xuyên đứng trước tấm địa đồ nghiên cứu hình thế xung quanh Từ Châu. Tưởng Giới Thạch thấy từ Từ Châu men theo đường Kinh Phố lên phía Bắc là Lâm Thành của Sơn Đông; men theo đường Tân Phố đi về Nam, chính là Bạng Phụ và Hợp Phì. Hai thành phổ này đều là thành phố quan trọng ở phía Tây nam Nam Kinh. Việc giữ vững hay rút khỏi Từ Châu có liên quan chặt chẽ với sự an nguy của Đô Thành Nam Kinh. Từ Từ Châu vòng theo đường Lũng Hải đi về phía Đông đi thẳng tới Hải Châu và Liên Vân Cảng; vòng theo đường Lũng Hải đi về phía Tây tức là Đàng Sơn và Thương Khâu. Đường sắt và đường biển của những địa phương này đều nằm trong sự khống chế của quân đội Tưởng, việc điều động quân đội cũng tương đối thuận tiện. Do đó, ngày 24 tháng 10 Tưởng Giới Thạch đã ra lệnh cho Lưu Kỳ tổng tư lệnh Tiễu Tổng Từ Châu phải tăng cường phòng ngự đoạn đường Lũng Hải Thương Khâu tới Hải Châu và đoạn đường Tân Phố. Lâm Thành tới Bạng Phụ, âm mưu hình thành cứ điểm Phòng ngự thế Công ở Từ Châu, Bạng phụ. Hoài Âm v.v.. để củng cố và bảo vệ vững chắc Từ Châu [1], bao vây bảo vệ Nam Kinh, Thượng Hải. Để tiến thêm một bước điều động lực lượng Quảng Tây, Tưởng Giới Thạch còn long trọng tuyên bố Quyết nghị của Hội nghị kiểm thảo quân sự Nam Kinh tháng 8, yêu cầu Bạch Sùng Hy thống nhất chỉ huy các đơn vị quân đội thuộc Bộ Tổng Tư lệnh Tiễu Phỉ của hai vùng Từ Châu, Hoa Trung. Thế nhưng, kế hoạch này của Tưởng Giới Thạch chưa được thực hiện. Lúc đó, cuộc tranh quyền đoạt lợi giữa Tưởng Giới Thạch với Lý Tông Nhân ngày càng có xu hướng quyết liệt. Để ủng hộ Lý Tông Nhân và cũng là để bảo tồn lực lượng của mình, Bạch Sùng Hy không muốn quản bãi đất rách nát Từ Châu này. Bọn Lưu Kỳ cũng không muốn trao quyền chỉ huy mấy chục vạn quân đội ra, đối với việc này Tưởng Giới Thạch cảm thấy rất tức giận. Tưởng Giới Thạch cho rằng, Lưu Kỳ khó có thể đảm nhận nổi trách nhiệm nặng nề chỉ huy mấy chục vạn đại quân ở vùng gần Từ Châu. Tưởng cảm thấy Đỗ Duật Minh có năng lực chỉ huy thì còn đang ở đảo Hồ Lô chỉ huy bộ đội Đông Bắc triệt thoái. Do vì thất lợi ở chiến trường Đông Bắc, những áp lực của quân đội Quốc dân đảng ở khu vực Hoa Đông càng ngày càng lớn, một cuộc chiến lớn khó có thể tránh khỏi.

[selene0802]

Hạ tuần tháng 10, Tưởng Giới Thạch đã triệu tập hội nghị Bộ trưởng quốc phòng, Tổng tham mưu trưởng, bốn Tổng tư lệnh Hải, Lục, Không, Liên Cần ở Dinh thự đường Hoàng Phố Nam Kinh. Khi nghiên cứu tình thế chiến trường Hoa Đông, mọi người đều cảm thấy Từ Châu lương thực không đủ, tiếp tế khó khăn. Đối mặt với hai Dã chiến quân Hoa Đông và Trung Nguyên của Quân giải phóng, khó có thể tiến hành tác chiến được lâu dài. Tưởng Giới Thạch nghĩ ngay tới tấn bi kịch Hạng Vũ bị khốn ở Cai Hạ năm xưa, sợ rằng bản thân mình sẽ sa vào cảnh bốn mặt đều là tiếng ca của quân Sở, liền quyết định bỏ Từ Châu, lui về giữ bờ nam Hoài Hà, để tiện việc đánh bại chủ lực giải phóng quân ở khu vực Hoài Hà, bảo đảm ngoại vi Nam Kinh. Một số người như Hà ứng Khâm v.v.. cũng tán đồng phương án này. Ngày mồng 3 tháng 11, Tưởng Giới Thạch ra lệnh cho Tổng tham mưu trưởng Cố Chúc Đồng dẫn Ty trưởng Ty thứ ba của Bộ quốc phòng là Quách Nhữ Khôi kéo tới Từ Châu, thay Tưởng truyền đạt mệnh lệnh rút khỏi Từ Châu. Lần này, vốn Tưởng Giới Thạch muốn đích thân đi, nhưng vì một sự cố không đi được. Sau khi Cố Chúc Đồng tới Từ Châu lập tức triệu tập các sĩ quan cao cấp như Khâu Thanh Tuyền, Hoàng Bá Thao, Lý Di, Tôn Nguyên Lương v.v.. để nghiên cứu bố trí sắp xếp tác chiến. Đồng thời với điều đó, Tưởng Giới Thạch lại viết một lá thư tay gửi cho Đỗ Duật Minh đang ở đảo Hồ Lô xa xôi, sai phó ty trưởng ty thứ ba của Bộ quốc phòng là Hứa Lãng Hiên cầm bức thư tay và Kế hoạch hội chiến Từ Bạng bay tới đảo Hồ Lô, yêu cầu Đỗ Duật Minh lại một lần nữa nhận chức phó tổng tư lệnh Tiễu Tổng Từ Châu, chỉ huy chiến dịch Từ Bạng.Tại sao Tưởng Giới Thạch lại tuyển chọn Đỗ Duật Minh còn chưa thể cữu vãn được thất bại lớn của quân Quốc dân đảng ở Đông Bắc tới hiệp trợ với Lưu Kỳ chỉ huy trận quyết chiến Từ Bạng? Trong đây chứa đựng biết bao nhiêu điều bí ảo về cách dùng người của Tưởng Giới Thạch, cũng đã bộc lộ ra đầu mối của sự thất bại.Tiễu Tổng Từ Châu, thực ra thì ở Trịnh Châu đã có bộ chỉ huy tiền tiến, do Tôn Chấn đảm nhận chức Chủ nhiệm bộ chỉ huy Tiền tiến. Mấy tháng trước Tôn Chấn điều Xuyên Ngạc làm chủ nhiệm Sở bình định, bộ chỉ huy liền rút về Từ Châu. Lưu Kỳ là con người thân mang chức vụ quan trọng, nhưng thường nghe tin địch là chạy trốn trước, nên có tên gọi là Tướng quân chạy trốn. Đối mặt với trận quyết chiến Từ Bạng, Lưu Kỳ lại thiếu hẳn niềm tin, để có thêm một người thay mình chia gánh trách nhiệm, Lưu Kỳ đã kiến nghị với Bộ quốc phòng nhanh chóng chọn lấy một người Xuất thân từ khóa 1 Trường Hoàng Phố, từng đảm nhiệm từ chức Tư lệnh binh đoàn trở lên, có kinh nghiệm dày dặn, có uy tín rộng rãi với danh nghĩa phó tổng tư lệnh kiêm chủ nhiệm bộ chỉ huy tiền tiến!
   
Bộ trưởng bộ quốc phòng Hà ứng Khâm nhìn thấy cơ hội này, rất nhanh chóng đã tiến cử với Tưởng Giới Thạch hai tên cốt cán trong hệ thống của mình là Tống Hy Liêm và Đỗ Duật Minh. Xem báo cáo của Hà ứng Khâm, thoáng nhìn Tưởng Giới Thạch đã chọn ngay Đồ Duật Minh, nhưng lại nghĩ tới Đỗ Duật Minh đang ở chiến trường Đông Bắc, liền chỉ có thể tuyển chọn Tống Hy Liêm phó tổng tư lệnh Tiễu Tổng Hoa Trung kiêm tổng tư lệnh binh đoàn 14. Chủ ý đã định, Tưởng Giới Thạch lập tức đánh một bức điện Hạn một giờ sau phải có mặt cho Tống Hy Liêm. Thế nhưng Tống Hy Liêm không mấy vui vẻ đối với việc thăng quan ngoài dự liệu này. Tống Hy Liêm nhìn thấy hai viên chiến tướng Tôn Nguyên Lương, Khâu Thanh Tuyền Tiễu tổng Từ Châu đều giả dối gian trá, kiêu ngạo ngang ngược, cuồng ngông tự đại, rất khó chỉ huy. Khâu Thanh Tuyền lại là cốt cán trong trận quyết chiến Từ Bạng của tổ chức Tưởng Giới Thạch, đắc tội thì không được, đi Từ Châu sao bằng làm nên sự nghiệp ở bắc Ngạc Tây. Do đó, Tống Hy Liêm liền quyết định bỏ cành mới mà về ở tổ cũ, lấy lí do là Sau khi tới Ngạc Tây tình hình dần sáng sủa, đang thực hiện các loại quy hoạch và tích cực bố trí còn đối với tình hình Từ Châu thì không thành thạo lắm, xin Tưởng Giới Thạch chọn cử người khác. Nào ngờ Tưởng Giới Thạch lấy lí do là Từ nay về sau trọng điểm của chiến tranh ở Từ Bạng, Từ Bạng là cửa ngõ của thủ đô, có quan hệ tới sự an nguy của Quốc Đảng, lại đánh cho Tống Hy Liêm một bức điện báo Hạn một giờ phải có mặt, còn nhấn mạnh Tuyệt đối không được chậm trễ! Tống Hy Liêm vừa xem điện báo liền biết được không còn cơ hội cò kè ngã giá nữa, đành âu sầu rầu rĩ thu xếp hành trang, dẫn theo vài tên tùy viên, vội vàng rời khỏi Kinh môn, đi tới Từ Châu. Nào ngờ Tống Hy Liêm vừa tới Sa thị lại nhận được điện báo của Tưởng Giới Thạch. Trong bức điện nói: Đã quyết định cử Đỗ Duật Minh tới phụ trách mặt Từ Châu. Chú em ta có thể trở lại với chức cũ! Tống Hy Liêm bực tức, tay cầm bức điện, hồi lâu chẳng nói được câu nào!

[selene0802]

Tống Hy Liêm tuy chưa tới Từ Châu nhậm chức, nhưng từ đây có thể nhìn thấy các loại mâu thuẫn trọng tâm trên vấn đề dùng người của Tưởng Giới Thạch, có thể nhìn thấy tâm trạng chán ghét chiến tranh và mâu thuẫn nặng nề trong số tướng lĩnh cao cấp của Quốc dân đảng, cũng lại có thể nhìn thấy tính tất yếu trong việc thất bại ở Hoài Hải của quân đội Quốc dân đảng.Đỗ Duật Minh ở đảo Hồ Lô nhìn thấy Kế hoạch quyết chiến ở Từ Bạng trong lòng cảm kích về sự tín nhiệm của Tưởng Giới Thạch, thế nhưng lại không dám lập tức tới nhậm chức ngay, Đỗ Duật Minh cực kỳ không muốn ôm lấy tội danh bỏ mất Từ Châu nhưng lại không dám không đi, đành phải lấy lí do việc rút quân ở đảo Hồ Lô chưa xong để cố ý kéo dài. Thế nhưng Lưu Kỳ không làm, hắn lại đánh điện báo thúc Đỗ Duật Minh nhanh chóng tới Từ Châu. Chính trong lúc Đỗ Duật Minh đang khó khăn lưỡng lự, Tưởng Giới Thạch lại thay đổi chủ ý, Tưởng đã quyết định cố thủ Từ Châu. Tưởng Giới Thạch nhìn thấy Dã chiến quân Trung nguyên do Mao Trạch Đông chỉ huy đã phát động tấn công ở phía nam Hà Nam, chứ không phải là tấn công Từ Châu, tức thì Tưởng liền quyết định Bắc giữ Từ Châu, Nam dựa Bạng Phụ. Vì vậy, Tưởng Giới Thạch lại hạ lệnh cho các binh đoàn của Khâu Thanh Tuyền, Lý Di, Hoàng Bá Thao, Lý Diên Niên nhanh chóng tập kết về Từ Châu, cố thủ Từ Châu, hạ lệnh cho quân đội của Tôn Nguyên Lương và Lưu Nhữ Minh ở phía nam Từ Châu cố thủ Túc Huyện và Bạng Phụ, để tiện cho hai cánh quân đường sắt Từ Bạng bao vậy tiêu diệt Dã chiến quân Hoa Đông và Dã chiến quân Trung nguyên, xoay chuyển chiến cuộc.Thế nhưng, Tưởng Giới Thạch đã phán đoán sai lầm tình hình chiến trường, quyết định này của Tưởng vừa hay đã chui vào thòng lọng của Mao Trạch Đông. Trung tuần tháng 10, sau khi sắp đặt xong phương châm tác chiến của chiến dịch Hoài Hải, Mao Trạch Đông lại tiến thêm một bước chỉ ra rằng: Cảm giác thứ nhất là quân ta tựa hồ như có ý cướp lấy Từ Châu mà không thể đoán định chắc chắn quân ta không phải là cướp Từ Châu mà là tiêu diệt binh đoàn vàng![2]

Để mê hoặc Tưởng Giới Thạch, Mao Trạch Đông còn yêu cầu chủ lực Dã chiến quân Trung Nguyên phát động cuộc tiến công trước đánh chiếm Trịnh Châu và Khai Phong ở chiến dịch Hoàng Hải, hoặc giả đầu tiên xuất hiện ở con đường Tân Phố giữa Từ Châu và Bạng Phụ, để hấp dẫn binh đoàn của Tôn Nguyên Lương Khâu thanh Tuyền và Lý Di. Trận thế này do Mao Trạch Đông bày ra đã khiến cho Tưởng Giới Thạch hiểu lầm rằng Quân giải phóng nhân dân không phải là muốn bao vây tấn công Từ Châu, mới chỉ sau một ngày đã thay đổi quyết tâm, ra lệnh cho quân đội thu hẹp hai cánh quân Tân phố theo hướng giữa Từ Châu và Bạng Phụ, chuẩn bị cố thủ Từ Châu. Như vậy là chiến dịch Hoài Hải đã hoàn toàn giống như dự kiến của Mao Trạch Đông, bao vây tiêu diệt bộ đội chủ lực của Tưởng Giới Thạch ngay tại chỗ, khiến cho Tưởng Giới Thạch tất nhiên phải thất bại ở Hoài Hải. Mao Trạch Đông đã đóng cửa đánh chó ở Đông Bắc, đã tiêu diệt 47 vạn quân đội của Vệ Lập Hoàng, bây giờ lại bao vây tiêu diệt tại chỗ tập đoàn của Lưu Kì. Đêm mồng 6 tháng 11, Dã chiến quân Hoa Đông và Dã chiến quân Trung Nguyên theo kế hoạch dự định đã phát khởi chiến dịch Hoài Hải. Cánh quân thứ 4 và thứ 8 ngay hôm đó đã tấn công chiếm được Phôi Huyện. Than thượng; cánh quân Lỗ Nam đã tiêu diệt được quân chiếm giữ Đàm Thành; các cánh quân của binh đoàn Sơn Đông đã bao vây Đài Nhi Trang; chủ lực Dã chiến quân Trung Nguyên cùng tiến đến khu vực Thương Khâu. Chính trong lúc tiếng đại bác của chiến dịch Hoài Hải vừa nổ, trung tướng phó tư lệnh của khu bình định thứ ba Quốc dân đảng là Hà Cơ Phong cùng với Trương Khắc Hiệp, đã soái lĩnh hai sư đoàn của quân đoàn 59, nửa sư đoàn của quân đoàn 77 tổng cộng hơn hai vạn ba ngàn quân khởi nghĩa ở khu vực Cổ Uông, Đài Nhi Trang, tạo điều kiện cực kỳ có lợi cho việc quân giải phóng cắt đứt đường rút lui của binh đoàn Hoàng Bá Thao rất nhanh chóng. Được tin này Tưởng Giới Thạch gầm lên như sấm, Tưởng mơ hồ cảm thấy tòa đại lầu mà mình tu sửa xây dựng trong hơn hai mươi năm đã sắp xụp đổ. Sau khi Hà Cơ Phong và Tưởng Khắc Hiệp khởi nghĩa, Lưu Kỳ nhìn thấy các cánh quân của giải phóng quân đã nhanh chóng tiến sát Từ Châu, đã vô cùng hoảng sợ; một mặt thúc giục Đỗ Duật Minh nhanh chóng tới Từ Châu, một mặt ra lệnh cho quân đội thuộc binh đoàn 7 của Hoàng Bá Thao nhanh chóng triệt thoái theo hướng Từ Châu. Ngày 8 tháng 11 Đỗ Duật Minh từ đảo Hồ Lô về tới Bắc Bình, khi hắn biết được chủ lực quân Tưởng vẫn ở gần Từ Châu, được biết Tưởng Giới Thạch đã thay đổi kế hoạch quyết chiến ở Từ Bạng mà mình đặt ra từ trước, Đỗ Duật Minh dự cảm thấy thất bại là điều khó tránh khỏi, thực tế chiến trường đang chờ đợi Đỗ Duật Minh đã trở thành một pháp trường. Khi Phó Tác Nghĩa mời hắn ăn cơm, trong tiếng cụng ly hắn nghe nói Hà Cơ Phong, Trương Khắc Hiệp soái lĩnh quân đội phản biến, tư tưởng hắn càng thêm hỗn loạn. Ngày hôm sau, Đỗ Duật Minh bay tới Nam Kinh, trước hết tới tham gia hội nghị quốc phòng do Tưởng Giới Thạch triệu tập ở đường Hoàng Phố. Chính trong thời gian hội nghị, quân giải phóng từ ba mặt bắc, đông, Nam đã bức tới gần binh đoàn 7, bao vây chặt 7 sư đoàn của Hoàng Bá Thao ở trong một khu vực nhỏ hẹp lấy Triển Trang Vu làm trung tâm.

[selene0802]

Sau khi nghe xong báo cáo của Quách Nhữ Khôi, Tưởng Giới Thạch liên tục nói với Đỗ Duật Minh:

- Nhất định phải giải vây cho Hoàng Bá Thao. Ta đã thay ông chuẩn bị sẵn máy bay rồi, tối hôm nay ông sẽ tới Từ Châu.

Từ Nam Kinh tới Từ Châu là một tuyến bay mà các phi công rất quen thuộc. Ai ngờ đêm hôm đó, máy bay bay thẳng lên bờ Hoàng Hà mà không sao tìm được Từ Châu, viên phi công lo sợ lái máy bay bay lượn ở trên không. Đỗ Duật Minh nghĩ bụng: Tình hình khẩn cấp như thế này, cuối cùng đã không tìm thấy Từ Châu, xem ra thì trận đánh này không thể không thất bại. Trước mắt máy bay đã không còn dầu nữa, mới phát hiện một ánh đèn ở bên trái phía trước mặt. Hạ cánh xuống sân bay Từ Châu, đã là hơn một giờ sáng. Có thể nhìn thấy lúc này các sĩ quan binh lính của Tưởng Giới Thạch đã không còn ý chí chiến đấu nữa, năng lực tác chiến đã giảm yếu ghê gớm, chiến trường Hoài Hải sao lại không thất bại được?

Sau khi Hoàng Bá Thao bị bao vậy, Tưởng Giới Thạch lại thay đổi quyết tâm, quyết định đưa bộ đội chủ lực tập kết về xung quanh Từ Châu, quyết chiến với giải phóng quân. Một mặt Tưởng ra lệnh cho Hoàng Bá Thao ra sức sửa chữa công sự, cố thủ chờ viện trợ; ra lệnh cho hai binh đoàn của Khâu Thanh Tuyền và 13 binh đoàn của Lý Di tăng viện về phía đông cho Hoàng Bá Thao; còn đem binh đoàn Hoàng Duy thuộc hàng ngũ Tiễu Tổng Hoa Trung từ Xác sơn điều tới để chi viện cho Từ Châu, hơn thế còn báo cho các tướng lĩnh tiền tuyến biết rằng: Cuộc quyết chiến Từ Hoài thực sự là mấu chốt quan trọng lớn nhất trong việc thành bại cách mạng và tồn vong đất nước của ta, cần phải Đoàn kết chiến đấu gian khổ, giành lấy tất thắng.[3] Thế nhưng chính trong chiến dịch cần phải Đoàn kết chiến đấu gian khổ này, hai binh đoàn của Khâu Thanh Tuyền và Lý Di đã hành động chậm chễ, không muốn cử chủ lực tăng viện cho quân đội tạp nham Hoàng Bá Thao. Lần này Hoàng Bá Thao tới chiến trường Hoài Hải, trên thực tế là đái tội lập công. Hoàng Bá Thao không phải là hệ học sinh Hoàng Phố, lại chẳng có hậu đài cứng rắn. Trong cuộc chiến đấu ở Mạnh Lương Cố, một độ Tưởng Giới Thạch cho rằng Hoàng Bá Thao không chịu cứu viện Tưởng Linh Phủ mà dẫn đến sư đoàn 74 chỉnh biên bị tiêu diệt, đã chuẩn bị giết Hoàng Bá Thao để làm gương thị chúng. Hoàng Bá Thao bèn lấy cái chết để đổi lấy mạng sống, đã chủ động gánh vác trách nhiệm thay cho Thang Ân Bá và Cố Chúc Đồng, khiến cho hai người bọn họ đã gỡ trách nhiệm cho hắn ở trước mặt Tưởng, Hoàng Bá Thao mới ôm án kỷ luật Cách chức lưu nhiệm tới mặt trận Hoài Hải để xung phong vào trận cho Tưởng Giới Thạch. Do vậy Khâu Thanh Tuyền và Lý Di căn bản chẳng coi Hoàng Bá Thao ở trong con mắt. Khi binh đoàn Hoàng Bá Thao bị quân giải phóng bao vây, Khâu Thanh Tuyền và Lý Di đều nhìn thấy Tưởng Giới Thạch vì danh nghĩa cứu viện Hoàng Bá Thao mà phải tiến hành quyết chiến với giải phóng quân, cho nên khi trên đường đi tăng viện đã vấp phải quân giải phóng đón đánh, đã hành động chậm trễ, họ đã tận mắt nhìn gần tám vạn quân của binh đoàn Hoàng Bá Thao bị quân giải phóng hoàn toàn tiêu diệt, Hoàng Bá Thao đã tự sát sau khi bị thương. Dương Đình Yến từ bên cạnh Hoàng Bá Thao trốn ra được nói, Hoàng Bá Thao trước khi chết vẫn còn hỏi, binh đoàn của Lý Di đã đi về phía đông cứu viện ta, tại sao lúc đầu không ở gần Tào Bát để yểm hộ ta rút về hướng Tây? Thực tế này đã đánh một dấu hỏi bí mật về sự bại binh ở Hoài Hải của Tưởng Giới Thạch, là lời chú thích rõ ràng nhất đối với cái chết của Hoàng Bá Thao. Sau mấy ngày, binh đoàn Hoàng Duy lại bị quân giải phóng vây khốn ở Nam Bình tập, Song Đối tập.

Ngày 28 tháng 11 Tưởng Giới Thạch lại có quyết định bỏ Từ Châu, rút về giữ Hoài Nam, thế nhưng điều này đã khó có thể cứu vãn được cụ diện thất bại của chiến dịch Hoài Hải. Căn cứ vào kế hoạch rút lui của Tưởng Giới Thạch, Đỗ Duật Minh đã ra lệnh cho hai binh đoàn của Khâu Thanh Tuyền và Tôn Nguyên Lương tiếp tục men theo đường Tân Phố tấn công về phía nam để mê hoặc giải phóng quân, hạ lệnh cho binh đoàn Lý Di yểm hộ cho chủ lực của cánh trái được an toàn khi rút lui, còn mình thì soái lĩnh ba binh đoàn, các nhân viên cơ quan chính Đảng Từ Châu, các thanh niên học sinh bị ép buộc cộng khoảng 30 vạn người, đêm 1 tháng 12 rút khỏi Từ Châu, men theo đường Từ Châu Túc Huyên đến Vĩnh Thành về phía Tây. Ra khỏi thành Từ Châu, các sĩ quan và binh linh tranh nhau chạy tháo thân, trên các xe cộ nhân viên chen chúc chật ních, cuộc hành quân vô cùng hỗn loạn. Sau khi Tưởng Giới Thạch ngồi trên máy bay trinh sát được cảnh này, vừa lo lắng cho cuộc chạy trốn vu hồi của Đỗ Duật Minh, dốc tâm trốn về Tây, lại vừa dùng máy bay thả dù xuống một bức thư viết tay, hạ lệnh cho hắn thay đổi phương hướng, hợp đồng với binh đoàn 6 bắc tiến ở Bạng Phụ, hai cánh quân nam bắc đánh khép gọp kìm vào Dà chiến quân Trung nguyên. Cuộc chỉ huy bằng bút lần này của Tưởng Giới Thạch, đã dẫn đến mấy vạn người của Đỗ Duật Minh bị quân giải phóng nhân dân bao vậy chặt cả vòng trong lẫn vòng ngoài ở khu vực Trần Quan Trang, Thanh Long tập, Lý Thạch Lam. Tưởng Giới Thạch những muốn đích thân tới chỉ huy để trốn thoát vận mệnh thất bại, kết quả luôn luôn lại là chỉ huy càng nhiều, thất bại càng thảm hại.

[selene0802]

Bộ chỉ huy của Dỗ Duật Minh đặt tại Trần Quang Trang. Một hôm, Đỗ Duật Minh đang cắt tóc ở trong sân bộ chỉ huy, bốn xung quanh sân này đều là nhà cửa, giữa có một gốc cây. Bên cạnh có người nói gốc cây này rất không cát lợi, trong khuôn viên bốn mặt ở giữa mọc một gốc cây, đó vừa hay chính là chữ khốn. Dỗ Duật Minh vừa nghe nói, lập tức hạ lệnh chặt đứt ngay cây đó đo. Điều này cũng giống hệt như trước đây Khâu Thanh Truyền không bằng lòng đem bộ đội đang ở Thương Khâu vậy, hắn cho rằng Thương Khâu nhất định là gò bị thương vậy. Tuy gốc cây ở trong sân bộ chỉ huy đã bị chặt đứt, thế mà Đỗ Duật Minh khó có thể phá nổi trùng trùng vòng vây khốn của quân giải phóng.Sau khi binh đoàn Hoàng Duy bị bao vây, hắn rất sợ lại đi theo con đường cũ của Hoàng Bá Thao, nên đã tìm trăm phương ngàn kế để đột phá vòng vây ra ngoài. Hoàng Duy nói với bộ hạ rằng:

- Chúng ta không thể nằm chờ được, thế thì phải lăn mà chạy chứ!

Ai ngờ đột phá mấy hôm, ngay đến lăn cũng chẳng thể lăn ra được.Hoàng Duy liền yêu cầu nhân viên y tế trao cho hắm một gói thuốc ngủ liều cao, để chuẩn bị khi cần thiết sẽ uống thuốc tự sát. Sau khi Tưởng Giới Thạch được biết Hoàng Duy bị vây, đã từng viết thư yêu cầu Hoàng Duy phá vây. Tưởng Giới Thạch luôn nghĩ dùng những lá thư viết tay của mình coi đó là đội quân tăng viện, là một loại sức mạnh vạn năng. Bức thư này còn chưa kịp gửi đi, Tưởng Giới Thạch lại thay đổi chủ ý. Tưởng đã ý thức được, chỉ đơn thuần dựa vào sức mạnh của bản thân binh đoàn Hoàng Duy thì không có cách gì đột phá được vòng vây trùng điệp của quân giải phóng tức thì Tưởng lại hạ lệnh cho binh đoàn Hoàng Duy cố thủ chờ viện binh, không được khinh động, một mặt lại bắt Đỗ Duật Minh đi cứu Hoàng Duy. Kết quả ra sao? Hoàng Duy không được cứu thoát mà Đồ Cuất Minh lại bị quân giải phóng bao vây. Lúc này, Tưởng Giới Thạch đã tìm trăm phương ngàn kế bưng bít tình hình ở chiến trường, đã không cho Hoàng Duy biết Hoàng Bá Thao bị tiêu diệt, cũng không nuốn để cho Hoàng Duy biết Đỗ Duật Minh đang bị vây khốn, để tránh quân tâm dao động. Thế nhưng Tưởng Giới Thạch đã thất vọng, Đài phát thanh mặt trận của Quân giải phóng nhân dân suốt ngày phát thanh Thư thúc dục Hoàng Duy lập tức đầu hàng của Lưu Bá Thừa và Trần Nghị phát ra. Các sĩ quan và binh lính quân Tưởng ở mặt trận sau khi nghe bài phát thanh này đã tranh giành nhau ra đầu hàng quân giải phóng. Hoàng Duy đã cự tuyệt việc hạ vũ khí đầu hàng còn bắn tung khí độc điên cuồng dãy chết, thế nhưng cũng không thoát khỏi vận mệnh bị tiêu diệt, bản thân Hoàng Duy cũng trở thành tù binh của quân giải phóng.

Sau khi tập đoàn của Đỗ Duật Minh bị bao vây, lương thực đạn dược không được đầy đủ, mỗi ngày chỉ dựa vào hơn một trăm chiếc máy bay thả dù tiếp tế. Lúc đó vùng chiến khu gió mưa mù mịt. nhiệt độ hạ thấp, máy bay không thể thả dù được, rất nhiều binh sĩ đã bị chết rét và chết đói. Trên trận địa còn xuất hiện cảnh tượng thê thảm là ăn thịt người chết. Có những binh sĩ còn tranh thủ lúc đêm khuya trời vắng chạy lên trận địa quân giải phóng để tìm thức ăn, dần dần phát triển thành trung đội, thành đại đội, thậm chí thành tiểu đoàn ra đầu hàng quân giải phóng. Để thoát khỏi khốn cảnh, Đỗ Duật Minh từng kiến nghị với Tưởng Giới Thạch tập trung binh lực của Tây An và Vũ Hán, quyết chiến với quân giải phóng tại khu vực Hoài Hải. Thế nhưng Tưởng Giới Thạch lúc này đã bị quần chúng chống lại, người thân xa lìa, Bạch Sùng Hy ngồi trấn giữ Vũ Hán không những không cứu viện mà còn ngấm ngầm cầu chúc Đỗ Duật Minh sớm bị tiêu diệt; Hồ Tông Nam ở tận Tây Bắc xa xôi, tự lo cho mình còn chưa xong; Lý Tông Nhân lại đang níu tay Tưởng Giới Thạch, khiến cho Tưởng sống trong cảnh thỏ chết cáo buồn, muốn cứu Đỗ Duật Minh mà không có sức để cứu. Ngày 10 tháng 1 năm 1949, tập đoàn Đỗ Duật Minh bị giải phóng quân tiêu diệt hoàn toàn, sĩ quan tư lệnh binh đoàn 2 Khâu Thanh Tuyền bị bắn chết, phó tổng tư lệnh Tiễu Tổng Từ Châu Đỗ Duật Minh bị bắt sống, chỉ có số ít người như Lý Di v.v... hóa trang nên đã trốn thoát. Trong chiến dịch Hoài Hải, 22 quân đoàn bộ, 56 sư đoàn, bao gồm cả quân đoàn 5, quân đoàn 18 Năm chủ lực lớn của Tưởng Giới Thạch, đã hoàn toàn bị tiêu diệt. Từ Châu đã được giải phóng, các thành phố quan trọng như Nam Kinh, Thượng Hải, Vũ Hán v.v.. đã nằm dưới sự uy hiếp trực tiếp của Quân giải phóng.Từ trong nhiều lần trăn trở bỏ hay giữ Từ Châu của Tưởng Giới Thạch, mọi người có thể nhìn thấy sĩ khí của mấy chục vạn quân đội Tiễu Tổng Từ Châu Quốc dân đảng đã hoàn toàn giảm sút, binh lính không còn ý chí chiến đấu nữa, giữa các tướng lĩnh cao cấp thì tranh giành đấu đá hục hặc với nhau, giữa các binh đoàn và các tập đoàn chiến lược thì tính đến so kè chỉ mưu đồ lợi ích riêng mà không có tinh thần chi viện lẫn nhau. Mọi người lại có thể nhìn thấy Tưởng Giới Thạch độc đoán chuyên quyền, chỉ huy mù quáng đã dẫn tới hậu quả nghiêm trọng là thất bại nặng nề. Lịch sử đã vạch trần một cách khách quan và vô tình tính tất yếu phải bại binh ở Hoài Hải của Tưởng Giới Thạch là dĩ nhiên!

-----------------------------------------------------

[1] (Bộ quốc phòng Chính phủ Quốc dân Nam Kinh điện gửi Lưu Kỳ ngày 24 tháng 10 năm 1948)

[2] (Lịch sử chiến tranh Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc quyển 3 trang 266 NXB Khoa học quân sự tháng 7 năm 1987)

[3] Trích từ Lịch sử chiến đấu của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc quyển ba trang 271, NXB Khoa học quân sự tháng 7 năm 1987.

[selene0802]

Phần 4 - Chương 4
Tưởng Giới Thạch để mất Bình Tân như thế nào ?

Trong ba chiến dịch lớn của thời kỳ chiến tranh giải phóng, chiến dịch Liêu Thẩm và chiến dịch Hoài Hải, hai phía của cuộc chiến đều đấu trí đấu dũng giành thắng bại trong tiếng đại bác và tiếng súng gay gắt. ở trên chiến trường Bình Tân bọn Quốc dân đảng đóng giữ hơn 50 vạn quân, sau khi quân giải phóng nhân dân hạ được Tân Bảo An, Trương Gia Khẩu và Thiên Tân, 25 vạn bộ đội Bắc Bình đã bình tĩnh tiếp nhận sự chuyển đổi hòa bình, đô thành văn hóa Cổ kính không vấp phải sự tàn phá của khói lửa chiến tranh, tài sản tính mệnh của 2 triệu dân cư đã tránh khỏi tai họa của cuộc chiến. Trong pho sách lịch sử khổng lồ của chiến tranh lại đã được tăng thêm một trang Phương thức Bắc Bình.Quân đội là Hòn Ngọc của Tưởng Giới Thạch. Trong bước gay go khẩn cấp của cuộc chiến tranh giải phóng, Tưởng Giới Thạch đã để mất Thiên Tân và Bắc Bình như thế nào? Đã không mảy may luyến tiếc, bàn giao toàn vẹn 25 vạn quân đội cho giải phóng quân như thế nào? Đây lại là một điều bí mật trong sự thất bại ở trên đại lục của Tưởng Giới Thạch. Muốn vén lên bức màn bí mật này, trước hết phải hiểu rõ cuộc hành trình tới Nam Kinh vào mùa thu năm 1948 của Phó Tác Nghĩa Tổng tư lệnh Tiễu phỉ Hoa Bắc thuộc quân đội Quốc dân đảng.

Khi chiến dịch Liêu Thẩm kết thúc, trên vành đai hẹp và dài hơn 500 kilômét, từ Sơn Hải Quan đường Bắc Ninh khu vực Hoa Bắc tới Trương Gia Khẩu đường Bình Tuy, sắp đặt có 4 binh đoàn, 12 quân đoàn, 42 sư đoàn (Lữ đoàn) ước khoảng hơn 50 vạn người do Phó Tác Nghĩa chỉ huy. Số quân đội này tương đối phức tạp, trên danh nghĩa đều thuộc Bộ tổng tư lệnh Tiễu phỉ Hoa Bắc, trên thực tế lại chia ra hai phe phái lớn thuộc Phó và thuộc Tưởng. Trong 42 sư đoàn (Lữ) này chỉ có 17 sư đoàn (Lữ) thuộc phe phái Phó Tác Nghĩa, còn 25 sư đoàn (Lữ) thuộc hệ thống Tưởng Giới Thạch. Đối với quân đội thuộc phái Tưởng, Phó Tác Nghĩa chỉ huy gặp rất nhiều khó khăn. Thậm chí có người nói, số quân đội thuộc Tưởng này là do Tưởng Giới Thạch cố ý cài cắm ở Hoa Bắc để kiềm chế Phó Tác Nghĩa. Mỗi khi nghe nói những câu như vậy Phó Tác Nghĩa đều nghiêm khắc ngăn chặn, nhưng từ trong lòng Phó Tác Nghĩa đã có chủ trương riêng. Sau khi tập đoàn của Vệ Lập Hoàng ở Đông Bắc bị tiêu diệt, Phó Tác Nghĩa phải đối mặt với sự đả kích liên hiệp của quân giải phóng Đông Bắc và quân giải phóng Hoa Bắc, sa vào tình trạng nguy kịch, nên cố thủ các khu vực Bình, Tân, Tương, Đường hay là thực hành chiến lược triệt thoái di chuyển về phía nam? Cần phải nhanh chóng lựa chọn. Chính là vì mang theo một vấn đề trọng đại như vậy, ngày 4 tháng 11 Phó Tác Nghĩa đã tới Nam Kinh gặp Tưởng Giới Thạch. Khi Phó Tác Nghĩa tới Nam Kinh lần này, cuộc đại chiến Hoài Hải vừa đụng vào đã bùng nổ, Tưởng Giới Thạch đang buồn bực sầu khổ vì tình thế bất lợi ở khu vực Từ Bạng. Đối với vị Tổng tư lệnh trong tay có hơn 50 vạn quân này, Tưởng Giới Thạch rất coi trọng, lập tức sắp xếp cho Phó Tác Nghĩa tham dự hội nghị quân sự tối cao. Trên hội nghị Tưởng Giới Thạch yêu cầu Phó Tác Nghĩa trao đổi về tình hình Hoa Bắc sau khi kết thúc chiến dịch Liêu Thẩm. Phó Tác Nghĩa luôn miệng nói rất khó khăn, rất khó khăn, không chịu nói ra ý kiến cụ thể. Ngày hôm sau, Phó Tác Nghĩa lại đề xuất rõ ràng chính xác việc xây dựng trận địa hình vòng cung ở trên đoạn đường 60 kilômét Thiên Tân Đường Cô; xây dựng tập đoàn lô cốt ở giữa Bình Tân, để ứng chiến với quân giải phóng vào Quan. Trong cuốn Dân quốc cao cấp Tướng lĩnh liệt truyện viết: Phó Tác Nghĩa tràn đẩy niềm tin tưởng nói với Tưởng Giới Thạch: Đối với tình hình Hoa Bắc, tôi không bi quan giống như người khác nói đâu, tôi tự tin rằng còn có biện pháp xoay chuyển được cục diện nguy hiểm ở Hoa Bắc. Phương án rút lui về Nam, chẳng phải là khi vạn bất đắc dĩ mới phải sử dụng hay sao? Bởi vì kiên trì giữ Hoa Bắc là toàn cục, rút lui về giữ đông nam là an phận. Bài giáo huấn dạy dỗ của lịch sử đáng để ta suy ngẫm sâu xa! Tưởng Giới Thạch đã đồng ý ý kiến của Phó Tác Nghĩa! Tưởng Giới Thạch rất giỏi giở trò hai mặt, trong tình hình các chiến trường toàn quốc liên tiếp thất lợi, Tưởng Giới Thạch muốn lôi kéo những người nắm giữ quân đội hùng hậu như kiểu Phó Tác Nghĩa. Thế nhưng Tưởng Giới Thạch đề xuất yêu cầu Phó Tác Nghĩa soái lĩnh quân đội rút về nam, đảm nhận chức Trưởng quan hành chính Đông Nam. Phó Tác Nghĩa không bằng lòng rút về nam, có ý đồ khi nguy cấp ở Bình Tân sẽ dẫn quân rút về phía Tây, về tổ cũ Tuy Viễn. Có thể thấy được, khi Tưởng Giới Thạch hội kiến với Phó Tác Nghĩa, đã biểu hiện ra hành động do dự bất quyết như thế nào đối với hơn 50 vạn quân ở khu vực Hoa Bắc, hành động ở Nam Kinh của Phó Tác Nghĩa cũng chưa nhận được một định kiến nào của Tưởng Giới Thạch. Lẽ dĩ nhiên Phó Tác Nghĩa có cách nghĩ riêng của mình, làm một tổng tư lệnh, Phó phải chịu trách nhiệm với hơn 50 vạn quân đội của mình. Phó Tác Nghĩa không giống như Vệ Lập Hoàng và Lưu Kỳ, Phó cũng không phải là tâm phúc của Tưởng Giới Thạch, bộ đội của Phó cũng không phải là bộ đội con cháu của Tưởng Giới Thạch, mặc dù có người gọi nó là quân đội của Phó, lực lượng cũng kém xa so với Quảng Tây của Lý Tông Nhân, Bạch Sùng Hy, càng khó có thể chống đối với quân đội của Tưởng được.