Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945-1954) những sự kiện

[chuongxedap]

• 3 đến 31 tháng 7

Chiến dịch Bến Tre.

Trên địa bàn huyện Lách và Mỏ Cày, (tỉnh Bến Tre) do Bộ tư lệnh khu 9 tổ chức, chỉ đạo, chỉ huy với quy mô tương đương trung đoàn. Mục đích tiến công tiêu diệt các lô cốt, tháp canh... tiêu diệt sinh lực địch, thu hẹp phạm vi kiểm soát của địch, mở rộng vùng căn cứ. Chiến dịch chia Làm 2 đợt, Đợt 1 từ 3 đến 12-7. Đợt 2 từ 13 đến 31-7. Kết quả địch bị chết 230 tên, bị thương một số, bị bắt 25 tên. Ta thu được một số vũ khí, bắn hỏng 2 xe lội nước, đốt cháy 2 thuyền máy.

• 11 tháng 7

Chính phủ bổ nhiệm ông Nguyễn Chí Thanh giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Bộ Tổng tư lệnh; ông Trần Đăng Ninh, Phó Tổng thanh tra Chính phủ, kiêm chức Chủ nhiệm Tổng cục cung cấp Bộ Tổng tư lệnh.

• 11 tháng 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 120-SL, đổi tên Hội đồng tạm cấp ruộng đất tỉnh và Ban tạm cấp ruộng đất ở đồn điền của thực dân Pháp và của những người bị kết án về các tội có phương hại đến nền độc lập quốc gia, thành Hội đồng tạm cấp ruộng đất tỉnh và Ban tạm cấp ruộng đất xã hay đồn điền.

• 31 tháng 7

Hội đồng Chỉnh phủ thông qua Đề án Cải cách giáo dục.

Quyết định thay thế hệ thống giáo dục phổ thông cũ (gồm tiểu học, trung học phổ thông và trung học chuyên khoa) bằng hệ thống giáo dục phổ thông 9 năm (gồm 3 cấp: cấp 1, cấp 2 và cấp 3).

Chương trình giảng dạy và học tập cũng được sửa đổi lại, coi trọng các môn văn học, lịch sử, địa lý Việt Nam và đưa lao động vào chính khóa.

[chuongxedap]

• Tháng 7

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Thư gửi đồng bào Liên khu 4 thành thật xin lỗi đồng bào và tự phê bình là đã giáo dục và lựa chọn cán bộ chưa được chu đáo. Người rất đau lòng khi được biết ở một vài nơi cán bộ đã làm sai chỉ thị của Chính phủ và đường lối của Đoàn thể, xa rời nhân dân, quen thói mệnh lệnh, thậm chí ép uổng, cưỡng bức, bắt bớ dân.

• Tháng 7

Thành lập Ban Mẫu giáo Trung ương thay thế phòng giáo dục Ấu trĩ, trực thuộc Bộ Giáo dục.

• Tháng 7 đến tháng 9

Chiến dịch Đắc Lắc (còn có tên là chiến dịch Nguyễn Huệ) trên địa bàn khu vực tam giác Ma Đrắc, Cheo Reo, Buôn Hồ tỉnh Đắc Lắc do Bộ tư lệnh Liên khu 5 tổ chức, chỉ đạo, chỉ huy với quy mô 2 trung đoàn. Mục đích: tiêu diệt sinh lực địch, bồi dưỡng lực lượng, gây cơ sở vùng sau lưng địch và phối hợp chiến trường chính Bắc Bộ.

Chiến dịch chia làm 2 đợt.

Đợt 1 từ đầu tháng 7 đến cuối tháng 8-1950 ta đánh mạnh địch trên đường số 7, tiến công cứ điểm Ma Phu nhưng không thành công.

Đợt 2 từ tháng 9-1950 chủ yếu là các trận đánh nhỏ. Các đội vũ trang tuyên truyền thọc sâu vào quanh thị xã Buôn Mê Thuột, vùng Bản Đôn, bốt Đa Lạt.

Kết quả chiến dịch: địch bị diệt 120 tên (14 lính Âu Phi), bị thương 51, bị bắt 6, ta thu 37 súng các loại.

[chuongxedap]

• 1 tháng 8

Khai mạc Hội nghị cán bộ Trung ương lần thứ bẩy. Hội nghị thảo luận, góp ý kiến với Trung ương về đề án sẽ đưa ra Đại hội Đảng toàn quốc sắp tới.

• 5 tháng 8 đến 4 tháng 11

Chiến dịch Hoàng Diệu.

Trên địa bàn Bắc Quảng Nam - Đà Nẵng do Bộ tư lệnh Liên khu 5 tổ chức chỉ đạo. Quy mô: trung đoàn. Mục đích: đánh bại âm mưu càn quét cướp bóc của địch, phối hợp với chiến trường chính Bắc Bộ.

Chiến dịch chia làm 2 đợt.

Đợt 1 từ 5-8 đến 8-9, ta phục kích các khu vực Bảo An, Điện Bàn, Xuân Đài, Giao Thuỷ, Thượng Phước, đèo Hải Vân.

Đợt 2 từ 9-9 đến 4-11 ta đánh địch ở Trí Hải, La Nghi, Gò Nổi, Điện Hoà.

Kết quả: địch bị diệt 600 tên, bị thương 300, bị bắt 20 tên, thu nhiều vũ khí.

• 9 tháng 8

Trả huyện Mai Đà (hiện thuộc Liên khu Việt Bắc) về tỉnh Hoà Bình (Liên khu 3).

[chuongxedap]

• 18 tháng 8

Nhà thơ Thâm Tâm hy sinh tại mặt trận Cao Bằng, an táng tại Bản Sóc, xã Quốc Toản, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng.
Thâm Tâm (1917 - 1950). Tên thật là Nguyễn Tuấn Trình quê ở thị xã Hải Dương, trước cách mạng đã đăng thơ, truyện trên tuần báo Tiểu thuyết thứ bảy ở Hà Nội. Sau cách mạng tham gia biên tập tạp chí Tiên Phong của Hội Văn hóa Cứu quốc, viết một số vở kịch phục vụ cách mạng và kháng chiến. Trong kháng chiến chống Pháp làm Thư ký tòa soạn báo Vệ Quốc quân (1948 - 1950), vừa sáng tác, vừa tích cực hoạt động xây dựng văn nghệ kháng chiến.

• Tháng 8

Hội nghị cán bộ phụ trách nhi đồng toàn quốc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư căn dặn:

"Cách dạy trẻ, cần làm cho chúng biết yêu Tổ quốc, thương đồng bào, yêu lao động, biết vệ sinh, giữ kỷ luật, học văn hoá.

Đồng thời phải giữ toàn vẹn tính vui vẻ hoạt bát, tự nhiên, tự động, trẻ trung của chúng, chớ nên làm cho chúng hoá nên già cả".... "Trong lúc học, cũng cần làm cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học. Muốn như vậy các ban phụ trách nhi đồng cần phải liên lạc với cha mẹ, thầy giáo của nhi đồng... Chính phủ, các đoàn thể, và tất cả đồng bào đều có trách nhiệm giúp vào việc giáo dục nhi đồng...

Giáo dục nhi đồng là một khoa học. Các bạn hãy cố gắng học tập, nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm, để tiến bộ mãi, nhất là phải làm kiểu mẫu trong mọi việc cho các em bắt chước”

• Tháng 8

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Ban Thường vụ TW Đảng chuẩn y phương án tác chiến của Chiến dịch Biên giới.

Phân tích chủ trương đánh Đông Khê, Người chỉ rõ: "Ta đánh vào Đông Khê là đánh vào nơi quân địch tương đối yếu, nhưng lại là vị trí rất quan trọng của địch trên tuyến Cao Bằng - Lạng Sơn. Mất Đông Khê, địch buộc phải cho quân đi ứng cứu, ta có cơ hội thuận lợi tiêu diệt chúng trong vận động".

• Tháng 8

Chính phủ ban hành Quy chế công nhân viên chức quy định mỗi năm cấp cho mỗi người 15kg thóc làm học phí.

Và ra Nghị định cho phép mỗi tuần lễ dành 6 giờ trong giờ làm việc để cán bộ và công nhân học tập.

[chuongxedap]

• 5 tháng 9

Toà án binh tối cao xét xử công khai kết án tử hình Trần Dụ Châu, Cục trưởng Cục Quân nhu Bộ Quốc phòng. Tội của y:

- Biển thủ 57.950 đồng VN và 449 Mỹ kim, 28 tấm lụa xanh v.v...
- Nhận hối lộ 20 vạn đồng.
- Bán các thứ súng lục công lấy tiền bỏ túi.
- Giam giữ công nhân trái phép.
- Đồng mưu với tên tay sai là Lê Sĩ Cửu để ăn cắp của công và buôn gian bán lận, ăn chơi nhơ bẩn.

• 8 tháng 9

Phối hợp chiến dịch Biên giới, quân ta tiến công liên tiếp vào vùng Ninh Bình tiêu diệt các vị trí Chính Đại, Phương Mai, Hồi Trung, bức rút 11 vị trí khác.

• 9 tháng 9

Chính phủ ban hành công trái quốc gia để huy động nhiều thóc gạo phục vụ nhiệm vụ quân sự sắp tới.

[chuongxedap]

• 16 tháng 9 đến 14 tháng 10

Chiến dịch Lê Hồng Phong II (còn gọi là chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950).

Trên địa bàn các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, do Bộ tổng tư lệnh tổ chức, chỉ đạo, chỉ huy với quy mô tương đương 2 đại đoàn. Bộ chỉ huy chiến dịch: Tư lệnh kiêm chính uỷ: Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp. Mục đích: tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, giải phóng biên giới, mở thông đường giao lưu quốc tế. Mở rộng, củng cố căn cứ địa Việt Bắc.

Chiến dịch chia làm 3 đợt.

Đợt 1 từ 16 đến 20-9-1950 ta nổ súng tấn công và chiếm được cứ điểm Đông Khê. Kiềm chế địch ở nam Thất Khê, phá cầu đường, phục kích đoạn Pác Lương - Thà Lài diệt 6 xe và 180 địch. Đầu tháng 9 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lên đường ra mặt trận.

Đợt 2 từ 21-9 đến 8-10: địch tấn công Đông Khê bị ta chặn đánh tại Pò Hầu, tiêu diệt binh đoàn Sác Tông tại khu vực Lóm Hai, điểm cao 590, 477, diệt 2 đồn Nà Leng, Nà Cạn.

Đợt 3 từ 9 đến 14-10 ta bao vây, tiến công Thất Khê. Ngày 12-10 Thất Khê được giải phóng. Ngày 14-10 chiến dịch kết thúc. Từ ngày 16-10 địch lần lượt rút bỏ Đồng Đăng (16-10), Lạng Sơn (17-10), Lộc Bình, Đình Lập (20-10), An Châu (23-10).

Kết quả toàn chiến dịch ta tiêu diệt 10 tiểu đoàn (7 tiểu đoàn Âu Phi), đánh thiệt hại nặng 1 tiểu đoàn Âu Phi, diệt 8.000 tên; bắt sống 3.500 tên (có 3.000 Âu Phi), trong đó có Bộ chỉ huy của hai binh đoàn, thu trên 3.000 tấn vũ khí và phương tiện chiến tranh.

Ta giải phóng 5 thị xã, 13 thị trấn, nhiều vùng đất đai quan trọng, cả một dải biên giới dài 750 km, bao gồm 35 vạn dân. Căn cứ địa Việt Bắc được mở rộng và củng cố. Cách mạng nước ta lần đầu tiên đã phá tan vòng vây của chủ nghĩa đế quốc.

Chiến dịch Biên giới là chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của quân và dân ta, một chiến dịch đánh vận động, đánh tiêu diệt xuất sắc, đạt hiệu suất chiến đấu cao, đánh dấu bước phát triển về quyền chủ động của quân đội ta trên chiến trường mới.

[chuongxedap]

• 18 tháng 9

Hợp nhất Quận I và Quận II nội thành Hà Nội thành một quận lấy tên là Quận Nội thành Hà Nội.

Hợp nhất Quận IV, Quận V và Quận VI ngoại thành Hà Nội làm một quận lấy tên là Quận Ngoại thành Hà Nội.

• 25 tháng 9

Thông báo hạm A-mi-ô Đanh-vin của Pháp bị đánh ngoài khơi biển Sầm Sơn (Thanh Hóa). Chiến sĩ điệp báo Công an Hà Nội Nguyễn Thị Lợi đã anh dũng hy sinh. Chiến công này đã làm xôn xao dư luận, làm Chính phủ Pháp choáng váng, bọn tướng lĩnh, sĩ quan binh lính Pháp và tay sai hoang mang dao động, nội bộ chúng nghi ngờ lẫn nhau.

• Tháng 9 (trước ngày 10)

Trên đường đi chiến dịch, Hồ Chủ tịch đến thăm một đơn vị thanh niên xung phong đang làm đường cho chiến dịch biên giới, Hồ Chủ tịch tặng cho thanh niên 4 câu thơ:

"Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí cũng làm nên".

[chuongxedap]

• Đầu tháng 10

Trung ương Đoàn thanh niên cứu quốc tổ chức hai Đội thanh niên xung phong gồm những đoàn viên thanh niên hăng hái tích cực để phục vụ tiền tuyến, thực hiện chỉ thị của Trung ương Đảng về "Việc sửa đường và vận tải" và "phải sửa gấp con đường lớn trong liên khu Việt Bắc từ biên giới vào".

• 2 tháng 10 đến 11 tháng 11

Chiến dịch Bến Cát.

Trên địa bàn khu vực Bến Cát (trên các đường 14, 7, 13 và đường Thủ Dầu Một - Lộc Ninh) do Bộ tư lệnh Khu 7 tổ chức, chỉ đạo, chỉ huy với quy mô cấp trung đoàn. Mục đích tiêu diệt sinh lực địch, giải phóng đường số 7, phân lớn liên tỉnh lộ 14, phối hợp với chiến dịch Biên giới.

Chiến dịch chia làm 4 đợt. Kết quả địch bị diệt 505 tên, bị thương 155, ra hàng 28, bị bắt 120. Ta thu 84 súng các loại, phá huỷ 8 xe quân sự.

• 3 đến 12 tháng 10

Chiến dịch Long Châu Hà I.

Trên địa bàn hai huyện Tịnh Biên và Tri Tôn (tỉnh Long Châu Hậu) do Bộ tư lệnh Khu 9 tổ chức, chỉ đạo, chỉ huy. Quy mô tương đương trung đoàn. Mục đích: giành dân, khôi phục cơ sở đồng bào Khơ Me, Bẩy Núi, tạo điều kiện tiến ra vùng Long Xuyên, Châu Phú A, Hoà Hảo, Long Châu Tiền và phối hợp với chiến dịch Biên giới.

Chiến dịch chia làm 2 đợt.

Đợt 1 từ 3 đến 7-10, quân ta phá sập cầu Bưng Tiền, phá đường khu vực Cây Me, Tri Tôn, Vĩnh Thông, Núi Tường và ngã ba Lê Tri, giải toả đồn Vĩnh Trung.

Đợt 2 từ 8 đến 12-10, ta đánh các tháp canh quanh thị trấn Tri Tôn.

Kết quả: địch bị diệt 49 tên, bị thương 65, 25 lính Khơ Me ra hàng, thu 22 súng.

[chuongxedap]

• 6 tháng 10

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 144-SL, thành lập trong bộ Canh nông Vụ hợp tác xã nông nghiệp chuyên trách về các tổ chức hợp tác xã nông nghiệp trong toàn quốc.

• 16 tháng 10

Báo Quân Đội nhân dân - do 2 báo Vệ quốc quân và Quân du kích sáp nhập - ra số đầu tiên.

Chủ nhiệm kiêm chủ bút: Lê Liêm. Thư ký toà soạn: Lưu Văn Lợi.

• 30 tháng 10

Hợp nhất hai tỉnh Hà Tiên và Long Châu Hậu thành một tỉnh lấy tên là tỉnh Long Châu Hà.

[chuongxedap]

• 9 tháng 11

Thành lập Uỷ ban bảo vệ hoà bình thế giới của Việt Nam.

Sau chiến thắng Biên giới, Hội nghị hòa bình toàn quốc Việt Nam lần thứ nhất được triệu tập, cử ra Uỷ ban bảo vệ hoà bình thế giới của Việt Nam.

• 10 tháng 11

Thành lập Đoàn thanh tra đặc biệt đi thanh tra việc sử dụng ngân sách của Bộ Quốc phòng. Đoàn gồm:

- Ông Hồ Tùng Mậu, Tổng thanh tra Chính phủ làm Trưởng đoàn.
- Ông Tô Quang Đẩu, Thanh tra Chính phủ, đoàn viên.
- Ông Trần Hữu Dực, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Cung cấp, đoàn viên.

• 17 tháng 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh về việc thành lập Toà án Quân sự liên khu, Toà án nhân dân liên khu, Tòa án nhân dân vùng tạm bị chiếm.

• 17 tháng 11

Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 172-SL về việc thành lập trong Bộ Giáo dục một Vụ văn học nghệ thuật gồm các ngành văn hoá (văn, sử, địa, triết học, kinh tế, ngôn ngữ, văn tự và các ngành kiến trúc). Ông Hoài Thanh được bổ nhiệm giữ chức Giám đốc.

• 22 tháng 11

Quốc hội Pháp với 571 phiếu thuận và 345 phiếu chống đã thông qua quyết định uỷ quyền cho Chính phủ tăng cường tối đa các biện pháp chiến tranh xâm lược Việt Nam, Lào và Căm Pu Chia. Plêven hung hăng tuyên bố "Cứ tiến lên bằng đại bác".

• Tháng 11

Chính phủ ra Nghị định "Đẩy mạnh công tác giáo dục bổ túc văn hóa" quyết định thành lập gấp các trường bổ túc văn hóa dành riêng cho cán bộ và một số công nhân, nông dân ở lứa tuổi trung niên có dự định tuyển vào các trường chuyên nghiệp.