Nhân việc đọc các bài gần đây trong topic, em cũng tỉm đọc thêm một số tài liệu trên mạng và hiểu thêm một chút về luồng lửa phụt ra từ sau đuôi máy bay khi thực hiện đốt tăng lực. Em sẽ trình bày các ý chính cơ bản nhất ở phía dưới. Do đây không phải là chuyên ngành của em, và tài liệu em đọc là tài liệu tiếng Anh nên có thể có chỗ không được chính xác về nội dung hoặc khi dịch thuật ngữ sang tiếng Việt, trong trường hợp đó thì xin nhờ các bác chỉnh sửa giúp.
Hai tấm hình minh họa phía dưới em chụp lại từ 1 clip mô phỏng hoạt động của động cơ tuabin phản lực tại:
http://www.mekanizmalar.com/turbojet_with_afterburner.html====
Động cơ của máy bay Mig-21 thuộc loại động cơ tuabin phản lực, hoạt động dựa trên nguyên tắc hút không khí vào phía trước và phụt ra phía sau luồng khí có vận tốc cao hơn, sinh ra phản lực hướng về phía trước. Vận tốc phụt ra phía sau của luồng khí càng cao thì phản lực sinh ra càng lớn, kéo theo máy bay được gia tốc càng nhiều.
Các thành phần chính của động cơ tuabin phản lực bao gồm
Cửa hút gió (Air intake),
Máy nén (Compressor),
Buồng đốt (Combustor),
Tuabin (Turbine) và
Vòi phun (Nozzle).
Bộ phận Đốt tăng lực (Afterburner) có thể có hoặc không, tùy vào mục đích sử dụng của động cơ.
Khi động cơ họat động, không khí được nén và đưa vào
buồng đốt. Luồng không khí áp suất cao thoát khỏi
buồng đốt ra phía sau với vận tốc lớn => phản lực sinh ra và hướng về phía trước. Luồng khí này cũng đồng thời làm quay
tuabin, truyền động vận hành
máy nén.
Như vậy, trong điều kiện động cơ hoạt động bình thường, ta không nhìn thấy ngọn lửa thoát ra phía sau động cơ, vì quá trình đốt nhiên liệu chỉ được thực hiện trong
buồng đốt.
Bộ phận Đốt tăng lực được đặt sau
tuabin. Khi bật đốt tăng lực, nhiên liệu sẽ được phun thẳng vào luồng khí nóng phía sau
tuabin (trước khi thoát ra khỏi vòi phun). Nhiên liệu cháy sẽ tăng nhiệt độ luồng không khí => tăng áp suất luồng không khí => vận tốc của luồng khí thoát về phía sau cao hơn => phản lực sinh ra lớn hơn => gia tốc lớn hơn => vận tốc máy bay tăng nhanh hơn.
Một phần nhiên liệu bị cuốn ra cháy ở bên ngoài, gây ra luồng lửa phụt ra phía sau động cơ khi đốt tăng lực.
Trong hình minh họa và trong trường hợp của máy bay Mig-21 là động cơ loại tuabin phản lực, tiếng Anh là turbojet, em thấy bên wiki tiếng Việt gọi là tuabin phản lực nên dùng luôn. Tuy nhiên, giải thích này cũng có thể áp dụng cho trường hợp động cơ turbofan (không rõ thuật ngữ tiếng Việt tương ứng là gì) phổ biến trong các dòng máy bay chiến đấu phản lực hiện đại, vì theo em hiểu 1 cách đơn giản nhất thì
động cơ turbofan là sự kết hợp giữa
động cơ turbojet và
bộ phận Cánh quạt.
Bộ phận cánh quạt trong
động cơ turbofan cũng vận hành dựa trên truyền động từ tuabin bên trong
động cơ turbojet thành phần. Lực đẩy của động cơ turbofan là sự kết hợp giữa phản lực sinh ra khi giải phóng luồng khí về phía sau của phần động cơ turbojet và của bộ phận Cánh quạt
(Trước em nhầm lực đẩy của bộ phận Cánh quạt là do chênh lệch áp suất không khí giữa 2 bề mặt trước và sau của cánh quạt khi cánh quạt quay, nay tự sửa lại.).
Ta cũng có thể để ý rằng phần lửa phụt ra phía sau cũng có hình dạng khá đặc trưng. Trong ví dụ dưới đây, một là của Mig-21 (turbojet), một là của F-16 (turbofan), luồng lửa đều có dạng “một chuỗi các đĩa tròn”. Các đĩa tròn này trong tiếng Anh gọi là “shock diamond” hoặc “Mach disk”, xuất hiện khi luồng khí có tốc độ lớn hơn tốc độ âm thanh và có sự chênh lệch áp suất giữa luồng khí với môi trường bên ngoài (lớn hơn hoặc nhỏ hơn). Ta có thể tìm hiểu thêm về hiện tượng này trong trang web dưới đây:
http://www.aerospaceweb.org/question/propulsion/q0224.shtml 
