Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên

[hoi_ls]

THAY CHO PHẦN KẾT

Một số hoạt động sau khi kết thúc chiến tranh

Thành lập Ban liên lạc cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên

Sau khi kết thúc chiến tranh trên Mặt trận Vị Xuyên, Hà Tuyên, năm 1994 tôi được nghỉ hưu. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tôi chủ yếu chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị, nên có nhiều gắn bó máu thịt với mảnh đất Quảng Trị anh hùng, với biết bao đồng đội của mình đã nằm lại trên chiến trường này và bao đồng đội khác đã bị thương hoặc nhiễm chất độc da cam đi-ô-xin, trở thành tàn phế... Tôi và các đổng đội may mắn còn sống qua những cuộc chiến đấu khốc liệt ở Khe Sanh (1968), Quảng Trị (1972), thấy mình cần làm một số việc để tri ân những đổng đội còn nằm lại nơi chiến trường. Cho đến đầu năm 2013, được Bộ tư lệnh Quân khu 2 quan tâm tổ chức cho anh em trở lại thăm chiến trường xưa tại Mặt trận Vị Xuyên, Hà Tuyên. Đoàn đi có trên 10 anh em, nguyên là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy cấp Quân khu, Quân đoàn và cơ quan quân khu 2, điều đầu tiên là mong muốn được vào thắp hương Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Khi vào thắp hương tại nhà thờ các anh hùng liệt sĩ Vị Xuyên, mọi người thấy bất ngờ và đượm buồn khi thấy trên bảng khắc tên các liệt sĩ chỉ mới ghi được hơn 1700 liệt sĩ, mà có tới hơn một nửa là chưa biết tên. Theo báo cáo của một cán bộ đi dẫn đoàn, tất cả các liệt sĩ ở đầy khi được đưa từ trên trận địa về mai táng tại các nghĩa trang Đạo Đức, Việt Lâm... đều có tên ghi trên mộ, nhưng tên chỉ ghi vào các mảnh gỗ hoặc miếng tôn nắp hòm đạn, thế rồi trong quá trình di chuyển nghĩa trang từ nơi này đến nơi khác do không được ghi chép cẩn thận nên một số mộ liệt sĩ đã trở thành không tên. Điều đặc biệt bất ngờ nữa là sau hơn 30 năm kết thúc chiến tranh ở Vị Xuyên, Quân khu 2, Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Hà Giang không được nhà nước giao cho nhiệm vụ thành lập đội chuyên trách tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, mà việc này lại giao cho Công ty 379 (đơn vị làm kinh tế) có nhiệm vụ gỡ mìn giải phóng đất đai cho sản xuất, “kết hợp” với tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Chính vì vậy mà gần 30 năm trời, nhân dân địa phương trong quá trình sản xuất phát hiện và Công ty 379 mới tìm được 20 đến 30 hài cốt liệt sĩ. Còn lại hơn 2000 hài cốt liệt sĩ vẫn nằm rải rác khắp chiến trường nơi khe sâu, hốc đá và đã trở thành đất mãi mãi nằm lại với biên cương Tổ quốc. Đây là điều rất đau xót, day dứt của chúng tôi - những đồng đội của các anh - may mắn còn sống sót đến ngày hôm nay. Mặt khác, những thắng lợi to lớn mà chúng ta đã giành được trong cuộc chiến đấu bảo vệ đất nước như vậy, sự hy sinh không tiếc máu xương của các liệt sĩ, cũng như sự đóng góp to lớn của những người còn sống, hiến dâng một phần xương máu, trí tuệ cho cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên, Hà Tuyên không khỏi chạnh lòng. Cả một thời gian dài hơn một phần tư thế kỷ, vì một lý do đối ngoại, ta đã không nói hoặc ít nói tới cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên, Hà Tuyên, quốc sử không được ghi, sách giáo khoa chưa được viết, chưa có một lần được tổ chức lễ tri ân các anh hùng liệt sĩ Mặt trận Vị Xuyên cấp quốc gia. Có lẽ vì vậy mà nhiều người dân, cán bộ ta kể cả là cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước, quân đội hiện nay ít người biết hoặc không biết đến cuộc chiến tranh này. Cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên, Hà Tuyên gần như bị lãng quên. Chúng ta gác lại quá khứ, chứ không được quên quá khứ. Quên quá khứ là có tội với lịch sử, có tội với những người đã đổ máu hy sinh để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Vì những lý do trên, thấy cần thiết phải thành lập một tổ chức của các cựu chiến binh đã chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên, nên tôi đã chủ trì mời những đóng chí cựu chiến binh có tâm huyết để thành lập Ban liên lạc cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên nhằm thống nhất các hoạt động, có điều kiện giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống, giúp đỡ nhau để giải quyết những tồn đọng về chính sách... Đặc biệt là cùng nhau tìm kiếm những đồng đội đã hy sinh trong các trận đánh để đưa các anh về nghĩa trang liệt sĩ và về với gia đình, quê hương, khỏi lạnh lẽo nơi rừng sâu núi thẳm.

Ngày 7/5/2016, tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, hơn 20 người là tướng lĩnh, sĩ quan, cựu chiến binh đã họp mặt thống nhất thành lập Ban liên lạc Cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận VỊ Xuyên, tiếp theo làm văn bản báo cáo đồng chí Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ngô Xuân Lịch xin phép được thành lập Ban liên lạc Cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên, Hà Tuyên, đồng thời báo cáo với Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 2, Thường trực tỉnh ủy tỉnh Hà Giang.

Được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho phép, Bộ tư lệnh Quân khu 2 và Tỉnh ủy tỉnh Hà Giang đồng tình ủng hộ, ngày 14/7/2016 tại Hội trường Bộ Quốc phòng, Thủ đô Hà Nội, lễ ra mắt Ban liên lạc Cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên được tổ chức long trọng. Ban liên lạc gồm 31 thành viên do đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, nguyên Phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu 2 làm Trưởng ban, đóng chí Trung tướng Đặng Quân Thụy, nguyên ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Tư lệnh Quân khu 2 làm Trưởng ban danh dự, đồng chí Trung tướng Nguyễn Hữu Khảm, nguyên Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam làm Phó Trưởng ban thường trực, đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Văn Minh, Phó Trưởng ban... Tới dự lễ ra mắt Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên có các đồng chí đại biểu: Phan Văn Giang, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, các đồng chí Phó Tổng tham mưu trưởng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, các đồng chí Chủ nhiệm các Tổng cục: Hậu cần, Kỹ thuật, Kinh tế Quốc phòng, đại diện các Bộ tư lệnh Quân khu 1, Quân khu 2, Quân khu 3, Quân đoàn 1, Quân đoàn 2, Quân đoàn 3, Bộ tư lệnh Biên phòng, Bộ tư lệnh Hải quân, đại diện Bộ tư lệnh các Binh chủng: Công binh, Đặc công, Pháo binh, Quân chủng Phòng không - Không quân, và gần 100 đồng chí là cán bộ cấp tướng, gần 700 đồng chí là cựu chiến binh các đơn vị đã trực tiếp chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên tới dự. Đồng chí Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam vì đi công tác nên đã gửi lẵng hoa chúc mừng. Các phương tiện truyền thông: VTV1, Quốc phòng Việt Nam, Phát thanh - Truyền hình Hà Nội, VTC1... nhiều báo chí trung ương và địa phương đã tới dự và đưa tin sự kiện này. Đây là lần đầu tiên các cựu chiến binh mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên có một tổ chức mặt trận toàn quốc.

Trong diễn văn ra mắt Ban liên lạc cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên tại hội trường Bộ Quốc phòng Hà Nội, lần đầu tiên chính thức công khai tuyên bố Trung Quốc là xâm lược tại một cuộc họp mặt đông đảo các tướng lĩnh, các cựu chiến binh, các cơ quan truyền thông, thông tấn, và tại một địa điểm có ý nghĩa - Hội trường Bộ Quốc phòng, Hà Nội - nơi nhiều lần là địa điểm họp Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngày 15/5/2019 tại Hội trường Bộ tư lệnh Quân khu 2 (tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ), hơn 600 đại biểu cựu chiến binh, hơn 30 tướng lĩnh đã tham gia chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên đã họp mặt nhân kỷ niệm 40 năm chiến thắng cuộc chiến tranh xâm lược của Trung Quốc vào phía Bắc Việt Nam (1979 - 2019) và 30 năm chiến thắng Vị Xuyên (1989 - 2019), đã ôn lại thắng lợi của hai cuộc chiến tranh chống quân Trung Quốc xâm lược và kiểm điểm đánh giá lại 3 năm thành lập Ban liên lạc cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên, những việc đã làm được và còn tồn đọng. Đó là:

Khẳng định tính chất của hai cuộc chiến tranh chống Trung Quốc xâm lược: hành động của Trung Quốc là xâm lược khi họ tấn công vào lãnh thổ nước ta, còn Việt Nam là chiến đấu chống xâm lược. Việc nêu rõ tính chất cuộc chiến sẽ giúp ta giữ được ngọn cờ chính nghĩa, bác bỏ luận điệu của Trung Quốc chiến đấu là để “phản kích tự vệ”.

Từ tháng 2/1979 đến tháng 10/1989, có hai cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn của Trung Quốc vào Việt Nam: Lần thứ nhất từ ngày 17/2/1979 đến 18/3/1979 Trung Quốc đã huy động hơn 60 vạn quân xâm lược Việt Nam, lần thứ hai từ ngày 28/4/1984 đến tháng 10/1989 Trung Quốc lại lần lượt huy động nhiều đơn vị với tổng số khoảng 50 vạn quân xâm lược lấn chiếm biên giới Vị Xuyên, tỉnh Hà Tuyên.
Ban liên lạc cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên đã cùng với các cơ quan truyền thông, báo chí của Đảng và Nhà nước, cùng với các địa phương đã thông tin để nhân dân cả nước nhất là các thế hệ trẻ biết được một phần cuộc chiến tranh Vị Xuyên, và thắng lợi to lớn về chiến lược, về lịch sử trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc Việt Nam. Đã đề xuất với Đảng, Nhà nước và quân đội và đã được chấp nhận cho tổ chức đội chuyên trách rà phá mìn, chất nổ, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ do Bộ tư lệnh Quân khu 2 trực tiếp đảm nhiệm. Đã cùng với lãnh đạo tỉnh Hà Giang để nghị với Đảng và Nhà nước cấp kinh phí nâng cấp nghĩa trang huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, đã nhận được kinh phí, hiện đang xây dựng, nâng cấp Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên. Đã để nghị với Bộ tư lệnh Quân khu 2 và các địa phương giải quyết những tồn đọng về chính sách mà các cựu chiến binh chưa được hưởng, tìm kiếm, quy tập được hơn 20 hài cốt liệt sĩ đưa vào nghĩa trang và về với gia đình. Trong 3 năm đã quyên góp được gần 4 tỷ đồng để giúp đồng đội, đồng bào nhất là khu vực Vị Xuyên gặp thiên tai, bão lụt, xây dựng trường học, tặng quần áo, giường nằm cho các cháu học sinh dân tộc bán trú...

Những tồn đọng khó khăn: tiếp tục tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, tìm kiếm, thống kê lập cuốn kỷ yếu các liệt sĩ toàn mặt trận, cùng với tỉnh Hà Giang xây dựng, quy hoạch khu di tích lịch sử chiến tranh Vị Xuyên để sau này không bị mai một. Tiếp tục đề nghị Đảng, Nhà nước, quân đội tổ chức hội thảo đánh giá thắng lợi cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên, Hà Tuyên, lịch sử quốc gia, sách giáo khoa phải được biên soạn đúng, đầy đủ về hai cuộc chiến tranh chống xâm lược của Trung Quốc đối với Việt Nam để giáo dục lòng tự hào dân tộc và lòng biết ơn sâu sắc, đặc biệt là của thế hệ trẻ đối với các thế hệ cha anh đã không tiếc tuổi xuân và xương máu để bảo vệ nền độc lập, tự do, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, để biết quý trọng hơn cuộc sống hòa bình hôm nay giành được qua biết bao mất mát, hy sinh... Thường xuyên nâng cao ý thức cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, đánh thắng bất cứ kẻ thù nào dám xâm phạm độc lập, chủ quyền lãnh thổ, biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam.

[hoi_ls]

Biên giới với biển đảo Trường Sa, Hoàng Sa
(Nhật ký Trường Sa, 30/3 - 12/4/2017)

Trong cuộc đời binh nghiệp của mình, với gần 50 năm trong quân ngũ, tôi đã tham gia ba cuộc chiến tranh: chống Pháp, chống Mỹ và chiến đấu chống quân Trung Quốc xâm lược Việt Nam cả hai giai đoạn tháng 2/1979 và tháng 4/1984 đến tháng 10/1989. Đã đi qua hầu hết các miền của đất nước từ Lũng Cú, Hà Giang, đồng bằng Bắc Bộ, Tây Bắc, Tây Nguyên, dọc miền Duyên Hải, Sài Gòn, miền Đông, miền Tây, đồng bằng sông Cửu Long tới Cà Mau, nơi tận cùng của đất nước. Và nguyện vọng sau cùng là được thăm quần đảo Trường Sa, nơi các chiến sĩ hải quân ngày đêm canh giữ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc, cuối cùng đã được toại nguyện.

Ngày 2/4/2017, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam đã đồng ý cho Mặt trận Vị Xuyên cử một đoàn đại biểu cựu chiến binh những người đã trực tiếp chiến đấu ở mặt trận Vị Xuyên, Hà Tuyên từ năm 1984 đến 1989 đi tham quan quần đảo Trường Sa. Đoàn đi trên tàu kiểm ngư VN 490 trọng tải 4.500 tấn. Đoàn đại biểu cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên có 7 người gồm 6 cựu chiến binh và 1 người là vợ liệt sĩ, do tôi (Nguyễn Đức Huy) làm trưởng đoàn. Đây là một tin vui đối với tất cả các cựu chiến binh đã trực tiếp chiến đấu ở Mặt trận Vị Xuyên, vì đoàn công tác số 2 của Tổng cục Chính trị đi lần này có gần 200 người là cán bộ, chiến sĩ, trong đó có hàng chục đồng chí cấp tướng hiện đang công tác trong các đơn vị của toàn quân, và duy nhất thành phần đoàn Mặt trận Vị Xuyên, Hà Tuyên là cựu chiến binh.

Lúc này tôi đã ở tuổi 86 là người cao tuổi nhất trong toàn đoàn và theo đồng chí Chuẩn đô đốc Phạm Văn Vững, Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Hải quân thì từ trước đến bây giờ chưa có ai là người cao tuổi như tôi tới thăm quần đảo Trường Sa. Đồng chí Vững còn nói vui là “đề nghị Bộ Tư lệnh Hải quân tặng kỷ lục ghi-nét cho cụ Huy”. Đối với gia đình tôi, khi được tin tôi đi thăm quần đảo Trường Sa cũng có nhiều ý kiến khác nhau: bà vợ và 2 con không muốn để tôi đi vì sợ tuổi cao, sức khỏe không đảm bảo, nên không đồng ý, nhưng với người con cả trước là sĩ quan hải quân và đã trực tiếp có mặt ở khu vực đảo Gạc Ma đồng ý cứ để tôi đi thăm Trường Sa, và cuối cùng cả nhà đều đồng ý. Thế là tôi toại nguyện.

Bắt đẩu 6 giờ 20 phút ngày 30/3/2017, máy bay cất cánh từ sân bay Nội Bài (Hà Nội) đi Thành phố Hồ Chí Minh, 8 giờ 30 tới sân bay Tân Sơn Nhất. Xe của Quân chủng Hải quân đón đoàn đại biểu cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên, Hà Tuyên về Sở chỉ huy Quân chủng Hải quân phía Nam tại số 1, phố Tôn Đức Thắng. Sau khi đăng ký với bộ phận lễ tân, tôi được về chơi với các con cháu đang cư trú tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có chắt Mây - chắt đầu tiên của tôi 7 tháng tuổi, rất ngoan và khỏe mạnh.

Ngày 2 tháng 4 năm 2017:

Buổi chiểu, các đồng chí trong Bộ Tư lệnh Hải quân phía Nam mời cơm các đồng chí là tướng lĩnh trong Đoàn.

Ngày 3 tháng 4 năm 2017:

- 7 giờ dự lễ dâng hương đài liệt sĩ tàu không số, sau đó xuống tàu rời cảng Cát Lái. Khi ngồi trên tàu đi dọc sông Đồng Nai tới sông Sài Gòn, lúc này tôi nhớ lại hơn 40 năm trước, cũng tại bờ sông Đồng Nai, bến phà Cát Lái, chiều ngày 29/4/1975 Sư đoàn 325 trong đội hình Quân đoàn 2 có nhiệm vụ là cánh quân vu hồi của Quân đoàn 2 đánh vào dinh Độc Lập sau khi tiêu diệt quân địch ở Long Thành, Nhơn Trạch, Thành Tuy Hạ, đã có mặt ở bờ đông sông Đồng Nai, đối diện với cảng Cát Lái. Nơi đây là sở chỉ huy của Bộ tư lệnh hải quân của chính quyền Việt Nam cộng hòa. Theo thông báo của cán bộ nằm vùng tại Nhân Trạch thì bến phà Cát Lái có 2 phà lớn, mỗi phà chở được 20 xe ô tô tải, nếu đúng như vậy thì việc vượt sông Đồng Nai, đánh chiếm sở chỉ huy Bộ tư lệnh hải quân ngụy ở Cát Lái sẽ rất thuận lợi để phát triển vào trung tâm thành phố Sài Gòn. Thực tế không phải như vậy, bến phà Cát Lái thường xuyên chỉ có 2 phà mà mỗi chiếc chỉ chở được 2 ô tô tải. Chiều ngày 29-4-1975 sau khi rút chạy qua sông, quân địch đã kéo 2 chiếc phà đó sang bờ bên kia sông Đồng Nai, nên bộ đội Sư đoàn 325 phải dừng lại ở bờ đông sông Đóng Nai, triển khai đội hình chiến đấu.

Sáng 30/4/1975 lại xảy ra một cuộc chiến đấu quyết liệt giữa quân ta với 2 đoàn tàu chiến của địch từ sông Đồng Nai xuống và từ sông Sài Gòn vào. Sư đoàn 325 đã bắn chìm và bắn cháy 5 tàu hải quân của địch, buộc chúng phải rút chạy. Lúc này, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai đã huy động hàng trăm tàu thuyền của nhân dân địa phương chở bộ đội qua sông. Sau khi đánh chiếm được sở chỉ huy Bộ tư lệnh hải quân địch, 11 giờ ngày 30/4/1975 Sư đoàn 325 đã có mặt ở Quận 4 trung tâm thành phố Sài Gòn.

Lúc đó cảng Cát Lái xơ xác, tiêu điều, nhân dân nghèo nàn, đói khổ. Sau hơn 40 năm, Cát Lái đã trở thành quân cảng hiện đại, đời sống của người dân giàu có, sung túc. Cảng Cát Lái được xếp thứ 25 trong số các cảng hiện đại trên thế giới.

Ngày 4 tháng 4 năm 2017:

Buổi sáng sóng dữ, nhiều người bị nôn mửa, mình cũng bị nôn 2 lần, nhưng nhẹ thôi. Buổi chiểu sóng êm. 15 giờ 45 cách đảo Đá Lớn hơn 320km, sáng 5/4/2017 sẽ tới đảo đầu tiên, trên biển rất ít tàu, suốt cả 2 ngày đi trên biển mới nhìn thấy 2 tàu.

Ăn uống trên tàu rất tốt, ngày ăn 4 bữa. Các đồng chí chỉ huy và thủy thủ, nhân viên trên tàu rất chu đáo, phục vụ tận tình.

Đêm 4/4/2017, anh em được tham gia câu cá, có đồng chí Cầu được con cá nặng trên 12kg. Ban đêm trên tàu rất vui, văn công quân khu 5 biểu diễn, sau đó anh em ngồi chơi, nói chuyện và uống nước chè.

Ngày 5 tháng 4 năm 2017:

8 giờ xuất phát đi đảo Đá Lớn A và B.

Đảo Đá Lớn thuộc bãi đá ngầm nằm ở vĩ độ 10° 03’ 42”, kinh độ 113° 51’ 14”E, bãi chạy theo hướng Bắc - Nam. Chế độ thủy triểu của đảo là nhật triều, một lần nước lên, một lần nước xuống.

Sáng nay sóng êm, đi đến đảo thoải mái. Khi đến đảo được các đồng chí chỉ huy đảo giới thiệu tình hình các mặt của đảo, qua đi tham quan tại chỗ thấy nhà cửa, nơi ăn ở khang trang, có vườn rau xanh, tuy không nhiều nhưng cũng bổ sung một phần cải thiện đời sống, tinh thần bộ đội rất tốt.

13 giờ tàu đi qua đảo Ba Bình của Việt Nam hiện do Đài Loan chiếm đóng trái phép. Đây là một đảo lớn nhất của quần đảo Trường Sa, Việt Nam, có rất nhiều cây xanh và có nước ngọt. Đài Loan đã xây dựng ở đây một sân bay.

14 giờ ngày 5/4/2017 đến đảo Sơn Ca:

Đảo Sơn Ca nằm ở vĩ độ 10° 22’ 29”N, kinh độ 114° 28’ 48”E, đảo hình bầu dục, hẹp ngang nằm theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Trên đảo có nhiều cây xanh, nhiều cây đã trở thành cổ thụ, nhiều hơn cả là cây bàng quả vuông. Trên đảo trước đây có nhiều loài chim Sơn ca sinh sống nên người ta gọi là đảo “Sơn Ca”.

Đảo Sơn Ca là một đảo khá lớn, có cả một ngôi chùa. Trước khi đi thăm đảo, Đoàn làm lễ dâng hương Đài tưởng niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp, sau đó vào chùa lễ Phật, trồng cây lưu niệm, về nghe chỉ huy đảo giới thiệu tình hình mọi mặt của đảo. Ở đây nơi ăn, ở của bộ đội khang trang, trận địa chiến đấu được xây dựng kiên cố. Tinh thần của bộ đội rất phấn khởi, nhiều đồng chí chiến sĩ rất trẻ, trên dưới 20 tuổi, hiển hậu nhưng kiên cường.

Ngày 6 tháng 4 năm 2017:

Theo chương trình, buổi sáng đi thăm đảo Đá Thị nhưng thời tiết xấu nên chỉ 2 xuồng ra được đảo còn lại tất cả ở trên tàu để chiều 6/4/2017 đi đảo Nam Yết.

Đảo Đá Thị nằm ở phía bắc quần đảo Trường Sa, ở vĩ độ 10° 24’ 38”N, kinh độ 114° 35’ 15’’E là một trong những đảo có vị trí quan trọng trong quần đảo Trường Sa. Đảo nằm theo hướng Đông Bắc và Tây Nam, khi nước thủy triều cao khoảng 1,2m thì toàn bộ đảo nằm dưới mặt nước khoảng 0,6m.

14 giờ chiều 6/4/2017 tàu vào đảo Nam Yết:

Đảo Nam Yết nằm ở phía bắc quần đảo Trường Sa, ở vĩ độ 10° 10’ 46”N, kinh độ 114° 21’ 59”E. Đảo có hình bầu dục hơi hẹp bề ngang, nằm theo hướng Đông - Tây khi thủy triều xuống thấp nhất đảo nhô cao khoảng từ 3 - 4m. Nam Yết là một trong những đảo có vị trí chiến lược quan trọng trong quần đảo Trường Sa. Đất qua cải tạo có thể trồng được các loại rau như rau muống, bầu, bí...

Đây là một đảo nổi từ nhiều đời do Việt Nam quản lý, có lực lượng quân đội bố phòng. Là một đảo lớn trong quần đảo Trường Sa, cây cối xanh tươi, có nhiều cây cổ thụ có niên đại hàng trăm năm, đường kính tới gần 1m, rất nhiều loại cây như: bàng, phi lao, dừa... Dừa ở đây rất nhiều quả. Nhà cửa khang trang, cách xa đảo hàng cây số đã trông thấy nhà 3 tầng bề thế, cột đèn biển có điện phát sáng suốt ngày đêm, nhà cửa của bộ đội được xây dựng kiên cố. Đảo có ngôi chùa rất đẹp, nếu từ biển nhìn vào đảo, thì đây như một làng ven biển của đất liền.

Sau khi lên đảo, Đoàn làm việc với cán bộ, chiến sĩ đóng trên đảo. Trước tiên làm lễ chào cờ, duyệt đội ngũ, đội hình nghiêm chỉnh, đúng tác phong chính quy. Sau lễ chào cờ, duyệt đội ngũ, Đoàn đi thắp hương nghĩa trang liệt sĩ đã hy sinh trên đảo, tiếp theo vào lễ Phật tại chùa, đi trồng cây lưu niệm, thăm nơi sinh hoạt, tăng gia sản xuất của đảo, rồi về hội trường gặp mặt. Mình được chỉ định phát biểu, giới thiệu một số tình hình chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, ở Vị Xuyên, Hà Giang. Sau đó trao quà cho cán bộ, chiến sĩ trên đảo. Tiếp theo một số thành viên của đoàn trở về tàu, còn lại hơn 70 thành viên được mời ở lại đảo. Buổi giao lưu văn nghệ do Đoàn văn công Quân khu 1 phối hợp với một số nghệ sĩ trong đoàn biểu diễn. Đội văn nghệ của cán bộ, chiến sĩ đảo Nam Yết tham gia một số tiết mục tự biên, tự diễn rất hay, rất sinh động. Có thể nói một đêm giao lưu văn nghệ giữa đảo và đoàn rất vui, đầm ấm, thắm tình đồng chí, đồng đội. Đêm hôm đó, hơn 70 cán bộ, nhân viên trong đoàn ngủ tại ngôi nhà 3 tầng của đảo, phòng ngủ khang trang. Ngoài đường đi trên đảo đèn điện sáng suốt đêm, không khác gì trong đất liền. Bữa ăn chiều do anh em cán bộ, chiến sĩ trên đảo chiêu đãi bằng các sản phẩm “cây nhà lá vườn”, có lòng lợn, chả nướng, nem chạo, cá hấp nhồi thịt, đậu rán, đây là những sản phẩm do anh em chăn nuôi, trồng trọt tại đảo, đánh bắt ở biển.

Trận địa trên đảo được xây dựng kiên cố, vững chắc, bảo đảm chiến đấu giữ đảo trong bất cứ tình huống nào xảy ra.

Ngày 7 tháng 4 năm 2017:

6 giờ 30 xuất phát đi thăm đảo Sinh Tồn Đông.

Đảo Sinh Tồn Đông nằm ở khu vực phía Bắc quần đảo Trường Sa, ở vĩ tuyến 09° 54’ 09” N, kinh độ 114° 33’ 51 E, chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, nằm trên nền san hô ngập nước.

Đây là một đảo nhỏ. Anh em bộ đội đã trồng cây xanh các loại, chủ yếu là phi lao. Nhà sở chỉ huy được xây dựng 2 tầng, nhà ở của bộ đội khang trang, đặc biệt anh em đã trồng được vườn rau xanh đủ các loại, dàn mướp đã ra được hơn ba chục quả, rau muống xanh tươi, rau mồng tới lá rất to, rồi rau cải, rau mầm... có thể cung cấp một phần rau xanh cho cán bộ, chiến sĩ trên đảo.

Đảo tuy nhỏ nhưng còn một dải cát dài, nếu được đầu tư có thể mở rộng đảo được hàng chục ngàn mét vuông nữa.

Đảo Sinh Tồn Đông cách đảo Huy Gơ gần 4 hải lý, từ đào Sinh Tồn Đông bằng mắt thường có thể nhìn rõ đảo Huy Gơ, Trung Quốc đã chiếm đóng trái phép của Việt Nam và đã bồi đắp rộng khoảng 9ha.

Do đó, có thể nói đảo Sinh Tồn Đông có một vị trí rất quan trọng để bảo vệ tuyến bắc của quần đảo Trường Sa.

Thăm đảo Cô Lin:

12 giờ 30 ngày 7/4/2017 đi thăm đảo Cô Lin. Trên đường đi từ đảo Sinh Tồn Đông đã nhìn thấy đảo Gạc Ma. Ngày 14/3/1988 Trung Quốc đã đánh chiếm quần đảo Gạc Ma của Việt Nam, 64 chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam đã hy sinh tại đây. Hiện nay Trung Quốc đã bồi đắp và xây dựng trái phép trên đảo Gạc Ma những tòa nhà cao từ 5 đến 7 tầng và đưa các thiết bị quân sự ra đảo.

Đảo Cô Lin nằm ở vĩ độ 09° 46’ 25”N, kinh độ 114° 15’ 19”E. Đảo có hình dáng một hình tam giác nhưng cạnh hơi cong, mỗi cạnh dài khoảng 1 hải lý. Khi thủy triều lên, đảo Cô Lin bị ngập trong nước, khi thủy triều xuống thấp cả đảo chỉ lộ ra vài hòn đá mồ côi.

Ngày 14/3/1988 khi công binh hải quân của ta đưa vật liệu ra xây dựng đảo Cô Lin, Gạc Ma, thì bất ngờ Trung Quốc đưa tàu chiến ra tấn công lực lượng của ta. Mặc dầu lực lượng của ta không cân sức, nhưng anh em đã chiến đấu kiên cường nên đã giữ được đảo Cô Lin và Len Đao. Sở dĩ giữ được Cô Lin, Len Đao phải nói đến tài xử lý khôn ngoan của người chỉ huy tàu, khi địch áp đảo, anh em thương vong lớn, đồng chí chỉ huy tàu đã ra lệnh cho lao tàu lên bãi ngầm, tạo thành điểm tựa tiếp tục đánh địch. Địch bị thương vong nặng nên phải rút, do đó ta đã giữ được Cô Lin và Len Đao. Còn đảo Gạc Ma bị Trung Quốc chiếm, 64 chiến sĩ của ta đã anh dũng hy sinh.

Ngày nay đảo Cô Lin đã được xây dựng thành một điểm tựa vững chắc để giữ vững chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc Việt Nam.

Trước khi tới đảo Cô Lin, đoàn công tác đã tổ chức lễ truy điệu các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh ngày 14/3/1988 tại Gạc Ma. Lễ truy điệu tuy đơn giản nhưng vô cùng xúc động, mình không cầm được nước mắt, mình cứ hình dung những đồng đội đã hy sinh tại đây như những người em, người con của mình, đang luôn luôn bên các chiến sĩ để giữ đảo. Mong rằng hương hồn các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh tại biển, đảo khu vực Gạc Ma và quần đảo Trường Sa hãy luôn phù hộ độ trì cho đồng đội lớp con cháu mạnh khỏe, chắc tay súng giữ vững biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Ngày 8/4/2017 thăm đảo Phan Vinh:

Đảo Phan Vinh còn gọi là đảo Hòn Sập nằm ở vĩ độ 08° 58’ 32”N, kinh độ 113° 42’ 32”E. Đảo chạy dài từ hướng Đông Bắc xuống Đông Nam, trên nền san hô hình vành khuyên, dài khoảng 5 hải lý, giữa vành đai san hô là một hồ nước sâu. Đảo hiện nay có diện tích gần 30.000 m2. Đảo được mang tên Phan Vinh là tên người Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dằn trên con tàu “không số” trong những năm đánh Mỹ.

Đảo có nhiều cây xanh tạo cảnh quan môi trường xanh tươi cho toàn đảo. Anh em cán bộ. chiến sĩ đã có nhiều cố gắng trong việc chăn nuôi, trồng rau để cải thiện, nâng cao đời sống, đã nuôi được mấy chục con lợn, có con nặng trên 100kg, đặc biệt vườn rau xanh với các loại rau: rau cải, rau muống, mướp sai trĩu quả... Hệ thống điện phục vụ chiếu sáng cho sinh hoạt và đảm bảo cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu được đầu tư xây dựng: điện gió, điện mặt trời đáp ứng yêu cầu của đảo.

Hệ thống trận địa bảo đảm cho sẵn sàng chiến đấu được xây dựng liên hoàn, vững chắc.

Cuộc sống ăn ở cả vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ trên đảo khá tốt, tạo sự yên tâm gắn bó với đảo.

Lên đảo, đoàn đã vào chùa thắp hương, trồng cây lưu niệm, thăm sở chỉ huy trạm ra đa của đơn vị phòng không - không quân, dự liên hoan văn nghệ do đoàn văn công Quân khu 1 phối hợp với đội văn nghệ của đảo, buổi biểu diễn rất vui, sôi nổi và ấm áp.

Đoàn đã nghe đồng chí chỉ huy đảo báo cáo tình hình hoạt động các mặt của đơn vị. Đảo Phan Vinh là một đảo đẹp, sẵn sàng chiến đấu cao, đã để lại trong lòng mỏi thành viên trong đoàn ấn tượng rất tốt đẹp, niềm tin yêu với tất cả các cán bộ, chiến sĩ trên đảo.

Ngày 9 tháng 4 năm 2017, Đoàn thăm đảo Đá Tây:

Đảo Đá Tây nằm phía nam quần đảo Trường Sa, ở vĩ độ 08° 51’ 42”N, kinh độ 112° 13’ 32”E, là một trong những đảo có vị trí quan trọng trong quần đảo Trường Sa. Đảo Đá Tây có hình quả trám nằm theo hướng Đông Bắc - Tây Nam, ở giữa là một hố sâu. Chiểu dài đảo có thể phân ra thành 4 đảo nhỏ riêng biệt ngăn cách bởi các luồng sâu, ở bãi cát san hô phía đông có một doi cát nổi lên chỗ cao nhất khoảng 0,7m.

Đây là một đảo chìm được bồi đắp thành một đảo lớn có diện tích tới hơn 20ha. Ở đây đã xây dựng được một âu tàu lớn có thể chứa được hàng trăm tàu thuyền của ngư dân vào tránh bão. Đảo còn là nơi dịch vụ hậu cần cung cấp dầu, nước ngọt bổ xung cho các tàu thuyền, thu mua hải sản của ngư dân đánh bắt được đưa vào đất liền tiêu thụ. Trên đảo, trong tương lai sẽ xây dựng nhà máy chế biến hải sản để xuất khẩu ngay tại đây. Hiện nay đảo đang là một công trường tiếp tục xây dựng các công trình dân sinh, cũng như các công trình chiến đấu để giữ biển, đảo của Tổ quốc.

14 giờ ngày 9/4/2017, Đoàn đi thăm đảo Trường Sa:

Đảo Trường Sa được mệnh danh là thủ phủ của huyện đảo Trường Sa, giống như một pháo đài sừng sững kiên trung giữa Biển Đông, ở vĩ độ 08° 38’ 41”N, kinh độ 111° 55’ 12”E, ở phía nam quần đảo Trường Sa, có hình dáng gần giống một tam giác vuông, mặt đảo bằng phẳng. Đảo nằm cách Cam Ranh, Khánh Hòa khoảng 254 hải lý, đây là một huyện của tỉnh Khánh Hòa. Thổ nhưỡng trên đảo là cát san hô được phủ một lớp mùn mỏng lẫn phân chim, có nhiều chim trú ngụ như hải âu, hải yến, vịt biển... Đảo có nhiều cây xanh như dừa, phi lao, bàng vuông... Lúc thủy triều xuống thấp nhất, mặt đảo cao khoảng 3 - 5m, ở độ sâu khoảng 2m có nước lợ có thể tắm rửa và trồng, tưới cây trên đảo. Trên đảo có trạm thông tin liên lạc, trạm quan trắc khí tượng, cầu tàu.

14 giờ, đoàn đến thăm đảo Trường Sa. Đảo có một đường băng cho máy bay cỡ nhỏ có thể hạ cánh. Sau khi cập cảng, đoàn dự lễ chào cờ, lễ duyệt đội ngũ của cán bộ, chiến sĩ trên đảo. Đoàn cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên được vinh dự trao tặng ảnh cột cờ Lũng Cú cho đảo ngay tại mốc chủ quyển đảo Trường Sa. Tiếp theo đoàn đi viếng đài liệt sĩ trên đảo, đài liệt sĩ được xây dựng to đẹp, trang nghiêm. Đền thờ Bác Hồ được xây dựng trong khuôn viên cây xanh thoáng mát. Trên đảo cũng đã xây dựng một ngôi chùa. Chùa Trường Sa rộng rãi, các tượng Phật được tạc bằng đá rất đẹp. Đảo có trường học cấp 1 phổ thông. Đoàn đã chụp ảnh lưu niệm, ăn cơm chiều do anh em cán bộ, chiến sĩ trên đảo chiêu đãi. Tất cả các món ăn đều là thực phẩm do anh em tại đảo chăn nuôi, sản xuất được. Buổi tối, một số đại biểu cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên đi thăm và tặng quà một số gia đình trên đảo, dự giao lưu nghệ thuật do đoàn văn công Quân khu 1 phối hợp với đội văn nghệ của đảo tổ chức.

Cảm nghĩ về lâu dài nếu được đầu tư tiếp, đảo Trường Sa sẽ là một đô thị đẹp giữa biển khơi của Tổ quốc, nếu phát triển du lịch sẽ đem lại nguồn lợi về kinh tế, đồng thời khẳng định chủ quyển của Việt Nam tại Biển Đông.

Ngày 10 tháng 4 năm 2017, Đoàn đi thăm nhà giàn DK1:

6 giờ 30 phút, Đoàn đi thăm nhà giàn DK1. Trước khi lên thăm nhà giàn, toàn đoàn đã tổ chức lễ truy điệu các liệt sĩ. Ở đây, trong một cơn bão lớn cấp 12, 13 nhà giàn bị quật đổ, một số đồng chí đã hy sinh. Nhà giàn DK1 làm bằng thép, có 4 cột lớn bằng thép được xây dựng vững chắc, đây là “Cột mốc chủ quyền quốc gia đặc biệt” của Việt Nam trên Biển Đông. Trên Biển Đông ta có nhiều nhà giàn. Không chỉ là mốc tiền tiêu khẳng định chủ quyền của Việt Nam mà các nhà giàn DK1 còn là những ngọn hải đăng trên thềm lục địa, là chỗ dựa để bà con ngư dân làm ăn tại các vùng biển phía Nam. Với ngư dân, sau những ngày dài lênh đênh rong ruổi theo những luồng cá trên biển, ánh sáng từ những ngọn đèn trên nhà giàn chính là nguồn động viên to lớn đối với họ, để họ cảm nhận mình không lẻ loi, cô đơn giữa biển cả mênh mông. Nhất là vào những ngày trời mưa bão, khi đại dương nổi cơn phong ba thịnh nộ, giữa khoảng không mù mịt không phân biệt đâu là biển, đâu là trời, những nhà giàn DK1 nhỏ bé giữa trùng khơi ấy lại là điểm tựa vững chắc, là chiếc bè cứu sinh vững vàng cho ngư dân bám trụ.

Biển dưới chân nhà giàn có rất nhiều cá bơi lội, vì sau mỗi bữa khi ăn xong, anh em cán bộ, chiến sĩ lại đổ thức ăn thừa xuống cho cá ăn. Có những con cá to có thể nặng đến vài chục cân. Đây cũng là nơi ngắm cảnh, câu cá của bộ đội ta lúc nghỉ ngơi, thư giãn.

10 giờ ngày 10/4/2017 dời nhà giàn, kết thúc đợt đi thăm quần đảo Trường Sa của đoàn công tác số 2 của Tổng cục Chính trị quân đội nhân dân Việt Nam tổ chức năm 2017.

Sau khi kết thúc chuyến thăm 11 đảo và nhà giàn của đoàn công tác số 2 do Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam tổ chức, Tổng cục Chính trị có lấy ý kiến của các đồng chí cấp tướng đi trong đoàn về việc tổ chức các công trình, kế hoạch phòng thủ, về bảo đảm đời sống cho cán bộ, chiến sĩ đóng quân trên đảo để có thể sinh hoạt, chiến đấu lâu dài, giữ vững chủ quyền biển, đảo của đất nước.
Cảm nghĩ của riêng mình sau chuyến thăm quần đảo Trường Sa, trước hết vô cùng khâm phục ông cha ta cách đây hàng mấy trăm năm đã có một tư duy chiến lược có tầm vóc đi trước thời đại, đã thấy được giá trị chiến lược của biển, đảo đối với xây dựng, phát triển, bảo vệ Tổ quốc cho con cháu muôn đời mai sau. Tin tưởng tinh thẩn lạc quan, ý chí kiên cường, quyết tâm giữ vững biển đảo của Việt Nam ngày hôm nay.

Biển Đông có một vị trí chiến lược quan trọng, là tuyến đường biển giao thương quốc tế, nhiều tài nguyên phong phú nhất là hải sản, đặc biệt là khoáng sản dưới đáy biển, theo đánh giá của quốc tế, dầu, khí, băng cháy... có giá trị trên 25 nghìn tỷ đô la Mỹ. Đối với Việt Nam có một vị trí đặc biệt quan trọng về chiến lược phòng thủ đất liền, biển, đảo, phát triển kinh tế... Ngày nay, Biển Đông luôn diễn biến phức tạp, các thế lực bành trướng, thù địch luôn luôn muốn độc chiếm Biển Đông, đánh chiếm biển, đảo của Việt Nam. Do đó đòi hỏi các thế hệ ngày nay và mai sau phải luôn giáo dục ý thức cảnh giác cho nhân dân, bằng mọi phương thức, biện pháp để tăng cường sức mạnh về mọi mặt chính trị, ngoại giao, quốc phòng... để đánh thắng mọi kẻ thù, giữ vững lãnh thổ, biển, đảo của Tổ quốc Việt Nam, từng bước đấu tranh lấy lại những khu vực biển, đảo mà các thế lực thù địch đã chiếm.

[hoi_ls]

PHỤ LỤC

I- DIỄN VĂN CỦA BAN LIÊN LẠC CỰU CHIẾN BINH TOÀN QUỐC MẶT TRẬN VỊ XUYÊN - HÀ TUYÊN TẠI HỘI NGHỊ RA MẮT BAN LIÊN LẠC NGÀY 14-7-2016

(Do đồng chí Trưởng ban liên lạc cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên trình bày tại Hội trường Bộ Quốc phòng, Hà Nội, với sự có mặt của hơn 700 đại biểu)

Kính thưa các đồng chí đại biểu!

Trước hết tôi xin chào mừng và rất cảm ơn sự quan tâm của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng và các địa phương đã tạo điều kiện cho ban liên lạc cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên được tổ chức hội nghị và ra mắt “Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên”.

Xin nhiệt liệt chào mừng và chúc sức khỏe các vị khách quý đã về dự ngày gặp mặt của các Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên của chúng tôi.

Tôi xin nhiệt liệt chào mừng và chúc sức khỏe các đồng chí đại biểu Cựu chiến binh đã trực tiếp chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên về dự hội nghị đại biểu Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên và ra mắt “Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên” hôm nay.

Thưa các đồng chí đại biểu!

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, quân và dân ta đã chiến đấu kiên cường đánh thắng tất cả các cuộc chiến tranh xâm lược, bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, đưa dân tộc ta từ nghèo nàn lạc hậu, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Bác Hồ kính yêu tiến lên xây dựng cuộc sống mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội ngày càng giàu mạnh, to đẹp hơn với mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Có một đặc điểm nổi bật là trong quá trình dựng nước và giữ nước ấy, dân tộc ta là một nước nhỏ, nghèo nhưng luôn phải đương đầu với các thế lực xâm lược nước ngoài mạnh hơn ta nhiều lần. Nhưng với phương lược là đem “đại nghĩa thắng hung tàn”, thực hiện cuộc chiến tranh nhân dân thần thánh, từ các thời đại Hai Bà Trưng, Ngô Quyền, Lê Đại Hành, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Quang Trung - Nguyễn Huệ... đến thời đại Hồ Chí Minh, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đánh thắng tất cả các thế lực xâm lược viết nên những trang sử dựng nước, giữ nước hào hùng, oanh liệt, giữ vững độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ biên giới, biển đào của Tổ quốc.

Như chúng ta đểu biết, từ khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 của Việt Nam thành công và năm 1949 nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời, nhân dân hai nước đã xây dựng nên mối tình hữu nghị Việt - Trung tốt đẹp.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ xâm lược, nhân dân Việt Nam đã được nhân dân Trung Quốc giúp đỡ to lớn góp phần giành độc lập và thống nhất đất nước.

Mặc dù đất nước ta đã độc lập, thống nhất, xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhưng thế hệ của chúng ta đang ngồi đây và các thế hệ con cháu chúng ta luôn hiểu rõ âm mưu thủ đoạn của các thế lực bành trướng phương Bắc vẫn là mối quan tâm thường xuyên đối với nền độc lập dân tộc, chủ quyển quốc gia và thực sự họ đang từng ngày từng giờ tìm mọi cách để gây ra những việc đã rồi với mục đích thôn tính lãnh thổ, biên giới, biển đảo của chúng ta.

Chúng ta không quên những năm tháng không tốt đẹp trong quan hệ giữa hai nước, chỉ nói từ năm 1949 sau khi nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa được thành lập đến nay Trung Quốc đã nhiều lần đem quân xâm lược Việt Nam, điểm lại một vài sự kiện:

- Năm 1956 đem quân đánh chiếm một số đảo ở phía đông quần đảo Hoàng Sa. Năm 1974 đem quân đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Trung Quốc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa vào hai thời điểm 1956 và 1974.

- Tháng 2/1979 đem hơn 60 vạn quân tiến công vào phía Bắc Việt Nam, có nơi vào sâu đất ta tới 50km, phá và san bằng thị xã Lào Cai, Cao Bằng, thị xã Lạng Sơn và nhiều làng mạc...

- Tháng 4/1984 đến tháng 5 năm 1989 đưa hơn 50 vạn quân của 8/10 đại quân khu, tiến công toàn diện biên giới tỉnh Hà Tuyên mà tập trung là Vị Xuyên - Hà Tuyên, âm mưu vẽ lại đường biên giới tới bắc suối Thanh Thủy.

Đây là một cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn nhất kể từ sau khi Việt Nam đánh thắng Mỹ.

+ Thời gian dài nhất hơn 5 năm (1984 - 1989), nếu tính từ năm 1979 là 10 năm.

+ Ác liệt nhất, có đợt chỉ trong 3 ngày Trung Quốc đã bắn hơn 100.000 quả đạn pháo vào khu vực Vị Xuyên về đến thị xã Hà Giang. Cả 5 năm Trung Quốc đã bắn vào Mặt trận Vị Xuyên hơn 1.800.000 viên đại bác.

Sau kết thúc cuộc chiến tranh này ta đo lại có ngọn núi đá bị đánh bạt đi hơn 3m.

Ác liệt đến mức mà anh em gọi là “Lò vôi thế kỷ”. Hẳn chúng ta ngồi đây vẫn còn nhớ những trận đánh giành, giữ đất của quân, dân ta diễn ra vô cùng quyết liệt trên các cao điểm: 1509, 1100, 772, 685, Đồi Đài, Cô Ích, 4 hầm, 1800A, 1800B, Bạch Đích, Minh Tân, Pa Hán... ta đã tiêu diệt và làm bị thương hàng vạn quân Trung Quốc xâm lược, buộc Trung Quốc phải rút quân về bên kia biên giới.

Biên giới của Việt Nam được vững toàn vẹn.

Đây là thắng lợi có giá trị về chiến lược, về lịch sử trong cuộc chiến tranh chống xâm lược bảo vệ Tổ quốc.

Bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn của Trung ương Đảng mà trực tiếp là Bộ Chính trị - Quân ủy Trung ương, sự chỉ đạo, chỉ huy tài tình của Bộ Quốc phòng - Tổng Tư lệnh và trực tiếp sự lãnh đạo, chỉ huy kiên quyết, linh hoạt của Đảng ủy - Bộ tư lệnh quân khu 2.

Sự đoàn kết thống nhất, phối hợp chặt chẽ giữa lãnh đạo của tỉnh ủy, chính quyền tỉnh Hà Tuyên (nay là Hà Giang và Tuyên Quang) với Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 2.

Chúng ta lại được sự chi viện to lớn về mọi mặt của nhân dân cả nước và trực tiếp là nhân dân các dân tộc của tỉnh Hà Tuyên.

Tinh thần chiến đấu dũng cảm, kiên cường, không sợ hy sinh, gian khổ của cán bộ, chiến sĩ, bộ đội, dân quân, du kích trực tiếp tại trận địa.
Tiếp theo: Năm 1988 Trung Quốc đánh chiếm một số đảo và Bãi đá ngầm của quần đảo Trường Sa của Việt Nam như: Gạc Ma, Chữ Thập...

- Hiện nay đang bồi đắp xây dựng căn cứ, quân sự hóa Hoàng Sa và 7 điểm đảo ở Trường Sa của ta, xâm phạm chủ quyển của Việt Nam, ta phải tiếp tục đấu tranh.

Thưa các đồng chí!

Thắng lợi của cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên có sự đóng góp của các đơn vị chủ lực, địa phương, dân quân, du kích trực tiếp tham gia chiến đấu như các Sư đoàn 313, 314, 356, 312, 316, 325, 31, Sư đoàn 3, các trung đoàn của Quân khu 1, Quân khu Thủ đô, Đặc khu Quảng Ninh (nay thuộc Quân khu 3), các binh chủng của Bộ và Quân khu 2, Pháo binh, Công binh, Thông tin, Hóa học, Phòng không, Đặc công, quân báo, các trung đoàn, tiểu đoàn địa phương, dân quân, du kích của tỉnh Hà Tuyên, Trung đoàn 754 của tỉnh Sơn La...
Thắng lợi rất oanh liệt, nhưng tổn thất của chúng ta củng rất to lớn:

- Hơn 4000 cán bộ, chiến sĩ, đồng bào ta đã anh dũng hy sinh mà phần lớn họ mới trên dưới 20 tuổi, tuổi con cháu chúng ta ngày nay.

- Hàng ngàn người bị thương.

- Đến nay còn hơn 2000 liệt sĩ nằm rải rác trên khắp chiến trường Vị Xuyên mà chúng ta chưa tìm được hài cốt, nhiều thương binh chưa được hưởng chính sách, nhiều mộ liệt sĩ chưa có tên trong nghĩa trang.

- Hàng trăm thôn bản bị xóa sạch.

- Hàng ngàn hecta ruộng vườn, đồi núi bị cày xới, đầy bom mìn, vật nổ, ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế, đời sống của nhân dân.

Thưa các đồng chí!

Cuộc chiến đã lùi xa 27 năm (1989 - 2016), nhưng đến bây giờ mới được gặp nhau, người còn, người mất. Trong thâm tâm ai cũng tâm niệm một điều còn nhiều việc chưa làm được cho xứng đáng với tầm vóc của cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trên mặt trận này. Đó là:

- Chưa có một nghĩa trang tầm quốc gia, một tượng đài chiến thắng Vị Xuyên.

- Cần tiếp tục giải quyết các tồn đọng của công tác chính sách thương binh liệt sĩ.

- Tiếp tục tìm kiếm hài cốt liệt sĩ chưa quy tập được, tìm và trả lại tên cho các liệt sĩ mà phần mộ ở nghĩa trang không có tên.

- Hậu quả bom, mìn chưa khắc phục được...

- Trong giáo dục truyền thống, trong kỷ niệm các ngày lễ chiến thắng hàng năm có lúc còn lãng quên chưa nhắc đến sự hy sinh to lớn, những chiến thắng oanh liệt của cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên đúng với tầm vóc của nó.

Thưa các đồng chí!

Từ những suy nghĩ như vậy, cán bộ, chiến sĩ đã trực tiếp chiến đấu, phục vụ chiến đấu trên mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên đã tổ chức các ban liên lạc từng đơn vị mình để giúp đỡ nhau trong cuộc sống và cũng đã được sự giúp đỡ của Đảng bộ, chính quyền địa phương, các nhà hảo tâm góp công sức, tiền bạc xây dựng các nơi tưởng niệm, bia tưởng niệm trên nhiều khu vực mặt trận, những việc làm tri ân đó là vô cùng cao quý đáng trân trọng.

Để thống nhất toàn mặt trận, ngày 7/5/2016 tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, đại diện các đơn vị đã trực tiếp chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên đã họp và thành lập “Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên” toàn mặt trận.
Hôm nay, được phép của Bộ Quốc phòng và sự giúp đỡ của các cơ quan Bộ Quốc phòng, “Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên” phối hợp với Quân khu 2 tổ chức hội nghị đại biểu và ra mắt “Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên”.

Nhiệm vụ của Ban liên lạc CCB Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên:

1. Tập hợp tất cả các ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên thành một đầu mối để chỉ đạo thống nhất hoạt động cho hiệu quả.

2. Củng cố tình đoàn kết giúp đỡ nhau trong cuộc sống đời thường.

3. Cùng với Đảng bộ, chính quyền địa phương các cấp, các đơn vị giải quyết những tồn đọng sau chiến tranh.

4. Tiếp tục tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, xác minh và tìm để trả lại tên cho các liệt sĩ chưa có tên trong các nghĩa trang.

Kiến nghị với Đảng, Nhà nước, Quân đội:

1- Tuyên truyền và giáo dục trong nhân dân, nhất là thế hệ trẻ hiểu rõ cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên, ý nghĩa thắng lợi to lớn của cuộc chiến tranh này: “Đánh bại hoàn toàn cuộc chiến tranh xâm lược biên giới Việt Nam của Trung Quốc”, giáo dục tinh thần yêu nước, quyết tâm bảo vệ vững chắc biên giới, lãnh thổ, biển đảo của Việt Nam.

2- Tổ chức đội rà bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại trong chiến tranh để giải phóng đất đai.

3- Tổ chức đội tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ tại mặt trận Vị Xuyên, xác định danh tính các liệt sĩ chưa có tên ở các nghĩa trang.

4- Các đơn vị đã trực tiếp chiến đấu ở Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên cần tổ chức biên soạn lịch sử cuộc chiến tranh này đúng tầm. Các bảo tàng, nhà truyền thống cần có trưng bày các hiện vật cuộc chiến tranh để giáo dục cho các thế hệ con cháu sau này không quên sự hy sinh to lớn, những chiến thắng oanh liệt của cuộc chiến tranh này.

5- Xây dựng một khu tưởng niệm, tượng đài chiến thắng, quy hoạch xây dựng lại nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên thành nghĩa trang liệt sĩ quốc gia xứng tầm với sự hy sinh to lớn này. 5 năm, 10 năm và tới đây 35 năm nhà nước cần tổ chức lễ tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên với nghi lễ cấp quốc gia.

6- Tổ chức một hội thảo khoa học về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên.

Cuối cùng cho phép tôi thay mặt Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên một lần nữa kính chúc các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ quốc phòng, cùng toàn thể các đại biểu mạnh khỏe, gia đình hạnh phúc.

Tôi xin tuyên bố ra mắt “Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên”.

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày 14 tháng 7 năm 2016
BAN LIÊN LẠC CỰU CHIẾN BINH MẶT TRẬN VỊ XUYÊN - HÀ TUYÊN

[hoi_ls]

I

I- DIỄN VĂN KỶ NIỆM 40 NĂM CHIẾN THẮNG CHIẾN TRANH BẢO VỆ TỔ QUỐC PHÍA BẮC (2/1979 - 2/2019) VÀ 30 NĂM THẮNG LỢI CHIẾN ĐẤU BẢO VỆ BIÊN GIỚI VỊ XUYÊN - HÀ TUYÊN (1989 - 2019), NGÀY 15-5-2019

(Do đồng chí Trưởng ban liên lạc CCB toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên đọc tại Hội trường Bộ tư lệnh Quân khu 2, Thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ với sự có mặt của hơn 600 đại biểu)

Kính thưa: Thân nhân các gia đình liệt sĩ!
Kính thưa: Quý vị đại biểu, quý vị khách quý và các đồng chí!

Hôm nay chúng ta gặp mặt tại đây, những đại biểu đại diện cho hàng vạn cựu chiến binh trên cả nước đã chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên và quý vị đại biểu, khách quý. Thay mặt Ban liên lạc Cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên, tôi xin nhiệt liệt chào mừng và cảm ơn thân nhân các gia đình liệt sĩ, quý vị đại biểu, khách quý và các đồng chí cựu chiến binh đã về dự buổi gặp mặt ngày hôm nay, chúc thân nhân các gia đình liệt sĩ, quý vị đại biểu, khách quý và các đồng chí sức khỏe, hạnh phúc, thành công trong cuộc sống!

Chính tại nơi này, trên 4000 năm lịch sử, các vua Hùng có công dựng nước, bảo vệ đất nước để lại giang sơn cho các con cháu ngày nay.

Cách đây 65 năm, sáng ngày 19 tháng 9 năm 1954, tại Đền Giếng (thuộc Khu di tích lịch sử Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ, biểu tượng của cội nguồn dân tộc Việt Nam), cuộc gặp gỡ của Bác Hồ với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn 308, Bác đã có câu nói bất hủ để lại cho muôn đời con cháu mai sau: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Đó là “lời thề” của mỗi người con - dân Đất Việt.
Kính thưa quý vị đại biểu, khách quý, thưa các đồng chí!

Ông cha ta suốt hơn 4000 năm lịch sử, đã đánh thắng tất cả các cuộc chiến tranh xâm lược của ngoại bang, viết nên những trang sử vàng oai hùng của dân tộc Việt Nam.

Thời đại Hồ Chí Minh, với sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng, của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, quân và dân ta đã đánh thắng hai đế quốc lớn là Pháp và Mỹ giành lại hoàn toàn độc lập, thống nhất đất nước.

Những tưởng rằng sau ngày chiến thắng, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, thế nhưng, niềm vui của dân tộc chưa được bao lâu, các thế lực thù địch đã tiến hành ba cuộc chiến tranh xâm lược đất nước ta: thứ nhất là cuộc chiến tranh xâm lược biên giới Tây Nam (1975-1978), thứ hai là cuộc chiến tranh xâm lược phía Bắc từ ngày 17/2 đến ngày 16/3/1979 và thứ ba là cuộc chiến tranh xâm lược, lấn chiếm biên giới huyện Vị Xuyên - Hà Tuyên từ năm 1984 đến năm 1989.

Kính thưa quý vị đại biểu, khách quý, thưa các đồng chí!

Hôm nay, tôi chỉ phát biểu tóm tắt hai cuộc chiến tranh xâm lược phía Bắc Việt Nam:

1. Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam ngày 17 tháng 2 năm 1979 đến ngày 16 tháng 3 năm 1979

Rạng sáng ngày 17/2/1979, Trung Quốc bất ngờ đưa hơn nửa triệu quân cùng hàng nghìn xe tăng, xe cơ giới tràn qua biên giới Việt Nam, đồng loạt tấn công 6 tỉnh phía Bắc từ Pa Nậm Cúm (Lai Châu) đến Pò Hèn (Quảng Ninh) trên chiều dài hơn 1.200km. Đây là cuộc chiến tranh vô cùng tàn bạo, với phương châm của chúng là “cướp sạch, phá sạch, giết sạch”, với luận điệu lừa dối: “Đây là cuộc chiến đấu phản kích tự vệ. Dạy cho Việt Nam một bài học”.

Ngày 5/3/1979, thực hiện Lệnh Tổng động viên của Chủ tịch nước Tôn Đức Thẳng, với ý chí kiên cường bất khuất, cả dân tộc Việt Nam nhất tề đứng lên chống quân xâm lược, bảo vệ đất nước. Chỉ hơn 20 ngày, quân dân Việt Nam đã tiêu diệt và làm bị thương hơn 62.000 tên, phá hủy và bắn cháy hàng nghìn xe, pháo các loại. Bị tổn thất nặng nể, kẻ địch đã phải tuyên bố rút quân khỏi nước ta vào ngày 5/3/1979. Thể hiện thiện chí hòa bình, ngày 7/3/1979, Việt Nam tuyên bố cho phép Trung Quốc rút quân.

Chúng ta cần phản bác lại luận điệu nói đây là “cuộc phản kích tự vệ”, mà ta phải khẳng định đây là “Cuộc chiến tranh xâm lược và chống xâm lược”. Việt Nam luôn mong muốn hòa bình, chưa bao giờ mang quân vượt biên giới, gây chiến với Trung Quốc. Dân tộc Việt Nam bao giờ cũng mong muốn xây dựng tình hữu nghị tốt đẹp với nhân dân Trung Quốc, mong muốn nhân dân Trung Quốc bao giờ cũng là những người láng giềng tốt của nhân dân Việt Nam.

2. Cuộc chiến tranh xâm lược lấn chiếm biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên của Việt Nam từ tháng 4 năm 1984 đến tháng 10 năm 1989

Chúng ta hẳn còn nhớ, từ đầu tháng 4/1984, quân địch mỗi ngày đã bắn hàng vạn quả đạn pháo sang đất Việt Nam và bắt đầu từ 5 giờ ngày 28/4/1984, chúng đã huy động 4 sư đoàn bộ binh, dưới sự chi viện ác liệt của pháo binh tấn công đánh chiếm các cao điểm 1509, 772, 266, 233, 685 do Trung đoàn 122 Sư đoàn 313 phòng ngự Tây Sông Lô. Tiếp theo ngày 15/5/1984 kẻ địch lại huy động 2 sư đoàn bộ binh tấn công đánh chiếm các cao điểm 1030, 840, Si Ca Lá, Pa Hán - Minh Tân... đông Sông Lô. Như vậy chỉ hơn 10 ngày quân địch đã chiếm toàn bộ các trận địa phòng ngự của ta từ cao điểm 1509, 772, 605, 1030 đến Si Ca Lá - Minh Tân, sâu vào đất ta hơn 1000m.

Tiếp theo suốt 5 năm từ tháng 4/1984 đến tháng 10 năm 1989 kẻ địch đã lần lượt đưa hơn 50 vạn quân, hơn 400 khẩu pháo lớn, hàng nghìn xe cơ giới các loại, của 8 trên 10 đại quân khu, bắn hơn 1.800.000 viên đạn pháo vào đất Việt Nam, hòng lấn chiếm, vẽ lại biên giới tới Bắc suối Thanh Thủy sâu vào đất Việt Nam gần 5km.

Để chống lại cuộc chiến tranh lấn chiếm biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên, Việt Nam chúng ta cũng đã huy động tới 9 sư đoàn bộ binh, gồm: Sư đoàn 3, 31, 312, 313, 314, 316, 325, 328, 356 và một số trung đoàn bộ binh, đặc công, lữ đoàn binh chủng của các tỉnh, của bộ, hàng vạn dân quân, du kích, hàng chục vạn thanh niên xung phong, dân công phục vụ cho cuộc chiến tranh này.

Mặc dù với lực lượng áp đảo cả bộ binh và pháo binh của địch, nhưng với ý chí kiên cường, anh dũng, quyết tâm chiến đấu cao “sống bám đá chiến đấu, chết hóa đá, thành bất tử”, hàng vạn quân địch đã bị tiêu diệt, hàng vạn tên bị thương, hàng trăm khẩu pháo bị phá hủy, hơn 350 tên bị ta bắt sống. Đặc biệt ở cao điểm A6B từ ngày 31/5 đến ngày 11/6/1985 chỉ với 1 trung đội phòng ngự, ta đã đánh bại 1 trung đoàn địch phản kích, diệt hàng nghìn tên, trung đoàn này bị xóa sổ. Địch cho đây là trận “thảm bại lớn nhất” trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam.

Cuộc chiến chống chiến tranh xâm lược lấn chiếm biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên của quân và dân ta từ tháng 4/1984 đến tháng 10/1989, chúng ta đã đánh bại hoàn toàn âm mưu lấn chiếm biên giới Việt Nam, giữ vững từng tấc đất biên cương của Tổ quốc, giành thắng lợi to lớn về chiến lược, về lịch sử chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi đó bắt nguồn từ sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Trung ương Đảng, mà trực tiếp là Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, sự chỉ huy tài giỏi của Bộ Quốc phòng - Tổng Tư lệnh, trực tiếp là sự lãnh đạo, chỉ huy của Đảng ủy - Bộ tư lệnh Quân khu 2, sự đoàn kết hiệp đồng của lãnh đạo Tỉnh ủy Hà Tuyên, sự chi viện của nhân dân cả nước, trực tiếp là đồng bào các dân tộc Hà Tuyên.

Thể theo nguyện vọng của các cựu chiến binh đã chiến đấu và phục vụ chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên, được phép của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, sự đồng tình, ủng hộ, giúp đỡ của của Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 2, của lãnh đạo tỉnh Hà Giang và các nhà tài trợ, ngày 14/7/2016 tại Hội trường Bộ Quốc phòng, Hà Nội, Ban liên lạc cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên đã long trọng tổ chức gặp mặt các đại biểu cựu chiến binh trên cả nước và ra mắt Ban liên lạc cựu chiến binh toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên.

Tính từ đó đến nay gần tròn 3 năm, chúng ta đã làm được một số công việc có ý nghĩa thiết thực như sau:

1. Khẳng định được:

+ Đây là cuộc chiến tranh xâm lược, còn Việt Nam chúng ta là chống quân xâm lược, bảo vệ Tổ quốc.

+ Đây là cuộc chiến tranh có quy mô lớn nhất, ác liệt nhất, thời gian dài nhất sau chiến tranh chống Mỹ.

2. Cùng với các phương tiện thông tin truyền thông của Trung ương và các địa phương tuyên truyền cho nhân dân, nhất là thế hệ trẻ biết được một phần của cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên, nâng cao lòng tự hào dân tộc, ý thức cảnh giác đối với các thế lực thù địch, sẵn sàng chiến đấu khi Tổ quốc cần.

3. Về hoạt động tình nghĩa:

- Đã quyên góp được gần 4 tỷ đồng để giúp đỡ đồng đội, đồng bào, nhất là đối với nhân dân Vị Xuyên gặp khó khăn, thiên tai, bão lụt, như: tặng bò, dê, quần áo, chăn màn, xây dựng được 2 nhà ở cho các cháu học sinh dân tộc bán trú của xã Thanh Thủy và xã Minh Tân, tặng giường nằm, bàn ghế học sinh, tặng hàng trăm tấn xi măng cho đồng bào các dân tộc huyện Bắc Mê...

- Đã tìm kiếm và quy tập được hàng chục bộ hài cốt liệt sĩ vào nghĩa trang.

- Đã giúp cho hàng trăm đồng chí là thương binh không có giấy tờ được làm thủ tục để hưởng chế độ chính sách thương binh.

4. Cùng với Quân khu 2 và tỉnh Hà Giang để nghị và đã được Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng cho tổ chức các đội rà phá bom mìn, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, nâng cấp Nghĩa trang liệt sĩ huyện Vị Xuyên thành Nghĩa trang liệt sĩ cấp quốc gia, tham gia với tỉnh Hà Giang về quy hoạch khu di tích lịch sử quốc gia về cuộc chiến tranh bảo vệ Vị Xuyên.

* Những việc cần làm tiếp:

1. Tiếp tục phối hợp với các đội rà phá bom mìn và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ của Quân khu 2 và Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Hà Giang để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

2. Đẩy mạnh các hoạt động tình nghĩa, giúp đỡ nhau công ăn, việc làm, đồng đội, đồng bào gặp khó khăn, hoạn nạn, chú trọng tới đồng bào Vị Xuyên nơi địa bàn chiến đấu năm xưa. Tiếp tục giúp đỡ giải quyết chính sách cho đồng đội.

3. Cùng với tỉnh Hà Giang đóng góp hoàn chỉnh quy hoạch khu di tích lịch sử chiến tranh Vị Xuyên - xây dựng “Đài chiến thắng Vị Xuyên”.

4. Đề nghị Đảng, Nhà nước cho viết về cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc năm 1979 và chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên vào Quốc sử và sách giáo khoa để giáo dục cho các thế hệ con cháu mai sau hiểu và nâng cao lòng tự hào, ý thức cảnh giác với các thế lực thù địch, sẵn sàng đứng lên chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

5. Tiếp tục đề nghị Nhà nước cho thành lập “Hội chiến sĩ Vị Xuyên”.

Trên đây tôi đã báo cáo và ôn lại tóm tắt về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên để các cựu chiến binh và các lực lượng chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên có quyển tự hào vì mình đã đóng góp một phần công sức, xương máu bảo vệ toàn vẹn biên giới thiêng liêng của Tổ quốc. Xin chân thành cảm ơn thân nhân các gia đình liệt sĩ đã hiến dâng người thân yêu của mình để giành những chiến thắng to lớn vẻ vang trong cuộc chiến đấu bảo vệ toàn vẹn biên giới Vị Xuyên.

Xin chân thành cảm ơn quỵ vị đại biểu, khách quý và các đồng chí!

BAN LIÊN LẠC CỰU CHIẾN BINH
TOÀN QUỐC MẶT TRẬN VỊ XUYÊN - HÀ TUYÊN

[hoi_ls]

III- NHỮNG BÀI VIẾT, TRẢ LỜI PHỎNG VẤN CỦA THIẾU TƯỚNG NGUYỄN ĐỨC HUY VỚI CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THỐNG VỀ CUỘC CHIẾN TRANH BẢO VỆ PHÍA BẮC VÀ BẢO VỆ BIÊN GIỚI VỊ XUYÊN - HÀ TUYÊN

(1) “LÒ VÔI THẾ KỶ” TRONG KÝ ỨC VỊ TƯỚNG TRẬN MẠC

BÙI MINH TUỆ
(Báo Quân đội nhân dân)

Cách đây hơn 30 năm, những núi đá vôi trên các cao điểm mang tên: Đồi Đài, Cô Ích, Pa Hán, Minh Tân... của tỉnh Hà Giang đã bị đạn pháo, cối Trung Quốc cày xới ngày đêm, nhiều cán bộ chiến sĩ từng gọi các cao điểm ấy là “Lò vôi thế kỷ”, bởi đá trên các ngọn núi đã bị đạn pháo địch găm vào, vỡ ra trắng xóa như những lò vôi đang nung. Chúng tôi đã tìm gặp Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy (người phụ trách tác chiến ở Mặt trận Vị Xuyên - Hà Giang những năm 1985-1989) để được nghe ông kể lại những năm tháng sát cánh cùng đồng đội trong cuộc chiến chống quân xâm lược phương Bắc.

Tháng 3-1985, Phó Tham mưu trưởng Quân khu Thủ đô Nguyễn Đức Huy nhận lệnh lên tăng cường cho Mặt trận Vị Xuyên làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc. Khi được cấp trên hỏi ý kiến về sự điều động này ông trả lời sẵn sàng nhận nhiệm vụ, tuy nhiên nếu trong chiến đấu mà là cán bộ tăng cường thì sẽ rất khó làm việc, vì vậy ông đã đề nghị cấp trên ra quyết định điều động ông về hẳn Bộ tư lệnh Quân khu 2. Nguyện vọng của người lính trận mạc đã được chấp nhận. Ông được điều về làm Phó Tham mưu trưởng Quân khu 2 và phụ trách tác chiến ở Mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang.

“Ngày đó với chính diện khoảng 10km và chiều sâu 5km, Trung Quốc đã huy động lần lượt hàng chục vạn quân ở các đại quân khu ra lấn chiếm vào đất ta. Có đợt, trong 3 ngày lấn chiếm, đối phương đã bắn tới 3 vạn quả pháo, cối mỗi ngày. Tại những cao điểm: Đồi Đài, Cô Ích, Pa Hán, Minh Tân..., núi đá vôi đã bị bắn pháo tới mức nhìn không khác những lò vôi đang nung”, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy nhớ lại. Ông cho biết, sau này, khi chiến tranh biên giới kết thúc, ta có đo đạc lại địa hình thì nhận thấy có rất nhiều ngọn núi đã bị bạt đi tới 2-3m, và ông ngậm ngùi so sánh: “Tính riêng về hỏa lực pháo, cối, phía Trung Quốc đã sử dụng lượng vũ khí không thua kém hỏa lực của Mỹ ngụy đánh vào thị xã Quảng Trị năm 1972!”

Ở chiến trường mới, người lính trận mạc Nguyễn Đức Huy lai có dịp làm việc cùng với thủ trưởng cũ: Tướng Nguyễn Hữu An. Tình hình Mặt trận Vị Xuyên lúc đó rất khó khăn, bởi trong năm 1984, ta đã tổ chức phản kích đánh địch ở một số điểm cao và không thành công, bởi vậy ta rơi vào thế bất lợi: địch ở trên cao, ta ở dưới thấp, có nơi ta và địch chỉ cách nhau 30-40m. “Giữa lúc khó khăn ấy, tôi lại thêm một lần chứng kiến tài “xoay chuyển tình thế” của đồng chí Nguyễn Hữu An. Để giải quyết vấn đề tư tưởng của bộ đội, Tư lệnh Mặt trận Nguyễn Hữu An đưa ra chủ trương cần chọn một điểm vừa phải nào đó, chuẩn bị chu đáo về mọi mặt rồi tiến công đánh chiếm và trấn giữ bằng được. Nếu thành công, đây sẽ là nguồn động viên lớn để vực dậy tinh thần chiến đấu của bộ đội. Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy bảo rằng, mục tiêu “vừa phải” lúc đó là một điểm đá vôi trên vùng biên giới thuộc huyện Vị Xuyên. Lực lượng nhận nhiệm vụ đánh chiếm là một đại đội bộ binh của Sư đoàn 313. Để chuẩn bị, 40 cán bộ, chiến sĩ đã được lựa chọn để tập trung huấn luyện nhiều tháng liền trên một địa hình tương tự. Phó Tham mưu trưởng Quân khu Nguyễn Đức Huy được giao nhiệm vụ trực tiếp chuẩn bị. Tư lệnh Nguyễn Hữu An cũng trực tiếp xuống hướng dẫn những động tác leo trèo núi đá và cách đánh vào các hang hốc... Ngày nổ súng, trong vòng 30 phút, quân ta đã làm chủ mục tiêu và kịp thời tăng cường quân số, bổ sung đạn dược, lương thực, đưa bao cát đã đóng sẵn từ căn cứ lân cận sang để củng cố công sự. Sau trận đánh, tư tưởng bi quan trong đội ngũ cán bộ, chiến sĩ đã được giải quyết.

“Khi tới cao điểm 685 để kiểm tra việc tổ chức phòng ngự của một đơn vị, tôi được anh em tâm sự: “Thủ trưởng ơi, chúng em là lính Hà Nội, mang tiếng là “lính cậu” nhưng bọn em sẽ kiên quyết giữ vững trận địa, địch sẽ không làm gì được, thủ trưởng cứ yên tâm!”. Rõ ràng, sau trận thắng của Sư đoàn 313, tinh thần chiến đấu của anh em đã tốt hơn trước rất nhiều”, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy bộc bạch.
Hơn 5 năm cùng đồng đội tham gia chiến đấu chống sự lấn chiếm của quân bành trướng phương Bắc, tướng Nguyễn Đức Huy đã chứng kiến cuộc đọ sức quyết liệt giữa ta và địch. Các đơn vị đã bẻ gãy nhiều cuộc tiến công của địch và đối phương đã không thể thực hiện được âm mưu tiến sâu vào đất ta.

Nhớ lại những năm tháng gian khổ ở Mặt trận Vị Xuyên, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy bảo rằng vất vả nhất vẫn là việc bảo đảm lương thực, thực phẩm cho bộ đội, bởi đó là thời điểm cả nước đang tập trung vào việc hàn gắn vết thương chiến tranh, nền kinh tế bao cấp của chúng ta còn đang gặp rất nhiều khó khăn. Hằng ngày, bộ đội phải thường xuyên ăn độn hạt bo bo thay cơm, trong khi thực phẩm chủ yếu chỉ là món cá khô và mắm ruốc. “Việc ăn uống thiếu thốn tới mức có lần một đồng chí cán bộ cao cấp tới thăm chiến sĩ Mặt trận Vị Xuyên đã hứa là sẽ tăng cường vào khẩu phần ăn của mỗi chiến sĩ nửa cân thịt. Sau đó, không hiểu vì lý do gì mà anh em chờ vài tháng, rồi cả năm vẫn không thấy “tiêu chuẩn” của mình đâu”. Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy cho biết, lời hứa của vị cán bộ nọ sau này đã trở thành câu chuyện tiếu lâm được lan truyền trong cánh lính trẻ, để rồi mỗi khi gặp ông, các chiến sĩ lại tếu táo: “Thủ trưởng ơi, bao giờ bọn em được ăn “thịt cấp trên”? Hỏi xong, anh em lại nở nụ cười tươi rói trên khuôn mặt khắc khổ, những khuôn mặt đang ngày càng sạm đi vì đói, rét, bệnh tật...

Có một kỷ niệm làm Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy nhớ mãi. Một hôm, ông tới kiểm tra việc phòng thủ của chiến sĩ ta ở trận địa Pa Hán. Đêm ấy, ông vô tình chứng kiến hai chiến sĩ không hiểu vì chuyện gì mà xảy ra to tiếng, cãi vã. Cả hai sau đó được đồng chí đại đội trưởng gọi lên gặp. “Tôi cứ lặng lẽ đứng ngoài xem cậu đại đội trưởng kia giải quyết ra sao. Một lúc sau, thấy giọng đại đội trưởng ôn tồn: “Anh nói với các em rồi, gia đình chúng ta thì ở xa, chỉ còn đồng chí, đồng đội hằng ngày sát cánh và coi nhau như anh em ruột thịt. Chúng mình từng xác định sẵn sàng hy sinh để giữ vững trận địa, vậy vì lẽ gì mà các em lại cãi nhau rồi gây ra những mâu thuẫn không đáng có, sao các em không bỏ qua những chuyện nhỏ nhặt ấy đi để mà yên tâm chiến đấu?”. Nghe đại đội trưởng giải thích, hai chiến sĩ nọ liền đứng dậy bắt tay nhau giảng hòa, rồi cả hai ôm nhau khóc”, tướng Huy xúc động kể.

Sau hơn chục năm xa vùng biên cực Bắc, tháng 4/2013, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy và đổng đội đã có dịp trở lại thắp hương, tưởng nhớ đồng đội tại Nghĩa trang liệt sĩ Hà Giang, nơi quy tập phần mộ của hơn 1.000 liệt sĩ hy sinh khi làm nhiệm vụ chống quân bành trướng xâm lược. Trong ký ức của vị tướng trận mạc, họ là những đồng đội đáng tuổi con, tuổi cháu ông, nhưng các anh đã sớm gánh vác sứ mệnh bảo vệ, giữ gìn từng tấc đất thiêng liêng nơi địa đầu Tổ quốc.

(Bài đăng trên báo Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh,
số 321 ngày 2/10/2014)

[hoi_ls]

(2) DAY DỨT VỊ XUYÊN

VĂN DUẨN

Cuộc chiến đã lùi xa hơn 1/4 thế kỷ nhưng những người lính Mặt trận Vị Xuyên chưa thôi day dứt khi nghĩ về sự hy sinh, mất mát của đồng đội và cả những điều chúng ta chưa làm được cho xứng với tầm vóc cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc trên mặt trận này.

Chúng tôi gặp Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy - nguyên Phó Tư lệnh quân khu 2, Trưởng ban liên lạc cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - tại nhà riêng sau khi ban liên lạc tổ chức buổi ra mắt và gặp mặt đại biểu cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên lần thứ nhất tại Hà Nội. Ông đã nói nhiều điều, về những tâm nguyện của người lính đi qua cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở Mặt trận Vị Xuyên.

4.000 quân, dân hy sinh anh dũng

“Dù ngày nay đất nước ta độc lập, thống nhất, xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhưng thế hệ đang ngồi ở đây và con cháu của chúng ta luôn hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực bành trướng phương Bắc vẫn là mối quan tâm hàng đầu đối với nền độc lập, chủ quyển biên giới quốc gia” - tướng Huy chia sẻ.

Vị tướng đã 85 tuổi, từng đi qua 3 cuộc chiến tranh, bảo rằng chúng ta không bao giờ quên những năm tháng tốt đẹp giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc. Tuy nhiên ông cũng thắng thắn chỉ rõ từ sau năm 1949 đến nay, Trung Quốc đã nhiều lần đem quân xâm lược Việt Nam. Điểm lại một vài sư kiện: Năm 1974, đem quân đánh chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Tháng 2/1979, đưa hơn 60 vạn quân tấn công 6 tỉnh biên giới Việt Nam, có nơi vào sâu trong đất liền tới 50km, phá và san bằng thị xã Lào Cai, Cao Bằng, một phần thị xã Lạng Sơn, nhiều làng mạc.

Đặc biệt, từ tháng 4/1984 đến tháng 5/1989, Trung Quốc lần lượt đưa hơn 50 vạn quân của 8 trên 10 đại quân khu tấn công toàn diện biên giới Hà Giang, tập trung là huyện Vị Xuyên, âm mưu vẽ lại đường biên giới phía Bắc suối Thanh Thủy. Thiếu tướng Huy đánh giá đây là một cuộc chiến tranh xâm lược, quy mô lớn nhất kể từ sau khi Việt Nam đánh thắng đế quốc Mỹ năm 1975. Ác liệt nhất, có đợt chỉ trong 3 ngày, Trung Quốc đã bắn hơn 100.000 quả đạn đại bác vào khu vực Vị Xuyên. “Sau khi kết thúc cuộc chiến tranh này, ta đo có ngọn núi đá ở Vị Xuyên bị bạt đi hơn 3m. Ác liệt đến mức anh em chúng ta gọi là lò vôi thế kỷ” - vị tướng già kể.

Trong cuộc chiến tại Mặt trận Vị Xuyên, những trận đánh giành giữ đất diễn ra vô cùng quyết liệt trên các cao điểm: 1509, 1100, 772, 685, Đồi Đài, Cô Ích, Bốn Hầm, Minh Tân, Pa Hán... Ta tiêu diệt và làm bị thương hơn 1 vạn quân Trung Quốc xâm lược, buộc họ phải rút quân về bên kia biên giới. Đây là thắng lợi có giá trị về chiến lược.

Thắng lợi to lớn của cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên có sự đóng góp của các đơn vị chủ lực, địa phương, dân quân tự vệ, tham gia trực tiếp của các Sư đoàn 313, 314, 356, 312, 316, 325, Sư đoàn 31, Sư đoàn 3 , các trung đoàn của Quân khu 1, Quân khu Thủ đô, Đặc khu Quảng Ninh (nay thuộc Quân khu 3), các binh chủng của Bộ Quốc phòng và Quân khu 2 như: pháo binh, công binh, thông tin, hóa học, phòng không, quân báo... Các trung đoàn, tiểu đoàn địa phương, dân quân du kích của Hà Tuyên, Trung đoàn 754 của Sơn La.

“Thắng lợi rất anh hùng nhưng tổn thất của chúng ta cũng không nhỏ. Hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ, đồng bào ta đã anh dũng hy sinh, phần lớn họ đểu trên dưới 20 tuổi - tuổi con cháu chúng ta ngày nay. Đến nay còn hơn 2.000 liệt sĩ nằm rải rác trên khắp chiến trường Vị Xuyên mà chúng ta chưa tìm được hài cốt, nhiều thương binh chưa được hưởng chính sách, nhiều mộ liệt sĩ chưa có tên trong nghĩa trang...” - vị tướng già bùi ngùi.

Còn nhiều khoảng lặng

Cuộc chiến đã lùi xa hơn 1/4 thế kỷ nhưng những người lính Mặt trận Vị Xuyên chưa bao giờ thôi day dứt khi nghĩ về đồng đội, về sự hy sinh và cả những mất mát, đau thương.

Trong thâm tâm ai cũng tâm niệm còn nhiều điều chưa làm được cho xứng với tầm vóc cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trên mặt trận này. Đó là chưa có một nghĩa trang mang tầm quốc gia, một tượng đài chiến thắng Vị Xuyên, chưa giải quyết hết tồn đọng của công tác chính sách thương binh liệt sĩ, tìm kiếm hài cốt chưa được quy tập, tìm và trả lại tên cho liệt sĩ, dò phá bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại.

Một trăn trở khác mà theo Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy là giáo dục truyền thống, kỷ niệm những ngày lễ, chiến thắng hằng năm vẫn còn có những khoảng lặng, lãng quên, chưa nhắc đến sự hy sinh to lớn, chiến thắng oanh liệt của chiến thắng bảo vệ biên giới Vị Xuyên đúng với tầm vóc cuộc chiến.

Hiện nay, cán bộ chiến sĩ trực tiếp chiến đấu tại Hà Giang đã lập ra các ban liên lạc. Nhiệm vụ của của ban liên lạc là tập hợp tất cả các ban liên lạc mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang thành một đầu mối hoạt động có hiệu quả, củng cố tình đoàn kết giúp đỡ nhau trong cuộc sống đời thường.

Ban liên lạc sẽ cùng với đảng bộ, chính quyền địa phương giải quyết tồn đọng trong chính sách, tìm hài cốt và trả lại tên cho các liệt sĩ chưa có tên trong nghĩa trang, tuyên truyền giáo dục trong nhân dân nhất là thế hệ trẻ về cuộc chiến tranh biên giới Hà Giang, quyết tâm bảo vệ biên giới, lãnh thổ Việt Nam. Bên cạnh đó, tổ chức đội rà phá bom mìn, vật liệu nổ trong chiến tranh để giải phóng đất đai, đồng thời tổ chức đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Các đơn vị trực tiếp chiến đấu ở Hà Giang cũng sẽ biên soạn lịch sử cho xứng tầm cuộc chiến tranh này. Thiếu tướng Huy bày tỏ mong muốn các bảo tàng lịch sử cần trưng bày những hiện vật chiến tranh để giáo dục con cháu sau này không quên sự hy sinh xương máu cha ông, cùng với đó là xây dựng khu tưởng niệm, tượng đài chiến thắng, quy hoạch lại nghĩa trang Vị Xuyên cho xứng tầm.

“5 năm, 10 năm, tới đây là 30 năm, nhà nước cần tổ chức lễ tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh tại Mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang với nghi lễ cấp quốc gia” - vị tướng già bày tỏ tâm nguyện.

(Bài đăng trên báo Người lao động, số Chủ nhật, ngày 17/7/2016)

[hoi_ls]

(3) TƯỞNG NHỚ CUỘC CHIẾN BẢO VỆ BIÊN GIỚI PHÍA BẮC

TRƯỜNG SƠN

Cuộc chiến đấu ở Vị Xuyên - Hà Giang (1984 - 1989) nói riêng và cuộc chiến đấu 10 năm bảo vệ biên giới phía Bắc (1979 - 1989) là một chặng đường lịch sử vẻ vang của dân tộc. Cuộc chiến này chắc chắn có vị trí xứng đáng trong những trang sử bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ biên giới.

Đây là chia sẻ của Trung tướng Đặng Quân Thụy, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Tư lệnh Quân khu 2, tại buổi gặp mặt đại biểu cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên lần thứ nhất, tổ chức tại Hội trường Bộ Quốc phòng sáng 14/7/2016.

Dự buổi gặp mặt có bà Hà Thị Khiết, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Trưởng ban Dân vận Trung ương, Phó đô đốc Phạm Ngọc Minh, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam... và khoảng 700 Cựu chiến binh từng chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại Mặt trận Hà Xuyên - Hà Tuyên cùng đại diện các quân khu, quân chủng, bộ chỉ huy quân sự các tỉnh, thành. Nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu, Đại tướng Đỗ Bá Tỵ, Phó Chủ tịch Quốc hội, Trung tướng Phan Văn Giang, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đã gửi hoa chúc mừng.

Có ngọn núi bị bạt đi hơn 3m

Phát biểu tại cuộc gặp mặt, tướng Đặng Quân Thụy bày tỏ sự xúc động về cuộc gặp mặt lần đầu tiên được tổ chức sau gần 30 năm (1989 - 2016). Nhắc đến cuộc chiến đấu ác liệt năm xưa, tướng Thụy nhấn mạnh đó không chỉ là cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới thông thường, mà là cuộc chiến làm thất bại một âm mưu chiến lược thâm độc của bành trướng Trung Quốc “đánh Việt Nam cả biên giới phía Bắc và biên giới Tây Nam nhằm làm Việt Nam suy yếu, kiệt quệ”.

Trong cuộc chiến tranh này, quân và dân Việt Nam đã phải đối đầu với những binh đoàn lớn, những lực lượng chiến lược mà Trung Quốc tung ra nhằm quyết đánh bại Việt Nam. Nhưng những người lính Việt Nam cùng nhân dân Hà Tuyên (Hà Giang, Tuyên Quang ngày nay) và nhân dân cả nước đã đánh bại những lực lượng hùng mạnh của Trung Quốc. “Đây cũng không phải cuộc chiến kéo dài một tháng như nhiều người nhầm tưởng, mà là cuộc chiến đấu kéo dài 10 năm: từ tháng 2/1979 đến tận năm 1989, đặc biệt là giai đoạn 1984 - 1989 với hơn 2.000 ngày đêm chiến đấu thể hiện ý chí bảo vệ độc lập, chủ quyền, độc lập tự do của toàn quân, toàn dân ta”, tướng Thụy nói.

Trước đó, trong bài phát biểu tại cuộc gặp mặt, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, nguyên Phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu 2, Trưởng ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên, cũng hồi tưởng: Trong giai đoạn từ tháng 4 năm 1984 đến tháng 5/1989, Trung Quốc đã lần lượt đưa 50 vạn quân của 8 trên 10 đại quân khu tiến công toàn diện biên giới tỉnh Hà Tuyên, mà tập trung là huyện Vị Xuyên. “Đây là cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn nhất kể từ sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc. Cuộc chiến này kéo dài hơn 5 năm (nếu tính từ năm 1979 là 10 năm). Đây cũng là cuộc chiến tranh ác liệt nhất, có đợt chỉ trong 3 ngày, TQ đã bắn hơn 100.000 quả đạn pháo vào khu vực Vị Xuyên đến thị xã Hà Giang. Sau khi kết thúc cuộc chiến, phía Việt Nam đo lại có ngọn núi đá bị đánh bạt đi hơn 3m”, tướng Huy cho biết.

“Thắng lợi rất oanh liệt, nhưng tổn thất của ta cũng rất to lớn. Hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ, đồng bào ta đã anh dũng hy sinh, phần lớn là những người mới trên dưới 20 tuổi, hàng nghìn người bị thương. Đến nay còn hơn 2.000 liệt sĩ nằm rải rác trên khắp chiến trường Vị Xuyên chưa tìm được hài cốt, nhiều thương binh chưa được hưởng chính sách, nhiều mộ liệt sĩ chưa có tên trong nghĩa trang...”, tướng Huy xúc động nói.

Tâm niệm về điều chưa làm được

Theo tướng Huy, cuộc chiến đã lùi xa hơn 1/4 thế kỷ nhưng trong thâm tâm mỗi Cựu chiến binh ai cũng có tâm niệm về những việc chưa làm được cho xứng đáng tầm vóc của cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trên mặt trận này. Đó là đến nay vẫn chưa có một nghĩa trang tầm quốc gia, một tượng đài chiến thắng Vị Xuyên - Hà Tuyên, công tác chính sách thương binh, liệt sĩ còn nhiều tồn đọng. Việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập, tìm và trả lại tên cho các liệt sĩ mà phần mộ ở nghĩa trang chưa có tên, hậu quả bom mìn chưa được khắc phục. Trong giáo dục truyền thống, trong kỷ niệm các ngày lễ chiến thắng hằng năm có lúc còn lãng quên chưa nhắc đến sự hy sinh to lớn, những chiến thắng oanh liệt của cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên đúng với tầm vóc.

Thay mặt Ban liên lạc Cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên, tướng Huy đã kiến nghị với Đảng, Nhà nước và quân đội về việc tuyên truyền và giáo dục trong nhân dân, nhất là thế hệ trẻ hiểu rõ cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Vị Xuyên - Hà Tuyên, ý nghĩa thắng lợi to lớn của cuộc chiến tranh.

Phát biểu tại buổi lễ, Bí thư tỉnh ủy Hà Giang Triệu Tài Vinh cho biết để ghi nhớ công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã đồng ý cho Hà Giang phối hợp với các bộ, ngành liên quan đầu tư, tôn tạo tu bổ, nâng cao Nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên - Hà Giang thành Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia và xây dựng cụm tượng đài chiến thắng Vị Xuyên - Hà Giang. Ông Vinh cũng cho hay tỉnh Hà Giang đã lập đề án xây dựng khu di tích lịch sử “Tây Sông Lô - Bắc Vị Xuyên” nhằm ghi nhận, biểu dương các đơn vị từng chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên, đồng thời là địa chỉ du lịch thăm chiến trường xưa, giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ ngày nay và mai sau.

(Bài đăng trên báo Thanh niên, số 197 (7510), Thứ sáu, ngày 15/7/2016)

[hoi_ls]

(4) TƯỚNG TRẬN VỊ XUYÊN VÀ HƠN 2.000 NGÀY GIỮ ĐẤT

HOÀNG PHƯƠNG

“Có ngày quân Trung Quốc bắn hơn 30.000 quả đạn pháo vào Vị Xuyên, có mỏm núi đá bị bạt đến 3m” Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 2, Tham mưu trưởng Mặt trận Vị Xuyên thời kỳ 1985 -1989 kể.

- Lễ ra mắt Ban liên lạc cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên ngày 14/7/2016, lần đầu tiên đưa ra số liệu hơn 4.000 chiến sĩ hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Hà Giang. Con số này được thống kê từ đâu, thưa ông?

- Đây là số liệu thống kê từ các sư đoàn từng chiến đấu ở Vị Xuyên, tính từ năm 1984 đến 1989, ngoài ra còn hàng nghìn người bị thương và hơn 2.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt. Tới đây, từng ban liên lạc của các sư đoàn sẽ rà soát lại để có số liệu chính xác hơn.

- Vì sao Trung Quốc chọn Vị Xuyên mà không phải điểm nào khác ở biên giới?

- Trung Quốc chọn Vị Xuyên để đánh chiếm bởi nơi đây có hệ thống điểm cao biên giới tạo nên thế trận phòng ngự tiến công liên hoàn vững chắc, chiếm được thì có thể uy hiếp thị xã Hà Giang, đưa quân thọc sâu vào đất liền nước ta.

Lạng Sơn với những địa danh như Đồng Đăng, cửa khẩu Hữu Nghị là khu vực quốc tế quan sát rất rõ và biết ngay nếu Trung Quốc có động thái gì . Nhưng nếu chọn Vị Xuyên (Hà Giang) thì dù có đưa lực lượng lớn đến cũng ít bị chú ý. Trung Quốc khôn ngoan chọn nơi này để tránh dư luận thế giới. Đến giờ, nếu nhắc đến Vị Xuyên có lẽ nhiều người cũng không biết nó nằm ở đâu.

- Tương quan lực lượng hai bên ở thời điểm 1984 ra sao?

- Ban đầu khi đánh chiếm biên giới Vị Xuyên tháng 4/1984, Trung Quốc huy động lực lượng của 5 sư đoàn gồm 3 sư đoàn phía trước và 2 sư đoàn phía sau, khoảng 400 khẩu pháo hạng nặng chưa kể vũ khí khác.

Từ tháng 4/1984 đến tháng 5/1989, Trung Quốc lần lượt đưa 50 vạn quân của 8 trong 10 đại quân khu tiến công toàn diện biên giới Vị Xuyên. Việt Nam có 9 sư đoàn chủ lực tham chiến và thay nhau trấn giữ, chưa kể các trung đoàn, tiểu đoàn của các quân khu, quân của Bộ và các tỉnh khác.

- Nhiều người vẫn chưa hình dung được cuộc chiến ấy diễn ra gian khổ và khốc liệt ra sao, thưa ông?

- Sau chiến dịch MB84, quân Trung Quốc lấn sâu nhiều điểm cao biên giới. Chúng ta đưa lực lượng lên thực hiện chiến thuật bao vây đánh lấn, chuyển từ tiến công nhanh sang phòng ngự trực tiếp tiếp xúc, chặn đứng thế tiến của quân Trung Quốc để khôi phục lại trận địa và giành lại điểm cao.

Từ đầu năm 1985, chiến sự diễn ra cực kỳ ác liệt. Ban đầu bộ đội ta lấy lại điểm cao khó khăn do địa hình bất lợi. Có những cao điểm ta phản kích lấy lại nhưng không giữ được vì hỏa lực của đối phương rất mạnh. Đỉnh điểm đầu năm 1985, một ngày quân Trung Quốc bắn 30.000 đến 50.000 quả đạn đại bác vào Vị Xuyên ở chiều rộng khoảng 5km, chiều sâu 3km. So sánh lượng đạn pháo ấy không kém hỏa lực Mỹ đánh vào thị xã Quảng Trị năm 1972, chỉ thiếu không quân rải bom mà thôi. Sau năm 1989, chúng tôi cho đo đạc lại, có vị trí ở điểm cao 685 bị bạt đi đến 3m. Nhiều vị trí, hai bên chiếm giữ chỉ cách nhau 20-30m nhưng giành giật từng tấc đất, mỏm đá hàng tháng trời. Để giải quyết tinh thần, tư tưởng cho chiến sĩ, Thượng tướng Nguyễn Hữu An lên trực tiếp chỉ huy trận địa đã có chủ trương không tấn công đồng loạt mà chọn một điểm để đánh với mục tiêu: chiếm được chốt và giữ vững bằng bất cứ giá nào. Chúng tôi trực tiếp tuyển chọn những chiến sĩ tinh nhuệ để huấn luyện. Anh Nguyễn Hữu An xuống tận nơi để chỉ cho chiến sĩ động tác leo trèo, đi đứng, cách đánh địa hình núi đá ra sao...

Chúng ta cũng rút ra kinh nghiệm chiếm lại được một số chốt nhưng không giữ được là vì tiếp tế quân số và vũ khí không kịp. Phương án đưa ra là ngay sau khi chiếm được chốt, ta tập trung lực lượng đưa vũ khí, đạn dược, bao cát làm hầm lên ngay. Hai lữ đoàn công binh chuyên đúc những thanh bê tông làm hầm, củng cố công sự, giảm thương vong cho chiến sĩ. Những ngày giữ chốt còn gian khổ hơn, vài lời không thể nói hết được.

- Thưa ông, cuộc chiến Vị Xuyên để lại cho chúng ta bài học gì về bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ trong tình hình mới hiện nay?

- Đó là phải luôn luôn cảnh giác. Như tôi đã nói rõ trong ngày 14/7/2016 khi ra mắt Ban liên lạc cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên, dù đất nước độc lập, thống nhất nhưng thế hệ ngồi đây và con cháu phải luôn hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực bành trướng phương Bắc đối với chủ quyền, lãnh thổ nước ta.

Chúng ta không kích động hằn thù dân tộc và vẫn giữ vững tình hữu nghị giữa hai nước, ghi nhớ những sự giúp đỡ tốt đẹp trong kháng chiến, nhưng càng không được phép quên những lần Trung Quốc động binh xâm phạm chủ quyền. Những sự kiện như Hoàng Sa năm 1956, 1974, Gạc Ma năm 1988, chiến tranh biên giới 1979 là những bài học xương máu nhắc nhở hàng ngày, hàng giờ.

Cũng cần nói rõ cho nhân dân và thế hệ sau biết rõ đây là một cuộc chiến tranh xâm lược biên giới Việt Nam của Trung Quốc. Đã có thời gian, cuộc chiến gần như bị quên lãng. Nhiều người biết đến mốc thời gian biên giới tháng 2/1979 mà không biết chiến sự còn diễn ra suốt 10 năm, không biết chiến trường Vị Xuyên trải dài và kéo dài liên tục 5 năm. Có vị đại tá còn hỏi tôi: “Vị Xuyên là ở đâu?”.

(Bài đăng trên báo điện tử VnExpress, Thứ ba, ngày 19/7/2016)

[hoi_ls]

(5) GIỌT NƯỚC MẮT MÀU XANH

LÊ HUYỀN ÁI MỸ

Ba mươi năm tròn kể từ ngày bà có mặt trong chuyến đi lịch sử ấy, năm 1986, những cán bộ Hội liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh, thay mặt phụ nữ Sài Gòn - Thành phố mang tên Bác mang theo tình cảm, ý chí chiến đấu của người hậu phương lên tới Mặt trận Vị Xuyên trong những tháng ngày khốc liệt. Ngày ấy các chị vượt 2.000 cây số bằng đường xe lửa, lại thêm 500km đường hiểm trở, lầy lội từ Hà Nội lên Hà Giang. Dù đã được báo trước nhưng khi nhìn thấy những phụ nữ Sài Gòn hiện diện ngay tại Sở chỉ huy Mặt trận, các tướng lĩnh, chiến sĩ vẫn không khỏi ngỡ ngàng, xúc động, khâm phục. Chưa thôi, các chị còn năn nỉ, khi chúng tôi đi, bà con trong ấy đều nhắn, phải làm sao ra được Vị Xuyên, phải lên tuyến trước, nắm tay các chiến sĩ để truyền đến các anh tình cảm và sức chiến đấu của đồng bào nơi mảnh đất Thành đồng Tổ quốc. Lẽ nào có thể thoái thác. Tư lệnh lẫn Chính ủy đểu thu xếp đưa các chị ra tuyến 1, để chị em “chia lửa cùng các chiến sĩ”. Nói là thế nhưng cả một kế hoạch được tính toán, làm sao để bảo toàn tính mạng cho các chị, chỉ cần phía địch bắn pháo sang, ta phải tìm cách dập ngay. Đơn vị pháo binh vào vị trí sẵn sàng chiến đẩu. Đội ngũ lái xe, với kinh nghiệm chiến trường, các anh tự vẽ những cung đường vòng vèo, ngoằn ngoèo để tránh bị phát hiện. Cuối cùng, các chị cũng đã có mặt ở cao điểm mặt trận. Nhìn xuống những ngọn núi trắng, một chiến sĩ giải thích, pháo địch đã san phẳng núi, có ngọn đã bị phạt đi mấy mét, vào giao thông hào, chứng kiến cuộc sống nơi lòng đất ẩm ướt, cơ cực, các chị không cầm được nước mắt. Những chiếc khăn quàng vội, những tấm áo khoác nhanh, chỉ mong anh em giữ ấm giữa cái giá rét cắt da. Các chị nắm níu trở về. Những thùng hàng áo ấm, khăn đan sau đó lại ngược từ phương Nam ra Bắc lên tới vùng biên giới...

Bà, ngày ấy là cán bộ Hội liên hiệp Phụ nữ Quận 1, nay là vị luật sư thân thuộc của bao người nghèo, khốn khó, Trương Thị Hòa, cứ run run xúc động khi gặp lại Trung tướng Đặng Quân Thụy, Tư lệnh Mặt trận Vị Xuyên. Người tiền tuyến đã ngoài 90 tuổi, người hậu phương cũng đã trên thất thập. Những câu chuyện ký ức không hề vướng bất kỳ một nỗi buồn, chỉ có sự xúc động, niềm tự hào về một thời quả cảm.

Lần trở về này, đường lên Hà Giang cũng quanh co nhưng không còn khúc khuỷu... Đi mãi, rồi cũng tới cửa khẩu Thanh Thủy. Nhưng dò mãi, chờ mãi vẫn không tìm thấy di chỉ Mặt trận Vị Xuyên. Đem thắc mắc ấy hỏi Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, nguyên Phó tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu 2, Trưởng ban liên lạc cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên -Hà Tuyên, ông ngậm ngùi, có đâu mà tìm, cuộc chiến 2.000 ngày đêm ác liệt, chống chọi với 50 vạn quân Trung Quốc hòng vẽ lại đường biên giới, 4.000 cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống, mà tất cả gần như không để lại dấu tích gì. 1.800 anh em đã được quy tập, còn hơn 2.000 người vẫn nằm đâu đó dọc đường biên giới Hà Giang. Những cuộc ra đi không có ngày về. Những chàng trai, cô gái mãi nằm lại với tuổi thanh xuân. “Thư về với mẹ còn đượm nồng khói đất chiến hào/ Thư về với mẹ, thấm máu đào bạn con vừa hy sinh/ Thư về với mẹ, lời nguyện thề vì đất nước trong lòng/ Thư về với mẹ, non sông sạch bóng quân thù, con sẽ về mẹ ơi! Mẹ ơi!... Con đã hiểu thiêng liêng từng tấc đất/ Hà Giang cuộc chiến giành lại biên cương, con xin vẹn nghĩa tình cùng đồng đội mẹ ơi” (Trương Quý Hải).

Lời của vị tướng chạm vào nỗi đau. Họ - như thể trải qua hai cuộc hy sinh. Ngã xuống vì tấc đất quê hương. Nằm lại với đất mà chưa được một lần đưa tiễn. Chị không kềm nổi. Giọt nước mắt của kẻ sống thời hậu chiến, trong veo nhưng khúc xạ một nỗi dằng dặc. Tôi nhìn xuyên qua, giọt nước mắt phản chiếu cái màu xanh của lá, của rừng chiều biên giới, của đôi quân hàm trên vai áo màu biên cương. Vị Tư lệnh già cười đôn hậu, ngày 7/5/2016, chúng tôi được phép thành lập Ban liên lạc cán bộ, chiến sĩ Mặt trận Vị Xuyên, cũng là lần đầu tiên chúng ta khẳng định, từ năm 1979 - 1989, Trung Quốc đã xâm lược Việt Nam. Chúng ta tôn trọng tình hữu nghị quốc tế nhưng lịch sử không thể bị lãng quên. Lịch sử cất tiếng nói của chính nó. Sẽ có một Khu tưởng niệm các chiến sĩ Vị Xuyên được đầu tư 350 tỷ, dự kiến 27/7/2017 hoàn thành, đồng thời sẽ tiến hành cuộc đại lễ tri ân, cầu siêu các liệt sĩ Vị Xuyên.

Rồi ông trao cuốn sách viết về Vị Xuyên cho đoàn. Chị trưởng đoàn thay mặt nhận, cứ lặng người trong xúc động. Không chỉ vì món quà quý giá mà cả sự ấm áp chị chưa một lấn được biết đến. Cha chị cũng không trở về sau cuộc chiến. Ông ngã xuống ở mặt trận Tây Ninh, năm 1970. Vị tướng già - như một người cha, gắn lên áo con tấm kỷ niệm chương, ông cười bảo, từ giờ các chị đã trở thành những chiến sĩ Vị Xuyên anh hùng. Tôi chợt thấy cái màu xanh lấp lánh. Ba mươi năm đâu hẳn đã xa...

Cũng là cái màu xanh ấy, nhưng không lạnh mà nóng, cái hơi nóng phả ra từ đá, từ bụi đất, mặc cho những cơn mưa muộn cuối năm rỉ rả chiều biên giới, chúng tôi về Tây Ninh. Bên này là huyện Trảng Bàng, Việt Nam, bên kia là huyện Svay Riêng - Campuchia, chúng tôi cùng bộ đội của Đồn biên phòng Phước Tằn đi trao nhà cho chị Keo Sen, có chồng Việt Nam, gia cảnh nghèo khó. Căn nhà cũ trống trước dột sau, anh chồng mất sức, nằm nhà, chị Sen ngày ngày vô rừng, tìm cây thuốc Nam về chữa bệnh cho chồng, nuôi ba đứa con nhỏ. Bao nhiêu phụ nữ ở vùng biên giới này, họ lặng lẽ sinh tồn, lấy cây lấy lá làm nguồn sinh nhai, lúc đau ốm thì gọi cho bộ đội. Lính biên phòng là gạo là muối là trạm xá là nhà của dân. Họ ít khi nói lời biết ơn nhưng hễ dọc đường biên có động, có biến là họ nhắn ngay với bộ đội. Có chị, từ chiều chập choạng, người của phía bên kia đem cây bồ để, thốt nốt dựng ngay trước nhà chị, coi như tự dựng lên, tự quy hoạch vẽ “đường biên”. Chị lẳng lặng không nói gì, đợi đêm xuống, chị ngồi dậy, tự mình nhổ cả gốc lẫn cành, trả lại mặt đất bình yên như vốn có. Chị chỉ nghĩ một điều, đất này có chủ, lẽ nào cắm một cành cây lên đấy là đủ để hô hoán đất ấy thuộc về mình!

Tôi nhớ, tôi biết có rất nhiều nơi trên dải đất chữ S này, việc gìn giữ cột mốc biên cương, đôi khi dựa hẳn vào dân, sáng ra, tối đến, họ lội ruộng vào rừng lên rẫy, phát hiện kẻ gian tìm cách rời cột, có khi họ báo cho lực lượng biên phòng, có khi họ “mình ên” trả lại hiện trạng vốn dĩ. Phải chăng đây là một minh chứng sống động cho biểu tượng văn minh Đông Sơn, với quyền lực thuộc về thủ lĩnh nhân dân, nó hoàn toàn trái ngược với quyền lực đế vương với biểu tượng đỉnh vạc ba chân của quyển lực nhà nước Trung Hoa. Để từ đó, xác lập một hệ hình tư tưởng chủ đạo của người Việt - là chủ nghĩa dân tộc (nationnalisme), khác với chủ nghĩa “bình thiên hạ” (universalisme) Trung Quốc.

Nhớ như in lời Chuẩn đô đốc Lê Kế Lâm đã nói, với một đất nước mà có đến 3.200km đường biên giới biển thì đất nước ấy, chẳng bao giờ được ngủ. Đất nước ấy thức suốt năm canh. Và công cuộc bảo vệ chủ quyền đâu của riêng ai. Ngày chúng tôi leo tới cột cờ Lũng Cú, hòa trong ngọn gió Hà Giang là tiếng hát hào hùng kiêu hãnh: “Đoàn quân Việt Nam đi, sao vàng phấp phới...”. Ba mươi năm sau ngày phụ nữ Sài Gòn lên tới tuyến 1 của Mặt trận Vị Xuyên, trong số họ, người còn người mất, người mới người cũ nhưng ai nấy đều ấm áp tình hậu phương gửi người tiền tuyến. Những chồng sách báo, những thùng hàng thực phẩm từ phương Nam lại chuyển ra Bắc, lên Hà Giang, Lũng Cú, Vị Xuyên. Hôm chia tay, nắng ấm tràn trên sườn núi Mã Pí Lèng, bộ đội biên phòng Lũng Cú trang trọng, ân cần trao cho Đoàn Hội liên hiệp phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh lá cờ có kích thước 54 mét vuông, gói trọn trong ấy tình cảm, kết đoàn vạn đại của 54 dân tộc Việt Nam. Màu cờ đỏ, màu lá xanh, màu của Tổ quốc - Biên cương cứ theo chân tôi về lại đô thành, lấp lánh, trong veo...

(Bài đăng trên báo Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh,
Thứ Sáu, ngày 23-12-2016)

[hoi_ls]

(6) TƯỚNG NGUYỄN ĐỨC HUY VÀ NHỮNG LỜI NHẮN NHỦ: ĐỪNG QUÊN NGÀY 17-2-1979

VĨNH HUY

Tôi có dịp gặp gỡ Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 2, Tham mưu trưởng Mặt trận Vị Xuyên, Trưởng ban liên lạc cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên khi ông vào thăm người con trai đang sinh sống tại Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh. Mặc dù đã bước sang tuổi 86 nhưng Tướng Huy vẫn rất khỏe mạnh và minh mẫn. Nhắn nhủ những người đang sống, ông đã nói nhiều điều, cả về những tâm nguyện của người lính đi qua cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc chống quân bành trướng xâm lược. Ông nhắc lại nhiều lần: “Đừng bao giờ quên ngày 17/2/1979 và 10 năm sau đó”.

Ông chia sẻ, cuộc đời binh nghiệp, từ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và sau này là chiến đấu giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng, nhưng, ký ức về ngày 17/2/1979 và 10 năm sau đó ở 6 tỉnh biên giới phía Bắc vẫn luôn in đậm trong tâm trí ông.

Nén xúc động, Tướng Huy kể lại: Sáng 17/2/1979, khi đang học ở Học viện Quốc phòng thì bất ngờ nghe tin quân Trung Quốc tấn công vào 6 tỉnh biên giới phía Bắc nước ta. Cả lớp học chuẩn bị ba lô trở về đơn vị chỉ huy chiến đấu chống quân xâm lược. Tướng Huy lại được điều về làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 325, quân đoàn 2.

Nhiều thành phố, thị xã, làng mạc bị san bằng

Sư đoàn 325 lúc đó vừa mới về nước và hành quân ngay lên mặt trận Cao Bằng để đánh địch vào những ngày cuối tháng 2/1979.

“Trong hơn chục ngày chúng tôi chiến đấu hết sức căng thẳng, quyết liệt, tiêu diệt khá nhiều quân đối phương, bắt sống hàng chục tù binh ở khu ngã ba Dân Chủ, huyện Hòa An và huyện Thông Nông (Cao Bằng)”. Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy nhớ lại.

Kể về tội ác của quân xâm lược, Tướng Nguyễn Đức Huy nghẹn ngào: Tính từ ngày Trung Quốc nổ súng tấn công 6 tỉnh biên giới nước ta cho đến ngày 5/3/1979, vỏn vẹn chỉ hơn nửa tháng, quân địch không chỉ sát hại dã man đồng bào ta mà còn gây ra những sự tàn phá kinh hoàng. Chúng đốt phá, cướp bóc, lấy đi tất cả những gì chúng có thể mang theo được.

“Ở Cao Bằng, sau khi đánh đuổi địch xong, chúng tôi trực tiếp đi kiểm tra thị xã Cao Bằng (nay là thành phố Cao Bằng) thì thấy gần như toàn bộ thị xã đã bị phá hủy, chỉ có duy nhất một ngôi nhà cấp 4 còn nguyên vẹn. Chúng tôi đã tới để tìm hiểu “tại sao lại như thế?”. Khi bước vào ngôi nhà, chúng tôi mới hiểu lý do khi thấy trên tường có một bức ảnh Chủ tịch Mao Trạch Đông được chủ nhà cắt từ họa báo dán lên. Có lẽ chính vì điều này mà ngôi nhà không bị phá hủy (?).

Còn ở thị xã Lào Cai thì cảnh tan hoang cũng không kém. Toàn bộ nơi đây đã bị quân thù hủy diệt. Tất cả các công trình từ trụ sở các cơ quan, trường học, bệnh viện, nhà dân, cầu cống, cột điện đều bị chúng phá hủy...

“Địch không chỉ dùng pháo nã vào khu vực mà sau khi rời khỏi đấy, chúng dùng bộc phá, thuốc nổ để hủy hoại tất cả các công trình hạ tầng của ta”.

Sự tàn phá của quân xâm lược kéo dài suốt 10 năm sau đó

Với dã tâm “gặm nhấm” đất đai vùng biên giới của ta ở Hà Giang, từ tháng 4/1984 đến tháng 5/1989, Trung Quốc lần lượt đưa hơn 50 vạn quân của 8 trong 10 đại quân khu tiến công toàn diện biên giới Vị Xuyên.

Lúc này Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy được điều về làm Phó Tham mưu trưởng Quân khu 2 và sau đó là Phó Tư lệnh Quân khu 2, Tham mưu trưởng Mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang.

Tướng Huy nhớ lại: Chúng ta đưa một lực lượng lớn lần lượt lên thực hiện chiến thuật bao vây, đánh lấn, chuyển từ tiến công nhanh sang phòng ngự trực tiếp, chặn đứng thế tiến của quân Trung Quốc để khôi phục lại trận địa và giành lại điểm cao. Từ đầu năm 1985, chiến sự diễn ra cực kỳ ác liệt. Có những điểm ta phản kích lấy lại nhưng không giữ được vì hỏa lực đối phương mạnh. Đỉnh điểm đầu năm 1985, một ngày quân Trung Quốc bắn 30.000 quả đạn đại bác vào Vị Xuyên ở chiều rộng khoảng 5km, chiều sâu 3km. So sánh lượng đạn pháo ấy không kém hỏa lực Mỹ đánh vào thị xã Quảng Trị năm 1972, chỉ thiếu không quân rải bom mà thôi. Sau năm 1989, ta đo đạc lại, có vị trí ở điểm cao 685 bị bạt đi đến 3m.

Thế nhưng quân và dân ta đã anh dũng chiến đấu, kiên quyết bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Một lần nữa chúng ta lại đã chiến thắng, buộc quân Trung Quốc phải rút về bên kia biên giới.

Tướng Nguyễn Đức Huy đưa ra số liệu được thống kê từ các sư đoàn từng chiến đấu ở Vị Xuyên từ năm 1984 đến 1989, đã có 4 nghìn cán bộ, chiến sĩ và người dân đã hy sinh. Ngoài ra còn hàng nghìn người bị thương và hơn 2 nghìn liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt.

Nỗi đau âm ỉ suốt 38 năm qua, nhưng điều đau xót hơn là lịch sử diễn ra như thế, hậu quả để lại nặng nề như thế nhưng một thời gần như bị lãng quên.

Đừng quên ngày 17/2/1979

Sau buổi họp mặt lần thứ nhất Ban liên lạc cựu chiến binh Mặt trận Vị Xuyên, Trưởng ban liên lạc, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy chia sẻ, chúng ta cảm phục khi chứng kiến hình ảnh Chủ tịch nước Trương Tấn Sang giữa tháng 2-2016 giá buốt, ông đã đến Cao Bằng, Lạng Sơn để thắp nén hương tri ân các anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Việc làm của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã nhắc nhở: “Đừng quên ngày 17/2/1979 và cả 10 năm sau đó”.

Chúng ta không kích động hằn thù dân tộc và luôn vun đắp cho tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước, nhưng cũng không được quên những lần chúng ta buộc phải chiến đấu để bảo vệ chủ quyền quốc gia. Sự kiện Gạc Ma năm 1988 và chiến tranh chống quân bành trướng xâm lược năm 1979 -1989 là những bài học xương máu...

(Bài đăng trên báo Cựu chiến binh Thành phố Hồ Chí Minh, số 464 (388), ngày 10-02-2017)