Ba lô lang thang Châu Âu - P2

[danngoc]

Dinh thự họ Flavius (Domus Flavia): hoàn thành năm 92 SCN dưới triều đại hoàng đế Titus Flavius Domitianus, tức hoàng đế Domitian, do kiến trúc sư bậc thầy Rabirius thiết kế

http://en.wikipedia.org/wiki/Domus_Flavia



Các phế tích được bảo tồn nguyên trạng theo đúng nguyên tắc bảo tồn



Một thân cột Ionic, nhận ra bởi màu cẩm thạch vàng đặc trưng






Một mảnh mosaic khảm sàn

[danngoc]

Phong cảnh đặc trưng của Rome, giống như cách đây hơn 2 thiên niên kỷ.



Orti Farnesiani - Vườn Farnese (một dòng họ nắm quyền thời Phục hưng) nằm trên đỉnh đồi Palatino



Nhà vệ sinh công cộng (tức là miễn phí, có lẽ phí đã tính vào tiền vé)

[danngoc]

Từ đỉnh đồi nhìn xuống forum (quảng trường La Mã) Romano ở dưới. Phía xa là Basilica Maxentius



Antiquarium forense - hay là Santa Maria Antigua, nhà thờ cổ nhất khu Forum Romano, có từ tk 16.

[danngoc]

[danngoc]

Phía trước là Khải hoàn môn Titus
http://en.wikipedia.org/wiki/Arch_of_Titus



Đây là loại khải hoàn môn 1 cổng, làm từ cẩm thạch Hy Lạp. Do hoàng đế Domitian xây dựng năm 81 SCN để tưởng niệm anh mình là hoàng đế Titus. Đây là hình mẫu của Khải hoàn môn Paris. Rộng 13,5 m, cao 15,4 m, dày 4,75 m. Các chữ ghi trên cổng trước đây được thếp vàng và bạc.
 
Hàng chữ lớn hất và ở trên cùng là :
SENATVS
POPVLVSQVE·ROMANVS
DIVO·TITO·DIVI·VESPASIANI·F(ILIO)
VESPASIANO·AVGVSTO

Dịch nghĩa: "Nguyên lão viện và nhân dân Roma kính dâng công trình này lên ngài Titus Vespasianus Augustus thần thánh, con trai hoàng đế Vespasian thần thánh"

Công trình do người em trai bỏ tiền túi ra xây tặng anh ruột mình, cả 2 anh em đều là hoàng đế cai trị đế quốc rộng lớn nhất thế giới cổ đại, lại ghi lời đề tựa nhân danh nhân dân thành phố và Quốc hội dân bầu. Nếu so sánh giữa nền độc tài tập quyền của phương Đông và phương Tây, ta thấy chúng khác nhau một trời một vực, điểm khác biệt lớn nhất có lẽ là điểm em vừa đề cập chăng? Nguyên nhân và mục đích của sự khác biệt này là gì?

Mặt kia khải hoàn môn có dòng chữ được gắn lên trong đợt trùng tu năm 1821 vào thời Giáo hoàng Pius VII, ghi rằng:

INSIGNE · RELIGIONIS · ATQVE · ARTIS · MONVMENTVM
VETVSTATE · FATISCENS
PIVS · SEPTIMVS · PONTIFEX · MAX(IMVS)
NOVIS · OPERIBVS · PRISCVM · EXEMPLAR · IMITANTIBVS
FVLCIRI · SERVARIQVE · IVSSIT
ANNO · SACRI · PRINCIPATVS · EIVS · XXIIII

Tượng đài này, nổi bật về cả ý nghĩa tôn giáo lẫn nghệ thuật, ( (This) monument, remarkable in terms of both religion and art)
nay đã hư mòn bởi năm tháng: (had weakened from age)
Pius thứ Bảy, Đức giáo hoàng tối cao, (Pius the Seventh, Supreme Pontiff)
cho sửa sang lại trên nguyên bản mẫu mực thời cổ đại (by new works on the model of the ancient exemplar)
đã hạ lệnh cho gia cường và trùng tu (ordered it reinforced and preserved)
• Năm trị vì thần thánh thứ 24 của Người • (In the year of his sacred rulership the 24th)



Phù điêu nội dung ca ngợi cuộc Chiến tranh chinh phục xứ Do Thái diễn ra từ năm 66-73 SCN, gồm cả nội dung kể về cuộc đánh chiếm và cướp phá Jerusalem năm 70 SCN.

[danngoc]

Nhìn ngược lên đỉnh đồi Palatino ban nãy. Các toàn nhà kia là lầu ngoạn cảnh trong khu Vườn Farnese



Em rẽ ngang vào Basilica (pháp đình) Maxentius và Constantine
http://en.wikipedia.org/wiki/Basilica_of_Maxentius_and_Constantine







Như đã kể, các basilica là những pháp đình mà tại đó diễn ra hoạt động tòa án, điều văn minh nhất mà La Mã cổ đại để lại cho nhân loại. Bộ luật La Mã do Caesar soạn năm 40 TrCN. Luật Napoleon do Napoleon I soạn đầu tk 19. Luật VN cũng được soạn dựa trên luật Napoleon, vậy là có một sợi chỉ xuyên suốt 2000 năm lịch sử.

[danngoc]

Việc xây dựng bắt đầu vào năm 308 dưới thời hoàng đế Maxentius, tuy nhiên sau khi Constantine I đánh bại Maxentius tại trận Cầu Mivian năm 312 và thay thế ông này lên ngôi hoàng đế thì công trình được đổi chủ đầu tư sang cho đơn vị Constantine, do đó tên chính thức là Basilica Maxentius, nhưng còn gọi là Basilica Constantine.

Phần ấn tượng nhất là 3 mái vòm khổng lồ cao 39m, dài tổng cộng 80m, đúc bê tông puzolan.



Có rất nhiều điểm chung giữa đế quốc Mỹ ngày nay và đế quốc La Mã xưa kia. Cả hai đều hình thành và phát triển dựa trên niềm tin sâu sắc vào sự vượt trội của văn minh chính mình so với các lãnh thổ xung quanh, luôn mong muốn đem ánh sáng văn minh đi khai hóa các láng giềng. Cả hai đều hình thành những xã hội tiêu thụ vật chất đạt tới cực thịnh, tiêu thụ lượng tài nguyên to lớn và hình thành những thói hư tật xấu không tài nào sửa chữa. Giống như La Mã, nước Mỹ xây dựng dựa trên căn bản luật pháp, trong đó tạo điều kiện để các công dân có thể phát huy tối đa khá năng của mình đóng góp chung cho xã hội. Điều này thể hiện rất rõ qua kiến trúc điện Capitol mô phỏng kiến trúc mái vòm Pantheon và các thức cột La Mã. La Mã khi xưa không bị suy tàn bởi tác động bên ngoài mà tan rã do chính những mâu thuẫn bên trong. Nước Mỹ ngày nay xây dựng một hệ thống luật pháp chi li đến từng câu chữ ghi trên đồ vật, từng mẩu giấy để trong toilet. La Ma thích thú với trò đấu sĩ đâm kiếm vào ngực nhau cho phọt máu, dân Mỹ khoái xem phim bạo lực và kinh dị. Cả hai đều đóng góp vô cùng to lớn vào sự phát triển của nhân loại. Một vài hoàng đế La Mã là người gốc Syria, Arab như Caracalla hay Phillipus, thậm chí có hoàng đế nguồn gốc da đen Bắc Phi. Nước Mỹ thì có ngài Obama. Là ai bất kể, miễn là họ đem lại quyền lợi cho đế quốc.

[danngoc]

Một ngôi giếng cổ trên forum Romano

[danngoc]

Đền thờ Romulus, còn gọi là Santi Cosma e Damiano, một trong những nhà thờ cổ nhất Roma, được gọi là tituli.

http://en.wikipedia.org/wiki/Temple_of_Romulus

Đền thờ Romulus do hoàng đế Maxentius xây cho con trai ông là Valerius Romulus chết năm 309 và được tôn thành thần. Sau khi Roma chọn Kito giáo làm quốc giáo, đền thờ này chuyển sang thờ 2 vị thánh tử đạo là 2 anh em song sinh người Hy Lạp Kosmas và Damianos mất năm 287, chuyên đi chữa bệnh miễn phí để truyền giáo. Ở đây lại một lần nữa ta thấy sự thay thế của Kito giáo trên những tôn giáo cũ. Có vẻ như việc thờ 2 thánh song sinh Kosmas và Damianos như là một sự tiếp nối sự thờ 2 anh em song sinh Castor và Pollux với đền thờ của họ ngay cạnh đó. (Hơ hơ bác Lê Kim nhà mình hay dịch chiến dịch Castor của Pháp ở Điện Biên Phủ là Chiến dịch Hải ly Vả lại đọc cái thuyết này em lại nhớ tới lập luận của Tạ Chí Đại Trường cho rằng nhân vật Hai Bà Trưng là chỉ hình ảnh được nhân hóa của 2 con sông cổ ở Châu thổ Sông Hồng. Cũng có thể bác Trường đúng.)
http://en.wikipedia.org/wiki/Sts._Cosmas_and_Damian





Thực ra không nên lầm nhân vật Valerius Romulus kể trên với một Romulus nổi tiếng hơn gấp nhiều nhiều lần, mà hầu hết những ai mê môn bóng đá và giải Calcio Serie A đều biết.

Đó là Romulus, vị vua đầu tiên của Rome



Trên ảnh là bức tượng sói cái thần đang cho Romulus và người em song sinh là Remus bú sữa. Romulus và Remus có nguồn gốc từ Aeneas, người anh hùng thành Troy chạy trốn tới đồng bằng Latinum dể định cư. Theo motif về những anh hùng lập quốc, vua Amulius, được tiên đoán là cháu ruột mình, Rhea Silvia (con gái Numitor em trai Amulius), sẽ sinh ra đứa cháu trai sau này sẽ cướp ngôi báu của ông. Vậy nên Amulius buộc Rhea phải trở thành một Trinh nữ Vestal (sacerdos Vestalis), một loại cô hầu chuyên thờ phụng nữ thần Vesta bằng cách giữ cho ngọn lửa thần trong đến Vesta không bao giờ bị tắt, và phải luôn giữ trinh tiết. Không biết bằng cách nào mà Thần chiến tranh Mars đã quyến rũ được Rhea khiến cô này sinh ra Romulus và Remus. Tuy vậy, nghe đồn Amulius chính là người làm Rhea có thai chứ chẳng phải ai khác. Rhea bầu to, Amulius nhốt cô vào nhà giam cho tới khi sinh nở. Đẻ được 2 con trai kháu khỉnh, Amulius ra lệnh cho Rhea phải giết con. Thay vì giết, cô gái vứt 2 con vào rừng. Một nguồn tư liệu khác ghi rằng Amulius ra lệnh chôn sống Rhea (hình phạt truyền thống cho những cô gái Vestal làm ô uế ngọn lửa thiêng) và vứt 2 cháu đi cho chết (cũng là một hình phạt cổ). Một nguồn khác nữa ghi rằng ông ra lệnh thả Rhea và 2 cháu trôi sông Tiber. Tuy vậy thần sông Tiber cứu 2 trẻ và làm cho 2 đứa cái nôi bằng rễ cây tùng và đặt lên đồi Palatine. Tại đây, Sói thần Lupa đã nuôi 2 trẻ bằng sữa mình. Sau đó 2 trẻ được 1 người chăn cừu nhặt và nuôi nấng. Khi lớn lên, 2 anh em vô tình gây xung đột và giết chết Amulius. 2 anh em đi tìm nơi để xây dựng cho riêng họ một thành phố. Romulus chọn đồi Palatine nhưng Remus đưa ý kiến trái ngược. Romulus chiến thắng trong cuộc tranh cãi, Remus bị giết chết (có tới 4 giả thiết về cái chết ông này) và Romulus lên làm vua thành phố mới lấy tên theo tên ông là Roma. Romulus mời mọi người tới đây sinh sống, do đó những người bị đi đày, chạy trốn, những kẻ giết người, tội phạm và nô lệ bỏ trốn tìm đến đây. Thành phố mau chóng phát triển quanh 7 ngọn đồi. Tuy nhiên nảy sinh thêm 1 vấn đề: không có đàn bà. Romulus bèn tổ chức một lễ hội, mời những người bộ lạc Sabine gần đấy đến dự. Giữa cuộc nhậu, Romulus ra ám hiệu định trước bằng cách đứng lên, cởi áo khoác và ném xuống đất. Những người Roma tuốt vũ khí giấu sẵn ra, đánh đuổi đàn ông Sabine (không giết họ) và cướp được 700 phụ nữ.

Sau đó, đàn ông Sabine tập hợp lại trả thù. Giữa trận đánh, các phụ nữ Sabine mà nay đã là vợ người Roma lao ra chiến trường, xỉ vả mắng nhiếc cả 2 phe. Cánh đàn ông đừng lại và 1 nền hòa bình được thiết lập, theo đó hình thành vương quốc chung của 2 bộ tộc và cứ 1 người Sabine làm vua thì lại tới lượt người Roma. Phái nữ là cứu cánh thế đó.

Sói thần được thờ ở Roma và là biểu tượng của thành phố. Do đó, logo của AS Roma có hình đầu sói màu đen, được hầu hết fan bóng đá biết tới.

Trinh nữ Vestal:
http://en.wikipedia.org/wiki/Vestal_Virgin

Cuộc hãm hiếp phụ nữ Sabine
http://en.wikipedia.org/wiki/Rape_of_the_Sabine_Women



Mái vòm trên đồi Palatine, nơi được cho là có hốc cây tùng mà Sói thần đã nuôi Romulus và Remus.

[danngoc]

Cạnh đó là Đền thờ Antoninus và Faustina, do hoàng đế Antoninus Piua làm để thờ vợ mình là Già Faustina. Về sau đền thờ được đổi thành nhà thờ San Lorenzo in Miranda.
http://en.wikipedia.org/wiki/Temple_of_Antoninus_and_Faustina





Cạnh đấy là Đền thờ Castor và Pollux
http://en.wikipedia.org/wiki/Temple_of_Castor_and_Pollux



Trên ảnh, chỗ có chấm màu xanh lá là Santi Cosma e Damiano, số 10 là Đền thờ Antoninus và Faustina, và số 8 là Đền thờ Castor và Pollux