Ứng dụng hạt nhân trong quân sự và dân sự

[SSX]

Thời kỳ chạy đua vũ khí hạt nhân giữa các quốc gia, tổng cộng đã có đến gần 550 Mt bom nổ trong không khí. Những bãi thử hạt nhân để lại hậu quả môi trường rất tồi tệ.

Có vẻ như thời kỳ đầu, không ai ý thức được vấn đề đó. Thậm chí, người Mỹ còn mang các quân nhân vào các vụ thử bom để đánh giá tác động. Hàng ngàn người mang bệnh tật và chết mà không được bồi thường. Người Pháp cũng vậy, họ thử bom ở sa mạc châu Phi, cách đây mấy năm, những người Pháp chịu hậu quả đã được Pháp công khai xin lỗi và bồi thường. Bên Liên Xô, cũng có rất nhiều người phải gánh chịu hậu quả, chết vì ung thư hay mang bệnh tật lâu dài mà không được bồi thường. Vụ thử bom H đầu tiên của họ, do tính toán sai sức công phá đã làm hơn chục người dân chết tại chỗ do sóng xung kích phá sập nhà cửa.

Mãi đến 1963, sau rất nhiều các vụ thử trong không khí và trên mặt đất, các nhà môi trường và dân chúng đấu tranh kịch liệt, các quốc gia đứng đầu mới đồng ý dừng thử bom trong không khí. Ba nước Liên Xô, Anh và Mỹ ký kết thỏa thuận ở Mat-xcơ-va ngừng hoàn toàn các vụ thử bom trong không khí, trong vũ trụ và dưới nước.

Nhưng các vụ thử bom vẫn tiếp tục, bây giờ là dưới mặt đất, riêng Pháp và TQ không tham gia ký kết và vẫn tiếp tục thử như cũ. Cho đến tận 1996, Hiệp ước NPT cấm thử hạt nhân toàn diện. Các quốc gia lớn đã có phương tiện khác mô phỏng thử bom hoàn chỉnh: máy tính mạnh!
 
Sau mỗi vụ thử, phần lớn vật liệu bom (Pu-239, U-235) không tham gia phản ứng phát tán mạnh ra môi trường. Phần nhỏ tham gia phản ứng phân rã lại càng nguy hiểm hơn khi tạo thành những bã phóng xạ khác. Người ta thấy có mặt hàng trăm đồng vị phóng xạ độc hại của hàng chục nguyên tố là bã phóng xạ của vụ nổ. Thường là các nguyên tố nằm trong dải số từ 85-105, 130-150 của bảng tuần hoàn.

Hầu hết các vụ thử bom trong không khí đều nghi nhận thấy sự gia tăng đột biến phóng xạ. Các vụ thử ngầm dưới đất (như BTT vừa qua) ít để lại dấu vết trong không khí, hầu hết cặn bã được giữ lại trong đất, nhưng hậu quả lâu dài, phát tán qua nước ngầm vẫn hiện hữu.

Các vụ thử bom H thì "sạch sẽ hơn" nhưng không phải là không có hậu quả ô nhiễm. Neutron phát tán tương tác với không khí (như ni-tơ), đất và vật liệu khác vẫn tạo ra các phóng xạ, như với ni-tơ trong không khí tạo các bon phóng xạ C14, chiếm 70% tổng số các nuclide phóng xạ hình thành sau vụ nổ. Dĩ nhiên nguồn phóng xạ khác có thể kể đến là bức xạ i-on hóa.

Có một thuật ngữ gọi là "mưa phóng xạ" chỉ hiện tượng các chất phóng xạ lắng và rơi xuống mặt đất sau vụ thử trong không khí, nó có thể đi kèm mưa hoặc tuyết rơi, thường kéo dài 1 ngày, vài tuần hoặc hơn tùy vụ thử. Đó là thời kỳ nguy hiểm nhất của phóng xạ trong không khí. Trong thời kỳ đó, dấu vết phóng xạ có thể phát hiện ở xa vụ thử đến cả ngàn ki-lô-mét. Vụ nổ lò Fukushima, người ta thấy phóng xạ tăng đột biến tận Canada và Mỹ, tuy chưa đến mức quá nguy hiểm.
 
Các cặn bã phóng xạ để lại thường là i-ốt, cesium, strontium...

I-ốt có đồng vị bền i-127, các đồng vị khác là phóng xạ, có bán tuổi ngắn từ vài phút đến vài tuần. Thực sự, có thể tránh được ô nhiễm i-ốt bằng cách ra khỏi vùng ô nhiễm và ngưng sử dụng nước, thực phẩm nhiễm bẩn i-ốt phóng xạ (kể cả thịt, sữa, trứng) trong vài tháng. Qua thời gian đó, i-ốt phóng xạ đã phân rã gần hết, mức độ nguy hiểm giảm rõ rệt. Trong các vụ nổ, i-ốt thường rơi theo mưa phóng xạ ở vùng lân cận. Thời kỳ nổ nhà máy hạt nhân Chernobyl, người ta đã không chú ý đến hiện tượng này và vẫn sử dụng thực phẩm bị ô nhiễm. Hậu quả là rất nhiều người bị nhiễm phóng xạ i-ốt. Khi lọt vào cơ thể, i-ốt tập trung ở tuyến giáp, nó phân rã và phá hủy các tế bào tuyến giáp gây hiện tượng thiếu i-ốt. Trường hợp nặng gây ung thư tuyến giáp. Cũng có thể giảm thiểu tác hại của i-ốt phóng xạ bằng cách uống thêm thuốc i-ốt y tế. Vụ nổ ở Fukushima làm giá thuốc i-ốt tăng vọt.

Cesium phóng xạ là tác nhân nguy hiểm, hiện diện nhiều nhất trong vụ nổ là Cs-137, bán tuổi 30 năm, Cs-137 là nguồn ô nhiễm phóng xạ chính của vụ nổ. Cesium là kim loại nhóm kiềm, nó hoạt hóa mạnh và tan trong nước, gây ô nhiễm diện rộng, và dễ đi vào cơ thể qua nước uống, thức ăn. Ngoài ra, do tuổi không quá dài hay quá ngắn, nó đặc biệt nguy hại với sức khỏe con người. Trong một vụ nổ mạnh, cesium có thể phát tán lên đến tận tầng bình lưu và suy giảm một nửa trong vòng đến 1 năm.

Strontium cũng hiện diện với nhiều đồng vị phóng xạ nguy hại, từ Sr-89 bán tuổi 50,5 ngày đến Sr-90 tuổi 29 năm. Tương tự như cesium, strontium là nguồn ô nhiễm lớn của vụ nổ. Nó tồn tại ở mức nguy hiểm trong không khí đến 40 ngày, còn trên tầng bình lưu thì đến cả vài năm.

Các bệnh tật do nhiễm phóng xạ (kể cả phơi nhiễm x-quang liều cao) thường thấy là ung thư (xương, máu, cơ quan chức năng), thiếu máu, tê liệt chức năng các bộ phận... cho đến các thể nhẹ hơn như chán ăn, mệt mỏi, chảy máu mũi, nôn mửa, sụt cân...

[SSX]

Đánh mất bom-H

Có những thứ bị mất đi. Như người ta đã biết. Ngay cả ở Lầu Năm Góc, báo cáo của thanh tra nói rằng sổ sách kế toán của quân đội đã làm thất lạc một tàu khu trục, một số xe tăng và xe bọc thép, hàng trăm súng máy, đạn dược, súng phóng lựu và một số tên lửa đất-đối-không. Tất cả gần 8 tỷ USD vũ khí đã bị biến mất.

Những kỳ dị này là chưa đủ tồi tệ. Cái mà người ta thấy ớn lạnh là một thực tế Lầu Năm Góc đã làm mất mẹ của tất cả các loại vũ khí-một quả bom H. Vũ khí nhiệt hạch, được thiết kế để đốt Moscow ra tro, đã nằm ở đâu đó ngoài khơi Savannah, bang Georgia 40 năm qua.

Không quân Mỹ đã đi đến chỗ cuối cùng phải giấu giếm vụ đánh mất này hơn là tìm kiếm xác định vị trí quả bom và thu hồi nó một cách an toàn.

Vào đêm 5 tháng 2 năm 1958 một chiếc máy bay ném bom B-47 Stratojet mang theo một quả bom H trên một chuyến bay huấn luyện đêm ngoài khơi bờ biển Gruzia đã va chạm với một chiếc F-86 Saberjet ở độ cao hơn 10000m. Vụ va chạm đã phá hủy chiếc F-86 và làm hư hỏng nặng cánh chiếc B-47, làm vỡ một phần động cơ. Phi công máy bay ném bom, Thiếu tá Howard Richardson, được hướng dẫn vứt bỏ quả bom H trước khi hạ cánh. Richardson đã thả bỏ bom vào vùng nước nông Warsaw Sound, gần cửa sông Savannah, cách thành phố đảo Tybee vài dặm, ông ta tin rằng quả bom sẽ được nhanh chóng tìm thấy.

Lầu Năm Góc đã báo cáo tai nạn trong một bản ghi nhớ tối mật gửi chủ tịch Ủy ban Năng lượng nguyên tử Mỹ (AEC). Bản ghi nhớ này đã được giải mật một phần: "Một chiếc máy bay B-47 với [đoạn bị biên soạn] vũ khí hạt nhân trên khoang đã bị hư hại trong một vụ va chạm với một chiếc F-86 gần Sylvania, Georgia, ngày 05 tháng 2 năm 1958. Chiếc B-47 đã cố gắng hạ cánh 3 lần không thành công với bom trong khoang. Bom đã được vứt nhìn thấy rơi trên vùng nước cửa sông Savannah. Không quan sát thấy có vụ nổ."

Ngay sau đó, đội tìm kiếm cứu hộ đã đến hiện trường. Một vòng vây bí hiểm đã được USAF dựng lên quanh Warsaw Sound. Trong vòng 6 tuần, họ đã tìm kiếm quả bom nhưng không thấy. Các thợ lặn sục tìm dưới sâu, các toán quân càn quét các cánh đồng lầy ngập nước gần đó, các quả khinh khí cầu treo lơ lửng trên vùng, cố gắng tìm rs một cái lỗ hay một cái hố trên bờ biển và các đồng lầy. Một tháng sau đó nữa, cuộc tìm kiếm bất ngờ bị dừng lại. Binh lính USAF lại phải đến Florence, Nam Carolina, nơi một quả bom H-đã vô tình bị rơi bởi một chiếc B-47 khác. Quả bom chứa gần 100 kg TNT đã nổ, phát tán phóng xạ ra mặt đất, gây thiệt hại lớn tài sản và một số thương vong trên mặt đất. Đấy là may mắn, chỉ có phần thuốc nổ thường phát nổ làm vung vãi lõi phóng xạ ra khắp nơi chứ nó không kích hoạt phản ứng hạt nhân.

Các đội tìm kiếm đã không quay lại Tybee Island, và vụ việc mất tích bom H đã được kín đáo giấu đi. Việc chấm dứt tìm kiếm cũng được ghi lại trong bản ghi nhớ của Lầu Năm Góc gửi AEC đã giải mật. Trong đó USAF lễ độ yêu cầu cấp một quả bom H mới để thay thế quả đã mất. "Việc tìm kiếm vũ khí này đã ngừng ngày 4-16-58 và vũ khí được coi là mất vĩnh viễn. Điều đó cần một [cụm từ bị biên soạn] vũ khí thay thế để trình DOD."

Dĩ nhiên, có một vấn đề lớn, và Lầu Năm Góc biết điều đó. Chỉ nội trong ba tháng đầu năm 1958, USAF đã dính 4 vụ tai nạn nghiêm trọng với bom H. (Kể từ năm 1945, Mỹ đã đánh mất 11 quả bom hạt nhân). Quả bom bị mất ở đảo Tybee vẫn là một mối đe dọa, như AEC thừa nhận trong một bản ghi nhớ mật đề ngày 10 tháng 6 năm 1958 gửi Quốc hội: "Tồn tại khả năng có thể tình cờ phát hiện vũ khí không được thu hồi qua việc nạo vét hoặc xây dựng trong khu vực sự cố. ... DOD đã yêu cầu giám sát tất cả các hoạt động nạo vét và xây dựng."

Nhưng phép lạ của trận chiến thiện ác này cho thấy nó có ít vấn đề về khía cạnh an toàn, an ninh và sinh thái, hơn là một thảm hoạ liên quan đến dân chúng khi mà mà nó có thể biến những cư dân hoảng sợ thành những kẻ chống đối dữ dội những dự án hạt nhân đầy tham vọng. Lầu Năm Góc và AEC đã cố gắng đè bẹp mối quan tâm của giới truyền thông về vấn đề này bằng cách cung cấp nhỏ giọt từng mẩu "sự thật thà" trong vô số những luận điệu ru ngủ. Trong một tuyên bố chung cho báo chí, DOD và AEC thừa nhận rằng phóng xạ có thể bị "phát tán" bởi vụ nổ của vật liệu nổ mạnh trong bom H. Nhưng chữ nghĩa đã hạ thấp khả năng có thể xảy ra: "Khả năng một vụ tai nạn đặc thù liên quan đến vũ khí hạt nhân là vô cùng hạn chế."

[SSX]

Đánh mất bom-H

Trong thực tế, một kịch bản như đã xảy ra sẽ lại xảy ra một lần nữa.

Đó là nơi mà vấn đề đã tồn tại trong hơn 4 chục năm cho đến khi một công ty cứu hộ biển sâu, điều hành bởi cựu không quân và CIA, tiết lộ sự tồn tại của quả bom và được cung cấp $1 triệu đô la để định vị nó. Cùng với các tài liệu giải mật gần đây, tiết lộ đã gây ra sợ hãi và tức giận trong số các cư dân ven biển và họ đã kêu gọi QH mở một cuộc điều tra vụ tai nạn và tại sao Lầu Năm Góc đã ngừng tìm kiếm quả bom mất tích. Đại diện đảng CH Jack Kingston, bang Georgia nói: "Chúng tôi kinh hoàng vì một số thông tin đã bị che giấu trong nhiều năm qua."

Tuy thế, việc che đậy vẫn tiếp tục. USAF nói với cư dân địa phương và phái đoàn quốc hội rằng không có gì phải lo lắng. "Chúng tôi đã xem xét vấn đề đặc biệt này từ mọi góc độ và chúng tôi rất hài lòng", ông tướng tướng Franklin J. "Judd" Blaisdell, Phó tham mưu trưởng hoạt động không trung và vũ trụ USAF có trụ sở tại Washington nói. "Mối quan tâm lớn nhất của chúng tôi là xác định ô nhiễm kim loại nặng."!!!???

Không quân thậm chí đã gợi ý rằng quả bom tự nó không được trang bị ngòi kích hoạt plutonium. Nhưng luận điệu này gây tranh cãi bởi một số yếu tố. Howard Dixon, cựu trung sĩ chuyên lắp bom hạt nhân lên máy bay, cho biết trong 31 năm kinh nghiệm của mình ông không bao giờ một lần nhớ có một quả bom được lắp trên máy bay mà không được trang bị đầy đủ. Hơn nữa, tài liệu năm 1966 có lời khai trước quốc hội của WJ Howard, lúc đó là trợ lý thư ký quốc phòng vừa được giải mật, mô tả quả bom ở Tybee Island bom là một "vũ khí hoàn thiện, một quả bom với bộ phận hạt nhân." Howard cho biết, quả bom Tybee Island là một trong hai quả bom bị mất cho đến lúc đó (1966) có ngòi kích hoạt bằng plutonium.

Các tài liệu giải mật gần đây cho thấy, quả bom bị vứt bỏ ở Tybee là loại bom H Mk-15, Mod O, nặng 4 tấn, sức mạnh lớn hơn quả ném xuống Hiroshima 100 lần. Đây là bom nhiệt hạch đầu tiên USAF trang bị và có đặc điểm thiết kế tương đối thô sơ của "thiên tài ác quỉ" Edward Teller. Cơ cấu an toàn duy nhất của nó chỉ là vỏ con nhộng ngăn cách vật lý khối plutonium.

Ngoài vỏ hạt nhân con nhộng chứa ngòi nổ chính, quả bom còn có một ngòi nổ hạt nhân khác hay sparkplug (bugi), được thiết kế để kích hoạt phản ứng nhiệt hạch. Đây là một cái ống rỗng cỡ 1 inch đường kính làm bằng plutonium hoặc uranium độ giàu cao (Lầu Năm Góc đã không bao giờ nói tới nó), xung quanh đổ đầy vật liệu nhiệt hạch, có thể là lithium-6 deuteride. Lithium phản ứng rất mạnh với nước. Plutomuin trong bom được sản xuất tại các căn cứ hạt nhân Hanford ở bang Washington và là căn cứ hạt nhân lâu đời nhất của Mỹ. Ngoài ra, quả bom còn chứa vật liệu phóng xạ khác, chẳng hạn như uranium và berilium.

Quả bom rất có thể đã bị chôn vùi trong bùn cát, năm tháng trôi qua, những vật liệu có thể đã bị nứt và bong tróc, giòn và nhạy cảm, từ từ rò rỉ phóng xạ vào đất và nước vùng Warsaw Sound. Cư dân ven biển muốn người ta tìm và đưa nó đi. Pam O'Brien, một người thuộc tổ chức chống nuke từ Douglassville, Georgia nói: "Plutoni là một cơn ác mộng và dân chúng tự họ biết điều đó."

Tình hình gợi nhớ lại sự cố Palomares. Ngày 16 tháng 1 năm 1966, một máy bay ném bom B-52, mang theo bốn quả bom H, đã bị rơi khi đang cố gắng tiếp nhiên liệu giữa không trung trên bờ biển Tây Ban Nha. Ba quả đã rơi xuống gần làng nông ven biển Palomares. Một quả rơi xuống con lạch cạn và tìm lại được trong tình trạng còn tương đối nguyên vẹn. Nhưng thuốc nổ mồi TNT trong 2 quả bom kia đã phát nổ, đào thành những cái lỗ lớn trên 3m ở mặt đất. Hậu quả là uranium và plutonium vung vãi ra một diện tích rộng lớn. Trong 3 tháng sau đó, hơn 1400 tấn đất nhiễm phóng xạ và thảm thực vật được đặt trong thùng kín và mang đi. Thật mỉa mai đủ, chúng được vận chuyển trở lại phòng thí nghiệm hạt nhân sông Savannah và vẫn còn đó. Cánh đồng cà chua gần miệng hố được đốt và chôn lấp. Nhưng không nghi ngờ gì, gió mạnh và nhiều yếu tố khác đã phát tán ô nhiễm đi xa và người ta đã bỏ lại ô nhiễm trong vùng. "Mức độ phát tán tổng thể sẽ không bao giờ được biết đến", đó là kết luận từ một báo cáo năm 1975 của Cơ quan hạt nhân quốc phòng Mỹ.

Việc dọn dẹp là hoạt động chung giữa Không quân và các thành viên bảo vệ dân sự Tây Ban Nha. Dù sao các nhân viên Mỹ cũng được mặc quần áo bảo hộ và được theo dõi phơi nhiễm phóng xạ, nhưng biện pháp phòng ngừa tương tự đã không được đưa ra cho các đối tác Tây Ban Nha. "Không quân đã không cung cấp đầy đủ thiết bị giám sát và phát hiện phóng xạ cho nhân viên khi tai nạn máy bay xảy ra liên quan đến vũ khí plutonium trong khu vực xa xôi của nước ngoài", chỉ huy Không quân chịu trách nhiệm dọn dẹp vụ này sau đó xác nhận trước Quốc hội.

Quả bom thứ tư rơi 8 dặm ngoài khơi và bị mất tích trong nhiều tháng. Cuối cùng, nó được một tàu ngầm mini phát hiện ở sâu hơn 800 m dưới mặt nước, và vẫn còn nằm đó cho đến ngày nay. Không rõ lý do tại sao họ không trục vớt nó lên.

Hai năm sau, vào ngày 21 Tháng một năm 1968, một tai nạn tương tự lại xảy ra khi một chiếc B-52 bốc cháy trong khi đang ở trên Greenland và rơi đâm vào băng tại vịnh North Star gần căn cứ không quân Thule. Tác động cú va chạm đã kích nổ các vật liệu nổ thường trong cả 4 quả bom H mà máy bay mang theo, Hậu quả, uranium, triti và plutonium đã phát tán rộng với bán kính 600m. Ngọn lửa dữ dội làm tan chảy tạo một cái lỗ lớn trong băng, sau đó nó đông cứng lại, đóng kín nhiều mảnh vỡ, chôn vùi nhiều vật liệu phóng xạ từ những quả bom. Các hoạt động cứu hộ, được thực hiện trong bóng tối ở nhiệt độ âm gần -70 độ, được gọi là Dự án Crested Ice. Nhưng các nhân viên gọi nó là "Tiến sĩ yêu đông cứng."

Hơn 10000 tấn tuyết và băng đã được cắt, đưa vào thùng chứa và vận chuyển đến sông Savannah và Oak Ridge để xử lý. Các mảnh vỡ nhiễm phóng xạ khác thì đơn giản là bỏ lại hiện trường, để tan chảy vào vịnh khi mùa xuân tuyết tan. Hơn 3000 nhân viên đã nỗ lực khắc phục hậu quả ở Thule, rất nhiều người trong họ là lính Đan Mạch. Cũng như tại Palomares, hầu hết các nhân viên Mỹ được cung cấp một số thiết bị bảo vệ, nhưng không phải là người Đan Mạch, những người Đan Mạch đã làm nhiều công việc nguy hiểm nhất, bao gồm đặt các mảnh vỡ vào các thùng chứa, thường là bằng tay. Các biện pháp khử nhiễm xạ, có thể nói là cổ lỗ nhất. Báo cáo của USAF ghi nhận rằng họ đã được làm sạch "đơn giản là quét tuyết bám trên quần áo và xe cộ."

Mặc dù hơn 38 tàu hải quân được gọi đến để hỗ trợ các hoạt động phục hồi, và có một bí mật công khai rằng các quả bom đã mất, thì Lầu Năm Góc vẫn tiếp tục nói dối về tình hình. Trong một trao đổi gây tranh cãi với báo chí, phát ngôn viên Lầu Năm Góc thốt lên một chút kinh điển của cái sự 2 mặt Mỹ: "Tôi không biết về bất kỳ quả bom mất tích nào, cũng như chúng tôi chẳng hề tích cực xác định những gì tôi nghĩ là anh bạn đang tìm kiếm."

Khi những nhân viên người Đan Mạch tại Thule bắt đầu mắc bệnh ốm yếu nghiêm trọng, từ ung thư hiếm đến các rối loạn máu, Lầu Năm Góc từ chối giúp đỡ họ. Ngay cả sau khi đã có một nghiên cứu dịch tễ học năm 1987 bởi một viện y tế Đan Mạch cho thấy nhân viên ở Thule mắc ung thư nhiều hơn các quân nhân Đan mạch ở nơi khác 50%, Lầu Năm Góc vẫn từ chối hợp tác. Cuối năm đó, 200 người đã kiện Mỹ theo Đạo luật quân sự nước ngoài. Vụ kiện này đã bị bác bỏ, nhưng sau đó đã phát hiện hàng ngàn trang tài liệu bí mật về vụ tai nạn, bao gồm cả cái thực tế là nhân viên USAF làm việc tại hiện trường, không giống như Đan Mạch, đã không hề được áp dụng biện pháp theo dõi sức khỏe lâu dài. Mặc dù vậy, Lầu Năm Góc tiếp tục giữ hầu hết các tài liệu về tai nạn bom H ở Thule trong bí mật, bao gồm bất kỳ thông tin nào về mức độ phóng xạ (và các chất độc hại) đã bị phát tán và ô nhiễm.

Những nỗ lực khắc phục hậu quả không tạo được mấy sự tin tưởng. Như quả bom ở đảo Tybee vẫn còn nguyên đó cho dù có vẻ đã chạm được vào nó. Sự có mặt của lithium deuteride kém ổn định và các vật liệu nổ mạnh, làm cho việc thu hồi bom trở thành nghề rất nguy hiểm - quá nguy hiểm đến nỗi trên thực tế ngay cả một số nhà hoạt động môi trường và chống nuke thậm chí còn tranh cãi rằng để nó ở đó còn ít nguy hiểm hơn là di dời nó đi.

Trước mắt, không có câu trả lời nào là dễ dàng. Vấn đề càng bị làm trầm trọng thêm bởi sự thất bại của Lầu Năm Góc khi tiến hành phân tích đánh giá toàn diện về tình hình và họ chỉ miễn cưỡng tiết lộ đầy đủ những gì họ biết sau này. Don Moniak, chuyên gia hạt nhân bảo vệ môi trường Blue Ridge nói: "Tôi tin rằng có vỏ nhộng plutonium trong quả bom, nhưng một vụ nổ hạt nhân là không thể xảy ra bởi vì bộ tạo neutron được sử dụng ngược bởi hấp phụ polonium-berilium, chúng có tuổi rất ngắn. Nếu không có neutron, ngòi plutonium sẽ không nổ. Tuy nhiên, có thể có phản ứng phân hạch hoặc trường hợp tới hạn nếu khối plutonium bằng cách nào đó bị đặt trong một cấu hình không chính xác. Có thể sẽ là một địa ngục khổng lồ nếu vật liệu nổ mạnh phát nổ và khối lithium deuteride phản ứng như trông đợi. Hoặc chỉ là một vụ nổ thường phát tán uranium và plutonium rải rác trên khắp địa ngục."

Rất tiếc, bạn có thể "được" nhiễm xạ.

Đó không phải là những năm tháng dễ dàng cho Bộ năng lượng (DOE): công nhân bị nhiễm phóng xạ, các thanh nhiên liệu hạt nhân bị thất lạc (hay mất tích), ở Hanford tiếp tục rò rỉ chất độc khó phân huỷ vào sông Columbia, nhà khoa học hạt nhân Wen Ho Lee làm việc cho phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos bị kết tội đánh cắp công nghệ hạt nhân cho Trung Quốc. Nhà máy vũ khí hạt nhân Rocky Flat ở Colorado nhiễm xạ nặng nhưng bị CQ Mỹ giấu giếm, những bê bối tài chính, các nhà thầu bòn rút mọi thứ, sống như vua chúa rồi lần lượt tuyên bố phá sản, rồi thì CQ Bush tuyên bố những to tát từ nhà máy điện hạt nhân mới cho đến nối lại một chuỗi thử vũ khí hạt nhân ngầm dưới lòng đất. Như thế là đủ cả những hào hoa tao nhã hạt nhân!

Là một phần của chiến dịch tiếp thị công chúng mới, DOE cho phép công chúng và báo giới tiếp cận những nơi mà trước đây bị cấm như Area 51. Nhưng khi bí mật hạt nhân sông Savannah được công khai mở cửa cho du lịch, mọi thứ hoá ra không giống như đã lên kế hoạch.

Savannah, ở Nam Carolina, một bãi thải/tổ hợp vũ khí hạt nhân khổng lồ cũng là vấn đề, kể cả việc đã làm tràn ồ ạt nước phóng xạ hoạt tính cao tritium vào sông Savannah năm 1991. Giới quản lý nhà máy đang cố gắng để giảm bớt sự lo lắng của dân chúng đủ để DOE có thể đi tiếp với kế hoạch thời Clinton xây dựng nhà máy chế tạo hỗn hợp nhiên liệu oxide (với AREVA), một chương trình nguy hiểm lố bịch có liên quan đến việc tái chế của 36 tấn plutonium cấp độ vũ khí thành nhiên liệu cho các lò phản ứng hạt nhân thương mại.

Tour du lịch 25 người gồm các phóng viên, nhà môi trường và hàng xóm đến nhà máy. Tour này được tổ chức để làm nổi bật các hoạt động của DOE vừa được thắt chặt qui củ. Nhưng thật hài hước khi nó để lộ ra những cẩu thả nguy hiểm như thế nào thì vẫn còn nguyên đó. Sau khi nhóm tour rời vùng F-Area, gọi lóng là "trang trại thùng chứa" nơi mà các chất thải phóng xạ mạnh nhất được đóng thùng chôn ngầm dưới đất, nhân viên của Savannah đã quên không kiểm tra theo dõi phóng xạ nhóm tour tiếp xúc với bức xạ, một thủ tục bắt buộc phải có. "Đây là một vi phạm đáng sợ các tiêu chuẩn an toàn." Ông Tom Clements, lãnh đạo Viện kiểm soát hạt nhân, người có mặt trong đoàn tour nói.

Các nhà quản lý Savannah thừa nhận sai lầm, nhưng họ đổ lỗi kẻ khác. Rick Ford, phát ngôn viên DOE nói: "Chúng tôi không bao giờ có ý định cho họ được xuống xe ở đó."

Ý ông Rick Ford là ông cấm cửa luôn đám này cho tiện. Đó là lời ngay thẳng thật thà, nhưng còn xa mới làm người ta yên tâm.

theo Jeffrey St Clair
http://www.commondreams.org/views01/0803-08.htm
http://wondersofpakistan.wordpress.com/2009/05/29/the-case-of-the-missing-h-bomb/
http://www.google.com/search?q=The+Case+of+the+Missing+H%2DBomb

[DanViet2011]

Kính xin các bác Mod cho DanViet2011, tôi spam một bài.

Mới đi làm về 11:30 PM, khá mệt rồi, nhưng củng ráng "tấu một bổn".
Ở Mỹ mà hằng ngày nghe mấy đài radio, hay TV tiếng Việt nói về chính quyền Việt Nam, thì các bác không còn giận nỗi, chỉ còn cách phì cười. Họ bôi bác một cách thật vô lý. Mười đều chưa có một điều thật. Chỉ là không tiện viết chi tiết lên đây thôi. Nghĩa là, chỉ cần nghĩ ra cách gì nói xấu được Việt Nam, là nói xấu ngay. Không còn thuốc nào chửa nỗi.

Bác SSX làm 3 bài phỏng dịch từ bài viết của Jeffrey St. Clair thì làm tôi liên tưởng đến mấy đài tiếng Việt ở Mỹ. Nếu bác muốn viết thì nên tìm nguồn đáng tin cậy hơn, đừng chạy theo lão này, Jeffrey St Clair, và cái đám ở www.counterpunch.com Thật là bó tay.

Mặc dù tôi bị bệnh vật lý; nghĩa là chưa chứng minh được sai, thì vẫn coi như là có thể xảy ra, hoặc đúng. Nhưng với cái đám tự viết, tự tâng bốc này. Thì mặc dù tôi chưa chứng minh được cái gì cả... nhưng tôi cũng không buồn bỏ tâm đọc bài của mấy tên này.

Bác nào tin thì tùy ý. Tôi không dám ý kiến. Tôi chỉ nói ra những gì tôi hiểu theo cuộc sống hằng ngày thôi.
Tưởng bài của ai, làm tôi đọc đến ngấu nghiến. Hai mắt mở to... há hốc mồm... hóa ra là Jeffrey St Clair!!!
Anh này tự viết trên wikipedia về mình, tự chú thích, rồi tự dẫn "link" đến bài của chính mình viết! Họ còn tự nâng nhau là Voltaire nữa kìa. 

Một lần nữa thành thật xin lỗi các bác Mod. Vì không thể nào không spam được.

[huyphongssi]

Ích xà sờ có bao nhiêu kiến thức hạch tâm viết hết ra đi để anh Huyphong vào chỉnh luôn thể

[DanViet2011]

Bạn SSX:  “...Thế mình hỏi các bạn trẻ:...”
Bạn Huyphongssi: “...để anh Huyphong vào chỉnh luôn thể.”

Người Việt Nam chúng ta có câu “Tiên Học Lễ, Hậu Học Văn”. Nếu hai bạn không nhớ thì vẫn còn cái gọi là: “Muốn người ta trọng mình thì mình phải biết tự trọng chính mình trước.” Đó là những điều căn bản mà tôi học được từ trên mảnh đất Việt Nam. Và đó là niềm tự hào về nền giáo dục đạo đức của người Việt cho con em, mà nhiều nước văn minh, thí dụ Mỹ, họ không có được. Nhớ lấy, “đánh lưởi bảy lần, rồi hảy nói.”

Sẵn có hai bạn sẵn sàng chỉnh sửa, vậy thì tôi hỏi luôn, trước khi bị sai. Đang muốn viết về trái bom “Fat Man” mà bị mấy điều chưa hiểu.

1.   Tại sao lại phải chế bom theo lõi hình cầu, không chế khối vuông chẳng hạn. Với hình vuông chỉ cần 6 mặt chất nổ, dể điều khiển cho nổ đồng đều; thay vì 32 mặt?

2.   Với cấu trúc chất nổ lỏm, chúng ta dùng phương pháp gì để làm nền tảng cho phép tính độ cong (lỏm) của khối chất nổ?

3.   Khi dùng hai mảnh bán cầu Pu-239 ép vào nhau làm lõi cho trái bom, vậy kẻ hở giửa hai mảnh giáp nối có tác động gì không, trong khoá trình nổ ép (implosive), đến phản ứng phân hạch? Nếu có tác động không an toàn hoặc không hợp lý, thì chúng ta làm sao khắc phục?

Hỏi hai bạn 3 câu này thôi, vì đang viết nữa chừng mà gặp phải khó khăn. Tôi sẽ đợi hai bạn chỉ dẫn trong vòng 24 tiếng đồng hồ, nếu không có câu trả lời thích đáng thì xin hảy giử im lặng. Đừng nên "spam" và làm những điều khinh thường chính bản thân mình, và còn khinh thường cả các bậc trưởng thượng trên “forum” này nữa.

Những câu hỏi đó chưa cần đến toán vật lý nguyên tử. Nếu các bạn muốn “chỉnh sửa” hay góp phần giúp đở cho VMH thêm sáng lạng, tôi, và các bạn Tran Anh, star, sẽ có các câu hỏi và thắc mắc về Toán Vật Lý Nguyên Tử mà tụi này đang gải đầu chưa giải quyết nỗi.

Mong chờ bài trả lời của 2 bạn. Đây là VMH, không phải ttvnol. 24 tiếng... cả "forum" đang đếm.

[longtrec]

Chào cả nhà, topic này nóng rồi đây!

"Ở đâu không có cạnh tranh, ở đó thị trường không phát triển-Người tiêu dùng bất lợi", thoạt nghe có vẻ không liên quan phải không cả nhà? Nhưng có đấy, tranh luận để tìm ra cái đúng, để có những lúc xuất thần, mà bản thân cũng thấy phục mình quá .Nếu không có tranh luận "nảy lửa" thì làm sao những người hóng hớt kiến thức vật lý như tôi đọc được những bài viết rất hay của Trần Anh, Danviet,......

Tranh luận để tự rèn luyện, học hỏi nâng cao kiến thức mà mỗi chúng ta đều khiếm khuyết. Tôi kể cho cả nhà nghe một chuyện vui thế này:
 Có một hiền triết với kiến thức uyên thâm một hôm đến một thành phố nọ và thấy một đứa bé trên tay cầm một cây nến đã thắp sáng để đặt trong đền thờ.

Ông ta hỏi đứa bé: “Con tự thắp sáng cây nến này phải không?” Đứa bé đáp: “Thưa phải.” Đoạn ông ta hỏi tiếp: “Lúc nãy nến chưa thắp sáng, nhưng chỉ một thóang sau đã cháy sáng. Vậy con có biết ánh sáng từ đâu đến không?”

Đứa bé cười to, thổi phụt ngọn nến và nói: “Ngài thấy ánh sáng đã biến mất, vậy ngài bảo ánh sáng đã đi đâu?”

Cái tôi ngạo nghễ của ông ta hoàn toàn sụp đổ, pho kiến thức kim cổ của ông ta cũng sụp đổ theo"...

Mong chính tôi và những ai đang và sẽ tranh luận hãy khiêm tốn và tôn trọng nhau!

[huyphongssi]

Ấy chết! Mới phó hội được mấy bài, còn lại thì xin xì pam để thăng lon mà tồng chí danviet ở bển đã bí vụ phân hạch, hợp hạch, rồi tính nhảy sang làm giáo làng là sao?

Mấy câu hỏi tồng chí nêu đâu có khó. Cái khó là tồng chí trình bày sao cho từ nhi đồng tới trưởng thượng ở đây hiểu rằng đã là kiến thức hạch tâm thì ở xứ ni hay xứ bển đều có những điểm cơ bản chung và trên hết là tập nói cùng ngôn ngữ. Chứ còn cứ thích kiểu nói khác ngôn ngữ thì tới mấy ông Nghị, ông Nghè còn vặc nhau đầy ngoài kia, đâu chờ tới chỗ này.

Nếu tồng chí chưa hiểu 3 câu hỏi mình tự nêu ra thì nên chuyển về mục hỏi đáp. Còn nếu tồng chí hiểu chưa đầy đủ về 3 câu đấy thì cứ mạnh dạn trình bày những điều mình biết, mình sai ở topic này. Như vậy thì người biết hơn và có hứng thú nếu có ghé qua đọc được thì sẽ vào giúp giải thích hoặc chỉnh sai cho tồng chí.

Nhân nói tới phương pháp hỏi hay tranh luận, bên này khác xa với ttvnol. Người không biết nhưng tỏ ra biết và hay đặt câu hỏi xấc sẽ không tạo hứng cho người trả lời và tranh luận đâu nhé. Tồng chí nhớ lấy!

[star]

@DanViet2011: Bác đang viết và tổng hợp kiến thức về một lĩnh vực rất khó, việc làm của bác không phải dễ dàng gì.

Tôi rất tôn trọng lượng kiến thức trong các bài viết của bác, cũng như cách bác khắc phục các khó khăn khi tổng hợp kiến thức trong các tài liệu nước ngoài để có thể trình bày một cách rõ ràng bằng tiếng Việt.

Hơn nữa, tôi còn tôn trọng bác ở điểm bác rất trân trọng Kiến Thức và trung thực đối với Kiến Thức, không phải như một số người khác vì cái tôi cá nhân quá lớn hay vì sự hiếu thắng trong tranh luận mà luôn tìm mọi cách tung hỏa mù, xào xáo, ... để lấp liếm cái sai, để không phải nhận sai. Việc này chỉ là trò cười trong mắt những người "biết", nhưng nó lại trực tiếp hay gián tiếp đầu độc kiến thức của người "chưa biết", những người muốn tìm hiểu, học hỏi thật sự.

Theo ý kiến của cá nhân tôi: bác cứ tập trung vào các bài viết chuyên môn, đừng nên phân tâm hay sa đà, mất thời gian vào các tranh luận không đáng có. Tuy không gian mạng là ảo nhưng kiến thức, thực lực, cách tranh luận, cách học hỏi kiến thức mới, ... là thật và cũng nói lên rất nhiều về tư cách của từng cá nhân đằng sau mỗi cái nick, điều này thì mọi người sẽ tự đánh giá.

[SSX]

Ngành vật lý hạt nhân Liên Xô thủa sơ khai.

Nghiên cứu trong lĩnh vực vật lý hạt nhân và các hoạt động hạt nhân có qui mô cấp nhà nước ở Liên Xô được bắt đầu năm 1941.

Trước đó nữa, những nghiên cứu hạt nhân và phóng xạ của các nhà khoa học Nga đã bắt đầu từ rất sớm và cùng thời với các nghiên cứu ở châu Âu. Dĩ nhiên sớm trước nước Mỹ rất nhiều.

Có huyền thoại trên các media phương tây kể rằng, bằng con đường gián điệp, Liên Xô mới làm được bom nguyên tử. Ngày nay, các tài liệu công khai đều thừa nhận việc Liên Xô đã có được tài liệu nguyên tử từ Mỹ. Nhưng thực ra không phải như vậy. Những tài liệu mà họ có được bằng con đường gián điệp chỉ giúp các nhà khoa học đi đến đích sớm hơn mà thôi. Về cơ bản vẫn là thực lực khoa học của họ, bởi những tư liệu đó chỉ là lý thuyết, nhiều chỗ thiếu chính xác và không đủ độ tin cậy. Như sau này người ta thấy, những quả bom Mỹ thực sự thô kệch và vụng về.

Phát hiện ra hiện tượng phóng xạ đầu tiên từ Antoine Henri Becquerel năm 1896 đã mở ra hướng nghiên cứu vật lý hạt nhân trên thế giới. Nghành vật lý Nga đầu thế kỷ XX đã rất phát triển. Cho dù nghiên cứu vật lý hạt nhân phóng xạ ban đầu có rất nhiều khó khăn phức tạp thì các nhà khoa học Nga cũng đã đạt nhiều thành tựu. Bảng tuần hoàn các nguyên tố Mendeleev cho ra bộ khung và khả năng biến đổi từ nguyên tố này thành nguyên tố khác. Ngay sau phát hiện ra hiện tượng phóng xạ đầu tiên, các nhà khoa học Nga, các ông N. N. Beketov, A. M. Butlerov, N. A. Morozov, N. A. Umov và nhiều đồng sự khác đã khởi đầu lý thuyết về cấu trúc nguyên tử và khả năng phân chia của nguyên tử. Nhà vật lý lỗi lạc người Anh E. Rezerford được coi là cha đẻ của nghành vật lý hạt nhân với những phát hiện lớn lao về khả năng chuyển đổi nhân tạo nguyên tử ni-tơ thành ô-xy năm 1909, thì nhà hóa học N. N. Beketov đã cũng có những phát hiện quan trọng về phản ứng hóa học trước đó. Trong số các nhà khoa học Nga, còn có thể kể đến ông Ioffe, người đã có những nghiên cứu phóng xạ quan trọng mà những kết quả đã không được công bố vào thời đó.

Những nghiên cứu đột phá cơ bản phóng xạ được ông Vladimir Vernadsky thực hiện trong các năm 1908-1910. Ông là người Nga đầu tiên công bố tại Viện hàn lâm về năng lượng hạt nhân: "mở ra từ hiện tượng phóng xạ nguồn năng lượng hạt nhân hàng triệu lần lớn hơn tất cả các nguồn năng lượng khác mà nhân loại đã từng hình dung." Năm 1910, Ủy ban radium đặc biệt của Viện hàn lâm khoa học Nga được thành lập và do Vernadsky lãnh đạo. Họ tổ chức các cuộc tìm kiếm vật chất phóng xạ ở Kavkaz, Baikal, Fergan và Ural. Năm sau là bắt đầu nghiên cứu các mỏ phóng xạ. Ông Vernadsky chỉ ra, nước Nga phải có các mỏ khoáng phóng xạ.

Nga đã có những bước tiến rất cơ bản trong vật lý hạt nhân. Năm 1918, ngay cả khi đang trong những biến động của CMT10, thì Viện bức xạ và rơn-gen (GRRI) vẫn được thành lập qua sự vận động mạnh mẽ của các nhà khoa học. Năm 1921 là Cơ quan Vật lý và Kỹ thuật tách ra từ viện GRRI. Năm 1922 là Viện radium, cùng các trường giảng dạy về vật lý, hóa học bức xạ và hạt nhân.

Có thể nói, các nhà khoa học Liên Xô bắt đầu những nghiên cứu cơ bản về phân rã nguyên tử đầu thập kỷ 1920. Các ông D. V. Skobeltsyn, L. V. Mysovsky và P. I. Lukirsky nghiên cứu bức xạ vũ trụ. Ông  N. N. Semenov và cậu học trò Kondratyev nghiên cứu hiện tượng i-on hóa nguyên tử và phân tử. Kondratyev sau này đạt được những thành tựu đáng kể, còn Semenov khai sinh lý thuyết quá trình hóa học, ông viết về "chuỗi phản ứng" vào đầu thập kỷ 1930. P.L. Kapitsa và Semenov có những công bố công trình nghiên cứu quan trọng về nguyên tử cùng lúc với các nhà khoa học ở Đức làm thực nghiệm về những nghiên cứu này. Năm 1921, viện sĩ lỗi lạc Kapitsa đã làm nghiên cứu phóng xạ và cấu trúc nguyên tử ở Cavendish Laboratory, Cambridge, dưới sự hướng dẫn của nhà khoa học E. Rutherford.

Năm 1925, từ nghiên cứu của Ioffe, ông đưa ra tiên đoán quan trọng: có thể chuyển đổi hạt nhân bằng các hạ-hạt được tăng tốc nhân tạo. Điều đó được viết trên tờ tạp chí khoa học Science LFTI thập kỷ 1920. Cho dù vậy, đó cũng là sớm hơn vài năm, trước khám phá của về gia tốc hạt của E. Louren năm 1932.

Năm 1928, lần đầu tiên ở Liên Xô và thế giới, lý thuyết hạt nhân về phân rã alpha ra đời từ nghiên cứu của G. A. Gamov, đó là thành quả tiếp theo từ những nghiên cứu đầu tiên do các nhà vật lý L. I. Mandelstam và M. A. Leontovich tiến hành.

Những thành tích rất quan trọng của các nhà khoa học Liên Xô, đóng góp cho khoa học thế giới được đông đảo cộng đồng khoa học công nhận. Cho đến thập kỷ 1930, họ bắt đầu có bước chuyển hướng chủ yếu tập trung vào vật lý hạt nhân.