Đất núi Mường Khương

[ptlinh]

Chiếc xe phanh kít lại ở giữa sân đồn, dưới chân cây cột cờ khẳng khiu. Trên ngọn cột cờ đỏ năm sao bay vật vờ ủ rũ ướt đẫm sương lạnh. Rồi một hút gió thổi đến lá cờ quấn vào cây cột. Trông cây cột hệt như con rắn cạp nong. Vẫn đưa mắt nhìn ra xung quanh. Anh nhìn cái đồn biên phòng của Trung Quốc nằm sát trên đường biên giới này. Thực sự nó đã trở thành nơi xuất phát tiến công của đội quân xâm lược. Những xe tăng, những đơn vị pháo nòng dài, nòng ngắn, tên lửa H12 nằm san sát dọc bên đường dưới chân đồi, rồi ngựa, rồi lừa, rồi dân binh vai gánh, lưng thồ hỗn độn. Rồi những lính che nhà bạt, che mái ny lông, làm lán ở tạm chen chúc nhau trong bìa rừng. Và xe tải, xe hồng thập tự từ Mường Khương về. Những xe chở xác lính chết, chúng đóng róng như xếp hành thùng cà la thầu. Gió thổi bay tấm bạt phủ sau xe. Vần nhìn rõ xác chết xếp chồng lên nhau. Máu me nhây nhớt chảy rắc dọc con đường, chảy thành vũng nơi xe đỗ lại. Rồi từng đàn ngựa trên lưng mỗi con có hai xác lính chết buộc vào nhau trở về. Rồi từ cái trạm cấp cứu mặt trận ở chân đồn tiếng kêu tiếng khóc, tiếng chửi bới hỗn loạn của bọn lính bị nạn. Và nữa, xe chở các đồ cướp được theo con đường Hữu Nghị kìn kìn chạy về, Vần đứng nhìn theo. Trong các xe có thóc lúa, có vải súc của các cửa hàng, có giường, tủ, xe đạp, xe máy của các gia đình, có chăn chiếu, nồi xoong, có từng lồng gà, lồng vịt đầy ắp. Có những chiếc xe tải chở cả một bầy lợn không biết chúng bắt được của hợp tác xã nào. Có xe chở đá hoa, tôn tấm, khung cửa sổ, ỗng dẫn nước, cột điện chúng dỡ từ các công sở. Vần đoán có lẽ là của bệnh viện, của các trường học. Có xe chở chín mười con bò béo mầm. Và biết cơ man nào là của cải nhân dân, của Nhà nước ta chúng cướp về đây, chúng để la liệt hết cả cánh rừng quanh cái đồn biên phòng này. Lính biên phòng ở cái đồn này đã trở thành lính giữ hàng hoá ăn cướp chuyển từ Việt Nam về. Còn bọn lính trọc đầu ngồi trên các xe, bọn lính đứng ở vỉa đường, bọn dân binh thồ ngựa, đuổi lừa, thì chúng chia nhau kẹo Lao Cai, chia nhau thuốc lá chúng cướp được trong các cửa hàng. Chúng tranh giành nhau từng quả dứa chín vừa lấy ở xưởng chế biến hoa quả bên Việt Nam chở về. Chúng nhí nhố, hí hửng khoe mẽ với nhau những thứ chúng vơ vét được. Rồi nữa. Vần và Dín đau lòng lắm khi nhìn thấy từng đoàn người Việt Nam đàn ông đều bị bịt mắt, bị nhét giẻ đầy mồm hai tay trói treo quặt lên cổ. Chị em phụ nữ thì thảm hại hơn. Các chị khóc lóc, mặt nhoè nước mắt, mặt bị thâm bầm bị đánh đập, quần áo nhàu nát. Người địu con, người bế con. Có chị bụng đã to vượt mặt. Các chị, các bà thất thểu đi trước mũi súng lũ giặc. Vần cau mày. Ruột anh quặn đau. Anh cúi mặt xuống không dám nhìn. Còn Dín thì quay mặt đi. Dín vờ đưa ống áo lên quẹt mồ hôi nhưng là để chùi nước mắt.

Mã Diu Nần nhảy ra xe, Mã nói với Dín, Vần:

Quân giải phóng đưa các anh sang đây dự lớp học ngàn ngày. Lớp học mở cấp tốc nhằm đào tạo cán bộ cho khu tự trị vùng H'mông bên ấy. Anh Mìn đã quen biết, đã coi đây như ở nhà bên ấy. Còn hai anh sang đây lần đầu, tôi mong hai anh mưu quen biết ở đây như anh Mìn.


Mã dẫn ba người vào nhà khách của đồn Xín Tiển. Ở đó Vần đã thấy Xần Khái môi thâm xì vì ngậm tẩu thuốc phiện ngồi chễm chệ trong ghế bành. Tên ngồi cạnh Khái, Vần không biết nhưng Dín đã ghé tai nói nhỏ với Vần hắn là thằng Pò Xiềng người Dáy. Vần nhớ ra cái tên Mìn đã nói rồi, hắn sẽ là phó chủ tịch đấy. Trong phòng còn có một số người H'mông, người Dao, người Dáy nữa, chúng ở các bản, Vần, Dín không biết hết tên chúng. Nhưng Dín đã nhận được trong số người lạ đó có vài khuôn mặt đã từng xuất hiện ở chợ Mường Khương, chợ Pha Long. Chúng thường lân la bên bàn thắng cố, bên thúng thuốc lá. Đặc biệt trong số đó Dín thấy có một người lớn tuổi chỉ đứng nép ở góc cửa sổ nhìn trộm đám đông để nhận mặt từng người, còn hắn thì không ra mặt. Dín để ý. Hình như người này, người có cái mũi to sần đỏ có chân trong một cơ quan của huyện bên Việt Nam. Người đó nhìn và khi đã nhận mặt tất cả thì hắn biến mất…


Mã tiếp mọi người bằng thứ thuốc lá hảo hạng: thuốc Trung Hoa Bài. Cái thứ thuốc ở vùng biên giới này chả ai lạ gì nữa. Trong mùi thơm của nó có hương vị ở bản Củi Pao Pin của anh. Có chút it hương quế. Nó nóng và mùi thơm lan xa. Khác hẳn với thuốc lá H'mông, dù nặng nhất cũng không có mùi quế. Mã lại tiếp mọi người bằng rượu Mao Đài. Vá hắn cho tất cả ăn một bữa ngon đủ các món xào nấu, có thịt lợn, thịt bò, thịt ngỗng… Những thư sđó Vần biết chắc được chúng vừa cướp bên Việt Nam đưa về. Vần nhìn những con ngỗng quay béo ngậy chặt ra, Mã Diu Nần, Châu Xéo Mìn, Pò Xiềng, Xần Khái… mồm cắn, tay xé ăn rau ráu, Vần biết ngay là giống ngỗng Bắc Kinh ở bản Củi Pao Pin chúng cướp sang. Ăn xong, Mã đưa Dín và Vần vào gặp một người có dáng gầy, cao dong dỏng. Da dẻ hắn trắng trẻo, đen lánh như mắt mèo. Hắn nhìn hai anh bằng đôi mắt thăm dò, đắn đo. Mìn giới thiệu với Vần và Dín đó là chủ của đồn biên phòng này: Đồn trưởng Vương Thiệu Khuân. Vương lịch lãm bắt tay hai người, cười nhạt!

-Chào những người anh em mới. Những người anh em từ xứ H'mông tự do tìm đến.

Mã giới thiệu từng người cho Vương biết. Vương hỏi về Dín. Thái độ hắn thận trọng ra mặt. Mã nói đó là con ông già H'mông đã quen biết hắn từ ngày hắn sang làm đường Hữu Nghị. Ông già đã nghe lời hắn gọi con trai nạp súng qui hàng Quân giải phóng. Vương gật đầu. Vương nhìn sang Vần và có ý hỏi về anh này. Mã nói tiếp giọng hắn tự tin:

-Người Dao. Tên là Tẩn Quang Vần. Hai anh này đã cứu được một thương binh của ta, đã cõng người thương binh từ rừng về cho tôi-Mã kể cho Vương nghe chuyện hai người đưa tên lính bị chông xuyên qua bàn chân về. Vương gật đầu. Hắn bắt tay hai người.

Tôi đã kiểm tra chu đáo. Anh này là người Dao, anh biết nhiều chuyện về gốc tích của người Dao tuyển ở vùng này. Anh ta lên bản H'mông mua thuốc phiện. Ta đánh sáng anh theo dân chạy vào núi. Ông già H'mông đã gọi anh ra nộp súng qui hàng Quân giải phóng cùng với con trai của ông.

[ptlinh]

Vương có con mắt nhìn kẻ cả. Hắn nhìn Vần. Ánh mắt hắn xoi mói. Hình như Vương nghĩ nhiều đến những bài học thất bại đau xót ở vùng này. Bài học mới đây nhất làm cho hắn cảnh tỉnh. Bài học mà người đồng nghiệp Trịnh Bảo Ngọc đã nêu ra. Trịnh Bảo Ngọc đã dốc túi vốn liếng ba mươi năm trong nghề, và dốc túi lòng tin trong nhiều ngày để xây dựng một cái khung cán bộ vùng H'mông tự trị. Và thực hiện một kế hoạch dựng ngọn cờ trong vùng H'mông để hỗ trợ cho cuộc tiến công này. Trịnh đã tự chọn người, tự tay tung “át chủ bài”, tung người tin cẩn sang, móc nối mong dựng được vùng H'mông tự trị. Đã tưởng như cờ đến tay. Nhưng sụp đổ, sụp đổ! Đáng buồn! Tất cả những người Trịnh tin cẩn lại là người của Việt Nam gài vào. Trịnh đã mắc bẫy. Tất cả đã sa lưới trước ngày Quân giải phóng tiến công một tuần. Thất bại đó Trịnh đã buồn phiền, toan uống thuốc độc tự vẫn. Nên vùng H'mông này, vùng biên giới hiểm trở này đối với chúng ta (Trung Quốc) là vùng trắng, vùng biên giới trắng. Không thể dựng được một cờ người H'mông, người Dao này. Không có lực lượng trong tay. Không có người tin cẩn. Mặc dù ta có một số vũ khí ngầm và có những vùng phỉ cũ. Điều chua cay đó còn nóng hôi hổi, còn như bày ra trước mắt Vương. Bắc Kinh phái Vương tới đây giao cho Vương làm chủ trò thay Trịnh Bảo Ngọc. Giờ đây, mọi việc như nhắc Vương phải thận trọng, nhắc Vương phải thẩm tra chu đáo từng người ở đất Việt Nam sang. Bởi bên ấy là một cõi đất dễ nhìn thấy nhưng khó biết rõ!


-Anh bạn-Vương đến vỗ vai Vần-anh bạn mới, tổ quốc vĩ đại khen các anh, cảm ơn các anh đã cứu sống được một người con-ngừng một tý Vương nói tiếp-Anh có hiểu gì về cuộc Quân giải phóng trừng phạt Việt Nam, dạy cho bọn phản bội một bài học không? Vần xoa tay lên nòng khẩu súng AK. Anh vuốt những tua len đỏ buộc ở quai súng. Giọng anh ngập ngừng.

-Thưa Vương đồn trưởng, Quân giải phóng của ta sang thu súng về. Quân giải phóng muốn cho người H'mông, người Dao, người Dáy được tự do ạ!

-Ừ, anh thấy Quân giải phóng đối với người Việt Nam có tốt không?

-Thưa Vương đồn trưởng, những người tôi gặp thì… thì tốt ạ.

-Anh có muốn người Dao của anh ở bên đất Việt Nam được sung sướng như người bên tổ quốc Trung Hoa này không?

-Thưa Vương đồn trưởng. Đời người Dao khổ lắm từng ăn cơm qua nước vo, ăn canh qua nước rửa, muốn cho sung sướng, muốn cho xóm bản cùng sung sướng đó là điều người Dao chúng tôi mong muốn mà không biết làm sao cho được.

-Quân giải phóng Trung Quốc sẽ giúp anh, sẽ giúp người dao của anh đạt được điều đó!


Vương ngồi xích lại gần Vần, Vương hỏi riêng Vần về một số điều. Hắn hỏi lộn xộn các câu hỏi gài vào nhau như người nó chuyện làm quen với nhau, nhưng cốt để xem điều đó có khớp với Mã đã nói với hắn về người Dao này không. Vần bình tĩnh. Anh chậm rãi lắng nghe. Anh trả lời rành rọt. Anh nói với Mã những gì anh nhớ lắm. Giờ đây anh nói với Vương đúng như thế. Anh trả lời khớp những câu: Anh có làm dân quân không? Anh bắn đạn thật mấy lần rồi? Ăn chia trong hợp tác xã ra sao? Anh đánh bạn với những người nào? Anh có hay về huyện không? Nếu về thì vào những đâu?… Những điều sơ đẳng đó Vần đã chuẩn bị. Anh nói trơn tru, anh nói có lý, có lối, có tình.

Vương bắt tay Vần, Vương mời Vần hút thuốc lá.

Lớp học cấp tốc cho cán bộ chủ trì của khu tự trị được mở trong mấy ngày. Học viên có hai mươi người chẵn. Vần và Dín nhớ kỹ tên, nhìn rõ mặt từng người, để biết chúng ở bản nào, đã nhận chức vụ gì. Mấy ngày đó Vương, Mã thay nhau nhồi nhét cho hai mươi người một mớ “lý luận cơ bản”.


Buổi tối lạnh lẽo. Sương muối đầu năm phủ trắng núi đồi vùng Xín Tiển. Bữa đại tiệc bày ra nào ngỗng quay, gà tần, chim rán, nào rượu Mao Đài. Rồi quà cáp từ Bắc Kinh chuyển tới, bày ra. Mỗi người nhận một bó truyền đơn, một cái đài Xiêng Mao để nghe tiếng nói của tổ quốc; một gói quà tổ quốc biếu gia đình vợ con, bố mẹ; chiếc bút máy Kim Tinh, mỳ chính, diêm, thuốc chữa bệnh, pin đèn, áo quần, vải tốt… Vương Thiệu Khuân chúc tựng thắm thiết, đặt hy vọng vô biên. Mã Diu Nần nhắc nhở, chào mừng, bắt tay ôm hôn từng đứa… Rồi chiếc xe bịt kín mui chở tất cả sang đất Việt Nam để chúng tản về các bản thực hiện kế hoạch cấp tốc.


Chiếc xe dừng lại đầu bản Phùng. Đó là nơi cuối cùng của một đơn vị quân Trung Quốc đóng. Tất cả xuống xe ngồi nghỉ để toả về các bản. Vần kéo Dín đi xa đám đông. Hai người đứng lại sau một tảng đá. Vần hỏi Dín:

-Có bao nhiêu đạn?

-200 viên và 4 quả lựu đạn.

-Được rồi! Anh nghe lời tôi, ta phải làm ngay. Bọn này là rắn độc. Ta phải thịt chúng đi. Để chúng bò được về các bản thì bà con ta còn phải chết, cán bộ ta còn chết vì tay chúng.

-Ừ!

-Ta quay lại. Tôi ném hai quả. Anh ném hai quả vào chỗ chúng ngồi. Anh nhớ rút chốt thật mạnh rồi hãy ném nhé.


Vần và Dín rút lựu đạn, lên đạn rồi hai người đi len lén tới. Cả bọn 18 đứa nằm, ngồi lổm ngổm. Vì chúng ních no rượu Mao Đài và cơm thịt trong bữa tiệc chúng say tuý luý. Có đứa đã nôn mửa ra cả xe. Bây giờ chúng mệt. Nhiều đứa ho khù khụ. Duy chỉ có tên Pò Xiềng đã ôm bụng lê về, vì bản hắn ở gần đó. Bỗng 4 quả lựu đạn nổ giữa đám đông, Vần kéo hết cả băng AK, Dín bắn cả băng AK. Tiếng nổ ran núi. Chúng kêu, chúng khóc như tiếng thú bị thương. Vần kéo Dín chạy nhanh vào khu rừng tối. Vần và Dín không về bản Hương Quế. Hai anh chạy qua đồi cỏ phao, cỏ xẹ rồi đi qua khu rừng cây lê đến bản Cao.

[ptlinh]

Đồng chí chỉ huy trưởng khu biên phòng tươi cười bắt chặt tay hai anh. Cả ba người cúi xuống tấm bản đồ khu biên phòng trải rộng trên sàn nứa. Tóc đồng chí chỉ huy đã có sợi bạc. Ánh đèn đêm hắt lên làm cho nét mặt đồng chí thêm khắc khổ. Những đường nhăn sâu thêm. Đồng chí chỉ huy trưởng Sơn mấy hôm nay già đi nhiều. Anh già đi trước tuổi của anh… Ngót hai mươi lăm năm nay, Sơn gắn bó với nhiều vùng biên giới hiểm trở. Anh đã hiểu những thời kỳ biên giới còn hữu nghị “Hảo”, “Hảo” ngoài miệng, biên giới chiến tranh lạnh. Và giờ đây biên giới thực sự trở thành thù địch quyết liệt như thế này. Anh từ một chiến sĩ trinh sát của đội trinh sát biên phòng trở thành một chỉ huy trưởng khu biên phòng; nên anh thông cảm với mọi việc làm của chiến sĩ. Anh hiểu chiến sĩ đến nỗi nhìn gương mặt của chiến sĩ anh có thể đoán được tấm lòng và việc làm của họ ra sao. Anh lắng nghe Tẩn Quang Vần báo cáo. Anh nghe Dín, người dân quân H'mông báo cáo. Sự lắng nghe say sưa và chăm chú của anh đã nói lên lòng tôn trọng và sự tin tưởng của anh đối với các chiến sĩ. Thái độ đó của anh của người chỉ huy trưởng đã làm cho Vần, cho Dín ấm lòng, thân thiết, ở gần Sơn, có nhiều đêm Dín và Vần được nghe Sơn kể truyện “Thần rú bể”, chuyện kể ở nơi có nước mặn làm ra hạt muối trắng thơm, chuyện, “Người thợ mộc tài hoa”, chuyện ”Viên ngọc ếch”… Riêng Dín, Dín thích nhất, thuộc nhất là chuyện “Sự tích núi Bù Hôm”. Nó cũng gần giống như truyện của người H'mông bản Hương Quế.


… Xưa, trên một ngọn núi cao phía Bắc có con hổ dữ, hổ đã ăn thịt nhiều người nên đã thành tinh. Nó biết tiếng người. Nó biết hóa thành một thằng lùn, trọc đầu, bụng to, xệ má, rụt cổ… Người trong vùng đến làm rẫy quanh núi đều phải sợ. Họ phải dựng chòi cao canh ngô, canh lúa. Xung quanh chòi có hàng rào tre vạc nhọn. Hổ không làm gì được, bèn tìm cách lừa để bắt người. Đêm khuya, hổ thường hoá thành thằng lùn đầu trọc đứng ngoài hàng rào, giả giọng người quen gọi: “Anh ơi, con anh ốm, vợ anh nhờ tôi đến gọi. Anh phải về mau”. Nghe tiếng gọi, người trên chòi hốt hoảng xuống. Khi họ ra khỏi hàng rào, hổ vồ, tha về rừng ăn thịt. Mỗi người hổ bịa ra một cớ để gọi đánh lừa. Năm ấy, giữa mùa rẫy chín, anh thợ săn đi lên chòi canh. Vợ anh nắm áo, bảo: “Em sắp chuyển đẻ, hay anh ở nhà đêm nay”. Thế nhưng, nếu vắng người canh rẫy thì con nai, con lợn phá hết lúa chín. Người chồng phải đi. Anh dặn vợ: “Nếu đêm nay chuyển đẻ thì em nhờ người lên gọi anh về”. Tinh hổ nghe được chuyện đó. Đêm ấy, anh thợ săn đang trằn trọc lo lắng về việc vợ sắp sinh thì có tiếng người quen gọi: “Anh ơi, chị ấy sắp đẻ rồi, anh về ngay, anh à”. Anh thợ săn thắp đuốc soi ra. Anh nhìn thấy một người lùn, đầu trọc lóc, hai má xệ như má lợn xề. Nhưng sao người ấy lại thắp những hai ngọn đuốc và lửa đuốc sao lại xanh lè thế kia. Kinh nghiệm người đi săn nhắc bảo anh đề phòng. Anh mang súng xuống thang chòi. Khi ra khỏi bờ rào, anh đã nhận ra người lùn ấy đã hoá thành con hổ thu mình lại chực chồm lên vồ mồi. Anh hoa đuốc, xông tới dụi thẳng vào mắt nó. Con hổ hốt hoảng gầm lên rồi bỏ chạy về núi cao sương lạnh phía Bắc. Từ đó người bản ấy gọi núi đó là “núi Bù Hôm”, (tiếng địa phương là “núi Lừa Dối”). Kể đến đó, Sơn vỗ vai Dín, anh nói thêm rằng: Giờ đây, những tên giặc phía Bắc lại tràn tới. Chúng cũng giống như những con hổ dữ hóa thành bầy giặc đầu trọc. Những lời nó nói ngon ngọt, đều là những lời phỉnh nịnh, lừa dối cả, cũng như lời con hổ dữ giả tiếng người thôi. Nó cũng ở núi “Lừa Dối” phía Bắc tràn xuống. Ta phải nhắc nhau đừng có mắc mưu nó, xem nó như tinh con dữ. Con trai H'mông ta “đẻ bên cửa bếp, chết trên cửa trời”, ta phải cảnh giác, phải giỏi như người đi săn canh nương kia mới được Dín ạ!”. Đối với Tẩn Quang Vần, đây là lần xuất trận đầu tiên của anh, một chiến sĩ trinh sát người dân tộc Dao. Một chiến sĩ mà trên cánh tay còn xăm năm đầu con hổ bằng chàm, giống tờ giấy tổ tiên anh đã vẽ đặt trên bàn thờ ở nhà. Ngày nhập ngũ, Vần còn mang theo cái nỏ, mang theo cái bẫy chim. Giờ rỗi là Vần ra núi tìm chon chim công phấn để bắn (chim lông xanh đầu đỏ, ăn quả đa, khoét cây mục làm tổ). Ngày ở nhà, Vần đã biết đắp lò, đốt than và tìm cuốc cùn, dao gẫy rèn bẫy kẹp có vòng răng cưa, Vần đặt bẫy ở đầu bản để bắt báo về ăn lợn, ăn chó, bắt con gấu về trộm tổ mật ong, bắt con nai ra phá mùa lúa chín, Vần biết đẽo gỗ sến vàng, xẻ gỗ lim đỏ để làm bẫy sập bắt con nhím, con chồn, Vần biết uốn thanh tre già làm bẫy bắt con sóc, bắt con chim cứ cư, bắt con chim chớ chúa. Vần đánh bẫy tài, cần bãy nhậy, dây bẫy bện bằng da trâu vừa bền vừa chắc. Vần vào loại giỏi nhất trong bọn con trai ở bản Nhung. Có lần Vần đã đánh bẫy bắt được hổ vằn. Con hổ phải treo cổ lủng lẳng suốt một ngày cho dân bản kéo đến xem. Ấy là lần bản Nhưng có một con hổ đói về bắt bò trong chuồng, bắt người trên rẫy. Một hôm hổ vào vồ con bé con của một nhà ở đầu bản mang vào rừng ăn. Vần đi tìm rồi vác đầu bé về. Vần làm bẫy bên khóm tre gai và đặt cái đầu con bé lên. Bẫy Vần làm là một cây tre già uốn cong ngọn xuống. Một sợi dây da trâu buộc thành thòng lọng gài quanh cái đầu con bé. Đêm hổ tìm về. Hổ vồ đầu bé. Cần gài bật. Cây tre bật lên. Đầu con hổ treo trong thòng lọng và nó bị treo lủng lẳng trên khóm tre. Càng gầm gào, giãy giụa, con hổ càng kẹp vào trong những lớp gai nhọn ken dầy… Vần được tuyển chọn đi học nghề nghiệp. Vần được bộ đội biên phòng trang bị cho tri thức, cho kỹ thuật. Rồi anh được về bảo vệ vùng biên giới, vùng làng bản của người Dao. Anh say sưa hơn cả việc cầm cái nỏ đi bắn chim, làm cái bẫy để bắt hổ. Đây là lần xuất trận đầu tiên của anh. Lần đầu tiên anh gài một cái bẫy lớn: cái bẫy để diệt kẻ thù. Vần báo cáo tỉ mỉ. Anh chỉ những điểm mà anh nói lên tấm bản đồ. Đồng chí chỉ huy nghe anh, rồi cũng như thói quen làm việc với cấp dưới, với những người mà anh khẳng định rằng họ có thực tế nhiều hơn, họ biết nhiều chi tiết sống mà cương vị anh không thể biết hết được. Anh còn cần học các chiến sĩ của anh ở điều ấy. Anh hỏi Vần: “Đồng chí đề xuất một kế hoạch đánh địch đi”. Vần nhìn đồng chí chỉ huy, anh nói gãy gọn những điều theo ý anh. Sơn cười, anh tỏ ý khen Vần. Anh nhắc lại nho nhỏ những ý kiến của người chiến sĩ trinh sát. Đôi mắt anh nhìn mơ hồ ra bóng đêm. Cái nhìn đầy suy nghĩ: Phải tìm cho ra những nơi địch giấu vũ khí như ở hang Leng và ở nghĩa địa, phải hiểu thêm về Lù Văn Đức vì đó là một đầu mối mới; cần xác minh ngay tên giấu mặt ở nhà khách đồn Xín Tiển, hình như hắn là cán bộ của ta chạy sang; lần đầu tiên chính mồm kẻ địch nói có máy truyền tin của chúng ở trong cánh rừng. Ta phải suy nghĩ điều này. Phải diệt ngay những tên mà địch định dựng lên làm chủ tịch, phó chủ tịch bản để phá vỡ tổ chức địch nhen nhóm.

[ptlinh]

Sơn nhìn Vần. Cái nhìn của anh như có hàm ý, những chiến sĩ người dân tộc của chúng ta cần cù, thật thà lắm, tận tuỵ lắm. Một khi được trang bị trí thức, nghề nghiệp chu đáo thì họ sẽ làm được những việc phi thường. Đáng quý lắm!

-Những ngày các đồng chí sang bên ấy, bác Xín đã đến gặp tôi. Bác đã nói rõ một số điểm về những hoạt động của địch. Giờ đây qua báo cáo của các đồng chí tôi càng biết rõ hơn-Sơn nói với Vần-tôi chấp nhận ý kiến hay của đồng chí đề xuất và bổ sung ngay vào kế hoạch đánh địch của chúng ta. Riêng ý kiến diệt bọn ác ôn thì ta phải tiến hành ngay lập tức. Nhưng phải xem chúng còn sống sót những tên nào. Đứa nào ta nên diệt. Đứa nào ta nên để bọn chúng diệt lẫn nhau. Đứa nào ta “đơm lại”. Ta phải cân nhắc kỹ. Còn tên Lù Văn Đức thì ta đã biết rồi. Tôi nói rõ tên này để hai đồng chí biết.


Sơn vặn ngọn đèn to thêm. Anh rót thêm nước chè xanh cho hai người uống. Giọng anh chậm rãi. Anh kể về tên bù nhìn này. Hắn là người H'mông, họ Lù. Năm nay hắn dã 65 tuổi. Hắn từng làm phó tỉnh trưởng Lào Cai cũ. Giặc Pháp thất bại. Đức chạy sang Pháp. Năm 1954 Mỹ đưa hắn về nuôi. Và cuối năm ngoái ngày Đặng Tiểu Bình đi Mỹ, Đặng đã rước hắn về, hiện Lù Văn Đức ở bên Mã Quan. Đức đã nhắn họ Lù trong dịp tết này sang Xeo Pả Chư gặp hắn. Hắn đã dò hỏi trong họ hàng, con cháu của tên trùm phỉ Chấu Quang Lồ để móc nối. Ta đã bắt được một số người H'mông họ Lù lén lút vượt biên giới sang gặp hắn. Hắn đã hứa có lương thực, có quần áo, có vũ khí đang để bên kia biên giới. Hắn chỉ thị cho người H'mông họ Lù phải giúp quân Trung Quốc khi chúng tiến sang. Bọn phản động Trung Quốc đang định dựng xác ma này dậy để làm bù nhìn ở vùng tự trị này đây.


Sơn cười. Ngọn gió đêm rung sàn nứa. Bếp lửa của ông già người Tày bùng lên, sáng rực. Giọng Sơn vui:

-Tên Lù Văn Đức làm được đến chức phó tỉnh trưởng bù nhìn là như thế này đây các cậu à. Hắn đã làm một việc nổi tiếng vùng Lào Cai này là treo lên vách nhà một bức ảnh. Bức ảnh chỉ có mỗi một bàn chân đi ủng (!). Chỉ nhờ có việc đó mà hắn được khâm sứ Pháp cất nhắc từ chức cai quản một châu H'mông lên phó tỉnh trưởng. Vốn khi làm thống lý vùng H'mông, hắn rất thích chụp ảnh. Rồi hắn tập chụp ảnh. Hắn đưa 12 con ngựa, một ống thuốc phiện đầy xuống chợ đổi lấy một cái máy ảnh tồng tộc về. Hắn tập chụp, tập làm ảnh với ý định bắt hết con gái H'mông đẹp về nhà để chụp. Rồi cái thằng quan Tây về thăm vùng H'mông, hắn hí hửng chạy ngược, chạy xuôi. Hắn quỳ bò, nằm sấp, nằm nghiêng để chụp. Hắn bấm tý tách liên hồi. Hắn chụp thằng giặc cưỡi ngựa, chụp thằng giặc uống rượu, chụp thằng giặc tập thổi kèn, ý éo ve vãn con gái H'mông. Gần một lù cở phim, hắn đưa ra Lao Cai thuê một người thợ ảnh in tráng. Nhưng ôi thôi, cả đống phim đó chỉ được mỗi một kiểu: cái chân thằng Tây đi ủng từ đầu gối trở xuống. Cái chân ấy đang dẫm nát nương xèo ra hoa đẹp của người H'mông. Lù Văn Đức bảo ông thợ phóng to cái ảnh đó lên rồi đem treo giữa nhà. Với việc làm đó, tên khâm sứ gật gũ và Lù Văn Đức được nhận ngay chức phó tỉnh trưởng bù nhìn. Con đường công danh của vị bù nhìn là như thế đó.

Vần cười, Dín cười rung rinh cả sàn nữa.


… Tám đứa chết tại chỗ. Chúng nằm gục trên vũng máu. Bốn đứa bị thương. Thăngc Châu Xéo Mìn và thằng Xần Khái sống sót. Mìn chạy về nhà, hai ngày sau chưa lại hồn. Mìn không dám ló mặt ra khỏi cửa. Hắn cũng không biết vì sao, không biết từ đâu đạn lại dội vào chỗ bọn hắn ngồi. Hắn chỉ nghĩ là lọt vào ổ phục kích của dân quân. Chập choạng chiều thứ ba, một toán lính Trung Quốc kéo đến nhà hắn. Bọn lính bàn với hắn việc ngày mai sẽ tập trung dân bản H'mông lại. Chúng sẽ tổ chức lễ nhận quà của Bắc Kinh gửi sang. Chúng sẽ chia diêm, đá lửa, thuốc lấy ở cửa hàng mậu dịch huyện cho dân. Chúng sẽ bắt dân bản H'mông xếp thành hai hàng bên đường rồi vẫy áo, vẫy khăn mừng quân Trung Quốc sang giải phóng (!) Ngày ấy sẽ có đoàn quay phim đến ghi nhận hình ảnh hữu nghị đó đưa về Bắc Kinh. Cùng ngày đó, chủ tịch lâm thời bản H'mông Châu Xéo Mìn sẽ trịnh trọng ra mắt. Mìn sẽ nói làm cảm ơn quân Trung Quốc! Mìn sẽ nói Trung Hoa là tổ quốc vĩ đại của người H'mông! Mìn sai vợ con mổ gà mái hoa, nấu xôi nếp cẩm cho bọn lính Trung Quốc ăn. Chúng hỉ hả ăn uống. Chúng cười nhí nhố như bầy khoái, bầy ong hút nguỵ trong vườn hoa xèo. Nghe lời bọn lính Trung Quốc nói, nghe việc bọn chúng bàn, Mìn thấy sướng lắm. Mìn không ngờ cuộc đời hắn, cuộc đời bị tù đầy tưởng như con cá không quẫy khỏi bùn, không nhảy khỏi nước, như con châu chấu dế mèn núp trong cỏ ngải lại có được bước rạng mặt, nở mày này. Mình hình dung lại, ngày mai trướ dân xóm bản thằng Mìn này, thằng từng bị bọn Kinh bắt giam, từng bị đuổi khỏi Đảng, từng bị truất chức cán bộ sẽ đứng lên trước mọi người. Mìn sẽ nói cho mười phương, tám hướng biết. Quân giải phóng vĩ đại đã sang cứu người H'mông. Người H'mông sẽ giết chết bọn Kinh, sẽ giét chết hết bọn theo người Kinh. Người H'mông như con lợn đã thức giấc phải biết mài nanh, như con gà đã thức giấc phải biết vỗ cánh. Núi H'mông này chỉ có quả pừ xeng nở (quả nhỏ có mùi thơm như hạt tiêu, người H'mông làm thuốc chữa đau bụng) không thể có hạt tiêu mọc được. Châu Xéo Mìn tự kích động mình. Mặt hắn nóng bừng bừng. Hắn co chân đập tay xuống giường. Hắn cứ tưởng như đang đứng nói trước dân bản. Sáng sớm hắn nốc rượu rồi vác súng đi ra, Mìn định đến từng nhà trong bản. Hắn ra đến cửa bỗng một tiếng nổ vang lên rung đất núi, rung bản H'mông. Châu Xéo Mìn bị cụt hai chân. Hắn nằm chết gục trong vũng máu.

[ptlinh]

Tẩn Quang Vần, Ma Quang Dín mang súng, đi bít tất chỉnh tề. Vần buộc lại cái tua len đỏ ở quai súng mình xoè ra để nom hơn. Rồi anh kéo cổ đôi bít tất trắng ở chân Dìn lên cao hơn, cho đúng với ám hiệu. Hai anh chạy nhanh về phía Mường. Nơi đó Mã đoàn trưởng ở. Nói đó bọn lính Trung Quốc đóng. Nơi đó xe cộ, lừa ngựa, lính pháo, lính bộ, dân binh của giặc đi lại nhan nhản trên quãng đường Hữu Nghị. Những tên lính ở trạm gác, ở trạm kiểm soát nhìn quai súng, nhìn cổ bít tất hai người, chúng gật đầu để các anh đi. Đến nơi. Mã đoàn trưởng đưa ngay hai anh vào phòng làm việc của hắn. Đó là phòng quản lý của trại nuôi lợn của một nông trường chúng chiếm làm chỗ đóng quân. Tẩn Quang Vần hớt hải nói với Mã Diu Nần:

-Thưa Mã đoàn trưởng, hỏng hết rồi, chết hết rồi. Lớp học về chưa đến bản đã bị bắn chết mất tám người. Ông chủ tịch Châu Xéo Mìn cũng bị chết tại nhà. Ông chết sáng nay vì mìn gài trước cửa.

Mặt Mã thâm bầm. Hai mắt him của hắn bỗng rực lên những tia căm uất, man dại. Đôi lông mày chổi xể của Mã nhíu lại.

-Vì sao. Anh có hiểu vì sao người của ta lại chết nhiều thế không?

-Thưa Mã đoàn trưởng, chúng tôi đoán là Pò Xiềng đã làm phản. Pò Xiềng là người của Việt Nam gài vào. Bởi tối ấy tất cả chúng tôi ngồi nghỉ thì một mình Pò Xiềng ra về. Sau đó một lúc, chúng tôi bị bắn. Có lẽ Pò Xiềng đã báo cho bộ đội Việt Nam đến. May lắm, lúc đó chúng tôi đang ngồi nghe tiếng nói của tổ quốc với Chấu chủ tịch nên thoát. Rồi sáng nay Chấu chủ tịch bị giết. Chúng tôi đoán chỉ có Pò Xiềng giết.


Mã Diu Nần ngồi im. Mặt Mã vẫn xám ngoét. Mắt hắn nhìn ra xa. Nhưng kỳ thực hắn không trông thấy gì hết. Núi rừng biên giới Việt Nam mờ nhoà loang loáng trước tầm mắt hắn. Hắn đang nghĩ đến tên Pò Xiềng. Hắn đang nghĩ đến tên người Dáy mà hắn rất tin cẩn. Chính hắn đã đề nghị với Vương Thiệu Khuân chọn Xiềng làm phó chủ tịch lâm thời. Pò Xiềng đã đón và dẫn đường cho quân đoàn 50 tiến sang. Nên lính của quân đoàn đã tránh được những bãi mìn dày đặc của Việt Nam gài. Xiềng đã dẫn một mũi lính sơn cước luồn theo đường núi, vòng phía sau thị trấn đánh trúng vào các trận địa hoả lực của bộ đội Việt Nam. Xiềng làm xã đội của bản Dáy. Xiềng đã nộp danh sách dân quân bản Dáy giữ súng và kêu gọi họ nộp súng cho Quân giải phóng. Xiềng đã vào xí nghiệp gạch bên sông bắt trâu, bắt lợn giao cho hậu cần quân đoàn 50. Xiềng đã được chính tay Mã cấp cho cái giấy đặc biệt màu vàng để tự do đi lại trong các vùng quân Trung Quốc lưu đóng.


Thế mà tên người Dáy này lại phản bội ta. Quả là lời Vương nói đúng: “Mảnh đất và con người ở đây dễ nhìn thấy nhưng khó hiểu nổi!”.

Mã quay sang hỏi Vần, hỏi Dín:

-Các anh có chắc rằng Pò Xiềng làm phản không?

-Thưa Mã đoàn trưởng, người H'mông chúng tôi có câu, áo rách thì dễ nhìn thấy, còn lòng người tốt xấu thì khó lắm. Khi gặp cơn gió xoáy, gặp cơn gió buốt mới hiểu nổi mà. Vợ con Pò Xiềng đã chạy hết vào rừng rồi. Chúng đi với bộ đội Việt Nam mà. Chỉ có Xiềng ở lại thôi. Chính nó làm phản thôi.

-Thưa Mã đoàn trưởng, nếu còn Pò Xiềng thì chúng tôi đây và những người của chúng ta khó an toàn. Lo lắm mà. Không vững bụng chút nào cả mà!

Mã Diu Nần vẫn ngồi im. Mã gật đầu nhè nhẹ. Đôi mắt him của Mã hấp háy. Vẻ tàn bạo lộ rõ trong ánh mắt xám chì của hắn. Một quyết định gì đến với hắn. Hắn nhả ra mấy tiếng ầm ừ:

-Nhầm còn hơn sót. Vùng Dáy này còn có thể chọn được nhiều người.


Chiều hôm đó, một toán lính Trung Quốc sục vào bản Dáy. Chúng vào thẳng nhà Pò Xiềng. Nhiều đứa vò mũ lưỡi trai bỏ túi. Chúng để lộ cái đầu trọc lóc, gáy nhẵn thín. Chúng không nói không rằng. Mặt đứa nào cũng lầm lầm như hòn sỏi lót lối đi. Pò Xiềng đang say rượu nằm khật khừ trên giường tre. Hai tên lính xô tới. Chúng xốc nách Xiềng dậy. Chúng lôi tuột Xiềng ra sân. Chúng thi nhau bắn nát người Xiềng, rồi chúng chầm lửa đốt nhà Xiềng, đốt luôn xác Xiềng. Mùi khét lẹt, tanh lợm theo gió bắc loang ra khắp bản. Cả bản Dáy kinh hồn. Chúng đúng là đá sỏi, chúng không phải đá vách như mồm chúng nói với dân đâu mà (đá vách ở trên cao sạch, đá sỏi ở lối đi lấm bẩn. ý nói rằng lính Trung Quốc bần tiện, tàn ác lắm).


Đêm ấy, một đêm cuối tháng hai, trăng mới ló đỏ như mật mía canh. Gió rét. Sương muối đậu trắng ngọn mai. Bà con bản Dáy dắt díu nhưu đuổi cả đàn ngựa thồ, đàn trâu kéo chạy về phía bản Vi, phía phòng tuyến của bộ đội ta.

[ptlinh]

Hạt giong độc này mầm

Hoàng hôn tàn. Trời mù loãng. Gió lạnh. Con nai “giác” vội vã ngoài đồi. Con hươu kêu “loong roong” hoảng hốt trong rừng măng, bởi súng đạn đã xua chúng đi. Chúng thèm lắm. Chúng nhớ rừng măng. Nhưng chúng phải bỏ mùa măng sớm ngọt ngào này.


Mã Diu Nần hấp tấp đi xuống bản Củi Pao Pin. Da mặt bì bì của mã thâm bầm như đá núi phủ rêu lạnh. Dáng đi lòng khòng của Mã dốc xuống gẫy gập như sắp bổ nhào xuống. Mã uất ức. Mã đau đớn. Bởi những hạt giống Mã vừa mới ươm ra đã bị vặt cắt rễ. Mã sắp mất hết tất cả. Một sự lặp lại, lặp lại trăm phần trắm! Vết xe của người đồng nghiệp họ Trịnh đã đổ này Mã sắp lăn xuống theo. Mã đưa bàn tay lên bấm từng đốt. Mồm hắm lẩm nhẩm; Châu Xéo Mìn, con chủ bài trong ván cờ, chết; Pò Xiềng phản trắc, chết; 8 đứa nữa đã chết, Xần Khái sống sót lo sợ xin chạy sang biên giới. Mấy thằng nữa què cụt, đui mù đang nằm ở trại cấp cứu của quân đoàn 50. Biết bao giờ chúng mới làm được việc. Thế là hết. Trong tay mình đây, Mà nắm bàn tay lại. Trời đầu năm sương muối giá lạnh, ngón tay hắn cứng không sao co lại được. Vùng địa bàn này Mã chỉ còn có ông già H'mông với hai thanh niên có thể tin được. Mã chép miệng cay đắng: phải nắm chắc lại, phải coi như ta đã cài cắm được một cơ sở! Ta sẽ báo với Vườn đồng chí. Ừ, ta sẽ tìm cách cấy thêm người.


Mã Diu Nần gặp ông Xín, Mã gặp Dín, gặp Vần đều ở trong nhà ông Xín. Mã cho lính sơn cước bủa vây ngoài rừng, lính quân đoàn vây quanh bản. Ông Xín mời Mã ngồi vài cái ghế cao nhất, đẹp nhất ở phía bên trong bếp. Ghế đó chỉ dành riêng cho chủ nhà ngồi. Cái lý của người H'mông đã dạy thế. Mã biết rõ điều đó. Giờ đây ông già H'mông nhường cái ghế đó cho Mã. Mã đã hiểu rõ rằng ông Xín kính trọng Mã lắm mới có việc làm ấy. Mã mời ông Xín hút thuốc. Ông Xín mời Mã uống bát rượu H'mông. Thấy Mã nhìn bát rượu, ông Xín san đôi uống để Mã yên lòng. Sự thân ái chan hoà, ấm cúng lan toả bên bếp lửa. Mã nói với ba người. Giọng Mã trầm đượm vẻ buồn. Có lúc tiếng nói của Mã chỉ lọt ra giữa hai hàm răng sít. Có lúc cặp lông mày chổi xể của Mã nhíu lại. Khuôn mặt lưỡi cày của Mã càng quắt nhọn thêm.

-Đại quân của Trung Hoa vĩ đại sẽ rút về. Bởi đã đạt được mục tiêu quan trọng trong cuộc phản công tự vệ này. Đại quân đã trừng trị đích đáng tập đoàn phản bội ở Việt Nam, đã dạy cho tiểu bá khu vực một bài học, đã cho chúng biết thế nào quốc uy, là quân uy của một nghìn triệu người nước Trung Hoa vĩ đại. Mã nuốt nước bọt rồi nói tiếp. Cái cổ cò của Mã, các ngấn xương cứ trồi lên trật xuống theo từng tiếng nói-đạo quân của ta rút về trên đường biên giới và sẽ giành quyền bất cứ lúc nào cũng lại dạy cho tiểu bá Việt Nam một bài học nữa. Nghĩa là Quân giải phóng sẽ tiến sáng một ngày không xa. Ông Xín và hai anh là hạt giống đỏ rất quý của tổ quốc vĩ đại ươm lại đây…


Mã nói với ông Xín, nói với hai người rằng tổ quốc Trung Hoã sẽ ghi công trạng cho họ: rằng sẽ có người sang đừa quà quí của tổ quốc cho họ; rằng họ sẽ trở thành một trạm đón khách của tổ quốc ở đây. Mã hứa hẹn, Mã giao ước, Mã qui định ám hiệt để đón những người sang liên lạc. Và để ba người có thể sang biên giới gặp Mã, gặp Vương Thiệu Khuân bất kỳ lúc nào, bằng đường rừng bí mật và bằng đường hợp pháp sang ăn chợ, mua hàng. Vì mã cho biết rồi đây cửa biên giới có thể sẽ mở lại. Tổ quốc vĩ đại có thể sẽ cho người Việt Nam sang mua bán, sang thăm viếng bà con. Nên việc đi lại để liên lạc càng dễ dàng. Mã bầy cho ông Xín và hai người các mánh khóe để che mắt bộ đội Việt Nam khi họ tiến vào bản. Mã mở xắc cốt đưa cho ông Xín tấm ảnh Bác Hồ và lá cờ đỏ sao vàng. Mã bảo ông Xín khi đại quân rút thì treo cờ và ảnh lên để đón bộ đội Việt Nam vào, viết khẩu hiệu lên vách đất để chào mừng bộ đội Việt Nam. Mã bảo bọn lính để lại cho ông Xín năm khẩu súng cũ và ít đạn để ông nộp cho bộ đội Việt Nam. Mã dặn ông Xín nói với bộ đội là cướp được của quân Trung Quốc và đem giấu trong núi. Mã nói thêm với ông Xín là Xần Khái muốn theo đại quân sang nhưng Mã không cho. Xần Khái phải ở lại, phải làm những việc Mã giao, phải giúp tổ quốc vĩ đại nhiều hơn. Đó là con đường sống của Xần Khái, Vần biết Mã nói việc của Xần Khái ra là để nhằm đe dọa Vần, khống chế Vần, buộc ba người phải làm việc cho Mã. Vần nhìn Mã với ánh mắt ái ngại. Anh nói ngập ngừng.

-Thưa, Mã đoàn trưởng, mong tổ quốc vĩ đại đừng bỏ rơi chúng tôi, đừng để cho người Dao, người H'mông, giọt máu của tổ quốc ở lại phải cầm dao đi lang thang vượt qua rừng cao, băng qua suối cuốn để tìm đất. Người Dao lại phải đưa hạt ớt đi rắc khắp các lũng núi để hàng năm đến đó xem nơi nào cây ớt mọc tốt, nhiều quả, hạt cay thì dân giắt díu nhau rời bản đến đó để làm nương.

Vần hạ thấp giọng, nói tiếp vẻ xúc động:

-Mã đoàn trưởng ơi! Chúng tôi sẽ làm theo lời Mã đoàn trưởng dặn. Việc làm nào có lợi cho tổ quốc Trung Hoa vĩ đại, thì chúng thôi không từ. Đó cũng là ơn đền ơn, nghĩa trả nghĩa cho tổ quốc.


Mã Diu Nần cảm kích lời nói của Vần. Mã lấp lánh đôi mắt him nhìn Vần. Mã bắt tay ba người thật chặt Mã rút túi ra trao cho ông Xín, cho Vần, cho Dín mỗi người một gói. Mã nói đó là quà của tổ quốc tặng ba người. Mã mong ba người lập công lớn. Ba người sẽ là cán bộ chủ chốt của vùng tự trị này. Ông Xín mở ra xem. Trong ba gói quà đó đều là thuốc phiện.

[ptlinh]

Một ngọn gó xoáy, ngọn gió buốt thổi đến bản H'mông Hoa Xư Pan. Chị Thào Xeo Pàng đã chết. Cháu gái năm tuổi con chị cũng chết theo. Cả bản H'mông Hoa Xư Pan (bản hoa đẹp đón nắng ban mai, có nước chảy trên bàn đá) khóc thương chị. Mới sáng qua chị còn đi tập bắn súng, đêm qua chị còn mang súng đi tuần khắp trên đồi dưới lũng với chị em dân quân. Thế mà sáng nay chị và đứa con gái của chị lăn đùng ra chết, sau khi mẹ con chị ăn mỳ mén với canh rau cải. Khi chồng chị, anh Voòng Kim Phù ở trên nương về thấy vậy, anh kêu khóc, anh gào thét. Dân bản H'mông chạy đến, các chiến sĩ biên phòng chạy đến, thì thấy mồm, mũi chị sùi bọt trắng ra như bọt xà phòng. Da thịt chị thâm bầm, mắt chị mở to trắng dã. Bụng chị cứng chương to. Cháu gái con chị Pàng cũng giống triệu chứng như mẹ. Nhưng cháu vật vã nhiều hơn. Váy áo cháu rách nát. Da thịt mặt mày chân tay cháu bị xây xát nhiều. Nhìn mẹ con chị Pàng, các cụ già bản H'mông Hoa Xư Pan đều đoán rằng mẹ con chị đã chết vì ngộ độc ngón vàng. Các cụ già liền đổ ngay chảo canh rau cải còn lại cho con lợn ăn. Ăn xong, con lợn lăn vật ra chết. Điều dự đoán được khẳng định. Các chiến sĩ biên phòng chưa theo bài thuốc công hiệu nhất của người H'mông là đốt lông dê rồi hoà lấy nước đổ vào miệng cho mẹ con chị, đẽo vỏ cay hồng giã nhỏ lọc nước cũng đổ vào miệng cho mẹ con chị. Nhưng không thể nào cứu được nữa. Mẹ con chị Pàng đã chết. Dân bản xót xa khóc thương chị. Các chiến sĩ biên phòng thương xót mẹ con chị.


Một câu hỏi đặt ra cho Sơn, chỉ huy trưởng khu biên phòng: “Vì sao mẹ con chị Pàng chết đột ngột? Ai đã hái lá ngón về nấu lẫn trong rau cho mẹ con chị ăn. Và chồng chị, anh Voòng Kim Phù là ai.Tại sao lúc ấy anh không có ở nhà. Cái chết của chị lên quan gì với những việc rắc rối liên tiếp xẩy ra trong vùng biên giới xung yếu này, nhất là sau khi quân Trung Quốc rút”. Chỉ huy trưởng Sơn, các chiến sĩ trinh sát biên phòng chắp nối các đầu mối lại, lọc tìm các sự liên quan trong các nguồn tin mới thu về. Và thử xem cái lõi, các câu chuyện đồn đại về Phù lâu nay. Ở vùng giáp với kẻ thù xảo quyệt này có khi cái tưởng là thật thì lại chính là giả; mà cái tưởng là giả trăm phần thì lại chính là thật. Như cái hoa của rừng H'mông này ấy mà. Chùm hoa kim ngân màu vàng, chùm hoa ngón cũng nở vàng. Hoa kim ngân là vị thuốc quý giải độc cho người. Còn chùm hoa ngón vàng thì giết người. Đến con ong, con khoái cũng không giám lấy nhuỵ, lấy phấn nó. Nhìn bề ngoài dễ nhầm thế đấy. Sônní với các chiến sĩ cái điều tâm huyết của anh 25 năm gắn bó với đất rừng biên giới này. Những mắt xích rời về Voòng Kim Phù được chiến sĩ trinh sát chắp nối lại thành một chuỗi. Ngày bọn người Hoa phản động dọa dẫm anh, bắt anh phải về nước, Phù đã từng nói với anh sẽ ở lại góp sức xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Phù xin sống mãi với bản H'mông này. Phù coi Việt Nam là tổ quốc thứ hai yêu quý nhất của anh. Phù sẵn sàng hiến dâng giòng máu của mình để bảo vệ đất nước Việt Nam. Ơn Việt Nam đối với anh to bằng núi, nghĩa Việt Nam đối với anh lớn bằng rừng. Phù phải ơn đền ơn, nghĩa trả nghĩa chứ! Phù được bản H'mông tin giao cho anh chỉ huy tiểu đội dân quân: giao cho anh giữ cây súng AK duy nhất trên cấp cho dân quân bản H'mông. Ngày Phù lên nương gác, đêm Phù đi tuần các ngả rừng. Kế hoạch gài mìn, đặt chông, rào các hẻm núi, các đường mòn là do Phù vạch. Phù rủ trai bản H'mông dựng lò rèn khoan nòng súng kíp, đúc thêm đạn, làm thêm chông. Phù nói với dân bản: Bọn cầm quyền ở Bắc Kinh đã đi theo đế quốc Mỹ rồi. Chúng không tốt nữa. Chúng đã làm sai ý của một nghìn triệu người Trung Quốc. Chúng phá bỏ thành quả cách mạng của Trung Quốc rồi, chúng đánh Việt Nam là xâm lược. Phù sẽ cùng nhân dân Việt Nam đánh lại chúng. Ở đây anh cũng đánh, nếu về nước. Phù sẽ nói với anh em, và con ở bên ấy biết rõ lòng tốt, biết rõ sự đúng đắn của nhân dân Việt Nam để chống lại bọn phản động. Bà con bản H'mông yêu mến Phù, tin Phù. Trong nhà Phù có ảnh Bác Hồ, có khẩu hiệu chống bọn bành trướng Trung Quốc xâm lược. Vợ anh là chị Pàng, là dân quân cũng làm nương, cũng đi tuần tra giữ bản. Rồi chiến công chói lọi của Phù vừa lập được. Ngày giáp tết vừa qua một mình Phù ở trên nương đã lập mưu bắt được một tên thám báo Trung Quốc vượt biên giới sang. Ta khai thác tên đó, đúng hắn là tên thám báo con thôi. Một tên tù do bọn công an Trung Quốc đánh sang. Hôm đó Phù đang thu ngô trên nương thì có người từ bờ sông lên hỏi anh và nhận anh là người Hoa, Phù nhận đưa nó về nhà cho ăn ở và giấu trong bản. Nhưng về đến nơi, vợ chồng anh đã cho hắn uống rượu say rồi trói lại, đưa lên nộp cho đồn biên phòng. Chính Sơn đã khai thác hỏi cung hắn. Hắn là một tên bị tù, bởi trộm cắp của công xã. Hắn bị kết án 7 năm tù ngồi. Bọn công an Trung Quốc đã lôi hắn từ trong tù ra, dạy cho hắn những mánh khóe lượm tin, rồi chúng đẩy hắn sang biên giới ta để thực hiện một giao kèo. Nếu hắn điều tra được ở vùng này có vũ khí pháo binh, có chuyên gia quân sự của Liên Xô thì về sẽ xoá án tù. Nhưng hắn vừa sang biên giới thì bị bắt. Chiến công đó của Voòng Kim Phù đã được cấp trên khen thưởng. Sự khen thưởng đầu tiên là giao cho anh giữ khẩu súng AK mới. Và anh từ tiểu đội trưởng dân quân được giữ chức xã đội trưởng thay cho một người Hoa giữ chức vụ đó đã về bên kia, Phù là thế đó, ai nỡ nghi anh là người xấu.

[ptlinh]

Mười tám năm trước đây, Voòng Kim Phù lúc đó mới 18 tuổi, Phù vượt biên giới sang Việt Nam cùng với hàng trăm người Hán. Phù đến khu biên phòng anh khai rằng, anh từ Côn Minh lặn lội đến vùng biên giới và chạy sang đây xin cư trú để tránh nạn đại loạn cách mạng văn hóa. Phù nói, anh đang bị truy bắt, Phù khóc. Ông già bản H'mông Hoa Xư Pan là bố co Pàng bây giờ nhìn thấy Phù trai trẻ, sức vóc như con nghé tơ. Ông cười thầm “con nghé tơ này rồi sẽ thành con trâu mộng mài sừng lở núi H'mông đây”. Ông đưa Phù về ở trong nhà. Ông quí Phù lắm. Bởi Phù vừa đẹp trai vừa khỏe mạnh. Mặt Phù tròn, da hồng tươi như màu da quả đùm đụm chín. Phù có đôi mắt nhỏ, sắc và lanh lợi. Cái sống mũi thẳng nom thông minh gần giống mũi của anh con trai H'mông. Phù biết làm nhiều việc. Phù vẽ hoa bằng sáp ong vào vải để cho Pàng nhuộm mầu. Phù làm xa cho Pàng quay lanh dệt váy. Phù mở lò rèn giúp ông rèn cuóc rèn dao. Phù rèn lại cho ông, cho người trong bản H'mông những con dao mua từ cửa hàng mậu dịch về. Phù rèn lại để dao sắc hơn, tôi lại cho thép dao già hơn. Phù rèn đẹp và tốt, lỗ chuôi dao tra cán vuông vắn, hai mé vòng cuốn mím chặt. Nên khi tra cán không phải chốt qua, dao chặt cây to cũng không bao giờ tuột. Đó là điều ông và cả bản H'mông này thích thú nhất. Phù lại có kỹ thuật mài dao mới lạ, là không đưa lưỡi dao chạy ngang mà cho chạy dọc theo phiến đá. Nên con dao Phù mài mỏng đều từ đầu mũi đến tận gần chuôi. Dao ánh lên nước thép xanh, dao dùng để cạo tóc, cạo râu đều được. Đối với người H'mông, con dao là dụng cụ vạn năng trong gia đình, là vũ khí, và còn tạo ra nhiều vũ khí khác nữa. Người H'mông càng quí con dao tốt thì càng yêu mến Phù, đùm bọc Phù.


Ông già H'mông yêu Phù như con. Cô gái đẹp nhất bản H'mông, đẹp như trăng mười rằm phải lòng Phù. Pàng đã nói với Phù: “Đám cây này chưa ai phát dọn rừng măng này chưa có ai coi. Anh là hút gió lành từ rừng nào thổi đến làm cho cây biết lay, làm cho lá biết lướt. Anh là giọt nước lành ở suối nào chảy về làm cho nồi xôi thơm, làm cho canh ngọt. Anh sẽ là sợi chỉ em sẽ là cái kim. Em thêu cho bản H'mông ta thêm bông hoa đẹp”. Phù thế thốt với Pàng: “Chém cây sợ cây khô, chém núi e núi lở, nói bằng lời sợ quên, cắt ngón tay cùng uống máu để nhớ”, lời Phù tỏ tình sao cứ xoắn bện trong lòng Pàng. Pàng càng thương Phù vì Phù có tài hoa vì Phù đẹp trai, cô còn thương Phù bơ vơ như cây măng không bụi tre che gió, như cây si xéng không có rễ bám đất rừng. Pàng càng thương Phù không biết Phù có biết người mẹ từng ăn một miếng phải nhả hai miếng để nuôi Phù khôn lớn nay ở đâu, có biết Phù bơ vơ không. Con trai các bản lấy núi đồi làm thang lên Hoa Xư Pan đều thẫn thờ như con ong hết mùa khoa. Bởi họ thấy Phù và Pàng đã gắn bó với nhau như nan trúc đan lóng đôi khó gỡ. Bản Hoa Xư Pan từ đó đêm tắt tiếng đàn môi tỏ tình, ngày tắt tiếng kèn lá lững lờ bên bờ suối gọi bạn. Đám con trai H'mông ghen tức với Phù đã nói với ông già H'mông “Đầu non, sinh lá chuối xoè, cuối non e có con hổ vằn trú ngụ đấy” (ý nói bản H'mông có cô con gái đẹp che ô như tàu lá chuối xoè nhưng có gái đẹp thì nguy lắm, bởi có người hiền đến có cả người ác đến theo). Ông già H'mông chỉ cười. Ông nhìn Phù: “Nhà lắm chống càng tốt, nhà lắm cột càng bền. Bản H'mông ta có thêm người tốt đến càng vui. Không biết con chim giàng tống đã báo tin lành cho ta từ lúc nào”.


Thế rồi ông già H'mông làm lễ cưới cho con gái. Ông không ăn thịt gà để tính xương gà chọn ngày. Ông chọn đúng ngày thần đất, thần nước về gặp nhau nghỉ ngơi mở tiệc ăn mừng sau một năm mệt nhọc (ngày cốc vụ 9-5 hàng năm). Ông bỏ hết tục lệ xưa của người h. Ông không mổ lợn, không cần có bốn ông mối, không cần tiếp học nhà xuân (họ nhà gái). Cả bản Hoa Xư Pan đến nhà ông vui chơi, tay vỗ chân nhảy hát vang núi vang rừng. Rồi ông và cả bản H'mông làm cho Pàng một nếp nhà bằng gỗ thông. Trên mái lợp vỏ thông, có lớp cỏ dầy. Ông rắc lên đó nắm hạt sâm để đến ngày ông có cháu ngoại, bó nó nhổ củ sâm hầm với con gà con cho mẹ nó ăn để có nhiều sữa cho con bú. Voòng Kim Phù và Thào Xep Pàng ở với nhau êm ấm. Xuống núi ăn phiên chợ hàng tuần, Phù nhường cho vợ cưỡi ngựa tía che dù xanh. Còn Phù thì nắm đuôi ngựa chạy theo, đúng tục con trai H'mông yêu chiều vợ. 12 năm nay, Phù vẫn giữ nếp sống như thế. Trước đây, hàng tháng Phù sang bên kia biên giới một vài lầng đúng phiên chợ. Phù mua vải, mua sắm đồ dùng trong nhà. Phù mua áo đẹp cho con, mua chỉ thêu, vòng tay cho vợ, Phù có một đám nưởng bìa rừng. Phù trồng ngô, trồng kiệu, trồng thảo quả. Ngày nào Phù cũng lên nương trông coi. Ở đó, Phù có một cái lán nhỏ kề bên cái hang đá kín đáo. Và ba năm gần đây, Phù tậu thêm một bầy trâu 10 con. Bầy trâu của Phù ăn tản tác các đồi cỏ dọc dải đồi sát đường biên giới, Phù mang súng AK đi tìm từng con. Phù gặp bộ đội, Phù đi qua các trận địa pháo, đi qua các điểm tựa của dân quân, của bộ đội biên phòng bố trí. Đến đâu, Phù cũng sà vào chuyện trò, Phù tự giới thiệu tên mình, kể chuyện mình bắt được tên thám báo. Các đơn vị đã được thông báo chiến công của Phù, nên khi nghe tên Phù, anh em càng quí, càng tin Phù. Các chiến sĩ bày đường cho Phù đi để tránh các bãi mìn đã gài, tránh chỗ các hẻm núi có chông có bẫy, tránh chỗ ta đặt súng lớn, tránh các kho đạn v.v… Và các chiến sĩ cũng dặn Phù cho trâu tránh xa các khu vực xét ra có nguy hiểm cho trâu. Trong những ngày Trung Quốc xâm lươc, vợ con Phù sơ tán với dân, Phù ở lại bám bản, bám nương chiến đấu. Giặc rút chạy bản H'mông bị chúng cướp phá, đốt cháy trụi. Phù từ trong rừng ra. Tay Phù cầm tấm ảnh Bác Hồ, lá cờ Đảng, lá cờ đỏ sao vàng trong tấm áo chàm, Phù nói như phân bua với dân bản H'mông: “Tôi cất giữ những thứ thiêng liêng này. Bà con hãy chứng kiến cho lòng trung thành của tôi đối với tổ quốc Việt Nam, với Bác Hồ vĩ đại. Dù có chết, tôi cũng không để mất những bảo vật này”. Bà con bản H'mông cảm động, quý tấm lòng của Voòng Kim Phù. Các đơn vị bộ đội mới tiến vào nghe vậy càng quý trọng, càng tin tưởng người xã đội trưởng kiên cường đã chỉ huy dân quân bản H'mông chiến đấu. Ròi, Phù lại mang súng đi tìm bầy trâu dọc đường biên giới, Phù lại vào các trận địa, các chỗ đóng quân, các kho tàng của bộ đội. Phù lại được các chiến sĩ dẫn đường tránh các vùng có bãi mìn, các cạm đá, bẫy chông. Phù đuổi trâu đến tặng đơn vị pháo binh một con, tặng bộ đội biên phòng một con. Phù để dành con béo nhất tặng sư đoàn bộ binh vừa về phòng thủ cách đó mấy quả đồi. Và gần đây trong cuộc sống gia đình của Phù, Phù lại tỏ ra yêu thương, tỏ ra chiều chuộng vợ con hơn. Đối với bà con trong bản H'mông Hoa Xư Pan, Phù càng thân thiết, càng hoà ái hơn. Mọi người cứ nghĩ: có lẽ sự tàn ác của bọn giặc Trung Quốc đối với bản H'mông, đối với đất nước Việt Nam đã làm cho Phù càng yêu thương càng gắn bó với bà con Việt Nam. Mọi người càng hiểu rằng Phù không giống bọn Trung Quốc phản động sang xâm lược Việt Nam. Phù là con người Trung Quốc chân chính, người Trung Quốc đáng quý là bạn của Việt Nam. Bức chân dung 12 năm trời đã vẽ nên một Voòng Kim Phù như thế. Các hồ sơ về Phù, các bản thành tích của Phù và lời bà con bản H'mông Hoa Xư Pan nói hộ Phù là đúng như thế!

[ptlinh]

Sơn, chỉ huy trưởng khu biên phòng ngồi im. Anh nhìn xuống tập hồ sơ dầy để trước mặt. Những tờ giấy đều im lìm, lãnh lẽo nhưng đối với anh nó nóng bỏng, nó sôi động biết chừng nào. Anh nghĩ đến câu chuyện dân gian lưu truyền trong người H'mông, câu chuyện về con rắn độc. Người H'mông kể rằng, những con rắn độc nhất, ác nhất ở rừng H'mông này mỗi năm nó chỉ bò ra ngoài có ba tháng. Và trong những tháng kể là nó bò ra ngoài, mỗi ngày nó chỉ bò ra một khắc để bắt mồi. Khi đã bắt được mồi rồi, rắn độc lại về giấu mặt giấu tung tích trong hang sâu!

Sơn ngoảnh lại hỏi một chiến sĩ trinh sát:

-Đồng chí nói lại câu chuyện của cô dân quân Thào Xeo Xay đã kể sáng qua.

Chiến sĩ trinh sát đã kể lại rành rọt câu chuyện đó. Sau khi mẹ con chị Pàng chết. Thào Xeo Xay là bạn thân nhất của Pàng, cùng trong một tiểu đội dân quân đã kể lại rằng: Một hôm trên đường tuần tra về, Xay nói cho Pàng nghe một câu chuyện xẩy ra ở bên Xi Ma Cai. Ở đó có một cô gái người Việt lấy chồng người Hoa. Ngày Trung Quốc bày ra trò gọi người Hoa về nước. Người chồng về. Anh đã dụ dỗ vợ con về theo. Vợ con không chịu về. Chị ta bảo không thể bỏ Tổ quốc đi theo giặc. Chồng bỏ về một mình. Hắn ta được giặc đưa đi huấn luyện để trở thành biệt kích thám báo. Hắn quen đường, quen núi nên giặc cho quay trở lại rình mò bắt cóc dân quân bộ đội. Ngày giặc đánh sang ta, hắn dẫn đường cho giặc vào đánh các trận địa của bộ đội ta. Giặc rút, hắn lại mò sang để dò la. Bộ đội biên phòng ta đã bắt được hắn… Nghe kể đến đó, mặt cô Pàng rất buồn. Cô rớm khóc. Cô hạ giọng hỏi lại Xay: “Giá như mình mà gặp tai hoạ có người chồng như thế thì nghĩ thế nào Xay nhỉ?”.


-Phụ nữ rất dễ mủi lòng và họ hay lấy chuyện của người khác để liên hệ tới chuyện của mình. Các đồng chí hãy lưu ý đến chi tiết đó.

-Ai hái rau cải ở rừng về. Ai nấu canh cho mẹ con chị Pàng ăn.

Anh chiến sĩ trinh sát trả lời câu hỏi của Sơn:

-Theo bố chị Pàng kể thì Voòng Kim Phù từ sáng sớm lên nương hái rau về nấu canh. Trong lúc đó cháu bé đang ngủ. Chị Pàng đi tuần tra chưa về. Nấu xong, Phù đi lên nương. Chị Pàng về dọn cơm rồi hai mẹ con cùng ăn.

-Sau khi vợ chết, thái độ của Phù thế nào?

-Ông bố cô Pàng nói Phù buồn, mồm chẳng buồn ăn, bếp không đỏ lửa. ông phải gọi sang ăn, hoặc đưa cơm sang cho. Nhưng Phù không hôm nào bỏ lên chăm nương kiệu, và chăm bầy trâu còn lại.

-Các đồng chí có biết rõ mảnh nương của anhta, có biết cái lán của anh ta không?

-Chúng tôi đều đã đi qua, có vào lán một lần. Cô Xay biết rõ hơn.

-Theo tôi-Sơn đứng dậy. Dáng người thấp đậm. Nét mặt từng trải và khắc khổ nhưng đôi mắt anh rực lên ánh thông minh, anh giơ tay ra phía trước khoát một cử chỉ kiên quyết-ngay lập tức, đội trinh sát phải bí mật vây chặt mảnh nương, cái lều và hang đá cạnh lều Phù. Có thể cái chốt của vấn đề ở đó. Điều động cô dân quân Xay cùng đi. Bí mật vây chặt, kiểm tra chu đáo. Hai mươi bốn trên hai mươi bốn…


Mệnh lệnh của đồng chí chỉ huy trưởng được thi hành ngay. Tối. Gió rét. Mây sà xuống phủ trắng ngọn mai. Hương kiệu nồng say bay ra từ nương vắng. Lúc Phù đi về bản, hai chiến sĩ trinh sát và cô Xay đã bí mật tiến nhập vị trí. Một chiến sĩ đội cỏ nằm bên lều. Một chiến sĩ bọc rêu nằm ở cửa hang. Thào Xeo Xay ngồi thu mình trong bụi lách…


Sáng sớm, Voòng Kim Phù mang súng, cầm dao đi lên nương. Phù đi vào luống kiệu. Phù đứng. Hắn nhìn ngang, nhìn ngược không thấy ai. Hắn nhìn trước, nhìn sau không thấy ai. Hắn nhìn cây, nhìn đá không thấy gì động tĩnh chỉ có túp lều im lìm, và miệng hang đá đen ngò thăm thẳm. Hắn đi vào hang. Trong hang đá phát ra tiếng động nhè nhẹ. Tiếng mở dây nylon sột soạt. Phù đi ra. Tay hắn xách một chiếc máy thông tin. Hắn đi thẳng lên đồi. Hắn mở máy. Tiếng xè xè đều đều của chiếc máy thông tin bắt đầu làm việc. Tiếng Phù nói. Hắn nói nhỏ, gọn. Chiến sĩ trinh sát mở mảng rêu trùm đầu. Anh lắng tai nghe rành rọt tiếng Phù từ trên đồi vọng xuống. Anh ra hiệu cho chiến sĩ nằm cạnh đớ cứ im lặng, chờ đợi. Anh ra hiệu cho Thào Xeo Xay cứ ngồi im. Bởi anh đoán thế nào Phù cũng trở về cất máy trong hang đá. Và thời cơ bắt Phù là lúc hắn đã làm xong phiên liên lạc. Tiếng Phù từ trên đồi vẫn đều đều. Phù nói bằng tiếng quan hoả. ”A lô. A lô. Hoàng Liên báo về Nam Hải. Hoàng Liên báo về Nam Hải. Hạt giống đỏ báo tin về. Một đơn vị pháo cao xạ 57 ly vừa di chuyển đến đồi 270, đang làm trận địa. Đơn vị bộ đội A đang di chuyển về phía đông. Bộ đội biên phòng đã lùi hét về dải đồi xanh phía sau. Lòng sông có bùn phải nâng cấp lên, ”trâu” nặng mới qua được. Người H'mông đã trở về bản. Việt Nam đang truy rà những người ta để lại. Hạt giống đỏ đã thực hiện chỉ thị dập tắt tàn lửa. Hẹn phiên chiều. Hẹn phiên chiều…”.


Xong, Phù lại nhìn xung quanh. Phù lại nhìn trước nhìn sau, không thấy ai. Mặt trời đã nhô lên trên núi Hoa Xư Pan. Mù tan dần. Phù xách máy đi xuống đồi. Hắn đi vào hang đá.


Chiến sĩ trinh sát vùng mảnh rêu xám. Anh đứng dậy. Anh chắn cửa hang. Nòng súng AK trong tay anh chĩa vào ngực Phù. Thào Xeo Xay từ trong bụi lách xông đến. Chiến sĩ trinh sát tung cỏ vùng lên. Phù đứng như trời trồng. Mặt hắn thâm tái như rêu đá mùa lạnh.

-Đứng im!

Chiến sĩ trinh sát từ phía sau tiến lên tước cái máy thông tin trong tay hắn, lột khẩu súng AK trên vai hắn, rút con dai bên hông hắn. Anh rút cuộn dây, trói quặt hai tay hắn về phía sau. Miệng Phù như cứng lại. Hắn ú ớ, nói không ra tiếng.

-Chắc anh đã biết rõ vì sao anh bị bắt. Cho phép anh được vào ngồi trong lán-chiến sĩ trinh sát nó với hắn.

[ptlinh]

Cô dân quân Thào Xeo Xay chạy băng rừng về bản. Lát sau, Sơn và đội tuần tra biên phòng phi ngựa đến. Sơn làm đúng như kế hoạch đã vạch. “Phải rèn dao khi thép đang còn đỏ”, để phục vụ cho cuộc chiến đấu. Bởi máy truyền tin có quy định giờ liên lạc!

Tên Phù ngồi trên khúc gỗ mục trước mặt Sơn. Theo lệnh Sơn, hắn được mở trói. Sơn nhìn hắn, giọng anh chậm rãi:

-Anh liên lạc về bên ấy với ai?

Voòng Kim Phù ngồi cúi mặt xuống. Hắn nói lúng búng.

-Chuyện đã rõ ràng. Anh nói đúng sự thật đi. Lời anh khai sẽ có quyết định tới cuộc sống của anh sau này.

-Thưa ông… tôi liên lạc về đồn biên phòng Xín Tiển.

-Ai chỉ huy anh, và nhận báo cáo của anh chuyển về?

-Thưa ông, thưa ông… đồn trưởng Vương Thiệu Khuân ạ!

-Mỗi ngày anh liên lạc về bên ấy mấy lần?

-Thưa ông, hai lần,

-Hai lần! Vào những lúc nào? Anh không có đồng hồ?

-Thưa ông tôi nhìn cây xấu hổ ở cửa hang. Lúc lá nó xoè ra một lần, và lúc lá nó cụp vào một lần-Hắn đưa mắt nhìn bụi cây xấu hổ đang xoè lá trong nắng trưa ở cửa hang.


Sơn gật đầu-tức là lúc có ánh mặt trời, và lúc hoàng hôn sương bắt đầu xuống?

-Vâng!

-Anh nhận chiếc máy này và liên lạc về bên ấy từ năm nào, trong 12 năm anh ở trên đất nước chúng tôi?

-Thưa ông, từ năm 1975 ạ. Từ ngày 1 tháng 10 năm đó. Ngày ấy tôi về Trung Quốc. Tôi vào đồn biên phòng Xín Tiển và công xã nhân dân để dự lễ quốc khánh. Đồn trưởng Vương Thiệu Khuân giao cho tôi chiếc máy này. Tôi học sử dụng ba ngày tại đó.

-Từ đó tới nay anh liên lạc đến với bên ấy?

-Vâng! Hàng tháng tôi đi chợ và ghé vào đồn Xín Tiển lấy pin báo cáo tình hình máy móc, nhận tiền thưởng và nhận nhiệm vụ cụ thể từng thời gian.

-Nhiệm vụ cụ thể từng thời gian là thế nào. Anh nói rõ thêm.

-Thưa ông, đồn trưởng Vương Thiệu Khuân từng tháng giao cho tôi từng việc. Ví dụ tháng này phải điều tra bờ sông đất đá thế nào, xe tăng có lên được không. Tháng khác giao cho tôi theo dõi hoạt động của bộ đội biên phòng Việt Nam. Tháng sau tôi phái báo cáo cụ thể tình hình dân các bản H'mông. Tháng nữa tôi phải nắm cho được sự di chuyển của các đơn vị bộ đội Việt Nam, các trận địa phòng thủ, các hậu cứ Việt Nam sẽ sơ tán.

-Anh Phù. Anh nghĩ gì về những việc anh làm. Những tội ác anh gây ra trên đất nước đã nuôi sống anh?-Sơn để mạnh cái bút chì xuống cuốn sổ. Thái độ giận dữ.

-Thưa ông-Phù ngước mắt lên nhìn Sơn-tôi là người Trung Quốc. Tôi mang dòng máu của tổ quốc tôi. Xin ông biết cho…

-Thế thì tại sao anh lại bắt tên thám báo người Hán chính cống giao cho chúng tôi.

-Thưa ông, tổ quốc chỉ thị cho tôi phải làm việc đó. Ông Vương đã đẩy nó sang cho tôi bắt. Thưa ông! Đó là việc thí con tốt đen trong ván cờ. Việc đó đã tạo cho tôi có thêm thuận lợi để tôi chiếm được lòng tin của phía Việt Nam!

-Anh Phù, tại sao anh giết mẹ con chị Pàng? Anh có thấy đó là một tội ác không thể dung tha không? Giọng chỉ huy trưởng Sơn đanh lại. Sơn nhìn xoáy vào mặt hắn.

-Thưa ông… Thưa ông-Phù ấp úng. Mặt hắn nhợt tái như vỏ trứng ung-tôi rât yêu vợ tôi. Tôi rất thương con tôi-Hắn khóc, hắn giơ ống áo lên quệt ngang nước mắt!-Nhưng… Nhưng sao các ông lại buộc tội cho tôi đã giết vợ con tôi.


Hắn vừa nói, vừa khóc nức nở, y như vì Sơn đã khởi lại nỗi đau mắt không bao giờ dám nhắc lại-Chắc rằng các ông cũng có vợ, có con. Các ông yêu quý vợ con các ông thế nào thì tôi cũng thế.-Hắn như nói với chính mình-Trời, tôi lại giết vợ con tôi sao-Hắn rũ xuống như tàu lá héo. Hắn khóc nức nở. Khóc thành tiếng.

-Các ông bắn tôi đi. Tôi cũng không thiết sống nữa. Bắn tôi đi-Phù phanh ngực áo ra. Hắn lê bằng hai đâu gối đến gần Sơn hơn. Giọng hắn van lơn-Các ông bắn tôi đi.

-Anh muốn chết! Điều đó dễ thôi. Dù có chết một nghìn lần, anh cũng không chuộc lại được những tội ác anh đã gây ra. Anh nói rằng vợ anh rất yêu thương anh, điều đó đúng. Không riêng chị Pàng mà tất cả bà con bản Hoa Xư Pan đều quý mến anh. Bởi vì anh đã tạo ra một cái mặt nạ đáng yêu thế đấy. Sơn chỉ vào chiếc máy truyền tin. Anh nói to-Bây giờ không ai còn lạ gì khi thấy anh tốt đến mức đem cả trâu tặng bộ đội. Anh nói rằng, anh ở lại để xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, anh xây dựng bằng cách như thế này đây! Vai kịch anh đóng là rất khéo-Sơn dằn giọng. Bây giờ thì anh nói đi. Đừng bẻm mép nữa. Anh phải nói cho thật đúng. Một khi anh đã thực sự khai hết thì không những anh được sống mà còn được làm việc để lấy công chuộc tội.