Nhật ký hành trình thăm lại chiến trường K

[Kon tiahien]

Trong các móm mắm của dân K mình chỉ khoái món Bò ọ thôi. Loại mắm này làm từ cá loại cá lớn, mắm có vị chua mà không có mùi đặc trưng như Bò hóc. Nấu canh ăn rất ngon vì còn biết vị của thịt cá. Hôm ở Angko Krao, thấy chú Angko thiết tha đòi ăn Bò hóc sống, chủ nhà đem ra nhiều quá nên cũng ráng lấy lòng mà nín thở nuốt chửng  Phải nuốt kèm cơm cho đỡ ớn đấy các bác ạ!

[H3 Hùng]

Trong các móm mắm của dân K mình chỉ khoái món Bò ọ thôi. Loại mắm này làm từ cá loại cá lớn, mắm có vị chua mà không có mùi đặc trưng như Bò hóc. Nấu canh ăn rất ngon vì còn biết vị của thịt cá. Hôm ở Angko Krao, thấy chú Angko thiết tha đòi ăn Bò hóc sống, chủ nhà đem ra nhiều quá nên cũng ráng lấy lòng mà nín thở nuốt chửng   Phải nuốt kèm cơm cho đỡ ớn đấy các bác ạ!

Hôm đó tôi nhớ chủ nhà vít ra cho anh em mình lưng một cái dĩa con chừng 5, 7 con mắm gì đó. Phần tôi, tôi xơi trọn một con mắm bò-hốc zin 100% làm bằng cá linh dài cở ngón tay út, ăn sống nên tanh lắm, nhưng nhờ có món canh gà nấu lá chua chửa lửa nên cũng không đến nổi.

Cắn một miếng mắm, và một muổng cơm, húp một muổng canh, nhai một cái lá chua trong tô canh gà, cảm thấy... cũng trôi cơm. Cây nhà lá vườn, đậm đà bản sắc dân tộc, chỉ có lính và dân một thời thân thiết mới có bửa cơm này, khách du lịch ở khách sạn 3, 4 sao có mà... mơ.

[haanh]

hehe , nói vậy thôi chứ các đàn anh dũng cảm quá mới dám ăn bò hóc chứ bọn em chẳng thằng nào dám ăn . Mỗi khi mượn dĩa dân ăn cơm dù đã trụng qua mấy lần nước sôi mà cái mùi tanh của nó vẫn khủng khiếp . Duy nhất 1 lần em ăn nhưng thằng liên lạc nó đã cho các thứ gia vị vào rồi nướng lên vậy mà em cũng nín thở nuốt . Có điều là mắm chổ em dân họ làm ghê lắm không ngon như các đàn anh nói , con gì dân bắt được cũng ném vào chum muối hột chờ nó sình lên rồi đem ra ăn .

[trungdoangiadinh]

hehe , nói vậy thôi chứ các đàn anh dũng cảm quá mới dám ăn bò hóc chứ bọn em chẳng thằng nào dám ăn . Mỗi khi mượn dĩa dân ăn cơm dù đã trụng qua mấy lần nước sôi mà cái mùi tanh của nó vẫn khủng khiếp . Duy nhất 1 lần em ăn nhưng thằng liên lạc nó đã cho các thứ gia vị vào rồi nướng lên vậy mà em cũng nín thở nuốt . Có điều là mắm chổ em dân họ làm ghê lắm không ngon như các đàn anh nói , con gì dân bắt được cũng ném vào chum muối hột chờ nó sình lên rồi đem ra ăn .

Không phải em nói theo haanh chứ chú ấy có những nét tương đồng về cả thời gian, cách thức địch hoạt động lẫn..ẩm thực!!! Thú thật em cũng đã từng trụng nước sôi nhiều lần nhưng vẫn chào thua cái hương vị đặc trưng bồ hốc ấy...em thì duy nhất chỉ một lần vì thích cô bé bán bánh cam, mà khi cô ấy mời cơm với mắm em cố nuốt và sau đó thề với lòng không bao giờ em thử lần thứ 2..dù có 10 cô bé bán bánh cam mời đi nữa..vì cách làm mắm bồ hốc những nơi em đi qua giống như haanh nói....!!! Những con cá họ bắt mang về, lấy ra những con chết hoặc gần chết, phơi sơ ngoài nắng rồi vứt tất cả vào chum làm bồ hóc . Còn những con ngon lành thì làm cá khô sấy!!!

[H3 Hùng]

Có điều là mắm chổ em dân họ làm ghê lắm không ngon như các đàn anh nói , con gì dân bắt được cũng ném vào chum muối hột chờ nó sình lên rồi đem ra ăn .

Con mắm hôm bửa tôi ăn nó trông trắng sát hà. Đúng ra nếu chế biến đúng cách, trộn với ớt, tỏi và đu đủ sống xắt nhuyển như kiểu mắm sống  bên mình thì ăn cũng được lắm.

Thời 1980 ở phum Sophi, tôi đã từng ăn mắm bò hốc chế biến như thế này:

Dân kêu tôi ra cây săng cao lớn như cây xoài, tôi lấy thang bắt vào cành cây, một tay bám vào  cành, tay kia ráng hái một số quả săng, nó tròn tròn như quả banh tennis (nhưng nhỏ hơn cở một tám một mười), vỏ trái săng đó rất dày, màu xanh và cứng. Bổ đôi trái ra, bên trong là một hổn hợp sền sệt như keo có hột nho nhỏ như hột lựu, vị chua chua, nhai nghe sừng sựt. Mình lấy muổng nạo lấy cái chất sệt và hột ấy, bỏ vào cối hoặc chén bát gì đó, quết nhẹ tay thôi. Riêng ớt đỏ và tỏi thì quết cho nát ra, mắm bò-hốc cũng quết luôn với tỏi và ớt, xong trộn tất cả vào với nhau, nêm thêm chút đường cát cho êm vị mặn của cá và vị chua của trái săng, ăn với cơm thử coi: Ngon cực kỳ, lính mình thiếu chất, xi bò-hốc, sóc xà bai ngay.

Đừng tưởng bở nhe, trong cái chén mắm bò-hốc đó có đủ chất đạm của cá, vitamin C của trái săng, năng lượng của đường, vị cay của ớt, chất sát trùng của tỏi...

Chẹp, ngon miệng quá, làm thêm một chén, ngày mai đi thêm mười cây số cũng không sao.

[hiephoa2000]

các bác thì xơi ngon lành món pòhok, chứ em thì chịu thôi. như bác haanh nói. em ngồi trên xe khách của k.họ để mấy cái sọt tre quây boa nilon lại . em thấy nôn nao khi ngừi thấy mùi. nhớ hồi ấy anh nuôi dọn ăn toàn pohok. suyet bắn nhau vì chẳng có gì khác ngoài pohok. ko pải là chê của nhưng chưa ăn bao giờ 

[Hai Ruộng]

Anh em cứ nhắc num bà chóc với bò hóc hoài làm mình thèm muốn chết đi được . Món nom bò chóc của dân K thì ăn rất ngon , Muốn nom bà chóc ngon thì phải gạo của bộ đội VN mình , tức là gạo củ , mốc hơi vàng vàng một tý làm bún mới ngon . Hồi anh em mình thường đổi gạo củ lấy gạo mới ăn , anh em mình thích gạo mới nấu cơm ăn nó thơm , nhưng dân họ lại thích gạo củ để làm num bò chóc . Họ xây thành bột sau đó bỏ vào bao vải , lấy cối đè cho ra hết nước , rồi nấu thành cục bột , sau đó cho vào cối quết cho nhuyễn , khi đã nhuyễn rồi họ cho vào khuôn ép thành sợi , phía dưới khuôn là nồi nước sôi , khi sợi bún ra rớt vào nồi nước đang sôi , cọng nào chín sẽ nổi lên , sau đó họ bắt khoanh thành từng lọn bún như nắm tay . quy trình làm nom bò chóc thường phải mất hai ba ngày kể từ khi ngăm gạo thì mới có nom bò chóc ăn . Còn nước lèo của họ thì nấu bằng cá sấy với đường thốt nốt với bò hóc , rau sống thì có bắp chuối sắt nhuyển có vị chác chác vì vậy ăn với nom bò chóc mới ngon . Còn ai không thích ăn cá thì họ nấu bằng thịt gà băm nhuyễn , mình thích ăn thịt gà băm nhuyễn hơn . Hồi trước anh em mình khi đóng quân lâu vài ba tuần thường nhờ dân họ làm num bò chóc , anh em bộ đội mình cũng giúp xây bột , giả bột ép nom bò chóc . Có mấy em gái k nữa cho nên vui lắm , khi làm món num bò chóc ăn cùng với dân . Cũng có vụ đổ máu vì món nom bò chóc nầy . Có một B đóng gần địch khi đi vào rừng lùng tìm địch đánh thì lại nhờ dân ngâm gạo trước để khi về có sẳn món nom bò chóc mà ăn , không ngờ địch nó biết được , từ ngày bắt đầu ngâm gạo , địch nó suy ra ngày mà bộ đội ta sẽ về lại phum . Vì thế nó tổ chức trận phục kích chính xác ngay tại đầu phum và trung đội nầy bị diệt gọn chỉ còn đúng một anh chạy khỏi thoát chết mà thôi. Đó là kỹ niệm món nom bò chóc .
  Còn món bò hóc thì từ lúc qua K mình cũng không ăn nổi vì nó nặng mùi , cho đến khi nửa năm 1980 khi lên Siêm Riệp sau khi bảo vệ cho nhân dân K bầu cử , D7 mình về phum KHA Na gần chợ Siêm Riệp để dưởng quân và nhận thêm quân huấn luyện để lên núi Hồng , mình đóng quân tại nhà bà mẹ nuôi , nhà mẹ trồng rau bán cho chợ Siêm Riệp , mẹ nấu món bò hóc mà lần đầu tiên mình  ăn thấy rất ngon . Bà mua thịt ba rọi về băm nhuyễn với bò hóc , cho thêm nhiều củ hành tây vào , một quả trứng , tiêu xay nhuyễn , bà đánh trộn lên cho đều rồi sau đó chưng cách thủy . Khi chín thì mùi bò hóc nhờ có hành tây làm dịu đi , khi ăn , sẳn nhà mẹ có trồng dưa leo . hái những trái non vào còn đọng sương mát lạnh , thêm vài trái cà phổi , ăn kèm vào . Ôi chu choa nó ngon làm sao đâu !!!Thấy mình ăn được cứ mỗi lần mình về thăm là mẹ lại nấu món bò hóc cho mình ăn , sau nầy khi lên đánh ở tận núi hồng , núi Liếp , cứ mỗi lần có dịp về SIÊM RIỆP là mình ghé nhà mẹ để được ăn món bò hóc ấy , mẹ còn nuôi cho B mình một bầy gà , cứ về là bắt lên đơn vị . Bây giờ mình thú thật với anh em mình về đến đây là như nhà mình , súng mình dấu trên nóc nhà mẹ , rồi mặc sức ra Siêm Riệp , uống nước mía , mua thuốc lá , mua bột ngọt cho anh em , rồi quay về nhà mẹ ăn cơm với bò hóc rồi mới về lại nơi đóng quân , ngày về nước mình cũng về đây chơi suýt bị đoàn xe bỏ lại , tội cho mẹ ở nhà đổ bánh xèo đợi mình về ăn , mẹ đâu biết khi mình vừa ra đến lộ 6 là gặp đoàn xe về nước , mình chạy theo xe đu lên để về , không được nói một lời chia tay với mẹ . Chỉ tiếc một điều là mẹ không có con gái , nếu có chắc mình làm rể cho mẹ luôn rồi . Vì mê ăn món bò hóc .

[Trungsy1]

Ông H3 Hùng ui! Chu mờ săng cái gì ?
Cái cây đó gọi là cây săng mà. Họ cam quýt gì đó. Có gai nhọn và dài. Lá nhỏ giống lá cây cần thăng. hạt ăn chua, lộ cộ trong miệng nhưng cũng đỡ khát
Cây săng mọc trong rừng tạp, mùa khô mớí ra trái. Vỏ cứng dày và dù xanh hay chín thì vỏ vẫn ...xanh
Anh có biết cây cám, cây lòn bon, cây mã tiền, cây dâu da đất không?

[H3 Hùng]

... sau nầy khi lên đánh ở tận núi hồng , núi Liếp , cứ mỗi lần có dịp về SIÊM RIỆP là mình ghé nhà mẹ để được ăn món bò hóc ấy , mẹ còn nuôi cho B mình một bầy gà , cứ về là bắt lên đơn vị . Bây giờ mình thú thật với anh em mình về đến đây là như nhà mình , súng mình dấu trên nóc nhà mẹ , rồi mặc sức ra Siêm Riệp , uống nước mía , mua thuốc lá , mua bột ngọt cho anh em , rồi quay về nhà mẹ ăn cơm với bò hóc rồi mới về lại nơi đóng quân , ngày về nước mình cũng về đây chơi suýt bị đoàn xe bỏ lại , tội cho mẹ ở nhà đổ bánh xèo đợi mình về ăn , mẹ đâu biết khi mình vừa ra đến lộ 6 là gặp đoàn xe về nước , mình chạy theo xe đu lên để về , không được nói một lời chia tay với mẹ .

Vậy mà hôm bửa không theo angko krao về thăm bà già luôn tiện. Mau lên: Me cha hơi côn ơi, ót miên cầm lăng thơ xe-re hốp côn ơi! Lính mình ai có mẹ nuôi ráng mà về thăm, các bà còn nhớ các đứa con lắm đấy, vẫn giữ ảnh con làm kỹ niệm và để khoe với nhau là tôi cũng có con là bộ đội Việt Nam nè...

Một chuyến đi K theo kiểu ta ba-lô gói ghém cẩn thận mỗi người tốn chừng 3, 4 triệu là OK mà, đừng chần chừ nửa, tội nghiệp mình, tội nghiệp mấy bà già gần đất xa trời.

Chuyến đi vừa rồi tôi cũng không gặp được mẹ nuôi của mình, nhưng biết tin tức là bà được con rước về An Long-vêng chăm sóc, nên mình cũng yên dạ là cảnh cuối đời của bà không đến nổi quạnh hiu.

[H3 Hùng]

Ông H3 Hùng ui! Chu mờ săng cái gì ?
Cái cây đó gọi là cây săng mà. Họ cam quýt gì đó. Có gai nhọn và dài. Lá nhỏ giống lá cây cần thăng. hạt ăn chua, lộ cộ trong miệng nhưng cũng đỡ khát
Cây săng mọc trong rừng tạp, mùa khô mớí ra trái. Vỏ cứng dày và dù xanh hay chín thì vỏ vẫn ...xanh

Rồi tôi chỉnh lại cho đúng tên là cây săng rồi