Đất núi Mường Khương

[ptlinh]

Người vượt viên giới trong đêm

Nó bị bắt lúc vừa vượt qua đường biên giới. Trong người nó không có vật gì ngoài tờ giấy viết bằng hai thứ chữ: Trung Quốc và Việt Nam: “Vì phản đối bọn cầm quyền phản động cấu kết với đế quốc Mỹ. Chúng đã bién bạn thành thù. Biên giới Việt-Trung sông liền sông, núi liền núi, nhân dân Việt-Trung là anh em thân thiết thế mà bọn chúng lại xâm lược Việt Nam. Chúng đã trở thành kẻ thù của Việt Nam và của nhân dân Trung Quốc. Tôi đứng về phía chính nghĩa của Việt Nam. Tôi từ bỏ công xã sang đây xin ở lại Việt Nam để chống bọn phản động Bắc Kinh. Xin các đồng chí Việt Nam chấp nhận…”


Khi gặp dân quân ta, nó chủ động đưa ngay tờ giấy đó. Nó khai rằng nó là người ở công xã La Xỉ, là xã viên thường. Tên nó là Lưu Quí. Nó không biết gì thêm tình hình quân sự, chính trị ở bên đó. Cái giấy đó nó viết chữ Trung Quốc và nhờ một người Việt Nam dịch lại để khi sang bên Việt Nam đưa cho ta. Trông nó có vẻ hơi khù khờ. Đội tuần tra của nhân dân bản Lao Táo đưa Lưu Quí về đồn biên phòng và nói những điều biết về nó với đồn trưởng Trần Thường.


Trần Thường ngồi im. Anh đã chán ngấy cái trò chuyện cũ lặp lại này của bọn giặc Bắc Kinh rồi. Chúng đã lắp đi, lắp lại nhiều lần cái trog hề “bỏ cả thúng thóc mong được một mầm mạ thế đấy” (Tức là thí ngàn mạng điện viên mong lọt được một tên). Trần Thường nói với các chiến sĩ trinh sát biên phòng: “Không nên tin những lời nịnh hót của bè bạn thì lại càng không nên tin những lời tâng bốc của kẻ thù. Và chớ có thương hại, xem thường sự yếu đuối, khờ khạo như thế của kẻ thù. Bởi nó sẽ không thương hại sự nông cạn và sơ hở của ta đâu”-Anh khoát một cử chỉ dứt khoát: ”Tống ngay nó vào nhà giam”. Tên Lưu Quí kêu khóc. Nó mếu máo:

-Xin các đồng chí Việt Nam xét cho, thông cảm cho đừng nhầm tôi với bọn phản động Bắc Kinh đã xâm lược Việt Nam.

Các chiến sĩ biên phòng nghiêm chỉnh chấp hành lệnh của Trần Thường. Đồn trưởng Trần Thường không xáp mặt tên Lưu Quí, nhưng anh đã nhiều lần đứng rất lâu ngoài nhà giam nhìn qua lỗ kiểm tra để quan sát kỹ tên này. Hàng ngày gặp chiến sĩ ta, nó có bộ mặt vay mượn sự ủ ê, héo hon. Nhưng khi nó ngồi một mình thì mới rõ cái thần sắc của nó. Cái trán dô, quai hàm bạnh, hai gò má cao, đôi mắt sùm sụp, có cái nhìn ngang ranh mãnh, đã nói lên điều đó. Ở bên trái nó lại có một nốt ruồi to bằng hạt ngô đỏ như cái mụn đang ương mủ và hai ba cái lông đen chổng lên lơ phơ. Nom nó có nét gian xảo và tráo trở rất rõ. Tóm lại bộ mặt Lưu Quí là bộ mặt của một con người hãm tài bẩn tướng, lật lọng không đáng tin cậy, Trần Thường có nhận xét ở tên Lưu Quí này còn có một nét riêng khác những tên thám báo, gián điệp sang nước ta đã bị bắt. Nó có thói quen ngủ ngày nhưng thức hầu như suốt đêm. Nhiều đêm anh đã thấy nó ngồi bó gối trong góc nhà, hai con mắt trắng giã nhìn vào ngọn đèn dầu không chớp. Nó cứ ngồi thế trắng đêm. Nhưng đến gần sáng, khi con chim cứ cư gióng giả hót trên đầu núi thì nó lại lăn ra ngủ ngáy gừ gừ như con mèo hen. Hai bên mép nó sùi ra hai cục nước bọt trắng xoá. Cái thói quen thức đêm, ngủ ngày đó là thói quen của loài thú dữ man rợ. Loài thú có nanh dài, vuốt nhọn thích cắn xe ăn thịt sống. Trần Thường nói với các chiến sĩ biên phòng điều mà anh nhận xét về tên Lưu Quí rồi anh khẳng định: “Chúng ta phải tính đến chuyện chặn con sông ngay từ chỗ nó còn là mạch suối. Nếu ta để nó chảy xa quá thì khó có thể ngăn được đấy. Tôi cho rằng tên Lưu Quí này chính mà một mạch suối độc”. Trần Thường cho lệnh gọi nó lên.


Nó khóc. Bộ mặt ủ ê, héo hon vay mượn của nó cúi xuống. Cái nốt ruồi đỏ ửng lên. Nó kêu van trước Trần Thường. Nó xin các bạn Việt Nam thấu hiểu cho nó. Nó là xã viên ở công xã; là bạn chân chính của Việt Nam. Đồn trưởng biên phòng chỉ ghế cho nó ngồi xuống. Nó ngồi cúi mặt. Hai tay khoanh lại ấp trước ngực. Hai quai hàm nó hơi bạnh ra. Nó liếc trộm rất nhanh Trần Thường như để dò xét thái độ của anh.

-Anh tên là Lưu Quí-Giọng Trần Thường hỏi dứt khoát nhưng không tỏ ra gay gắt.

-Thưa đồng chí chỉ huy, vâng.

-Anh là xã viên của công xã nào?

-Ở công xã La Xỉ ạ.

-Anh Lưu Quí này, tôi khuyên anh hãy khai thật đi. Và rồi trước sau anh cũng phải khai thật. Anh được giao nhiệm vụ sang đây làm gì. Anh định móc nối với những ai ở bên đất chúng tôi. Anh thành thật nói sớm đi, tội anh sẽ được giảm.

-Không, thưa đồng chí chỉ huy. Tôi chỉ là người xã viên, tôi thù ghét bọn phản động…

-Thôi. Đủ rồi đấy! Tôi nói cho anh biết rằng người Việt Nam tốt và rất nhân đạo. Nhưng anh đừng mong chúng tôi tốt đến mức để cho những con chó sói trở nên táo tợn hơn đâu!

-Thưa đồng chí chỉ huy, tôi không dám nghĩ thế-nó đáp với giọn thiểu não-Tôi mong rằng sự hiểu lầm giữa các đồng chí Việt Nam với tôi mau chóng sẽ được sáng tỏ.

-Anh nghe đây. Tên anh không phải là Lưu Quí. Anh phải khai tên thật của anh. Anh nên biết rằng thầy thuốc thì thường có thái độ phớt lạnh trước mọi lời khai của con bệnh, dù là bệnh hiểm nghèo. Còn tôi thì không phải là thầy thuốc, tôi phải chú ý tới những chi tiết nhỏ trong lời nói của anh. Tại sao anh lại khai tên là Lưu Quí.

[ptlinh]

Nó thở dài và ngước mắt nhìn Trần Thường. Cái nhìn như không ngạc nhiên về câu hỏi đó.

-Thưa đồng chí chỉ huy, tôi chính là người của dòng họ Lưu, họ của chủ tịch nước Trung Hoa. Bên ấy, tôi và nhiều người nữa cứ nghĩ rằng các đồng chí Việt Nam còn giữ được cảm tình tốt với Lưu Chủ tịch, vì Lưu Chỉ tịch đã ủng hộ Việt Nam. Lưu Chủ tịch khác những người Trung Hoa đã chống Việt Nam nên tôi sang đây sẽ được các bạn Việt Nam đối xử tốt. Tôi xin cam đoan tên thật của tôi là Lưu Quí.

-Thôi được rồi. Đã có gần chục tên thám báo sang đây nhận họ Lưu như anh đấy. Anh hãy trả lời câu hỏi của tôi lúc đầu đi. Với tôi, anh nói dối chẳng ích gì cho anh đâu. Anh nên thành thật với chính bản thân mình từ đầu đến cuối. Điều đó có ý nghĩa quyết định đến số phận của anh, sự sống và cái chết của anh. Nếu không, anh hối hận không kịp.

-Thưa đồng chí chỉ huy, tôi là người thù ghét bọn phản động cầm quyền ở Bắc Kinh mà sang đây với các bạn Việt Nam. Tôi không làm gì ngoài ý định tốt đẹp đó.

-Tôi ghi nhận lời nói của anh. Vì chỉ có anh mà không có ai khác ngoài anh mới có thể biết hết những việc anh định làm. Nhưng anh sẽ phải trả một giá đắt những việc làm phản phúc của anh-Trần Thường nhìn thẳng vào mắt nó.

-Thưa đồng chí chỉ huy, tôi xin chịu trách nhiệm toàn bộ tội lỗi-nó nói tiếp-Tôi và những người Trung Quốc bạn chân chính của Việt Nam sẽ rất đau lòng nếu như tôi gây ra một tội lỗi gì dù là rất nhỏ đối với nhân dân Việt Nam. Vì thưa đồng chí chỉ huy, những người Trung Quốc chí tình và tốt với Việt Nam muốn sang đây không phải là dễ.

-Vì sao?

-Thưa đồng chí chỉ huy, vì bọn lính phòng thủ vùng biên giới nghiêm ngặt lắm. Người tốt khó lọt sang được.

-Anh nói rõ hơn vài nét về sự canh giữ đó.

Lưu Quí ngồi khoanh tay để lên bàn. Anh ta kể rành rọt cho Trần Thường nghe về sự canh phòng của bọn lính Trung Quốc ở vùng biên giới… Anh ta nói cả tuyến phòng thủ biên giới của chúng sâu tới 60 ki-lô-mét được phong toả rất nghiêm mật và chia làm ba phân tuyến a, b, c rõ ràng.

Tuyến a trong cùng giáp với đường biên giới có bộ đội biên phòng, lính bộ binh lính sơn cước, lính ao đen là “quân của Hoàng Văn Hoan”, dân binh xung kích… Tuyến b, có các đơn vị pháo binh, các sư đoàn, trung đoàn chủ lực, bộ đội xe tăng… Tuyến c, ở sâu trong nội địa có các quân đoàn của các đại quân khu kéo lên đóng, có kho tàng, có các cơ quan phục vụ chiến đấu và dân sự. Người ở trong tuyến c phải có giấy từ của các đơn vị quân sự, các công xã giáp biên cho phép mới được vào. Người ở tuyến b cách biên giới từ 40-20 ki-lô-mét muốn vào tuyến a, càng nghiêm ngặt hơn. Ai muốn vào phải có người dẫn đường, có công an mật vụ đi theo. Rồi lại phải có hai người, một ở nơi giới thiệu đi, một người nữa ở nơi đến bảo đảm mới được vào. Giấy phép vào ba tuyến biên giới đó làm bàng ba loại giấy in ba màu khác nhau để kiểm tra người trà trộn. Mầu giấy nào được đi tới đâu, nhất thiết chỉ được ở đó…

-Chứng tỏ rằng anh biết khá nhiều về tuyến phòng thủ bên ấy. Còn bây giờ anh sẽ là con người như thế nào, thái độ chúng tôi đối xử với anh ra sao thì tuỳ chỗ anh đến với chúng tôi như một người bạn hay như một kẻ thù, quyết định. Anh nên biết rằng, chúng tôi hiểu rất rõ những tên ăn cắp, làm thám báo, làm gián điệp biệt kích, phá hoại thì không thể là con người trung thực, không thể tin được lời nói của chúng. Tôi khuyên anh, anh nên tỏ ra khôn ngoan hơn. Người Việt Nam chúng tôi có câu: “Vải thưa không thể che được mắt thánh!”. Vả chăng, anh không nói ra anh, cố tình che giấu thì người khác, nơi khác sẽ nói ra. Tôi nhắc lại, anh là bạn hay thù của chúng tôi. Việc đó tuỳ anh quyết định. Sự giảo hoạt không có lợi gì cho anh đâu.
Lưu Quí nhìn đi nơi khác rồi cúi gằm xuống. Anh ta cố tình lảng tránh ánh mắt sắc, cái nhìn trấn áp của Trần Thường, Lưu Quí nuốt nước bọt tắc nghẹn ở cổ họng và nuốt cả tiếng thở dài.

-Đồng chí chỉ huy hãy tin tôi. Tôi là người bạn chân chính-Cái nốt ruồi đỏ ửng lên làm cho sắc mặt của hắn thêm xám ngoét.

Hai chiến sĩ biên phòng đưa Lưu Quí về nhà giam. Trần Thường ngồi lại rất lâu với các chiến sĩ trinh sát. Trần Thường nói với các chiến sĩ rằng: “Đây là một trường hợp vô cùng khó khai thác, vì trong tay ta không hề có tang vật, không có chứng cứ, không có đầu mối để xác minh nó là ai, ở đâu tới. Và ở trên người nó cũng không hề cho biết một dấu vết gì để làm mốc mà truy hỏi. Đây là một cuộc “hỏi khan” “truy khan” để nhằm dò dẫm, để lần tìm đầu mối, tìm mâu thuẫn, tìm kẽ hở trong từng lời khai của nó. Mà nó thì lại thường là rất ranh mãnh, chuẩn bị kỹ càng, bịt kín các kẽ hở. Những cuộc truy hỏi như thế này thật là khó, phải đòi hỏi sự thông minh, mưu trí, nhạy bén của chúng ta rất nhiều… Nhưng dù sao, ta vẫn nhất trí khẳng định được nó là một tên thám báo. Về phía ta rõ ràng kỷ luật không bao giờ cho phép ta đánh đập, tra tấn, dùng các cực hình để lấy lời cung khai. Ta đối với kẻ bị bắt phải thuyết phục, phải cảm hoá, giác ngộ họ để họ khai báo ra. Ta đấu tranh trong từng lời khai để tìm ra sự thật. Đó là biện pháp hay nhất của ta.

[ptlinh]

Lai một đêm đen nữa. Trần Thường và lần này thì có thêm một chiến sĩ trinh sát đứng im nhìn qua lỗ kiểm tra để quan sát tên Lưu Quí. Anh đang ở một đồn biên phòng xa thì được điều cấp tốc về đây để tăng cường cho đồn trưởng Trần Thường. Anh chiến sĩ trinh sát này từ năm 1978 đến nay đã từng giáp mặt, từng đấu tranh khai thác với nhiều tên thám báo, gián điệp biệt kích của giặc bành trướng. Anh đã biết rõ nhiều thủ đoạn của chúng. Chúng đã khai với anh nhiều điều trong cái quốc sách gián điệp của bọn giặc Bắc Kinh. Hầu hết bọn chúng đã được học, được nhồi nhét nhiều kiểu chiến tranh tâm lý gián điệp trước khi sang ta. Bọn chúng được họ quan điểm trong các sách vở của các chuyên gia chiến tranh tâm lý, chiến tranh gián điệp Âu, Mỹ… Có đứa học Lai-nơ-bo-giơ, chuyên gia về chiến tranh tâm lý Mỹ: “Chiến tranh tâm lý là sử dụng công tác tuyên truyền để chống lại kẻ thù. Những phương tiện về quân sự, về kinh tế, chính đều là những phương pháp cần thiết kết hợp bổ sung đắc lực trong công tác tuyên truyền, nhằm gây ảnh hưởng đến quan điểm, xúc cảm, hành vi của kẻ thù, của những người trung lập, của bạn bè. Làm cho họ hoang mang, nghi ngờ lẫn lộn trắng đen, họ đấu đá lẫn nhau, đánh chác lẫn nhau, nội rối bộ tung rồi ngả theo mình.


Có đứa trong bọn chúng học Pôn Scôt cũng là một chuyên gia chiến tranh tâm lý: “… Đó là vũ khí tiêu diệt kẻ thù bằng cách thực hiện những thủ đoạn ngoại giao bằng nước bọt, bằng hàng rẻ tiền và bằng trí tuệ, phải dùng thông tin xuyên tạc, khiêu khích, dọa dẫm, phá hoại và khủng bố để răn đe đồng thời cô lập đối phương với bạn bè, với chiến hữu, gây nên nghi ngờ bạn thù lẫn lộn để lôi kéo họ về phía mình. Hầu hết bọn chúng đã nghiên cứu kỹ tạp chí: “Chính sách đối ngoại” của Cộng hoà liên bang Đức từ số ra tháng 12 năm 1962”… Phải triệt để khai thác, sử dụng sự khác biệt, mâu thuẫn thù hằn giữa các dân tộc, nhất là các dân tộc thiểu số; phải tận dụng những thành kiến tôn giáo, phải khoét sâu những điểm yếu của các nhân vật cầm đầu như tính ba hoa, hiếu danh, hiếu thắng, tham lam, xu hướng muốn khoái lạc, ăn chơi, phe cánh, nịnh bợ… Đối với những ai khó bảo không nên tặng cho anh ta viên đạn mà phải mua chuộc anh ta bằng dục vọng, bằng tiền. Phải nhớ rằng không ai dễ mua chuộc bằng diễn viên, ca sĩ, nhà văn, nghệ sĩ, các cầu thủ ngôi sao và những tên lưu manh ăn cắp, phải biết khéo léo thả mồi, mua chuộc họ, mơn trớn mớm lời cho họ. Họ là lớp người có những hình thức tố cáo hay nhất, tốt nhất, tinh tế nhất, nhanh nhất và lan truyền rộng rãi nhất. Họ làm lợi cho ta nhiều nhất. Đối với những người trung thực, có uy tín trong dân thì làm cho họ phát triển tính thờ ơ lãnh đạm, tạo điều kiện tốt nhất để họ sa đọa về đạo đức, rồi khéo léo truyền bá rộng những điều đó nhằm không ai xác minh được chuyện đó có thật hay không nhưng ai cũng đã biết rộng rãi rằng: nó hình như có chuyện như thế, là thắng lợi rồi, nhằm kích động dân chúng”.


Có đứa trong bọn chúng còn học quan điểm của một chuyên gia chiến tranh tâm lý Pháp: “Có những nơi, những cùng chiến tranh tâm lý sẽ có thể thay thế cho chiến tranh quân sự cổ điển, và thay thế cho chiến tranh nguyên tử nữa. Điều cốt yếu không phải là huỷ diệt một dân tộc mà là làm tê liệt, làm yếu đuối, làm cho dân tộc ấy mất lòng tin đi, rối ren lên, mù mịt về tương lai, nghi ngờ về quá khứ, để rồi thu phục lấy”. Chúng ca ngợi những quan điểm của bọn chuyên gia chiến tranh tâm lý Đài Loan, và Nhật Bản: “Chiến tranh tâm lý là một thành phần tối quan trọng trong lục đại chiến: mưu lược chiến, tư tưởng chiến, tổ chức chiến, tình báo chiến, quần chúng chiến. Tâm lý chiến tranh mang tính chất lâu dài, liên tục có trăm nghìn cách thực hiện cả trước, trong và sau cuộc chiến tranh… Chiến tranh gián điệp đã thực sự trở thành quốc sách của bọn giặc. Chúng mong dùng tổng hợp các mánh khóe nhà nghề, các thủ đoạn nham hiểm nhất trong chiến tranh gián điệp Âu, Á… để phá hoại  đất nước ta. Nơi nào có người của chúng cài cắm vào đứng chân, cả những nơi chưa có người của chúng chăng nữa, chúng cũng thực hiện mạnh mẽ cái loại chiến tranh đó.
Anh chiến sĩ trinh sát nói với đồn trưởng Trần Thường:

-Tôi đã khai thác, đã hỏi cung nhiều tên ta bắt được trong đợt này, nhưng không thấy tên nào nhắc đến cái tên Lưu Quí. Và cũng không thấy tên nào nói đến có một tên sắp sang ta có bộ mặt có dáng dấp như thế này, hoặc chúng sẽ đánh một tên như thế sang nước ta bằng thủ đoạn này.

-Cậu có biết không ở vùng núi Hoàng Liên này con rắn ác độc nhất chỉ ra khỏi hang khi nhập nhoạng tối; con tu hú ranh mãnh nhất chỉ chờ lúc rạng sáng mới lần đến tổ con chim khác ăn trứng của nó đi rồi đẻ trứng mình vào để lừa nó ấp nở ra con tu hú con. Nên những đứa giấu mặt, giấu tên, ta càng phải thận trọng. Cậu nắm được các ám hiệu, mật khẩu của chúng liên lạc nhận nhau chứ.

-Vâng, chúng có cái riêng của từng vùng, từng bộ phận, nhưng chũng vẫn có cái chung để liên lạc với nhau, nhận nhau là gián điệp thám báo của Trung Quốc.

-Đúng… Vì chúng đã coi chiến tranh gián điệp là quốc sách. Bọn nào ở đối diện với ta là có gián điệp riêng của bọn ấy. Đã có hiện tượng tất cả các lực lượng của chúng bố trí đối diện với ta đều phái gián điệp, thám báo riêng sang, và đã có lần chính chúng lại dẫm lên đầu nhau. Bọn trinh sát của quân giải phóng, bọn tình báo lính áo đen, rồi bọn thám báo của lính sơn cước, trinh sát của pháo binh, rồi của bộ đội biên phòng, cả của công xã nhân dân nữa cũng làm công tác tình báo phái người sang dò la, móc nối bên ta. Còn cái vụ này tôi khẳng định nó là một tên thám báo. Nhưng của bọn nào thì chưa rõ. Rất có thể nó là bọn tình báo Hoa Nam. Vì cái bọn ấy hay lặp lại cái trò như thế. Theo giác quan thứ sau của một chiến sĩ biên phòng, tôi cứ suy nghĩ rằng giữa quả lựu đạn không nổ tối hôm nào, cái chết của Páo, và chuyện tên thám báo ngoan cố này như có gì liên quan đến nhau.

-Quả lựu đạn ấy hiện ở đâu-Chiến sĩ trinh sát hỏi.

-Ở đáy vực Xanh. Ta có sơ hở đấy. Còn cái chết bằng tự sát của Páo, tôi cứ phân vân rằng: người dí mũi súng vào chính ngực mình để bóp cò, không bao giờ chủ động và tỉnh táo bóp được hai loạt rành rọt, mỗi loạt ba viên.

-Anh chiến sĩ trinh sát ngồi im. Anh suy nghĩ một lát rồi nói với giọng thong thả, tự tin:

-Đúng. Họ có thể bóp cò nổ súng một loạt dài, hoặc một loạt ngắn thì đã ngã vật xuống. Ngón tay họ không thể chủ động bóp liên tiếp loạt thứ hai…

-Hai việc ấy cứ ám ảnh tôi từ ngày xảy ra. Tôi cứ day dứt như một học sinh không giải được hai bài toán mà xét ra sức mình có thể giải được. Tôi đã ghi rõ hai điều đó vào hồ sơ sự việc nghi vấn xảy ra trong khu biên phòng xung yếu này.

-Ta nên làm sáng tỏ, hoặc ít ra cũng có đấu mối để tạo thuận lợi cho việc thứ ba. Đồng chí đồn trưởng ạ, trong công việc của ta thường là việc lớn nào cũng phải bắt đầu từ cái nhỏ nhất.

-Đúng!-Trần Thường gật đầu-Nhưng với phương châm hàng đầu là chính xác, bí mật, không đánh động kẻ gian. Không để sót kẻ gian, nhưng không làm oan người ngay. Vì kẻ địch đang rình rập ở quanh ta.

Mấy hôm sau, đồn biên phòng mở hội thao: thi leo núi, thi chạy vũ trang vượt dốc, thi bơi thác và thi lặn xa trên vực Xanh. Từ sáng sớm các chiến sĩ đã leo núi, đã hành quân mang vác nặng vượt dốc. Khi bản H'mông Thải Giàng Sán (bản Mặt Trời Mọc), nhuộm nắng vàng thì trên vực Xanh từng đoàn chiến sĩ đã bơi vũ trang vượt thác nước chảy xiết. Cuộc thi cuốn hút thanh niên bản H'mông, bản Nùng, bản Dao xuống tham gia. Tiếng trống tiếng kèn, tiếng tù và cổ vũ vang dội một vùng núi Hoàng Liên. Rồi môn thi lặn bắt đầu. Các chiến sĩ lặn giỏi ở những đơn vị biên phòng xa cũng đã về tham gia thi để giật giải. Từ trưa đến chiều, trên vực Xanh và cả thác nước phía duới luôn cuộn sóng của những đội bơi, đội lặn. Đến tối sương xuống mây tời đã về núi, nước thác đã lạnh buốt, cuộc thi lặn vẫn chưa kết thúc. Bởi lý do chưa chọn được một đội giỏi để dự ngày hội thao của bộ đội biên phòng. Trưa hôm sau cuộc thi lặn xa lặn lâu được tiếp tục…


Ngay tối hôm ấy đồn trưởng Trần Thường và các chiến sĩ biên phòng nhóm họp, quả lựu đạn được đặt trên bàn. Nó đã được các chiến sĩ lau sạch lớp rêu bám ngoài. Đồng chí chiến sĩ quân khí đưa một quả lựu đạn tiến công cùng kiểu do Trung Quốc sản xuất cùng một năm đến để so sánh. Đồn trưởng Trần Thường và các chiến sĩ trinh sát biên phòng đã xác nhận rằng: hai quả lựu đạn giống hệt nhau về kích thước và giống nhau cả về những chi tiết kết cấu. Đồng chí quân khi đã cân lên. Hai quả lựu đạn cũng xấp xỉ nặng gần 400 gam như nhau.

-Đồng chí hãy tháo mỏ quả lựu đạn nhặt ở vực Xanh về. Đồng chí quân khí chấp hành lệnh của đồn trưởng, quả lựu đạn được tháo mở ra ngay. Một điều rất bất ngờ đã xảy ra là: quả lựu đạn ấy không có thuốc nổ, không có kíp nổ. Phần trong cán gỗ chỉ có một lỗ rỗng để vừa đoạn dây cháy chậm chuyền ngòi nổ như ngòi pháo. Từ cái dây đó đã phát ra ánh lửa xanh, khói và tiếng xè xè.

-Một quả lựu đạn sản xuất không có trong công thức sách vở và cấu tạo của vũ khí. Tôi chưa được học và chưa từng được nhìn thấy loại lựu đạn như thế này.

-Một quả lựu đạn được sản xuất để phục vụ một ý đồ riêng-Đồn trưởng Trần Thường nói tiếp lời chiến sĩ quân khí.

[ptlinh]

Con kỳ nhông phương bắc

Cửa nhà giam mở. Một tên thám báo nữa được nhốt chung với Lưu Quí. Tên này cũng vừa mới xâm nhập đất ta thì bị bắt. Nó vừa ngang ngược vừa ngoan cố. Nó đã dùng võ “tầu phù” đánh lại mấy chiến sĩ dân quân để hòng tháo chạy. Nhưng nó đã không thoát. Các chiến sĩ dân quân đã tẩn cho nó một trận và trói quặt tay nó về sau lưng. Anh chiến sĩ dân quân bị nó đánh trộm đã quá tức giận, bạt tai cho nó mấy cái nên mặt nó thâm bầm và nhìn còn rõ dấu bàn tay. Anh chiến sĩ biên phòng lúc đẩy nó vào nhà giam mở dây trói cho nó, nó còn quay lại trương mắt, ngoác mồm gào to:

-Quân tiểu bá không có lương tâm.

Anh chiến sĩ biên phòng quát thẳng vào mặt nó:

-Im đi. Lương tâm ư. Không nói đến điều đó. Bọn giặc bành trướng chúng mày đã đánh mất điều đó lâu rồi. Người Việt Nam không nói đến điều đó với bọn bá quyền cướp nước.

Nó “hừ” một tiếng như gầm lên ròi tỏ thái độ hỗn láo nhỏ nước bọt xuống góc nhà.

Cửa nhà giam đóng sầm lại. Tên thám báo bước loạng choạng vào góc nhà, mồm nó lầu bầu chửi bới nhưng nghe không rõ. Nó nằm vật xuống sàn nhà. Hai mắt trắng giã nhìn ra cửa. Tên Lưu Quí ngồi im nhìn, không nói. Rồi nó cầm cái chăn đắp đến đưua cho tên thám báo mới này.

Tên này ném cái chăn đi và quắc mắt quát Lưu Quí:

-Anh là ai? Chăn của bọn tiểu bá phản bộ tôi không thèm.

Lưu Quí không trả lời, vẫn ngồi im. Nó nhìn tên này với ánh mắt dò xét.

Chiều. Chiến sĩ biên phòng đưa cơm vào cho cả hai đứa. Chỉ có một mình Lưu Quí ăn. Tên mới bị bắt vẫn nằm im không ngoảnh mặt lại.

-Này, người anh em, ăn đi lấy sức chứ. Ta ăn là vì Tổ quốc vĩ đại mà.

-Cơm của bọn tiểu bá, tôi không ăn. Tôi đã được trang bị tư tưởng Mao Chủ tịch. Tư tưởng đó là sức mạnh kỳ diệu, tạo ra tinh thần hy sinh, tạo ra sức mạnh vật chất giúp tôi-Tên thám báo mới bị bắt vẫn ngoảnh mặt đi. Hai tay nó xoa xoa trên má nơi có vết tím bầm. Lưu Quí xới cho nó một bát cơm và nói như dỗ giành:

-Ăn đi-Ta còn nhiều việc phải làm. Người anh em từ đâu đến đây?

Tên mới bị bắt trợn mắt nhìn Lưu Quí:

-Anh là ai. Tôi muốn biết anh là ai đã?

Lưu Quí ngập ngừng:

-Rồi khắc biết người anh em ạ! Anh bị chúng đánh à. Có đau không. Anh để tôi đánh gió, bấm huyệt và tẩm quất cho. Tôi đã được học các môn ấy. Tôi làm cho anh lại sức nhé-Lưu Quí đến đấm lưng, xoa gáy bấm vào hai bên cột sống, bấm ở những đốt xương sống cuối cùng, rồi ấn vào huyệt thái dương, huyệt hợp cốc, rồi dứt tóc, bóp trán cho tàn. Lưng nó kêu răng rắc. Nó khen Lưu Quí. Nó cảm ơn Lưu Quí. Nhưng tuyệt nhiên nó không trả lời câu hỏi của Lưu Quí về tên tuổi của nó, về nơi nó sang và nhiệm vụ sang để làm gì…. Hai đứa vẫn cứ giữ kẽ, giữ miếng với nhau. Chúng tuy nói chuyện với nhau nhưng cứ nhìn nhau bằng con mắt xa lạ, dò hỏi, ngờ vực. Hai ngày trôi qua qua. Mỗi ngày mỗi đứa phải một lần lên gặp cán bộ đồn biên phòng. Lần nào trở về, tên thám báo vừa bị bắt cũng bực tức. Nó đi một bước lại chửi tiểu bá phản bội một câu. Lần thứ hai về, nó ngồi cúi gầm mặt.

-Sao người anh em hôm nay có thái độ khác thế?

-Chúng bảo chúng sẽ xử bắn tôi. Chúng coi tôi như kẻ thù sang phá đất nước chúng.

-Người anh em phải biết vận dụng tư tưởng của Mao Chủ tịch vĩ đại chứ. Bất kỳ ở đâu, ta cũng biết cách làm tư tưởng Mao Chủ tịch toả sáng soi đường mà. Phải kiên trì, phải mềm, phải biết dùng chữ “hảo hảo” đúng lúc. Có thế ta mới dùng phép ”tầm gửi bên cành” được chứ…

-Tôi là chiến sĩ quân giải phong. Chính trị là thống soái, tư tưởng dẫn đầu. Bọn tiểu bá vô ơn, bội nghĩa tôi căm lắm. Tôi phải “tả, tả”. Tôi không mềm, không “hảo” được.

-Người anh em bị bắt từ hôm này.

-Tôi vừa sang bên suối, đến đất bản Thẩn thì bị con mẹ người Tày đi cắt tranh bắt. Không biết bọn tiểu bá nhồi sọ, mua chuộc bằng cách nào mà đến con mẹ Tày già cũng căm ghét chúng ta đến thế-Mặt nó sa sầm xuống-Bao nhiêu vải, thuốc, hàng đẹp của ta đưa sang đã ngót chục triệu đồng, bao nhiêu biện pháp chiến tranh tâm lý của ta đã làm để mong lấy được lòng bọn Tày, bọn Dao đều vô ích. Bọn tình báo Hoa Nam là quân ăn hại, ăn hại tất, nói láo hết-Nó gầm lên. Nó đấm nắm tay xuống sàn.

-Người anh em là trinh sát của đơn vị nào?

-Im lặng.

-Tên thám báo mới bị bắt nhìn Lưu Quí thay cho câu trả lời.

-Tôi sẽ ủng hộ anh, người anh em ạ.

-Anh định hỏi cung tôi chăng?-Nó trừng mắt.

-Không phải thế.

-Tôi có thể không trả lời!

-Anh phải trả lời chứ!

-Nếu tôi từ chối.

-Đừng thế, chúng ta phải sống, phải giúp nhau để cùng nhau làm việc cho tổ quốc.

-Tôi có thể nghe anh. Mọi chi tiết ta sẽ bàn sau. Điều quan trọng là chúng ta phải hiểu nhau đã.

-Nhưng lấy gì để bảo đảm cơ chứ!

[ptlinh]

Lưu Quí nhìn tên thám báo mới bị bắt vẻ ngập ngừng rồi im lặng. Sự im lặng như muốn nói lên: “Trong số hai người chúng ta ai là kẻ phần sự liều lĩnh trước!”. Câu hỏi đó làm cho nó phân vân. Nó nhìn thẳng vào mắt tên thám báo mới bị bắt một lần nữa như đắn đo, như thăm dò. Rồi nó nhìn ra phía cửa nhà giam nói nhỏ, gẫy gọn. Tiếng nói chỉ lọt qua hai kẽ răng cửa:

-“Cờ hồng”

-“Trung Nam Hải”-Tên thám báo mới vừa vào nhà giam nhìn thẳng vào mặt Lưu Quí, trả lời. Rồi nó nói tiếp:

-“Trừng phạt”

-“Nam man”!

Hai đứa ôm chặt lấy nhau. Ôm một cách thân thiết quá mức và rất lâu. Không đứa nào dám bỏ ra trước. Chúng e rằng làm như vậy tỏ ra mình nhạt nhẽo và kém phần thân thiện chăng. Chúng chẳng khác nào hai đô vật ôm lấy nhau rình miếng. Đúng là một cuộc đánh vật, thách đố về tình cảm.

Tên thám báo mới vào nhà giam cười rạng rỡ. Mặt mày nó hớn hở.

-Rủi quá! Tôi vừa sang. Tên tôi là Vương Xuấn, là thiếu uý trinh sát pháo binh của quân đoàn 42. Tôi được sang để xác định toạ độ một số mục tiêu nghi vấn mà các đội trinh sát sư đoàn không xác minh được và phát hiện thêm những mục tiêu quân sự Việt Nam mới cấu trúc. Tôi không khai với bọn Việt Nam điều này.

-Thế là tốt. Thế là người anh em rất tốt, rất xứng đáng là đồ đệ tư tưởng của người cầm lái vĩ đại.

Tên Lưu Quí vuốt ve mơn trớn Vương Xuấn. Đôi mi mắt súm sụp của nó chơm chớp. Mấy sợi lông trên chiếc nốt ruồi đỏ ửng ở má nó động đậy như những cái râu con gián, trông mặt nó lúc này vừa có vẻ hơn hớn, vừa có vẻ nhơn nhơn như ra điều phỉnh nịnh, như mặt một ông chủ.

-Đồng chí Vương Xuấn. Tôi là Lưu Quí. Từ giờ chúng ta gọi nhau bằng đồng chí. Chúng ta phải làm cho bất cứ nơi nào tư tưởng của người cầm lái cũng toả sáng như mặt trời. Chúng ta phải sống, phải chiến đấu với bon tiểu bá, Vương Xuấn ạ.

-Đồng chí bị chúng bắt đã lâu…

-Mới thôi. Cũng đã đủ vừa sức chịu-Nó cười khẩy. Hai quai hàm bạnh ra.

-Đồng chí, mình cam chịu ở đây ư? Trong những chuyến đi xa, tôi thường nhớ câu dặn dò cuối cùng hơn cả. Câu cuối cùng của đồng chí chỉ huy trinh sát quân đoàn đã dặn tôi rằng: “Nếu như bị thua cuộc phải biết thua cuộc như thế nào cho xứng đáng”. Và bây giờ sự thật ta đã thua cuộc đồng chí Lưu Quí ạ!
Lưu Quí cười khẩy. Cái cười khẩy của nó thay cho sự kín đáo và thận trọng.

Mãi đến hai hôm sau, Lưu Quí thẩm tra lại mật khẩu một lần nữa của Vương Xuấn; thẩm tra lại cả những chi tiết nghi ngờ về phiên hiệu đơn vị, về người chỉ huy ở quân đoàn 42 để nó quyết định nối lại liên với Vương Xuấn. Chờ khi Vương Xuấn ngủ say, Lưu Quí đã bí mật thẩm tra lại cái dấu hiệu cốt yếu nhất của bất kỳ một tên nào mà bọn trinh sát tình báo Trung Quốc sang Việt Nam phải có, đề phòng khi nguy kịch mất liên lạc thì chúng nhận ra nhau, cứu nhau. Lưu Quí vạch móng tay cái trên bàn tay phải của Vương Xuấn ra xem. Bỗng đôi mắt nó sáng lên. Đầu nó gật hai ba cái. Vì nó đã nhìn thấy cái đường kẻ đỉ dọc theo móng tay rất rõ (đường kẻ đó là để khi xin thuốc, xin lửa, khi bắt tay nhau, khi mở khuy áo thì dễ cho nhau xem để nhận nhau). Khi Vương Xuấn thức dậy, Lưu Quí chủ động chìa móng tay ra cho Vương Xuấn xem gạch đỏ và nói ngay:

-Chúng ta sẽ bàn tính nghiêm chỉnh mọi khả năng đồng chí Vương Xuấn ạ-Nó đi ra ghé mắt vào lỗ kiểm tra nhìn ra bên ngoài. Thấy không có ai theo dõi, nó trở vào ngồi sát bên Vương Xuấn-Tôi vừa sang qua đường biên giới thì cũng bị bắt ngay. Mọi thủ đoạn đã bố trí từ Mã Quan đều không qua mắt được bọn biên phòng Việt Nam-Lưu Quí hạ giọng xuống thì thầm vào tai Vương Xuấn. Nó nói rằng việc của Xuấn có hệ trọngthật nhưng chưa làm được cũng chưa gây thất thiệt lớn cho Tổ quốc. Còn việc của nó chưa làm được thì không nối được một mắt xích trong đường dây liên lạc hệ trọng và cấp thiết.


Vương Xuấn xoay người lại trố mắt nhìn Lưu Quí và lắng tai nghe chăm chú. Lưu Quí nói rằng nó sang tìm gặp một người để trao một kế hoạch hành động mới. Người đó, dễ gặp thôi. Người đó có thể bảo đảm cuộc sống và sự có mặt của nó ở vùng này. Nhưng tiếc rằng chặng đường đi đến với người đó đã không lọt. Và rất không may là nó gặp dân quân và cả bộ đội biên phòng, nếu như nó chỉ gặp dân quân thôi chắc đã không xảy ra cơ sự này.

-Việc của tôi khác đồng chí. Tôi không có cơ sở bên này, không định móc nối với ai. Tôi sang nhằm xác định tọa độ các mục tiêu và tìm thêm mục tiêu quân sự nghi là có vũ khí mới của Liên Xô rồi đánh dấu vào bản đồ chuẩn bị hướng tiến công cho pháo binh quân đoàn. Tôi có thể giúp được gì cho đồng chí. Tôi đã hiểu việc của đồng chí có tầm quan trọng đối với tổ quốc.

-Đây là việc tôi muốn bàn. Đồng chí có biết ai là xã đội trưởng Tà Chải, nơi mà đồng chí vừa sang không?

-Có! Tôi được phổ biến từ bên ấy tên những cán bộ chính quyền Việt Nam ở vùng này.

-Ai?

-Chu Phà.

-Đấy. Tôi muốn tìm người đó.

-Nó là cán bộ chủ chốt của bọn tiểu bá ở đây-Vương Xuấn trố mắt.

-Không. Nó là người của ta. Ta đã dọn đường cho nó lên để nó làm việc cho ta.

-Ta đã dọn đường…

-Đúng!

-Tôi được nghe rằng nó là bộ đội biên phòng về. Nó là đảng viên của tiểu bá. Nó đã táo tợn và được Việt Nam khen về việc nằm che quả lựu đạn trong một cuộc họp những đứa chủ chốt ở các xã.

-Dù nó là ai đi nữa, nó không phải là kẻ thù của ta. Nó là người của ta. Nó đang làm việc cho ta. Tầm ném của quả lựu đạn ngắn, nhưng ta đã nối được bước đi dài cho nó để tạo thuận lợi, chỗ đững và uy tín cho nó.

-Có nghĩa là ta đã bố trí vụ lựu đạn đó.

-Đồng chí hiểu như thế là đúng. Và còn hơn nữa ta đã có cách bẩy hòn đá cản đường cho Phà đi.

-Tôi chưa hiểu hết lời đồng chí nói.

-Ta đã thanh toán được người cản trở Phà…

-Là Páo!

-Đúng thế!

-Ôi!-Vương Xuấn ôm lấy vai Lưu Quí. Nó cười khoái trá. Tôi có thể giúp gì cho đồng chí?

-Tôi đang suy nghĩ đến điều đó.

-Thưa đồng chí Lưu Quí, tôi sẽ giúp đồng chí. Đồng chí hãy coi tôi như một người cộng tác thân cận. Tôi sẽ làm hết sức mình. Tôi đã hiểu rõ việc của đồng chí làm là việc hệ trọng của tổ quốc.

Lưu Quí và Vương Xuấn trùm kín chăn ôm nhau nằm nói chuyện rì rầm.

-Đồng chí có cách nào báo tin cho Chu Phà biết phải chạy sang biên giới ngay. Tốt hơn hết, Phà mang theo cả vợ con để tránh sự bắt bớ của Việt Nam.

-Tại sao, Phà đã lộ đâu?

-Trước sau rồi Việt Nam cũng dò ra đầu mối. Và khi Chu Phà biết tin chạy thoát, ở đây tôi dù có khai ra cũng không có ích gì cho Việt Nam nữa.

-Thế còn kế hoạch hệ trọng đồng chí định truyền đạt thì sao?

Lưu Quí im lặng. Nó thở dài thất vọng:

-Không còn con đường nào khác!

-Tôi có thể giúp đồng chí việc gì. Tôi sẵn sàng trả một giá đắt cho việc đó.

Lưu Quí ôm chặt Vương Xuấn vào lòng.

[ptlinh]

-Hay đồng chí bàn kế để tôi trốn về Tổ quốc!

-Bọn tiểu bá không ngây ngô như đồng chí tưởng đâu, Vương Xuấn ạ! Công việc của chúng ta buộc chúng ta phải như “con kỳ nhông” hễ bò đến chỗ nào là phải may chóng biến đổi màu da cho hợp với mầu cây lá mầu đất ở đó, mới sống được. Công việc của tôi thành công, cũng có thể dẫn đến thất bại.-Lưu Quí nàm im thở dài thườn thượt-Tôi sang định bàn với Chu Phà làm sao tìm cách đưa được nhiều em bé Việt Nam sang bên ta. Các em bé người dân tộc thiểu số, người Kinh ở các nơi, nếu có được người ở Hà Nội, có được con em cán bộ cao cấp Việt Nam thì càng tốt. Ở bên ta trong các căn cứ giúp cách mạng Việt Nam đã mở trường đào tạo chúng nó. Chúng nó sẽ thành những cán bộ sau này cho đội quân của Hoàng đồng chí. Năm, bảy năm sau, lớp trẻ đó sẽ là những người tiên phong cầm cờ làm lại cuộc cách mạng lần thứ hai cho Việt Nam. Chúng sẽ thành cán bộ của Đảng Việt Nam chân chính, của đoàn thanh niên Hoàng Văn Hoan mà ta đang xúc tiến thành lập. Đồng chí Vương Xuấn ạ, chúng ta phải lấy người từ Việt Nam sang, mới làm tốt được việc hệ trọng đó. Mà lấy được lớp trẻ sang đào tạo chu đáo thì càng tốt về mặt lâu dài. Ta đã cân nhắc kỹ, nếu lấy Việt kiều sống ở bên này hoặc lấy người Hoa mới trở về cũng không thể bằng được lớp trẻ từ Việt Nam sang. Việc này ta đã có kinh nghiệm xương máu về vấn đề giải phóng Đài Loan năm xưa.

-Thưa đồng chí Lưu Quí, tôi là giải phóng quân thế mà cũng không được biết hết những vấn đề đó. Đồng chí là người có suy nghĩ sâu sắc.

Lưu Quí cười. Nụ cười nở trên môi nó có vẻ ngạo mạn và khinh bạc:

-Việc ấy là thế đấy. Ngày ta muốn mở rộng thắng lợi tới các hòn đảo ngoài khơi bờ biển  phía nam. Nhưng gặp hòn đảo Kim Môn nằm ngang qua cảng Hạ Môn của Phúc Kiến là đặc biệt khó giải quyết. Giải phóng quân ta tiến ra đổ bộ lên đã bị quân phòng thủ của tướng Hồ Liêu tiêu diệt gần hết. Sau đó ta đưa những đơn vị được lựa chọn để đánh vùng đảo này tham gia một chương trình huấn luyện: tập đổ bộ, tập bơi lội trên các sông hồ Phúc Kiến. Nhưng ta đã gặp thảm hại không ngờ. Số quân của các đơn vị này đã bị bệnh sán lá gan rất nhiều và trở nên tàn phế. Sau ta mới biết loại sán này có rất nhiều trong sông nước mà các đơn vị này huấn luyện. Nếu ta có được một đội quân người ở các vùng đảo ấy thì đâu có xảy ra thảm họa đó. Bài học để áp dụng bàp Việt Nam là như thế đó đồng chí Vương Xuấn ạ. Một việc khác nữa là phải “Tả khoái” những tên phản bội to mồm chửi ta, gây tâm lý hằn thù giữa Việt Nam với ta: “Tả khoái” vào những nơi có các công cụ tuyên truyền của bọn phản bội kích động dân chúng gây thù hằn với ta. Đặt kế hoạch tiêu huỷ các cơ sở kinh tế của ta đã xây giúp cho bọn phản bội những năm trước và của bọn xét lại Liên Xô đang xây dựng. Ta phải đánh Vào những nốic bọn xét lại ở; nơi có vũ khí của chúng; nơi các căn cứ quân sự của chúng đặt sát vùng biên giới này. Cái trước mắt là lập cho được đườn dây an toàn đón người sang để liên lạc với người của ta ở khu “Hoa Kiều!” mà bọn phản bội Việt Nam đã giam lỏng họ. Ta phải tính toán trong thời gian ngắn nhất để chuyển đủ lượng thuốc nổ phá sập đạp thuỷ điện B và chiếc cầu chúng vừa xây bắc qua ngọn sông Hồng nối con đường sắt đến một vùng mỏ quan trọng. Những việc hệ trọng thế đấy, tất nhiên Chu Phà chỉ là cái “cửa sổ” biên giới của chúng ta.


Nói xong câu đó, nó cảm thấy một cảm giác lạ lùng ùa đến xâm chiếm lòng nó. Cảm giác về sự bất lực. Hệt như một đêm đông đen tối vây bọc lấy nó không biết làm thế nào để lọt ra khỏi cảnh đen tối đó. Trong giây phút ấy, Lưu Quí trầm ngầm nhớ lại cuốn sách nó đã từng thích thú, nó đã từng coi là sách gối đầu giường và ít khi rời tay. Nó tự hào một cách hão huyền rằng cuốn sách nó thích thú cũng từng được nhà ngoại giao tình báo Hoa Kỳ A-len Đa-let thích thú, rồi được nhà trùm tình báo chỉ huy lưới gián điệp, Khang Sinh một thời làm trưởng ban bảo vệ Đảng, bộ trưởng bộ công an thích thú. Cuốn sách đó là của một người Trung Quốc viết: cuốn nghệ thuật chiến tranh gián điệp của Tôn Tử. Trong tác phẩm ấy nhà lý luận Trung Quốc trình bày các nguyên tắc hoạt động gián điệp từng tồn tại ở Trung Quốc từ năm 400 trước công nguyên. Nó đã học thuộc những chương sách Tôn Tử đã dạy các hậu thế Đại Hàn xâm lược biết về những điệp viên nào có giá trị nhất trong hoạt động tình báo. Theo Tôn Tử trong chiến tranh gián điệp, Trung Quốc từng chia điệp viên ra làm năm loại: Điệp viên địa phương; điệp viên nội địa; điệp viên kép; điệp viên bất hồi và điệp viên sống. Theo nó hiểu thì điệp viên địa phương, điệp viên nội địa mà Tôn Tử nói xưa là tương ứng với loại điệp viên tại chỗ (nói theo cách của nhà trùm tình báo Trung Quốc hiện đại Khang Sinh). Còn điệp viên kép nó hiểu là điệp viên của kẻ địch bị chúng bắt làm tù binh rồi được chúng khống chế phải làm việc cho chúng và phái ngược lại hàng ngũ địch, với tư cách là điệp viên của chúng. Điệp viên bất hồi, y hiểu Tôn Tử đã diễn đạt tinh tế rằng những điệp viên đem những tin tức giả, tin tức trái ngược tới cho kẻ thù để đánh lừa kẻ thù. Tôn Tử gọi họ là điệp viên bất hồi bởi vì hoàn toàn rõ ràng rằng khi kẻ thù biết đó là tin tức giả, nhất định chúng sẽ giết. Còn loại điệp viên sống, nó hiểu là họ được cử đi hoạt động bí mật ở nước đối phương mà sau đó trở về tổ quốc an toàn. Trong cuốn sách đó, Tôn Tử khẳng định với các thế hệ Đại Hán xâm lược rằng: “Người tình báo thực thụ phải đồng thời có cả năm loại điệp viên ấy trong tay”. Tôn Tử còn dạy: ”Người trùm tình báo có được đủ năm loại điệp viên ấy sẽ làm chủ được một mạng lưới kiểu như “thiên la địa võng”, hoặc một thứ lưới bắt cá đan bằng trăm ngàn sợi dây bền chắc nhưng vô hình”. Tôn Tử còn di chúc lại cho con cháu Đại Hán rằng: “Về hoạt động phản gián; về chiến tranh tâm lý; về chiến thuật an toàn đối với các điệp viên-Tôn Tử rất thực dụng hoạt động tình báo không thể dựa vài quỉ thần, hay thượng đế được. Trong hoạt động tình báo truyền thống của Trung Quốc là phải dựa vào con người, dựa vào người ở bên phía kẻ thù và bè bạn mà thôi…“. Nó nhẩm lại loại điệp viên như nó là điệp viên sống.


…Hôm sau cửa nhà giam mở. Hai chiến sĩ biên phòng bước vào, Vương Xuấn bị còng chặt tay và bị đưa đi… Từ đó Lưu Quí không thấy Vương Xuấn trở về với nó nữa…

[ptlinh]

Cõng rắn cắn gà nhà

-Chuyện đã quá rõ ràng rồi. Chúng là bọn “Cõng rắn cắn gà nhà”. Ta phải bắt ngay Chu Phà, Hoàng Dìn và Xuân Kiều thôi. Xin đồng chí duyệt “phương án tối ưu” này. Chiến sĩ trinh sát đưa tập hồ sơ và nói với Trần Thường.

-Để làm gì?

-Để cắt đầu mối, chặn bàn tay phá hoại.

-Không được-Trần Thường đẩy tập hồ sơ ra một bên-Không được, phải bàn kỹ đã. Không nên nóng vội như thế. Muốn rèn dao sắc có lúc phải đổ nước nguội vào, chứ không chỉ có nung thép đỏ lên thôi. Có phải thế không đồng chí. Rừng có yên lặng thú dữ mới về. Nước có yên lặng, cá lớn mới sủi tăm! Tôi còn nghĩ đến phương án ta sẽ thả tất cả ra. Ta phải quyết định một nước cờ táo bạo. Và chúng ta cũng đừng ngóc nghếch vội tin ngay vào lời tên giặc. Chúng ta sẽ đề phòng khả năng nó đánh lừa ta. Nó làm cho ta tự đánh vào nội bộ, tự tay phải cầm dao, chém tay trái. Phải thẩm tra kỹ. Tôi sẽ trực tiép gặp Chu Phà.

Chu Phà được gọi đến gặp đồn trưởng biên phòng.

-Anh ngồi xuống đây. Có người nói với chúng tôi rằng anh đã móc nối làm tay sai cho bọn giặc bên kia biên giới. Ý kiến anh thế nào về những lời đó?

Chu Phà vừa ngồi xuống đã đứng phắt dậy. Anh ta choáng váng như bị nhát búa bất ngờ đánh trúng đầu và phản ứng mạnh mẽ. Mặt anh ta đỏ gay. Đôi mắt nhỏ sâu trên khuôn mặt choắt quắc lên:

-Đó là những lời bịa đặt hoàn toàn. Nếu không nhầm lẫn thì những người đó có ý làm hại tôi.

-Anh không nên để sau này phải hối hận với những lời nói của mình. Bởi anh Phà ạ, sự dối trá nhỏ sẽ đẻ ra thái độ thiếu tin cậy lớn đấy.

-Tôi không có gì phải hối hận vì khi tôi bảo vệ danh dự của tôi.

-Che giấu tội lỗi không phải là một cách để bảo vệ danh dự.

-À, tôi làm gì có tội. Tôi sẽ khiếu tố trước pháp luật về việc vô cớ các anh đã gán ghép tội lỗi cho tôi.

-Đó là quyền của anh, và nếu anh thấy cần, đồn biên phòng chúng tối sẽ giúp anh thực hiện quyền chính đáng đó của người công dân. Nhưng liệu anh có dám làm việc đó không, khi thực tế anh đang móc nối, đang cam tâm làm tay sai cho giặc phá hoại đất nước.

-Các anh bắt ong bò vẽ bỏ vào cổ áo tôi đấy à. Các anh vô cớ lợi dụng quyền hành xông vào cuộc sống riêng tư của một người dân tộc thiểu số đấy à.

-Ah cứ nghĩ, nếu như xông vào cuộc sống của một người nào đó để bảo vệ cuộc sống chân chính cho họ và của những người khác thì liệu anh thấy công việc đó có cần thiết không? Trần Thường vẫn giữ thái độ bình tĩnh, nói nhẹ nhàng và gẫy gọn.

Trần Thường mở ngăn kéo. Anh lấy ra quả lựu đạn mà Chu Phà đã vứt xuống vực và anh lấy luôn ra cả sáu cái vỏ đạn AK trong vụ chủ tịch Páo chết, để lên bàn. Phà như bị sương muối trút xuống đầu. Mặt nó biến sắc đi xám ngoét như tro bếp để nguội. Miệng Phà như sắp mếu xệch. Khuôn mặt y càng choắt lại.

-Anh nhìn kỹ đi. Đây là những tang vật biết nói.

Quả lựu đạn không có thuốc nổ-Trần Thường mở ra cho Phà xem-và sáu vỏ đạn đây nữa. Chúng tôi khẳng định rằng không phải anh Páo tự bắn vào ngực mình.

Phà ngồi xuống, mắt y lấm lét nhìn quả lựu đạn.

-Anh hãy suy nghĩ đi để nhớ lại mọi việc làm rồi trả lời tôi-Trần Thường rót cho Phà một chén nước. Anh đứng dậy đi ra khỏi phòng. Lát sau, Trần Thường đi vào:

-Chúng tôi không bao giờ bắt người hoặc vấn hỏi ai nếu như không có chứng cớ rõ ràng. Đó là phát luật, đó là nguyên tắc. Còn đối với anh-Trần Thường nhìn tang vật trên bàn-Vậy là chúng tôi đã đủ chứng có cụ thể. Bây giờ anh có lời bào hữa nào đủ cho chúng tôi tin được không? Khuôn mặt choắt nhỏ nom dóc dáy của Chu Phà cúi sập xuống. Cả giọng nói vốn âm vang của y cũng nhỏ đi, rẽ ra. Một sự xuống nước trông thấy:

-Anh Thường. Anh thông cảm cho.

-Tôi khuyên anh nên nói hết sự thật đi. Chính sự thất anh nói ra sớm và đầy đủ sẽ cứu anh. Còn bây giờ không ai thông cảm với anh, cứu anh bằng những sự thật đó. Nào, tôi nghe đây. Tôi nhắc lại, anh nói dối chẳng có ích gì đâu và cũng chẳng được với chúng tôi đâu.

[ptlinh]

Phà thở dài:

-Các anh đã biết hết rồi. Và các anh chọn cách xử lý tàn nhẫn đối với tôi-bất giác Phà khóc nấc lên.

-Bây giờ tôi hỏi từng việc. Anh sẽ trả lời theo câu hỏi của tôi. Anh nên nhớ rằng sự dối trá nhỏ sẽ đẻ ra thấi độ thiếu tin cậy lớn đấy. hãy trả lời đi. Ai đã trao cho anh quả lựu đạn này. Và bầy ra cái trò đó cho anh.

-Thưa anh. Tôi không phải là người chủ mưu bày ra việc này. Anh biết cho.

-Việc đó tôi biết. Nhưng anh hãy trả lời đúng câu hỏi của tôi.

-Tôi, tối sẽ chịu toàn bộ tội lỗi-Phà nói tiếp. Đầu y cúi gầm xuống giọng kéo dài vẻ thiểu não-Tôi đã thấy, tôi rất đau lòng với những tội lỗi đó.

-Anh nghe rõ lời tôi nói rồi chứ. Không loanh quanh như thế.

-Thưa anh, một người Trung Quốc đưa sang cho tôi… Nhưng anh thương cho-Phà vùi đầu vào vòng tay khóc nấc lên-Anh thương cho. Anh thương tôi. Anh thương cả vợ con tôi nữa.

-À ra thế. Tôi hiểu rồi. Anh sợ bọn chúng trả thù chứ gì. Được. Nếu anh muốn, tôi sẽ giấu kín hoàn toàn việc này. Những lời anh nói chỉ có tôi ới anh nghe và không lọt ra ngoài gian phòng nhỏ bé này. Tôi sẽ có cách để anh chuộc tội. Nhưng anh phải thành thật. Điều đó quyết định cho cuộc sống của anh và cả gia đình anh.

-Vâng. Anh có bảo đảm lời nói ấy không?

-Bảo đảm hay không là tuỳ thuộc thái độ thật thà của anh.

-Vâng. Người Trung Quốc ấy vượt biên sang và đưa cho tôi vào một buổi tối tại nhà tôi. Người đó, tôi mới gặp hắn lần đầu. Nó tự xưng là người chỉ huy đội quân của Hoàng Văn Hoan và trong ban dân tộc bên ấy mới thành lập. Tên nó là Nông Quáng. Nó đã từng là cán bộ huyện của ta mới chạy sang bên ấy cuối năm 1978. Nó đưa cho tôi quả lựu đạn rồi bàn với tôi cách làm như thế. Nó nói có làm được như thế uy tín của tôi mới tăng lên. Cán bộ trên huyện, trên tỉnh và dân H'mông mới tín nhiệm tôi nhiều. Tôi mới làm được thêm những việc khác. Theo lời Nông Quáng nói, thì tôi mới lên lên bậc cao hơn, chui được sâu hơn vào hàng ngũ cán bộ ở vùng này. Tôi bảo sợ lựu đạn nổ thì mất mạng. Nó bảo không nổ. Có thuốc nổ đâu mà nổ. Nó vặn cổ lựu đạn ra cho tôi nhìn rõ, tôi mới tin. Nó bảo chọn một người tin cậy đã theo tôi, giao cho người đó ném. Tôi đã chọn thằng Hoàng Dìn tiểu đội trưởng dân quân. Nó bảo với tôi trong phiên họp đó phải chọn Hoàng Dìn gác ở cửa vào để dễ thực hiện kế hoạch…

-Anh đã làm theo lời nó chứ?

-Vâng! Tôi đã chọn Hoàng Dìn và chính ta đã ném lựu đạn.

-Tại sao Nông Quáng biết bên ta có cuộc họp ấy?

-Tôi báo sang.

-Trung đội dân quân Tà Chải có những ai đã theo anh như Hoàng Dìn.

-Cô y tá Xuân Kiều.

-Anh phục viên về bản vào năm 1979?

-Vâng! Tháng 8-1979.

-Anh kể rõ, anh đã liên lạc với bên ấy từ bao giờ và bằng cách nào? Anh Phà. Chúng tôi đánh người chạy đi chứ không đánh người chạy lại. Chuyện dân gian H'mông ta cũng đã nói rất hay về điều đó. Chắc anh đã nghe. Người Việt Nam ta, dân tộc nào cũng sống rất nhân đạo với nhau như thế đấy. Bây giờ anh nói đi.

-Thưa anh-Phà thở dài vẻ khổ sở-Tôi về, được xã giao cho làm xã đội trưởng. Tôi hay đi làm những đám nương giáp đường biên giới. Những ngày đó, người bên ấy sang tìm tôi, cùng ở lại trên nương với tôi, cùng đưa cơm ra cho tôi ăn, đưa thuốc lá ngon cho tôi hút. Tôi thiếu diêm nhen lửa, họ cho máy lửa tốt, đá lửa nhiều. Tôi canh nương rét, họ đưa cho tôi chăn bông hoa, áo len, khăn len. Rồi một người cùng nhận họ với tôi. Người ấy đưa gà ra làm thịt cắt máu uống rượu ăn thề làm anh em với tôi. Họ gửi hàng kí lô mỳ chính cho vợ tôi, gửi áo đẹp cho con tôi, gửi xoong, phích, pin để vợ tôi bán lấy tiền. Ngày nào tôi cũng nhận được hàng đó. Để che mắt dân bản, tôi về rất tối. Đến phiên chợ Nàn, vợ tôi đưa ra bán. Những ngày tôi không lên nương, người bên ấy cứ đưa vải đẹp, đưa hàng ra nương cho tôi. Hôm sau, tôi lên lấy. Có một lần người đó đưa cả máy ảnh cho tôi nữa. Hàng đó nhiều quá tôi cho Hoàng Dìn, cho cả Xuân Kiều nữa, nên hai người theo tôi, nghe lời tôi giấu mọi việc tôi làm. Vào cuối năm ngoái cũng ở đám nương đó có hai người sang tìm tôi. Họ nói với tôi, từ năm 1979 tới nay Trung Quốc đã thương anh, đã cho anh nhiều hàng. Họ đưa cái giấy ra đọc cho tôi nghe. Thì ra tôi đã lấy của họ 780 mét vải hoa, 95 cái phích, 500 đèn pin, 150 kg mỳ chính, 15 kg đá lửa… Tôi sợ quá. Nhưng họ nói đúng và ghi rõ ngày tháng ai đưa, lấy ở chỗ nào nên tôi ngồi im. Họ nói tiếp: “Anh ăn nhiều rồi đấy, nhưng anh chưa làm được gì để giúp chúng tôi cả, mà không phải chúng tôi, chính là giúp người Việt Nam anh đấy. Giúp đồng chí Hoàn Văn Hoàn, người mà sớm muộn sẽ về cầm quyền bên đất nước anh. Bây giờ, anh làm đi. Chúng tôi sẽ bầy việc cho anh làm. Anh làm từ việc nhỏ trở lên!”. Tôio sợ quá. Tôi ngồi im và run rẩy-Chu Phà ngừng một tý uống một hơi cạn chén nước, rồi y kể tiếp-Một người trong bọn họ nói tiếp: Chu Phà. Chuyện không đơn giản là chỉ có ngồi mà được ăn như anh tưởng đâu. Ăn thì phải làm chứ. Anh ký vào đây. Anh đã nhận từng này hàng. Một đứa đọc lại bản liệt kê tên hàng cho tôi nghe và nó rút bút ra ấn vào tay tôi bắt ký. Bây giờ anh phải làm. Nếu không, anh phải trả món nợ đó.

[ptlinh]

Chu Phà hỏi lại tên đó:

-Trả bằng tiền?

-Không đơn giản thế, không dễ dàng thế. Mọi việc hoàn toàn không như thế. Anh phải trả bằng máu. Máu của anh của vợ con anh nữa vẫn còn rẻ cơ đấy.

-Chu Phà mếu xệch mồm rồi nức nở. Phà kể rằng: Tên đó nói tiếp với Phà:

-Nhà anh ở gần biên giới. Nghĩa là gần chúng tôi, việc đó làm rất dễ. Chúng tôi còn in bằng truyền đơn bản kê tên hàng anh đã nhận và chữ ký của anh nữa, lại cả ảnh của anh đây đang tươi cười nhận hàng đây nữa chứ-Nó đưa ảnh cho Chu Phà xem. Chúng tôi sẽ đưa sang thả xuống dọc cả vùng biên giới này cho mọi người biết, liệu anh có sống được với họ không? Vợ con anh có sống được không? Bọn tiểu bá Việt Nam chúng sẽ rán mỡ anh và vợ con anh lên. Anh lại là xã đội trưởng. Anh đi đâu cho thoát? Chứ chưa đến tay chúng tôi bắt anh phải trả nợ máu đâu-Tên đang nói có bộ mặt to bè, thô lỗ cười gằn:

-Anh trả lời đi.

-Phà cúi gầm mặt ngồi lặng câm như cá.

-Tôi phải làm gì?

-Việc dễ thôi. Anh có thể làm được, anh vẫn tiếp tục được nhận hàng tốt và nhiều hơn. Mỗi ngày đi làm, anh cung cấp cho một tin về bộ đội biên phòng, về công an, về tuyến phòng thủ ở bên ấy. Rồi anh mang về một gói truyền đơn. Bắt đầu bằng những việc ấy. Dù anh về tối cũng không ai nghi ngờ gì anh. Bởi anh là xã đội trưởng.


… Chu Phà đã câm lặng và cúi đầu làm theo lời bọn giặc như thế. Chu Phà đã có thêm nhiều vải, có thêm nhiều hàng đẹp. Bên ta không ai nghi ngờ gì Phà vì anh là một cán bộ chủ chốt tin cẩn của Tà Chải. Rồi đâm lao phải theo lao. Một buổi tối, Chu Phà ngủ lại trên nương.


Khuya. Bọn lính áo đen bên kia đã sang gặp Chu Phà. Chúng vào lều cạnh nương dựng Chu Phà dậy. Chúng đốt lửa lên và trải rộng tấm bản đồ vùng biên giới này ra trước mặt Phà. Chúng hỏi Phà các con đường phía trước, phía sau đi lên điểm tựa “Vách đá lớn”, chúng hỏi Phà vê bộ đội trên ấy. Vì đã cùng với dân quân lên đó diễn tập chiến đấu chung với bộ đội nên Phà nắm được, Phà đã kể hết cho bọn chúng. Phà đánh dấu đường sá, hầm hào lên bản đồ cho chúng, Rồi bọn chúng bắt Phà dẫn đường để chúng lên đó đánh úp diệt điểm tựa này. Chúng sẽ đào cột mốc biên giới ở đó dời xuống chân núi để chiếm giữ điểm cao trên sống núi chạy dọc biên giới có lợi thế về quân sự. Nửa đêm, Phà dẫn chúng đi. Bọn chúng có lính áo đen mang AK báng gập, có “lính đặc công Hoàng Văn Hoan”, có liính vác quốc thuổng đào cột mốc. Đi sau, có lính công binh lên làm lại  công sự cho chắc chắn. Và sau nữa có bọn lính biên phòng vác súng máy, súng cối 82 mi-li-mét, súng B41, mang nhiều lương thực, mang nhiều thùng nước lên chốt giữ. Chu Phà đi trước. Phà dẫn bọn chúng lần mò đi tắt qua những mái đồi cây dại, đi qua các bãi cỏ tranh đến chân điểm tựa “Vách đá lớn”. Nhưng rồi một tình huống bất ngờ đã xảy ra. Một tên lính áo đen đi chệch đường sa vào hố chông của dân quân ta giăng. Những mũi chông bằng tre lâu năm được đốt lửa cứng như thép xuyên thủng bàn chân đi giầy vải của nó. Nó kêu rống lên như lợn bị chọc tiết. Bộ đội ta chốt giữ trên điểm tựa, ban đêm đã tỏa xuống các đầu mối đường mòn để phục kích đã phát hiện ra bọn chúng. Lập tức các tổ khép lại thành thế bao vây rào kín biên giới. Bọn giặc hoảng loạn. Chúng chạy lung tung xéo vào bãi mìn, đạp phải các hố chông. Bộ đội và dân quân ta giết gần hết.


Phà chạy thoát, vì Phà thông tỏ đường nên lẩn trốn được. Vây là Phà đã như đòn sóc hai đầu! Vẫn được cả hai bên tin dùng. Sau hôm đó, để che mắt ta và để giữ cho Phà chui sâu leo cao hơn, chúng bảo Chu Phà tuyệt đối không đi làm nương nữa, không ra đường biên giới nữa. Nếu cần lấy hàng của bên kia chuyển sang thì vợ Phà hoặc Hoàng Dìn hay Xuân Kiều đi với lý do: tìm cây thuốc. Còn Phà, phải say sưa với công việc xã đội hơn. Những kế hoạch tập luyện học hành, kiểm tra, canh gác ở các chốt của dân quân mà Phà vạch và anh hăng hái làm theo đều là sự sắp xếp của bên kia. Và bên áy cần liên lạc hoặc có chỉ thị gì cho Phà thì có người sang tận nhà gặp, có mật khẩu và ám hiệu để nhận nhau. Rồi để cho Phà được tín nhiệm hơn tạo được vỏ bọc dầy hơn, chúng đã sang tận nhà Phà bố trí vụ nằm che lựu đạn đó…

[ptlinh]

-Tôi ghi nhận lời khai của anh. Bây giờ anh hãy trả lời: ai đã bắn chủ tịch Páo?

Phà tung đôi vai mảnh giẻ, cái lưng ngắn của y động đậy như run lên trước cơn gió mạnh. Phà đưa mắt sắc, giảo hoạt nhìn Trần Thường. Cái nhìn dò hỏi: anh đã biết hết, chuyện đã vỡ lở đến mức ấy rồi ư?

-Lại còn chuyện ấy nữa. Ôi, tôi biết nói thế nào. Tôi không ngờ chuyên lại đến nông nỗi thế.

-Ừ thế đấy. Chúng tôi đã biết rằng người tự sát không bao giờ đủ minh mẫn và chủ động bắn được hai loạt nhịp nhàng như thế đâu.

-Thưa anh, tôi đã nhận mọi tỗi lỗi rồi!

-Anh không nên trả lời xô bồ chung chung và có thái độ né tránh như thế. Anh phải nói rõ ràng, ai đã giết anh Páo. Người đó có phải chính là anh không? Và vì sao lại giết anh ta.

-Thưa anh. Anh thương cho, sự tình là thế đấy.

-Anh cứ nói.

-Từ sau ngày Trung Quốc rút hết quân. Bên chúng ta khen thưởng những người có công, trong đó có anh Páo, thì bên kia đã nhiều lần định giết anh ta. Bên ấy coi Páo là một tên đại gian ác chống lại sự trừng phạt. Họ giết Páo để đe nẹt những ai làm cán bộ cho ta chống lại Trung Quốc. Nhưng ý định đó không đạt được vì Páo rất đề phòng. Páo chưa biết tôi làm việc cho bên ấy, nhưng Páo là người tốt, thẳng thắn và được dân tin. Bên ấy họ nói với tôi rằng nêu cứ để Páo làm chủ tịch thì trước sau rồi Páo cũng phát hiện ra tôi. Và dù tôi có muốn nắm cả vùng Tà Chải này chăng nữa thì anh Páo là một trở ngại lớn tôi khó lòng vượt qua anh ta. Phải tìm cách thanh toán anh Páo, tôi mới vững chân bước, mới rộng tay làm. Bên ấy họ sang bàn và sắp xếp cho tôi những lời nói xấu Páo, sắp xếp cho cô y tá Xuân Kiều vu cáo Páo cưỡng hiếp, Páo lấy thuốc tốt của dân. Và thưa anh đã đến nước này, tôi không còn giấu làm gì nữa, tôi sẽ nói hết. Nếu Xuân Kiều có bị chửa, bên kia cũng đã sắp xếp cho cô ta đổ tội cho Páo. Nhưng không phải thế đâu… Còn vải chăn, phích, hàng, Xuân Kiều nói là chứng cớ của Páo đưa cho để đừng tố cáo… đều là của tôi nhận từ bên ấy về. Tôi còn bàn với Dìn để Dìn vu cáo Páo trữ hàng chiến tranh tâm lý để hạ uy tín của Páo. Và họ nói giữa thời điểm này nếu để người bên ấy sang giết Páo thì Việt Nam có cớ để tuyên truyền kích động dân H’mông thêm căm thù Trung Quốc. Nên họ bàn tạo ra cớ để cho Páo tự sát đi. Nếu không đạt được như thế, tốt nhất là tìm cách giết Páo rồi tạo ra hiện trường như Páo đã tự sát. Nghĩa là phải tránh đi đừng để đồn đại là những người Trung Quốc sang giết Páo.

-Thế có phải chính anh giết chủ tịch Páo không?

-Thưa ưnh, tôi là người bị xúi giục tạo ra vụ đó.

-Tức là chính anh đã dùng súng của Páo để bắn bào ngực anh ta.

-Không phải tôi!

-Thế thì ai?

-Người bên kia bắn!

-Sao, anh nói rõ thêm?

-Đúng, tối hôm ấy có hai người sang tìm tôi. Chúng tôi đang đi trên đường vào bản thì gặp páo hớt hải chạy về phía cuối. Tôi đoán Páo đế nhà tôi vì Páo vừa đi họp về chiều ấy. Tôi chặn Páo lại để hỏi chuyện. Một người bên kia bất ngờ đấm vào gáy Páo. Páo ngã gục.  Người khác xông vào vồ lấy súng AK của Páo và bắn vào ngực Páo. Rồi họ dựng lên hiện trường như Páo tự sát. Họ bảo tôi phải nói với dân, nói với đồn biên phòng như thế.

-Việc anh bắn chết tên thám báo và bắt sống một tên có nghĩa là bên kia đã bố trí cho anh?

-Vâng! Đúng thế-Chu Phà cúi đầu.

-Anh kể rõ chuyện này.

-Thưa anh! Người bên ấy sang nói với tôi rằng: họ muốn làm một việc để nhằm nâng thêm uy tín với dân cho tôi, và để cho tôi chiếm được trọn sự tín nhiệm, tin cẩn của cán bộ trên huyện, trên tỉnh bên ta. Họ sẽ cho hai người san và họ bảo tôi phải bắn chết cả hai. Nhưng khi đuổi kịp nó tôi thấy nó đã xin hàng và kêu khóc thảm thiết quá, tôi không nỡ lắp tiếp băng đạn mới vào súng để bắn chết nó. Nó còn sống. Theo người phía bên ấy nói với tôi về hai tên này, chúng là hai phạm nhân đang bị giam trong nhà tù ở Côn Minh. Một tên vì tội đánh bạc và một tên vì tội cướp của giết người. Bên ấy sử dụng chúng sang ta chỉ làm hai việc: thả truyền đơn, thả thuốc độc xuống suối rồi chết! Nhưng như lời khai của tên còn sống thì bên ấy đã lừa phỉnh chúng, đã nói với chúng rằng: Nếu sang Việt Nam thả xong truyền đơn và đặt được túi thuốc độc vào đầu dòng suối rồi trở về trót lọt sẽ được tha ra khỏi nhà giam. Vì chúng đã lập được một công lớn cho Tổ quốc Trung Hoa để chuộc tội. Nên bọn chúng đã hăng hái làm theo. Bọn chúng có biết đầu phía bên ấy đã dã man biến chúng thành con tốt và chơi nước cờ “thí tốt”. Người bên ấy đã nói rõ với tôi giờ chúng sang, chỗ chúng vượt biên giới và yêu cầu tôi nhất thiết phải giết chết cả hai tên để bịt đầu mối.

-Thế đấy, bọn giặc dã man lừa phỉnh cả chính với anh nữa. Chúng đã biến anh thành vật hy sinh rẻ tiền của sự phản bội Tổ quốc, thành kẻ hai mặt. Bây giờ anh mới sáng mắt ra ư! Người bên ấy hẹn bao lâu sang gặp anh một lần?

-Cứ phiên chợ Nàn họ sang từ sáng sớm trà trộn trong số người đi chợ rồi khi tan chợ tôi đưa họ về nhà. Tôi là xã đội trưởng nên không hề có ai nghi ngờ.

-Ngoài những lời anh đã khai, họ còn bàn thêm với anh những việc gì sẽ làm tiếp. Anh có cần suy nghĩ để nhớ lại không?

-Thưa anh, tôi vẫn nhớ cả. Họ nói với tôi rằng, họ đã và đang dùng cả năm lực lượng tổng hợp sức mạnh lại để đánh thắng Việt Nam.

-Anh nói tỉ mỉ hơn.

-Đó là quân giải phóng, dân binh, công an biên phòng, chính quyền công xã, ban dân tộc mới thành lập mà người sang gặp tôi tự nhận là của ban ấy. Họ đã thành lập Đảng cộng sản Hồ Chí Minh, thanh niên Hoàng Văn Hoan, đội quân Hoàng Văn Hoan để vận động làm lại cuộc cách mạng lần thứ hai cho Việt Nam. Họ bảo họ sẽ nêu ra khẩu hiệu: chống xét lại Liên Xô, chống bá quyền Trung Quốc, chống tập đoàn phản bội phá hoại đất nước. Họ cứ gọi là Việt Nam dân chủ cộng hoà và lấy cờ của ta viền thêm mầu nâu xung quanh.

-Chúng đã giao cho anh làm những việc cụ thể gì để giúp chúng thực hiện những âm mưu đó.

-Thưa anh, tôi biết nói với anh thế nào. Rồi số phận tôi sẽ ra sao-Chu Phà ôm mặt khóc.

-Số phận anh ra sao là còn tuỳ thuộc thái độ của anh như thế nào. Tôi nhắc lại anh muốn trở thành một người biết hối hận, muốn lập công chuộc tội, hay anh muốn đứng về phía kẻ thù chống lại nhân dân. Tôi hứa với anh, những điều anh nói chỉ có chúng ta biết.

-Thưa anh-Chu Phà ngắc ngứ như tắc nghẹn cổ họng, y nuốt nước bọt hai ba lần mới nhả ra được tiếng để họ chuyển được một ít thuốc nổ sang ta. Họ bảo số thuốc đó sẽ chuyển về để đánh nhà máy thuỷ điện B và chiếc cầu ta mới xây qua sông Hồng.

-Đã chuyển được bao nhiêu. Hiện giấu ở đâu?

-Tất cả còn để trong ba ngách đá của Hang Na. Ba thồ đầy.

-Tên sang gặp anh lần cuối cùng cách đây mấy hôm.

-Nó bắt đầu chuyển thuốc nổ sang từ phiên chợ trước.

-Chúng có báo cho anh biết tên sắp sang gặp anh vào ngày nào không?

-Không! Nhưng thường là những phiên chợ thì có người lẻn sang tìm tôi.

-Anh Phà. Anh thấy không, tội anh rất nặng. Tôi phản Tổ quốc. Tội cõng rắn cắn gà nhà. Tội theo giặc giết đồng chí. Anh nghĩ thế nào về những tội lỗi ấy.